Naukowcy potrafią określić poziom stresu wśród panter śnieżnych na podstawie ich odchodów
Naukowcy z Uniwersytetu w Kioto opracowali pierwszą metodę, która pozwala analizować hormony stresu tego wyjątkowego zwierzęcia w terenie.
W tym artykule: Nieuchwytne „duchy gór” Nowa i prosta metoda Inne zwierzęta też mogą skorzystać na nowej metodzie Nieuchwytne „duchy gór” Pantery Śnieżne zamieszkują górzyste regiony Azji Środkowej, czyli obszary, które słyną z warunków, utrudniających prowadzenie badań. W tak niesprzyjających, wysokogórskich środowiskach trudno jest dotrzeć do tych wyjątkowych kotów, znaleźć próbki ich odchodów i przetransportować je do laboratoriów w celu zbadania. Zwierzęta te, znane również jako „duchy gór", figurują jako „zagrożone wyginięciem” na czerwonej liście Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody. Według WWF na wolności żyje od 4 000 do 6 500 panter śnieżnych. Są nękane przez kłusowników oraz rolników, którzy zabijają je, by chronić swoje zwierzęta gospodarskie. Do ich ciężkiej sytuacji przyczyniają się również zmiany klimatyczne, prowadzące do ograniczenia obszarów, na których mogą żyć. Istnieje obawa, że te ciągle występujące problemy zwiększą jeszcze bardziej poziom stresu u panter śnieżnych, przyczyniając się do dalszego spadku liczebności populacji. Ponadto, stres u zwierząt może być związany z obniżeniem funkcji rozrodczych, więc ustalenie, co w środowisku naturalnym stresuje zwierzęta, jest ważne dla ich przetrwania i ochrony przyrody ogółem. Nowa i prosta metoda Nowo opracowana metoda pozwala badaczom szybko i dokładnie zmierzyć poziom hormonów stresu u lampartów śnieżnych bez konieczności posiadania dużej ilości sprzętu lub specjalistycznej wiedzy. Wykorzystuje ona powszechnie dostępną aparaturę badawczą, która może być wygodnie używana w terenie, co umożliwia ekstrakcję hormonów z próbek kału i ich analizę na miejscu. Różni się ona od istniejących metod stosowanych do monitorowania hormonów u dzikich zwierząt, w których to próbki kału muszą być zabrane do laboratoriów w celu wyodrębnienia i analizy hormonów. Takie metody są szczególnie kłopotliwe w odległych, trudno dostępnych miejscach, jak Himalaje, gdzie żyją pantery śnieżne. Nowa, prosta metoda opracowana przez dr Kinoshitę polega na dodaniu etanolu do zebranych odchodów pantery śnieżnej, a następnie potrząsaniu pojemnikiem z dwoma cyrkonowymi kulkami przez dwie minuty w celu wyodrębnienia hormonów. To dobrze znany nauce proces zwany immunochromatografią, który stosowany jest np. w testach ciążowych. Ekstrakt jest następnie upuszczany na pasek testowy, który zmienia kolor na czerwony w wyniku reakcji antygen-przeciwciało, wskazując na obecność hormonów stresu. To wszystko! Dokładność nowej metody została przetestowana na próbkach pobranych od żyjących w niewoli panter śnieżnych z ogrodów zoologicznych w Japonii m.in. w zoo w Nagoi. Porównanie z metodami konwencjonalnymi wykazało, że wyodrębniono podobne stężenia hormonów, a ich zmiany zostały dokładnie wykryte. „Proste metody, takie jak ta, pozwolą badaczom, strażnikom i właścicielom ogrodów zoologicznych szybko i łatwo ocenić stan stresu u lampartów śnieżnych" - powiedział dr Kinoshita. „Uzyskanie tego wglądu będzie przydatne w zarządzaniu dobrostanem zwierząt i planowaniu ochrony przyrody". Inne zwierzęta też mogą skorzystać na nowej metodzie Dr Kinoshita dodał, że nowa technika może być również stosowana w przypadku panter śnieżnych żyjących w niewoli, a także u innych zwierząt. Jak stwierdził: „Hormon analizowany w tej metodzie zasadniczo nie jest specyficzny dla danego gatunku, więc ta metoda może być stosowana do oceny różnych gatunków, w tym zwierząt domowych, żyjących zarówno w ogrodach zoologicznych jak i na wolności". Dr Kinoshita ostrzega jednak, że póki co, metoda ta będzie musiała być przetestowana dla każdego gatunku z osobna, aby upewnić się, że hormony stresu wykryte w kale dokładnie odzwierciedlają stres zwierzęcia, ponieważ poziomy te mogą różnić się między gatunkami. „Jako następny krok, chciałbym zastosować tę metodę do badania różnych innych zwierząt i uczynić ją bardziej wiarygodną" - powiedział dr Kinoshita. „Chciałbym również zastosować ją nie tylko do dzikich zwierząt, ale również do zwierząt z ogrodów zoologicznych i zwierząt domowych, aby wyjaśnić stres tych zwierząt i poprawić ich środowisko życia".
Nie pozwól pożegnać Ducha Gór. Pantera śnieżna znika przez zmianę klimatu
Pantera śnieżna to niezwykły dziki kot zamieszkujący trudno dostępne wysokie góry. Należy do najbardziej tajemniczych i nieuchwytnych zwierząt, dlatego bywa nazywana Duchem Gór. Niestety w wyniku zmiany klimatu, kłusownictwa i konfliktu z człowiekiem już wkrótce może się okazać, że pantera śnieżna zostanie duchem w zupełnie innym znaczeniu.
