Pożary w Hiszpanii zagroziły stacji Deep Space Network. Bez niej stracimy łączność z sondami w kosmosie
Trzy ogromne kompleksy anten pozwalają nam komunikować się ze wszystkimi sondami i urządzeniami działającymi poza ziemską orbitą. Jednak 24 lipca pożar w pobliżu Madrytu przeszedł przez teren jednej z nich, Madrid Deep Space Communications Complex (MDSCC) w miejscowości Robledo de Chavela. Personel ewakuowano, anteny prawdopodobnie ocalały.
Szybko rozprzestrzeniający się pożar lasu w środkowej Hiszpanii zmusił NASA do ewakuacji Madryckiego Kompleksu Deep Space Network. Agencja tymczasowo przeniosła personel stacji. Kontrolę operacyjną nad misjami przekazano 24 lipca 2026 kompleksowi Goldstone w Kalifornii, co na szczęście zapewniło nieprzerwaną łączność z sondami kosmicznymi. Pożary zagrażają infrastrukturze kosmicznej Podobnie jak półtora roku temu w przypadku innego obiektu NASA – siedziby Jet Propulsion Laboratory (JPL) w Pasadenie w Kalifornii, gdzie działa centrum kontroli sieci DSN – pożar ostatecznie zatrzymał się przed samym kompleksem. Wstępne raporty wskazują, że anteny i budynki pomocnicze obiektu ocalały, co pozwoliło NASA rozpocząć planowanie powrotu personelu, gdy tylko lokalne władze uznają teren za bezpieczny. To już kolejna sytuacja, w której kluczowa infrastruktura DSN była zagrożona przez pożar. A to stawia poważne pytanie o bezpieczeństwo misji międzyplanetarnych. Deep Space Network, czyli fundament łączności w kosmosie Początki sieci sięgają stycznia 1958 roku, gdy JPL porozmieszczało przenośne stacje śledzenia radiowego w Nigerii, Singapurze i Kalifornii, do śledzenia satelity Explorer 1. DSN składa się z trzech kompleksów naziemnych rozmieszczonych mniej więcej co 120° długości geograficznej, tak by obracająca się Ziemia zawsze utrzymywała łączność z sondą przez co najmniej jedną stację. Znajdują się w: Goldstone (Kalifornia, USA) Madrycie (a właściwie Robledo de Chavela pod Madrytem, Hiszpania) Canberze (Australia) Trójwęzłowa sieć zaczęła formalnie działać pod koniec 1963 roku. Kompleks madrycki powstał w 1964 roku, a jego lokalizację wybrano w rok wcześniej właśnie ze względu na idealne oddalenie od Goldstone i Canberry. Wszystkie trzy kompleksy mają co najmniej cztery stacje, wyposażone w duże anteny paraboliczne i ultraczułe systemy odbiorcze zdolne wykrywać niezwykle słabe sygnały radiowe z odległych sond. Typowy skład kompleksu to dwie anteny o średnicy 34 m, jedna 26-metrowa i jedna 70-metrowa. Obecnie Madryt ma sześć anten, a Canberra buduje piątą. Voyager 1 musi „dzwonić do domu” Sieć łączy się z praktycznie wszystkimi aktywnymi misjami międzyplanetarnymi NASA i partnerów: łazikami marsjańskimi, Juno (Jowisz), sondami Voyager 1 i 2, misjami badającymi planetoidy, Parker Solar Probe, Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba, a w przyszłości też misjami załogowymi (Artemis) i teleskopem Nancy Grace Roman. To właśnie hiszpańska stacja pozwala na łączenie się z sondą Voyager 1, która znajduje się w rekordowej odległości ponad 38 miliardów km od Ziemi. Sygnał Voyagera jest na tyle słaby, że jego odbiór wymaga połączenia wszystkich sześciu anten pod Madrytem w jeden wirtualny odbiornik. Ostateczny stan madryckich anten wciąż nie został formalnie potwierdzony, choć, jak wspomniano wyżej, wstępne raporty są optymistyczne. Obecnie NASA przełączyła łączność na Goldstone i Canberrę. Na szczęście sygnał nie został przerwany, ale sieć musiała rozłożyć cały ruch na dwa węzły zamiast trzech. Większość misji toleruje generowane przez to opóźnienia. Problemem jest właśnie kontakt z sondą Voyager 1. Coraz mniejsza wydolność kosmicznej sieci Dodajmy, że nawet przed pożarami w Hiszpanii DSN i tak była już przeciążona. Według audytu Inspektora Generalnego NASA z 2023 r., popyt na czas antenowy przewyższał podaż nawet o 40% w szczytowych okresach i ma sięgnąć 50% w latach 30. Do tego najsilniejsza antena w Goldstone (DSS-14) jest wyłączona od września 2025 r. po wypadku i wróci do pracy nie wcześniej niż w 2028 r. Oznacza to, że z trzech anten 70-metrowych w całej sieci jedna jest uszkodzona, druga (w Canberze) przejmuje nadmiarowy ruch z Goldstone, a stan trzeciej, w Madrycie, wciąż nie jest potwierdzony. Sprawę komplikuje dodatkowo fakt, że pobliska stacja ESA Cebreros (część sieci Estrack), która teoretycznie mogłaby częściowo odciążyć sytuację dzięki umowie o wzajemnym wsparciu NASA-ESA, również została ewakuowana z powodu tego samego pożaru, więc i ta rezerwa z długości geograficznej Madrytu obecnie nie działa. Jeśli MDSCC jednak został uszkodzony, konsekwencji dla misji kosmicznych nie da się uniknąć. Źródło: New Scientist Nasza autorka Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i pisarka zajmująca się tematyką popularnonaukową, głównie kosmosem. Absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego, przygodę z mediami rozpoczęła ponad 20 lat temu w redakcji „Życia Warszawy”. Poza pisaniem o polskiej i światowej nauce na łamach „National Geographic” współpracuje m.in. z „Wysokimi Obcasami” i kilkoma magazynami premium. Współautorka trzech bestsellerowych książek: „Człowiek – istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”. Ambasadorka Śląskiego Festiwalu Nauki. Pracuje w Centrum Badań Kosmicznych PAN i współpracuje z polskim Obserwatorium Cerro Murphy w Chile (OCM), którym zarządza CAMK PAN.
NASA wyłącza kolejne instrumenty sond Voyager 1 i 2. Czy to przedłuży ich wyjątkową misję?
Wystrzelone w 1977 roku bliźniacze sondy Voyager 1 i 2 znajdują się daleko poza granicą heliopauzy i od lat operują w przestrzeni międzygwiezdnej. Czyni je to jedynymi dziełami ludzkich rąk poza granicami Układu Słonecznego. Ale sondom kończy się zasilanie. Inżynierowie NASA zdecydowali się wyłączyć dwa instrumenty Voyagerów w nadziei, że zaoszczędzona w ten sposób energia pozwoli pozostałym instrumentom działać jeszcze przez kilka miesięcy.
Spis treści: Trzy z dziesięciu Dodatkowy rok życia Wzorowa inżynieria kosmiczna – Voyagery są gwiazdami rocka w kosmosie od momentu ich wystrzelenia i chcemy, aby tak pozostało jak najdłużej. Jednak energia elektryczna sond jest na wyczerpaniu. Jeśli nie wyłączymy teraz żadnego instrumentu Voyagerów, prawdopodobnie będą one miały jeszcze tylko kilka miesięcy zasilania, zanim będziemy musieli ogłosić koniec misji – powiedziała Suzanne Dodd, kierująca projektem Voyagerów w Laboratorium Napędu Odrzutowego NASA (JPL). Trzy z dziesięciu Właśnie dlatego 25 lutego inżynierowie misji wyłączyli zdalnie eksperyment podsystemu promieniowania kosmicznego na pokładzie Voyagera 1 oraz wyłączą instrument niskoenergetycznych cząstek naładowanych Voyagera 2 24 marca. Na pokładzie każdego ze statków nadal będą działały trzy z pierwotnych dziesięciu instrumentów naukowych misji. Dzięki temu powinno udać się wydłużyć badania prowadzone przez sondy. Przypomnijmy, że wystrzelone w 1977 roku sondy Voyager 1 i 2 polegają na radioizotopowych generatorach termoelektrycznych (RTG), które generują energię elektryczną z ciepła rozpadającego się plutonu. Każda z sond traci około 4 watów mocy każdego roku. Sondy zostały zaprojektowane na 5-letnią misję i na tyle miało wystarczyć ich zasilanie. Chociaż już wówczas zakładano, że misja może się przedłużyć, a według wyliczeń energii z rozpadu plutonu-238 powinno starczyć na ponad 30 lat pracy instrumentów badawczych sond. Jak widać w tym wypadku niedoszacowanie okazało się wyjątkowo przydatne. Po 48 latach Voyagery wciąż mają niewielką ilość energii i nadal kontaktują się z Ziemią. Z pierwotnych 10 instrumentów naukowych sond pozostały tylko te, które zespół naukowy uznał za najistotniejsze dla badania heliosfery Układu Słonecznego, ochronnego bąbla wiatru słonecznego i pól magnetycznych wytwarzanych przez Słońce. Dodajmy, że Voyager 1 dotarł do krawędzi heliosfery i początku przestrzeni międzygwiezdnej w 2012 roku. Natomiast Voyager 2 osiągnął tę granicę w 2018 roku. Żaden inny statek kosmiczny stworzony przez człowieka nie operował w przestrzeni międzygwiezdnej. Dodatkowy rok życia Podsystem promieniowania kosmicznego, który został wyłączony na Voyagerze 1 w zeszłym tygodniu, to zestaw trzech teleskopów zaprojektowanych do badania promieni kosmicznych, w tym protonów z Galaktyki i Słońca. Dane z tych teleskopów pomogły zespołowi naukowemu ustalić m.in., kiedy i gdzie Voyager 1 opuścił heliosferę. Natomiast zaplanowany do dezaktywacji jeszcze w tym miesiącu instrument Voyagera 2 do pomiaru niskoenergetycznych cząstek naładowanych mierzy różne jony, elektrony i promienie kosmiczne pochodzące z naszego Układu Słonecznego i Galaktyki. Instrument składa się z dwóch podsystemów: niskoenergetycznego teleskopu cząstek do szerszych pomiarów energii oraz niskoenergetycznego analizatora cząstek magnetosferycznych do bardziej ukierunkowanych badań magnetosfery. Oba systemy wykorzystują obrotową platformę, dzięki czemu ich pole widzenia wynosi 360 stopni. Sama platforma jest zasilana silnikiem krokowym, który zapewnia 15,7-watowy impuls co 192 sekundy. Silnik został przetestowany do 500 tys. kroków – wystarczająco dużo, aby zagwarantować ciągłą pracę podczas przelotu misji obok Saturna, co miało miejsce w sierpniu 1980 roku dla Voyagera 2. Do czasu dezaktywacji na Voyagerze 2, silnik wykona ponad 8,5 miliona kroków! Wzorowa inżynieria kosmiczna – Sondy kosmiczne Voyager znacznie przekroczyły swoją pierwotną misję badania planet zewnętrznych. Wszystkie dodatkowe dane, które zebraliśmy od tego czasu, są nie tylko cenną wiedzą z zakresu heliofizyki, ale także świadectwem wzorowej inżynierii, która została zastosowana w Voyagerach. W końcu rozpoczęły badania niemal 50 lat temu i robią to do dziś – powiedział Patrick Koehn, naukowiec programu Voyager. Inżynierowie misji chcą uniknąć wyłączania instrumentów naukowych tak długo, jak to możliwe. Wszystko dlatego, że dane naukowe zebrane przez bliźniacze sondy Voyager są wyjątkowe. Po wyłączeniu tych dwóch instrumentów, Voyagery powinny mieć wystarczającą moc do działania przez kolejny rok, zanim zespół będzie musiał wyłączyć inny instrument na obu statkach kosmicznych. W tzw. międzyczasie Voyager 1 będzie nadal obsługiwał swój magnetometr i podsystem fal plazmowych. Niskoenergetyczny instrument cząstek naładowanych będzie działał do końca 2025 roku, ale zostanie wyłączony w przyszłym roku. Natomiast Voyager 2 będzie nadal obsługiwał swój magnetometr i instrumenty fal plazmowych w dającej się przewidzieć przyszłości. Podsystem promieniowania kosmicznego ma zostać wyłączony w 2026 roku. Dzięki wdrożeniu tego planu oszczędzania energii, inżynierowie uważają, że obie sondy mogą mieć wystarczającą ilość energii elektrycznej, aby kontynuować pracę z co najmniej jednym instrumentem naukowym do 2030 roku! Voyager 1 i Voyager 2 pozostają najbardziej odległymi obiektami zbudowanymi przez człowieka. Voyager 1 znajduje się w odległości ponad 25 miliardów kilometrów, a Voyager 2 ponad 21 miliardów kilometrów od Ziemi. Przesłanie sygnału radiowego z Ziemi do Voyagera 1 zajmuje ponad 23 godziny, a do Voyagera 2 – 19,5 godziny. Źródło: NASA Nasza autorka Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
NASA straciła kontakt z Voyagerem 1. Do komunikacji z sondą służy teraz nadajnik, którego nie używano od 1981 roku
Po raz kolejny NASA ma kłopoty z Voyagerem 1. Tym razem amerykańska agencja kosmiczna utraciła kontakt z sondą na ponad tydzień. Tymczasowym rozwiązaniem okazało się uruchomienie zapasowego nadajnika. Po raz ostatni znajdował się w użyciu czterdzieści trzy lata temu.
