Tylko dziś tanie loty po Europie. LOT stawia na sprawdzone hity
Jeśli marzysz o city breaku, dziś jest najlepszy moment, by go zarezerwować. Tylko dziś – w ramach Szalonej Środy – LOT oferuje tanie loty po Europie do takich miast jak Sofia, Belgrad czy Nicea.
W tym artykule: Szalona Środa w LOT – przecenione loty z 02.04.2025 r. Na czym polega Szalona Środa w LOT? W każdą środę LOT serwuje okazje, z których naprawdę grzech nie skorzystać. Tym razem do wzięcia są tanie loty do wybranych europejskich miast, w tym m.in. Nicei, Berlina czy Sofii. Jak zawsze, warto się spieszyć, bo promocja trwa tylko jeden dzień, a liczba biletów w promocyjnych cenach jest ograniczona. Szalona Środa w LOT – przecenione loty z 02.04.2025 r. Przed tygodniem LOT kusił podróżnych lotami do Los Angeles, Miami i na Maltę, czyli jednego z największych turystycznych odkryć wśród Polaków w ostatnich miesiącach. Dziś z kolei ręce zacierają miłośnicy krótkich europejskich wypadów. W środowej promocji znalazły się tanie bilety do: Berlina (loty od 499 zł w obie strony), Sofii (loty od 529 zł), Belgradu (od 549 zł), Sarajewa (od 549 zł), Nicei (od 579 zł). Wśród przecenionych kierunków znalazł się także Paryż-Orly, ale w tym przypadku promocja obowiązuje wyłącznie na loty z Krakowa. Bilety w promocyjnych cenach obowiązują na podróże od 14 kwietnia do 31 sierpnia 2025 roku, z wyjątkiem tras do Nicei oraz z Krakowa do Paryża-Orly. Te obejmuje krótszy okres – od 14 kwietnia do 30 czerwca 2025 r. Promocja obowiązuje tylko dzisiaj, a liczba biletów w niższej cenie jest mocno ograniczona. Ponadto warto mieć na uwadze, że oferta nie łączy się z innymi promocjami i nie obejmuje opłat dodatkowych. Na czym polega Szalona Środa w LOT? Szalona Środa to cykliczna akcja promocyjna LOT, która zyskała status małego święta w kalendarzu wszystkich łowców okazji. W każdą środę – punktualnie o północy – narodowy przewoźnik udostępnia pulę biletów na wybrane kierunki w znacząco obniżonych cenach. Co tydzień oferta się zmienia. Raz są to dalekie, międzykontynentalne trasy, jak Miami czy Tokio, innym razem – krótsze połączenia, jak Bruksela, Wilno, czy Zagrzeb. Zasada jednak zawsze pozostaje ta sama. Promocja obowiązuje tylko przez jeden dzień, liczba miejsc jest ograniczona, a najtańsze bilety znikają bardzo szybko. To doskonała okazja dla tych, którzy lubią podróżować spontanicznie i nie przepłacać za bilety. Jeśli planujesz city break lub krótką przerwę od codzienności, warto zaglądać na stronę LOT-u właśnie w środę. A gdy już wybierzesz swój wymarzony kierunek, koniecznie zajrzyj na National-Geographic.pl, gdzie znajdziesz praktyczne przewodniki, inspiracje i sprawdzone porady dotyczące zwiedzania danego miejsca. Źródła: PLL LOT; National Geographic Polska Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Sofia – co warto zobaczyć w stolicy Bułgarii? Przewodnik po atrakcjach
Sofia to miasto, które łączy w sobie historię, sztukę i majestatyczne piękno gór. To mieszanka, której trudno się oprzeć.
W tym artykule: Żeński Pazar w Sofii Historia Sofii krok po kroku Z Sofii na górski szlak Sofia – informacje praktyczne Wędrówkę po bułgarskiej stolicy rozpoczynamy od tzw. czworokąta tolerancji, czyli miejsca, gdzie obok siebie znajdują się świątynie czterech różnych wyznań: synagoga, cerkiew Sweta Nedela, kościół katolicki oraz meczet Bania Baszi. Pod koniec XVIII w. w Sofii było 30 meczetów. Dziś czynny jest jeden. Bułgarzy po odzyskaniu niepodległości niemal całkiem wyburzyli starą osmańską Sofię. Będąc w Skopju czy Sarajewie, miastach, gdzie wciąż zostało sporo pamiątek po Turkach, nie mogę odżałować, że stolica Bułgarii bezpowrotnie straciła to orientalne dziedzictwo. Ostali się tylko handlarze w tureckim stylu. Żeński Pazar w Sofii Spotkać ich można na Żeńskim Bazarze na bulwarze Stambołowa. Jego nazwa wywodzi się od miejsca, w którym dawno temu matki szukały mężów dla swoich córek. Na targowisku panuje gwar, co rusz któryś ze sprzedawców ogłasza promocję, a wtedy przy jego stoisku momentalnie ustawia się kolejka. – Dyni za lewa! – słyszę i podbiegam do brodatego sprzedawcy. Na jego straganie pysznią się piramidy arbuzów, bo dynia to po bułgarsku arbuz. Język bułgarski należy do grupy języków słowiańskich – wiele słów jest podobnych do polskich, ale często znaczą coś innego (np. „zapomnieć” to „zapamiętać”). Wybieram małego arbuza, ale sprzedawca zaczyna cmokać z dezaprobatą. – Nie zapukałaś. Skąd wiesz, czy dojrzały? – Mam zapukać do arbuza? – Tak, a on musi ci odpowiedzieć. Jeśli wyda z siebie głuchy dźwięk, to znaczy, że jest dobry. Sprawdzam i daję się namówić na kupno. I bardzo dobrze – to jest arbuz mojego życia: soczysty, słodki i różowy w środku. Jeszcze kilka lat temu pod koniec lata sprzedawcy arbuzów okupowali całe skwery, które wyglądały jak zielone paskowane dywany. Handlarze spali na ulicach, przykrywając swoje owoce na noc plandeką. Po Żeńskim Bazarze oprowadza mnie Paulina Samunkowa – tłumaczka z bułgarskiego na polski, która mieszka w Sofii. – O stosowanych na bazarze trikach można by napisać książkę – mówi. Przekonuję się o tym na własnej skórze. Sprzedawca w sklepiku przy bazarze wciąga nas za ręce do środka. – Chodź, chodź, mam najsłodsze słodycze na świecie – uśmiecha się. Parzy nam miętową herbatę w małych filiżankach. Na podłodze widzę ciężki kilim w trójkąty. Sprzedawca zauważa moje spojrzenie: – Dywan jest z Cziprowci. Wiecie, że te zdobienia mają ukryte znaczenie? Trójkąt jest symbolem kobiecości, zaś odwrócony do góry nogami – męskości, romby konotują nieskończoność, wieczność i ludzką seksualność. We wzorach tych dywanów zachowały się szczątki prabułgarskiej magii. Właścicielom domów, w których się znajdują, mają przynosić szczęście. Nie mogę wam go sprzedać – śmieje się. – Spokojnie, wystarczy nam coś do jedzenia – odpowiadam. – Próbowaliście kiedyś lokum? To taka galaretka. Sprzedam wam najlepszą – z bułgarskiej Doliny Róż. Byliście tam kiedyś? Pojeźdźcie koniecznie na początku czerwca, kiedy odbywa się święto róży. Może któraś z was zostanie różaną miss? – trajkocze sprzedawca, przy okazji napełniając siatki łakociami. Jest tak sympatyczny, że nie umiemy odmówić. Później okaże się, że słodycze są częściowo przeterminowane. Ale nie potrafię mieć mu tego za złe. Wizyta w jego sklepie była jak podróż do świata „Baśni tysiąca i jednej nocy”. Historia Sofii krok po kroku Żeński Bazar kojarzy mi się targowiskami Stambułu. W czasach osmańskich (Turcy panowali tu prawie 500 lat) miasto nazywano zamiennie Sredec (co po bułgarsku oznacza: leżący w środku kraju) i Sofia. W czasach bizantyjskich, a wcześniej trackich, określane było z kolei jako Serdika. Cesarz Konstantyn Wielki, którego matka urodziła się tutaj, mawiał: „Serdika jest moim Rzymem”. Chciał nawet przenieść tam swój dwór. Pozostałości antycznej Serdiki znajdujemy na dziedzińcu ministerstwa obrony i pałacu prezydenckiego. Stoi tu malutka kamienna cerkiew św. Jerzego. Ta rotunda to najstarszy budynek w mieście. Zbudowali go w IV w. Rzymianie. Zachowały się tu oryginalne freski z XII–XIV w. Za czasów Imperium Osmańskiego budynek służył za meczet, a od jego upadku: cerkiew-muzeum. Dalej nasz spacer wiedzie do cerkwi św. Aleksandra Newskiego, czyli najważniejszej świątyni Bułgarskiego Kościoła Prawosławnego. Wzniesiono ją na cześć cara Aleksandra II, który pomógł Bułgarom wyzwolić się spod tureckiego jarzma. Ten kościół w stylu neobizantyjskim w środku zachwyca kolekcją fresków. Nazwy użytych przy budowie materiałów oszałamiają: marmur na wejściu, onyks i alabaster na tronach patriarchy i cara, złoto na najwyższych kopułach. Po odwiedzinach w równie bajkowej cerkwi św. Mikołaja zaczynamy powoli czuć zmęczenie. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/12/shutterstock1533006287-03b33b2.jpg" width="5460" height="3637" alt="Ogromny sobór Aleksandra Newskiego wzniesiono na cześć rosyjskiego cara Aleksandra II, który w XIX w. wspierał niepodległościowe dążenia Bułgarów" title="Ogromny sobór Aleksandra Newskiego wzniesiono na cześć rosyjskiego cara Aleksandra II, który w XIX w. wspierał niepodległościowe dążenia Bułgarów" /> Paulina Samunkowa namawia na odpoczynek w Południowym Parku: – Wystarczy trochę bałkańskiego słońca, a wszyscy wychodzą do parków. Uwielbiam Południowy, bo trochę mi przypomina Central Park. Sofia w ogóle ma wiele wspólnego z Nowym Jorkiem i nie chodzi tylko o metro i wszechobecne żółte taksówki. Tu pracuje się więcej niż w innych bułgarskich miastach, od Sofii zależy bułgarska ekonomia. Ale nie przypomina ona Warszawy. Tu ludzie mają jeszcze czas na rozmowy. Na kawę i papierosa. Na wiele kaw. Dołączamy do tłumu spacerowiczów. Park jest pełen biegaczy i grupek młodzieży, które łączą ławki i puszczają głośno muzykę z boomboxów. Młodych pełno też przy pomniku Armii Radzieckiej. Ten monument międzynarodową sławę zyskał po akcji z 2011 r., kiedy został przerobiony na popkulturową modłę. Żołnierze „otrzymali” stroje Supermana, Batmana i Ronalda McDonalda, a całości dopełniał podpis: „W krak s wremeto” („Z duchem czasu”). W 2013 r. pomnik przemalowano na różowo – dla upamiętnienia rocznicy Praskiej Wiosny. Pojawił się na nim napis po czesku: „Bulharsko se omlouva”, czyli „Bułgaria przeprasza”, w domyśle – za współudział w inwazji Układu Warszawskiego z 1968 r. Zimą 2014 r., kiedy Rosja zajmowała Krym, został z kolei pomalowany na żółto-niebiesko, czyli w barwy Ukrainy. Podchodzę do jednego z nastolatków siedzących pod pomnikiem, który teraz nie jest pomalowany. – Co się stało z graffiti? – pytam. – Policja zwykle po kilku dniach nas namierza i musimy wszystko umyć, ale do tego czasu zdjęcia pomnika obiegają cały świat. Geneza powstania pomnika niejako skłania do prowokacji. Ma on upamiętniać wyzwolicieli. Ale od kogo wojska radzieckie wyzwalały Bułgarię? Nikt jej przecież w czasie II wojny światowej nie zajął! Poza „wyzwolicielami”. Z Sofii na górski szlak Podczas zwiedzania Sofii ciągle mamy przed oczami pobliskie góry Witosza, które zdają się nas zapraszać na wędrówkę po połoninach. Jedziemy tam kolejką z Simeonowa. – Przyjedźcie zimą – doradza kasjerka. – Będziecie mogli poszaleć na nartach. Sofia, obok Zagrzebia, jest jedyną europejską stolicą, w której można wybrać się na narty. Patrząc z góry na miasto, zazdroszczę sofijczykom możliwości takiego wypadu. Wyobrażacie sobie: Zakopane pod Warszawą?! Górski spacer budzi w nas chęć odwiedzenia jeszcze wyższych szczytów. Półtorej godziny jazdy samochodem ze stolicy znajdują się góry Riła z architektoniczną perłą – Rylskim Monastyrem, który w 1983 r. wpisano na listę światowego dziedzictwa UNESCO. To swoiste centrum duchowe Bułgarów. Miejsce, które pozwoliło przetrwać tutejszej kulturze w czasie dominacji osmańskiej. Jedziemy do niego przez Dupnicę (po bułgarsku „dupka” znaczy dziura, bez dwuznaczności). Monastyr wodzi nas jak fatamorgana. Najpierw widzimy coś jakby szpilkę i wydaje się, że to tuż, tuż. Ale nie, to jeszcze spory kawałek do przejechania. Docieramy wieczorem. Wszystko jest zamknięte, a w plecaku pusto. Za niewielką opłatą dostajemy celę. Jesteśmy tu jedynymi turystami. Po drewnianych krużgankach przemykają mnisi i czarne koty. Nad dziedzińcem malują się przepiękne rylskie szczyty. Zwiedzamy następnego dnia. Przechadzamy się wśród łuków pomalowanych na biało-czarno, które sprawiają, że monastyr wygląda, jakby był domem z origami. Ten solidny gmach jest tak wykończony, że wydaje się złożony z papieru, tak jakby miał w sobie coś z japońskich pagód. Może to masywne otoczenie dodaje mu lekkości? Główna cerkiew, pw. Świętej Bogurodzicy, robi ogromne wrażenie. To trójnawowa bazylika zbudowana na planie krzyża z kopułą na skrzyżowaniu naw. Ozdobą świątyni są freski i ogromny ikonostas. Tutaj znajduje się też baszta Chrelina – 6-kondygnacyjna wieża z 1335 r. Nie przypadkiem też mury mają tu wysokość 24 m i grubość 2 m. Na pierwszy rzut oka może tego nie widać, ale miał to być ostatni punkt oporu dla obrońców klasztoru. Również dlatego drzwi nie są tu umieszczone na poziomie podłoża, lecz piętro wyżej. Monastyr ma długą historię. Został zbudowany na miejscu X-wiecznej pustelni założonej przez św. Iwana Rylskiego – bułgarskiego mistyka, najważniejszego z tutejszych świętych, rzecznika bułgarskiego narodu w niebie, a na ziemi – anioła. W XIV w. pustelnię zamieniono w klasztor. Ale jego współczesne oblicze, w stylu bułgarskiego odrodzenia, pochodzi z XIX w. Sofia – informacje praktyczne Dojazd Samolotem LOT-u do Sofii dolecimy z warszawskiego Lotniska Chopina. Do Sofii kursują też bezpośrednie autobusy z Warszawy. Samochodem z Krakowa dojedziemy w 14 godz. Nocleg Tsarsko Selo, Okolovrasten Pat 72; hotel spa u stóp Witoszy. Dwa baseny – zewnętrzny i wewnętrzny, sauny oraz siłownia. Hotel BudaPest, Budapeshta 92A. Położony w centrum, tuż obok Lwiego mostu, świetny punkt wypadowy do zwiedzania miasta. Rozrywka Sofia jest, po Madrycie, najwyżej położoną europejską stolicą. Park Witosza to najstarszy park narodowy na Bałkanach. Zimą można wybrać się tu na narty ze stacji kolejki Simeonowo. Górskie szlaki mają swój początek także w Dragalewci, Bojanie i Knjażewie. Darmowe wycieczki po Sofii z przewodnikiem w jęz. angielskim: freesofiatour.com. Dobrze widziane jest zostawienie napiwku. Oprócz trasy standardowej do wyboru są m.in. (płatne): komunistyczna, żydowska, pubowa oraz alternatywna. Muzeiko – Dziecięce Centrum Naukowe przy ul. Prof. Bojan Kamenow 3. W środku sekcje m.in.: planetarium, podziemne tajemnice, inteligentny ogród; muzeiko.bg. Na ochłodę Aquapark Wodne Młyny; ok. 30 km z centrum Sofii. Źródło: National Geographic Traveler
Jedź do Bułgarii! Tu jest wszystko - i do tego najtaniej w Europie
Góry, morze, świetna kuchnia. W Bułgarii nie trudno o idealny urlop.