Co wiemy o panterze śnieżnej? Pantera śnieżna występuje w 12 krajach, od Afganistanu po południową Syberię, najczęściej w górach na wysokości od ok. 3 000 do 5 500 m n.p.m. To niewiarygodne, ale dokładnie zbadane zostało mniej niż 2% obszarów znajdujących się w zasięgu występowania tego gatunku. To zwierzę prowadzące samotniczy tryb życia, łączące się w pary jedynie na czas godów. Wyjątkiem są samice opiekujące się potomstwem. Pantera śnieżna zwykle poluje o świcie i zmierzchu, wykorzystując swoje futro jako doskonały kamuflaż. Może zabić ofiarę nawet trzykrotnie większą od jej własnej wagi. Dzięki swojej potężnej budowie i szerokim łapom pantera śnieżna może bez problemów poruszać się nawet po bardzo stromych zboczach gór. Silne tylne łapy w połączeniu z elastycznym kręgosłupem pozwalają jej skakać na odległość sześciokrotnie przekraczającą długość jej ciała, czyli aż 15 m! Długi i puszysty ogon stanowi mniej więcej połowę całkowitej długości zwierzęcia. Dzięki niemu pantera śnieżna nie tylko utrzymuje równowagę, ale również chroni się przed zimnem i wiatrem podczas odpoczynku, dokładnie się nim owijając. Co ciekawe, w przeciwieństwie do innych dużych kotów, pantera śnieżna nie potrafi ryczeć. Czemu pantery śnieżne są dla nas ważne? Jako gatunek dominujący w środowisku gór wysokich pełni rolę naturalnego regulatora populacji pozostałych zwierząt obszaru, dbając o utrzymanie delikatnej równowagi tego wrażliwego ekosystemu i zachowanie różnorodności biologicznej. Pantera śnieżna to także naturalny wskaźnik stanu siedlisk wysokogórskich. Obecność tego gatunku świadczy o występowaniu pokrywy lodowej, dostępności czystej wody i zróżnicowanej bazy pokarmowej. Ochrona pantery śnieżnej to ochrona innych gatunków, jak i całego ekosystemu, do którego należą. Zatem przetrwanie tego dzikiego kota to także przetrwanie milionów ludzi zależnych od rzek wypływających z lodowców gór wysokich. Co wspólnego ma Andrzej Bargiel z panterą śnieżną? Andrzej Bargiel jest nie tylko skialpinistą, himalaistą, ratownikiem TOPR i zdobywcą odznaczenia alpinistycznego Śnieżnej Pantery za zdobycie 5 siedmiotysięczników dawnego ZSRR, lecz także Ambasadorem Pantery Śnieżnej WWF Polska. Góry wysokie są dla niego drugim domem, co sprawia, że doskonale rozumie sytuację, w której znalazła się pantera śnieżna. Jej dom z roku na rok kurczy się i zmienia. Andrzej Bargiel nie mógł zjechać na nartach z Mount Everestu właśnie przez skutki zmiany klimatu. Dziś w ramach współpracy z Fundacją WWF Polska przybliża ludziom sytuację panter śnieżnych. Czemu się tego podjął? Jakie to ma dla niego znaczenie? Co sam robi, by ograniczyć skutki zmiany klimatu? O tym opowiedział w wywiadzie dla Fundacji WWF Polska. View oEmbed on the source website Co zagraża panterom śnieżnym? Największym długoterminowym zagrożeniem dla panter śnieżnych wydaje się być zmiana klimatu. Szacuje się, że zmiany klimatyczne mogą spowodować utratę nawet 30% środowiska ich życia tylko w samych Himalajach! Wzrost temperatury, topniejąca pokrywa śnieżna, coraz mniejsza dostępność wody, a w konsekwencji zmniejszenie populacji gatunków stanowiących bazę pokarmową panter – to wszystko następstwa zmiany klimatu, stawiające przyszłość tych dzikich kotów pod znakiem zapytania. Ich populacja zmniejszyła się co najmniej o 20% w ciągu ostatnich 20 lat (wynosi obecnie ok. 4000 osobników). Skutki zmiany klimatu i działalność człowieka sprawiają, że tereny pasterskie wznoszą się coraz wyżej, a głodujące pantery śnieżne schodzą z wysokich gór w poszukiwaniu pożywienia. To niestety sprzyja konfliktom na linii pantera śnieżna-człowiek. Często odwetem za upolowane przez panterę śnieżną zwierzę gospodarskie jest śmierć tego dzikiego kota z rąk pasterza. Według raportu organizacji TRAFFIC z 2016 r., w latach 2008-2016 nielegalnie zabijano między 221 a 450 panter śnieżnych rocznie, czyli minimum 4 tygodniowo! Faktycznie skala może być znacznie większa, ze względu na trudności w wykrywaniu takich zajść. 55% z nich to przypadki, w których pantery były zabijane przez pasterzy w ramach odwetu za atak dzikiego kota na ich stada. Najwięcej przypadków kłusownictwa na pantery śnieżne potwierdzono w 5 krajach: Chinach, Mongolii, Pakistanie, Indiach oraz Tadżykistanie. Więcej informacji o tym tajemniczym kocie znajdziecie TUTAJ. Co możemy dla nich zrobić? Fundacja WWF Polska od 2016 r. wspiera program ochrony panter śnieżnych prowadzony przez WWF Mongolia. W tym celu pomagamy w działaniach ochronnych na rzecz tych dzikich kotów lokalnym społecznościom w górach Bumbatkhairkhan w zachodniej Mongolii. Środki od naszych darczyńców, którzy symbolicznie adoptowali panterę śnieżną, są przeznaczone na zakup fotopułapek, dzięki którym możemy obserwować i monitorować populację. Łatwiej je chronić, gdy wiemy o nich więcej. Wpieramy także patrole antykłusownicze, które zbierają sidła zastawione w terenie, ratując życie nie tylko panterom śnieżnym, ale także wielu innym gatunkom. Wraz z WWF Mongolia podnosimy świadomość lokalnych społeczności pasterskich dotyczącą panter śnieżnych i ich roli w ekosystemie poprzez wsparcie działań dzieci z eko klubów. Część zebranych środków przekazywana jest także na zakup odstraszaczy akustycznych i ogrodzeń chroniących stada pasterzy, co zapobiega konfliktom na linii człowiek-pantera śnieżna. Aby pomóc panterze śnieżnej, każdy z nas może coś zrobić. Warto opowiedzieć znajomym i rodzinie o sytuacji tego wspaniałego dzikiego kota. Symboliczna adopcja jest doskonałą formą wsparcia działań ekspertów zajmujących się bezpośrednią ochroną pantery. Każdy adoptujący otrzymuje imienny certyfikat, który świetnie sprawdzi się także jako „ekologiczny prezent”, z poczuciem, że zamiast kolejnego przedmiotu obdarowujemy kogoś dobrym działaniem. Warto włączyć się w działania na rzecz ograniczenia skutków zmiany klimatu. Wystarczy spróbować zmienić kilka nawyków - wybrać rower lub transport publiczny zamiast samochodu, kupować lokalne produkty, ograniczyć spożycie mięsa czy zużycie prądu. Bycie świadomym konsumentem także wspiera ochronę przyrody. Wybierając produkty certyfikowane ze zrównoważonych upraw i hodowli nie przyczyniamy się do dalszej degradacji środowiska. Chcesz wiedzieć więcej, sprawdź źródła: McCarthy T., Mallon D., Jackson R., Zahler P., McCarthy K., 2017, Panthera uncia. The IUCN Red List of Threatened Species, IUCN Red List, dostęp: https://www.iucnredlist.org/species/22732/50664030 (07.09.2020) WWF, 2020, Species – Snow Leopard, dostęp: https://www.worldwildlife.org/species/snow-leopard (07.09.2020) WWF Panda, 2020, Snow Leopard, dostęp: https://wwf.panda.org/knowledge_hub/endangered_species/snow_leopard/ (07.09.2020) WWF UK, 2020, The snow leopard: elegant and elusive, dostęp: https://www.wwf.org.uk/learn/wildlife/snow-leopards (07.09.2020) WWF Mongolia, 2020, Snow Leopard SOS, dostęp: https://mongolia.panda.org/en/our_solutions/snow_leopard_sos/ (07.09.2020) WWF Mongolia, 2020, Snow Leopard, dostęp: https://mongolia.panda.org/en/about_mongolia/wildlife/snowleopard/ (07.09.2020) WWWF, 2016, Where do snow leopards live? And nine other snow leopard facts, dostęp: https://www.worldwildlife.org/stories/where-do-snow-leopards-live-and-nine-other-snow-leopard-facts (11.09.2020)
Himalajski „górski duch” nareszcie uchwycony. Jak pantera śnieżna ze szkodnika zmieniła się w turystyczną atrakcję
Pantera śnieżna, irbis w podeszłym już wieku, była dobrze znana w Kibberze. Niejasne było, kiedy opanowała wąwozy i klify wokół tej starożytnej himalajskiej wioski, ale w ciągu ostatnich kilku lat ludzie tutaj zaczęli rozpoznawać tego dużego samca z nacięciem na lewym uchu i śledzić go na ile tylko było to możliwe. Jak wszystkie pantery śnieżne, był on częściowo zjawą i zmieniał kształt, rozpływając się w tych górach jak dym z kominów wioski, rozpraszając się w zimnym, cienkim powietrzu.