Co się dzieje z Voyagerem? Najnowsza usterka Voyagera Diagnostyka kłopotów Voyagera O problemach NASA poinformowała 28 października. Wówczas na blogu agencji poświęconym misji Voyagerów pojawił się wpis informujący o problemach technicznych Voyagera 1. Kontakt z sondą został utracony 19 października. NASA pochwaliła się, że przerwa w komunikacji trwała krótko i już 24 października z Voyagerem udało się ponownie połączyć. Pomógł w tym zapasowy nadajnik (Voyager 1 wyposażony jest w dwa takie urządzenia). Uruchomienie go stanowi wielki sukces – nie był bowiem w użyciu aż od 1981 roku! Mimo to zadziałał, co pozwala teraz inżynierom NASA zdiagnozować problem z głównym nadajnikiem. Co się dzieje z Voyagerem? Wyłączenie nadajnika najprawdopodobniej spowodował system ochrony przed awariami, w jaki wyposażona jest sonda. „Autonomicznie reaguje on na problemy na pokładzie” – czytamy na blogu NASA. „Jeśli na przykład statek kosmiczny przekroczy dopuszczalny pobór mocy, ochrona przed awariami wyłączy systemy, które nie są niezbędne do utrzymania działania sondy”. W obecnym przypadku komputer uznał, że należy wyłączyć główny nadajnik. Co jednak stanowi podstawowy problem? Tego jeszcze nie wiadomo. Znalezienie tej podstawowej usterki wymaga nieraz tygodni pracy. Trudnej o tyle, że Voyager 1 dzielą w tej chwili od Ziemi 24 miliardy kilometrów. Przekazanie sondy instrukcji – NASA robi z pomocą sieci Deep Space Network (DSN) – trwa 23 godziny. Tyle samo trzeba poczekać, by sonda przesłała w odpowiedzi swoje dane techniczne. Najnowsza usterka Voyagera To nie jest pierwsza usterka Voyagera. Ostatnia dotyczyła instrumentów naukowych, które nie przesyłały danych przez ponad pół roku – od listopada 2023 do czerwca tego roku. Błędy oprogramowania, wywołane najprawdopodobniej przez uszkodzony chip, udało się jednak obejść. Przez kilka miesięcy sonda znów działała pełną parą, a wszystkie jej cztery instrumenty naukowe pracowały poprawnie. Problemy pojawiły się 16 października. Zespół misji wysłał sondzie polecenie włączenia jednego z elementów grzejnych (są one wyłączane, by oszczędzać moc Voyagera). Na polecenie niespodziewanie zareagował system ochrony przed awariami. NASA dowiedziała się o tym 18 października, kiedy DSN nie mógł wykryć sygnału Voyagera. Później tego dnia udało się go na chwilę wyłapać, jednak 19 października Voyager 1 ostatecznie zamilkł. Diagnostyka kłopotów Voyagera Voyager 1 wyposażony jest w dwa nadajniki. Główny wykorzystuje do komunikacji tzw. pasmo X (to mikrofale o częstotliwościach od 8 do 12,5 GHz). Drugi, zapasowy, działa w paśmie S (mikrofale o częstotliwościach od 2 do 4 GHz). Potrzebuje mniej mocy, ale jego sygnał jest znacznie słabszy. Dlatego nie używano go od ponad 40 lat. „Zespół misji nie był pewien, czy pasmo S uda się na Ziemi wykryć ze względu na ogromne oddalenie statku kosmicznego. Jednak inżynierom z Deep Space Network udało się je odnaleźć” – informuje NASA. To pozwoliło znowu skomunikować się z sondą. „Zespół pracuje teraz nad zebraniem informacji, które pomogą ustalić, co się stało, i przywrócić normalną pracę sondy Voyager 1” – czytamy na blogu. Oba Voyagery – 1 i 2 – mają już 47 lat. To jedyne urządzenia zbudowane przez człowieka, które opuściły Układ Słoneczny i znajdują się w przestrzeni międzygwiezdnej. Nie dociera do nich już wiatr słoneczny. Wszystkie informacje, jakie zbierają, są na wagę złota – dlatego naukowcy robią wszystko, co możliwe, by obie sondy działały jak najdłużej. Źródło: NASA Nasza autorka Magdalena Salik Dziennikarka i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Autorka powieści z gatunku fantastyki naukowej, ostatnio wydała „Płomień” i „Wściek”. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Voyager 1 znowu przesyła dane z przestrzeni międzygwiezdnej. Co przegapiliśmy przez pół roku ciszy?
Jest oddalony od Ziemi o 24 miliardy kilometrów i znowu działa! Wysłana w kosmos w 1977 roku sonda kosmiczna Voyager 1 ponownie komunikuje się z Ziemią. Jej wszystkie instrumenty prowadzą obserwacje naukowe.
W tym artykule: Voyager 1 – technologia sprzed 50 lat 70 kilobajtów pamięci Generatory Voyagerów słabną Cztery instrumenty Voyagera 1 „Wróciliśmy, kochanie! Nasza sonda kosmiczna Voyager 1 prowadzi normalne operacje naukowe po raz pierwszy od listopada 2023 roku. Wszystkie cztery instrumenty – które badają fale plazmowe, pola magnetyczne i cząstki – zwracają użyteczne dane naukowe” – poinformowała NASA na swoim oficjalnym kanale na platformie X. Oznacza to zakończenie wielomiesięcznych prób naprawienia błędu w oprogramowaniu odległej sondy. Przypomnijmy, że w listopadzie 2023 roku Voyager 1 nagle zaczął wysyłać w kierunku Ziemi losowe odczyty, które nie miały żadnego sensu dla naukowców. Określono to jako gobbledegook, czyli po prostu bełkot. Voyager 1 – technologia sprzed 50 lat Problem wydawał się wynikać z błędu uszkodzonego chipa w systemie pamięci pokładowej sondy. Prawdopodobnie spowodowany został starością, a może wywołały go energetyczne cząstki w przestrzeni międzygwiezdnej. Odszedł Ed Stone – człowiek, który wysłał sondy Voyager poza granice Układu Słonecznego Przez 50 lat kierował jedną z największych i najbardziej spektakularnych misji kosmicznych, czyli bliźniaczymi sondami Voyager 1 i 2. Zmarły w niedzielę 9 czerwca naukowiec Laboratorium Napę... Rozwiązanie problemu okazało się wyjątkowo skomplikowane ze względu na technologię użytą do skonstruowania urządzeń Voyagerów oraz ich oprogramowania. Sondy są w kosmosie od 1977 roku, co oznacza, że były projektowane i budowane na początku lat 70. Sprawia to, że nim inżynierowie zdecydują się wysłać jakąkolwiek komendę do znajdującego się 162 jednostki astronomicznej od domu statku kosmicznego, muszą przewertować liczące pół wieku instrukcje. 70 kilobajtów pamięci Bliźniacze sondy Voyager 1 i 2 mają po 70 kilobajtów pamięci komputerowej. Czyli nieco więcej niż 8-bitowe komputery takie jak Atari 65XE. Aby lepiej zrozumieć ile to jest, wystarczy powiedzieć, że przeciętny smartfon w 2017 roku miał ponad 14 000 razy więcej pamięci. To świetnie ilustruje postęp technologiczny, jaki miał miejsce od czasu budowy sond. Do przesłania sygnału na Ziemię Voyager potrzebuje zasilania o mocy 22 W, a prędkość transmisji wynosi 160 bitów na sekundę (stan na 2021 rok). Generatory Voyagerów słabną Energia dostarczana jest przez trzy radioizotopowe generatory termoelektryczne (RTG), które już, niestety, tracą moc. RTG mają określony czas działania. To oznacza, że zawarty w nich radioaktywny pluton wytwarza nieco mniej energii każdego roku. Przypomnijmy, że w 2023 roku inżynierom z Laboratorium Napędu Odrzutowego NASA udało się przedłużyć działanie instrumentów badawczych sondy Voyager 2 do 2026 roku. Moc wytwarzana przez generatory Voyagera 2 jest tak niska, że konieczne było podjęcie trudnej decyzji o wyłączeniu części instrumentów sondy. W przypadku bliźniaka z numerem 1, działają już tylko cztery instrumenty. Według wyliczeń wszystkie cztery powinny działać do końca tego roku. Jednak inżynierowie pracują nad obejściem, które pozwoliłoby na wydłużenie działania sondy. Jest to tym cenniejsze teraz, gdy udało się naprawić błąd w oprogramowaniu Voyagera 1. Cztery instrumenty Voyagera 1 19 maja 2024 r. zespołowi NASA udało się obejść dwa z czterech instrumentów naukowych na pokładzie Voyagera 1. To pozwoliło przesłać czytelne dane z powrotem na Ziemię. – Przypominało to moment po tym, gdy zabrakło prądu i należało obejść cały dom, po kolei resetując urządzenia elektryczne do ustawień pierwotnych. W zasadzie właśnie to zrobiliśmy – napisali inżynierowie JPL Centrum NASA we wpisie na platformie X. Teraz wszystkie cztery instrumenty naukowe na pokładzie Voyagera 1 mogą ponownie dostarczać użytecznych danych. Użytecznych i intrygujących, bo znajdująca się 24 miliardy kilometrów od Ziemi sonda minęła granicę heliopauzy. Obecnie przemieszcza się przez tzw. przestrzeń międzygwiezdną. Nie działa na nią wiatr generowany przez nasze Słońce. To oznacza, że Voyager 1 i 2 są jedynymi urządzeniami stworzonymi przez człowieka, które nie podlegają wpływowi Słońca. Są też naszymi kosmicznymi posłańcami, niosącymi ze sobą złotą płytę z nagraniami pozdrowień wypowiedzianych w 55 językach. Również w języku polskim. Źródło: ScienceAlert Szukasz więcej fascynujących informacji na temat świata roślin i zwierząt, odkryć archeologicznych i nieskończonego Wszechświata? Zaprenumeruj magazyn „National Geographic Polska". Najnowszą ofertę znajdziesz na tej stronie. Nasz ekspert Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Odszedł Ed Stone – człowiek, który wysłał sondy Voyager poza granice Układu Słonecznego
Przez 50 lat kierował jedną z największych i najbardziej spektakularnych misji kosmicznych, czyli bliźniaczymi sondami Voyager 1 i 2. Zmarły w niedzielę 9 czerwca naukowiec Laboratorium Napędu Odrzutowego NASA był człowiekiem, który dosłownie i w przenośni otworzył przed nami kosmos.
W tym artykule: Wielkie tournée Voyagerów Sondy Voyager wciąż zbierają dane Ile lat będą działać Voyagery? „Ed zabrał ludzkość w planetarną podróż po naszym Układzie Słonecznym i poza niego, wysyłając NASA tam, gdzie wcześniej nie dotarł żaden statek kosmiczny” – napisała w nekrologu Eda Stone’a Nicola Fox, zastępczyni administratora Dyrekcji Misji Naukowych NASA. „Jego spuścizna wywarła ogromny i głęboki wpływ na NASA, społeczność naukową i świat. Moje kondolencje dla jego rodziny i wszystkich, którzy go kochali. Dziękuję, Ed, za wszystko” – dodała. Wielkie tournée Voyagerów W 1977 roku NASA wystrzeliła bliźniacze sondy Voyager w tzw. wielkie tournée. Zakładało przelot w pobliżu zewnętrznych, największych planet Układu Słonecznego. Obie sondy dokonały przełomowych odkryć, które na zawsze zmieniły postrzeganie naszego kosmicznego podwórka. Odkryły m.in. intensywny wulkanizm na księżycu Jowisza Io i 10 nowych księżyców Urana. Po zbadaniu planet zewnętrznych kontynuowały lot w ekscytujące i niezbadane rejony. W 2012 roku Voyager 1 uwolnił się z tzw. heliosfery – ogromnego bąbla naładowanych cząstek, których źródłem jest Słońce. Tym samym sonda stała się pierwszym obiektem stworzonym przez człowieka, który dotarł do przestrzeni międzygwiezdnej. Voyager 2 obrał inną ścieżkę i porusza się nieco wolniej niż jego bliźniak. W przestrzeń międzygwiezdną wleciał pod koniec 2018 roku. Sondy Voyager wciąż zbierają dane Obie sondy pozostają do dziś w gotowości operacyjnej i przesyłają dane. Voyager 1 znajduje się obecnie ponad 24 miliardy kilometrów od domu. Jego bliźniak nieco bliżej, bo około 21 miliardów kilometrów od Ziemi. To odpowiednio około 162 i 136 jednostek astronomicznych. Jedna jednostka to średnia odległość między Ziemią a Słońcem. Ed Stone szefował tej misji od 1977 roku do 2022. Odchodząc na emeryturę powiedział: – Program Voyager odniósł sukces przekraczający oczekiwania, a ja cenię sobie możliwość pracy z tak wieloma utalentowanymi i oddanymi ludźmi przy tej misji. To była niezwykła podróż i jestem wdzięczny wszystkim na całym świecie, którzy śledzili Voyagera i dołączyli do nas w tej przygodzie. Sensacyjna wiadomość z Voyagera 1. Sonda po raz pierwszy od 5 miesięcy wysłała dane na Ziemię Ta informacja ucieszyła wszystkich inżynierów NASA. Po raz pierwszy od prawie pół roku sonda Voyager 1 wysłała na naszą planetę dane, które da się odczytać. Dotychczas były to jedynie ... Ile lat będą działać Voyagery? Jak spotkanie z Edem Stone’em wspomina Artur Chmielewski, polski inżynier i menedżer misji pracujący w Laboratorium Napędu Odrzutowego NASA? Oto fragment książki Chmielewskiego i Eweliny Zambrzyckiej-Kościelnickiej „Odważ się robić wielkie rzeczy”. „Któregoś dnia złapał mnie na korytarzu laboratorium Ed Stone, menedżer misji Voyager, i mówi: ABC… – tak często nazywają mnie w pracy, bo dla przeciętnego Amerykanina wymówienie nazwiska Chmielewski jest trudniejsze niż wymienienie w kolejności alfabetycznej wszystkich stanów. (...) I właśnie dlatego Ed zapytał mnie: – ABC, zrobiłeś komputerową symulację działania generatora nuklearnego dla Galileo, tak? W takim razie oblicz, proszę, jak długo będą działały generatory Voyagerów. Czy będziemy mieli wystarczająco mocy, żeby się komunikować ze statkiem za trzydzieści lat. Wyobraź sobie, wtedy Voyager będzie już poza Układem Słonecznym. Stanie się pierwszym statkiem międzygwiezdnym w historii! Wtedy, gdy miałem dwadzieścia lat, mówienie o czymś, co może stać się za lat trzydzieści, było dla mnie szaleństwem. Ale odpowiedziałem Edowi: I will be glad to calculate it. Z przyjemnością to obliczę – choć w głębi duszy myślałem, że ten geniusz chyba trochę oszalał. Człowiek nie zbudował urządzenia zdolnego działać przez trzydzieści lat bez serwisowania. Nawet najbardziej wytrzymałe mercedesy potrzebują oceny mechanika raz na tysiąc godzin jazdy. A trzydzieści lat to aż dwieście sześćdziesiąt tysięcy godzin lotu! Robiłem jednak obliczenia przez dwa dni, po czym zadzwoniłem do Eda: – Wyliczenia pokazują, że generator będzie produkował wystarczająco dużo energii i nawet za trzydzieści lat będziesz się mógł komunikować ze swoimi Voyagerami – powiedziałem do słuchawki. Minęło ponad czterdzieści pięć lat od startu misji, a Ed ciągle komunikuje się z Voyagerem. A za sześćdziesiąt tysięcy lat sonda doleci w okolice najbliższej gwiazdy… Ciekawe, czy na Ziemi będzie wtedy ktoś, kto zdoła odebrać jej sygnał. Model Voyagera wciąż znajduje się w Jet Propulsion Laboratory. Czasami, gdy prowadzę zajęcia dla młodzieży, pokazuję go. Bajecznie prosta z dzisiejszego punktu widzenia konstrukcja, która wciąż działa i przesyła nam dane. Dane, które Voyagery zapisują na taśmach magnetofonu szpulowego. Ilekroć o tym mówię, zawsze z sali pada pytanie: A co to jest magnetofon szpulowy?” Książka „Odważ się robić wielkie rzeczy” ukazała się nakładem wydawnictwa Prószyński i S-ka w 2023 roku. Patronat medialny nad nią sprawuje m.in. National Geographic Polska. Nasz ekspert Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Sensacyjna wiadomość z Voyagera 1. Sonda po raz pierwszy od 5 miesięcy wysłała dane na Ziemię
Ta informacja ucieszyła wszystkich inżynierów NASA. Po raz pierwszy od prawie pół roku sonda Voyager 1 wysłała na naszą planetę dane, które da się odczytać. Dotychczas były to jedynie tajemnicze i niezrozumiałe komunikaty.
