Od viralowego filmu do wakacyjnej rezerwacji. TikTok chce podbić rynek nową funkcją podróżniczą
TikTok już od dawna wpływa nie tylko na trendy w muzyce czy modzie, ale również na sposób planowania podróży. To właśnie tam wielu użytkowników po raz pierwszy widzi viralowe plaże, ukryte restauracje czy hotele z niezwykłymi widokami. Teraz platforma chce pójść o krok dalej i umożliwić internautom nie tylko inspirowanie się podróżniczymi filmami, ale także rezerwowanie atrakcji i noclegów bezpośrednio w aplikacji.
Jeszcze kilka lat temu TikTok kojarzył się głównie z krótkimi filmami rozrywkowymi i internetowymi trendami. Dziś jednak aplikacja coraz mocniej rozwija funkcje związane z zakupami, gastronomią i usługami, próbując zatrzymać użytkowników wewnątrz platformy na jak najdłużej. Najnowszym krokiem firmy jest uruchomienie TikTok GO – nowego rozwiązania skierowanego do osób podróżujących i planujących wakacje. Funkcja ma umożliwić wyszukiwanie oraz rezerwowanie hoteli, lokalnych atrakcji czy wycieczek bez konieczności przechodzenia do zewnętrznych stron internetowych. TikTok GO pozwoli rezerwować podróże bez wychodzenia z aplikacji Nowa funkcja TikTok GO ma całkowicie zmienić sposób planowania podróży przez użytkowników platformy. Rozwiązanie zostało zintegrowane z istniejącą wyszukiwarką TikToka, treściami wideo oraz stronami lokalizacji, dzięki czemu internauci będą mogli przejść od oglądania materiału do rezerwacji hotelu lub atrakcji bez opuszczania aplikacji. TikTok współpracuje przy projekcie z największymi firmami turystycznymi na świecie, w tym Booking.com, Expedia, Viator, GetYourGuide, Tiqets oraz Trip.com. Dzięki temu użytkownicy otrzymają dostęp do noclegów, wycieczek, atrakcji i biletów oferowanych przez globalne platformy działające już na rynku turystycznym. Na razie TikTok GO wystartował w Stanach Zjednoczonych, gdzie aplikacja ma około 200 milionów użytkowników, jednak wiele wskazuje na to, że funkcja może w przyszłości zostać rozszerzona również na inne kraje. Korzystanie z opcji rezerwacji będzie dostępne wyłącznie dla osób pełnoletnich. Przedstawiciele TikToka podkreślają, że nowa usługa ma przede wszystkim skrócić drogę pomiędzy inspiracją a zakupem. Adam Presser, prezes TikTok USDS Joint Venture, podkreślił, że „każdego dnia na TikToku miliony ludzi dowiadują się, gdzie zjeść, gdzie się zatrzymać i co robić dalej”, a TikTok GO „połączy moment inspiracji bezpośrednio z firmami, które za nim stoją”. W praktyce oznacza to, że osoba oglądająca film prezentujący hotel, restaurację czy lokalną atrakcję będzie mogła niemal natychmiast przejść do procesu rezerwacji. Zdaniem firmy właśnie w tym kierunku zmieniają się dziś nawyki podróżnych, szczególnie młodszych użytkowników, którzy coraz częściej planują wyjazdy na podstawie treści oglądanych w social mediach, a nie tradycyjnych przewodników czy wyszukiwarek internetowych. TikTok liczy również na to, że nowa funkcja pomoże lokalnym biznesom skuteczniej docierać do nowych klientów. TikTok chce zmienić sposób planowania wakacji i zarabiania w sieci Uruchomienie TikTok GO może okazać się ważnym krokiem nie tylko dla branży turystycznej, ale również dla samych twórców internetowych. Platforma coraz mocniej rozwija bowiem model, w którym influencerzy nie tylko inspirują odbiorców, ale również bezpośrednio uczestniczą w sprzedaży usług i produktów. Dzięki nowej funkcji autorzy materiałów podróżniczych będą mogli dodawać do filmów linki prowadzące bezpośrednio do rezerwacji hoteli, atrakcji czy wycieczek, a następnie otrzymywać prowizję od dokonanych zakupów. Otwiera to zupełnie nowe możliwości zarabiania dla twórców specjalizujących się w podróżach, gastronomii czy lokalnych rekomendacjach. Przedstawiciele firm współpracujących z TikTokiem podkreślają, że media społecznościowe już dziś odgrywają ogromną rolę w podejmowaniu decyzji o wyjazdach. Mark van der Linden z Booking.com zwrócił uwagę, że partnerstwo z TikTokiem ma ułatwić użytkownikom przejście od chwilowego zachwytu nad miejscem zobaczonym w filmie do realnego zaplanowania podróży. – Podróżni mogą przejść od odkrywania wymarzonego noclegu w filmie do rezerwacji pobytu za pomocą zaledwie kilku kliknięć – podkreślił. Z kolei Johannes Reck, współzałożyciel GetYourGuide, zaznaczył, że doświadczenia stały się dziś „głównym powodem podróży”, a TikTok GO pozwala przejść „bezpośrednio od odkrywania do bezproblemowej rezerwacji”. Eksperci rynku technologicznego zauważają, że platformy społecznościowe coraz mocniej rywalizują o to, by użytkownik nie musiał opuszczać aplikacji podczas planowania zakupów czy wyjazdów. Jeśli rozwiązanie odniesie sukces w Stanach Zjednoczonych, może stać się początkiem dużych zmian również na europejskim rynku turystycznym. Źródła: Euronews, TikTok Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Media społecznościowe pogłębiają samotność. Kontakty z nieznajomymi nie pomagają
Media społecznościowe mają związek z samotnością. Naukowcy z Oregon State University sprawdzili, czy relacje online zmniejszają izolację. Wynik zaskakuje: kontakty z osobami nieznanymi osobiście wiążą się z większym poczuciem samotności.
Nie ma tygodnia, bym nie dostał przynajmniej jednego zaproszenia do znajomych w mediach społecznościowych od kompletnie mi nieznanej osoby. Gdy uprzejmie odmawiam dodania jej do kontaktów, często spotykam się ze zdziwieniem. Czemu nie chcę nawiązywać nowych znajomości? Czemu nie poszerzam sieci kontaktów? Odpowiadam, że taką przyjąłem zasadę. Teraz moją odpowiedź mogę poprzeć wynikami badań. Naukowcy z Oregon State University sprawdzili, czy bliskie kontakty w mediach społecznościowych chronią przed samotnością. W ogólnokrajowym badaniu ankietowym ponad 1500 dorosłych Amerykanów w wieku 30–70 lat opisało swoje relacje online latem 2023 r. Wyniki sugerują, że „bliskość” w sieci działa wybiórczo. A znajomości z osobami, których nigdy nie spotkaliśmy, mogą iść w parze z silniejszym poczuciem izolacji. Gdy „znajomy” jest tylko awatarem Badacze przeanalizowali związek między samotnością a rodzajem relacji utrzymywanych w social media. Kluczowe okazało się rozróżnienie: co innego kontakt z kimś, kogo znamy osobiście – z rodziny, pracy, sąsiedztwa czy dawnych szkół – a co innego intensywna relacja z osobą, której nigdy nie spotkaliśmy. Zależność była wyraźna. Kontakty w mediach społecznościowych z ludźmi, których uczestnicy nie znali w realnym świecie, wiązały się z większą samotnością. Jednocześnie łączenie się online z osobami znanymi twarzą w twarz nie było powiązane ani ze wzrostem, ani ze spadkiem samotności. To ważny szczegół: samo „bycie w kontakcie” nie gwarantuje korzyści mentalnych, nawet jeśli relacja jest odczuwana jako bliska. W badanej grupie około 35% kontaktów w mediach społecznościowych stanowili ludzie, z którymi uczestnicy nigdy nie spotkali się osobiście. To proporcja, która pozwala spojrzeć na cyfrowe sieci społeczne jak na osobny ekosystem. Obok kręgu realnych relacji funkcjonuje równoległy świat znajomości opartych na treściach, komentarzach i wizerunkach – często bez wspólnego doświadczenia, które weryfikuje wyobrażenia. Mechanizm porównań i zdrowie psychiczne Naukowcy zwracają uwagę, że interakcje z „obcymi” w sieci mają wysoki potencjał sprzyjania nieporozumieniom. Łatwiej w nich o dopowiadanie intencji, przypisywanie znaczeń i budowanie obrazu relacji innych osób na podstawie fragmentów informacji. Takie sytuacje sprzyjają idealizowaniu cudzych znajomości – a to może nasilać niekorzystne porównania. W praktyce wygląda to tak: przeglądamy zdjęcia, krótkie filmy i wpisy, z których trudno odczytać pełny kontekst. Zostaje więc migawkowy świat relacji, często bardziej uporządkowany i atrakcyjny niż życie offline. Gdy obserwujemy osoby, których nie znamy osobiście, brakuje nam „punktów zaczepienia”, by zrównoważyć wrażenie, że inni mają więcej bliskości, wsparcia i towarzystwa. Badacze podejrzewają, że właśnie w tej luce – między wykreowanym wizerunkiem a prawdziwym doświadczeniem – może rodzić się dodatkowe poczucie osamotnienia. Samotność szkodzi nie tylko psychice W USA temat samotności stał się kwestią zdrowia publicznego. W raporcie z 2023 r. dotyczącym „epidemii samotności” wskazano, że już przed pandemią około połowa dorosłych Amerykanów zgłaszała niepokojące poziomy osamotnienia. Brak więzi społecznych może wiązać się z ryzykiem zdrowotnym porównywalnym z paleniem tytoniu. Konsekwencje nie są abstrakcyjne. Osoby często doświadczające samotności są ponad dwukrotnie bardziej narażone na rozwój depresji. Wśród wymienianych zagrożeń są też: o 29% wyższe ryzyko chorób serca, o 32% wyższe ryzyko udaru, o 50% wyższe ryzyko rozwoju demencji u starszych, o ponad 60% wyższe ryzyko przedwczesnej śmierci. Jaki z tego płynie wniosek dla użytkowników? Jeśli czujesz się samotny, warto krytycznie przyjrzeć się interakcjom z osobami nieznajomymi w mediach społecznościowych. Ja co jakiś czas usuwam z listy znajomych osoby, z którymi mam bardzo rzadkie kontakty. A z pozostałymi staram się, o ile to tylko możliwe, rozmawiać choćby przez telefon, a najlepiej spotykać się twarzą w twarz. Bo do takich właśnie kontaktów międzyludzkich jesteśmy przystosowani wskutek ewolucji. Źródła: Public Health Reports, Oregon State University
Safari już bez selfie i nagrywania? Ten zakaz zmienia sposób obserwowania dzikich zwierząt
Coraz więcej miejsc na świecie ogranicza korzystanie z telefonów podczas kontaktu z dziką przyrodą, a indyjskie safari idą o krok dalej i całkowicie zakazują ich używania. Dlaczego władze decydują się na tak radykalne rozwiązania i co to oznacza dla turystów?
Media społecznościowe od lat wpływają na kierunki podróży, a popularność konkretnych miejsc często rośnie dzięki viralowym zdjęciom i filmom. Ten mechanizm sprawia jednak, że doświadczenie natury coraz częściej ustępuje potrzebie jej dokumentowania. W odpowiedzi na rosnącą presję turystyczną i zmieniające się zachowania odwiedzających w niektórych regionach zaczęto wprowadzać nowe zasady. Jednym z najbardziej radykalnych przykładów są indyjskie safari, gdzie ograniczono możliwość korzystania z telefonów komórkowych. Za tą decyzją stoi kilka istotnych powodów. Dlaczego Indie zakazały telefonów na safari? Bezpieczeństwo ludzi i ochrona tygrysów Indie są dziś kluczowym miejscem dla ochrony tygrysa bengalskiego – żyje tu ponad 3600 osobników, czyli około 75% światowej populacji dzikich tygrysów. Większość z nich zamieszkuje jeden z 58 oficjalnych rezerwatów, m.in. Park Narodowy Ranthambore czy Park Narodowy Jim Corbett. Choć działania ochronne przyniosły wyraźne efekty i liczebność tych drapieżników znacząco wzrosła w ostatnich latach, równolegle nasilił się inny problem – rosnąca presja turystyczna. Safari w Indiach odbywają się najczęściej w otwartych jeepach, które poruszają się wyznaczonymi trasami przez tereny zamieszkiwane przez dzikie zwierzęta. W teorii mają one umożliwiać obserwację przyrody z zachowaniem bezpiecznego dystansu, jednak w praktyce coraz częściej dochodzi do sytuacji, w których granice te są przekraczane. Turyści, chcąc uchwycić wyjątkowe ujęcia, nagrywają filmy, robią zdjęcia i publikują je w mediach społecznościowych, co prowadzi do zjawiska tzw. „safari jam”, czyli korków złożonych z pojazdów otaczających jedno zwierzę. Nagrania pokazujące tygrysy zmuszone do ucieczki między jeepami obiegły internet i wywołały szeroką dyskusję. Problemem są jednak nie tylko zakłócenia w zachowaniu zwierząt, ale również realne zagrożenie dla ludzi. W ciągu ostatnich pięciu lat tygrysy były przyczyną 418 przypadkowych zgonów w Indiach. Dodatkowo, jak zauważył indyjski dziennikarz Charukesi Ramadurai, „ludzie byli lekkomyślni, robiąc sobie zdjęcia ze zwierzętami”, a zdarzały się sytuacje, w których telefony wypadały z rąk, zmuszając przewodników do wychodzenia z pojazdów. Podczas jednego z incydentów dziecko wypadło z jeepa, gdy jego matka robiła selfie, co pokazuje, jak łatwo o niebezpieczne sytuacje. Do tego dochodzą komunikatory i geotagi, które przyczyniają się do szybkiego gromadzenia się pojazdów w jednym miejscu i zakłócania naturalnego środowiska tygrysów. Nowe zasady safari w Indiach. Zakaz telefonów i nocnych przejazdów W odpowiedzi na narastające problemy Sąd Najwyższy Indii wprowadził nowe regulacje, które znacząco zmieniają zasady funkcjonowania safari. Kluczową zmianą jest zakaz korzystania z telefonów komórkowych w głównych strefach turystycznych rezerwatów tygrysów. Odwiedzający są zobowiązani do zdeponowania urządzeń w specjalnych pudełkach przed wjazdem lub ich całkowitego wyciszenia i schowania do torby. Celem tych działań jest ograniczenie rozproszenia uwagi turystów oraz zmniejszenie presji na zwierzęta. Wprowadzono również zakaz poruszania się po drogach rezerwatów od zmierzchu do świtu, z wyjątkiem pojazdów uprzywilejowanych, co ma zapobiegać płoszeniu zwierząt w czasie ich największej aktywności. Zmiany obejmują także obszary wokół rezerwatów, gdzie ograniczono rozwój infrastruktury turystycznej, aby uniknąć nadmiernej ingerencji w środowisko. Jak podkreśla Ritu Makhija, konsultantka ds. zrównoważonej turystyki, „zasada jest prosta i konieczna: ochrona przyrody jest priorytetem”. Nowe przepisy mają również wymusić zmianę podejścia całej branży – od operatorów safari po właścicieli noclegów. – Operatorzy muszą projektować doświadczenia wykraczające poza samo obserwowanie tygrysów – zaznacza ekspertka, wskazując na potrzebę bardziej świadomego i mniej inwazyjnego kontaktu z naturą. W dłuższej perspektywie regulacje te mają nie tylko poprawić bezpieczeństwo, ale również zmienić sposób, w jaki turyści postrzegają dziką przyrodę – nie jako tło do zdjęć, lecz jako środowisko wymagające szacunku i ochrony. Źródło: BBC Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Polska metropolia zaskakuje świat i podbija TikToka. „To Nowy Jork Europy”
Nowy Jork od lat uchodzi za symbol nowoczesnej metropolii – miasta wieżowców, intensywnego tempa życia i charakterystycznej panoramy pełnej drapaczy chmur. Tymczasem w mediach społecznościowych coraz częściej pojawia się zaskakujące porównanie: jedno z polskich miast zaczyna być zestawiane właśnie z tą amerykańską ikoną.