Sofia Według rankingu serwisu TripAdvisor Sofia to najtańsza stolica Europy – oceniono, że zapłacimy tu o 73 proc. niż w najdroższym Oslo. Nadal stosunkowo mało popularna i z dala od głównych szlaków bułgarska stolica budzi sympatię. Z pierwszych dni pamiętam głównie kilometry chodników, bo najlepiej zwiedzać miasto na piechotę. Taksówki łapane na ulicy często naciągają obcokrajowców, nie włączając licznika – warto zadzwonić po samochód z jednej z legalnych firm, np. OK SuperTrans. Jeszcze taniej podróżować komunikacją publiczną – w trakcie można sprawdzić maile, bo w sofijskich trolejbusach działa darmowe wi-fi. W razie podróży z plecakiem lub walizką trzeba tylko pamiętać o dodatkowym bilecie. Z Sofii na łono natury można za grosze dotrzeć taksówką, a potem wędrować z przewodnikiem po zboczach gór Witosza, odległych od miasta o 10 km. Jednym z przystanków jest wspaniała cerkiew Bojańska, do której w poniedziałki po 15.30 można wejść za darmo. W poszukiwaniu sztuki i darmowej panoramy Sofii idę na… basen. Swimming Pool (swimmingpoolprojects.org) to przestrzeń artystyczna na szczycie budynku z 1939 r. Pusta wykafelkowana niecka basenu służy jako miejsce wystaw, dyskusji, projekcji filmów i wykładów. Bezdroża z historią Wielkie Tyrnowo, dawna siedziba bułgarskich carów, w niczym nie przypomina zakonserwowanych mieścin muzeów. To mieszanka antycznych zabytków i studenckiego szaleństwa, ale w letnie sobotnie popołudnie na tutejszych uliczkach spotykam tylko koty i drzemiące w progach sklepików sprzedawczynie. Tyrnowo, położone malowniczo na zboczach wąwozu, wieńczy twierdza Carewec z ruinami 400 domów i 18 kościołów. To doskonała baza dla amatorów wspinaczki i dzikiej przyrody. Wodospady Hotnica, położone 15 km od centrum, to jedna z piękniejszych bułgarskich kaskad; bonusem jest darmowy wstęp. Na wieczór warto jednak wrócić do miasta. Hostel Mostel (hostelmostel.com) poza darmowym śniadaniem oferuje codziennie kolację w cenie noclegu – zwykle to porcja makaronu, który można popić darmowym piwem. Soczyście zielone wzgórza migają za oknem pociągu. Na każdej stacji wsiadają staruszki od stóp do głów odziane w czerń, które po chwili rozmowy szepczą między sobą: „z Polszy, z Polszy…”. Jedziemy do Trjawny, 60 km od Tyrnowa. Bułgarskie pociągi, szczególnie te wolne, osobowe, są tanim – tańszym niż autobusy! – sposobem na podróże, szczególnie jeśli mamy dużo czasu. Ale chyba nikt, kto jedzie do Trjawny, nie może się śpieszyć. To senne miasteczko z plątaniną brukowanych uliczek wśród bielonych domów jest doskonałe na kilka dni wypoczynku. W Trjawnie, jak w całej Bułgarii, można dużo zaoszczędzić, zatrzymując się w pokojach gościnnych w prywatnych domach. Wystarczy zapytać o „kvartira pod naem” i przygotować się na to, że standardy mogą różnić się od tych hotelowych. Podróże po bułgarskich bezdrożach to przyjemność sama w sobie. Kraj przecinają łańcuchy górskie i jedna trzecia powierzchni to niemal alpejskie krajobrazy. Zimą Bansko zamienia się w stolicę narciarstwa, latem szlaki zapełniają się miłośnikami pieszych wędrówek. Wstęp do wszystkich parków narodowych jest bezpłatny. Na noc w górach najtaniej jest zatrzymywać się w chatach zwanych hizha. Jest ich mnóstwo i mimo często spartańskich warunków cieszą się taką popularnością, że warto rezerwować miejsca (np. na zigzagbg.com). Za nocleg zapłacimy od kilku do kilkunastu lewów. Mniejsze i wyżej położone chatki oferują czasem – dosłownie – dach nad głową zupełnie za darmo. Mimo że biwakowanie na terenie parków narodowych jest zakazane, kiedy schroniska są pełne, pozwala się zazwyczaj rozbić namiot w okolicy. Położone między stolicą a grecką granicą pasmo górskie Riła słynie ze skalistych grani, malowniczych jezior i zapomnianych przez świat wiosek. Prawdziwym klejnotem jest jednak Rilski Monastyr zbudowany w X w. jako schronienie pustelnika Iwana. Przez stulecia kompleks rozrósł się do ogromnych rozmiarów. Mieści się tam 300 klasztornych cel, w świątyni zachwycają ścienne malowidła i ikony. Wejście na teren kompleksu jest darmowe, płaci się jedynie za wstęp do muzeum – 8 lewów. Za drobną opłatą można się zatrzymać w klasztorze na noc. Na czarno W zaułkach Sozopola mimo tabunów turystów spragnionych plażowania nietrudno przenieść się w przeszłość. Ta najstarsza w Bułgarii osada na wybrzeżu, w starożytności znana jako Apollonia, ma dwie świetne plaże, kusi też dodatkowymi atrakcjami: nieodległa Wyspa św. Jana to rezerwat przyrody, gdzie żyją foki mniszki. Zabytkowa część Sozopola, cypel wybiegający w Morze Czarne, to labirynt zaułków, wzdłuż których stoją wiekowe drewniane domy. W cieniu staruszki sprzedają słoiczki figowego dżemu. Wybrzeże Morza Czarnego jest popularnym wakacyjnym kierunkiem. Hotele na każdą kieszeń szczelnie wypełniają nawet najmniejszy skrawek przestrzeni w Złotych Piaskach i wzdłuż Słonecznej Plaży. Wystarczy jednak pojechać nieco dalej, żeby trafić na miłośników bardziej liberalnego wypoczynku. Przez letnie miesiące w zatoce Irakli biwakują na plażach całe rodziny, hipisi i ekoaktywiści. W ten sposób protestują przeciwko agresywnej zabudowie bułgarskiego wybrzeża. Przez lata inicjatywa stała się na tyle popularna, że objęła kilkanaście czarnomorskich plaż, w tym jedną z najpiękniejszych w całym kraju: Karadere. Dzikie biwakowanie jest zupełnie darmowe i otwarte dla każdego, należy jednak pamiętać, że na plażach nie ma prawie żadnych udogodnień. Większość plażowiczów rezygnuje z ubrań, a jedynym niepisanym obowiązkiem jest utrzymanie czystości. Kiedy wieczorem siedzę nad brzegiem morza i jem arbuza kupionego na przydrożnym straganie, myślę, że nie potrzeba wiele, żeby mieć idealne wakacje. Szczególnie w Bułgarii. PORADNIK Te miejsca warto zobaczyć ■ Warna (kurort) Czarnomorski kurort, ma świetne restauracje, plaże i promenady, ale także ciekawe muzea; zwłaszcza Muzeum Archeologiczne. ■ Płowdiw (amfiteatr) Pełne uroku studenckie miasto, którego historia zaczęła się w starożytności. Warto zwiedzić ruiny rzymskiego amfiteatru. ■ Kopriwsztica (Skansen) Położone wśród wzgórz miasteczko skansen. XIX-wieczna zabudowa, kościoły, brukowane uliczki i kamienne mosty. Zakupy ■ Najtańszą pamiątką jest martenica, czerwono-biała pleciona bransoletka, którą Bułgarzy obdarowują się 1 marca z okazji święta Baby Marty. Ma przynosić szczęście i pomyślność. ■ Drobiazgi kupisz w sklepikach zwanych Klek, wprost z piwnicznych okienek. ■ Najtańsze śniadania są w piekarniach. Tam zjesz najświeższą banicę: zapiekany placek z szopskim serem.
Mam dla Was dobre wieści – 48 godzin to idealny czas na zwiedzanie Sofii, nawet na piechotę! Miasto jest dość małe, a wszystkie główne zabytki znajdują się blisko siebie. Stolica Bułgarii wzięła swą nazwę od córki rzymskiego władcy Zofii. Przez lata Sofia wytworzyła bliskie relacje ze swoją patronką, muzą reprezentującą mądrość. Przygotujcie się na sporą dawkę historii, kultury, wiele miłych niespodzianek ukrytych w wąskich uliczkach. No i rewelacyjną kawę! Zapraszam Was na wycieczkę po moim mieście.