W tym artykule: Pierwsza wiadomość od Voyagera od 5 miesięcy Co się stało z sondą kosmiczną? Uszkodzone 3% pamięci FDS Jakie dane w ostatnim czasie zebrał Voyager 1? Voyager 1 to bezzałogowa sonda kosmiczna wystrzelona w 1977 roku. W 2024 roku sondę dzieliła od Ziemi odległość ponad 162 au, czyli ok. 24 miliardów kilometrów. To oznacza, że jest najdalszym i ciągle działającym obiektem wysłanym w przestrzeń kosmiczną przez człowieka. Pierwsza wiadomość od Voyagera od 5 miesięcy Urządzenie już dawno minęło granicę heliosfery i znajduje się na pograniczu przestrzeni międzygwiezdnej. Oznacza to, że sonda wysyła na Ziemię niezwykle cenne informacje z niesamowicie odległych miejsc Wszechświata. Problem polega na tym, że od 5 miesięcy urządzenie wysyłało w kierunku naszej planety niezrozumiałe i enigmatyczne wiadomości, które były niemożliwe do odszyfrowania. Na national-geographic.pl opisywaliśmy, z czego wynikał ten problem. Okazało się, że winny mógł być jeden chip. Przypomnijmy, że pierwsze problemy z urządzeniem pojawiły się już w 2022 roku. Wówczas Voyager 1 przesyłał błędne dane o swoim położeniu w przestrzeni. Od tamtego momentu inżynierowie NASA intensywnie pracowali nad rozwiązaniem, które umożliwi naprawę tych usterek. Po długich miesiącach zespół w końcu otrzymał pierwsze czytelne dane na temat stanu systemów Voyagera 1. Nastąpiło to 20 kwietnia. Inżynierowie wciąż badają te informacje, ale wszystko wskazuje na to, że Voyager 1 działa prawidłowo. Co się stało z sondą kosmiczną? – To był wspaniały dzień dla Voyagera 1. Nawiązaliśmy ponownie komunikację z sondą kosmiczną. Nie możemy się doczekać aż odzyskamy wszystkie dane naukowe – powiedziała Linda Spilker, naukowczyni zajmująca się projektem Voyager w NASA Jet Propulsion Laboratory w USA. Naukowcy przekazali, że naprawa usterki trwała długo i była efektem prób i błędów. Żeby zrozumieć, jak trudne było to zadanie, należy uzmysłowić sobie skalę tego wyzwania. Voyagera 1 dzieli od Ziemi prawie 24 mld km, czyli dystans Ziemia-Słońce pomnożony przez 155. Oznacza to, że sygnał, jaki wysyła sonda, potrzebuje ponad 22 godziny, aby dotrzeć do anten sieci Deep Space Network. To znaczy, że otrzymanie danych z sondy, a następnie wysłanie jej danych zwrotnych, trwa dwa dni. Koniec Voyagera 1? Z najbardziej oddaloną od Ziemi sondą kosmiczną nie ma kontaktu już od trzech miesięcy „To byłby cud, gdybyśmy ją odzyskali” – mówi Suzanne Dodd, menedżerka NASA odpowiadająca za Voyagera 1 i Voyagera 2. Pierwsza z wymienionych sond zamilkła w listopadzie 2023 roku. Od t... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/koniec-voyagera-1-z-najbardziej-oddalona-od-ziemi-sonda-kosmiczna-nie-ma-kontaktu-juz-od-trzech-miesiecy-ryc-shutterstock-3fb523f.jpg" width="938" height="528" alt="Koniec Voyagera 1? Z najbardziej oddaloną od Ziemi sondą kosmiczną nie ma kontaktu już od trzech miesięcy (ryc. Shutterstock)" title="Koniec Voyagera 1? Z najbardziej oddaloną od Ziemi sondą kosmiczną nie ma kontaktu już od trzech miesięcy (ryc. Shutterstock)" /> Dopiero gdy udało się inżynierom zidentyfikować problem, zespół wysłał polecenie ponownego uruchomienia systemu komputerowego sondy i uzyskania dodatkowych informacji na temat przyczyn usterki. W marcu zespół inżynierów JPL potwierdził, że problem ma związek z jednym z trzech komputerów pokładowych statku kosmicznego, zwanym systemem danych lotu (FDS). System jest odpowiedzialny za zbieranie informacji z odpowiednich instrumentów naukowych sondy. Następnie wszystkie informacje są pakowane i wysyłane do innego systemu, zwanego jednostką modulacji telemetrii (TMU). Dopiero ten system wysyła dane na Ziemię. Awaria ta powodowała, że wiadomości z sondy były kompletnie bezużyteczne. Uszkodzone 3% pamięci FDS Badacze ustalili, że 3% pamięci systemu danych lotu zostało uszkodzone. Chociaż przyczyna awarii chipa wciąż nie jest znana, zespół uważa, że mógł on po prostu ulec zużyciu. Ponieważ nie było możliwości zdalnej naprawy elementu, zespół zdecydował się zapisać uszkodzony kod w innym miejscu pamięci systemu. Inżynierowie opracowali zatem plan podzielenia uszkodzonego kodu na sekcje, które następnie przenieśli w różne miejsca w FDS. Aby to się jednak udało, naukowcy musieli dokładnie dostosować te sekcje, aby wszystkie nadal funkcjonowały jako całość, a nie niezależne elementy. Wszystkie zmiany w systemie wymagały całkowitej aktualizacji. – Zespół rozpoczął od wyodrębnienia kodu odpowiedzialnego za pakowanie danych inżynieryjnych statku kosmicznego. Wysłaliśmy go w nowe miejsce w pamięci FDS 18 kwietnia. Kiedy 20 kwietnia otrzymaliśmy wiadomość zwrotną od statku kosmicznego, stwierdziliśmy, że modyfikacja zadziałała. Po raz pierwszy od pięciu miesięcy udało nam się sprawdzić stan obiektu kosmicznego – napisali naukowcy z NASA w oficjalnym oświadczeniu. Jakie dane w ostatnim czasie zebrał Voyager 1? Badacze przekazali, że w nadchodzących tygodniach zespół przeniesie i dostosuje inne części oprogramowania FDS, których dotyczy problem. To m.in. fragmenty kodu, odpowiedzialne za zwracanie danych naukowych. Być może w końcu się dowiemy, co Voyager 1 zaobserwował w ciągu ostatnich miesięcy. – Nigdy nie wiemy na pewno, co stanie się z Voyagerami, ale nieustannie zdumiewa mnie, że wciąż pracują – powiedziała cytowana w oświadczeniu Suzanne Dodd, kierowniczka projektu Voyager. – Mieliśmy wiele anomalii i są one coraz trudniejsze do rozwiązywania. Ale jak dotąd mieliśmy szczęście, że udało nam się rozwiązać wszystkie problemy, a misja wciąż trwa – dodała. Przewiduje się, że zasilanie energią elektryczną pozwoli utrzymać funkcjonowanie sondy do około 2025 roku. Źródło: NASA. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Voyager 1 od miesięcy przesyła na Ziemię tajemnicze wiadomości. NASA zaczyna rozumieć, skąd mogły się wziąć
Voyager 1 to prawdziwy międzygwiezdny podróżnik. Wystrzelona w 1977 roku sonda kosmiczna minęła już granicę heliosfery i znajduje się na pograniczu przestrzeni międzygwiezdnej. To sprawia, że wszystkie zbierane przez nią dane są wyjątkowo cenne. Kłopot w tym, że od wielu miesięcy sonda wysyła na Ziemię bełkotliwe komunikaty. Inżynierom NASA udało się zrozumieć, z czego wynikają. Próbują rozwiązać problem zdalnie, z odległości 24 miliardów kilometrów.
W tym artykule: Problem z systemem danych lotu Voyagera Restart sondy Voyager 1 Jak długo sygnał z Voyagera 1 leci na Ziemię? Voyager 1, czyli gwiezdny włóczęga Wszystko wskazuje na to, że winny jest jeden chip. Tak przynajmniej sądzą inżynierowie z operującego sondą Laboratorium Napędu Odrzutowego NASA (JPL/NASA). Od wielu miesięcy próbują zrozumieć błąd, który doprowadził do bełkotliwych komunikatów przesyłanych przez odległą sondę. Pierwsze problemy pojawiły się w 2022 roku. Już wówczas uznano, że mogą być generowane przez tzw. system danych lotu (FDS). Problem z systemem danych lotu Voyagera Bliźniacze statki kosmiczne Voyager 1 i 2 są wyposażone w trzy komputery pokładowe, znane jako system danych lotu (FDS). FDS jest odpowiedzialny za zbieranie informacji z odpowiednich instrumentów naukowych sondy wraz z danymi „zdrowotnymi” samej jednostki. Następnie pakuje wszystkie te informacje razem i wysyła je do innego systemu, zwanego jednostką modulacji telemetrii (TMU). Ten wysyła je na Ziemię. Ale odbierane przez potężne anteny systemu Deep Space Network dane od wielu miesięcy wyglądają jak bełkot. Zamiast zwykłych danych naukowych i kosmicznych, TMU przesyła powtarzający się ciąg zer i jedynek. Ten format nie jest niczym niezwykłym. Wszystkie informacje przesyłane przez Voyagera 1 i 2 są w formie binarnej. Jednak od wielu miesięcy zawartość pliku binarnego nie ma żadnego sensu. Według NASA, „po wykluczeniu innych możliwości, zespół Voyagera ustalił, że źródłem problemu jest FDS”. Restart sondy Voyager 1 Zespół próbował ponownie uruchomić FDS w sposób, w jaki sami zwykle próbujemy naprawić nasze komputery. Czyli wyłączając go i włączając ponownie. A chociaż na Ziemi zwykle rozwiązuje to większość problemów, w przypadku Voyagera 1 ta prosta metoda zawiodła. Problem pojawił się ponownie po uruchomieniu systemu. Zespół Voyagera uznał, że jest to po prostu wynik zużycia. W końcu międzygwiezdny wędrowiec przebywa w trudnym środowisku kosmicznym od ponad 45 lat. Koniec Voyagera 1? Z najbardziej oddaloną od Ziemi sondą kosmiczną nie ma kontaktu już od trzech miesięcy „To byłby cud, gdybyśmy ją odzyskali” – mówi Suzanne Dodd, menedżerka NASA odpowiadająca za Voyagera 1 i Voyagera 2. Pierwsza z wymienionych sond zamilkła w listopadzie 2023 roku. Od t... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/koniec-voyagera-1-z-najbardziej-oddalona-od-ziemi-sonda-kosmiczna-nie-ma-kontaktu-juz-od-trzech-miesiecy-ryc-shutterstock-3fb523f.jpg" width="938" height="528" alt="Koniec Voyagera 1? Z najbardziej oddaloną od Ziemi sondą kosmiczną nie ma kontaktu już od trzech miesięcy (ryc. Shutterstock)" title="Koniec Voyagera 1? Z najbardziej oddaloną od Ziemi sondą kosmiczną nie ma kontaktu już od trzech miesięcy (ryc. Shutterstock)" /> Jednak po włączeniu system zwrócił na Ziemię odczyt oprogramowania, który pozwolił naukowcom potwierdzić, że około trzy procent pamięci FDS jest uszkodzone. Dlatego włączanie i wyłączanie FDS nie rozwiązało problemu w listopadzie 2023 roku. Inżynierowie z NASA podejrzewają, że większość uszkodzeń ogranicza się do jednego chipa w systemie pamięci komputera. Jak długo sygnał z Voyagera 1 leci na Ziemię? Aby spróbować rozwiązać problem, w marcu tego roku zespół misji wysłał do FDS tzw. polecenie poke. Modyfikuje ono określone adresy pamięci. W tym przypadku polecenie pozwoliło skłonić system do użycia różnych sekwencji odczytu w pakietach oprogramowania w celu obejścia problemu. Dodajmy, że na każdą odpowiedź z Voyagera 1 trzeba czekać aż 22,5 godziny. I to mimo tego, że sygnał radiowy rozchodzi się z prędkością światła. Okazało się, że system FDS przesyła dane w złym formacie. Na szczęście jeden inżynier z zespołu był w stanie je rozszyfrować. Bełkotliwy sygnał zawierał odczyt całego systemu pamięci FDS. Porównując ten odczyt z odczytem otrzymanym przed pojawieniem się błędu, zespół Voyagera był w stanie zlokalizować źródło problemu. Teraz pozostaje pytanie, czy uda się go rozwiązać. Voyager 1, czyli gwiezdny włóczęga Przypomnijmy, że Voyager 1 został zaprojektowany do eksploracji Jowisza i Saturna. Został wystrzelony w 1977 roku, co oznacza, że jego komputery są szalenie przestarzałe. Tak bardzo, że coraz mniejsza liczba specjalistów jest w stanie pracować z jego oprogramowaniem. Rozwiązanie każdego problemu wymaga dokładnego prześledzenia dokumentacji technicznej sprzed wielu dziesięcioleci. Inżynierowie JPL/NASA twierdzą, że może minąć jeszcze wiele tygodni, nim znajdą sposób na obejście błędu. Dopiero wtedy Voyager 1 będzie mógł ponownie zacząć dzielić się informacjami zbieranymi na pograniczu Układu Słonecznego i przestrzeni międzygwiezdnej. Oczywiście, jeśli starczy mu energii. Generatory zasilające Voyagera – skonstruowane tak, by przetrwać tzw. grand tour po Układzie Słonecznym – słabną z każdym kolejnym miesiącem. Źródło: NASA. Nasz ekspert Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Na sondzie zmierzającej na Europę ludzkość wyśle zaszyfrowaną wiadomość. Ma nietypową treść
W październiku tego roku wystartuje sonda Europa Clipper. NASA ujawniła, że częścią sondy będzie płytka zawierająca „wiadomość od ludzkości”.