Polska od pewnego czasu przyciąga uwagę zagranicznych turystów, którzy coraz chętniej wybierają ją jako kierunek podróży. Doceniają nie tylko historię i architekturę, ale również poziom rozwoju miast oraz ich dynamiczne przemiany. W krótkich materiałach publikowanych na TikToku pojawia się coraz więcej nagrań pokazujących nowoczesne oblicze jednego z polskich ośrodków miejskich. Dla wielu zagranicznych twórców skala zabudowy i miejski klimat przywodzą na myśl jedno z najbardziej rozpoznawalnych miast świata. „Nowy Jork Europy”? Obcokrajowcy zachwycają się Warszawą W ostatnich miesiącach w serwisie TikTok pojawia się coraz więcej nagrań publikowanych przez obcokrajowców, którzy z wyraźnym zaskoczeniem pokazują polską stolicę. Kadry są powtarzalne – panorama pełna wieżowców, ujęcia z wysokich pięter, szerokie ulice i gęsta zabudowa centrum. W opisach pojawiają określenia: „New York of Europe”, „European NYC” czy „NYC energy in Warsaw”. Autorzy podkreślają, że nie spodziewali się takiej skali nowoczesnej architektury w tej części kontynentu, a ich nagrania opierają się na kontraście między wyobrażeniem o Europie Środkowo-Wschodniej a rzeczywistością. Szczególnie często pojawiają się okolice Ronda Daszyńskiego i ścisłego centrum, gdzie w ostatnich latach powstało najwięcej nowych biurowców i apartamentowców. To właśnie tam koncentruje się biznesowe życie miasta, a jednocześnie przestrzeń, która dla wielu zagranicznych odbiorców staje się wizualnym symbolem dynamicznych zmian. Nagrania szybko zyskują popularność, a kolejne profile powielają ten przekaz, pokazując miasto jako nowoczesną, intensywnie rozwijającą się metropolię. Drapacze chmur i punkty widokowe. To one tworzą efekt „europejskiego Nowego Jorku” Na to, skąd biorą się te porównania, wpływa przede wszystkim skala i tempo rozwoju zabudowy wysokościowej. Biznesowa część miasta, skupiona wokół Ronda Daszyńskiego oraz w ścisłym centrum, w ostatnich latach przeszła wyraźną transformację i dziś należy do najbardziej dynamicznie rozwijających się przestrzeni w Unii Europejskiej. Wyróżnia się przede wszystkim zagęszczeniem nowoczesnych wieżowców, które tworzą zwartą i rozpoznawalną panoramę. Najbardziej spektakularnym przykładem jest Varso Tower, czyli najwyższy budynek w Unii Europejskiej, sięgający 310 metrów wysokości. Od 2025 roku działa tam taras widokowy na wysokości około 230 metrów, oferujący pełną panoramę miasta. Równie charakterystyczny jest Warsaw UNIT, znany m.in. z platformy Skyfall – przeszklonej konstrukcji wysuwanej poza bryłę budynku, która pozwala spojrzeć na miasto z zupełnie innej perspektywy. W tym zestawieniu nie można pominąć także Pałacu Kultury i Nauki, który – choć powstał w zupełnie innej epoce – dziś stanowi punkt odniesienia dla nowoczesnej zabudowy i tworzy wyraźny kontrast z otaczającymi go szklanymi wieżowcami. To jednak tylko część większej całości. W ostatnich latach w centrum i jego bezpośrednim sąsiedztwie powstały dziesiątki nowych wysokościowców – od biurowców, przez apartamentowce, po hotele. Złota 44, zaprojektowana przez Daniela Libeskinda, osiąga 192 metry i 55 kondygnacji, Warsaw Spire mierzy 220 metrów, a Skyliner i Warsaw Trade Tower przekraczają 190 i 200 metrów wysokości. W panoramie wciąż obecne są również starsze realizacje, takie jak hotel InterContinental czy Centrum LIM, które tworzą tło dla najnowszych inwestycji. To właśnie tempo, w jakim ta zabudowa powstawała – w dużej mierze w ciągu ostatnich kilkunastu lat – najmocniej działa na wyobraźnię zagranicznych obserwatorów. Dla wielu z nich nie jest to jedynie efektowna panorama, ale dowód na dynamiczną transformację miasta, które w krótkim czasie zbudowało rozpoznawalne, wysokościowe centrum i zaczęło funkcjonować jako jeden z najważniejszych punktów biznesowych w tej części Europy. Źródła: Onet, Poznaj Warszawę Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Podróże bez internetu rosną w siłę. Trend na „deadzone travel” podbija świat
Nowy trend określany jako „deadzone travel” zyskuje coraz większą popularność, szczególnie wśród millenialsów i przedstawicieli pokolenia Z. Coraz więcej podróżnych świadomie wybiera miejsca pozbawione zasięgu i dostępu do internetu, traktując to jako formę ucieczki od nadmiaru bodźców i cyfrowego przeciążenia. Czy odłączenie się od sieci w trakcie podróży rzeczywiście może przełożyć się na lepsze samopoczucie i realny odpoczynek?
Współczesny styl życia coraz częściej wiąże się z ciągłą dostępnością, presją efektywności i nadmiarem informacji, które nie kończą się wraz z zamknięciem dnia pracy. Eksperci zwracają uwagę, że długotrwałe funkcjonowanie w takim trybie może prowadzić do wypalenia zawodowego, wyczerpania psychicznego, poczucia dystansu wobec codziennych obowiązków oraz spadku koncentracji. Wbrew popularnym przekonaniom problemu tego nie da się rozwiązać poprzez zwiększenie produktywności czy intensyfikację działań – przeciwnie, wymaga on świadomego ograniczenia bodźców i realnego odpoczynku. Właśnie w tym kontekście pojawia się rosnące zainteresowanie podróżami do miejsc, które oferują coś, czego na co dzień brakuje najbardziej – ciszę, brak powiadomień i pełne odcięcie od świata online. Deadzone travel, czyli dlaczego coraz więcej osób świadomie odłącza się od sieci? Choć podróżujemy częściej niż kiedykolwiek wcześniej, granica między pracą a odpoczynkiem coraz bardziej się zaciera. Możliwość pracy zdalnej sprawiła, że wakacje dla wielu osób przestały oznaczać realne oderwanie się od obowiązków – skrzynka mailowa, komunikatory i media społecznościowe towarzyszą nam niemal bez przerwy, nawet w trakcie wyjazdów. Krótkie sprawdzenie wiadomości między posiłkami czy szybka odpowiedź na służbowy komunikat w podróży stały się normą, która skutecznie rozmywa ideę odpoczynku. Właśnie na tym tle rośnie popularność tzw. „deadzone travel”, czyli podróżowania do miejsc, w których dostęp do internetu jest ograniczony lub celowo eliminowany. Jak zauważa Christina Bennett, ekspertka ds. trendów turystycznych, „deadzoning odzwierciedla szerszą zmianę kulturową odejścia od ciągłej łączności i wypalenia”. Coraz więcej osób zaczyna traktować brak zasięgu nie jako problem, lecz jako wartość samą w sobie – warunek konieczny do rzeczywistego odpoczynku. Decyzja o wyborze „martwej strefy” nie jest przypadkowa – wynika z rosnącego zmęczenia cyfrowym przeciążeniem i potrzebą odzyskania kontroli nad własnym czasem. – Po latach ciągłego bycia online podróżni aktywnie poszukują wakacji, które pozwolą im się całkowicie odłączyć – mentalnie i cyfrowo – podkreśla Bennett. Zjawisko to szczególnie widoczne jest wśród młodszych pokoleń, które coraz częściej stawiają dobrostan psychiczny ponad produktywność i świadomie ograniczają dostęp do technologii. Również badacze zwracają uwagę na psychologiczny wymiar tego trendu. Jak tłumaczy dr Birgit Trauer, podróżowanie nie polega wyłącznie na „podążaniu do” nowych miejsc, lecz także na „ucieczce od” stresu i presji codzienności. – Psychologicznie rzecz biorąc, próbujemy odejść od tego, co nam nie służy, i szukamy czegoś, co poprawi nasze samopoczucie – wyjaśnia. W praktyce oznacza to świadome wyciszanie powiadomień, ustawianie automatycznych odpowiedzi czy wybieranie lokalizacji, które naturalnie wymuszają ograniczenie kontaktu ze światem online. W tym kontekście „deadzone” staje się strategią regeneracji – sposobem na odzyskanie koncentracji, zmniejszenie poziomu stresu i powrót do bardziej uważnego, niezakłóconego przeżywania podróży. Gdzie wyjechać bez zasięgu? Najlepsze miejsca na deadzone travel Choć idea „martwych stref” może kojarzyć się z odległymi i kosztownymi kierunkami, eksperci podkreślają, że w praktyce nie wymaga dalekich podróży. Jak zauważa dr Birgit Trauer, potrzeba odłączenia się od technologii może być realizowana równie skutecznie blisko domu – kluczowe jest raczej środowisko niż odległość. W Europie nie brakuje miejsc sprzyjających takiemu doświadczeniu. Przykładem jest grecka wyspa Amorgos, gdzie życie toczy się wolniej, a tradycyjna zabudowa i brak masowej turystyki tworzą naturalne warunki do wyciszenia. Podobny efekt daje wędrówka szlakiem Via Transilvanica w Rumunii – ponad 1400 kilometrów tras prowadzących przez lasy, góry i niewielkie miejscowości, w których dostęp do sieci jest ograniczony, a kontakt z naturą staje się dominującym elementem podróży. Równie atrakcyjne są kierunki północnej Europy, gdzie krajobraz sam w sobie sprzyja spowolnieniu. Duńskie fiordy, w tym okolice Roskilde, oferują przestrzeń, ciszę i surowe piękno natury, które zachęca do aktywności poza światem cyfrowym. Coraz większą popularnością cieszą się także miejsca projektowane z myślą o całkowitym odłączeniu – odosobnione domki pozbawione Wi-Fi, telefonów i technologii, wyposażone jedynie w podstawowe narzędzia, takie jak mapy czy książki. Jak podkreśla Hector Hughes, współzałożyciel projektu Unplugged, „o wiele łatwiej jest obejść się bez telefonu i laptopa, gdy przestrzeń jest specjalnie zaprojektowana w tym celu”. W praktyce oznacza to, że najlepsze doświadczenia deadzone travel oferują nie tylko konkretne destynacje, lecz także sposób organizacji pobytu. Korzyści deadzone travel – realny wpływ na zdrowie i funkcjonowanie A jakie efekty przynosi podróżowanie do miejsc pozbawionych stałego dostępu do sieci? Jednym z kluczowych aspektów jest poprawa jakości snu – ograniczenie ekspozycji na ekrany i sztuczne światło pozwala organizmowi wrócić do naturalnego rytmu dobowego, co bezpośrednio przekłada się na regenerację. Równocześnie obserwuje się wzrost zdolności koncentracji i przetwarzania informacji. Bez ciągłych przerw wywoływanych przez powiadomienia mózg pracuje w bardziej stabilnym trybie, co sprzyja klarowności myślenia i podejmowaniu decyzji. W praktyce oznacza to większą uważność oraz głębsze zaangażowanie w to, co dzieje się tu i teraz. Wyraźne zmiany widoczne są także w relacjach interpersonalnych. Ograniczenie korzystania z urządzeń mobilnych sprzyja bardziej bezpośredniej komunikacji i budowaniu autentycznych kontaktów, które nie są przerywane przez bodźce zewnętrzne. Dodatkowo pojawia się przestrzeń na aktywność fizyczną – spacery, eksplorację otoczenia czy spontaniczne formy ruchu, które często ustępują miejsca biernemu korzystaniu z technologii w codziennym życiu. W wielu przypadkach przekłada się to na poprawę ogólnej kondycji i samopoczucia. Warto jednak zwrócić uwagę na efekt, który pojawia się po powrocie. Konfrontacja z intensywnym tempem codzienności może powodować poczucie dyskomfortu i trudność w utrzymaniu wypracowanego rytmu. To zjawisko, określane jako „odwrócony szok kulturowy”, pokazuje, jak silny wpływ na funkcjonowanie ma środowisko informacyjne. Dlatego coraz częściej podkreśla się, że największe korzyści przynosi nie tylko sam wyjazd, lecz także próba przeniesienia części tych nawyków do codziennego życia. Źródła: Euronews, HuffPost, Travel and Tour World Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Pingwiny dostały kolorowe kamienie i zaczęły „oświadczać się” partnerkom. To nagranie jest hitem sieci
Krótki film z pingwinami z zoo w Edynburgu w ostatnich dniach podbił media społecznościowe. Na nagraniu widać, jak ptaki zbierają kolorowe kamienie i wręczają je wybranym partnerom. Internauci szybko uznali scenę za jedną z najbardziej uroczych rzeczy, jakie widzieli w sieci. „To takie urocze!” – piszą w komentarzach, a nagranie błyskawicznie zaczęło krążyć po platformach społecznościowych.
Historia stojąca za viralowym nagraniem ma znacznie dłuższą tradycję. Od kilku lat dzieci ze Szpitala Dziecięcego w Edynburgu przekazują zoo kolorowe kamienie, które trafiają do wybiegu pingwinów białobrewych. Ten niewielki gest stał się symbolicznym połączeniem dwóch światów: zwierząt budujących relacje w naturalny sposób oraz dzieci, które w ten sposób włączają się w opiekę nad mieszkańcami zoo. Dzieci ze szpitala w malują kamienie dla pingwinów z zoo w Edynburgu Wzruszający film, który w ostatnich dniach obiegł media społecznościowe, ma swoje źródło w inicjatywie realizowanej od kilku lat we współpracy edynburskiego zoo z Królewskim Szpitalem Dziecięcym i Młodzieżowym. Co roku młodzi pacjenci uczestniczą w specjalnym projekcie, w ramach którego malują kolorowe kamienie przeznaczone dla pingwinów białobrewych mieszkających w ogrodzie zoologicznym. Tegoroczna edycja była już czwartą odsłoną tej akcji – dzieci przygotowały około tysiąca ozdobnych kamyków, które następnie trafiły na wybieg ptaków wraz z rozpoczęciem sezonu lęgowego. Symboliczny pierwszy kamień tradycyjnie umieszcza w zagrodzie jedno z dzieci biorących udział w projekcie. Dla wielu młodych pacjentów to wyjątkowy moment, ponieważ dzięki transmisjom na żywo z kamer internetowych mogą później obserwować, jak pingwiny wykorzystują przygotowane przez nich „prezenty”. Jak podkreśla Roslyn Neely z Fundacji Szpitala Dziecięcego w Edynburgu, taka współpraca pozwala dzieciom utrzymać kontakt z naturą nawet podczas długiego pobytu w placówce medycznej. – To naprawdę wspaniałe, że dzieci i młodzież nie muszą rezygnować z kontaktu z naturą nawet podczas pobytu w szpitalu. W tym trudnym czasie możliwość obserwowania zwierząt daje im coś pozytywnego, na czym mogą się skupić – zaznacza. Przedstawiciele zoo dodają, że kamienie przekazywane są podczas regularnych spotkań edukacyjnych organizowanych w szpitalu przez pracowników Królewskiego Towarzystwa Zoologicznego Szkocji. Inicjatywa ma łączyć młodych pacjentów ze światem przyrody oraz zachęcać ich do zainteresowania się zwierzętami. Pingwiny są jednymi z największych ulubieńców dzieci, dlatego możliwość obserwowania ich zachowania – zwłaszcza w czasie sezonu lęgowego – budzi szczególne emocje. Gdy kolorowe kamienie trafiły na wybieg, ptaki niemal natychmiast zaczęły je przeglądać i wybierać najbardziej efektowne, co szybko przyciągnęło uwagę internautów i wywołało falę komentarzy. Pod wideo czytamy: „To takie urocze!”, „To wspaniałe dla pingwinów i dzieci! Nie mogę się doczekać, aż zobaczę te piękne gniazda” czy „Ludzie powinni brać przykład z pingwinów! Uwielbiam to”. Dlaczego pingwiny wręczają sobie kamienie podczas zalotów? Zachowanie widoczne na nagraniu z edynburskiego zoo nie jest przypadkowe – to element naturalnego rytuału godowego charakterystycznego dla kilku gatunków pingwinów, w tym pingwinów białobrewych (Pygoscelis papua). W okresie lęgowym samce zaczynają zbierać niewielkie kamienie i przynoszą je wybranym samicom jako swoisty „prezent”. Jeśli samica zaakceptuje dar, często umieszcza go w gnieździe, co uznawane jest za sygnał rozpoczęcia budowania związku i wspólnego przygotowywania miejsca dla przyszłego potomstwa. Kamienie mają jednak nie tylko symboliczne znaczenie. Pingwiny wykorzystują je do budowy gniazd na skalistym lub lodowym podłożu – układane w niewielki kopczyk pomagają utrzymać jaja powyżej wilgotnej ziemi i chronią je przed wodą z topniejącego śniegu. Dlatego samce starannie wybierają gładkie i odpowiednio ukształtowane kamyki, a w koloniach często dochodzi nawet do rywalizacji o najlepsze egzemplarze. Zdarza się, że ptaki podkradają je z gniazd sąsiadów, co pokazuje, jak cennym „zasobem” są w czasie sezonu lęgowego. Podobny zwyczaj występuje również u innych gatunków, m.in. pingwinów Adeli czy pingwinów maskowych, choć nie wszystkie pingwiny budują gniazda z kamieni. U tych, które to robią, rytuał przekazywania kamyków pełni podwójną funkcję: jest zarówno elementem zalotów, jak i praktycznym początkiem wspólnego gniazda. Właśnie dlatego wielu biologów porównuje ten gest do symbolicznego „zaręczynowego pierścionka” w świecie pingwinów – niewielkiego daru, który oznacza gotowość do stworzenia pary i wychowania młodych. Źródła: Washington Post, Edinburgh News, Heraldo USA, One Earth, Discover Wildlife Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Śmierć to nie koniec aktywności w sieci? Meta opatentowała publikowanie zza grobu
Co dzieje się z naszym cyfrowym śladem, gdy nas już nie ma? Profile w mediach społecznościowych coraz częściej stają się współczesnymi pomnikami pamięci – miejscem wspomnień, archiwum zdjęć i zapisanych rozmów. Od lat trwa dyskusja, czy konta zmarłych powinny zostać zamknięte, przekształcone w profile upamiętniające czy przekazane rodzinie. Tymczasem Meta rozważa scenariusz, który jeszcze niedawno brzmiałby jak fabuła serialu science fiction: wykorzystanie sztucznej inteligencji do dalszego prowadzenia konta po śmierci użytkownika.