Te stare to te, na które trzeba uważać. Kiedy pantery śnieżne są zbyt stare, by polować na koziorożce alpejskie i nahury górskie, które żyją wśród wapiennych skał, szukają łatwiejszej zdobyczy – wiejskich kóz i owiec, młodych koni i jaków. W przenikliwie zimne popołudnie lutego przykucnąłem na pokrytej lodem krawędzi szczeliny, obserwując przez lornetkę starą panterę śnieżną. Przysypiała na półce skalnej na przeciwległym klifie, którego ściany opadały prawie 300 metrów ku rzece Spiti. Do wąwozu wbiła się zasłona z płatków śniegu, tak drobnych jak rzęsy, a czasami, gdy potrząsałem lornetką wśród fałd i cieni gubiła się zadymiona sierść kota z rozetami koloru węgla. "Cholera, znowu go zgubiłem" – szeptałem. Prasenjeet odrywał wtedy wzrok od swojego aparatu i wskazywał, a ja podążałem za jego palcem z powrotem do miejsca, gdzie leżało zwierzę. W końcu to był irbis, śnieżna pantera Prasenjeeta. Niektórzy z miejscowych przewodników nawet tak go nazywali. Kiedy usłyszeliśmy, że widziano kota, jeden z nich powiedział: "Jest twój", stukając go w lewe ucho. Tropienie irbisa śnieżnego Przez ostatnie dwa lata fotograf Prasenjeet Yadav tropił tego kocura pieszo i za pomocą fotopułapek w tym wysoko położonym zakątku północnych Indii, w dolinie Spiti. W nadchodzących tygodniach wędrowaliśmy przez ponad 50 km, schodząc do kanionów, wspinając się na zasypane śniegiem przełęcze, wchodząc na oblodzone klify. Ale dziś, gdy jest to mój pierwszy dzień w Kibberze i wciąż jestem oszołomiony wspinaczką na wysokość 4 kilometrów, kot raczył się pojawić. Od czasu studiów, kiedy przeczytałem książkę Petera Matthiessena "Śnieżna pantera", postanowiłem zobaczyć jedno z tych nieuchwytnych stworzeń. Może dlatego, że Matthiessen nigdy tego nie zrobił. W 1973 roku on i legendarny biolog George Schaller spędzili dwa miesiące w Nepalu na pieszych wędrówkach, podczas których widzieli ślady kotów, odciski łap, zadrapania, odchody, ale nigdy żadnego nie dostrzegli. Schaller był wówczas uważany za jednego z dwóch zaledwie mieszkańców Zachodu, którzy widzieli dziką panterę śnieżną. W 1970 r. zrobił prawdopodobnie pierwsze zdjęcie pantery śnieżnej w jej naturalnym środowisku. Przez ponad dwie dekady był to jedyny taki obraz tego samotnego, tajemniczego zwierzęcia, o którego istnieniu wiedziano. Ironią było więc to, że gdy w końcu ujrzałem panterę śnieżną, najgłośniejszym dźwiękiem w moim uchu było uporczywe brzęczenie prawie dwóch tuzinów aparatów fotograficznych, rejestrujących setki zdjęć kota. Na klifie z Prasenjeetem i mną byli turyści z całego świata, większość z nich skulona nad drogimi teleobiektywami. W ciągu ostatnich kilku lat Kibber stał się miejscem, w którym można było zobaczyć koty z wszelką przewidywalnością. Ale ta podróż nie jest dla ludzi o słabych nerwach. Do wioski można dotrzeć tylko zygzakowatą, jednopasmową drogą wyrzeźbioną w niewiarygodnie stromych górach. I trzeba jechać zimą, kiedy pantery śnieżne podążają za swoją zdobyczą do niższych wzniesień, co oznacza, że duże odcinki trasy pokryte są śniegiem i lodem. Poprzedniego dnia, gdy wraz z Prasenjeetem podjechaliśmy pod górę, trzymałem się kurczowo klamki, gdy on poruszał się po lodowatych serpentynach i zakrętach z ograniczoną widocznością. Od czasu do czasu na drogę przed nami spadał żwir, a on zatrzymywał pojazd i patrzył w górę klifu w poszukiwaniu oznak lawiny. Po pewnym czasie jechaliśmy dalej, a ja mocniej chwytałem za klamkę w drzwiach. Wytłumaczył mi rzeczowo, że każdy kierowca, który jeździ na trasie z jakąkolwiek regularnością, opowiada historie pojazdów, które ześlizgnęły się i spadły na dno doliny lub zostały zmiażdżone przez spadające głazy. Nasza podróż opóźniła się o dwa dni, kiedy droga została zablokowana przez osuwisko. Wydział drogowy użył dynamitu, aby ją oczyścić. Tylko po to, aby wywołać kolejne osunięcie się ziemi. "Nie martw się, jest w 95 procentach bezpieczna" - zapewniał mnie. Ale zapomniałem o wszystkich moich zmartwieniach, kiedy obserwowaliśmy panterę śnieżną, zamiatającą swoim grubym, nakrapianym ogonem i obserwującą swoje terytorium. Wkrótce turyści i przewodnicy zaczęli szeptać. Na klifie, około 90 metrów od pantery śnieżnej pojawiły się trzy koziorożce alpejskie z rogami w kształcie bułatu. Obserwowaliśmy, jak kot wyłapuje ich zapach, napina się i powoli podnosi głowę. Bez pośpiechu, skalkulowanymi ruchami wspiął się na skarpę. Często zatrzymywał się i pozostawał tak nieruchomy, że gubiłem go w lornetce, dopóki nie zaczął się znowu poruszać. "Chce wejść wyżej niż koziorożce, by gonić je do krawędzi klifu" - szepnął Prasenjeet. Po około 20 minutach, przy zachodzącym słońcu i temperaturze znacznie poniżej zera, kot zbliżył się do koziorożców na odległość około 30 metrów. Trzepot aparatów zatrzymał się i wydawało się, że wszyscy wstrzymują oddech, czekając, aż pantera przejdzie w sprint. Ale wtedy ostry gwizdek przerwał ciszę, a koziorożce się przestraszyły. "To jest ich sygnał ostrzegawczy" - powiedział Prasenjeet. "Jeden z nich musiał go wyczuć". Irbis śnieżny spokojnie zszedł i zniknął z widoku. Trzęsący się turyści rozpromienili się, przybijając sobie piątki w rękawiczkach i podążyli za swoimi radosnymi przewodnikami z powrotem do Kibberu po kopiaste talerze z grochem i ryżem oraz kubki gorącego chaiu. "Proszę, usiądź bliżej ognia" - nalegał Tanzin Thinley. Wiatr poruszał sznurkiem postrzępionych flag modlitewnych za oknem, a my ogrzewaliśmy się wokół pieca opalanego drewnem w jego salonie. Jego żona, Kunzung, wprawiła mnie w zakłopotanie, przynosząc chai, koc z włosia jaka i parę ręcznie robionych wełnianych skarpetek, ponieważ martwiła się, że nie jest mi wystarczająco ciepło. Thinley, znany wszystkim w wiosce z nazwiska, miał na sobie wysłużoną kurtkę puchową, czapkę z daszkiem i niewzruszony spokój mężczyzny, który przetrwał 42 himalajskie zimy. Opowiadał historię, która wnioskując po wyrazie jego twarzy, wciąż go zaskakiwała: jak ludzie w Kibberze przeszli od napiętnowania panter śnieżnych do ich czczenia. "To zaczęło się od Charu" - powiedział. Ataki irbisa śnieżnego a plan Charu W 1996 roku Charu Mishra, wówczas 25-letni student z Delhi po raz pierwszy przybył do Kibber. Jest to mała wioska składająca się z kilkudziesięciu rodzin, które mieszkają w domach z błota i drewna skupionych na stromym zboczu z widokiem na dolinę Spiti. Będąca niegdyś częścią tybetańskiego królestwa, wioska od wieków mieściła buddyjską świątynię, w której mnisi codziennie w południe odmawiają modlitwy odbijające się echem w dolinie. Mieszkańcy Kibberu od pokoleń zajmują się hodowlą zwierząt i podobnie jak pasterze w całych