W tym artykule: Co kryje zaszyfrowana wiadomość od ludzkości? Wiersz i narysowane dźwięki Badanie Europy Amerykańska agencja kosmiczna ma zwyczaj wysyłać w kosmos nie tylko sondy, lądowniki czy orbitery. Często dołącza do nich również symboliczne listy od mieszkańców Ziemi. Po raz pierwszy tego rodzaju wiadomości zostały umieszczone na sondach kosmicznych Pioneer 10 i Pioneer 11 (wystartowały w I poł. lat 70. XX w.). Płytki z Pioneerów zawierały m.in. rysunki nagich kobiety i mężczyzny oraz położenie Słońca w Drodze Mlecznej. Ich potencjalnymi adresatami były istoty pozaziemskie. Również sondy Voyager 1 i 2 zostały wyposażone w złote dyski przeznaczone dla ewentualnych obcych cywilizacji. Zgodnie z tradycją NASA zamierza postąpić także w przypadku sondy Europa Clipper. To misja mająca na celu badanie czwartego co do wielkości księżyca Jowisza. I chociaż na Europie – a dokładniej, w przestrzeni kosmicznej w jej okolicach – nie należy spodziewać się bliskich spotkań trzeciego stopnia, także Clipper zostanie wyposażony w płytkę z różnymi ciekawymi informacjami. Co kryje zaszyfrowana wiadomość od ludzkości? W zeszłym roku NASA rozpoczęła kampanię „List w butelce” (ang. Message in a Bottle”). Kto chciał, mógł zgłosić swoje nazwisko, które następnie miało polecieć na Europę na pokładzie sondy. Kilka dni temu NASA ujawniła, jak dokładnie się to odbędzie. Chętnych do pozostawianiu po sobie śladu w pobliżu Jowisza znalazło się 2,6 mln. Tyle imion i nazwisk ludzi zostanie wyrytych na krzemowym mikroczipie wielkości grosza. Mikroczip zostanie następnie przeczepiony do pamiątkowej płytki. Dokładnie – znajdzie się na środku narysowanej w górnej części płytki butelki. Wokół butelki krążą cztery największe księżyce Jowisza. Wiersz i narysowane dźwięki Płytka jest częścią obudowy chroniącej elektronikę sondy przed promieniowaniem kosmicznym. Została zrobiona z tantalu. Ma wymiary 18 na 28 cm. Pozostawia to sporo miejsca, które skrupulatnie wykorzystano. Nad butelką znajduje się słynne równanie Drake’a – matematyczny zapis idei głoszącej, że prawdopodobieństwo znalezienia życia w kosmosie jest możliwe do oszacowania. Poniżej – wizerunek dr Rona Greeleya, zmarłego w 2011 r. planetologa i orędownika misji na Europę. Pod butelką zostanie również wytrawiony odręcznie napisany wiersz Ady Limón, amerykańskiej poetki. „In Praise of Mistery: A Poem for Europa” powstał specjalnie dla misji Clipper. Opowiada o tym, co łączy dwa wodne światy: Ziemię i odległy księżyc Jowisza. Tym czymś jest woda, bez której życie na naszej planecie nie byłoby możliwe. Pierwsze od 22 lat szczegółowe zdjęcia Europy, księżyca Jowisza. Sonda Juno pokazała nam lodowy krajobraz Należąca do NASA sonda Juno wykonała najbliższy od 22 lat przelot w pobliżu lodowego księżyca Jowisza, Europy. Ostatni raz dokonała tego w 2000 roku inna, bardzo zasłużona sonda NASA – ... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/pierwsze-od-22-lat-szczegolowe-zdjecia-europy-ksiezyca-jowisza-sonda-juno-pokazala-nam-lodowy-krajobraz-fot-nasa-swri-msss-thomas-appere-cc-by-3-0-f83e04c.jpg" width="938" height="470" alt="Pierwsze od 22 lat szczegółowe zdjęcia Europy, księżyca Jowisza. Sonda Juno pokazała nam lodowy krajobraz (Fot. NASA/SwRI/MSSS/Thomas Appéré, CC-BY-3.0)" title="Pierwsze od 22 lat szczegółowe zdjęcia Europy, księżyca Jowisza. Sonda Juno pokazała nam lodowy krajobraz (Fot. NASA/SwRI/MSSS/Thomas Appéré, CC-BY-3.0)" /> Na drugiej stronie płytki znajdują się graficzne reprezentacje fal dźwiękowych. Naukowcy nagrali słowo „woda” w 103 językach. Następnie przerobili to na grafiki, które stanowią część „wiadomości od ludzkości”. Badanie Europy – Płytka łączy to, co ludzkość ma najlepszego do zaoferowania we wszechświecie – naukę, technologię, edukację, sztukę i matematykę. Przesłanie o połączeniu przez wodę, niezbędną dla wszystkich znanych form życia, doskonale ilustruje związek Ziemi z tajemniczym oceanicznym światem, który wyruszamy eksplorować – podsumowuje ideę listu od Ziemian dr Lori Glaze, szefowa Planetary Science Division w NASA. Start sondy Europa Clipper został zaplanowany na 10 października tego roku. Pojazd kosmiczny będzie miał do pokonania 2,6 mld km. W pobliże Jowisza dotrze w 2030 roku. Zacznie okrążać tę planetę, dokonując 49 przelotów w pobliżu Europy. Jego zadaniem będzie zebranie danych o jej cienkiej atmosferze i podpowierzchniowym oceanie (zawierającym dwa razy tyle wody, ile ziemskie oceany łącznie). Szczególnie interesujące będą informacje o grubości lodowej skorupy pokrywającej Europę. Wszystkie te dane mogą pomóc rozstrzygnąć, czy w oceanie Europy miało szansę rozwinąć się mikrobiologiczne życie. Źródła: NASA, Live Science. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Koniec Voyagera 1? Z najbardziej oddaloną od Ziemi sondą kosmiczną nie ma kontaktu już od trzech miesięcy
„To byłby cud, gdybyśmy ją odzyskali” – mówi Suzanne Dodd, menedżerka NASA odpowiadająca za Voyagera 1 i Voyagera 2. Pierwsza z wymienionych sond zamilkła w listopadzie 2023 roku. Od tej pory nie udało się nawiązać z nią połączenia.
W tym artykule: Najdalsza sonda kosmiczna Problemy z łącznością Voyagera „Nie poddajemy się” Voyager 1 nie jest w stanie skontaktować się z Ziemią od 14 listopada 2023 roku. Wtedy doszło do usterki, na skutek której sonda nie może wysyłać danych. W grudniu NASA oficjalnie poinformowała, że ma kłopot z Voyagerem 1. Z sondy docierał tylko „powtarzający się ciąg zer i jedynek”. Wówczas agencja zapowiedziała, że rozwiązanie problemu może zająć jej inżynierom kilka tygodni. Od tego czasu minęły jednak już prawie dwa miesiące. Zaś od wystąpienia usterki: kwartał. Przez ten czas zespół zajmujący się Voyagerem nie dostał z sondy żadnych danych naukowych ani inżynieryjnych. Nie wiadomo nic o jej napędzie, zasilaniu ani systemach kontrolnych. Czy sprawa jest poważna? Jak najbardziej. Kilka dni temu Suzanne Dodd, odpowiadająca w NASA za misję obu Voyagerów, udzieliła wywiadu portalowi Ars Technica. Padły w nim znamienne słowa. – To byłby największy cud, gdybyśmy ją odzyskali – powiedziała o Voyagerze 1 Dodd. Co może oznaczać, że z tą sondą przyjdzie nam się pożegnać już na zawsze. Najdalsza sonda kosmiczna Voyager 1 jest najdalej oddalonym od nas urządzeniem zbudowanym przez człowieka. Sondę dzieli od Ziemi imponujące 24 mld km. To kilkakrotnie dalej niż znajduje się Neptun, ostatnia – licząc od Słońca – planeta Układu Słonecznego. Między Neptunem a Ziemią jest średnio ok. 4,5 mld km. Sonda Voyager 1 zaczęła przesyłać dziwne informacje spoza Układu Słonecznego. Co się z nią dzieje? Voyager 1 to najdalej znajdujący się od Ziemi instrument naukowy, jaki kiedykolwiek został zbudowany przez człowieka. Wystrzelona 45 lat temu sonda wyleciała już poza Układ Słoneczny i prze... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/sonda-voyager-1-zaczela-przesylac-dziwne-informacje-spoza-ukladu-slonecznego-co-sie-z-nia-dzieje-fot-nasa-jpl-9285912.jpeg" width="938" height="646" alt="Sonda Voyager 1 zaczęła przesyłać dziwne informacje spoza Układu Słonecznego. Co się z nią dzieje? (Fot. NASA/JPL)" title="Sonda Voyager 1 zaczęła przesyłać dziwne informacje spoza Układu Słonecznego. Co się z nią dzieje? (Fot. NASA/JPL)" /> Jak można się domyśleć, Voyager 1 znajduje się już poza Układem Słonecznym. Opuścił go dwanaście lat temu. Nadal oddala się od Słońca z prędkością 17 km/s. Chociaż został wystrzelony 16 dni po Voyagerze 2 (5 września 1977 r.), później wyprzedził swoją bliźniaczą sondę. Dlatego dzisiaj to Voyager 1 znajduje się najdalej od Ziemi. Problemy z łącznością Voyagera Niestety, od dwóch lat sonda co pewien czas ma poważne usterki. W maju 2022 r. przestała przysyłać poprawne dane o swojej orientacji w przestrzeni. Zaczął wówczas zawodzić system, który steruje położeniem tzw. anteny wysokiego zysku – głównej anteny sondy, służącej do komunikacji z Ziemią. Ten kłopot rozwiązano w sierpniu 2022 r. Usterka z listopada 2023 r. dotyczy innego systemu. Nie działa tzw. FDS (ang. flight data system), zbierający wszystkie dane generowane przez sondę. FDS koduje je i kompresuje, a później przekazuje do jednostki TMU (ang. telemetry modulation unit), która wysyła je na Ziemię. A przynajmniej powinien to robić, ponieważ – jak ustalili inżynierowie NASA – FDS nie komunikuje się poprawnie z tą jednostką. „W rezultacie żadne dane naukowe ani inżynieryjne nie są wysyłane na Ziemię” – napisano w grudniu zeszłego roku na blogu NASA. „Nie poddajemy się” Inżynierowie próbowali już różnych rzeczy, od restartu systemu poczynając. Nadal jednak nie udało się rozwiązać problemu. Naprawy sondy nie ułatwia fakt, że to urządzenie z lat 70. poprzedniego wieku, przestarzałe technologicznie. Oraz to, że po wysłaniu jej jakiejkolwiek komendy na odpowiedź trzeba czekać aż 45 godzin. – Ludzie, którzy zbudowali tę sondę, już nie żyją – mówi Suzanne Dodd. – Mamy dość dobrą dokumentację, jednak jej duża część jest na papierze. Trzeba się więc przekopywać przez nią jak archeolog. Czy dla Voyagera 1 jest jeszcze nadzieja? – Nie poddajemy się – mówi Dodd. – Są jeszcze pewne rzeczy, których możemy próbować. Jednak to najpoważniejsza awaria, od kiedy jestem menedżerką tego projektu – dodaje. Czyli od 2010 r., bo wtedy właśnie Dodd stanęła na czele kilkunastoosobowego zespołu zajmującego się Voyagerami. Na pocieszenie można powiedzieć, że nawet gdybyśmy stracili Voyagera 1, mamy jeszcze Voyagera 2. Ta sonda nadal działa poprawnie. Jeśli i ona zakończy pracę, wówczas zadanie badania przestrzeni międzygwiezdnej będzie mogła przejąć dopiero sonda New Horizons. Jednak ona opuści Układ Słoneczny dopiero w latach 40. tego wieku. Źródła: Wired, Live Science, Ars Technica. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Voyager 1 znów się popsuł. Przesyła na Ziemię tylko „binarny bełkot”. Czy da się go jeszcze naprawić?
46-letnia sonda kosmiczna po raz kolejny ma kłopoty. Jak poinformowała NASA, Voyager 1 przestał przesyłać poprawne dane. Na szczęście ciągle odbiera sygnały z Ziemi. Wymyślenie, jak usunąć usterkę, może zająć tygodnie.