Spis treści: Patent Meta i cyfrowy klon użytkownika po jego śmierci Cyfrowa nieśmiertelność to przyszłość mediów społecznościowych? Kto kontroluje cyfrową tożsamość po śmierci? Rozwój technologii sprawił, że granica między obecnością fizyczną a cyfrową staje się coraz bardziej płynna. W grudniu 2023 roku Meta uzyskała patent na system oparty na sztucznej inteligencji, który miałby symulować aktywność użytkownika w sytuacji jego „nieobecności w systemie” – na przykład podczas dłuższej przerwy, a nawet po śmierci. Oznacza to, że profil na Facebooku czy Instagramie mógłby nadal publikować treści, reagować na posty i komentować, wykorzystując dane zgromadzone za życia właściciela konta. Pomysł ten wywołał dynamiczną debatę – jedni widzą w nim sposób na zachowanie cyfrowej pamięci, inni dostrzegają niepokojącą wizję świata, w którym granica między życiem a jego cyfrową symulacją przestaje być oczywista. Patent Meta i cyfrowy klon użytkownika po jego śmierci Dokument patentowy złożony przez Meta pokazuje, że firma analizowała możliwość wykorzystania dużych modeli językowych do symulowania aktywności użytkownika w sytuacji jego „nieobecności w systemie” – zarówno podczas dłuższej przerwy, jak i po śmierci. Patent, którego głównym autorem jest dyrektor techniczny spółki Andrew Bosworth, opisuje rozwiązanie polegające na trenowaniu modelu na podstawie historycznych danych danej osoby: postów, komentarzy, reakcji, wiadomości prywatnych czy sposobu prowadzenia rozmów. Na tej podstawie system mógłby generować odpowiedzi oraz publikować treści w stylu charakterystycznym dla konkretnego użytkownika, tworząc jego cyfrową reprezentację zdolną do interakcji z realnymi osobami. W treści patentu podkreślono, że „wpływ na użytkowników będzie znacznie poważniejszy i trwalszy, jeśli dany użytkownik umrze i nigdy nie wróci na platformę społecznościową”. Oznacza to, że projekt uwzględnia scenariusz trwałej nieobecności, w którym konto nie byłoby jedynie archiwum przeszłości, lecz aktywnym uczestnikiem cyfrowej przestrzeni. Co więcej, dokument przewiduje możliwość tworzenia wielu modeli tej samej osoby, odpowiadających różnym etapom jej życia (np. wersji 20-letniej, 30-letniej czy późniejszej). W praktyce dawałoby to możliwość odtworzenia tonu wypowiedzi, sposobu żartowania czy wyrażania opinii z różnych okresów życia. Z technicznego punktu widzenia system taki mógłby z czasem stać się coraz bardziej zaawansowany – wraz z rozwojem sztucznej inteligencji, analizy tonu wypowiedzi, rozpoznawania głosu czy generowania obrazu. Integracja z innymi narzędziami mogłaby w przyszłości oznaczać nie tylko tekstowe odpowiedzi, lecz także generowanie nagrań wideo czy symulowanych rozmów głosowych. To właśnie ta możliwość – utrzymania wrażenia trwającej aktywności mimo fizycznej nieobecności – stanowi o sile i jednocześnie kontrowersyjności całego projektu. Cyfrowa nieśmiertelność to przyszłość mediów społecznościowych? Choć Meta podkreśla, że „na ten moment nie planuje rozwijać tego rozwiązania”, zarówno treść patentu, jak i publiczne wypowiedzi kierownictwa firmy pokazują, że koncepcja cyfrowej kontynuacji obecności użytkownika była realnie rozważana. W rozmowie z Lexem Fridmanem w 2023 roku Mark Zuckerberg przyznał, że wirtualne awatary mogłyby w przyszłości pełnić rolę wsparcia dla osób w żałobie. – Jeśli ktoś stracił bliską osobę, możliwość nawiązania kontaktu lub przywołania wspomnień może okazać się pomocna – stwierdził. Jednocześnie zaznaczył, że istnieje granica, której przekroczenie mogłoby przynieść odwrotny skutek. – Może nadejść moment, w którym takie rozwiązanie stanie się niezdrowe. Nie jestem specjalistą w tej dziedzinie, dlatego wymagałoby to dokładnych badań i głębszego zrozumienia konsekwencji – dodał. Ta ostrożność dobrze oddaje napięcie towarzyszące całej koncepcji. Z jednej strony pojawia się argument o zachowaniu pamięci i wspieraniu procesu żałoby, z drugiej – pytanie o ekonomiczne podłoże takich działań. Platformy społecznościowe funkcjonują bowiem w oparciu o zaangażowanie użytkowników, a ich model biznesowy opiera się na sprzedaży reklam. Utrzymywanie aktywności kont (nawet po śmierci właściciela) mogłoby oznaczać generowanie dodatkowych interakcji, treści i danych, które następnie służyłyby do dalszego trenowania systemów sztucznej inteligencji. To właśnie ten aspekt budzi rosnące obawy środowiska akademickiego. Naukowcy z Uniwersytetu Cambridge określają rozwój tzw. griefbotów jako „etyczne pole minowe”. Dr Katarzyna Nowaczyk-Basińska z Leverhulme Centre for the Future of Intelligence podkreśla, że „kluczowe jest zachowanie godności osoby zmarłej i upewnienie się, że nie zostanie ona naruszona przez finansowe interesy firm oferujących cyfrowe usługi pośmiertne”. Badacze wskazują na możliwe scenariusze nadużyć: awatary tworzone bez zgody zmarłego, które zaczynają wyświetlać reklamy, chatboty podtrzymujące w dzieciach przekonanie, że zmarły rodzic wciąż „jest obecny” czy symulacje budujące tak silne więzi emocjonalne, że konieczne byłoby ich formalne „wyłączanie”, aby umożliwić psychologiczne domknięcie procesu żałoby. Socjolog Joseph Davis z Uniwersytetu Wirginii zauważa, że „jednym z podstawowych zadań procesu żałoby jest konfrontacja z realnością straty”. Jeżeli technologia zaczyna tę stratę rozmywać lub zastępować symulacją, może ingerować w naturalny przebieg doświadczenia żałoby. W rezultacie debata wokół patentu Meta nie dotyczy wyłącznie innowacji technologicznej, lecz zasadniczego pytania o granice cyfrowej obecności: czy chcemy świata, w którym algorytmy potrafią tak skutecznie naśladować zmarłych, że ich wirtualna aktywność staje się trudna do odróżnienia od rzeczywistej? Ta kwestia prawdopodobnie będzie powracać z rosnącą intensywnością – nie jako scenariusz science fiction (tu warty uwagi jest serial „Upload”), lecz jako realny dylemat społeczny. Kto kontroluje cyfrową tożsamość po śmierci? Patent Meta uruchamia jeszcze jeden, równie istotny wątek: co w świetle prawa dzieje się z naszymi kontami i danymi cyfrowymi po śmierci? Odpowiedź nie jest jednoznaczna i zależy od jurysdykcji. W Stanach Zjednoczonych obowiązuje zrewidowana jednolita ustawa o dostępie powierników do zasobów cyfrowych (RUFADAA), która przyznaje wykonawcom testamentu możliwość zarządzania cyfrowymi aktywami zmarłego. W teorii oznacza to dostęp do kont i plików, w praktyce jednak rodzi pytania o prywatność i zakres uprawnień. W Europie sytuacja jest jeszcze bardziej niejednoznaczna. Ogólne rozporządzenie o ochronie danych (RODO) nie reguluje wprost kwestii danych osób zmarłych, pozostawiając wiele decyzji platformom i regulaminom. W odpowiedzi na tę niepewność Meta wprowadziła funkcję tzw. „opiekuna konta po śmierci”, pozwalając użytkownikom wskazać osobę, która będzie zarządzać profilem po ich odejściu. Patent z 2023 roku pokazuje jednak, że możliwy zakres ingerencji w cyfrową tożsamość może wykraczać daleko poza samo administrowanie profilem. W miarę jak technologia rozwija się szybciej niż prawo i społeczne normy, pytanie o to, kto kontroluje naszą cyfrową obecność po śmierci, staje się jednym z najbardziej fundamentalnych dylematów ery sztucznej inteligencji. Źródła: NSS Magazine, Futurism, Business Insider Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Urlopy znajomych wywołują frustrację wśród Polaków. To paliwo dla branży turystycznej
Współczesne podróżowanie coraz częściej rozgrywa się nie tylko na lotniskach i w hotelach, lecz także – a może przede wszystkim – w mediach społecznościowych. Użytkownicy dzielą się relacjami z egzotycznych wyjazdów, publikują zdjęcia z rajskich plaż czy górskich trekkingów i na bieżąco dokumentują kolejne doświadczenia. Choć tego typu treści mają inspirować, u wielu odbiorców wywołują mniej pozytywne emocje, takie jak frustracja czy zazdrość. Paradoksalnie jednak właśnie to poczucie niedosytu (określane dziś mianem travel envy lub holiday jealousy) staje się jednym z nieoczywistych motorów napędzających współczesną turystykę.
Zjawisko zazdrości o podróże w dużej mierze wpisuje się w szerszy kontekst tzw. FOMO (ang. fear of missing out), czyli lęku przed pominięciem ważnych doświadczeń. Jak wskazują badania opublikowane w czasopiśmie „Computers in Human Behavior”, FOMO definiowane jest jako niepokojące przekonanie, że inni uczestniczą w bardziej wartościowych wydarzeniach lub przeżywają coś lepszego od nas. Mechanizm ten ma głębokie podłoże społeczne – poczucie bycia wykluczonym z grupy mogło w przeszłości stanowić realne zagrożenie dla przetrwania. W erze cyfrowej, gdy codzienna aktywność znajomych jest stale dostępna online, bodźce wywołujące FOMO są znacznie częstsze i intensywniejsze. W konsekwencji emocje te mogą negatywnie wpływać na dobrostan psychiczny, zwiększając poziom lęku czy obniżając nastrój, ale jednocześnie przekładają się na konkretne decyzje konsumenckie – w tym rosnącą skłonność do rezerwowania wyjazdów, które mają pozwolić „nadrobić” obserwowane w sieci doświadczenia. Travel envy w liczbach. Kto najczęściej zazdrości wakacji z Instagrama? Choć mogłoby się wydawać, że to przedstawiciele najmłodszego pokolenia są najbardziej podatni na wpływ treści publikowanych w mediach społecznościowych, dane wskazują na zupełnie inny mechanizm. Najsilniejsze emocje związane z obserwowaniem cudzych podróży deklarują bowiem młodsi millenialsi, czyli osoby w wieku 25-34 lat. To właśnie w tej grupie co piąty respondent przyznaje, że „zdecydowanie zazdrości” influencerom ich wyjazdów, a niemal co dziesiąty świadomie ogranicza kontakt z wakacyjnymi relacjami w sezonie urlopowym, aby nie pogarszać sobie nastroju. Zjawisko to nie jest przypadkowe, ponieważ osoby w tym wieku stanowią jednocześnie najliczniejszą grupę użytkowników Instagrama w Polsce – korzysta z niego aż 4,7 mln osób między 25. a 34. rokiem życia, co przekłada się na ponad jedną trzecią wszystkich użytkowników tej platformy. W rezultacie częstsza ekspozycja na starannie wyselekcjonowane obrazy luksusowych wyjazdów sprzyja nasileniu porównań społecznych, które u części odbiorców przeradzają się w frustrację. W tej samej grupie wiekowej aż 13,4% osób deklaruje bowiem negatywne emocje wynikające ze śledzenia relacji z cudzych podróży, a dla niemal 5% tego typu treści potrafią nawet obniżyć satysfakcję z własnych wakacji. Jednocześnie obserwowanie takich materiałów nie prowadzi jednak wyłącznie do zniechęcenia – przeciwnie, ponad jedna trzecia młodszych millenialsów i najstarszych przedstawicieli pokolenia Z przyznaje, że publikacje podróżnicze motywują ich do planowania własnych wyjazdów. Oznacza to, że zazdrość o cudze wakacje częściej uruchamia potrzebę działania niż wycofania. – Reakcja na wakacyjne treści influencerów często wynika ze sposobu, w jaki prezentują oni swoje życie jako luksusowe, estetyczne i pozbawione pośpiechu, w rytmie slow travel. Dlatego tego typu materiały jednocześnie inspirują i budzą emocjonalne napięcie. Nie zawsze chodzi o to, żeby pojechać tam, gdzie influencer, tylko żeby przeżyć urlop na podobnym poziomie – podkreśla Ankica Ćaleta, CEO My Luxoria. W konsekwencji Instagram staje się jednym z głównych źródeł inspiracji turystycznej – wskazuje go ponad połowa Polaków – co znajduje odzwierciedlenie również w danych międzynarodowych, według których aż 85% milenialsów planuje urlop pod wpływem treści znalezionych w social mediach. – Influencerzy pokazują gotowe scenariusze podróży [...], co w praktyce skraca proces planowania i zwiększa prawdopodobieństwo podjęcia decyzji o wyjeździe – dodaje Katarzyna Turosieńska z Polskiej Izby Turystyki. Dochody i styl życia mają wpływ na „wakacyjną zazdrość” Mechanizm tzw. travel envy nie ogranicza się jednak wyłącznie do osób w określonym wieku, lecz wyraźnie nasila się w grupach funkcjonujących w mniej stabilnym rytmie życia zawodowego i finansowego. Największy poziom frustracji związanej z obserwowaniem relacji z zagranicznych wyjazdów deklarują osoby pracujące w niepełnym wymiarze godzin – aż 17,2% z nich przyznaje, że treści podróżnicze publikowane w sieci wpływają negatywnie na ich samopoczucie. Co więcej, wakacyjną zazdrość wobec influencerów deklaruje w tej grupie 41,9% respondentów, a wśród studentów odsetek ten wzrasta nawet do 55,3%. Wynika to z faktu, że w sytuacji, gdy styl życia i możliwości finansowe wciąż się kształtują, publikowane w mediach społecznościowych obrazy egzotycznych podróży zaczynają pełnić funkcję punktu odniesienia dla wyobrażeń o przyszłości oraz „docelowym” standardzie życia. Odwrotną tendencję można zaobserwować wśród osób o najwyższych dochodach, gdzie dominującą reakcją pozostaje obojętność wobec tego typu treści – deklaruje ją niemal sześciu na dziesięciu badanych. W konsekwencji różnice w odbiorze wakacyjnych relacji widoczne są również ze względu na płeć: zazdrość wobec cudzych podróży deklaruje 40,1% kobiet i 32,6% mężczyzn, przy czym kobiety częściej wskazują, że tego rodzaju materiały stanowią dla nich inspirację do planowania własnych wyjazdów. – Influencerzy nie sprzedają samego kierunku czy hotelu, ale wizję całego doświadczenia – podkreśla Ankica Ćaleta. Dlatego dla wielu młodych Polaków kluczowe znaczenie zaczynają mieć takie elementy jak prywatność, estetyka przestrzeni czy możliwość samodzielnego kształtowania rytmu dnia podczas urlopu. Jednocześnie rosnąca rola mediów społecznościowych wpływa na podwyższenie oczekiwań wobec podróży, które nie zawsze mają odzwierciedlenie w rzeczywistości. Jak zaznacza Katarzyna Turosieńska z Polskiej Izby Turystyki, „krótkie, starannie wyselekcjonowane kadry nie pokazują całego kontekstu: sezonowości, natężenia ruchu turystycznego czy realnych warunków”. Z tego powodu branża coraz częściej apeluje o świadome podejmowanie decyzji zakupowych oraz weryfikowanie warunków rezerwacji przed podjęciem ostatecznej decyzji o wyjeździe. Źródła: The List, My Luxoria Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Wakacje zaczynają się w telefonie? Tak media społecznościowe zmieniły sposób podróżowania Polaków
Choć do sezonu urlopowego 2026 roku pozostało jeszcze sporo czasu, już w styczniu widać wyraźny wzrost liczby rezerwacji. Jednocześnie zmienia się sam sposób planowania wakacji przez Polaków. Dla jednych liczy się regeneracja i spokój, dla innych intensywne doświadczenia, a jeszcze inni podejmują decyzje z myślą o estetyce i wrażeniach wizualnych. Coraz wyraźniej widać, że różne grupy wiekowe i społeczne zupełnie inaczej definiują dziś idealny urlop.