Himalajach, traktują pantery śnieżne jako poważne zagrożenie dla ich utrzymania. Planem Charu było zbadanie wpływu, jaki zwierzęta domowe mają na dziką przyrodę w dolinie Spiti. Wynajął pokój i ponad dwa lata spędził na badaniu wysoko położonych pastwisk. Zagłębił się również w życie wiejskie. W liceum brakowało nauczyciela matematyki, więc w nocy uczył matematyki. Kiedy ludzie chorowali, zwoził ich z gór do kliniki. Wykonywał obowiązki domowe, znajdował zagubione zwierzęta, grał w mecze krykieta, wstąpił do klubu młodzieżowego. "Rodzice mówili dzieciom: 'Możesz być jak Charu'" - relacjonował Thinley. "Byłem nim zachwycony". Po tym jak zamieszkał w Kibberze, Charu poprosił starszyznę, by rozważyła przeznaczenie kilku górskich pastwisk dla dzikich zwierząt. Zgodzili się i bez konkurencji ze strony zwierząt hodowlanych, liczba nahurów górskich zwiększyła się czterokrotnie. Następnie zasugerował kilka nie zabójczych sposobów radzenia sobie z panterami śnieżnymi, które stanowiły zagrożenie dla ich zwierząt. Ale jak powiedział Thinley, grzecznie odmówili. "Wszyscy szanowali Charu, ale pantery śnieżne były jak przekleństwo. Nikt nie miał dla nich współczucia". Niezrażony tym Charu zwrócił się do młodych ludzi w Kibberze i zaproponował program ubezpieczenia zwierząt. "Nie wiedzieliśmy, czym jest ubezpieczenie" - powiedział Thinley. Charu wyjaśnił, że uczestnicy będą płacić równowartość pięciu dolarów rocznie, aby ubezpieczyć swoje młode jaki, warte około 340 dolarów, gdy dojrzeją - na wypadek strat spowodowanych przez pantery śnieżne. Aby zapobiec fałszywym roszczeniom, właściciel zostałby poproszony o przysięgę na zdjęcie Dalajlamy, że to pantera śnieżna zabiła zwierzę. "Nie byliśmy pewni, czy to zadziała" - powiedział Thinley. Ale pod koniec pierwszego roku, wypłacono cztery odszkodowania. "Płatności dokonano na oczach całej wioski" - relacjonuje. "Kiedy starszyzna to zobaczyła, wszyscy się przyłączyli". Od tego czasu program ubezpieczeniowy, prowadzony przez radę lokalnych mieszkańców, w tym Thinley'a, wspierany przez Indyjską Fundację Ochrony Przyrody (NCF) i Snow Leopard Trust, rozszerzył się na inne wioski w Dolinie Spiti. Badanie ilości irbisów i ich siedlisk Wysiłki te doprowadziły do zwiększenia liczby zaobserwowanych panter śnieżnych w okolicach Kibberu i przybycia pierwszych turystów chcących je zobaczyć w 2015 roku, który był pierwszym rokiem otwarcia drogi w zimie. W zeszłym roku odwiedziło ją ponad 200 turystów, którzy wydali w wiosce około 100 tysięcy dolarów. Charu, który obecnie stoi na czele Snow Leopard Trust, jest ostrożny w przypisywaniu zasług mieszkańcom, z którymi pozostaje w bliskim kontakcie. "Zgłosiłem kilka sugestii, a NCF przeznaczył trochę funduszy" - powiedział mi, kiedy spotkałem się z nim w jego biurze w Bangalore. "Ale ludzie w Kibberze i Spiti Valley zasługują na uznanie za tutejsze sukcesy w ochronie gatunku". Liczba panter śnieżnych w dolinie Spiti pozostaje nieznana. W rzeczywistości, pomimo zdecydowanych wysiłków Schallera i wielu innych naukowców, ich liczenie jest praktycznie niemożliwe. Zasięg ich występowania obejmuje 12 krajów Azji Środkowej i obejmuje 2071990 kilometrów kwadratowych jednych z najsurowszych dla człowieka środowisk. Wysokości zabójcze dla naszych płuc, temperatury powodujące odmrożenia, surowy, jałowy i w dużej mierze niedostępny teren - wszystko to ogranicza ilość i jakość naukowej pracy w terenie. W ostatnich latach zespołowi badawczemu w Mongolii udało się założyć obroże satelitarne 32 panterom śnieżnym i dowiedzieli się oni sporo na temat przemieszczania się kotów w Tost Mountains na pustyni Gobi. Dla przykładu, dorosły samiec potrzebuje tam około 200 kilometrów kwadratowych terytorium (jest to obszar około trzy i pół raza większy od Manhattanu), podczas gdy samica potrzebuje około 125 kilometrów kwadratowych. Ale takie liczby nie mogą być stosowane w szerokim, zróżnicowanym zasięgu występowania panter śnieżnych. Ilość ziemi, jakiej kot potrzebuje na wysokiej pustyni, prawdopodobnie różni się od tej, jaka jest mu potrzebna na przykład na Syberii. Dostępność pożywienia, bliskość ludzi i inne czynniki mogą zwiększyć lub zmniejszyć zasięg, którego potrzebuje. Snow Leopard Trust szacuje, że na świecie żyje od 3500 do 7000 panter śnieżnych, ale Charu przyznał, że to tylko przypuszczenie. "Udało nam się zbadać 1,5% siedlisk panter śnieżnych. Nie możemy więc określić, ile ich jest". Charu powiedział, że w wielu miejscach, gdzie konserwatorzy badają pantery śnieżne, koty narażone są na coraz większe zagrożenia, takie jak kłusownictwo, górnictwo, które niszczy ich siedliska, odwet ze strony pasterzy, wymieranie ich zdobyczy. "Sukcesy w Spiti i innych miejscach są satysfakcjonujące, ale potrzebujemy ich więcej" - dodał. Prasenjeet i ja wspinaliśmy się na przełęcz we wczesnym porannym słońcu, co sprawiło, że ośnieżony krajobraz błyszczał, jakby był zasypany diamentami. Fotopułapki na ducha gór Namgyal, miejscowy przewodnik, który pomaga przy fotopułapkach i korzysta tylko z jednego imienia, przedzierał się przed nami przez świeży płaszcz głębokiego po uda śniegu. Było znacznie poniżej zera, a ja miałem na sobie wełnianą koszulkę, bluzę z kapturem, flanelową koszulę i wełniany sweter, a wszystko to pod puchową kurtką. Poruszałem się po śniegu jak gruby pingwin. Namgyal natomiast wydawał się być ubrany co najwyżej w trzy warstwy, w tym w kurtkę puchową z odrobiną piór, które kiedyś miała w środku. Ale zdawał się nie zauważać zimna i skutecznie przedzierał się przez śnieg jak, cóż, śnieżna pantera. Udaliśmy się na kilka klifów, gdzie Prasenjeet ustawił trzy aparaty fotograficzne, które jego zdaniem dają najlepszą szansę na zrobienie zdjęcia, na które polował całą zimę: samicy z trzema młodymi. Jeśli chodzi o duże indyjskie koty to Prasenjeet (31 lat) ma szczególną wiedzę na ten temat. Wychowywał się na farmie położonej wśród dżungli na centralnych równinach Indii, w pobliżu Pench Tiger Reserve, jednego z miejsc, o których mówi się, że były inspiracją do stworzenia Księgi Dżungli autorstwa Rudyarda Kiplinga. Już od najmłodszych lat nauczył się rozpoznawać ostry zapach panter i ich kształty wśród cieni lasu. "Nigdy nie nazywaliśmy naszych psów. Co pół roku zjadała je pantera" - opowiadał. W college'u, jego przyjaciele nazywali go dokuczliwie Mowgli. Kiedy przybył do Kibberu w 2018 roku, Prasenjeet spędził długie dni na eksploracji i cierpliwym uczeniu się od miejscowych, podobnie jak Charu. Wkrótce zaczął widzieć starego samca. Sfotografował go, jak śledził koziorożce i nahury i obserwował, jak żywi się swoimi ofiarami. Podążał jego śladami, badał