W tym artykule: Problem z systemami komputerowymi Tysiące miliardów kilometrów kosmicznej żeglugi Na kłopoty restart? Kłopoty z sondą Voyager 1 Wiekowa sonda „Powtarzający się ciąg zer i jedynek” – tylko tyle wysyła na Ziemię Voyager 1. Dwa dni temu NASA oficjalnie poinformowała, że mająca kilkadziesiąt lat sonda kosmiczna ponownie się popsuła. Tym razem są kłopoty z pakietami danych napływającymi z Voyagera. Jak to ujął autor artykułu ze space.com, sonda przesyła nam jedynie „binarny bełkot”. Problem z systemami komputerowymi Inżynierowie NASA przyznają, że sonda się zapętliła. Problem dotyczy jednego z trzech systemów komputerowych znajdujących się na jej pokładzie. Nie działa tzw. FDS (ang. flight data system). System ten zbiera wszystkie dane generowane przez sondę – zarówno naukowe, jak i inżynieryjne – następnie koduje je i kompresuje. Później dane te powinny trafić do jednostki TMU (ang. telemetry modulation unit), która wysyła je na Ziemię. Niestety, komputer FDS nie komunikuje się poprawnie z tą jednostką. „W rezultacie żadne dane naukowe ani inżynieryjne nie są wysyłane na Ziemię” – napisano na blogu NASA. Z Voyagera napływa tylko ciągle ten sam, nic nie znaczący ciąg zer i jedynek. Tysiące miliardów kilometrów kosmicznej żeglugi Voyager 1 – podobnie jak jego brat bliźniak Voyager 2 – został wystrzelony w kosmos w 1977 r. Sonda znajduje się już poza Układem Słonecznym. Voyagera 1 dzieli od Ziemi ponad 24 mld km. To odległość naszej planety od Słońca pomnożona przez 160. Jak można się domyśleć, znacząco utrudnia to komunikację z sondą. Gdy wysyła się jej z Ziemi komendę, potrzeba 22,5 godziny, by sygnał dotarł do Voyagera. Tyle samo trzeba również czekać na odpowiedź. W sumie więc informację zwrotną z sondy NASA otrzymuje dopiero po 45 godzinach. Pierwsze badania próbki z planetoidy Bennu zaskoczyły naukowców. Co odkryli? Pobranie próbek z planetoidy Bennu oraz dostarczenie ich na Ziemię trwało siedem lat i kosztowało miliard dolarów. Po udanym lądowaniu kapsuły na pustyni w Utah, naukowcy w końcu mają w sw... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/pierwsze-badania-probki-z-planetoidy-bennu-zaskoczyly-naukowcow-co-odkryli-fot-nasa-robert-markowitz-64bbb0e.jpg" width="938" height="626" alt="Pierwsze badania próbki z planetoidy Bennu zaskoczyły naukowców. Co odkryli? (fot. NASA/Robert Markowitz)" title="Pierwsze badania próbki z planetoidy Bennu zaskoczyły naukowców. Co odkryli? (fot. NASA/Robert Markowitz)" /> Na kłopoty restart? Co zrobić, gdy psuje się zaprojektowany poprzednim wieku statek kosmiczny podróżujący obecnie przez przestrzeń międzygwiezdną? Oczywiście, jak w przypadku każdego urządzenia elektronicznego najlepiej zacząć od restartu. Inżynierowie NASA poszli tą drogą i nakazali Voyagerowi wyłączyć i włączyć FDS. Niestety to nie pomogło. Sonda nadal nie przesyła poprawnych danych. Co oznacza, że usunięcie usterki będzie wymagało pogłówkowania. Jak napisano na blogu NASA, „opracowanie nowego planu naprawczego może zająć naukowcom nawet kilka tygodni”. Dodatkowy kłopot stanowi wiek Voyagera. „Znalezienie rozwiązań problemów sond często wymaga zapoznania się z oryginalnymi dokumentami sprzed kilkudziesięciu lat napisanymi przez inżynierów, którzy nie przewidzieli pojawiających się dzisiaj trudności” – czytamy na blogu. „W rezultacie zespół potrzebuje czasu, aby zrozumieć, jak nowe polecenie wpłynie na działanie statku kosmicznego – po to, by uniknąć niechcianych konsekwencji”. Kłopoty z sondą Voyager 1 To nie pierwsza usterka sondy. W zeszłym roku w maju Voyager 1 przestał przysyłać poprawne dane o swojej orientacji w przestrzeni. Zaczął wówczas zawodzić AACS. Czyli system, który steruje położeniem tzw. anteny wysokiego zysku – głównej anteny sondy, służącej do komunikacji z Ziemią. By działać poprawnie, antena wysokiego zysku powinna być stale zwrócona dokładnie w stronę Ziemi. W maju sygnały z Voyagera napływały zgodnie z planem. A jednak system sygnalizował taką orientację anteny, w której nie byłoby to możliwe. Znalezienie przyczyny problemu i jego rozwiązanie zajęło kilka miesięcy. W sierpniu 2022 r. Voyager 1 znowu działał poprawnie. Wiekowa sonda Pierwotnie zadaniem obu Voyagerów było badanie Saturna i Jowisza. Jednak sondy okazały się znakomitymi instrumentami naukowymi i pracują dziesiątki lat dłużej niż pierwotnie zakładano. W 2004 r. Voyager 1 zbliżył się do granicy heliosfery. Tak określa się obszar oddziaływania Słońca (a dokładniej obszar, gdzie ciśnienie wiatru słonecznego przewyższa ciśnienie wiatrów galaktycznych). W 2012 roku ją przekroczył i – jako pierwsza sonda zbudowana przez człowieka – znalazł się w niezbadanej dotychczas przestrzeni międzygwiezdnej. Pierwotnie zapowiadano, że Voyagery będą utrzymywać kontakt z Ziemią do 2025 r. Jednak w oświadczeniu NASA, wydanym przy okazji kłopotów z AACS, napisano, że zespół Voyagera 1 zrobi wszystko, by przedłużyć jego naukowe życie. Oczywiście nie będzie to możliwe w nieskończoność. Voyager z roku na rok produkuje o 4,3 wata energii elektrycznej mniej i nie ma żadnego sposobu, by ten spadek powstrzymać. A to oznacza, że w końcu sonda nieuchronnie zamilknie. ŹRÓDŁO: Space.com, NASA Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
NASA straciła kontakt z sondą Voyager 2. Sygnał wrócił po kilku dniach dniach. Co się stało?
21 lipca NASA utraciła kontakt z Voyagerem 2. Dopiero we wtorek 1 sierpnia odebrała sygnał z sondy. Naukowcy w komunikacie przyznali, że znają przyczynę nietypowej sytuacji. Wszystko przez niefortunną interpretację serii zaplanowanych poleceń.
W tym artykule: Ziemia do Voyagera Sonda skieruje antenę w kierunku Ziemi dopiero w październiku Sondzie nic nie zagraża Czym jest Voyager 2 Chwilę grozy przeżywali naukowcy z NASA w ostatnich dwóch tygodniach. 21 lipca 2023 r. inżynierowie wysłali do sondy Voyager 2 serię zaplanowanych poleceń. To rutynowe działania, które koordynują pracę sondy kosmicznej. Jeden z komunikatów okazał się jednak niefortunny w skutkach. Komenda spowodowała, że Voyager przesunął swoją antenę o 2 stopnie kątowe od Ziemi. To właśnie w tej konkretnej chwili kontakt się urwał. Ziemia do Voyagera Przez 11 dni naukowcy nie mieli żadnego sygnału, który pochodziłby z sondy znajdującej się prawie 20 miliardów kilometrów od Ziemi. W rezultacie Voyager 2 nie był w stanie odbierać poleceń ani przesyłać danych z powrotem na Ziemię. Badacze z NASA poinformowali, że utrata kontaktu ze statkiem kosmicznym to „największy koszmar każdej misji". – W najlepszym przypadku udaje się go od razu odzyskać. W najgorszym – nigdy więcej nie słyszymy o sprzęcie – napisali badacze z amerykańskiej agencji kosmicznej. Dopiero we wtorek 1 sierpnia udało się odzyskać połączenie z Voyagerem. – Sieć Deep Space Network odebrała sygnał nośny z Voyagera 2 podczas regularnego skanowania nieba. To trochę jak usłyszenie „bicia serca” statku kosmicznego, co potwierdza, że sonda nadal nadaje, czego spodziewali się inżynierowie – przekazała NASA w komunikacie. Sonda skieruje antenę w kierunku Ziemi dopiero w październiku Naukowcy przekazali, że NASA Deep Space Network (DSN) korzystała z wielu anten, aby być w stanie wykryć fale nośne z Voyagera 2. Badacze poinformowali, że jest to sygnał, którego statek kosmiczny używa do wysyłania danych z powrotem na naszą planetę. Uczeni potwierdzili, że chociaż odzyskali kontakt z sondą, pojawił się nowy problem. Sonda Voyager 1 zaczęła przesyłać dziwne informacje spoza Układu Słonecznego. Co się z nią dzieje? Voyager 1 to najdalej znajdujący się od Ziemi instrument naukowy, jaki kiedykolwiek został zbudowany przez człowieka. Wystrzelona 45 lat temu sonda wyleciała już poza Układ Słoneczny i prze... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/sonda-voyager-1-zaczela-przesylac-dziwne-informacje-spoza-ukladu-slonecznego-co-sie-z-nia-dzieje-fot-nasa-jpl-9285912.jpeg" width="938" height="646" alt="Sonda Voyager 1 zaczęła przesyłać dziwne informacje spoza Układu Słonecznego. Co się z nią dzieje? (Fot. NASA/JPL)" title="Sonda Voyager 1 zaczęła przesyłać dziwne informacje spoza Układu Słonecznego. Co się z nią dzieje? (Fot. NASA/JPL)" /> – Sygnał jest zbyt słaby, aby można było wyodrębnić szczegółowe dane. Wykrycie go potwierdza jednak, że sonda nadal działa. Voyager 2 kontynuuje również swoją oczekiwaną trajektorię. Chociaż misja przewiduje, że sonda skieruje swoją antenę na Ziemię w połowie października, zespół podejmie próbę dowodzenia Voyagerem wcześniej, gdy jego antena będzie nadal skierowana z dala od Ziemi – przekazało NASA. Sondzie nic nie zagraża Zgodnie z tym, co przekazali naukowcy, DSN zostanie wykorzystane do „wykrzyczenia" polecenia do Voyagera 2, aby obrócił swoją antenę. – Jest jednak ryzyko, że ta pośrednia próba może nie zadziałać. W tym przypadku zespół poczeka, aż w październiku sonda automatycznie zresetuje swoją orientację – czytamy w oświadczeniu. Dopiero gdy antena statku kosmicznego zostanie ponownie wyrównana z Ziemią, komunikacja powinna zostać przywrócona. Voyager 2 został zaprogramowany tak, aby w ciągu roku kilkukrotnie resetował swoją orientację. Wszystko po to, aby utrzymywać antenę skierowaną w kierunku Ziemi i nie dopuścić do utraty kontaktu, co mogłoby oznaczać zaprzepaszczenie misji trwającej od 20 sierpnia 1977 roku. Następny reset nastąpi dokładnie 15 października, co powinno umożliwić wznowienie komunikacji. Jak podkreśla NASA, Voyagerowi 2 nic nie grozi i pozostanie na zaplanowanej trajektorii podczas chwilowego okresu braku łączności. W obecnej sytuacji najważniejsza jest cierpliwość. Czym jest Voyager 2 Voyager 2 to bezzałogowa sonda kosmiczna, która została wysłana w Kosmos w 1977 roku z Przylądka Canaveral przez amerykańską agencję kosmiczną NASA. Do tej pory jest jedynym statkiem kosmicznym, który kiedykolwiek dotarł do Urana i Neptuna, a także do przestrzeni międzygwiezdnej, gdzie jej bliźniacza sonda Voyager 1, przebywa od sierpnia 2012 roku. To właśnie Voyagerowi 2 udało się odkryć wiele nowych księżyców wszystkich czterech gazowych olbrzymów, a niektóre nawet sfotografować. Po zakończeniu eksploracji planet głównym zadaniem misji jest badanie krańcowych obszarów heliosfery (obszar wokół Słońca, w którym ciśnienie wiatru słonecznego przeważa nad ciśnieniem wiatrów galaktycznych) oraz pomiar właściwości fizycznych przestrzeni międzygwiezdnej. Naukowcy szacowali, że zasilanie w energię elektryczną wystarczy do utrzymania funkcjonowania sondy i łączności z Ziemią do 2025 roku. Co ciekawe, w tym roku Inżynierom z Laboratorium Napędu Odrzutowego NASA udało się przedłużyć działanie instrumentów badawczych sondy. Według ekspertów będzie działała przez kolejne 3 lata, a więc nawet do 2028 roku. Źródło: NASA Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Znajdujący się w przestrzeni międzygwiezdnej Voyager 2 uratowany. Będzie działał przez kolejne 3 lata
Inżynierom z Laboratorium Napędu Odrzutowego NASA udało się przedłużyć działanie instrumentów badawczych sondy Voyager 2. Jest ona jednym z dwóch ziemskich statków kosmicznych przebywających poza granicami Układu Słonecznego, w tzw. przestrzeni międzygwiezdnej. Każdy bajt danych zebranych przez Voyagery jest bezcenny.
W tym artykule: Historia sond Voyager Sondy Voyager tracą zasilanie Jak „ożywić” sondę Voyager 2 Voyagery działają już ponad 11 razy dłużej niż planowano – Zależy nam na jak najdłuższym działaniu jak największej liczby instrumentów naukowych Voyagerów – powiedziała Linda Spilker, naukowczyni projektu Voyager z Laboratorium Napędu Odrzutowego NASA (JPL) w południowej Kalifornii. Jednocześnie specjaliści poinformowali, że udało im się przedłużyć działanie instrumentów badawczych sondy Voyager 2 o kolejne trzy lata, do 2026 roku. Historia sond Voyager Przypomnimy, że obie sondy – Voyager 1 i 2 – opuściły Ziemię w 1977 roku. To oznacza, że przebywają w surowym kosmicznym środowisku od 46 lat. Co ciekawe, Voyager 2 wystartował przed Voyagerem 1. Sonda z numerem 2 ruszyła w podróż z 20 sierpnia 1977 roku. Voyager 1 podążył za bliźniaczką około dwa tygodnie później, 5 września. Voyager 1 skupiał się głównie na Jowiszu i Saturnie. Voyager 2 odwiedził oba gazowe olbrzymy, a następnie zapuścił się w kierunku Urana i Neptuna. Ale duet nie poprzestał na odwiedzeniu zewnętrznych planet Układu Słonecznego. Sonda Voyager 1 zaczęła przesyłać dziwne informacje spoza Układu Słonecznego. Co się z nią dzieje? Voyager 1 to najdalej znajdujący się od Ziemi instrument naukowy, jaki kiedykolwiek został zbudowany przez człowieka. Wystrzelona 45 lat temu sonda wyleciała już poza Układ Słoneczny i prze... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/sonda-voyager-1-zaczela-przesylac-dziwne-informacje-spoza-ukladu-slonecznego-co-sie-z-nia-dzieje-fot-nasa-jpl-9285912.jpeg" width="938" height="646" alt="Sonda Voyager 1 zaczęła przesyłać dziwne informacje spoza Układu Słonecznego. Co się z nią dzieje? (Fot. NASA/JPL)" title="Sonda Voyager 1 zaczęła przesyłać dziwne informacje spoza Układu Słonecznego. Co się z nią dzieje? (Fot. NASA/JPL)" /> Voyager 1 oficjalnie wszedł w przestrzeń międzygwiezdną 25 sierpnia 2012 roku, a Voyager 2 – 5 listopada 2018 roku. Para sond kontynuuje podróż przez kosmos, zbierając swoimi prostymi instrumentami bardzo cenne dane. Voyagery znajdują się teraz w odległości 159 i 132 jednostek astronomicznych od Ziemi. Jednostka astronomiczna to średnia odległość między Słońcem a Ziemią. Wynosi dokładnie 149 597 870 700 m. Aktualną pozycję Voyagerów można śledzić dzięki stronie NASA. Sondy Voyager tracą zasilanie Oba statki kosmiczne są zasilane energią jądrową. Takie rozwiązanie było konieczne, gdyż celem sond były miejsca, do których nie docierała wystarczająca ilość promieniowania słonecznego. Radioizotopowe generatory termoelektryczne (RTG) mają określony czas działania. To oznacza, że zawarty w nich radioaktywny pluton wytwarza nieco mniej energii każdego roku. Inżynierowie już wyłączyli część systemów statków, pozostawiając tylko te najistotniejsze z naukowego punktu widzenia. Ale moc wytwarzana przez generatory jest tak niska, że konieczne było podjęcie trudnej decyzji o wyłączeniu części instrumentów Voyagera 2. Natomiast Voyager 1 ma tylko cztery działające instrumenty. Jest to wynikiem usterki, do której doszło na samym początku misji sondy. W związku z tą usterką Voyager 1 ma wystarczającą moc dla wszystkich swoich układów do 2024 roku. Jak „ożywić” sondę Voyager 2 Problemem było słabnące zasilanie Voyagera 2. Inżynierowie zdalnie wyłączyli system mający powstrzymać skoki energii elektrycznej przed uszkodzeniem instrumentów statku kosmicznego. Ochrona ta nazywana jest regulatorem napięcia. Ten regulator uruchamia obwód zapasowy, który pobiera dodatkową część mocy z RTG jako ochronę przeciwprzepięciową w przypadku problemów. – Zamiast trzymać tę moc w rezerwie, sonda będzie używać jej do utrzymywania instrumentów naukowych w działaniu – napisali w oświadczeniu urzędnicy NASA. Zdaniem inżynierów oba Voyagery są stabilne i powinny działać bez regulatora napięcia. Mimo wszystko specjaliści zamierzają monitorować skutki tej strategii na Voyagerze 2. Jeśli okaże się właściwa, również Voyager 1 zrezygnuje z regulatora napięcia. W przyszłym roku również tej sondzie zacznie brakować mocy. Sonda Voyager nagrała muzykę z kosmosu. Posłuchaj "Symfonii planet" Tam, gdzie nie dotarł jeszcze żaden muzyk, w najlepsze gra orkiestra wszechświata. Sondy Voyager 1 i 2 nagrały niezwykłe "Symfonie planet" dostępne m.in. na YouTube. Voyager 2 działa bez regulatora napięcia już od dwóch tygodni. – Zmienne napięcia stanowią zagrożenie dla instrumentów, ale ustaliliśmy, że jest to niewielkie ryzyko. Szczególnie w porównaniu z korzyściami, jakie może przynieść wydłużenie pracy instrumentów badawczych – powiedziała Suzanne Dodd, kierownik projektu Voyager w JPL. Voyagery działają już ponad 11 razy dłużej niż planowano Oba Voyagery miały działać i zbierać dane przez zaledwie cztery lata. Przedłużenie misji w 1981 roku pozwoliło Voyagerowi 2 przelecieć w pobliżu Urana i Neptuna. Po Voyagerze nie dokonał tego żaden inny statek. Voyager 1 po przelocie w pobliżu Saturna znajdował się wysoko nad płaszczyzną Układu Słonecznego, ale dzięki przedłużeniu misji sonda zebrała dodatkowe cenne dane słoneczne ze swojej trajektorii. Do kolejnego przedłużenia misji doszło w 1990 roku. Wówczas celem było już wyniesienie Voyagerów poza granice heliosfery, w przestrzeń międzygwiezdną. Voyager 1 przekroczył ten region w 2012 roku, podczas gdy wolniej poruszający się Voyager 2 osiągnął kamień milowy w 2018 roku. 19 maja 2023 roku odbędzie się premiera filmu o misji Voyagerów. Zapowiedź produkcji można znaleźć na YouTube. Nasz ekspert Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Sonda New Horizons podąża śladem Voyagerów. Za pół roku przeleci obok rekordowo odległego obiektu
NASA przedłużyła misję New Horizons o kolejne dwa lata. – Statek kosmiczny jest w doskonałym stanie, ma paliwo i moc, aby badać kosmos do 2040 roku – mówi dr Alan Ster, szef misji.