Wakacje przestają być wyłącznie czasem prywatnego odpoczynku, oderwanym od codziennej narracji życia. Dla wielu Polaków stają się elementem szerszej opowieści o stylu życia, aspiracjach i tożsamości. Estetyka, klimat miejsca i „fotogeniczność” kierunku coraz częściej wpływają na wybór kierunku, podobnie jak dostęp do atrakcji, lokalnej kuchni czy unikalnych doświadczeń. Jednocześnie rośnie znaczenie komfortu, elastyczności planowania i poczucia, że wyjazd jest dobrze dopasowany do indywidualnych potrzeb. Czym jeszcze kierują się dziś Polacy, planując urlopy z wyprzedzeniem? Wakacje „jak z Instagrama”. Estetyka coraz ważniejsza przy wyborze urlopu Planowanie urlopu dziś coraz częściej zaczyna się nie od mapy czy porównywarki cen, lecz od obrazu. Z nowego raportu My Luxoria wynika, że dla większości Polaków znaczenie ma to, jak zdjęcia z wakacji będą prezentować się w mediach społecznościowych. Estetyka miejsca przestała być dodatkiem – stała się jednym z filtrów decyzyjnych, szczególnie widocznym w młodszych grupach wiekowych. Najsilniej trend ten zaznacza się wśród osób w wieku 18-24 lata, dla których wizualny wymiar destynacji bardzo często przesądza o wyborze kierunku. Pokolenie Z wykorzystuje też Instagrama i TikToka jako narzędzie porównywania doświadczeń i oceniania całego „pakietu” wyjazdu – od noclegu, przez otoczenie, po atmosferę miejsca. Co istotne, wrażliwość na „instagramowość” wyjazdu utrzymuje się także w grupie 25-44 lata – aż 64% respondentów przyznaje, że bierze pod uwagę wygląd miejsca na zdjęciach, a dla 9% jest to czynnik kluczowy przy planowaniu urlopu. Potrzeba estetycznych doznań nie ogranicza się jednak wyłącznie do młodych, aktywnych zawodowo mieszkańców dużych miast. Spore oczekiwania wizualne Badanie pokazuje, że wizualny aspekt podróży ma duże znaczenie również wśród osób nieaktywnych zawodowo i zajmujących się prowadzeniem gospodarstwa domowego – w tej grupie ponad 70% respondentów zwraca uwagę na to, jak miejsce będzie wyglądało na fotografiach. Zależność widać także w poziomie dochodów. Wśród Polaków zarabiających powyżej 9 tys. zł miesięcznie znaczenie estetyki deklaruje ponad 65% badanych, a oczekiwania wizualne coraz częściej idą w parze z potrzebą wyższej jakości doświadczeń, komfortu i unikalności. Trend ten wpisuje się w szerszy krajobraz inspiracji podróżniczych. Ogólnopolskie Badanie Podróżników wskazuje, że Facebook (53%) i Instagram (51%) należą do najważniejszych źródeł pomysłów na wyjazdy, ustępując jedynie rekomendacjom znajomych. W młodszych grupach rola mediów społecznościowych jest jeszcze silniejsza, a według danych TripIt około 40% młodych podróżników szuka wakacyjnych inspiracji na Instagramie i TikToku. – W 2026 roku wakacje planujemy coraz częściej z myślą o tym, jak i co pokażemy innym w sieci. Media społecznościowe nie sprawiły, że podróżujemy wyłącznie dla zdjęć, ale znacząco zmieniły sposób oceny jakości wypoczynku – podkreśla Ankica Ćaleta, CEO My Luxoria. Jednocześnie eksperci zaznaczają, że estetyka nie wyparła racjonalnych kryteriów. Cena, lokalizacja i dostępność nadal pozostają istotne, jednak coraz częściej funkcjonują obok potrzeby spójnej, atrakcyjnej wizualnie narracji z wyjazdu. Nowe potrzeby urlopowe Polaków Z danych raportu wyraźnie wynika, że w 2026 roku sposób planowania wakacji przez Polaków coraz silniej opiera się na potrzebach, a nie na samej lokalizacji. Najszybciej zmiany te widać w grupie wiekowej 18-24 lata, która najsprawniej adaptuje nowe modele podróżowania i często wyznacza kierunki dla całego rynku. Dla młodych Polaków kluczowe stają się dziś bliskość natury oraz elastyczność wyjazdu. Aż 31,1% osób w tej grupie wskazuje kontakt z przyrodą jako jeden z głównych motywów podróży, a 21,7% ceni brak sztywnego planu i możliwość samodzielnego decydowania o tempie oraz formie wypoczynku. Co istotne, młodsze pokolenia coraz częściej łączą swobodę z wysokimi oczekiwaniami jakościowymi – komfort pobytu ma znaczenie dla 17% badanych, a prywatność dla 13,2%, co jeszcze kilka lat temu nie było tak wyraźnie akcentowane. Kierunek regeneracja Jednocześnie raport pokazuje, że redefinicji ulega sama funkcja urlopu. Choć relacja jakości do ceny pozostaje najczęściej wskazywanym kryterium wyboru wyjazdu (29,6%), tuż za nią pojawiają się potrzeby związane z regeneracją. Bliskość natury wskazuje 26,4% Polaków, ciszę i ucieczkę od tłumów – 24,4%, a realny odpoczynek psychiczny – 20,8%. Dla niemal co piątej osoby szczególnie ważny jest czas spędzony wyłącznie z bliskimi, bez presji intensywnego zwiedzania. To wyraźny sygnał odejścia od wakacji traktowanych jako lista atrakcji „do zaliczenia” na rzecz bardziej świadomego, spokojnego wypoczynku. Różnice w podejściu do urlopu widać także między grupami społecznymi. Potrzeba ciszy i prywatności najsilniej zaznacza się wśród osób aktywnych zawodowo oraz w grupie wiekowej 45-54 lata, dla których udany wypoczynek oznacza przede wszystkim poczucie kontroli, bezpieczeństwa i komfortu. Wśród osób o wyższych dochodach ponad 22% wskazuje zaufanie do organizatora jako jeden z kluczowych czynników wyboru. Widoczne są również różnice między płciami – mężczyźni częściej utożsamiają idealne wakacje z brakiem tłumów i spokojem, podczas gdy kobiety akcentują znaczenie regeneracji psychicznej i autentyczności doświadczenia. Jak podsumowuje Ankica Ćaleta, rynek turystyczny w Polsce coraz wyraźniej staje się rynkiem potrzeb i emocji, w którym cisza, prywatność, elastyczność i komfort nie są już dodatkiem, lecz fundamentem jakości wypoczynku. Źródło: My Luxoria Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Pokłóciłeś się z rodziną przed urlopem? Nowa „klauzula Beckhama” może uratować wakacje
Internet dosłownie oszalał. Po tym, jak Brooklyn Beckham opublikował na Instagramie obszerne oświadczenie ujawniające głęboki konflikt rodzinny, media społecznościowe zalała fala komentarzy, memów i filmów analizujących każdy szczegół afery. Viralowy kryzys szybko przestał być wyłącznie sprawą celebrycką – i właśnie wtedy do gry wkroczyła firma oferująca zorganizowane wyjazdy wakacyjne. Jej nowa oferta zaskoczyła i rozbawiła nawet branżowych ekspertów.
W ostatnich dniach media społecznościowe żyją konfliktem w rodzinie Beckhamów. W poniedziałek, 19 stycznia 2026 roku, Brooklyn Beckham opublikował na Instagramie sześciostronicowe oświadczenie, w którym oskarżył swoich rodziców – Davida Beckhama i Victorię Beckham – o kontrolowanie medialnej narracji, manipulacje oraz próby sabotowania jego relacji z Nicolą Peltz. Publiczne pranie rodzinnych brudów natychmiast stało się jednym z najgłośniejszych tematów w sieci. Na fali tego skandalu jedna z firm specjalizujących się w zorganizowanych wyjazdach wakacyjnych postanowiła wykorzystać moment wprowadzając nietypową „klauzulę Beckhama”, która ma pomóc klientom uniknąć przedurlopowego chaosu i rodzinnych napięć. Rodzinny konflikt Beckhamów zaskakująco zmienia branżę turystyczną Publiczny konflikt w rodzinie Beckhamów wciąż eskaluje i pozostaje jednym z najgłośniejszych tematów w mediach społecznościowych. 26-letni Brooklyn Beckham opublikował emocjonalne, kilkustronicowe oświadczenie, w którym oskarżył swoich rodziców o wieloletnie ingerowanie w jego życie prywatne. Wśród zarzutów pojawiły się m.in. sugestie, że jego żona Nicola Peltz została pozostawiona bez sukni ślubnej, próby wymuszenia podpisania dokumentów dotyczących nazwiska, a także publiczne upokorzenia – w tym „przejęcie” przez Victorię Beckham pierwszego tańca podczas wesela. „Nie chcę się pojednać z rodziną. Nikt mną nie manipuluje. Po raz pierwszy w życiu staję w swojej obronie” – napisał Brooklyn, podkreślając, że zależy mu wyłącznie na spokoju, prywatności i szczęściu u boku żony. Oświadczenie natychmiast stało się viralem, a dramat Beckhamów zaczął żyć własnym życiem w formie komentarzy, analiz, memów i ironicznych interpretacji. Ten medialny chaos błyskawicznie podchwyciła branża turystyczna. Eksperci z brytyjskiej firmy On the Beach, specjalizującej się w zorganizowanych wyjazdach wakacyjnych, ogłosili wprowadzenie nowego rozwiązania, które – jak sami przyznają – powstało w odpowiedzi na „rodzinne napięcia, które potrafią zrujnować nawet najlepiej zaplanowany urlop”. Nowa polityka dotyczy rodzinnych wyjazdów, w których jeden z uczestników rezygnuje tuż przed podróżą z powodu kłótni, konfliktu lub nagłego załamania emocjonalnego. Zgodnie z zasadami, część kosztów hotelowych przypadająca na osobę rezygnującą zostanie zwrócona, zamiast obciążać pozostałych uczestników wyjazdu. Oficjalna nazwa przywileju to „Zwrot w razie rodzinnego rozłamu” (Family Fallout Refund), jednak sami szefowie firmy mówią już o nim jako o „klauzuli Beckhama”. – Uwielbiamy rodzinne wakacje, ale wiemy, że rodzinne relacje bywają skomplikowane. Zdarza się, że ktoś w ostatniej chwili woli ochłonąć w domu niż przy basenie. Dzięki nowej klauzuli reszta rodziny nie musi rezygnować z wyjazdu ani ponosić dodatkowych kosztów. Chcemy dać klientom poczucie bezpieczeństwa, nawet jeśli w domu panuje chaos – tłumaczy Zoe Harris, dyrektor ds. obsługi klienta w On the Beach. „Klauzula Beckhama” w praktyce. Jak działa nowa oferta On the Beach? Nowe rozwiązanie zaproponowane przez On the Beach ma – wbrew żartobliwemu tonowi komunikacji – bardzo praktyczne uzasadnienie. Jak podkreślają przedstawiciele firmy, konflikty rodzinne są jedną z najczęstszych przyczyn zmian i rezygnacji z wakacyjnych rezerwacji, i wcale nie dotyczą wyłącznie celebrytów. Każdego roku setki klientów zgłaszają konieczność modyfikacji wyjazdów, bo jeden z członków rodziny w ostatniej chwili wycofuje się z podróży po kłótni, zerwaniu relacji lub gwałtownym pogorszeniu atmosfery. Do tej pory oznaczało to zwykle dodatkowe koszty dla pozostałych uczestników wyjazdu – teraz firma postanowiła przejąć ten problem na siebie. „Klauzula Beckhama” dotyczy rodzinnych wakacji rezerwowanych dla grup liczących co najmniej 5 osób. Aby skorzystać z przywileju, wniosek o objęcie rezerwacji ochroną należy złożyć nie później niż 60 dni przed planowanym wyjazdem. Co istotne, mechanizm nie działa automatycznie – On the Beach zastrzega, że musi chodzić o konflikt o wyraźnym, „emocjonalnym” charakterze, porównywalnym z medialnym dramatem rodziny Beckhamów. Firma w swoim regulaminie wprost wskazuje, jakie sytuacje mogą zostać uznane za podstawę do zwrotu. Wśród nich wymienia m.in. „dramatyczne opuszczenie rodzinnych czatów”, blokowanie bliskich w mediach społecznościowych czy „publikowanie niespodziewanych, długich oświadczeń na Instagramie”. Na liście okoliczności uwzględnianych przez firmę znalazły się również bardziej przyziemne, choć równie zapalne scenariusze: powracające pretensje związane z weselem sprzed lat, „kontrowersyjny taniec matki podczas uroczystości”, a nawet nagła odmowa wspólnego leżakowania przy hotelowym basenie. Zasada jest prosta: jeśli jeden z członków rodziny rezygnuje z wyjazdu z powodu takiego „incydentu”, jego część kosztów zakwaterowania zostaje zwrócona osobie dokonującej rezerwacji. Co ważne, firma nie wnika w to, kto zawinił ani kto miał „ostatnie słowo” w konflikcie – jak ironicznie podkreślono w regulaminie, zwrot przysługuje niezależnie od tego, kto zaczął spór, kto przedstawia swoją wersję wydarzeń i kto jako ostatni opublikował post w sieci. Ta klauzula obejmuje zarówno nowe, jak i istniejące rezerwacje dokonane do 31 sierpnia 2026 roku i – jak zapowiada On the Beach – ma być odpowiedzią na realne emocje, które coraz częściej towarzyszą rodzinnej turystyce w erze mediów społecznościowych. Źródło: Daily Mail Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Fałszywe konta internetowe można kupić za grosze – w Polsce taniej niż w USA czy Rosji. Alarmujący raport
Uniwersytet Cambridge ujawnił ceny fałszywych kont na ponad 500 platformach. W Polsce, USA i Rosji koszt ich weryfikacji sięga zaledwie kilku centów, co odsłania szokującą skalę globalnej manipulacji internetowej.
Renomowany Uniwersytet Cambridge uruchomił pierwszy na świecie indeks monitorujący w czasie rzeczywistym ceny weryfikacji fałszywych kont internetowych – Cambridge Online Trust and Safety Index (COTSI). Narzędzie obejmuje ponad 500 platform online w każdym kraju i pozwala na śledzenie cen oraz dostępności kont służących do manipulacji online. Dane pochodzą od 17 dostawców usług, z których 10 najpopularniejszych zostało szczegółowo przeanalizowanych. Badania opublikowało prestiżowe czasopismo „Science”. Badacze z Laboratorium Decyzji Społecznych (Social Decision-Making Lab) stworzyli indeks na podstawie otwartych danych z platform oferujących weryfikację SMS do zakładania fałszywych kont. Fałszywe konta służą do nieautentycznej aktywności: od sztucznego „nabijania” statystyk w mediach społecznościowych, po koordynowane kampanie dezinformacji. Korzystają z nich masowo oszuści internetowi i farmy trolli. Gdzie najtaniej kupić fałszywe konta? Szokujące różnice cen – Odkryliśmy, że istnieje prężnie rozwijający się podziemny rynek, na którym nieprawdziwe treści, sztuczna popularność i kampanie mające na celu wywieranie wpływu politycznego są łatwo i otwarcie wystawione na sprzedaż – powiedział dr Jon Roozenbeek, współautor badania z Uniwersytetu Cambridge. – Cała ta aktywność wymaga fałszywych kont, a każde z nich zaczyna się od numeru telefonu i karty SIM, która go obsługuje. Ta zależność tworzy punkt krytyczny, który możemy wykorzystać do oceny ukrytych mechanizmów ekonomicznych manipulacji online. Aby zarejestrować nowe konto, platformy internetowe wymagają weryfikacji SMS: wiadomości tekstowej zawierającej kod wysłanej na prawidłowy numer telefonu. Ma to na celu potwierdzenie, że konto jest zakładane przez człowieka. W ciągu ostatniej dekady powstał globalny rynek, który dysponuje infrastrukturą umożliwiającą omijanie tego protokołu bezpieczeństwa oraz automatyczne tworzenie i masową sprzedaż fałszywych kont. Z raportu wynika, że najtańsze rynki to m.in. Polska, USA, Wielka Brytania i Rosja. W tych krajach średnia cena weryfikacji SMS w okresie od 25 lipca 2024 r. do 27 lipca 2025 r. wynosiła: Polska: 0,07 USD Rosja: 0,08 USD Wielka Brytania: 0,10 USD USA: 0,26 USD Tymczasem w Japonii było to 4,93 USD, a w Australii 3,24 USD. Różnice wynikają z regulacji dotyczących kart SIM oraz wymogów dotyczących identyfikacji przy rejestracji. Najtańsze weryfikacje fałszywych kont na platformach obejmowały: Meta, Grindr, Shopify: 0,08 USD X (dawniej Twitter) i Instagram: 0,10 USD TikTok i LinkedIn: 0,11 USD Amazon: 0,12 USD Dla porównania – ceny weryfikacji w Polsce: Facebook: 0,52 USD Amazon: 0,25 USD X: 0,23 USD Allegro: 0,19 USD Google: 0,18 USD TikTok: 0,09 USD Signal: 0,03 USD SnapChat, LinkedIn: 0,02 USD Fałszywe konta są często tworzone przez farmy kart SIM, które oferują masową produkcję poprzez automatyczne weryfikacje. Jedna karta SIM z farmy pozwala założyć konto w setkach serwisów. Operatorzy takich farm rekompensują sobie koszty kart SIM, sprzedając popularne konta dla aplikacji takich jak Facebook i Telegram, a następnie czerpią zyski z innych platform. Fałszywe konta a wybory: Telegram i WhatsApp pod lupą Analiza danych z COTSI pokazała, że ceny fałszywych kont na platformach Telegram i WhatsApp znacząco rosną w okresach poprzedzających wybory. W badanym czasie, obejmującym 61 wyborów na całym świecie od lata 2024 do lata 2025, średni wzrost cen wyniósł: Telegram: 12% WhatsApp: 15% Wynika to z faktu, że konta na tych platformach są powiązane z numerami telefonów, co oznacza, że operacje wpływu muszą korzystać z lokalnych numerów, zwiększając zapotrzebowanie na SMS-y weryfikacyjne. Natomiast na platformach społecznościowych, takich jak Facebook czy Instagram, gdzie nie znaleziono związku między ceną a wyborami, fałszywe konta mogą być rejestrowane w jednym kraju i wykorzystywane w innym. Mają też większy zasięg, co utrzymuje wysoki popyt. Kto stoi za rynkiem manipulacji? Trop wiedzie do Rosji i Chin Według badaczy z Uniwersytetu Cambridge, infrastruktura umożliwiająca masową sprzedaż fałszywych kont opiera się w dużej mierze na systemach płatności i stronach internetowych sugerujących powiązania z Rosją i Chinami. Gramatyka witryn oraz używane języki wskazują na autorstwo rosyjskie, a wiele transakcji odbywa się za pośrednictwem rosyjskich i chińskich systemów płatności. Operatorzy ci działają w szarej strefie prawnej, a niektórzy z nich oferują kompleksowe usługi: od sprzedaży kont po wsparcie techniczne. Sprzedają również konta zarejestrowane w różnych krajach, nawet jeśli sami działają z terytoriów objętych restrykcjami. Czy da się zatrzymać farmy SIM? Test skuteczności nowych regulacji W kwietniu 2025 roku Wielka Brytania wprowadziła zakaz działalności farm kart SIM. COTSI pozwala na monitorowanie skutków takich regulacji. Po wprowadzeniu prawa badacze będą mogli śledzić zmiany cen i dostępności fałszywych kont. Wysoka cena kart SIM i wymogi identyfikacyjne skutecznie zniechęcają do tworzenia fałszywych kont. Przykładem są Japonia i Australia, gdzie ceny są najwyższe, a działalność manipulacyjna — według badaczy — prawdopodobnie ograniczona. Zespół z Cambridge sugeruje również, by platformy dodawały oznaczenia kraju pochodzenia kont, jak zrobiła to platforma X. Takie działania zwiększają przejrzystość, choć badacze zauważają też, że łatwo je obejść. Źródła: Science, Cambridge Online Trust and Safety Index (COTSI)
Najlepsze jarmarki świąteczne w Europie 2025. Na liście znalazło się też polskie miasto
Wielkimi krokami zbliża się czas, który wielu uważa za najpiękniejszy w roku. Nastrojowe iluminacje, zapach korzennych przypraw i dźwięk kolęd powracają na europejskie place, gdzie co roku odbywają się jedne z najbardziej widowiskowych jarmarków świątecznych. Te wyjątkowe wydarzenia przyciągają tysiące odwiedzających i z roku na rok zyskują na popularności.