jego odchody, znajdował jaskinie z jego śladami zapachowymi i futrem. A dzięki fotopułapce wideo wpatrywał się w przenikliwe, turkusowe oczy pantery. Wiosną 2019 roku Namgyal zobaczył starego samca kopulującego z samicą na wysokiej półce skalnej. Późnym latem urodziła trzy młode i od tego czasu Prasenjeet miał obsesję na punkcie zdobycia intymnych zdjęć matki i jej potomstwa. Przeszliśmy przez górę, zeszliśmy do następnej doliny i wspięliśmy się na grzbiet. Stamtąd wspięliśmy się na skalistą grupę półek, z których roztaczały się rozległe widoki na dolinę Spiti. "To jest jak autostrada pantery śnieżnej" - powiedział mi Prasenjeet, wyjaśniając jak koty używają półek do przemieszczania się między wysoko położonymi pastwiskami, na których pasą się ich ofiary. W przypadku takich nieuchwytnych zwierząt jak irbis śnieżny, ciekawostki tego typu są bardzo cenne. A jakby na zawołanie, zobaczyliśmy głowy kilku nahurów zerkających na nas ze szczytu klifu. Natychmiast Namgyal znalazł ostatnie ślady, w tym jeden mały, który mógł być zrobiony przez młode. Prasenjeet znalazł świeżą plamę moczu, przez którą kot zaznaczył swoje terytorium. Pantery śnieżne wędrowały obok wszystkich trzech aparatów. Ale kolejno nasze nadzieje były niszczone, gdy Prasenjeet sprawdzał karty pamięci. Baterie jednej z pułapek padły - typowy problem w ekstremalnym zimnie. W innej lampa błyskowa nie działała. Ostatnia zrobiła zdjęcia, ale tylko ciekawskiego lisa i stada wieszczek. Prasenjeet zdjął swoją polarową czapkę. Para uniosła się w chłodne powietrze, gdy biegł palcami przez długie, matowe włosy. Wyczułem, jak tygodnie otępiająco zimnych, męczących wędrówek i niepewność wykonania zadania go wyczerpały. Westchnął. "Dobra wiadomość jest taka, że wiemy, że są tu pantery śnieżne". Wróciliśmy do wioski po zachodzie słońca. Padał śnieg i wysiadł prąd. Kiedy zobaczyliśmy Thinley'a, jego oczy były szerokie i pełne ekscytacji. Stary kocur próbował pokonać największego koziorożca w okolicy, ale podczas pościgu kot i jego zdobycz przelecieli przez klif i stoczyli się kilkaset metrów do rzeki Spiti. Następnego dnia rano znaleźliśmy tłum turystów ustawionych wzdłuż ośnieżonej krawędzi jednego z najgłębszych zakątków wąwozu. Namgyal wręczył mi lornetkę, a tam, jakieś trzysta metrów niżej, w lodowatej rzece Spiti, leżały zwłoki dużego samca koziorożca. Prąd rozpryskiwał się wokół jego ciała i masywnych rogów. Pewien przewodnik, który widział całe zdarzenie, opowiedział jak irbis pantera śnieżna goniła koziorożca w dół klifu, skacząc tam i z powrotem między półkami. Kot rzucił się do gardła koziorożca i obaj zniknęli z widoku. "Słyszałem, jak się rozbiły, a potem zobaczyłem je w rzece" - powiedział. Obydwa zwierzęta przeżyły upadek, a koziorożec rzucił się do lodowatej wody i prawie uciekł. Ale panterze śnieżnej udało się ugryźć pysk zwierzęcia i trzymała go pod wodą aż umarł. Koziorożec był dużym samcem, być może ważył ponad 100 kilogramów, w porównaniu z 80-letnią panterą śnieżną ze stada często widywanego w pobliżu Kibber. "Zawsze go widujemy. Stracił swój strach" - powiedział Namgyal. Zwłoki były zbyt ciężkie, by wyciągnąć je z rzeki, więc irbis śnieżny, próbując pozostać suchy, przykucnął na koziorożcu i zaczął ściągać mięso z klatki piersiowej, gdy słońce zachodziło za górami. Turyści czekający na irbisa Przewodnicy wiedzieli, że kot będzie żywił się tą ofiarą przez wiele dni, więc wcześnie obudzili swoich klientów, aby zająć najlepsze miejsca do robienia zdjęć. Kilka krzesełek kempingowych ustawionych na ubitym śniegu niebezpiecznie blisko krawędzi. "Jeśli jedna osoba się ześlizgnie, może ich wszystkich powalić" - mruczał Prasenjeet. Kot wrócił do koziorożca na krótko przy pierwszym świetle, ale nagle wycofał się w głąb skał. Niektórzy z przewodników mówili, że zdawał się kuleć. Mijały godziny, gdy czekaliśmy na jego powrót. Turyści rozmawiali ze sobą, przewodnicy przynosili jedzenie z wioski, dzielono się termosami z chai. Brodaty sęp unosił się nad głowami. Namgyal wskazał lisa pędzącego między skałami. Późnym popołudniem dowiedzieliśmy się, że departament leśnictwa złapał turystę, który zakradł się do wąwozu, aby sfilmować kota bez pozwolenia. "To pewnie dlatego kot nie przyszedł się wyżywić. Był przestraszony" - powiedział Prasenjeet. Gdy słońce zachodziło, większość turystów wracała do wioski. Prasenjeet, Namgyal i ja mieliśmy się spakować, gdy przewodnik wskazał z podnieceniem na zwłoki. Kot wrócił do swojej ofiary. Przez kilka minut, tuż przed tym jak cienie okryły wąwóz, obserwowałem przez lornetkę, jak stary kocur stał na martwym koziorożcu. Rwał go gwałtownie z głodu. W pewnym momencie spojrzał w górę, jakby czuł, że jest obserwowany. Wiem, że antropomorfizacja jest nienaukowa, ale nie mogłem nie wyobrazić sobie jego zadowolenia: Myślisz, że jestem za stary, żeby polować? Właśnie upolowałem największego koziorożca w dolinie. Tydzień po tym, jak opuściłem Indie, Prasenjeet zadzwonił do mnie. Pojechał w dół doliny, żeby złapać sygnał komórkowy, bo chciał, żebym wiedział, że stary samiec umarł. Przewodnik widział go, jak goni za innym koziorożcem, a potem znika z klifu. Tym razem nie przeżył. Namgyal pomógł departamentowi leśnictwa wydobyć ciało. Głos Prasenjeeta był ciężki, gdy opisywał jak obserwował sekcję zwłok. "Jego kręgosłup był złamany. Był też niedożywiony, prawdopodobnie głodny" - opowiadał. Domyślił się, że kot nie zjadł wystarczająco dużo koziorożca, zanim mięso zamarzło, zmuszając go do ponownego polowania. Ludzie z wioski przyszli zobaczyć kremację pantery śnieżnej. Przez dolinę przetoczyła się burza, zrzucając ciężki śnieg i sygnalizując, że do wiosny jeszcze wiele tygodni. Ogrzali ręce nad stosem. Stary samiec był ulubieńcem, szczególnie wśród przewodników, ponieważ był stosunkowo łatwy do znalezienia. W tym roku każdy turysta, który przybył do Kibberu, widział panterę śnieżną. Ale w ciągu następnych dni po śmierci starego samca, nikt żadnej nie widział. Mimo to, samica i jej młode gdzieś tam były, a Prasenjeet planował je znaleźć. Autor: Peter Gwin Źródło: NationalGeographic.com: Himalaya ‘ghost cats’ are finally coming into view
Koty-widmo. Tajemnicze pantery śnieżne wreszcie ukazują się światu
Od wieków pantera śnieżna przemierzała jedne z najbardziej niegościnnych terenów Azji Centralnej – strzeliste góry, przepastne wąwozy, wysoko położone pustynie. Rozrzedzone powietrze, głębokie śniegi i mrozy pozwoliły tym tajemniczym kotom unikać spojrzeń ludzi i znikać w otoczeniu niczym zjawa. Ale dzięki działaniom na rzecz ich ochrony, fotopułapkom, a teraz także turystyce, wreszcie pokazują swoje oblicze.