W tym artykule: Nowa faza misji New Horizons New Horizons zbada wiatr słoneczny Pierwsze szczegółowe zdjęcia Plutona i Pasa Kuipera Sonda zbada także pradawny pył kosmiczny New Horizons obudzi się wiosną Gdy pierwszego dnia 2019 roku New Horizons zbliżyła się do Arrokoth, niedużego obiektu w Pasie Kuipera, naukowcy na całym świecie wiwatowali. Było to najdalsze ciało niebieskie bezpośrednio zaobserwowane i badane przez ziemskie urządzenie. Wygląda na to, że teraz zmierzająca ku granicom Układu Słonecznego sonda ma szansę pobić własny rekord. Nowa faza misji New Horizons W październiku 2022 roku rozpoczęła się kolejna, trzecia faza naukowo-obserwacyjna, nazwana KEM 2. KEM, czyli Kuiper Belt Extended Mission, a 2, ponieważ misję w odległym pasie planetoid przedłużono po raz drugi. Przedłużenie misji, której pierwotnym celem był Pluton, zostało zatwierdzone przez NASA latem tego roku. New Horizons zmierza w kierunku tzw. heliopauzy, czyli granicy heliosfery. To obejmujący Układ Słoneczny i jego okolice bąbel, w którym ciśnienie wiatru słonecznego przeważa nad ciśnieniem wiatrów galaktycznych. Dalej są tylko sonda Pioneer – której misję zakończono w 2003 roku – oraz oba Voyagery. Voyager 1 i 2 słabną, a NASA wyłącza po kolei ich systemy. Czy to już koniec gwiezdnej podróży słynnych sond? Dwie sondy Voyager, które opuściły Ziemię niemal 45 lat temu, przekroczyły tzw. heliopauzę i znalazły się w przestrzeni międzygwiezdnej. Teraz jenak powoli kończą funkcjonowanie. NASA og... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/voyager-1-i-2-slabna-a-nasa-wylacza-po-kolei-ich-systemy-czy-to-juz-koniec-gwiezdnej-podrozy-slynnych-sond-fot-nasa-jpl-caltech-fbbb091.jpeg" width="938" height="528" alt="Voyager 1 i 2 słabną, a NASA wyłącza po kolei ich systemy. Czy to już koniec gwiezdnej podróży słynnych sond? (fot. NASA-JPL/Caltech)" title="Voyager 1 i 2 słabną, a NASA wyłącza po kolei ich systemy. Czy to już koniec gwiezdnej podróży słynnych sond? (fot. NASA-JPL/Caltech)" /> Ale Voyagery operują na instrumentach zaprojektowanych i skonstruowanych na przełomie lat 60. i 70. ubiegłego wieku. Dość powiedzieć, że wszystkie dane zbierane przez instrumenty Voyagerów są zapisywane na taśmach ośmiościeżkowych. Za to New Horizons to całkiem nowoczesne urządzenie wyposażone w wysokiej klasy spektrometry, czujniki i kamery. New Horizons zbada wiatr słoneczny I właśnie one będą mogły się ponownie wykazać. W cyklu naukowym KEM2 New Horizons poszerzy swój zakres badań i wyjdzie poza planetologię, kluczową dla badań obiektów Pasa Kuipera. – New Horizons stała się interdyscyplinarnym obserwatorium w Pasie Kuipera – twierdzi Alan Stern, główny badacz misji. Misja rozgałęzia się na dwie kolejne dyscypliny: astrofizykę i heliofizykę. New Horizons będzie mierzyć wiatr słoneczny, czyli strumień cząstek wyrzucanych przez Słońce. Sonda ostatecznie dotrze do tzw. szoku końcowego i heliopauzy, czyli miejsc, które można uznać za zewnętrzne granice Układu Słonecznego. Chociaż Voyagery 1 i 2 osiągnęły heliopauzę i wykonały podobne pomiary, zrobiły to, jak już wspominaliśmy, z wykorzystaniem znacznie starszych technologicznie urządzeń. Sonda New Horizons pomoże heliofizykom lepiej zrozumieć kształt krawędzi naszego Układu Słonecznego i zbadać granice wpływu Słońca na przestrzeń kosmiczną. Pierwsze szczegółowe zdjęcia Plutona i Pasa Kuipera Należy podkreślić, że New Horizons odniosła niesamowity sukces w eksploracji zewnętrznego Układu Słonecznego. Dostarczyła pierwsze szczegółowe zdjęcia zarówno Plutona, czyli planety karłowatej, jak i mniejszego obiektu z Pasa Kuipera, czyli Arrokoth. Zanim Arrokoth otrzymał swoje imię, oznaczające w języku plemienia Powatanów „niebo”, nosił nazwę Ultima Thule, czyli kraniec świata. Pluton znów zaskakuje. Jego powierzchnia jest jak skóra węża NASA prezentuje kolejne zdjęcia wykonane przez sondę New Horizons, które stopniowo docierają do Ziemi. Na jednym z nich widać fragment powierzchni Plutona z tak ułożonymi górami, że przy... Pas Kuipera zawiera ogromną liczbę lodowych obiektów, które są jednymi z najlepiej zachowanych reliktów wczesnych dni Układu Słonecznego. Są czymś w rodzaju bogatego w artefakty stanowiska archeologicznego. Sonda porusza się obecnie z prędkością ponad 50 tys. km na godzinę. Znajduje się około 54 jednostek astronomicznych (AU) od Słońca. Każda jednostka astronomiczna to średnia odległość między Ziemią a Słońcem, czyli ok. 150 mln km. New Horizons każdego roku będzie się oddalać o kolejne trzy AU, szybko zbliżając się do krawędzi naszego Układu Słonecznego. Sonda zbada także pradawny pył kosmiczny – Jestem podekscytowana tym, jak odległe części Układu Słonecznego pomoże nam zbadać New Horizons – mówi Kelsi Singer, badaczka związana z misją. – Za dwa lata sonda znajdzie się w odległości 60 AU – na krawędzi rejonu niemożliwego do zbadania za pomocą narzędzi ziemskich. Ponieważ obiekty Pasa Kuipera znajdują się tak bardzo daleko, nawet nasze największe teleskopy naziemne mają problemy z dostrzeżeniem maleńkich, słabych plamek. Ale New Horizons będzie mogła przyjrzeć im się z bliska. Zespół badaczy związanych z misją ma również okazję wykorzystać sondę New Horizons do wykonania unikatowych zdjęć lodowych olbrzymów: Urana i Neptuna. Zrobi to ona pod kątem, który nie jest możliwy przy obserwacjach z Ziemi. Ponadto New Horizons posiada instrument Student Dust Counter. Służy on do pomiaru ilości pyłu kosmicznego, który sonda napotyka w pobliżu krawędzi Układu Słonecznego. Chociaż zwykle myślimy o przestrzeni kosmicznej jako całkowicie pustej, unosi się tam sporo pyłu. To pozostałość po powstawaniu planet, a jej badanie daje wgląd w historię Układu Słonecznego. New Horizons obudzi się wiosną Na razie New Horizons jest nadal w stanie hibernacji, dopóki nie obudzi się w marcu 2023 roku. Do czasu obudzenia sondy, naziemne obserwatoria będą wypatrywały ciekawych obiektów, jakim powinna się przyjrzeć. Nowa sonda NASA jest tak daleko, że widzi gwiazdy zupełnie inaczej niż my [ZDJĘCIA] Misja pojazdu kosmicznego Nowe Horyzonty (New Horizons) to drzewo, które ciągle rodzi owoce. NASA wysłała tę sondę w 2006 roku do zbadania Plutona i obiektów w pasie Kuipera, a teraz jej ins... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/new-horizons-fot-asa-esa-g-bacon-stsci-nasa-johns-hopkins-university-applied-physics-laboratory-southwest-research-institute-kolaz-jan-sochaczewski-fda6582.jpeg" width="933" height="700" alt="New Horizons fot. ASA/ESA/G. Bacon (STScI); NASA/Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory/Southwest Research Institute; kolaż Jan Sochaczewski" title="New Horizons fot. ASA/ESA/G. Bacon (STScI); NASA/Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory/Southwest Research Institute; kolaż Jan Sochaczewski" /> W związku z tym, że New Horizons jest w znakomitym stanie, może nas czekać kolejna długa misja w typie Voyagerów. A to wszystko za sprawą urządzenia, którego celem było zbadanie ostatniej planety Układu Słonecznego, czyli Plutona. Okazało się, że między startem misji, a chwilą, gdy sonda dotarła do tej odległej planety, astronomowie zmienili klasyfikację planet i zdegradowali Plutona do planety karłowatej. To jednak wcale nie umniejszyło misji New Horizons. Wiele wskazuje na to, że może to być najbardziej przełomowa misja w historii badań zewnętrznej części Układu Słonecznego i przestrzeni międzygwiezdnej. Nasz ekspert Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Udało się zdalnie naprawić sondę Voyager 1. I to mimo że znajduje się aż 23,5 mld km od Ziemi
Od czterech miesięcy sonda Voyager 1 przesyłała błędne dane o swoim położeniu w przestrzeni. NASA poinformowała właśnie, że usterkę udało się zdalnie naprawić. Nie jest jednak pewne, czy sonda nie ma poważniejszych kłopotów.