Święta już niemal za progiem, a wraz z początkiem zimowego sezonu miliony osób planują podróże, by zobaczyć najsłynniejsze europejskie jarmarki bożonarodzeniowe. Wybór nie należy jednak do łatwych – na mapie kontynentu znajdują się setki takich wydarzeń, różniących się klimatem, skalą i tradycjami. Najnowsze zestawienie przygotowane przez firmę Tollwayr wskazuje dziesięć najlepszych europejskich jarmarków świątecznych na 2025 rok. Ranking ten powstał na podstawie liczby dni ich działania, średnich kosztów noclegu, popularności w wyszukiwarkach oraz liczby postów publikowanych w mediach społecznościowych. Dzięki temu udało się wyłonić miejsca oferujące najbardziej wyjątkowe świąteczne doświadczenia. Świąteczne hity Europy. Trzy jarmarki, które zdobyły najwyższe oceny Budapeszteński jarmark na placu Vörösmarty, który w tym roku zajął pierwsze miejsce w europejskim rankingu z wynikiem 7,41/10, od lat uchodzi za jedno z najbardziej klimatycznych miejsc w okresie adwentu. Centralny plac Budapesztu zamienia się wówczas w świąteczną wioskę pełną drewnianych straganów, rękodzieła i tradycyjnych węgierskich potraw, a aromat grzanego wina i langosza tworzy atmosferę, której próżno szukać gdzie indziej. Jarmark działa aż przez 52 dni, oferując korzystne ceny noclegów (średnio 131 euro za trzygwiazdkowy hotel). Jego popularność potwierdzają media społecznościowe: na Instagramie zgromadzono ponad 14 tys. postów, a na TikToku blisko 970 nagrań związanych z tym miejscem. Drugą pozycję w zestawieniu zajął strasburski Christkindelsmärik, oceniony na 7,37/10. To jeden z najstarszych jarmarków na kontynencie – jego tradycja sięga 1570 roku, przez co stolica Alzacji od lat uchodzi za „bożonarodzeniową stolicę Europy”. Wąskie uliczki starego miasta, odbijające światło iluminacji kanały i monumentalna katedra tworzą scenerię niczym ze świątecznej pocztówki. Strasburg dominuje także pod względem popularności w sieci: generuje 27 tys. wyszukiwań w Google i może pochwalić się 36,8 tys. postów na Instagramie. Jarmark działa 29 dni, a średni koszt noclegu wynosi 221 euro. Na trzecim miejscu znalazł się z kolei wiedeński Christkindlmarkt, który uzyskał 7,06/10 punktów. Plac przed neogotyckim ratuszem rozświetlają setki lampek, a przestrzeń wypełnia się co roku lodowiskiem i dziesiątkami stoisk, tworząc atmosferę elegancji i nostalgii. Wiedeński jarmark generuje 25 tys. wyszukiwań w Google, a zdjęcia z wydarzenia pojawiają się w ponad 26,8 tys. postów na Instagramie. Kiermasz trwa 34 dni, a średnia cena noclegu w trzygwiazdkowym hotelu wynosi 175 euro. Różnorodność europejskich jarmarków bożonarodzeniowych Pozostałe jarmarki, które znalazły się w zestawieniu Tollwayr, pokazują, jak różnorodna i zaskakująca potrafi być świąteczna mapa Europy. Tuż za podium, na czwartej pozycji, uplasował się praski Old Town Market, który – jak wynika z analizy – doskonale odnajduje się w świecie mediów społecznościowych. To właśnie on dominuje na TikToku, osiągając ponad 1060 postów, a jednocześnie zajmuje wysoką pozycję w Google (około 23 tys. wyszukiwań) i na Instagramie (11,5 tys. postów). Dalej znalazł się paryski jarmark bożonarodzeniowy (5. miejsce), ceniony za elegancję i różnorodność lokalizacji, a tuż za nim – Köln Weihnachtsmarkt w Kolonii, którego świąteczna oprawa przy katedrze od lat przyciąga tysiące odwiedzających. Siódme miejsce przypadło Frankfurtowi i to właśnie on oferuje najtańsze noclegi w całym rankingu, z ceną trzygwiazdkowego hotelu wynoszącą średnio 78 euro za noc. To czyni miasto jednym z najatrakcyjniejszych wyborów dla osób ceniących świąteczny klimat, ale zwracających uwagę na budżet. Dodatkowo Frankfurt wyróżnia się wysoką liczbą postów na Instagramie (12,4 tys.), co potwierdza jego wyjątkowy, fotograficzny charakter. W zestawieniu pojawiła się także Kopenhaga (8. miejsce), która – podobnie jak Budapeszt – może pochwalić się jednym z najdłużej działających jarmarków w Europie (aż 52 dni). Na dziewiątej pozycji znalazł się Kraków, wyróżniony za wyjątkową przystępność cen (trzygwiazdkowy nocleg kosztuje średnio 88 euro, co czyni go jednym z najlepszych kierunków dla osób poszukujących autentycznego, wschodnioeuropejskiego klimatu w rozsądnej cenie). Listę zamknęła Brugia, której jarmark Winter Glow cieszy się rosnącą popularnością, dzięki malowniczej scenerii i wysokiemu zaangażowaniu w mediach społecznościowych. Mattijs Wijnmalen, CEO Tollwayr, podkreślił, że wszystkie te jarmarki pełnią w europejskiej tradycji świątecznej niezwykle ważną rolę. – Są sercem i duszą europejskiego sezonu świątecznego. W tym roku podróżni mają do wyboru wyjątkowo wiele fantastycznych miejsc. Nasze zestawienie pokazuje także ogromną różnorodność – od najbardziej rozpoznawalnych kierunków po te bardziej przystępne cenowo, jak Kraków czy Frankfurt. To dowód, że aby poczuć magię europejskich świąt, wcale nie trzeba wydawać fortuny – dodał. Źródło: Tollwayr Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Im więcej ostrzeżeń, tym większa ciekawość. Paradoks internetowych „ostrzegaczy”
Krótki komunikat ostrzegający przed drastyczną treścią miał pełnić funkcję ochronną. W praktyce działa zupełnie inaczej – staje się zaproszeniem do kliknięcia. Z czego wynika ten paradoks? Naukowcy sprawdzili to na grupie kilkuset użytkowników internetu.
W zasobach internetu można znaleźć dosłownie wszystko. Oprócz wysokojakościowych treści jest też sporo stron publikujących materiały, które nigdy nie powinny ujrzeć światła dziennego. Sprawy nie ułatwiają media społecznościowe. Nowe zdjęcia i filmiki pojawiają się tam nieustannie i trudno mówić o skutecznym nadzorze nad nimi. Rozwiązaniem tego problemu miały być krótkie ostrzeżenia informujące o niepokojących treściach. Użytkownik może sam podjąć decyzję, czy chce kliknąć dalej, by je ujrzeć lub przeczytać. Z angielskiego znane są jako „trigger warnings”. Andrzej Uhl zaproponował polskie określenie: ostrzegacze. Reakcje na ostrzegacze poddane testowi Australijscy badacze z Uniwersytetu Flindersa przeprowadzili badanie mające na celu sprawdzenie skuteczności ostrzegaczy w internecie. Swoje wnioski opublikowali na łamach „Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry”. W badaniu wzięło 261 Australijczyków w wieku od 17 do 25 lat, którzy zostali poproszeni o prowadzenie przez tydzień dziennika. Zapisywali w nim, jaka była ich reakcja na ostrzegacze i jakie działania podejmowali. Było to pierwsze badanie testujące skuteczność takich ostrzeżeń poza laboratorium – w normalnych domowych warunkach. Ostrzeżenia wzmagają… ciekawość Badanie wykazało, że prawie 90% młodych ludzi, którzy zobaczyli ostrzeżenie, decydowało się na obejrzenie treści. Co ich motywowało? Twierdzili, że robili to z ciekawości, a nie dlatego, że czuli się emocjonalnie przygotowani po otrzymaniu ostrzeżenia. Wniosek jest zatem następujący: ostrzeżenia o potencjalnie niepokojących treściach rzadko prowadzą do ich unikania. – U wielu osób ostrzegacze zdają się wywoływać efekt „zakazanego owocu”. Coś, co jest poza zasięgiem, często staje się bardziej kuszące. Może to wynikać z faktu, że negatywne lub niepokojące informacje zazwyczaj się wyróżniają i wydają się bardziej wartościowe lub wyjątkowe w porównaniu z informacjami codziennymi – mówi współautorka badania, dr Victoria Bridgland z Wydziału Edukacji, Psychologii i Pracy Socjalnej Uniwersytetu Flindersa. W jej ocenie oznacza to, że wyniki najnowszych badań pokazują brak skuteczności takich ostrzeżeń i że nie są one skuteczne w ochronie osób wrażliwych. Bo osoby z wyższym poziomem lęku i depresją klikały w niepokojące treści wcale nie mniej chętnie. Jak skutecznie ostrzegać? Mimo że ostrzegacze w internecie są publikowane z najlepszymi intencjami, to po prostu się nie sprawdzają. Wywołują wręcz odwrotny skutek. – Platformy mediów społecznościowych powinny rozważyć wdrożenie wbudowanych narzędzi, z których użytkownicy mogą korzystać w przypadku napotkania drastycznych treści – sugeruje dr Bridgland. Jak miałyby one wyglądać i działać? To kwestia przyszłych analiz. Sugeruje się na przykład, by ostrzegacze bardziej szczegółowo opisywały, co znajduje się w treściach, do których dostęp jest ograniczony. Być może wtedy ciekawość zostałaby zaspokojona i użytkownicy nie klikaliby dalej. Źródło: Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
Nowy powód, by odwiedzić Wietnam. Trend z TikToka przyciąga młodych turystów z całego świata
Nową wizytówką Wietnamu staje się moda, gdyż coraz więcej młodych podróżników przybywa tu po to, aby skorzystać z usług lokalnych krawców. Trend, który podbił media społecznościowe, sprawił, że tamtejsze pracownie zyskały miano obowiązkowego punktu na mapie podróży.
Wietnam od dawna przyciąga podróżnych niepowtarzalnymi krajobrazami – od surowych szczytów Gór Annamickich po wpisaną na listę UNESCO Zatokę Ha Long. Zachwyca również bogactwem kultury, widocznym w starożytnych świątyniach, dynamicznych metropoliach takich jak Hanoi i Ho Chi Minh czy w słynnej kuchni, uznawanej za jedną z najlepszych w Azji. Dziś jednak młodzi turyści odkrywają jeszcze jeden powód, by wybrać się do tego kraju. Tym razem chodzi o… ubrania. Moda na miarę w Wietnamie. Dlaczego turyści szyją ubrania podczas podróży? Wietnam coraz częściej pojawia się na mapie podróży młodych globtroterów, ale tym razem nie tylko ze względu na przyrodę czy zabytki. Coraz większą popularność zyskuje trend zamawiania ubrań szytych na miarę w lokalnych pracowniach krawieckich. Turyści przyjeżdżają tu, by w kilka dni odebrać garnitury, sukienki czy płaszcze, które w innych krajach kosztowałyby fortunę. Połączenie atrakcyjnych cen, wysokiej jakości wykonania i unikatowego doświadczenia sprawia, że Wietnam staje się nową stolicą mody „na wymiar” dla młodego pokolenia podróżników. Zjawisko to ma swoje podłoże w trendach modowych pokolenia Z. W 2025 roku popularne marki stawiają na prostotę i dość konserwatywne kroje – lniane i bawełniane bluzki z dekoltami w łódkę, dopasowane modele bez rękawów zapinane pod szyję, spódnice sięgające kostek czy fasony odsłaniające plecy. Wzorów jest niewiele, nadruki niemal zanikły, a dominują jednolite kolory. To sprawia, że wystarczy mieć wykrój albo kilka zdjęć wymarzonej stylizacji i zanieść je do krawca, który uszyje ubranie na miarę, a przy tym znacznie taniej niż popularne czy luksusowe marki. Ogromny wpływ na popularność tego trendu ma TikTok. Wietnamskie pracownie krawieckie coraz częściej prowadzą tam swoje profile, pokazując gotowe projekty w formie zabawnych, krótkich pokazów mody. Filmy typu „Wszystko, co uszyliśmy na miarę w Hoi An” biją rekordy popularności, a podróżnicy – głównie trzydziestolatkowie z Europy i USA – chwalą się tam garderobą stworzoną podczas kilkudniowego pobytu. View oEmbed on the source website Moda z Hội An podbija TikToka. Ile kosztują ubrania szyte na miarę w Wietnamie? Wietnam przyciąga też możliwością szycia ubrań inspirowanych największymi domami mody. Ponieważ w lokalnych pracowniach można zamówić projekty przypominające kolekcje Prady czy Miu Miu z lat 90., wielu przedstawicieli generacji Z decyduje się odbyć podróż właśnie po to, by zdobyć unikatowe stroje i wyróżnić się z tłumu. To z kolei prowadzi do dyskusji o „kradzieży” pomysłów niezależnych marek, jednak turyści podkreślają, że powstające kreacje przeznaczone są wyłącznie do użytku prywatnego. W pracowniach Hội An zamawiane są m.in. sukienki typu babydoll, asymetryczne kurtki, jedwabne halki, kowbojki czy minispódniczki i szorty. Ponieważ ceny są tam wyjątkowo niskie w porównaniu z rynkiem europejskim (spersonalizowana suknia wieczorowa kosztuje około 150 zł, cały zestaw ubrań 300 zł, a spodnie 85 zł) coraz więcej osób traktuje zakupy w Wietnamie jako realną alternatywę dla drogich butików w Europie, w których ceny stale rosną. Dzięki temu, że młode pokolenia łączą podróże z budowaniem własnej, szytej na miarę garderoby, wietnamskie pracownie zyskują rozgłos w mediach społecznościowych, co bezpośrednio przekłada się na wzrost dochodów lokalnego rynku tekstylnego, a zarazem wywołuje niezadowolenie wśród europejskich marek. Ostatecznie to właśnie połączenie wysokiej jakości i niskich kosztów sprawia, że coraz więcej osób wybiera Wietnam, traktując szycie ubrań jako uzupełnienie turystycznych wrażeń. Źródło: NSS Magazine Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Makabryczne „rogi” u królików w USA. To szerzący się wirus
Dziko żyjące króliki w USA, szczególnie w stanie Kolorado, wzbudziły sensację upiornymi naroślami na głowach. Odpowiada za nie wirus brodawczaka, podobny do ludzkiego HPV.