Ta wiekowa pantera śnieżna była dobrze znana w Kibber. Nikt nie potrafił powiedzieć, kiedy zwierzę zawładnęło wąwozami i urwiskami otaczającymi tę starą himalajską wioskę, ale w ciągu ostatnich kilku lat mieszkańcy widywali dużego samca z naderwanym lewym uchem i na ile mogli, śledzili jego poczynania. Starsze osobniki są tymi, które trzeba mieć na oku. Kiedy robią się zbyt stare, aby polować na koziorożce i nachury żyjące na wapiennych graniach, szukają łatwiejszej zdobyczy – hodowlanych kóz i owiec, młodych koni i cieląt jaków. Pewnego przejmująco zimnego popołudnia w lutym przykucnąłem na pokrytej lodem krawędzi przepastnego urwiska, obserwując starą panterę śnieżną przez lornetkę. Drapieżnik drzemał na półce skalnej przy ścianie, która spadała prawie 300 m w dół do rzeki Spiti. Płatki śniegu opadały na dno wąwozu. Momentami, kiedy poruszałem lornetką, przydymione futro kota pokryte ziemistoszarymi rozetami ginęło wśród krzywizn i cieni. – Cholera, ponownie go zgubiłem – wyszeptałem. Prasenjeet podniósł wzrok zza swojego aparatu i wskazał dłonią, a ja podążyłem wzrokiem za jego palcem w miejsce, gdzie leżało zwierzę. Tak naprawdę była to śnieżna pantera Prasenjeeta. Niektórzy miejscowi przewodnicy tak ją nawet nazywali. Kiedy dowiedzieliśmy się, że widziano zwierzę, jeden z nich, pocierając lewe ucho, rzekł: – Jest twoja. Przez ostatnie dwa lata fotograf Prasenjeet Yadav śledził drapieżnika, wykorzystując fotopułapki i przemierzając pieszo ten położony wysoko w górach północny zakątek indyjskiej doliny Spiti. Przez kilka kolejnych tygodni przeszliśmy ok. 50 km, schodząc w dół kanionów, przedzierając się przez przysypane śniegiem przełęcze, wspinając na oblodzone ściany. Ale to dzisiaj – mojego pierwszego dnia w Kibber, gdy nadal jeszcze kręciło mi się w głowie od wspinaczki na 4200 m – kot raczył się pokazać. Pragnąłem zobaczyć to nieuchwytne zwierzę od czasów studiów, kiedy to przeczytałem książkę Petera Matthiessena The Snow Leopard. Być może dlatego, że Matthiessenowi nigdy się to nie udało. To tylko fragment artykułu. Całość znajdziesz w wydaniu National Geographic Polska 7/20.
Człowiek Roku National Geographic z rekordem świata! Powitaliśmy Andrzeja Bargiela na lotnisku
Opalony, zmęczony i jak zwykle - najszybszy. Zdobywca Śnieżnej Pantery - pięciu najtrudniejszych 7-tysięczników - bezpiecznie wylądował w Polsce.
- 5 szczytów i 5 zjazdów. Niektóre w całości, inne tylko częściowo albo na jednej narcie... W wielkim skrócie tak oto wyglądały moje narciarskie zmagania ze Śnieżną Panterą! - podsumowuje Andrzej Bargiel swoją 30-dniową, zakończoną sukcesem wyprawę w Pamir. Na Śnieżną Panterę składa się 5 siedmiotysięczników położonych na terenie byłego Związku Radzieckiego. Są to: Szczyt Zwycięstwa (7439 m n.p.m.) Chan Tengri (7010 m n.p.m.) Szczyt Ismaila Samaniego (7495 m n.p.m.) Szczyt Korżeniewskiej (7105 m n.p.m.) Szczyt Lenina (7134 m n.p.m.). Bargiel znów okazał się najszybszym alpinistą świata. Do tej pory rekord zdobycia tego zespołu szczytów należał do dwójki alpinistów - Denisa Urubko oraz Andrieja Mołotowa - i wynosił 42 dni. Andrzejowi Bargielowi na ten wyczyn potrzeba było zaledwie 30. Wynik byłby jeszcze lepszy, gdyby nie pogoda. Podczas zdobywania trzeciego z wierzchołków Bargiel musiał przeczekać złe warunki atmosferyczne. Teraz trzymamy kciuki za bezpieczny powrót alpinisty do bazy i życzymy powodzenia w kolejnych wyprawach! Kim jest Andrzej Bargiel? Dowiedz się więcej o najszybszym człowieku (już nie tylko) w Himalajach! O tym jak bardzo niebezpieczne bywają te góry świadczy historia radzieckich alpinistek, które ruszyły w latach 70-tych by zdobyć Szczyt Lenina. Wyprawa zakończyła się tragicznie. Przeczytaj o jej losach.
Andrzej Bargiel zdobył kolejny szczyt Śnieżnej Pantery. II etap projektu zaliczony
Po ostatnim sukcesie na Piku Lenina zakopiańczyk stanął na drugim co wysokości szczycie w tadżyckim Pamirze, mierzącym 7105 m n.p.m. Piku Korżeniewskiej. Zjazdu
Wszystko to w rocznicę swojego historycznego wyczynu. Dokładnie rok temu Bargiel jako pierwszy człowiek na świecie zjechał na nartach z wierzchołka Broad Peak. Zjazd w pięknym stylu Andrzej wyruszył z bazy o godzinie 4. rano kierując się do obozu założonego na wysokości 5300 m n.p.m., gdzie po krótkim odpoczynku ruszył dalej w stronę szczytu. Na górze stanął o 12Ł40 czasu lokalnego po 8 godzinach i 40 minutach wspinaczki. Następnie zapiął narty i w swoim stylu zjechał opadającymi ponad 1000 metrów w dół od wierzchołka stromymi śnieżnymi stokami. Zjazd w - jak sam podkreślił - wymagających warunkach zajął mu niecałą godzinę, a po dotarciu do granicy śniegu pozostałą drogę pokonał już pieszo. Do bazy Bargiel dotarł o godzinie 17. czasu lokalnego, odhaczając tym samym na swojej liście drugi z pięciu szczytów Śnieżnej Pantery. Coraz bliżej Od momentu, w którym Andrzej stanął na pierwszym w kolejności Piku Lenina odliczany jest również czas na zdobycie pozostałych szczytów tego prestiżowego wyróżnienia alpinistycznego. Dotychczasowy rekord należy do Rosjan, Denisa Urubki i Andrieja Mołotowa, którym zadanie to zajęło 42 dni. Na razie na koncie Andrzeja znajdują się dwie zdobyte góry oraz czas wynoszący 9 dni. Teraz Bargiela i resztę ekipy czeka kilka dni odpoczynku przed atakiem na najwyższy szczyt Śnieżnej Pantery - Piku Komunizma, znanego również pod nazwą Piku Ismaila Samaniego.
Andrzej Bargiel na szczycie Piku Korżeniewskiej! Czekamy na bezpieczny powrót do bazy
Docierają do nas kolejne wieści z Pamiru, gdzie Andrzej Bargiel kolekcjonuje Śnieżną Panterę. Tym razem mamy dobre wieści ze stoków "szczytu nazwanego z miłości”.