Pierwszy dzień Poranki w Sofii mają szczególny urok, bo słońce oświetla pobliską górę Witoszę na różowo! Nie trwa to długo, jedynie około kwadransa. Najlepiej potraktować ten podarunek od natury jako jeden ze składników śniadania, bo ciężko będzie znaleźć lokal, gdzie można by spokojnie zjeść poranny posiłek poza domem. Polecam więc banicę, pszenny placek z serem (do kupienia w każdej prawie piekarni) i ajranem do popicia. Z kawą poczekajcie, bo po pierwsze kawa nie bardzo „lubi” się z ajranem, a po drugie picie jej to odświętny rytuał w Bułgarii. Podczas naszej wycieczki będziecie mieli ku temu mnóstwo okazji. 10:00 Teatr Narodowy uchodzi za najpiękniejszy budynek w Sofii i nasze zwiedzanie rozpoczniemy właśnie stąd. Wzniesiony w 1904 r. przez dwójkę austriackich architektów stanowi doskonały przykład neoklasycystycznej architektury, z ciemnoczerwonymi murami, białymi kolumnami i w złoconej ornamentyce. Teatr został niedawno odnowiony i z pewnością podczas wizyty natkniecie się tu na niejedną sesję zdjęciową. Przed teatrem mieści się niewielki park z pięknymi fontannami (wymarzone tło dla ślubnych fotografii). Na lewo od nich znajduje się Sofi jska Galeria Sztuki (mają tu rewelacyjne wystawy bułgarskich artystów), a po drugiej stronie siedzibę ma Narodowa Galeria Sztuki. Zanim odwiedzimy galerię, warpierwszy dzień Mam dla Was dobre wieści – 48 godzin to idealny czas na zwiedzanie Sofii, nawet na piechotę! Miasto jest dość małe, a wszystkie główne zabytki znajdują się blisko siebie. Stolica Bułgarii wzięła swą nazwę od córki rzymskiego władcy Zofii. Przez lata Sofia wytworzyła bliskie relacje ze swoją patronką, muzą reprezentującą mądrość. Przygotujcie się na sporą dawkę historii, kultury, wiele miłych niespodzianek ukrytych w wąskich uliczkach. No i rewelacyjną kawę! Zapraszam Was na wycieczkę po moim mieście. to rozejrzeć się po parku, by zobaczyć jeden z nieśmiertelnych widoków w Sofii – grupki szachistów skupionych wokół stołów do gry. Najczęściej pogrążeni są w ciszy (bo oglądanie innych grających w szachy to ponoć wyczerpujące wyzwanie intelektualne!), by po skończonej partyjce przenieść się na kolejne stanowisko – w roli obserwatora bądź gracza. 10:30 Czas na kawę! Możecie wybierać – kawa w ogródku kawiarnianym przed budynkiem Teatru Narodowego albo w Toba&Co Barna tyłach Narodowej Galerii Sztuki. By do niej dotrzeć, trzeba przejść przez plac Aleksandra Battenberga (około 50 kroków). Miejsce bardzo polecane, spokojne i bez nadęcia, ze stolikami w środku i na zewnątrz. Pamiętajcie aby wrócić tu wieczorem na świetne drinki. Po drodze do baru Toba&Co zwróćcie koniecznie uwagę na żółte płytki chodnikowe na placu. Takie znajdziecie tylko w centrum – stały się symbolem miasta. Uwaga! Zimą robią się niebezpiecznie śliskie! 11:00 Narodową Galerię Sztuki zobaczyć po prostu trzeba. Powód? Imponująca kolekcja współczesnego malarstwa i rzeźby, pięknie zaaranżowana na ścianach i na suficie, co robi na-prawdę niesamowite wrażenie. Drugą część budynku zajmuje Muzeum Etnograficzne. Ono z pewnością zaskoczy was mnogością stylów, które powstały przez lata w tak niewielkim państwie jak Bułgaria. Pobliski budynek Narodowej Galerii Sztuki to dawny pałac bułgarskich carów, którzy panowali po wyzwoleniu kraju spod okupacji osmańskiej w 1878 r. Oglądajcie spokojnie, spotykamy się na zewnątrz. 12:30 Po wyjściu z galerii rozejrzyjcie się na wszystkie strony. Z prawej macie siedzibę Narodowego Banku Bułgarii, Muzeum Archeologiczne i pałac prezydencki – wszystkie zostawiamy sobie na jutro. Zwrot w lewo i idziemy bulwarem Cara Oswobodziciela. Na prawo znajduje się Grand Hotel Bulgaria z jedną z najlepszych cukierni w Sofii. Chwilę później mijamy Muzeum Historii Naturalnej i Cerkiew Rosyjską pw. Świętego Mikołaja. Za skrzyżowaniem bulwaru z ulicą Rakowski, po tej samej stronie co cerkiew widać już kopuły soboru św. Aleksandra Newskiego. Odwiedzimy ją po lunchu. 13:00 Mam dla Was trzy propozycje miejsc na obiad: restaurację Victoria na tyłach Klubu Wojskowego, bardzo blisko katedry Aleksandra Newskiego, Egur przytulną restaurację ormiańską na ul. Dobrudzha 10 lub Motto na ul. Aksakov 18, stylowe miejsce o nowoczesnym wnętrzu z ogromnym ogrodem na podwórku. 14:30 Bez względu na to, gdzie udaliście się na lunch, po posiłku wracamy na bulwar Cara Oswobodziciela. Szybko pojawi się przed nami siedziba parlamentu z hasłem „Jedność Daje Siłę” wyrytym nad wejściem głównym. Gdy dotrzemy już pod sobór św. Aleksandra Newskiego , zwiedzanie najlepiej zacząć od obejścia budynku dookoła. Przekonamy się wówczas, że każda z jej czterech stron różni się od pozostałych. W 1912 r., gdy ukończono budowę kościoła, kopuły pokryto ponad 8 kg złota. 90 lat później świątynia przeszła renowację i kopuły wzbogaciły się o kolejne 4 kg złotej powłoki. Północny ołtarz poświęcony jest Cyrylowi i Metodemu i raz do roku, 24 maja, w dzień święta kultury słowiańskiej, odprawia się przy nim mszę. Naprzeciwko katedry znajduje się romański kościół św. Zofii z czerwonej cegły. Zbudowany 1,5 tys. lat temu przez córkę rzymskiego władcy, którą wyleczyły kąpiele w mineralnych źródłach Sofii. I to właśnie od niego wzięła się nazwa stolicy Bułgarii. Proste nieozdobione niczym mury podkreślają harmonię architektoniczną świątyni. Położony na wzniesieniu kościół przez wiele lat był najwyższym punktem widokowym w Sofii i miał wielorakie przeznaczenie, służył nawet strażakom jako wieża obserwacyjna. Obecnie uznawany jest za symbol Sofii i widnieje na herbie miasta. 16:30 Wiecie, skąd mieszkańcy Sofii wiedzą, że czas na kawę? Bo czas na kawę jest zawsze, gdy ogarnia nas zmęczenie. Zaraz znajdziemy jakąś knajpkę w okolicy. Tuż przy kościele św. Zofii zaczyna się Moskowska, ulica rezydencji arystokratów. Zabieram was na przechadzkę wzdłuż ulicy, najpierw w kierunku Na-rodowej Galerii. Macie jeszcze siłę na kolejną porcję kultury i sztuki? Tak? A więc przenosimy się do Baru Kulturalnego DaDa a ulicy Benkovski 10. To miejsce stworzone z myślą o promowaniu współczesnych międzynarodowych działań artystycznych. Wszystko w barze DaDa ociera się o sztukę, nawet sufit i paczuszki cukru! Czy wiecie, że w Bułgarii ostały się ruiny więcej niż jednego starożytnego amfiteatru? Koniecznie trzeba się przejść ulicą Budapeszteńską. Tam na pierwszym piętrze jednego z budynków można obejrzeć amfiteatr z III w. Jednak jeżeli chcielibyście zobaczyć naprawdę imponujący amfiteatr, to polecam wycieczkę do Płowdiwu. Teraz do ulicy Carigracko Szose i dojdziemy do Jeziora Ariana i parku Borisowata Gradina. Czyż to nie idealne miejsce na odpoczynek po zwiedzaniu? 19:30 Pora na kolację. Sofia zaskakuje mnogością miłych i zacisznych restauracyjek w zakamarkach uliczek odchodzących od głównych arterii miasta. Poszukajcie ich dzisiaj sami. Podpowiem jedynie, że warto rozejrzeć się w okolicach ulicy Šipka. No dobrze, bardzo głodnych mogę od razu wysłać do Klubu Architekta na ulicy Krakra 11 z zimowym i letnim ogrodem. A na tym samym podwórku znajdziecie też Timeless Bar, wystarczy wejść głębiej do ogrodu. Miłego wieczoru, widzimy się jutro! Drugi dzień 10:00 Dzień dobry! Zaczynamy od wizyty w Narodowym Muzeum Historycznym. By tam dotrzeć, wsiadamy w centrum do trolejbusu nr 2, bo muzeum mieści się na obrzeżach miasta, niedaleko podnóża góry Witoszy, w imponującej rozmiarami dawnej siedzibie sekretarza partii komunistycznej. Zbiory obejmują srebrne i złote klejnoty narodowe, a także rzeźby współczesnych artystów bułgarskich. Muzeum jest pokaźne, ale nie martwcie się, działa w nim przyjemna kawiarnia. To na wypadek, gdyby dopadł was „czas na kawę”. 13:00 Radzę podzielić spacer ulicą Witosza na dwie części przerywane lunchem. Gdy zgłodniejecie, skręćcie w lewo przy ulicy Neofita Rylskiego i pod numerem 16 zjedzcie coś w restauracji hotelu Niki, ale na deser pójdźcie kawałek dalej do Villa Rosiche pod numerem 26. Jeśli natomiast macie ochotę na tradycyjną kuchnię bułgarską, to polecam restaurację KaraIvan na Cara Samuila 36. 14:30 Po obiedzie kontynuujemy spacer (lub zakupy) na ulicy Witosza, by w końcu dotrzeć do cerkwi Sweta Nedejla, który jest centralnym punktem miasta. Cerkiew znana jest z pięknego rzeźbionego w drewnie ołtarza oraz nieudanego zamachu na Cara Borysa III, do którego miało dojść przed świątynią. Wracamy na żółty chodnik. Wychodzimy prosto na Muzeum Archeologiczne , niegdyś drugi największy meczet w Sofii. Schodzimy do przejścia podziemnego, gdzie przekonamy się, że przed chwilą stąpaliśmy po terenie, który kiedyś zajmowała Serdika, starożytne miasto rzymskie. Wyeksponowano tu część pozostałości, a miasto ma zamiar stworzyć na tym obszarze wielki skansen. Miejmy nadzieję, że te plany doczekają się realizacji. I wtedy pewnie łatwiej zaakceptujemy to, że budowa sofijskiego metra trwała ponad 25 lat! 16:30 A teraz poznajcie orientalne oblicze Sofii. Za godzinę zrozumiecie ideę, jaka przyświecała pomysłodawcom „żółtego chodnika”. Pewnie już zauważyliście minaret meczetu Banja Baszi, wciąż czynnej świątyni wzniesionej w 1576 r. Tuż za nią wyrasta budynek Głównej Łaźni Mineralnej. Podziemne źródła wód płynące w tym miejscu osiągają temperaturę 46,7°C. Nie stety łaźnia nie działa od jakichś 20 lat, tyle że przyjemnie się na nią patrzy. Zaprojektowano ją w orientalnym stylu i ozdobiono kaflami ceramicznymi. Tuż obok jest pijalnia wód, gdzie wciąż można napić się prosto ze źródła. Niedaleko meczetu Banja Bashi znajduje się Sofijska Synagoga. Jest ogromna, piękna, budzi zachwyt i respekt. By poczuć to, wystarczy odwrócić się o 180 stopni i wkroczyć w chaotyczne epicentrum prawdziwego Orientu – w wąskie uliczki i na pobliski bazar, a potem powrócić i zachwycić się harmonią i spokojem synagogi. 