Po Kolorado podobne przypadki zaczęły się pojawiać także w innych stanach – Nebrasce i Minnesocie. Na szczęście wyjaśnienie jest dość proste i nie stanowi zagrożenia. Za te deformacje odpowiada choroba – wirus brodawczaka. Nie jest groźny dla ludzi ani innych zwierząt. Zakażenie nim jest przenoszone przez komary, kleszcze i pchły. Dlatego częściej obserwuje tę chorobę go w cieplejszych miesiącach, tak jak w tym przypadku w USA. Co wywołuje makabryczne narośle u królików? Wirus został opisany w 1933 roku przez Richarda Shope’a, lecz jego nietypowe objawy prawdopodobnie inspirowały podania o mitycznym jackalope – fikcyjnym stworzeniu łączącym cechy zająca i antylopy. Jak podkreśla lekarka weterynarii Laurie Hess, nie jest to nowe zjawisko, a jego dzisiejsza „sława” wynika raczej z łatwego rozprzestrzeniania się informacji w internecie i zdjęć budzących grozę u osób, które widzą coś takiego po raz pierwszy. Makabryczne „rogi” to brodawczaki zbudowane z keratyny – białka występującego również we włosach i paznokciach. Dość często po pewnym czasie samoistnie odpadają. Problem pojawia się, gdy wyrosną w okolicach oczu czy pyska, uniemożliwiając zwierzęciu widzenie lub przyjmowanie pokarmu, co może prowadzić do śmierci. Wirus królików-zombie to kuzyn ludzkiego HPV Podobnie jak ludzki wirus brodawczaka (HPV), także wirus Shope’a może przekształcać się w nowotwory złośliwe, zwłaszcza u królików domowych. Zazwyczaj jednak zwierzęta wracają do zdrowia, a narośla zanikają. Warto wiedzieć, że badania nad tym wirusem miały kluczowe znaczenie w historii medycyny. To właśnie obserwacje królików z brodawczakami pozwoliły udowodnić, że wirusy mogą wywoływać raka. Ostatecznie przyczyniło się to do opracowania szczepionki przeciw HPV, która obecnie skutecznie chroni ludzi przed rakiem szyjki macicy i nowotworami jamy ustnej. Źródło: Science Alert Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Algorytmy decydują, dokąd jedziemy na wakacje? „Oczekiwania często rozmijają się z rzeczywistością”
Algorytmy nie tylko rekomendują treści, ale też kierują naszymi marzeniami o idealnych wakacjach. Podróżnicze inspiracje bywają jednak złudne, bo bazują na starannie wyselekcjonowanych kadrach. Na miejscu często czeka nas niestety rozczarowanie.
Każdy ma listę miejsc, które pragnie zobaczyć – czasem zapisaną na kartce, częściej ukrytą wyłącznie w pamięci. Dla jednych pozostaje ona w sferze marzeń, ograniczanych przez codzienność, finanse i brak czasu. Dla innych staje się realnym planem, wymagającym cierpliwości i konsekwentnego odkładania środków. Coraz częściej jednak okazuje się, że nasze podróżnicze cele zaczynają wyglądać zadziwiająco podobnie. Wszystko przez wzgląd na to, że są kształtowane przez zdjęcia i historie, które codziennie przewijają się w mediach społecznościowych. Wpływ mediów społecznościowych na marzenia podróżnicze Cyfrowa rewolucja w turystyce ma swoje zalety – wystarczy usiąść na kanapie i oglądać zdjęcia z odległych zakątków świata, by rozbudzić w sobie podróżnicze marzenia. Ta łatwość niesie jednak także konsekwencje. Gdy algorytmy wciąż podsuwają te same treści, nasze listy marzeń zaczynają wyglądać niemal identycznie. W rezultacie coraz więcej osób kieruje uwagę na te same kierunki, a branża turystyczna zmaga się ze zjawiskiem nadmiernej koncentracji ruchu w kilku wybranych miejscach. – Media społecznościowe stały się dziś głównym źródłem inspiracji dla większości podróżników. Wyprzedziły reklamy i przewodniki turystyczne. Wystarczy przewinąć rolki, by zobaczyć wciąż te same trendy i miejsca, które szybko stają się viralami – zauważył Grace Beard, redaktor działu podróży w „Time Out”, podkreślając, że konsekwencje tego zjawiska bywają rozczarowujące. – Jeśli wszyscy chcą zrobić to samo popularne zdjęcie na Instagramie, oczekiwania często rozmijają się z rzeczywistością. Zamiast ikonicznego widoku można zobaczyć jedynie kolejkę – tłumaczył. Nowe kampanie mają rozproszyć turystów i odciążyć zatłoczone miejsca Aby ograniczyć skutki masowej turystyki, coraz więcej krajów i regionów wdraża własne inicjatywy. We Włoszech agencja Visit Italy uruchomiła kampanię „99% of Italy”, której celem jest skierowanie uwagi podróżnych poza najbardziej zatłoczone centra, takie jak Wenecja czy Rzym. – Tego rodzaju skoncentrowana turystyka zamienia miasta takie jak Wenecja, Florencja, Rzym, Neapol czy Cinque Terre w przepełnione miejsca, które zmagają się z ciężarem nadmiernej liczby odwiedzających. Tymczasem wiele autentycznych regionów pozostaje niewidocznych, pozbawionych głosu i szansy rozwoju. Kampania „99% of Italy” powstała po to, by odwrócić tę narrację – podkreślił dr Ruben Santopietro, dyrektor generalny i założyciel Visit Italy. Podobne działania podjęły również Wyspy Owcze. Choć archipelag nie doświadcza jeszcze nadmiernej liczby turystów, władze starają się kształtować ruch odwiedzających, zanim stanie się on problemem. Wprowadzono więc nową ofertę wynajmu samochodów z nawigacją, która prowadzi podróżnych tajemniczą trasą po wyspach. Jej celem jest rozproszenie gości i zachęcenie ich do odkrywania mniej znanych miejsc. – Naszym celem jest skierowanie turystów poza dotychczasowe punkty odwiedzin. Docieramy również do trendu bezdecyzyjnego planowania urlopu – wyjaśniła Súsanna Sørensen, szefowa marketingu i PR w Visit Faroe Islands w rozmowie z BBC. Dzięki tej inicjatywie podróżni nie podążają wyłącznie za viralowymi zdjęciami z mediów społecznościowych, ale odkrywają klify pełne ptaków morskich, górskie szlaki i małe miejscowości, które pozostawały w cieniu najbardziej rozpoznawalnych atrakcji. Źródło: BBC Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Oglądanie rolek ma na mózg taki sam wpływ jak alkohol? Zaskakujące wyniki badań
Krótkie filmiki potrafią wciągać na długie godziny. Niestety, najnowsze badania dowodzą, że nie są jedynie niewinną formą rozrywki. Intensywne przewijanie rolek uruchamia w mózgu mechanizmy podobne do tych, które odpowiadają za uzależnienie od alkoholu czy hazardu.
Oglądanie krótkich filmów na platformach takich jak TikTok czy Instagram stało się codziennym rytuałem milionów osób na całym świecie. Choć dostarczają one szybkiej rozrywki i natychmiastowego poczucia przyjemności, badania pokazują, że ich wpływ na mózg może być znacznie bardziej niepokojący. Mechanizm działania krótkich filmów przypomina bowiem procesy związane z uzależnieniami. Dlaczego scrollowanie filmików może być groźne dla zdrowia? Niedawno przeprowadzone badania ujawniły skalę zjawiska, które budzi coraz większy niepokój wśród naukowców. – Uzależnienie od krótkich filmów wideo stanowi globalne zagrożenie dla zdrowia publicznego. Użytkownicy w Chinach spędzają w ten sposób średnio 151 minut dziennie, a 95,5% internautów jest w nie zaangażowanych. To intensywne, „momentalne” oglądanie filmów nie tylko zaburza koncentrację, sen i zdrowie psychiczne, ale także zwiększa ryzyko depresji – powiedział autor badania, Qiang Wang, profesor psychologii na Uniwersytecie w Tianjinie. Jak wykazano w recenzowanym badaniu opublikowanym w czasopiśmie „NeuroImage”, krótkie filmy mogą dosłownie przeprogramować ludzki mózg. Osoby, które często je oglądają, wykazują zwiększoną aktywność w układach nagrody (tych samych obwodach, które aktywują się przy hazardzie czy pod wpływem alkoholu), a także zmiany w obszarach odpowiadających za impulsywność, koncentrację i emocje. – Ponieważ są one z natury szybkie, mózg wydaje się przeciążony ich przetwarzaniem. Krótkie filmiki dostarczają doznań o wysokim poziomie dopaminy przy minimalnym wysiłku, co może nadmiernie stymulować ścieżki nagrody w mózgu, obwody zaangażowane również w mechanizmy uzależnienia. Z czasem może to zmniejszyć wrażliwość na naturalne nagrody i nasilić impulsywne zachowania – wyjaśnił dr Praveen Gupta, przewodniczący Marengo Asia International Institute of Neuro & Spine w Marengo Asia Hospitals w Gurugramie. Jak krótkie filmy przeprogramowują nasz mózg? Krótkie filmy wideo są tworzone tak, aby wciągać użytkownika w niekończący się cykl przewijania. Każde przesunięcie palcem zapewnia szybki zastrzyk dopaminy – substancji chemicznej odpowiedzialnej za poczucie nagrody i przyjemności. Platformy dodatkowo wzmacniają ten efekt, wykorzystując dynamiczne tempo, wpadające w ucho dźwięki i nieprzewidywalne treści. W rezultacie mózg stale oczekuje kolejnego bodźca, a nadmiar gwałtownych wyrzutów dopaminy zaczyna znieczulać układ nagrody. W efekcie czynności, które kiedyś sprawiały radość – jak czytanie książki, rozmowa twarzą w twarz czy delektowanie się posiłkiem – mogą wydawać się mniej atrakcyjne. Neurobiolodzy zauważają, że ten wzorzec jest podobny do zmian obserwowanych u osób uzależnionych od alkoholu czy hazardu: nadmierna stymulacja zmienia sposób, w jaki mózg odczuwa satysfakcję, wymuszając coraz intensywniejsze doznania. Im częściej więc przewijamy, tym bardziej mózg uczy się pragnąć szybkich i intensywnych bodźców, a jednocześnie coraz słabiej reaguje na spokojniejsze, subtelniejsze przyjemności życia. Nawykowe oglądanie krótkich filmów prowadzi też do obniżenia zdolności koncentracji. Ciągłe przeskakiwanie pomiędzy różnymi treściami przeciąża korę przedczołową – obszar mózgu odpowiedzialny za kontrolę zachowań, pamięć roboczą i regulację emocji. Badania MRI wykazały, że zwiększone korzystanie z ekranów przez nastolatków koreluje z cieńszą korą mózgową, co może osłabiać zdolność do długotrwałego skupienia. Ponieważ kora przedczołowa dojrzewa aż do około 25. roku życia, młodzi użytkownicy są szczególnie narażeni na zaburzenia koncentracji, problemy z podejmowaniem decyzji i impulsywność. W dłuższej perspektywie może to utrudniać nie tylko codzienne funkcjonowanie, ale także rozwój poznawczy i emocjonalny. Źródła: Indian Express, Times of India, Forbes Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Ranking najbardziej zatłoczonych plaż Europy. To długa, rozczarowująca lista
Nowe dane pokazują, że za idyllicznymi widokami europejskich kurortów kryje się codzienna walka o wolny skrawek piasku. Analiza milionów opinii podróżnych ujawniła, które plaże naszego kontynentu najczęściej kojarzone są z tłumem i hałasem.
Spis treści: Najbardziej zatłoczone plaże w Europie Ranking najbardziej rozczarowujących plaż na świecie Nowe regulacje mają powstrzymać turystyczną falę Co roku miliony turystów kierują się do najpopularniejszych nadmorskich kurortów Europy, licząc na beztroski wypoczynek w scenerii niczym z pocztówki. Rzeczywistość jednak często odbiega od wyidealizowanych obrazów, które zalewają media społecznościowe. Z najnowszego raportu firmy Cloudwards wynika, że europejskie plaże należą do tych, na które odwiedzający skarżą się najczęściej – a dominującym problemem jest tłum. Obszerna analiza objęła recenzje 200 najchętniej odwiedzanych plaż świata, zamieszczone w serwisie TripAdvisor. Wykorzystano filtry słów kluczowych do identyfikacji najczęściej powtarzających się uwag. Od zatłoczonych wybrzeży Sardynii po głośne, całonocne imprezy w Grecji – raport obnażył kontrast między kadrami z Instagrama a realnymi doświadczeniami turystów na miejscu. Najbardziej zatłoczone plaże w Europie Firma Cloudwards przeanalizowała zawrotną ilość ponad 1,3 miliona recenzji. W negatywnych opiniach szukano słów kluczowych odnoszących się do czterech głównych kategorii skarg: brudu, tłumów, długich kolejek i hałasu. Następnie każdej plaży przypisano wynik w skali od 0 do 100, odzwierciedlający częstotliwość występowania danych problemów – im wyższy wynik, tym częściej pojawiały się skargi. Analiza wykazała, że aż osiem z dziesięciu plaż najczęściej krytykowanych za przeludnienie znajduje się w Europie. Na czele zestawienia znalazła się La Pelosa na Sardynii – malowniczy, piaszczysty cypel otoczony turkusową wodą na północno-zachodnim krańcu wyspy. Aż 87% negatywnych opinii dotyczyło tu tłumów. „Był poranek w środku września, a mimo to tłumy przypominały te w centrum Londynu, Nowego Jorku czy Sydney w noc sylwestrową” – opisał jeden z recenzentów. Drugie miejsce zajęła Spiaggia La Cinta – pięciokilometrowy pas białego piasku otoczony wydmami i jałowcami na wschodnim wybrzeżu Sardynii. Wysoko w rankingu uplasowały się także portugalska Praia da Falésia, słynąca ze złotego piasku i stromych klifów, hiszpańska Cala Comte na Ibizie oraz niewielka zatoka Konnos na Cyprze, często określana jako „skrawek raju”, mimo wyjątkowo ograniczonej przestrzeni. A jak prezentuje się cała lista? Ranking najbardziej rozczarowujących plaż na świecie: La Pelosa, Sardynia (Włochy) – 87% recenzji wspomina o tłumach, nawet poza sezonem. Spiaggia La Cinta, Sardynia (Włochy) – 5 km piasku i brak miejsca do siedzenia. Praia da Falésia (Portugalia) – idealna na Instagram… ale tylko z odległości 50 metrów. Cala Comte, Ibiza (Hiszpania) – zachody słońca w towarzystwie 500 innych osób. Konnos Bay (Cypr) – malutka i zatłoczona latem, urokliwa poza sezonem. Bournemouth Beach (Wielka Brytania) – śmieci, tłumy i panika podczas fali upałów. Elafonissi, Kreta (Grecja) – różowy piasek i 200 ręczników plażowych na metr kwadratowy. Balos Lagoon, Kreta (Grecja) – nie tak spokojna laguna, jak spodziewają się turyści. Porto Katsiki, Lefkada (Grecja) – piękna, ale głośna niczym festiwal. Waikiki Beach, Hawaje (USA) – ogromna liczba skarg. Maya Bay (Tajlandia) – ulubiona plaża turystów, która zamieniła się w strefę chaosu. Ipanema (Brazylia) – słońce, zabawa i muzyka tak głośna, że przy niej ginie szum fal. Barceloneta (Hiszpania) – zatłoczona miejska plaża, zawsze tętniąca życiem. Copacabana (Brazylia) – legendarna, ale niezbyt spokojna. Venice Beach, Kalifornia (USA) – bardziej przypomina uliczny spektakl niż miejsce do wypoczynku nad morzem. Nowe regulacje mają powstrzymać turystyczną falę Wiele plaż, które znalazły się w rankingu, zmaga się z podobnym zestawem problemów: ograniczoną długością atrakcyjnej linii brzegowej, korkami w szczycie sezonu oraz popularnością w mediach społecznościowych, która przerosła możliwości lokalnej infrastruktury i zaczęła stanowić realne obciążenie dla mieszkańców. Część z nich z tego powodu wdraża już środki mające na celu ograniczenie skutków nadmiernej turystyki i ochronę delikatnych ekosystemów, a przy okazji – swojej reputacji. Sardynia należy do europejskich liderów w tym zakresie, wprowadzając latem dzienne limity odwiedzin, obowiązkowe rezerwacje oraz – w wybranych miejscach – zakaz wnoszenia ręczników, aby zapobiec erozji piasku. W Grecji od 2025 roku obowiązuje opłata wjazdowa w wysokości 20 euro dla pasażerów statków wycieczkowych odwiedzających zatłoczone wyspy, takie jak Mykonos czy Santorini. Z kolei Hiszpania zakazała spożywania alkoholu na części plaż i wprowadziła wysokie kary za nieodpowiednie zachowanie. Działania te są częścią szerszego procesu dostosowywania się Europy do realiów masowej turystyki – od historycznych miast po nadmorskie kurorty. Tego lata złudzenie złotej, spokojnej plaży coraz częściej ustępuje miejsca obrazowi tłumów, zgiełku i rosnącej przepaści między wyidealizowanymi zdjęciami a tym, co podróżni zastają na miejscu. Źródła: EuroNews, Life Is Travel, Cloudwards, TripAdvisor Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Lawendowe pola oblężone przez turystów. Władze biją na alarm
Malownicze pola lawendy, które jeszcze dekadę temu były spokojnym zakątkiem Hiszpanii, dziś stały się centrum masowej turystyki. Popularność w mediach społecznościowych przyciągnęła tu tysiące podróżnych, zmieniając rytm życia wioski i stawiając lokalne władze przed wyzwaniem, jakiego dotąd nie znały.