Po czterech dniach podróży przez Tadżykistan, ekipa Śnieżnej Pantery dotarła do bazy Moskvina, punktu startowego do następnych dwóch szczytów – Piku Korżeniewskiej oraz Piku Komunizma w piątek wieczorem. Prognozy są sprzyjające. Słoneczna pogoda ma się utrzymać jeszcze przez kilka kolejnych dni. W sobotę Dariusz Załuski i Ariom Braum założyli obóz C1 na 5300 m n.p.m. - Po 8 godzinach i 40 minutach od startu Andrzej stanął na szczycie Piku Korżeniewskiej. Teraz czekamy na bezpieczny powrót do bazy! – czytamy na profilu skialpinisty. Pik Korżeniewskiej Kolejny wierzchołek na drodze Andrzeja Bargiela po rekord Śnieżnej Pantery jest niewątpliwie najmniej znanym i najmniej wyróżniającym się z całej piątki. Popularnością i dostępnością ustępuje Pikowi Lenina. Wysokością - o niemal 400 m - leżącemu w sąsiedztwie Pikowi Komunizma, czy jak chcą od prawie dwóch dekad Tadżycy – Szczytowi Ismaila Samaniego. Dlatego też Pik Korżeniewskiej (7105 m n.p.m.), drugi co do wysokości w tadżyckim Pamirze, często bywa traktowany jako cel aklimatyzacyjny i treningowy przed atakiem na oddalonego o 13 km w linii prostej bardziej znanego sąsiada, z którym dzieli nawet tę samą bazę. Choć wejście na niego przedstawia znacznie większe trudności niż zdobycie Szczytu Lenina, to jednak daleko mu do legendy kapryśnej, niedostępnej, niebezpiecznej góry, jaką cieszy się Pik Pobiedy. Jego uroda nie przyciąga alpinistów tak, jak strzelista biało-złota piramida Chan Tengri. Choć ze stoków wyższego sąsiada szczyt ten prezentuje się także okazale. Jego górne partie stanowią opadające 1000 m poniżej wierzchołka dość strome śnieżne stoki, które powinny sprzyjać zjazdowi na nartach. Droga normalna powyżej 6000 m prowadzi sąsiadującym z nimi także śnieżnym żebrem. „Nazwanym z miłości” Szczyt miał szczęście do swojej nazwy. Raz nadanej już mu nie zmieniono. Może dlatego, że nazwę otrzymał z miłości, nie ze względów politycznych. Nikołaj Leopoldowicz Korżeniewski, znany rosyjski geograf i glacjolog polskiego pochodzenia po matce, odkrywca ok. 70 lodowców, który w sierpniu 1910 r. odkrył też ów siedmiotysięczny szczyt, upamiętnił w jego nazwie swoją żonę Eugenię. Szczyt długo czekał na swoje pierwsze wejście. Choć pierwsza próba miała miejsce jeszcze w latach 30., to udało się dopiero w 1953 r., tym samym, w którym Tenzing i Hillary zdobyli Mount Everest. Odcięci od możliwości uczestniczenia w pionierskim himalaizmie, radzieccy alpiniści musieli skupić się na górskich celach na ich własnym podwórku. Wierzchołek osiągnęło siedmiu wspinaczy z radzieckiej wyprawy kierowanej przez A. Ugarowa. Inna radziecka wyprawa dokonała też pierwszego wejścia zimowego na szczyt. Ale dopiero w 1986 r., tym samym, w którym Kukuczka z Wielickim zimową porą stanęli na szczycie trzeciego szczytu świata, Kanczendzongi. Drogą normalną wchodzi się na Pik Korżeniewskiej od 1966 r. Normalnie pokonanie jej i powrót do bazy zajmuje wspinaczom 4-5 dni. Andrzej Bargiel chce dokonać tego w ciągu jednej doby.
Andrzej Bargiel znów w górach. "To najtrudniejsze z moich dotychczasowych wyzwań"
Zakopiańczyk wyruszył na kolejną wyprawę. Choć tym razem jego celem nie będzie ośmiotysięcznik, przedsięwzięcie jest bardzo ambitne.
Na tropie Śnieżnej Pantery Tym razem celem Andrzeja Bargiela nie będzie ośmiotysięcznik. Mimo to zadanie, które postawił przed sobą narciarz (dodajmy: ekstremalny), jest jeszcze ambitniejsze od poprzednich. Celem wyprawy jest pięć najwyższych szczytów byłego ZSRR, których zdobycie wyróżniane jest prestiżowym alpinistycznym tytułem Śnieżnej Pantery. Wyróżnienie zdobywały wcześniej setki alpinistów, w tym pięciu Polaków, ale Bargiel chce osiągnąć ten cel w... swoim stylu. Zakopiańczyk zdążył nas już z nim zapoznać w czasie poprzednich wypraw. Bargiel zamierza zrobić to w rekordowo szybkim czasie i przy pomocy nart. Po Szczyt Zwycięstwa! (I nie tylko) Do tytułu Śnieżnej Pantery zalicza się jest pięć siedmiotysięczników. Pierwszym, z którym zmierzy się Andrzej, po lądowaniu w stolicy Kirgistanu Biszkeku i transferze do miasta Osz będzie dość popularny, leżący w Pamirze Pik Lenina (7134 m n.p.m.). Na najłatwiejszym z pięciu szczytów zakopiański himalaista i narciarz spędzi prawdopodobnie najwięcej czasu, przechodząc mozolny i czasochłonny proces aklimatyzacji. Po wejściu na szczyt i zjechaniu z niego na nartach, poleci do Tadżykistanu, w którym leżą kolejne dwa cele. Pik Korżeniewskiej (7105 m n.p.m.) oraz najwyższy szczyt tego kraju, gór Pamir, a niegdyś także całego byłego ZSRR, Pik Komunizmu (7495 m n.p.m.). Znany jest nadal bardziej pod dawną nazwą, choć od 1998 r. oficjalnie funkcjonuje pod nowym mianem Piku Ismaila Samaniego. Wejście na uznawany za najbardziej niebezpieczny w stawce Pik Pobiedy, czyli Szczyt Zwycięstwa (7439 m n.p.m.), leżący na granicy Kirgistanu z Chinami najwyższy szczyt gór Tien-szan, nie będzie jeszcze przypieczętowaniem zwycięstwa nad Śnieżną Panterą. Dopełni go dopiero osiągnięcie wierzchołka bardziej popularnego, ale równie kapryśnego pogodowo najwyższego szczytu Kazachstanu, Chan Tengri (7010 m n.p.m.) i bezpieczny powrót z gór. Zobacz Andrzeja Bargiela w akcji >>> W drodze po rekord Dotychczasowy rekord prędkości w osiągnięciu Śnieżnej Pantery należał do Rosjan, Denisa Urubki i Andrieja Mołotowa, którzy w 1999 r. weszli na wszystkie pięć szczytu w ciągu 42 dni. Andrzej Bargiel chciałby tego dokonać w ciągu miesiąca. O szansach na ten wynik najlepiej mówią poprzednie sukcesy Bargiela. Wygrywając w 2010 r. zawody Elbrus Race ustanowił niepobity do dziś rekord świata w biegu na najwyższy szczyt Kaukazu. Wcześniej był trzykrotnym mistrzem Polski w skialpinizmie i trzecim zawodnikiem Pucharu Świata w tej dyscyplinie. Jako pierwszy Polak zjechał na nartach bez ich odpinania z ośmiotysięcznego wierzchołka – Sziszapangmy Centralnej. W 2014 r. pobił kolejne rekordy szybkości na ośmiotysięczniku Manaslu, zarówno na drodze w górę, jak i w dół (zjeżdżając na nartach większą część trasy od wierzchołka począwszy). W ubiegłym roku jako pierwszy człowiek na świecie zjechał na nartach z Broad Peaku aż do podstawy tego leżącego w pakistańskim Karakorum ośmiotysięcznik. Plan wyprawy: PIK LENINA – 08.07-17.07 PIK KORŻENIEWSKIEJ – 23.07-27.07 PIK KOMUNIZMA – 29.07-03.08 PIK POBIEDY – 07.08-15.08 CHAN TENGRI – 18.08-20.08 Duże przedsięwzięcie Wyjątkowość projektu podkreśla znacznie powiększony skład wyprawy i przede wszystkim udział ekipy filmowej. Ich praca ma zaowocować powstaniem niezwykłej serii dokumentalnej obrazującej zmagania Andrzeja Bargiela z ambitnym i niebezpiecznym wyzwaniem. Premiera serii „Andrzej Bargiel – Śnieżna Pantera”, składającej się z ośmiu godzinnych odcinków zaplanowano na jesień w CANAL+ DISCOVERY. Ekipa dotarła do bazy pod Pikiem Lenina wieczorem 6 lipca. Wyprawa według planów ma potrwać do 20 sierpnia.