W tym artykule: Jak naprawiono zdalnie Voyagera? Czy Voyager 1 jest już sprawny? Gdzie znajduje się sonda Voyager 1? W maju NASA przyznała, że z sondą Voyager 1, oddaloną wówczas od Ziemi o 23,3 mld km, dzieje się coś niedobrego. Urządzenie przestało przesyłać poprawne dane o swoim położeniu w przestrzeni. „Wyglądają, jakby zostały wygenerowane losowo, i w żaden sposób nie oddają stanu systemu AACS” – napisano wówczas w oświadczeniu NASA. System AACS steruje położeniem tzw. anteny wysokiego zysku. To główna antena Voyagera, która służy do komunikacji z Ziemią. Powinna być stale zwrócona dokładnie w stronę naszej planety. W maju sygnały z Voyagera napływały zgodnie z planem. A jednak system sygnalizował taką orientację anteny, w której nie byłoby to możliwe. – Zagadka taka jak ta to normalna rzecz na obecnym etapie misji Voyagera – uspokajała wówczas Suzanne Dodd, projekt menedżerka NASA odpowiadająca za Voyagera 1 i Voyagera 2. – Jeśli tylko istnieje sposób rozwiązania obecnego problemu Voyagera, nasi inżynierowie go znajdą – przekonywała. Jak naprawiono zdalnie Voyagera? I faktycznie tak się stało. – Jesteśmy szczęśliwi, że mamy z powrotem telemetrię (czyli poprawnie działający system przesyłający wyniki pomiarów na odległość – przyp. red.) – oświadczyła przedwczoraj Dodd. Jak się okazało, w maju z nieznanych powodów sonda zaczęła przesyłać dane o swoim położeniu przez pokładowy komputer, który od lat nie działał. Inżynierowie wybrali najmniej ryzykowny sposób naprawy. Wysłali Voyagerowi polecenie, by przełączył się na inny, poprawnie funkcjonujący komputer. I to jego używał do dalszego przesyłania danych komunikacyjnych. Teleskop Webba zrobił zdjęcie pierścienia Einsteina. Dzieli go od Ziemi aż 12 mld lat świetlnych Na jednym ze zdjęć zrobionych przez Kosmiczny Teleskop Webba magistrant astronomii wypatrzył niemal idealny pierścień Einsteina. Niezwykła fotografia powstała dzięki MIRI – jednemu z czte... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/teleskop-webba-zrobil-zdjecie-pierscienia-einsteina-dzieli-go-od-ziemi-az-12-mld-lat-swietlnych-fot-nasa-via-reddit-2c02674.jpg" width="737" height="368" alt="Teleskop Webba zrobił zdjęcie pierścienia Einsteina. Dzieli go od Ziemi aż 12 mld lat świetlnych (fot. NASA via Reddit)" title="Teleskop Webba zrobił zdjęcie pierścienia Einsteina. Dzieli go od Ziemi aż 12 mld lat świetlnych (fot. NASA via Reddit)" /> Cała operacja przebiegła zgodnie z planem. Jednak pojawił się inny kłopot: nie wiadomo, dlaczego od maja Voyager 1 próbował łączyć się z Ziemią przez niedziałający komputer. Najbardziej prawdopodobną przyczyną jest błędna komenda wygenerowana przez elektronikę sondy. Skąd się jednak wzięła? Czy Voyager 1 jest już sprawny? Pojawienie się takiej komendy wskazuje, że system sondy może kryć głębszy, nieodkryty jeszcze problem. Gdyby nie on, nigdy nie doszłoby do przełączenia komputerów. – Zrobimy pełny odczyt pamięci systemu AACS i sprawdzimy dokładnie, co się w niej znajduje – mówi Dodd. – To powinno pomóc nam zdiagnozować podstawowy problem, jaki wywołał kłopoty z telemetrią. Jakikolwiek by on nie był, zespół sterujący misją jest przekonany, że problem zostanie rozwiązany. A także że nic nie zagraża dalszej pracy 45-letniej sondy. Gdzie znajduje się sonda Voyager 1? Sonda Voyager 1 została wystrzelona w kosmos w 1977 roku, kilkanaście dni po swoim bliźniaku, Voyagerze 2. Jednak z czasem – wykonując wiele razy manewr asysty grawitacyjnej przy mijanych planetach – wyprzedziła Voyagera 2. W 2004 roku zbliżyła się do granicy heliosfery. Tak określa się obszar oddziaływania Słońca. A dokładniej – obszar, gdzie ciśnienie wiatru słonecznego przewyższa ciśnienie wiatrów galaktycznych. 10 lat temu Voyager 1 przekroczył granice heliosfery. Od tego czasu – jako pierwsza sonda zbudowana przez człowieka – znajduje się w niezbadanej dotychczas przestrzeni międzygwiezdnej, przez którą nie leciał nigdy żaden pojazd kosmiczny. Voyagera dzieli od Ziemi tak ogromny dystans, że otrzymanie danych z sondy, a następnie wysłanie jej danych zwrotnych, trwa prawie dwie doby. Według wcześniejszych zapowiedzi NASA chce utrzymywać kontakt z Voyagerami do 2025 roku. Być może jednak, jeśli sondy będą poprawnie funkcjonować, ten termin zostanie po raz kolejny przesunięty. Nie będzie to jednak trwało w nieskończoność. Z roku na rok Voyagery są w stanie wyprodukować coraz mniej energii elektrycznej. O tym, że słabną, pisaliśmy w czerwcu tego roku. W końcu więc obie sondy ostatecznie zamilkną. Źródło: ScienceAlert, NASA, Misja Voyager Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Voyager 1 i 2 słabną, a NASA wyłącza po kolei ich systemy. Czy to już koniec gwiezdnej podróży słynnych sond?
Dwie sondy Voyager, które opuściły Ziemię niemal 45 lat temu, przekroczyły tzw. heliopauzę i znalazły się w przestrzeni międzygwiezdnej. Teraz jenak powoli kończą funkcjonowanie. NASA ogłosiła, że wyłącza część systemów sond, aby oszczędzić resztkę energii na najbardziej kluczowe instrumenty. Naukowcy wierzą, że dzięki temu zabiegowi gwiezdni wędrowcy będą jeszcze działać do 2030 roku.
W tym artykule: Sondy Voyager 1 i 2 opuściły Układ Słoneczny Zasilacze na pokładzie sond Voyager tracą moc Sondy Voyager lecą w kierunku odległych gwiazd Sondy wystartowały w 1977 roku. Od tego czasu przesuwają granice eksploracji kosmosu. Znajdują się w tej chwili dalej od Ziemi niż jakikolwiek inny obiekt stworzony przez człowieka. Jak daleko? Voyagera 1 i Ziemię dzieli odległość ponad 155 au, czyli jednostek astronomicznych. Jednostka astronomiczna to średnia odległość między Ziemią a Słońcem. Jest równa mniej więcej 149 597 870 km. W przypadku Voyagera 2 dystans od Ziemi wynosi około 130 au. NASA stworzyła specjalną podstronę, na której można śledzić lot Voyagerów na bieżąco. Sondy Voyager 1 i 2 opuściły Układ Słoneczny Bliźniacze statki kosmiczne Voyager 1 i 2 badają miejsca, do których nie dotarł żaden inny obiekt stworzony przez człowieka. Przekroczyły granicę Układu Słonecznego, a nawet tzw. heliopauzę. Znajdują się w przestrzeni międzygwiezdnej, czyli obszarze między gwiazdami. Jest on wypełniony materią wyrzuconą przez śmierć pobliskich gwiazd miliony lat temu. Voyager 1 i 2 słabną, a NASA wyłącza po kolei ich systemy. Czy to już koniec gwiezdnej podróży słynnych sond? Dwie sondy Voyager, które opuściły Ziemię niemal 45 lat temu, przekroczyły tzw. heliopauzę i znalazły się w przestrzeni międzygwiezdnej. Teraz jenak powoli kończą funkcjonowanie. NASA og... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/voyager-1-i-2-slabna-a-nasa-wylacza-po-kolei-ich-systemy-czy-to-juz-koniec-gwiezdnej-podrozy-slynnych-sond-fot-nasa-jpl-caltech-fbbb091.jpeg" width="938" height="528" alt="Voyager 1 i 2 słabną, a NASA wyłącza po kolei ich systemy. Czy to już koniec gwiezdnej podróży słynnych sond? (fot. NASA-JPL/Caltech)" title="Voyager 1 i 2 słabną, a NASA wyłącza po kolei ich systemy. Czy to już koniec gwiezdnej podróży słynnych sond? (fot. NASA-JPL/Caltech)" /> Historycznego wejścia w przestrzeń międzygwiezdną jako pierwszy dokonał Voyager 1. Doszło do tego w sierpniu 2012 roku. Voyager 2 wszedł w przestrzeń międzygwiezdną 5 listopada 2018 roku. Dzięki temu, że wciąż mamy kontakt z sondami, naukowcy mają nadzieję dowiedzieć się więcej o tym niezbadanym regionie. Oba statki kosmiczne nadal wysyłają informacje naukowe o swoim otoczeniu za pośrednictwem Deep Space Network (DSN). Potrzeba aż 21 godzin, by sygnał radiowy wysłany przez Voyagera 1 dotarł do Ziemi. Zasilacze na pokładzie sond Voyager tracą moc Chociaż elektronika sond spisuje się nad wyraz dobrze, to jednak obie sondy słabną i tracą energię. Są zasilane radioaktywnym plutonem, zawartym w tzw. radioizotopowych generatorach termoelektrycznych. Jednak energia przez nie produkowana maleje w tempie 4 watów rocznie. Prymitywne komputery na pokładzie sond nie wymagają dużej mocy. Wszystkie dane zebrane przez instrumenty na Voyagerze są przechowywane na ośmiościeżkowym magnetofonie. Następnie zostają wysłane na Ziemię za pomocą maszyny, która zużywa mniej więcej tyle energii, co żarówka w lodówce. Dzięki odcięciu części systemów, sondy będą mogły nadal zbierać część danych i wysyłać je naukowcom na Ziemi. Inżynierowie z Laboratorium Napędu Odrzutowego NASA są zdania, że jeśli pozostawi się przy życiu tylko najbardziej istotne instrumenty, sondy będą mogły komunikować się z Ziemią do 2030 roku. Sondy Voyager lecą w kierunku odległych gwiazd Podstawową misją wystrzelonych w 1977 roku Voyagerów była eksploracja Jowisza i Saturna. Po dokonaniu tam szeregu odkryć – takich jak istnienie aktywnych wulkanów na księżycu Jowisza Io i lepsze poznanie pierścieni Saturna – misja została przedłużona. Voyager 2 zbadał Urana i Neptuna. Nadal jest jedynym statkiem kosmicznym, który odwiedził te zewnętrzne planety. Obecna misja poszukiwaczy przygód, Voyager Interstellar Mission (VIM), to badanie najbardziej zewnętrznej krawędzi domeny Słońca. Tajemniczy kosmiczny pierścień może być pierwszą pozostałością po supernowej odkrytą w przestrzeni międzygalaktycznej W pobliżu Wielkiego Obłoku Magellana zaobserwowano elegancki, idealnie okrągły kosmiczny pierścień emitujący fale radiowe. Naukowcy są zdania, że może być to pozostałość po wybuchu sa... Nawet, gdy utracimy kontakt z sondami, pozostaną one jawnym świadectwem naszego istnienia. Oba Voyagery przenoszą tzw. złote płyty. Zawierają one informacje o ludzkości, Ziemi i naszym położeniu w Galaktyce. Na płytach zarejestrowano 115 obrazów, pozdrowienia w 55 różnych językach. I oczywiście dźwięki, w tym wiatr, deszcz, bicie ludzkiego serca i 90 minut muzyki. Jednak zanim ta kapsuła opowiadająca o naszym świecie minie najbliższą nam gwiazdę, Proximę Centauri, będzie musiało minąć jeszcze 20 tysięcy lat. Nasz ekspert Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Sonda Voyager 1 zaczęła przesyłać dziwne informacje spoza Układu Słonecznego. Co się z nią dzieje?
Voyager 1 to najdalej znajdujący się od Ziemi instrument naukowy, jaki kiedykolwiek został zbudowany przez człowieka. Wystrzelona 45 lat temu sonda wyleciała już poza Układ Słoneczny i przemierza przestrzeń międzygwiezdną. Jednak, jak poinformowała właśnie NASA, z Voyagerem 1 zaczęło się dziać coś bardzo nietypowego.
W tym artykule: Pół wieku kosmicznej podróży Voyagera Voyager to sonda o możliwościach ułamka smartfona Zagadka położenia sondy Voyager Jak długo będą działały Voyagery? W tej chwili Voyagera 1 dzieli od Ziemi 23,3 mld km. To mniej więcej tyle, ile wynosi odległość naszej planety od Słońca pomnożona przez 155. Sygnał, jaki wysyła sonda, potrzebuje aż 20 godzin i 33 minut, by dotrzeć do anten sieci Deep Space Network, pracujących w Australii, Hiszpanii i Kalifornii. Co oznacza, że otrzymanie danych z sondy, a następnie wysłanie jej danych zwrotnych, trwa prawie dwie pełne doby. Jest to istotne w sytuacji, gdy sonda przestaje pracować prawidłowo. A z czymś takim mamy właśnie do czynienia. W zeszłym tygodniu NASA przyznała, że Voyager 1 przestał przysyłać poprawne dane o swojej orientacji w przestrzeni. „Wyglądają, jakby zostały wygenerowane losowo i w żaden sposób nie oddają stanu systemu AACS [sterującego położeniem Voyagera 1 – przyp. red.]” – napisano w oświadczeniu. Czy to znak, że Voyager 1 ostatecznie się psuje? Pół wieku kosmicznej podróży Voyagera Voyager 1 został wystrzelony w kosmos w 1977 r., kilkanaście dni po swoim bliźniaku, Voyagerze 2. Jednak z czasem – wykonując wiele razy manewr asysty grawitacyjnej przy mijanych planetach – rozpędził się i go wyprzedził. Zadaniem Voyagerów było badanie Saturna i Jowisza. Jednak sondy okazały się znakomitymi instrumentami naukowymi i działają dziesiątki lat dłużej niż pierwotnie zakładano. Voyager w przestrzeni międzygwiezdnej. Dziwne odczyty sondy Amerykańska sonda Voyager 1 w 2012 roku opuściła Układ Słoneczny, ale zebrane przez nią dane na temat pola magnetycznego wokół naszego układu różnią się od danych pochodzących od inne... W 2004 r. Voyager 1 zbliżył się do granicy heliosfery. Tak określa się obszar oddziaływania Słońca. A dokładniej – obszar, gdzie ciśnienie wiatru słonecznego przewyższa ciśnienie wiatrów galaktycznych. W 2012 roku ją przekroczył i – jako pierwsza sonda zbudowana przez człowieka – znalazł się w niezbadanej dotychczas przestrzeni międzygwiezdnej. Voyager to sonda o możliwościach ułamka smartfona Doprowadziło to do pewnego technicznego paradoksu, dobrze znanego czytelnikom science fiction. W czasie, gdy Voyager leciał przez Układ Słoneczny, na Ziemi nastąpił skok technologiczny. W rezultacie najbardziej oddalony od naszej planety instrument badawczy ludzkości jest zwyczajnie przestarzały. Pizza przed kamerą Voyagera: Historia jednej okładki Wystrzelenie w 1977 r. dwóch bezzałogowych sond Voyager w kierunku planet gigantów dostarczyło więcej informacji o naszym Układzie Słonecznym niż dotychczasowe załogowe misje. Pamięć jego komputera to 70 kilobajtów. Prędkość transmisji danych na Ziemię – 160 bitów na sekundę. Co ciekawe, jeszcze do 2007 r. na Voyagerze działała pamięć taśmowa, znana już wyłącznie z muzeów techniki. Za to w 2017 r., gdy okazało się, że pogarsza się praca silników sondy, przełączono się na ich drugi zestaw – uruchamiając go po raz pierwszy od 37 lat. Zagadka położenia sondy Voyager Obecna zagadka, jakiej źródłem jest Voyager, dotyczy systemu AACS. Tak określa się system, który steruje położeniem tzw. anteny wysokiego zysku. To główna antena stacji, która służy do komunikacji z Ziemią. By działać poprawnie, antena wysokiego zysku powinna być stale zwrócona dokładnie w stronę Ziemi. Sonda Voyager nagrała muzykę z kosmosu. Posłuchaj "Symfonii planet" Tam, gdzie nie dotarł jeszcze żaden muzyk, w najlepsze gra orkiestra wszechświata. Sondy Voyager 1 i 2 nagrały niezwykłe "Symfonie planet" dostępne m.in. na YouTube. Ponieważ sonda przesyła informacje o swojej pracy, inżynierowie z NASA przypuszczają, że znajduje się dokładnie w takiej pozycji. Jednak odczyty z AACS, jakie docierają na Ziemię, mówią zupełnie co innego. Ponieważ sygnał Voyagera nie słabnie, sonda nie przeszła w tryb bezpieczny („safe mode”) i działa normalnie. – Zagadka taka jak ta to normalka na obecnym etapie misji Voyagera – uspokaja Suzanne Dodd, projekt menedżerka NASA odpowiadająca za Voyagera 1 i Voyagera 2. – Sonda ma 45 lat i znajduje się w przestrzeni międzygwiezdnej. To obszar kosmosu o wysokim poziomie promieniowania, przez który nie leciał jeszcze nigdy żaden ziemski pojazd kosmiczny. Jeśli tylko istnieje sposób rozwiązania obecnego problemu Voyagera, nasi inżynierowie go znajdą – przekonuje Dodd. Jak długo będą działały Voyagery? Nie mają jednak na to wiele czasu. Voyager z roku na rok produkuje o 4,3 wata energii elektrycznej mniej. Nie ma żadnego sposobu, by ten spadek powstrzymać. Inżynierowie wyłączają więc mniej istotne systemy sondy. Energii sondzie dostarczają radioizotopowe generatory termoelektryczne. To swoiste baterie, zawierające izotopy radioaktywne. Tak samotna jest Ziemia w kosmosie? NASA odświeżyła słynne zdjęcie Z okazji 30. rocznicy jednego z najbardziej kultowych zdjęć z misji Voyagera, Laboratorium Napędu Odrzutowego NASA w Pasadenie (Kalifornia) opublikowało odświeżoną wersję zdjęcia znanego j... Wcześniej zapowiadano, że Voyagery będą utrzymywać kontakt z Ziemią do 2025 r. Jednak w ostatnim oświadczeniu NASA, wydanym przy okazji kłopotów z AACS, znajduje się optymistyczna wzmianka. Można w nim przeczytać, że zespół sondy robi wszystko, by po raz kolejny przedłużyć jej naukowe życie. Źródło: NASA.