19:30 Zachęcam do kolejnej wyprawy w poszukiwaniu miejsca na kolację w małych uliczkach odchodzących od ulicy Luyben Karavelov. Nie macie już na to siły? Dobrze, to idziemy prosto do jednej z moich ulubionych knajpek Zednata Lamia, czyli Spragnionej Smoczycy, na ulicy 13 Marca 2. Wszystko co tam podają, jest smaczne, a atmosfera iście rodzinna. 22:00 A po kolacji tych, którzy mają jeszcze siłę na imprezę, zapraszam do By The Way Bar na ulicy Rakovski 166, a potem do klubu z muzyką na żywo Sofia Live Club w Pałacu Kultury, naprzeciwko fontann. INFO Ludność: 207 tys. Położenie: zachodnia Bułgaria, w okolicy góry Witoszy, 60 km od Serbii, 177 km od Grecji, 1451 km od Warszawy. Język: bułgarski, można porozumieć się po angielsku. Waluta: lew bułgarski, stały kurs wymiany do euro: 1 EUR = 1,955 BGN, (1 lew = ok. 2 zł). 3 SPOSOBY NA SOFIĘ Nocleg: W hostelach lub apartamentach: www.hostelsclub.com/city-bg-78-Sofia.html, www.sofiaapartments.net. Hotel Zenith (od 45 euro za noc), www.hotelzenith.net. Hotel Lozenetz, www. lozenetzhotel.com. Hotel Rila, www.hotelrila.bg. Grand Hotel Sofia, www.grandhotelsofia.bg. Hilton, www.hilton.bg. Raddison Blu, www.radissonblu.com/ hotel-sofia. Jedzenie: Mnóstwo tu budek z kebabami czy pizzą. A także małych piekarni sprzedających tradycyjną banicę. Większość mniejszych restauracji w mieście jest przystępna cenowo. Kolacja dla dwojga z winem to koszt ok. 30–40 euro. Tradycyjne restauracje bułgarskie (niestety!). Im bardziej romantyczny lub artystyczny wystrój i im większe i czystsze witryny, tym drożej. Zakupy: W orientalnej części miasta lub na ulicy Pirockiej. Trzeba jednak pamiętać, że niska cena = niska jakość, bez żadnych wyjątków. Bułgarskie marki (np. Caposca, ubrania). Polecam centrum handlowe ze świetnymi delikatesami City Centre Sofia w dzielnicy Triadica. www.ccs-mall.com/en TZUM, dom handlowy z dobrami luksusowymi: www.tzum.bg. Eleganckie butiki na handlowej ulicy Witosza w centrum miasta. Cały rok, choć najlepiej w maju, czerwcu i we wrześniu, by ominąć deszcze, częste wiosną i jesienią. Zima też jest przyjemna w Sofii, ale o tej porze roku zdecydowanie lepiej odwiedzić bułgarskie góry – mamy świetne trasy narciarskie! Jeśli planujecie weekend w Sofii, najlepiej wybrać samolot (lot trwa 1,4 godz.), z Warszawy codziennie prócz sobót. Bezpośrednio LOT-em, z przesiadką ciekawe oferty miewa Malev. Podróż autokarem trwa 36 godz., a samochodem półtora dnia. Warto przyjechać na dłuższe wakacje, by zwiedzić cały kraj. Centrum Sofii jest małe, więc najlepiej zwiedzać je piechotą. W mieście działa metro, sieć autobusów i trolejbusów. Z taksówkami zalecam ostrożność, bo są czyste i tanie, ale trzeba wiedzieć, z której korporacji skorzystać. Oto lista zaufanych firm. Uwaga! Trzeba dokładnie wstukać cyfry, bo na małych różnicach w numerach bazują oszuści! Taxi: 973 21 21; 91 119; 9 12 80; 96 22 22 6; 9 12 63. Na lotnisku są dwa stanowiska akredytowanych korporacji, najlepiej zamawiać taksówki u nich. Za kurs nie można płacić w euro ani kartami płatniczymi – najlepiej zabrać lewy z Polski. Najlepiej mieć przy sobie kartę EKUZ. Kiwnięcie głową w Bułgarii oznacza brak zgody lub zaprzeczenie, a zgodę sygnalizuje się kręceniem głowy. Mimo że coraz więcej Bułgarów przestawia się na uniwersalny sposób wyrażania „tak” i „nie”, wiele starszych osób wciąż ma problem z interpretacją kiw- nięcia głową. Uwaga! Da-da („tak-tak”) w ustach Bułgara znaczy „absolutnie nie”. Piwo w Sofii jest dobre i tanie. W Bułgarii rzadko pije się herbatę, a wiele restauracji w ogóle nie ma jej w karcie, zwłaszcza latem. Zaleca się dawanie napiwków wysokości 10 proc. www.bulgariatravel.org www.sofia.trupadvisor.com www.sofiacityguide.com CZAS: 2 DNI KOSZT: 1200 ZŁ (Z BILETEM)
Gdzie w sierpniu na city break? Znamy 10 najtańszych kierunków
Ceny za pokoje w hotelach spadają w tym miesiącu prawie we wszystkich stolicach w Europie. W tych miastach szczególnie warto zaplanować sierpniowe zwiedzanie.
Ceny za pokoje w hotelach spadają w tym miesiącu prawie we wszystkich stolicach w Europie – tak wynika z raportu wyszukiwarki i porównywarki cen hoteli trivago.pl. Warszawa znalazła się na 6. miejscu najtańszych stolic europejskich w sierpniu. Kierunek: Bałkany! Z cen zebranych przez Trivago z ponad 250 stron rezerwacyjnych wynika, że w sierpniu najniższe ceny z wszystkich stolic europejskich okazuje się oferować bułgarska Sofia. Za pokój dwuosobowy typu standard zapłacimy tam średnio 241 zł. Na drugim miejscu pod względem ceny uplasowała się macedońska stolica – Skopje (243 zł), a na trzecim serbski Belgrad (258 zł). Nasza stolica znalazła się na miejscu 6. Chcąc przenocować w Warszawie z osobą towarzyszącą, zapłacimy średnio 275 zł. To o 5% mniej niż w lipcu. Pierwszą dziesiątkę zamyka Sarajewo (Bośnia i Hercegowina), gdzie średnia cena za nocleg wynosi w tym miesiącu 289 zł. Zobacz pełną listę 10 najtańszych kierunków w sierpniu 2016 >>> Na później… A gdzie jest najdrożej? Jak raportuje wyszukiwarka i porównywarka cen hoteli trivago.pl do najdroższych europejskich stolic należą w sierpniu Monako, Kopenhaga, Berno i Dublin. Średnie ceny za nocleg kształtują się tutaj kolejno na poziomie: 1673 zł (!), 924 zł, 822 zł i 764 zł. Te kierunki lepiej zostawić na inny miesiąc.
Bułgaria: popularny kierunek wśród polskich turystów
Bułgaria dzięki nowym inwestycjom, bogatszej ofercie turystycznej oraz kampanii promocyjnej bułgarskiego rządu ma szansę znów stać się ulubionym miejscem urlopowym naszych rodaków
Bułgaria na polskim rynku Bułgaria jest znaną i lubianą w Polsce destynacją turystyczną, szczególnie w sektorze letniej turystyki wyjazdowej – wypoczynku nad morzem. Można przyjąć, iż większe zainteresowanie tym kierunkiem rozpoczęło się za czasów marszałka Józefa Piłsudskiego, który po silnym trzęsieniu ziemi w Bułgarii, udzielił pomocy poszkodowanym. Na znak wdzięczności, car Bułgarii Borys III ofiarował mu kawałek ziemi położonej nad morzem w Warnie. Odtąd Polacy zaczęli przyjeżdżać tu na wakacje, a plaża zyskała przydomek „polskiej plaży“. Choć polscy turyści wyjeżdżają do Bułgarii w sposób zorganizowany już od połowy ubiegłego stulecia, wymiana turystyczna między obydwoma krajami na skutek zachodzących zmian społeczno-ekonomicznych bardzo często ulegała radykalnym i dynamicznym wahaniom. Od początku lat 60-tych do końca 90-tych liczba polskich turystów wyjeżdżających do Bułgarii stale rosła, a w 1988 roku osiągnęła rekordową wielkość prawie 1 miliona osób. W kolejnych latach tendencja ta uległa odwróceniu, ale ostatnio obserwuje się ponowny wzrost tej liczby. W 2013 r. Bułgarię odwiedziło prawie 250 tys. polskich turystów. W porównaniu z ubiegłym rokiem, sprzedaż wczasów w Bułgarii przez biura turystyczne w Polsce wzrosła o 33,3 procent. Dynamiczny wzrost dotyczy zarówno sprzedaży letnich ofert wypoczynkowych (35%), jak i zimowych (23,5%). Dzięki temu Bułgaria plasuje się na szóstym miejscu wśród najpopularniejszych destynacji zagranicznych. Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom turystów, bułgarska branża turystyczna wzbogaciła letnie oferty wakacyjne nad morzem o wycieczki kulturalno-poznawcze, SPA i wellness oraz ekoturystykę. Statystyki Przemysł turystyczny jest jednym z ważniejszych sektorów gospodarki Bułgarii. W 2013 roku osiągnął 3% przyrost, wytwarzając 13,6% krajowego PKB. Branża turystyczna odnotowała rekordowe przychody w wysokości ponad 3 miliardów euro (wzrost o 5%), przy 7 milionach turystów (wzrost liczby turystów o 5,8% latem i 8,2% zimą). Według danych opublikowanych przez bułgarskie Ministerstwo Gospodarki i Energetyki oraz prognoz analityków finansowych z Morgan Stanley, w ciągu najbliższych kilku lat turystyka bułgarska wygeneruje 18% PKB, а do 2020 roku liczba turystów przekroczy 9,5 miliona osób. Uwzględniając ogromne znaczenie sektora turystycznego dla gospodarki kraju, rząd bułgarski prowadzi politykę mającą na celu poprawę jakości oferty turystycznej i infrastruktury oraz zwiększenie jej różnorodności. Obok popularnych form turystyki, takich jak letni wypoczynek nad morzem czy w górach, stawia na wydłużenie sezonów turystycznych i pozycjonowanie kraju jako całorocznej destynacji. Rząd bułgarski prowadzi także kampanie promocyjne na najważniejszych rynkach docelowych, do których należy Polska. Celem komunikacji jest przedstawienie Bułgarii jako kraju o urozmaiconej ofercie turystycznej, dostępnej przez cały rok. Kampanie reklamowe, w połączeniu z przyśpieszonymi inwestycjami rozwijającymi branżę, szkoleniem nowych kadr i doskonaleniem polityki obsługi klienta, a przede wszystkim unikalne warunki przyrodnicze i antropogeniczne kraju skutkują pozytywnymi prognozami na temat rozwoju przemysłu turystycznego w nadchodzących latach. Relaks nad bułgarskim morzem Na turystycznej mapie Europy, Bułgaria jest renomowaną, letnią destynacją wyjazdową i od lat utrzymuje wiodącą pozycję. Europejscy turyści doceniają doskonałą infrastrukturę turystyczną oraz unikalne warunki środowiska. Linia brzegowa Bułgarii rozciąga się na długości 400 km i jest wyjątkowo urozmaicona. Znajdują się tu zarówno skalne klify, z których można podziwiać romantyczne, morskie pejzaże, jak i rozległe wydmy i ciche zatoczki. Urocze, piaszczyste plaże mają w sumie 130 km długości. Wypoczynkowi sprzyja także umiarkowany klimat - średnia temperatura powietrza w miesiącach letnich wynosi ok. 26°C, а temperatura morza – ok. 22°C. Bułgarskie wybrzeże oferuje niezapomniane przeżycia i emocje: relaksujący wypoczynek na plaży, spacer po pięknych, zalesionych okolicach i rezerwatach przyrody oraz fascynującą, wielowiekową historię, sięgającą czasów trackich, bizantyjskich i rzymskich. Nadmorskie miejscowości przygotowują też program imprez towarzyszących. W 2014 roku niedaleko Burgas (drugie co do wielkości, czarnomorskie miasto) zostanie udostępniona nowa atrakcja turystyczna - wyspa św. Anastazji z XIV- wiecznym klasztorem. Przygotowano ciekawy program wycieczki: w starej aptece będzie można nabyć cudowne zioła i wywary sporządzone według starych receptur, chętni będą mogli przenocować w średniowiecznej celi klasztornej, a w pobliskiej restauracji - spróbować burgaskich potraw, przyrządzonych według oryginalnych, starych przepisów. Od lat wyspa spowita jest mgiełką tajemniczości. Jest to jedyny bułgarski klasztor na wyspie, który był wielokrotnie napadany przez piratów. Legenda głosi, żе właśnie tutaj ukryli swoje skarby. W 1923 roku monaster został przekształcony w więzienie. Jego ciekawą historię będzie można poznać podczas zwiedzania wyspy. Nowa oferta turystyczna Bułgarii to połączenie tradycyjnego wypoczynku na plaży oraz nieznanych dotąd szerzej atrakcji tego kraju. Dzięki staraniom bułgarskiego rządu, turyści będą mogli poznać najciekawsze fakty z bułgarskiej historii, przespacerować się po pięknych, rozległych rezerwatach przyrody oraz odkryć na nowo lecznicze właściwości morskiego błota. Bułgaria jako destynacja SPA Bułgaria, tuż po Islandii, zajmuje drugie miejsce w Europie pod względem ilości źródeł mineralnych. Na terytorium kraju znajduje się aż 650 złóż wody mineralnej i 2 000 źródeł. Dzienna wydajność źródeł mineralnych w Bułgarii wynosi 423 mln litrów i jest równa dziennemu przepływowi wodospadu Niagara. W kraju jest 21 miast i osiedli założonych w pobliżu źródeł mineralnych jeszcze przez imperatorów rzymskich, dlatego niektóre z nich otrzymały ich imiona, np. Serdika (imperator Trajan), Hisar (imperator Doklecjan) czy Коstenets (imperator Коnstantyn). Istniejące zasoby z powodzeniem mogą zostać wykorzystane do rozwoju bułgarskiego sektora balneoturystycznego. Sprzyja temu Rozporządzenie 20/11/24 z października 2013 roku, na mocy którego, każde państwo członkowskie UE może wysyłać swoich obywateli w celach profilaktycznych i rehabilitacyjnych do innego państwa członkowskiego na koszt Funduszu Zdrowia. W trakcie corocznego wydarzenia World SPA & Wellness Awards 2014 w Londynie, Bułgaria została przedstawiona jako wiodąca destynacja SPA na Półwyspie Bałkańskim. W trakcie ceremonii, liczne bułgarskie kurorty SPA i kompleksy otrzymały wysokie, pozytywne oceny. Bułgaria oferuje szereg innowacyjnych zabiegów SPA, а do terapii stosuje się najwyższej jakości produkty naturalne oraz olejki różane i lawendowe. W ciągu ostatnich trzech lat Bułgaria wyprzedziła Francję i obecnie jest największym producentem olejku lawendowego na świecie, zaś Pomorie, niewielkie miasteczko na bułgarskim brzegu czarnomorskim, oprócz Morza Martwego, jest jedynym miejscem, gdzie wydobywa się lecznicze błoto pochodzenia mineralnego. Starożytna kultura Wzdłuż czarnomorskiego wybrzeża zachowały się ślady wielowiekowej historii i starożytnej kultury kraju. Zaledwie kilkanaście kroków od słonecznych i piaszczystych plaż znajdują się cenne starożytne skarby i ruiny. Bułgaria zamierza ułatwić turystom ich zwiedzanie, przygotowując oferty wypoczynku połączonego z wycieczkami kulturalno-poznawczymi. Niedaleko Warny, w Balchiku, znajduje się piękny ogród botaniczny oraz imponujący Pałac Euxinograd z XVIII wieku, który swoją architekturą i wystrojem w niczym nie ustępuje pałacom we Francji czy Wiedniu. Wybudowano go w stylu przypominającym francuskie „Château”, jako letnią rezydencję dla carskiej rodziny. W warneńskim Muzeum Archeologicznym można podziwiać najstarsze wyroby złotnicze na świecie, liczące ponad 6000 lat. Dalej na południu znajduje się Stare Miasto Nesebyr, które od 1956 roku figuruje na liście rezerwatów architektoniczno-archeologicznych, а w 1983 roku zostało wpisane na listę światowego dziedzictwa kulturowego UNESCO. Nesebyr jest jednym z najstarszych miast Europy. Powstało ponad 3200 lat temu i do dziś zachowało ślady codziennego życia z czasów antycznych, bizantyjskiego średniowiecza, panowania osmańskiego oraz okresu bułgarskiego odrodzenia. Jeszcze dalej na południe, znajduje się miasto Sozopol, pamiętające czasy starożytności. Ciche uliczki, urocza, nadmorska atmosfera oraz unikalne odkrycia archeologiczne z czasów antycznych przyciągają tysiące turystów. W Sozopolu, w cerkwi św. Cyryla i Metodego, przechowywane są relikwie Jana Chrzciciela. Baza noclegowa Bułgaria dysponuje szeroką bazą noclegową o rozmaitym standardzie: оd małych, rodzinnych pensjonatów, przez agroturystykę i liczne, kameralne kampingi na łonie przyrody, po komfortowe, 5-gwiazdkowe hoteli, SPA i centra balneologiczne. Wzdłuż samego czarnomorskiego wybrzeża jest zlokalizowanych ponad 50 uzdrowisk, a w samej stolicy kraju znajduje się osiem 5-gwiazdkowych hoteli. W ostatnich latach komfortowe kompleksy zdobyły wiele międzynarodowych nagród. Hotel Balneologiczny „Pomorie” otrzymał nagrodę za innowacyjny, medyczny hotel SPA oraz nowy, kompleksowy program SPA o nazwie „Skarby z Bułgarii”, oparty na naturalnych, bułgarskich produktach. Hotel „Кempinski - Zografski“ w Sofii zdobył nagrodę za najlepszy hotel biznesowy World Luxury Hotel Awards, natomiast „Helena Sands Hotel“ w Słonecznym Brzegu został okrzyknięty najlepszym hotelem na wybrzeżu. Dogodny dojazd Nad Morze Czarne można dostać się praktycznie z każdego miejsca na świecie. Międzynarodowe lotnisko znajduje się w Burgas (południowa część czarnomorskiego wybrzeża) oraz w Warnie (północna część). W 2013 roku została otwarta autostrada „Тrakia“, dzięki której przejazd samochodem z Sofii do Burgas zajmuje ok. 4 godziny. Autostrada „Hemus“, która będzie przebiegać przez Warnę i połączy stolicę kraju z północną częścią czarnomorskiego wybrzeża zostanie ukończona w 2018 roku. Umożliwi ona łatwiejsze dotarcie do morza z międzynarodowego lotniska w Sofii. Polskie linie lotnicze utrzymują regularne loty do stolicy Bułgarii, a w sezonie letnim uruchamiane są dodatkowe loty czarterowe do Burgas i na południowe wybrzeże.
Wczesnym świtem prom na Dunaju cicho dobija do brzegu. Za chwilę wjedziemy na bułgarska ziemie. Dlaczego wybraliśmy ten kraj? Podobno gdy Bóg dzielił ziemie między różne ludy – Bułgarzy jak zwykle przyszli spóźnieni i ten już nic dla nich nie miał. Dał im więc część raju.