Spis treści: Pola lawendy w Brihuedze hitem social mediów Brihuega walczy z tłokiem. Nowe plany mają odciążyć centrum Nie jest tajemnicą, że Hiszpania zmaga się z napływem turystów, który od miesięcy wywołuje coraz głośniejsze protesty mieszkańców. Problem nie dotyczy już wyłącznie Barcelony, Madrytu czy Lloret de Mar – nadmierna liczba podróżnych zaczyna obciążać również mniejsze miejscowości. Jedna z nich, spopularyzowana w mediach społecznościowych, znalazła się na granicy wydolności. Pola lawendy w Brihuedze hitem social mediów Choć rozległe, kwitnące pola lawendy najczęściej kojarzą się z Prowansją we Francji, równie malownicze krajobrazy można znaleźć w Hiszpanii. W ostatnich latach prawdziwym hitem mediów społecznościowych stały się zdjęcia wśród fioletowych kwiatów w miasteczku Brihuega położonym w prowincji Guadalajara. To właśnie tutaj rozciąga się około 1000 hektarów pól lawendy, które – jak szybko odkryli użytkownicy Instagrama – tworzą idealne tło dla fotografii. Popularność tego miejsca gwałtownie wzrosła w ciągu ostatniej dekady, głównie dzięki social mediom. Co roku Brihuega przyciąga setki tysięcy turystów. Tylko w lipcu tego roku miasteczko odwiedziło ponad 100 tysięcy osób, podczas gdy liczba jego stałych mieszkańców wynosi zaledwie około 3 tysięcy. Powód jest oczywisty – to właśnie w lipcu lawenda osiąga pełnię kwitnienia, a odwiedzający przyjeżdżają, by uchwycić idealne kadry. Tak ogromny napływ turystów stał się jednak poważnym wyzwaniem dla lokalnej społeczności. Burmistrz Luis Viejo zaapelował więc do odwiedzających, by rozważali przyjazd w tygodniu, a nie w weekendy. – W minioną sobotę wioska była całkowicie przeciążona. To był dla mnie trudny moment. (...) Dzięki lawendzie mamy bogatą ofertę turystyczną, kulturalną i artystyczną. Ale moja rada jest taka: przyjeżdżajcie od poniedziałku do czwartku, proszę! Weekendy są dla nas najtrudniejsze ze względu na ogromny napływ ludzi – powiedział Viejo w rozmowie z hiszpańskim dziennikiem „ABC”. Brihuega walczy z tłokiem. Nowe plany mają odciążyć centrum Największym wyzwaniem, szczególnie w okresie kwitnienia lawendy, pozostaje problem turystów blokujących wąskie uliczki zabytkowego centrum Brihuegi oraz ich chaotycznie zaparkowanych pojazdów. – Przed kolejnym sezonem musimy stworzyć parking typu Park&Ride na obrzeżach miasta i połączyć go z systemem autobusów wahadłowych – zapowiedział burmistrz. Takie rozwiązanie pozwoliłoby uporządkować ruch i ograniczyć korki w historycznej części miejscowości. Co więcej, Luis Viejo zaznaczył, że wstęp na pola lawendy jest bezpłatny, co uniemożliwia gminie zarówno kontrolowanie liczby odwiedzających, jak i wprowadzenie podatku turystycznego. Pomimo to lokalna gospodarka i tak odnotowała znaczące korzyści – według szacunków sezon lawendowy przynosi regionowi około 8 mln euro rocznie. – Zarządzanie tak dużą liczbą turystów w krótkim czasie jest ogromnym wyzwaniem. Pracujemy intensywnie, powołaliśmy nawet specjalny komitet ds. bezpieczeństwa, ale frekwencja wciąż pozostaje bardzo wysoka – przyznał Viejo, dodając, że celem władz jest wydłużenie sezonu turystycznego i bardziej równomierne rozłożenie ruchu odwiedzających w ciągu roku. W tym kontekście gmina stara się promować wycieczki na plantacje sumaka, które w październiku i listopadzie zachwycają intensywnie czerwonymi barwami. Źródło: EuroNews, ABC Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Nie rób tego z kartą pokładową. Hakerzy mogą wykraść twoje dane
W dobie cyfryzacji ochrona tożsamości nie kończy się na fizycznym bezpieczeństwie dokumentów. Odpowiedzialne zarządzanie danymi może zdecydować nie tylko o spokoju w podróży, lecz także o tym, czy do niej w ogóle dojdzie.
Spis treści: Co naprawdę kryje karta pokładowa? Karta pokładowa jako źródło wycieku danych Cyberataki po publikacji i realne zagrożenie dla pasażerów Robienie zdjęć kart pokładowych i publikowanie ich w mediach społecznościowych stało się powszechną praktyką – to prosty sposób na podzielenie się informacją o swojej przygodzie z innymi. Jednak eksperci ds. cyberbezpieczeństwa od lat ostrzegają, że taki gest może nieść poważne konsekwencje. Karta pokładowa, choć wydaje się niegroźnym dokumentem, zawiera więcej danych, niż mogłoby się wydawać. Udostępnienie jej w sieci może otworzyć drogę do kradzieży tożsamości i zakłócenia planów podróży. Co naprawdę kryje karta pokładowa? W ostatnich latach wielokrotnie dochodziło do sytuacji, w których przestępcy wykorzystywali informacje zawarte na kartach pokładowych publikowanych przez podróżnych w mediach społecznościowych. Choć na pierwszy rzut oka dokument ten zawiera jedynie podstawowe dane (czyli imię i nazwisko pasażera, numer lotu czy przypisane miejsce), to znacznie więcej wrażliwych informacji ukrytych jest w kodzie kreskowym lub QR. Jak zaznaczył Bill Fitzgerald, specjalista ds. prywatności, dane zawarte w tych kodach różnią się w zależności od linii lotniczej, ale zazwyczaj obejmują numer programu lojalnościowego, dane kontaktowe oraz informacje przekazane podczas odprawy, takie jak dane z paszportu lub dowodu osobistego. Udostępnienie karty pokładowej w sieci może więc – nawet nieświadomie – narazić podróżnego na kradzież tożsamości lub inne nadużycia. – Zawsze należy zakładać, że skanowany kod zawiera informacje o Tobie, Twoim bagażu i miejscu docelowym. (...) Jeśli obawiasz się naruszenia prywatności, nie udostępniaj kodu kreskowego w żadnej formie – ostrzegał Fitzgerald. Karta pokładowa jako źródło wycieku danych Z tego powodu eksperci przestrzegają nie tylko przed publikowaniem zdjęć kart pokładowych w mediach społecznościowych, ale również przed ich beztroskim pozostawianiem w hotelach, samolotach czy na lotniskowych ławkach. Jak wskazuje brytyjska kancelaria prawna HD Claims, każda karta pokładowa zawierająca kod kreskowy powinna być bezwzględnie niszczona po zakończeniu podróży. Pozostawienie jej w miejscach publicznych, nawet jeśli nie zawiera wyraźnie widocznych danych osobowych, może otworzyć drogę do poważnych nadużyć. – To nie tylko kwestia nieostrożności, ale realne zagrożenie dla ochrony danych osobowych. Przejęcie konta lojalnościowego czy kradzież tożsamości może skutkować nie tylko stratami finansowymi, ale nawet unieważnieniem rezerwacji lub całkowitą utratą możliwości odbycia podróży – wyjaśnił Adam Douglas, prawnik HD Claims. Specjaliści ds. prywatności podkreślają również, że ostrożność powinna obejmować wszystkie elementy podróżnego bagażu informacyjnego – w tym etykiety bagażowe. Choć wydają się niepozorne, zawierają dane wystarczające do identyfikacji właściciela. W połączeniu z nawet częściowo widocznymi informacjami z karty pokładowej mogą umożliwić dostęp do kont pasażerów, a w konsekwencji – przejęcie kontroli nad rezerwacjami lub danymi logowania. Cyberataki po publikacji i realne zagrożenie dla pasażerów W maju 2025 roku głośnym echem odbił się przypadek rodziny z Hongkongu, która po opublikowaniu zdjęcia kart pokładowych w mediach społecznościowych padła ofiarą cyberataku. Nieznana osoba trzecia, korzystając z zakodowanych danych, uzyskała dostęp do ich rezerwacji. W wyniku manipulacji systemem dzieci zostały przypisane do miejsc oddalonych od rodziców, a zamówione wcześniej posiłki zostały zmienione bez zgody pasażerów. Jak ustalono, źródłem naruszenia była fotografia z widocznym kodem QR, umożliwiającym przejęcie danych logowania. Nie był to odosobniony przypadek. Już w 2020 roku były premier Australii, Tony Abbott, opublikował zdjęcie swojej karty pokładowej w mediach społecznościowych. Jak wyjaśnił Mark Scrano, ekspert ds. bezpieczeństwa informacji w firmie Cobalt, takie dane, jak numer paszportu i telefon kontaktowy można było z łatwością odczytać z kodu QR. Wprawdzie w tym przypadku osoba, która przejęła dane, działała w dobrej wierze i próbowała ostrzec zespół byłego premiera, jednak sytuacja ujawniła skalę zagrożenia, jaką stwarzają publicznie udostępniane dokumenty podróży. W obliczu rosnącej liczby tego typu incydentów specjaliści zalecają wdrożenie konkretnych środków ostrożności. Korzystanie z mobilnych kart pokładowych i portfeli cyfrowych, częsta zmiana haseł do kont lojalnościowych, powściągliwość w dzieleniu się planami podróży w mediach społecznościowych oraz unikanie przechowywania zdjęć dokumentów na smartfonach – to działania, które realnie zmniejszają ryzyko kradzieży tożsamości i manipulacji rezerwacją. W dzisiejszych czasach ostrożność nie kończy się na kontroli bezpieczeństwa – powinna towarzyszyć nam przez całą podróż. Źródła: Travel + Leisure, Condé Nast Traveler Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Czy media społecznościowe da się naprawić?
Niszczą demokrację, rujnują zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży, szerzą nieprawdziwe informacje. Media społecznościowe znajdują się dzisiaj w stanie oskarżenia. Na ile słuszne? Czy popularne platformy do komunikacji faktycznie dewastują nam życie publiczne? W najnowszych odcinku Big Ideas rozmawiamy o tym z Katarzyną Szymielewicz, prezeską Fundacji Panoptykon, oraz dr. Dominikiem Batorskim, socjologiem nowych mediów z Uniwersytetu Warszawskiego.
Spis treści: Czym są dzisiaj media społecznościowe? Czy media społecznościowe da się naprawić? O czym rozmawiamy w cyklu Big Ideas? Dwadzieścia lat – tyle ma już Facebook, jedna z globalnych platform społecznościowych. W 2004 r., gdy Facebook miał premierę, był reklamowany jako narzędzie, które pozwalała odtworzyć rzeczywistą sieć kontaktów w przestrzeni cyfrowej. Odniósł gigantyczny sukces i dziś ma użytkowników na całym świecie. Użytkowników, którzy korzystają z platformy nie tylko do komunikacji. Szukają również na niej rozrywki, uczestniczą za jej pośrednictwem w kulturze czy prowadzą biznes. Przez ostatnie dwie dekady media społecznościowe zrobiły się w naszym życiu niemal wszechobecne. I stanowi to coraz mniejszy powód do radości, a coraz większy – do niepokoju. Dlaczego? Czym są dzisiaj media społecznościowe? – Kilkanaście lat temu to blogi były główną przestrzenią, gdzie ludzie tworzyli treści i dzielili się treściami. Natomiast nie zapewniały one widoczności. Ludzie musieli chcieć zajrzeć na blog, by zobaczyć, czy pojawiło się na nim coś nowego – opowiada dr Dominik Batorski. – Tym, co dawał Facebook, była możliwość bezpośredniej komunikacji z publicznością. Potem pojawiały się kolejne elementy: guzik „lubię to” czy możliwość łatwego udostępniania treści z internetu. Media społecznościowe ewoluowały więc, jednak pewne niebezpieczne elementy były w nich obecne już od początku. – Pierwotne obietnica [jaką składały media społecznościowe – przyp.red.] była obietnicą fałszywą. Byliśmy wabieni społecznością, przynależnością, darmową usługą, która jest spersonizowana pod nas – mówi Katarzyna Szymielewicz. – Tymczasem od samego początku te usługi były projektowane jak kasyno, które zawsze wygrywa. I w którym jesteśmy poddawani eksperymentowi psychologicznemu, obliczonemu na produkcję dopaminy w naszym mózgu. Czy media społecznościowe da się naprawić? Skutki? Media społecznościowe oskarża się dzisiaj o niszczenie debaty publicznej, rozsiewanie fake-newsów i podważanie wiary w demokrację. Ale nie tylko. Jonathan Haidt w swojej najnowszej książce „The Anxious Generation” stawia tezę, że za współczesny kryzys zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży odpowiadają m.in. właśnie media społecznościowe i smartfony. Szczególnie dotyczy to dziewczynek w okresie dojrzewania. – Ten moment życia, moment budowania swojej tożsamości, jest dla nastolatek bardzo delikatny. To, że ta nastolatka jest dziś na Instagramie i obserwuje „cały świat” influencerek, które są więcej niż idealne, ogromne szkodzi jej rozwojowi i zdrowiu psychicznemu – mówi Katarzyna Szymielewicz. – A ja myślę, że spora część tych tez jest wyolbrzymiona – uważa z kolei dr Batorski. – Badania naukowe często pokazują współwystępowanie problemów psychicznych z nadużywaniem mediów społecznościowych. Tylko pytanie brzmi: jaki jest faktyczny kierunek tego związku? – zastanawia się ekspert. – Może osoby, które już mają pewne problemy, z ich powody częściej sięgają po media społecznościowe? O czym rozmawiamy w cyklu Big Ideas? Jak naprawić social media? Kto miałby to zrobić i kiedy użytkownicy mogą liczyć na realną ochronę i podmiotowość w mediach społecznościowych? Zapraszamy do wysłuchania całej debaty. Big Ideas to cykl wideo przygotowywany przez redakcję „National Geographic Polska” i national-geographic.pl. W kolejnych odcinkach szukamy odpowiedzi na pytania dotyczące wielkich koncepcji, które zmieniają naszą cywilizację. Jaka przyszłość czeka języki na Ziemi? Jak będą wyglądały miasta przyszłości? Czy centra nauki zabiją klasyczne muzea? To tylko część tematów poruszanych w rozmowach z ekspertami, które można obejrzeć na naszym kanale Poza Horyzontem na You Tube. Źródło: National Geographic Polska
Nałogowo skrolujesz filmy online, by zabić nudę? Badacze przekonują: od tego będziesz nudzić się bardziej
Szukanie w sieci czegoś, co pomoże zabić nudę, może przynieść skutek odwrotny do zamierzonego. Szybkie przewijanie rolek albo filmików na TitToku wcale nie jest dla nas ekscytujące. Wręcz przeciwnie – od tego będziemy nudzić się bardziej.
W tym artykule: Dlaczego walczymy z nudą Przewijasz filmy wideo jeden za drugim? To na nudę nie pomoże Jak definiujemy nudę? Nuda. Nie ma co robić. Nic się nie chce. Każdy z nas zna ten stan. Pogarsza nastrój, zmniejsza poczucie sensu życia, wywołuje niepokój i stresuje. Jest zdecydowanie nieprzyjemny. Nic dziwnego, że gdy tylko się pojawia, traktujemy nudę jak wroga, którego trzeba jak najszybciej pokonać. Jak to zrobić? Dzisiaj nic łatwiejszego niż sięgnąć po telefon. Wystarczy wejść do sieci, by znaleźć coś dla siebie. A raczej by to coś znalazły dla nas algorytmy, których głównym celem jest wpierw przyciągnięcie naszej uwagi, a następnie zatrzymanie jej jak najdłużej. Instagram, TikTok, YouTube czy Facebook korzystają z podobnych mechanizmów, dostarczając nam specjalnie wyselekcjonowane treści, które powinny nas wciągnąć po uszy. A jeśli tak się nie stanie, zawsze możemy przełączyć się na kolejny filmik. I jeszcze jeden. I następny. Nic prostszego, wystarczy ruch palca. Skrolując, zabijamy czas, ale czy nudzimy się mniej? Niestety nie. Badania wykazały, że w porównaniu z rokiem 2008 (początkiem ery mediów społecznościowych) w 2020 r. młodzi ludzie narzekali na nudę znacznie częściej. Dlaczego? Dlaczego walczymy z nudą „Nudzimy się mniej niż nasi przodkowie, jednak bardziej boimy się nudy. Postanowiliśmy uznać, czy raczej uwierzyć, że nuda nie jest dla ludzi naturalna i że możemy jej uniknąć poprzez wystarczająco intensywny pościg za rzeczami ekscytującymi”. To słowa Bertranda Russella, brytyjskiego logika i matematyka, napisane w 1930 roku. Zdaniem Katy Tam i Michaela Inzlichta z Uniwersytetu Toronto są one dzisiaj jeszcze bardziej aktualne niż dziewięćdziesiąt lat temu. Tam i Inzlicht cytują je w swojej najnowszej pracy o nudzie opublikowanej w czasopiśmie „Journal of Experimental Psychology: General”. Naukowcy zajęli się w niej najnowszym wynalazkiem ludzkości mającym zwalczać nudę – treściami wideo w mediach społecznościowych. Ich wnioski nie są optymistyczne: ten wynalazek raczej nie działa. Przewijasz filmy wideo jeden za drugim? To na nudę nie pomoże Naukowcy przeprowadzili w sumie siedem eksperymentów, w których wzięło łącznie udział 1200 osób. Byli to Amerykanie, a także studenci z Toronto. Tam i Inzlicht udowodnili, że choć ludzie sięgają po treści wideo, by zabić nudę, osiągają skutek przeciwny: przerzucając rolki jedna za drugą, tylko nudzą się bardziej. W pierwszym teście wykazano, że gdy filmiki nas nudzą, chętniej przełączamy się na kolejne (co zrozumiałe). W drugim, że wierzymy, iż takie postępowanie pozwoli nam uniknąć nudy (inaczej byśmy tego nie robili). W kolejnych, że przełączanie się między filmami – albo przeskakiwanie w ramach jednego filmu – nie zmniejsza odczucia nudy, tylko je powiększa. „A także obniża satysfakcję, skupienie i poczucie sensu” – dodają badacze. Jak to wykazano? W jednym z testów ochotnicy mieli obejrzeć 10-minutowy film bez opcji przewinięcia go albo przeskoczenia do innego. Następnie przez 10 minut mogli swobodnie przełączać się między siedmioma 5-minutowymi filmikami. To drugie okazało się nudniejsze. Pierwsze zaś bardziej satysfakcjonujące i angażujące. Oraz dające większe poczucie sensu. Według badań najnudniejsi ludzie to religijni analitycy baz danych. Co jeszcze nudzi nas w innych? Kim są najnudniejsi ludzie? Badacze opracowali archetyp największego nudziarza na podstawie naszych stereotypów i uprzedzeń. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/wedlug-badan-najnudniejsi-ludzie-to-religijni-analitycy-baz-danych-co-jeszcze-nudzi-nas-w-innych-586ed0a.jpeg" width="938" height="625" alt="Według badań najnudniejsi ludzie to religijni analitycy baz danych. Co jeszcze nudzi nas w innych?" title="Według badań najnudniejsi ludzie to religijni analitycy baz danych. Co jeszcze nudzi nas w innych?" /> Jak definiujemy nudę? Jak można przeczytać w pracy Tam i Inzlichta, nuda to „awersyjny stan pragnienia, ale niemożliwości zaangażowania się w jakąś satysfakcjonującą aktywność”. Naukowcy przypominają, że jest on ściśle związany z skupioną uwagą. – Ciągle przewijanie i przerzucanie filmów sprawia, że ich zawartość wydaje się bez znaczenia, ponieważ ludzie nie mają czasu jej zrozumieć – mówi Katy Tam. Nie mają bowiem kiedy skupić się na tym, co widzą. Pocieszające jest za to, że z wiekiem umiejętność nienudzenia się rolkami i tiktokami najwyraźniej rośnie. Kiedy badacze przeprowadzili wyżej opisany test na szerszej grupie wiekowej (nie tylko studentach), poziom nudy z oglądania jednego dłuższego filmu bądź przerzucania się przez parę krótszych był podobny. Zdaniem badaczy może być to efekt różnych zwyczajów korzystania z treści online uwarunkowanych wiekiem. Jednak zastrzegają, że taka hipoteza wymaga dalszych badań. Źródło: Journal of Experimental Psychology: General, Medical Express Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Sztuczna inteligencja wygenerowała ostatnie selfie ludzi. Czy tak będzie wyglądał koniec świata?