Sonda Voyager nagrała muzykę z kosmosu. Posłuchaj "Symfonii planet"
Tam, gdzie nie dotarł jeszcze żaden muzyk, w najlepsze gra orkiestra wszechświata. Sondy Voyager 1 i 2 nagrały niezwykłe "Symfonie planet" dostępne m.in. na YouTube.
Choć w kosmosie nie słychać żadnych dźwięków, bo przestrzeń między planetami i gwiazdami zbliżona jest do próżni, wcale nie znaczy to, że jest on miejscem cichym. Naukowcy z NASA udowodnili to już w pierwszej połowie lat 90. Agencja opublikowała wtedy nagrania podsłuchane przez oba Voyagery, sondy, które miały zbadać zewnętrzne planety Układu Słonecznego. Źródłem dźwięków, które złożyły się na "Symfonie planet" były fale elektromagnetyczne, które (w przeciwieństwie do dźwiękowych) w próżni rozprzestrzeniają się bez problemów. Voyagery rejestrowały m.in. fale wiatru słonecznego uderzające w magnetosfery planet, szumy powstające w obrębie magnetosfer planetarnych, czy też szumy w pobliżu pierścieni planet wywołane zderzeniami naładowanych cząstek pyłu z Voyagerem. (Przeczytaj też: List w butelce Voyagera) Zebrane przez obie sondy dane przetłumaczono następnie na dźwięki. W 1992 roku trafiły na rynek jako "Symfonia planet". YouTube.
To oficjalne: Voyager 2 opuścił nasz Układ Słoneczny i płynie w przestrzeni międzygwiezdnej
Naukowcy już oficjalnie potwierdzili fakt o którym mówiło się przez okrągły rok. Wystrzelona w 1977 roku sonda Voyager-2 stała się drugim wykonanym przez człowieka obiektem który opuścił heliosferę i wszedł w przestrzeń międzygwiezdną.
Tę granicę oddziaływania Słońca jako pierwszy – jeszcze w 2012 roku - opuścił bliźniaczy pojazd kosmiczny, sonda Voyager-1. Znajdujące się na nim uszkodzone istotne instrumenty badawcze nie pozwoliły jednak NASA na zebranie pełnego zestawu danych. Na pokładzie Voyager-2 wszystko działa, choć na odbiór informacji trzeba czekać 16 godzin. View oEmbed on the source website W pięciu niezależnych publikacjach w czasopiśmie ”Nature Astronomy” badacze opisali obserwacje dokonane podczas historycznej podróży Voyager-2 poza granicę heliosfery. Publikacja ta jest oficjalnym potwierdzeniem wydarzenia, które ogłoszono 5 listopada 2018 roku. Artykułów jest 5, bo też każdy z nich dotyczy odczytów z poszczególnych instrumentów sondy. - Jest tam czujnik pola magnetycznego, dwa instrumenty wykrywania cząstek w różnych zakresach energii, oraz dwa instrumenty do badania plazmy – zjonizowanej materii złożonej z naładowanych cząstek o stanie skupienia przypominającym gaz – wyjaśnia dzienniknaukowy.pl. Zapis podróży drugiej z sond Voyager jest ważny, bo służy weryfikacji i uzupełnieniu danych przesyłanych przez pierwszą. Choć zostały wystrzelone w kosmos w odstępie dwóch tygodni, zewnętrzną krawędź heliosfery (ochronnego ”bąbla” wytwarzanego przez Słońce i zatrzymującego do 70 proc. promieniowania kosmicznego) przekraczały w odstępie 6 lat. Wynika to m.in. z różnic w trajektorii sond i dodatkowych zadaniach (badania Urana i Neptuna) przydzielonych Voyager-2. View oEmbed on the source website Decyzja o wydłużeniu lotu była przemyślana, bo sondom kazano badać bardzo zmienny obszar. Jak oddychające płuca, heliosferyczny bąbel wokół Słońca kurczy się i rozszerza zgodnie z 11-letnim cyklem aktywności naszej gwiazdy. Aż do 2012 roku położenie krawędzi heliosfery, czyli heliopauzy, nie było znane. Teoria o cyklicznych zmianach jej położenia potwierdziła się, bo każda z sond Voyager napotkała heliopauzę w innej odległości od Słońca. Pokonanie jej zabrało Voyager-2 dobę. - Sondy Voyager demonstrują sposób interakcji naszej gwiazdy z materią wypełniającą przestrzeń międzygwiezdną. Dane z Voyagera-2 pokazują, czy to co przesłały nam instrumenty Voyager-1 jest typowe dla całej heliosfery, czy tylko dla wybranego miejsca i czasu – tłumaczy prof. Ed Stone, fizyk pracujący przy projekcie Voyager na uczelni Caltech. Co wiemy nowego? Na przykład, że plazma wypełniająca przestrzeń po obu stronach heliopauzy (wewnątrz i na zewnątrz ”bąbla”) ma różną temperaturę. Po opuszczeniu sfery wpływu Słońca jest chłodniejsza. Wiemy też, że przy samej krawędzi – w środku i na zewnątrz – ta plazma jest skompresowana. Nie wiadomo tylko dlaczego. Kolejna sprawa, to działanie pola magnetycznego. Voyager-2 potwierdził, że tuż za heliopauzą jest ono równoległe do pola magnetycznego wewnątrz heliosfery. Dane pozyskane z magnetometrów obu pojazdów kosmicznych pogłębiają też debatę o generalnym kształcie heliosfery. Jedne modele czynią z niej faktyczną sferę. Inne przewidują kształt bliższy komecie za którą ciągnie się ogon, bo też sam Układ Słoneczny porusza się przez galaktykę z dużą prędkością. Najnowsze dane wskazują na większe prawdopodobieństwo pierwszej z tych wersji. Oczywiście, wnioski z badań prowadzonych na tak olbrzymim obszarze i to tylko w dwóch punktach są ograniczone. View oEmbed on the source website - To jakbyśmy oglądali słonia pod mikroskopem. Dwóch ludzi przychodzi i dokonuje różnych pomiarów. Ale co się dzieje między nimi, nikt nie ma pojęcia – zauważa Bill Kurth z uniwersytetu w Iowa, współautor jednego z badań opublikowanych w ”Nature Astronomy”. Tymczasem sondy mkną dalej w nieznane, w odległości – odpowiednio – 22 i 18 mld km od Słońca. Ich nadajniki o mocy 22 watów są tak mocne, jak żarówka w lodówce. Nim ich sygnał wyłapie 70-metrowej średnicy antena NASA, ów zdąży znacznie osłabnąć. Zasilane rozpadem plutonu urządzenia krytyczny poziom dostępnej energii osiągną w połowie kolejnej dekady. Swoją podróż przez przestrzeń międzygwiezdną będą kontynuować długo po tym, jak wysłany zostanie na Ziemię ostatni komunikat. Na bardzo długo pozostawać będą w zasięgu oddziaływania grawitacyjnego Słońca. - Podczas gdy sondy opuściły heliosferę, Voyager-1 i Voyager-2 nie opuściły jeszcze Układu Słonecznego i nie stanie się to szybko. Minie około 300 lat, zanim Voyager 2 dotrze do wewnętrznej krawędzi Obłoku Oorta (domniemana granica naszego systemu planetarnego złożona z chmury lodowego pyłu i planetoid – red.) i prawdopodobnie kolejne 30 000, aby wylecieć poza obłok – zauważa dzienniknaukowy.pl.
Ta misja to nie tylko nauka, to poezja. Voyager: kosmiczny list w butelce
– Projekt był tak niezwykły, że o misji Voyagerów mogłam myśleć tylko w sposób poetycki. Podczas nagrań ktoś zauważył, że nasze głosy przetrwają dłużej niż egipskie piramidy - wspomina po latach Maria Nowakowska-Stycos
Kiedy w 1977 roku bliźniacze bezzałogowe sondy Voyager 1 i 2 opuszczały Ziemię, oprócz stu kilogramów aparatury naukowej mającej na celu eksplorację Saturna, Jowisza i planet zewnętrznych, na pokładzie każdej z nich znalazła się pozłacana płyta gramofonowa Golden Records – bo tak nazwano unikatowe nagrania – były wizytówką naszej planety przeznaczoną dla obcych cywilizacji lub ludzi z przyszłości, którzy je odnajdą. Na pomysł multimedialnej przesyłki wpadł astronom Carl Sagan. Zależało mu na przedstawieniu różnorodności ziemskich kultur i natury oraz stanu naszej wiedzy. Oprócz 116 czarno-białych fotografii zwierząt i krajobrazów, wykresów z danymi matematycznymi i fizycznymi, informacji umożliwiających lokalizację Ziemi na płycie znalazły się też nagrania m.in. Beethovena, Mozarta i Chucka Berry'ego, a także różne pozdrowienia w 55 językach świata, które stanowiły 87 proc. wszystkich, jakimi mówi nasza planeta. Wśród nich był i polski. "Witajcie, istoty z zaświatów" – przemówią do potencjalnych adresatów Voyagery głosem Marii Nowakowskiej-Stycos, wówczas doktorantki z literatury hiszpańskiej na Uniwersytecie Cornella w Ithace, dziś emerytowanej pracownicy tej instytucji. – Projekt był tak niezwykły, że o misji Voyagerów mogłam myśleć tylko w sposób poetycki. Podczas nagrań ktoś zauważył, że nasze głosy przetrwają dłużej niż egipskie piramidy – wspomina po latach. – Szczerze mówiąc nie brałam pod uwagę, że moje powitanie usłyszy ktoś poza Ziemią, jednak sam udział w poszukiwaniu życia pozaziemskiego był podniecający. Dziś trudno mi uwierzyć, że oba Voyagery znajdują się już w przestrzeni międzygwiezdnej, co w latach 70. mogło być tylko marzeniem Sagana – dodaje.
Pizza przed kamerą Voyagera: Historia jednej okładki
Wystrzelenie w 1977 r. dwóch bezzałogowych sond Voyager w kierunku planet gigantów dostarczyło więcej informacji o naszym Układzie Słonecznym niż dotychczasowe załogowe misje.
Celem były przede wszystkim Jowisz i Saturn. Kiedy po wielu miesiącach podróży oba pojazdy zaczęły przysyłać na Ziemię zdjęcia, naukowcom w NASA odebrało mowę. Artykuł o misji Voyagera ze stycznia 1980 roku (NG 01/1980) – Wszystkie nasze teorie dotyczące atmosfery Jowisza poszły w diabły – mówił Brad Smith, szef zespołu obrazowania programu Voyager, na łamach National Geographic ze stycznia 1980 r. Powierzchnia piątej planety od Słońca wyglądała niczym bulgoczący kociołek pełen jasnych farb, które wcale nie chcą się wymieszać. Glob nieustannie rozświetlały wyładowania atmosferyczne, a wokół biegunów widać było potężne zorze. Jeszcze więcej odkryć przyniosła obserwacja księżyców Jowisza: Io, Europy, Ganimedesa i Kallista. Choć odkrył je w XVII w. Galileusz, do tej pory pozostawały zagadkowymi światami, o których ludzkość nic nie wiedziała. Obiektywy Voyagera-1 uwieczniały powierzchnie kolejnych satelitów. Kiedy sonda przelatywała nad Io, zobaczyła przeplatające się biało-pomarańczowe plamy. Wyglądały jak roztopiona mozzarella na pomidorowym sosie pizzy. Nagle na ekranach pojawił się fioletowy rozbłysk, jak się okazało – wybuch wulkanu. Naukowcy od razu pojęli doniosłość tej chwili. Znaleźli w naszym Układzie Słonecznym aktywne geologicznie ciało niebieskie, pierwsze poza Ziemią. Dlatego właśnie ta fotografia – mimo niskiej rozdzielczości – trafiła na okładkę magazynu National Geographic. Artykuł o misji Voyagera ze stycznia 1980 roku (NG 01/1980) Warto wiedzieć: Gdy Voyager się zbliżył, jego kamery nie obejmowały już całego globu. Chyba wszyscy zgromadzeni w Laboratorium Napędów Odrzutowych NASA poczuliśmy mrowienie. Jakbyśmy byli na pokładzie statku kosmicznego powoli przelatującego w stronę nieznanego zakątka kosmosu, dziwacznego i wykraczającego poza nasze pojmowanie. Na ekranie pojawił się obraz. – To nie może być prawdziwe – powiedziałem sam do siebie. – To jest jak z bajki, jak przedsionek nieba pędzla van Gogha. Wkrótce pojawił się jeszcze bardziej szokujący obraz, czyniąc ten poprzedni niemal przedpotopowym. —Rick Gore