Na widnokręgu wyłania się średniowieczna forteca Baba Vida leżąca tuż za granicą z Rumunią, której to przekroczenie zajęło nam zaledwie 30 minut. Surowe kamienne mury twierdzy przypominają o burzliwych dziejach tych niepokornych terenów. To właśnie w tym miejscu rozegrała się bitwa przesądzająca o ostatecznej klęsce Księstwa Widyńskiego i jego przejściu pod pięćsetletnią niewolę turecką. 50 km za Widyniem, stolicą regionu, skręcamy nad brzeg tektonicznego jeziora Rabisza. Choć nie przepadamy za chodzeniem po podziemiach, grzechem byłoby ominięcie słynnej jaskini Magura. Zakładamy polary i wkraczamy z przewodnikiem do podziemnego świata. Czekają tu na nas największy w Bułgarii stalaktyt, tzw. Przewrócona Sosna mająca 20 m wysokości i 4 m średnicy, oraz prehistoryczne rysunki naskalne datowane na ok. 12 tys. lat p.n.e. Barwnikiem sporządzonym z odchodów nietoperzy i czerwonej glinki naszkicowano postaci tańczących kobiet, polujących myśliwych i zwierzynę łowną. Kiedy wydostajemy się na światło dzienne, jesteśmy zdumieni skarbami, jakie kryje tutejsza ziemia. A przecież to dopiero początek podróży. Podziw i zaduma wskakują z nami do samochodu i będą nam towarzyszyć do końca wyprawy. W drodze do Sofi i zawijamy do Bełogradczika, uroczego miasteczka wkomponowanego w niezwykłe czerwone formacje skalne. Miejscowi nadali im nawet imiona. Są tu więc: Adam i Ewa, mnich, wielbłąd, niedźwiedź. Największe wrażenie robi na nas jednak otoczenie twierdzy Kaleto wzniesionej w południowej części miasta, gdzie skały o spektakularnych kształtach, połączone murami, mostami i bramami, tworzą naturalny kompleks obronny. Wspinając się na coraz wyższe poziomy, odnosimy wrażenie, że przenieśliśmy się do krainy baśni. Pod sobą mamy twierdzę i rustykalny gród, a w oddali rysują się zamglone zbocza gór. Nad Sofią – najwyżej położoną europejską stolicą już z daleka widać świetlistą łunę. Mimo późnej pory miasto tętni życiem. Krwisty befsztyk i dźwięki jazzu w kameralnym Checkpoint Charlie dodają nam sił przed wyprawą do dyskoteki Chervilo, do której lubią zaglądać bułgarscy celebryci. Po szalonej nocy rankiem wyruszamy na Żeński Bazar – największy z sofijskich targów. Jest tu dość tłoczno, raczej brudno i kręci się sporo podejrzanych typków. Pierwsze wrażenie nas nie zniechęca, śmiało błądzimy wśród porozkładanych pod gołym niebem stolików, straganów i butików ciągnących się kilometrami. Można tu kupić wszystko: narzędzia, ręczniki, pieczywo, części samochodowe, szmuglowane papierosy, beczki z winem, owoce i warzywa, a nawet walutę. Tutejsze pomidory, papryka i bakłażany są chyba najsmaczniejsze na świecie. Zapewne w tym też tkwi sekret smakowitej bałkańskiej kuchni. Idąc w stronę serca starej Sofi i, mijamy niemal ze sobą sąsiadujące synagogę, meczet Bania Baszy i rzymskie łaźnie. Zatrzymujemy się pod wysoką statuą patronki miasta, św. Zofi i. Po stojącym tu wcześniej pomniku Lenina nie ma śladu. Naprzeciw przycupnęła filigranowa XIV-wieczna cerkiew św. Petki Samardżijskiej. Jej rozmiary ograniczył turecki zakaz wznoszenia świątyń wyższych od meczetów. Około 12.00 docieramy pod pałac prezydencki, gdzie odbywa się widowiskowa zmiana warty. Uwieczniamy na zdjęciach czerwono-białe mundury, futrzane czapki i lśniącą w słońcu białą broń. Stąd udajemy się wprost do Muzeum Archeologicznego – najlepszej tego rodzaju placówki na Bałkanach. Na trzech poziomach byłego Wielkiego Meczetu zgromadzono mnóstwo eksponatów, wśród których szczególnie wyróżnia się dział z trackimi skarbami. Bodajże najsłynniejszym przedstawicielem tego starożytnego ludu, który żył na tych terenach, był Spartakus. My zaś podziwiamy 600-gramową złotą maskę pośmiertną trackiego króla Seuthesa III sprzed 2 400 lat! Na deser zostawiamy sobór Aleksandra Newskiego, największą świątynię Półwyspu Bałkańskiego. Wznosząca się na środku wielkiego brukowanego placu monumentalna neobizantyjska cerkiew jest chlubą stolicy. Jej wnętrze rozświetlają bursztynowe promienie słońca, którym udaje się przeniknąć przez skromne witrażowe okienka. Dzięki tysiącom świec tonące w mroku ściany zamieniają się we wspaniałe freski, nad którymi pracowało ponad 50 największych bułgarskich i rosyjskich artystów. Dzieła bardziej współczesne (kosztują nawet kilkadziesiąt tysięcy euro!) oglądamy w pobliskiej galerii młodego malarza Pavla Mitkova, z wykształcenia leśnika, robiącego furorę nie tylko w Bułgarii. W promieniach zachodzącego słońca żegnamy Sofi ę, chcemy przed zmrokiem dotrzeć do monastyru Rilskiego. Z parkingu widać tylko jego ponure, grube i wysokie na 24 m kamienne mury. Po kilku uderzeniach kołatką słyszymy kroki. Mamy szczęście – brama monastyru zamykana jest o 20.00. Brodaty mnich wpuszcza nas do środka, prosząc o zachowanie ciszy. Dostajemy po ciepłym kocu i przydział do różnych pokojów. Nie pomaga tłumaczenie, że jesteśmy małżeństwem – nasze paszporty o tym nie świadczą. O świcie budzi nas śpiew mnichów. Wychodzimy na ciepły czworokątny dziedziniec otoczony krużgankami i balkonami. Pośrodku placu stoi wspaniała cerkiew Bogurodzicy zwieńczona pięcioma kopułami. Cały dzień można się wpatrywać w tysiące fresków zdobiących jej fasadę. Ilustrują one najważniejsze wydarzenia z historii Bułgarii, sceny ze Starego Testamentu, ale też wizerunki demonów i sposoby wymierzania kary podejrzanym o czynienie czarów. Urok monastyru pryska wraz z pojawieniem się pierwszej wycieczki – a przyjeżdża ich tu dziennie kilkadziesiąt! Uciekamy więc do Melnika. Najmniejsze i najcieplejsze miasto Bułgarii słynie z wina, ale można tu też nabyć wyśmienite miody. Zatrzymujemy się w gościnie u Stameny, która częstuje nas winem i kawą z... zielonymi, marynowanymi figami. Za namową wnuczki naszej gospodyni wspinamy się na zbocza wzgórz otaczających miejscowość i docieramy do ruin średniowiecznej fortecy Despoty Sława (despota to bizantyjski tytuł nadawany członkom rodziny carskiej), który w XII w. uczynił Melnik stolicą swego księstwa. Spod kolejnych ruin XIII-wiecznej cerkwi św. Mikołaja podziwiamy całą kotlinę. Nasza dalsza trasa wiedzie u podnóża Rodopów, pasma górskiego na pograniczu Bułgarii i Grecji. Zatrzymujemy się na obiad w pustawej mechanie Dzwońcy w Dolnym Drianowie. Uwijający się w kuchni właściciel twierdzi, że jego lokal już wkrótce zapełni się turystami. Opowiada nam o wielkim odkryciu. Kilka kilometrów na wschód, pośród lesistych grzbietów odnaleziono dziwne formacje skalne, którymi zainteresował się sam profesor Nikoła Owczarow uważany za bułgarskiego Indianę Jonesa. Podobno mogą to być pozostałości słynnej antycznej wyroczni, o której w kronikach wspominał Herodot. Nie trzeba nas długo namawiać na spacer. Jedno z kamiennych zboczy układa się w wyraźny profi l twarzy. Każda z trzech widocznych tu gigantycznych postaci jest zwrócona w inną stronę świata. Nasza droga staje się coraz bardziej malownicza. Mijamy wioski z domami krytymi ciosanym kamieniem. Kto nie ma lęku wysokości, niech wjedzie na Śnieżankę (1926 m) pod Pamporovem. Z galerii wzniesionej tam wieży TV przy aromatycznym espresso z rakiją warto się zrelaksować i poszukać na horyzoncie odległych szczytów Pirinu. Zwiedzanie Płowdiw to spore wyzwanie, zwłaszcza gdy przedstawicielka płci pięknej zechce tego dokonać w szpilkach. Większość stromych, krętych uliczek wybrukowano bowiem kocimi łbami. Wizytówką tego „miasta na trzech wzgórzach” jest świetnie zachowany antyczny amfi teatr. Z najwyższego rzędu widowni podziwiamy marmurową budowlę, która mogła pomieścić 7 tys. osób. Chwilę później siedzimy już w sąsiadującej z obiektem restauracji Arena. Zajadając kebapcze i popijając je Mawrutem, czujemy się trochę jak Rzymianie na igrzyskach. Legenda mówi, że gdy Pan Bóg tworzył Strandżę, nic nie mówił, a jedynie tajemniczo się uśmiechał. Jadąc godzinami wśród łagodnych wzgórz tego dzikiego regionu porośniętych dębowymi i bukowymi lasami, nie spotkaliśmy żywego ducha. A szkoda – bo ludzie mieszkający w nielicznych osadach kultywują tutaj ciekawe zwyczaje. W Byłgarii, na