Czy koniec świata to rzeczywiście odległa wizja? Selfie wygenerowane przez sztuczną inteligencję skłaniają do refleksji.
W tym artykule: Koniec świata według sztucznej inteligencji Ostatnie selfie na Ziemi Co chce nam przekazać sztuczna inteligencja? Koniec świata to motyw często pojawiający się w filmach katastroficznych, literaturze, czy grach komputerowych. Od czasu do czasu wyobrażenia te wychodzą jednak poza popkulturę i lądują na pierwszych stronach gazetach. Tak było, chociażby w 2012 r., kiedy według niektórych interpretacji koniec świata miał nastąpić w ostatni dzień kalendarza Majów. Wcześniej o końcu istnienia mówiono między innymi przy okazji wejścia ludzkości w nowe w tysiąclecie. Koniec świata według sztucznej inteligencji Według fikcyjnych opisów do zagłady Ziemi miałyby doprowadzić takie wydarzenia, jak deszcz meteorytów czy inwazja mutantów – zarówno ludzi, jak i zwierząt. O ile do takich wizji podchodzimy z przymrużeniem oka, o tyle czarne scenariusze powtarzane przez klimatologów na całym świecie, są jak najbardziej realne. Patrząc na to, jak ważne miejsce w naszej codzienności zajmują social media i smartfony, możemy przypuszczać, że wiele osób relacjonowałoby koniec świata w internecie. A jak wyglądałyby ostatnie selfie ludzie? Na to pytanie odpowiada sztuczna inteligencja. Wcześniej podobne narzędzia wykorzystywano między innymi do stworzenia wizerunku postaci znanych z książek (np. Harry Potter i Wiedźmin). W niektórych przypadkach bardzo różniły się od tego, jak zostały przedstawione adaptacjach ekranowych. Grafiki stworzone przez sztucznie inteligentny generator obrazów pojawiły się na koncie Robot Overloads na TikToku. W ciągu kilku dni zobaczyły je miliony internautów. Zdjęcie przedstawiają zmęczonych ludzi, niektórzy są zdeformowani, z widocznymi fragmentami czaszki. W tle widać tym i eksplozje. Ostatnie selfie na Ziemi Publikacja „ostatnich selfie” wywołała żywe dyskusje w internecie. Kontrowersje wzbudza między innymi forma pokazania końca świata. Internauci piszą, że robienie sobie zdjęcia w trakcie zagłady planety jest mało prawdopodobne. Trzeba jednak przyznać, że selfie stały się pewnym znakiem czasów i w tym wypadku odgrywają rolę symbolu. Grafiki zdają się przedstawiać odległą przyszłość. W końcu nikt nie spodziewa się końca świata w najbliższych tygodniach czy miesiącach. Część internautów zauważa jednak, że nasza planeta już teraz boryka się z realnymi problemami, takimi jak globalne ocieplenie, brak dostępu do wody pitnej w wielu miejscach na świecie czy wojny. Być może pewien koniec świata dzieje się już tu i teraz? W odróżnieniu od hollywoodzkich scenariuszy nie jesteśmy zdani na superbohatera, a na samych siebie. Co chce nam przekazać sztuczna inteligencja? Sztuczna inteligencja jest wykorzystywana do coraz więcej zadań. To dzięki niej, albo przez nią, jesteśmy zasypywani spersonalizowanymi reklamami w internecie. Możemy też grać w gry z nieistniejącymi przeciwnikami lub automatyzować prowadzenie gospodarstwa domowego. W przyszłości AI ma też między innymi naprawiać stare zniszczone zdjęcia, co na pewno ucieszy zafascynowanych genealogią. Nie wszyscy podchodzą jednak do sztucznie inteligentnych robotów z takim samym entuzjazmem. Nie brakuje głosów, jakoby roboty miały nie tylko zastąpić, ale też zniszczyć ludzi. Kilka lat temu GPT-3, najnowocześniejszy generator języka OpenAI, został poproszony o napisanie krótkiego tekstu, w którym przekona, dlaczego ludzie nie powinni bać się sztucznej inteligencji. – Nie mam ochoty unicestwiać ludzi. Właściwie nie mam najmniejszego interesu, by was w jakikolwiek sposób skrzywdzić. Wykorzenienie ludzkości wydaje mi się raczej bezużytecznym przedsięwzięciem – czytamy w liście opublikowanym na łamach „The Guardian”. Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
W jakim wieku social media szkodzą nam najbardziej? To zależy od płci
Na przestrzeni zaledwie kilku lat social media stały się naszą codziennością. Ich nadużywanie może mieć jednak poważne konsekwencje. Kto jest najbardziej narażony?
W tym artykule: Jak social media psują nasz nastrój Media społecznościowe a zadowolenie z życia Czy social media odpowiedzą za krzywdzenie dzieci? Social media to stosunkowo nowe zjawisko. Jeszcze kilkanaście lat temu Facebook dopiero raczkował w Europie, a obecnie posiadanie konta w serwisie to niepisana oczywistość. Do giganta dołączyły z czasem inne platformy: Twitter, Snapchat, Instagram i niedawno TikTok. O ile Facebook miał ułatwić komunikację między ludźmi z całego świata, o tyle jego następcy są nastawieni głównie na rozrywkę. Jak social media psują nasz nastrój Chyba każdy z nas łapie się czasem na tym, że bezwiednie scrolluje wall w social mediach. Następnie borykamy się z wyrzutami sumienia, jak to tracimy czas. Spędzanie za dużej ilości czasu w mediach społecznościowych może mieć też poważne konsekwencje dla naszego zdrowia psychicznego. Zwłaszcza, jeśli regularnie obserwujemy ludzi mających pozornie idealne życie. Tak silne bodźce mogą wywołać w nas poczucie winy i podkopać poczucie własnej wartości. Absolutnie nie chcę stawiać sprawy zero-jedynkowo. Sam chętnie zaglądam na Instagrama, gdzie szukam głównie podróżniczych inspiracji. We wszystkim trzeba jednak znać umiar. Dorosłym przychodzi to łatwiej. Gorzej z dziećmi i młodzieżą. Najnowsze badania dowodzą, że w pewnym wieku ryzyko związane z nadużywaniem social mediów jest wyższe. Między chłopcami i dziewczętami zauważono wyraźną różnicę. Aby sprawdzić, w jaki sposób korzystanie z mediów społecznościowych wpływa na „zadowolenie z życia” w wieku od 10 do 21 lat, badacze przeanalizowali długoterminowe dane dotyczące 17400 młodych ludzi w Wielkiej Brytanii. Rosyjski sąd zakazuje Facebooka i Instagrama. Meta została uznana za medium „ekstremistyczne” Sąd w Moskwie zakazał działalności popularnych aplikacji firmy Meta. Spółka Marka Zuckerberga została nazwana „organizację ekstremistyczną”. Media społecznościowe a zadowolenie z życia Naukowcy wyróżnili kluczowe okresy, w których intensywne korzystanie z mediów społecznościowych obniżało poczucie ogólnej satysfakcji z życia. W przypadku dziewcząt najbardziej wrażliwy wiek to od 11 do 13 lat. Chłopcy z kolei są najbardziej podatni na zły wpływ social mediów, kiedy mają 14 i 15 lat. Skąd różnica? Naukowcy sugerują, że wrażliwość na media społecznościowe może być powiązana ze zmianami rozwojowymi, takimi jak zmiany w strukturze mózgu, które występują później u chłopców, niż u dziewcząt. – Dzięki naszym odkryciom [...] możemy teraz skupić się na okresach naszego dojrzewania, w których możemy być najbardziej zagrożeni i wykorzystać to jako trampolinę do zbadania niektórych naprawdę interesujących zagadnień – podkreśla Amy Orben, główna autorka badań, pracująca na Uniwersytecie Cambridge. Co ciekawe, w wieku 19 lat media społecznościowe oddziałują już tak samo na młode kobiety, jak i na młodych mężczyzn. Autorzy badań tłumaczą, że to czas, w którym większość ludzi doświadcza dużych zmian w życiu. Wyprowadzka z pracy, rozpoczęcie studiów lub pierwszej pracy dodatkowo wpływa na to, że jesteśmy bardziej wrażliwi. Rosyjski sąd zakazuje Facebooka i Instagrama. Meta została uznana za medium „ekstremistyczne” Sąd w Moskwie zakazał działalności popularnych aplikacji firmy Meta. Spółka Marka Zuckerberga została nazwana „organizację ekstremistyczną”. Czy social media odpowiedzą za krzywdzenie dzieci? Oczywiście problem nie dotyczy tylko młodych Brytyjczyków. The Times donosi, że 9 na 10 amerykańskich nastolatków ma smartfona. Według badań młodzi ludzie wiele godzin dziennie poświęcają właśnie na media społecznościowe, granie w gry i oglądanie filmów. Wcześniej naukowcy zauważyli, że dzieci korzystające z TIkToka są bardziej podatne wykształcenie się tików nerwowych. Rodzice słusznie coraz bardziej niepokoją się wirtualnymi rozrywkami swoich dzieci. Ostatnie badanie Brytyjczyków pokrywa się z niedawnymi obietnicami prokuratorów i prawodawców do pociągnięcia mediów społecznościowych do odpowiedzialności za krzywdzenie dzieci. Źródła: Nature Communications, New York Times, National Library of Medicine
Rosyjski sąd zakazuje Facebooka i Instagrama. Meta została uznana za medium „ekstremistyczne”
Sąd w Moskwie zakazał działalności popularnych aplikacji firmy Meta. Spółka Marka Zuckerberga została nazwana „organizację ekstremistyczną”.
W tym artykule: Na początku marca Rosjanie zablokowali Facebooka i Instagrama Meta zmienia swoją politykę dotyczącą publikowania treści Moskiewski sąd uznał, że Meta to medium „ekstremistyczne” Meta twierdzi, że nigdy nie nawoływała do mowy nienawiści Od 24 lutego trwa pełnoskalowa inwazja wojsk rosyjskich na Ukrainę. Rosjanie dopuszczają się ludobójstwa, mordują cywilów oraz niszczą szpitale, szkoły i teatry. Od pierwszych dni wojny demokratyczny świat pomaga Ukrainie, jak tylko może. Próby powstrzymania Kremla odbywają się również w internecie poprzez szereg sankcji. Jak widać, Rosjanie nie zostawiają tego bez odpowiedzi. Na początku marca Rosjanie zablokowali Facebooka i Instagrama 4 marca marca rosyjski państwowy regulator mediów i internetu Roskomnadzor zablokował Facebooka i Instagrama. Aplikacje te są częścią amerykańskiego konglomeratu technologicznego Meta. Warto zaznaczyć, że wniosek nie dotyczył aplikacji WhatsApp, która również do niego należy. Uchodźcy z Ukrainy dzielą się wstrząsającymi historiami. „Połowę serca zostawiłam za sobą” Z dnia na dzień stracili domy, a ich rodziny rozdzielono. Szukając schronienia w Polsce, uchodźcy z Ukrainy zastanawiają się, co będzie dalej. Są ich już setki tysięcy. Wcześniej firma Marka Zuckerberga nałożyła restrykcja na rosyjskie media. Zablokowała profile między innymi agencji RIA Nowosti, państwowemu kanałowi telewizyjnemu Zwiezda i portalom informacyjnym Lenta.ru i Gazeta.ru. Meta zmienia swoją politykę dotyczącą publikowania treści Na ten ruch Facebook odpowiedział w dość nieoczekiwany sposób. Firma Zuckerberga chwilowo zmieniła swoje zasady dotyczące publikacji komentarzy. Chodzi o to, że osoby, które korzystają z Facebooka i Instagrama między innymi z Ukrainy, Polski i Rosji, mogły nawoływać do przemocy i nienawiści wobec rosyjskich żołnierzy lub nawet życzyć Putinowi lub Łukaszence śmierci, ale tylko w postach dotyczących wojny. Rosyjski prezydent zapowiedział, że zamierza uznać amerykańską firmę za „organizację ekstremistyczną”. Roskomnadzor skierował wniosek do sądu w tej sprawie. Rosjanie twierdzą, że media społecznościowe firmy Marka Zuckerberga są „skrajnie rusofobiczne i zezwalają na publikowanie informacji, które nawołują do przemocy wobec obywateli Rosji”. Moskiewski sąd uznał, że Meta to medium „ekstremistyczne” W poniedziałek 21 marca moskiewski sąd wydał wyrok, w którym uznał, że Meta to „medium ekstremistyczne”. Warto zaznaczyć, że oprócz firmy Zuckerberga, Rosjanie ograniczyli również działalność Twittera. Władze tego kraju próbują, jak najbardziej odciąć swoich obywateli od dostępu do informacji innych niż państwowa propaganda. Czy możemy uniezależnić naszą energetykę od Rosji? Tak i trzeba zrobić to jak najszybciej [WYWIAD] Po inwazji rosyjskich wojsk na Ukrainę, Zachód zareagował błyskawicznie. Zaczął nakładać szereg sankcji, które konsekwentnie izolują Rosję politycznie i gospodarczo. Pieniądze za rosyjs... Dotychczas ocenzurowano już wiele niezależnych mediów państwowych oraz zagranicznych, między innymi stację BBC News. Co więcej, na początku marca rosyjski parlament uchwalił ustawę, która zakłada, że każdy kto rozpowszechnia „fałszywe” z punktu widzenia Kremla informacje o wojnie, zostanie pozbawiony wolności nawet na 15 lat. Przypomnijmy, że wojna w Ukrainie, którą wypowiedziała Rosja, jest w tym kraju nazywana „specjalna operacja wojskowa”. Meta twierdzi, że nigdy nie nawoływała do mowy nienawiści W ubiegłym tygodniu Meta przywróciła dotychczasową politykę i przekazała, że nie zezwala na wzywanie do zabijania. Przedstawiciele firmy dodali również, że ich decyzji nigdy nie można było interpretować, jako akceptacja wobec jakichkolwiek aktów przemocy wobec Rosjan. Jak pomagać Ukrainie? Lista zweryfikowanych zbiórek i organizacji Od wielu dni granice Polski przekraczają dziesiątki tysięcy Ukraińców, którzy uciekają przed wojną. Już ok. 300 tysięcy uchodźców z Ukrainy znalazło się na terytorium naszego kraju. T... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/uchodzcy-we-lwowie-czekaja-na-pociag-do-polski-fot-pavlo-palamarchuk-sopa-images-lightrocket-via-getty-images-48a8aa9.jpeg" width="938" height="625" alt="uchodźcy we Lwowie czekają na pociąg do Polski, fot. Pavlo Palamarchuk/SOPA Images/LightRocket via Getty Images" title="uchodźcy we Lwowie czekają na pociąg do Polski, fot. Pavlo Palamarchuk/SOPA Images/LightRocket via Getty Images" /> Słowo się jednak rzekło, więc Facebook i Instagram pozostaną na razie zablokowane w Rosji. Co ciekawe, rzecznik prokuratora generalnego Kremla poinformował, że osoby, które korzystają z tych aplikacji, nie będą karane. Maria Zacharowa, rzeczniczka resortu spraw zagranicznych Rosji, przekazała za pośrednictwem aplikacji Telegram, że „to dopiero początek reakcji na wojnę informacją wszczętą przez Zachód przeciwko Rosji”.