przykład, na początku czerwca tańczą na rozżarzonych węglach, podtrzymując pogańskie obrzędy. My trafiliśmy w okolice BRYSZLJANU – wioski-skansenu, gdzie kobiety na co dzień noszą haftowane koszule i długie czerwone spódnice. Zaskoczeni w lesie nocą, rozbijamy namiot na pierwszej napotkanej polanie, nad którą unoszą się setki świetlików. Rano okazuje się, że nasz namiot stoi w pobliżu Paraklisu Sweta Petka. Opiekujący się kapliczką żwawy starszy pan zaraz po pobudce zrobił nam wykład o cudownych właściwościach bijącego tu źródła. Na dowód pokazał laski i kule pozostawione tutaj przez uzdrowionych. Orzeźwieni wodą o niezwykłych właściwościach ruszamy na wybrzeże. Przed nami 380 km wspaniałych plaż z drobnym piaskiem, czyste morze, źródła mineralne i miejscowości wypoczynkowe. Latem średnia temperatura powietrza wynosi tu 28°C, wody 25°C. To kilka stopni mniej niż na riwierze włoskiej czy francuskiej, za to aż o połowę taniej! Z dziewiczych plaż południowego wybrzeża (Sinomorie, Ahtopol, Carewo) jedziemy do słynnych bułgarskich kurortów. Do NESEBYRU docieramy rankiem. Sprzedawcy pamiątek otwierają swoje kramy, w mechanach kelnerzy nakrywają do stołów, a koty ułożone w oknach licznych świątyń – na cyplu o wymiarach 850 na 350 m jest ich ponad 40 – czekają na słońce. Oblężenie „bułgarskej Rawenny” rozpoczyna się przed południem, dlatego ruszamy na północ, omijając największy bułgarski kompleks wypoczynkowy Słoneczny Brzeg. Mimo panującego latem tłoku tamtejsza plaża została wyróżniona prestiżową Blue Flag 2008. Turystyczny gwar przycicha dopiero na przylądku Emine, nadmorskim przedłużeniu pasma Bałkanów, które urywa się 60-metrowymi klifami schodzącymi prosto do wody. Miejsce jest magiczne. Morze, pasące się swobodnie konie i latarnia w oddali. Zostawiamy samochód i idziemy odwiedzić samotnego latarnika, jak się okazuje, miłośnika mitów greckich. Wyjaśnia nam, że na tym właśnie przylądku urodził się tracki król Rezos, o którym w Iliadzie pisał Homer. Władca znany był z zamiłowania do wspaniałych wierzchowców. Czyżby to ich potomków podziwialiśmy przed chwilą? Takich niezwykłych miejsc jest na wybrzeżu więcej. Z Warny (każda polska wycieczka musi odwiedzić Mauzoleum Władysława Warneńczyka) warto odbić na południe do rezerwatu Pobiti Kamyni. Wśród wydm stoją tam grupy kamiennych kolumn przypominających pnie uschniętych drzew. Wyrzeźbiło je morze 50 mln lat temu. Docieramy do nich przed zachodem słońca. Kamienny las rzuca długie cienie, a my wyobrażamy sobie, że jesteśmy na Księżycu. Święty Konstantyn to dziwna nazwa dla miejscowości, ale na tyle intrygująca, że postanowiliśmy ją odwiedzić. Okazuje się, że to jeden z najstarszych bułgarskich kurortów, za czasów PRL-u znany jako Drużba. Dziś podbija serca basenami balneologicznymi, gdzie po gorącej kąpieli można spocząć na iście królewskim łożu i czekać, aż lecznicze pierwiastki wnikną w nasze ciało. Szeroka plaża w Balcziku, pstrokata od dziesiątków parasoli, dochodzi do imponującego ogrodu botanicznego, w którym stoi pałac rumuńskiej królowej Marii – wnuczki angielskiej królowej Wiktorii. Łatwo go poznać po wieży przypominającej minaret. Podczas wizyty w Egipcie królowa Maria przyjęła bahaizm będący połączeniem chrześcijaństwa, islamu i judaizmu. Większość turystów przybywa tu, by plażować i nacieszyć oczy widokiem kwiatów. Podążając dalej na północ, mijamy Kamienny Brzeg, który upodobali sobie wielbiciele wspinaczki skałkowej, i docieramy do romantycznego Tjulienowa leżącego w malowniczej zatoce. Życie rybackiej przystani toczy się wokół drewnianej kafejki. Póki co, stoją tu jedynie dwa hoteliki, choć wkrótce ma powstać nowoczesny kompleks wypoczynkowy. Cieszymy się widokiem tego nietkniętego jeszcze zakątka przy butelce Iskry i świeżo wędzonych sardynkach. To nasze pożegnanie z wybrzeżem, rankiem pojedziemy na zachód. Rzędy domów w Wielkim Tyrnowie wyglądają jakby stały jeden na drugim. To dlatego, że była stolica Bułgarii leży na stromych wzgórzach. U ich podnóża wije się rzeka Jantra, nad miastem góruje bizantyjska twierdza Carewec. Średniowieczną atmosferę tego miejsca potęgują Skała Straceń i wieża Baldwina, w której więziono władcę Cesarstwa Łacińskiego. U stóp twierdzy widać kopuły kilku cerkwi. W najstarszej, św. Dymitra, w 1186 r. dwaj bojarzy – bracia Piotr i Asen – ogłosili odrodzenie państwa bułgarskiego. W promieniu kilkudziesięciu kilometrów od Tyrnowa znajduje się ponad dziesięć średniowiecznych górskich monastyrów. My wybraliśmy trzy: Preobrażenski, z pięknymi freskami, żeński konwent św. Trójcy i monastyr Kalifarewski. Zakupy zwykle zostawiamy na koniec podróży. Mamy nadzieję znaleźć coś wyjątkowego w Trojanie – miejscowości słynącej z rękodzieła. Raz było to garncarstwo, tkactwo i snycerstwo, innym razem złotnictwo i ikonografia. Dziś Trojan jest zagłębiem kolorowej ceramiki. Aby poznać tajniki tutejszego rzemiosła, wybieramy się do jednego z warsztatów w górnej części miasta. Większość prac wciąż jest wykonywana ręcznie. Po krótkim pokazie mistrza garncarskiego kupujemy zrobiony przez niego kolorowy dzbanek. Podróżując północnymi stokami Bałkanów, nie można odmówić sobie wyprawy w góry Parku Narodowego Bałkanu Środkowego, jednego z największych europejskich parków. Nie musi to być od razu wyprawa na najwyższy szczyt – Botew (2376 m). Za radą przewodników z informacji górskiej w Trojanie wybieramy ścisły rezerwat Kozią Stenę. Czeka nas ponad dwugodzinna forsowna wspinaczka szlakiem przez gęsty sosnowo-bukowy las, następnie przez halę, a w końcu stromym skalnym zboczem, skąd roztacza się wspaniały widok na dolinę i szczyty Trojańskiej Płaniny. Po powrocie z gór jedziemy na zachód wzdłuż rzeki Beli Wit. Krajobrazy są sielskie: kopce siana, wodne młyny i warzelnie śliwowicy. Pod szczytem Petrachilii widać już Teteweń z bielonymi, krytymi czerwoną dachówką domami. Miasteczko warto odwiedzić w sobotę, gdy na rynku odbywa się targ rękodzieła. Ręcznie tkany teteweński kilim z kolorowym wzorem oraz lniany obrus, którym za każdym razem zachwyca się „nasza pani” z pralni, wciąż przypominają nam uroki Bułgarii.
Informacje dla podróżujących do Bułgarii.
Waluta: lew bułgarski (BGL); 1 lew = ok. 2,20 zł. Bułgaria utrzymuje stały kurs wobec euro (1 euro = 1,9583 BGL). Samolotem: latem połączenie z Warną i Burgas oferują tanie linie (www.wizz-air.com.pl, w dwie strony od 500 zł, lot z przesiadką). Samochodem: Warszawę od Warny dzieli ok. 1 600 km. Najkrótsza droga wiedzie przez Słowację, Węgry, Rumunię. Trzeba się kierować na przejście graniczne na Dunaju (Calafat–Widyń). Autobusem: najlepsze rozwiązanie (sprawnie, tanio), gdy nie mamy auta. Z dworca w Sofii dostaniemy się niemal wszędzie. Komunikacja miejska: w Sofii i Płowdiwie jednorazowy przejazd kosztuje 0,70 lewa, w mniejszych miastach jest trochę taniej. Samochodem: wypożyczenie ok. 25 euro/dzień – gdy wynajmujemy na dłużej niż 3 dni. Winieta drogowa na tydzień kosztuje 23 zł, na miesiąc 50 zł. Paliwo: benzyna ok. 1,75–1,90 lewa/litr, olej napędowy ok. 1,70 lewa/litr. Najtaniej w kwaterach prywatnych – od 30 zł/os., skromny 2-os. pokój w hoteliku na wybrzeżu kosztuje ok. 120 zł za noc. Ciekawą opcją noclegu w interiorze są monastyry. Warunki są spartańskie, ale wspomnienia niezapomniane. Za twardą pryczę w celi zapłacimy ok. 20 zł. Na obfity obiad w restauracji: sałatka szopska, popularna zupa czorba, kebapcze (wołowe mielone kotleciki), pieczona lub marynowana papryka i masliny (oliwki) wydamy ok. 25 zł. Grzechem byłoby nie spróbować bułgarskich win (butelka 0,75 l markowego wina kosztuje ok. 15 zł). Skinięcie głową, w Polsce potakujące, w Bułgarii oznacza „nie”. Ambasada RP w Sofii, 1000 Sofia, ul. Chan Krum 46, tel. +369 (0)2 98 72 610, 660, 670. www.sofia.polemb.net Specjalność Bułgarii to: haftowane tkaniny i ubrania, koronki, kilimy, ikony i rzeźby (uczciwa cena ok. 100 lewa), wino oraz miejscowa brandy (rakija), miody i przetwory z fig. Warto zakupić płytę z tutejszą czałgą (rodzaj folkowej muzyki tanecznej).