To nie jest zwykły bieg. Bez rywalizacji, opłaty startowej, zwycięzców. Elitarne grono zakochanych w górach biegaczy pobiegnie 14 marca 2015 roku w Zawoi
Bieg wyróżnia wyjątkowa formuła. Nie ma tu opłaty startowej, rywalizacji, zwycięzcy, listy startowej ani listy wyników. Pobiegną amatorzy, ale z doświadczeniem w bieganiu po górach. Na zawodników czeka mapa z zaznaczoną 25-kilometrową trasą oraz limit 5,5 h na pokonanie jej szlakami Babiogórskiego Parku Narodowego. Ze względu na trudne warunki panujące w masywie Babiej Góry zostały opracowane dwie trasy, z których jedna będzie trasą alternatywną, jeśli pogoda drastycznie ulegnie pogorszeniu. Na bieg nie ma zapisów. Organizatorzy Biegu Śnieżnej Pantery z uwagi na limit 120 miejsc zdecydowali się wysłać zaproszenia. Przy wybieraniu uczestników sugerowali się ich zaangażowaniem i doświadczeniem w bieganiu po górach, regulamin wymaga bowiem ukończenia przynajmniej dwóch startów w biegach górskich na dystansie minimum półmaratońskim. Zaproszenie jest wyróżnieniem dla tych, którzy nie biegają dla poprawienia czasu, dla lokaty na liście wyników, dla nagrody. Biegają ponieważ kochają góry i bliskość natury. Jak tytułowa bohaterka biegu – śnieżna pantera. To dla niej biegacze wyruszą w symboliczną 25-kilometrową trasę. Organizatorzy przewidzieli ogłoszenie puli wolnych miejsc. Liczyć się będzie kolejność zgłoszeń. Na gości, osoby towarzyszące i dzieci czekają dodatkowe atrakcje. Centrum Górskie Korona Ziemi przygotowało gry i zabawy edukacyjne dla dzieci i dorosłych oraz wycieczkę po Centrum. Zaprezentowane zostaną filmy o tematyce górskiej. Jazdy testowe zapewni sponsor strategiczny biegu, marka BMW. Na odważnych czekać będzie wyprawa do „Lasu Przygód“, czyli parku linowego. A po zakończeniu biegu - czas na warsztaty. Gościem specjalnym będzie - Sylweriusz Kosiński - ratownik TOPR i lekarz, współzałożyciel Centrum Leczenia Hipotermii Głębokiej w Krakowie. Podczas wykładu „Minusy i plusy, czyli prawie wszystko o hipotermii” Kosiński opowie, co to jest hipotermia, jak ją rozpoznać i jak w jej przypadku postępować. Będzie można usłyszeć sporo praktycznych informacji, m.in. zasady doboru ubrania na górskie wypady. Podczas całej imprezy organizatorzy zachęcać będą do wsparcia Fundacji Snow Leopard Trust w jej działaniach. Opowiedzą o możliwości adopcji śnieżnej pantery (www.snowleopardtrust.org). To dla niej właśnie 120 uczestników Biegu wyruszy na symboliczną 25 km trasę. Wszystko 14 marca 2015 roku w Zawoi. Więcej informacji na stronie: www.biegsnieznejpantery.pl
Dnia 4 marca 2010 r. o godz. 18.00 w Rybnickim Centrum Kultury zostanie otwarta wystawa fotografii Aleksandry Dzik pt. "Ku Śnieżnej Panterze".
Ku Śnieżnej Panterze Śnieżna Pantera to tytuł nadawany alpinistom, którzy dokonali wejść na wszystkie pięć siedmiotysięczników, leżących na terenie byłego ZSRR. Trzy spośród szczytów znajdują się w Pamirze: Szczyt Awicenny (dawniej Pik Lenina, Pik Niepodległości, 7136 m n.p.m.), Pik Korżeniewskiej (7105 m n.p.m.) i Pik Somoni (dawniej Pik Kommunizma, 7495 m n.p.m.). Dwa kolejne - Chan Tengri (7010 m n.p.m.) oraz najtrudniejszy i najniebezpieczniejszy Pik Pobiedy (7439 m n.p.m.) - leżą natomiast w Tien-Szanie. Obecnie Pik Pobiedy, Chan Tengri i Szczyt Awicenny znajdują się na terytorium Kirgistanu, zaś Pik Somoni i Pik Korżeniewskiej - Tadżykistanu. Pierwszym zdobywcą pięciu siedmiotysięczników był w 1961 roku Jewgienij Iwanow. Spośród Polaków udało się to zaledwie czterem: Marcinowi Hennigowi (2006), Marcinowi Miotkowi (2007), Marcinowi Kaczkanowi (2008) oraz Maciejowi Stańczakowi (2009). Jak dotąd na wszystkich pięciu szczytach nie stanęła żadna Polka. Trochę słów o autorce fotografii Aleksandra Dzik – urodzona w 1982 r., absolwentka psychologii i socjologii na Uniwersytecie Śląskim. Obecnie doktorantka na Uniwersytecie Jagiellońskim. Pracuje także jako przewodnik beskidzki i pilot wycieczek. Autorka fotografii Aleksandra Dzik (Ternua Team) jest w trakcie kompletowania „Śnieżnej Pantery”. W roku 2006 podczas swojej pierwszej wysokogórskiej wyprawy weszła wraz z T. Borowcem, M. Derezińską, J. Lenczowskim oraz M. Westerowskim na Szczyt Awicenny (wówczas Pik Niepodległości). W 2007 w ramach „2x7000 – Pamir Expedition 2007” stanęła wraz z T. Borowcem, M. Westerowskim i J. Żebrackim na Piku Korżeniewskiej, zaś wspólna z T. Borowcem próba zmierzenia się z Pikiem Somoni zakończyła się niepowodzeniem. Wejście na ów szczyt udało się rok później wraz z M. Kaczkanem, R. Rogiem, M. Stańczakiem, D. Stecem, S. Wawrzutą oraz I. Walugą z „Polish Pamir Expedition 2008”. W lecie 2009 A. Dzik, J. Stasielak oraz A. Ihnatowicz stworzyły wyprawę kobiecą – „HiMountain Tien-Shan 2009 – Polish Female Expedition”, krórej celem miały być Chan Tengri oraz nie zdobyty dotąd przez Polkę Pik Pobiedy. Autorce prezentowanych tu fotografii udało się samotnie wejść na Chan Tengri, by następnie w towarzystwie kazachsko-azerbejdżańskiego zespołu w składzie I. Ashurly, A. Bajhenov, V. Chekhlov oraz A. Korneev zmierzyć się z Pikiem Pobiedy. Wszyscy uczestnicy dotarli na Pobiedę Zachodnią (również nie zdobytą wcześniej przez Polkę), na głównym wierzchołku stanął jedynie I. Ashurly. Owiany złowrogą legendą Pik Pobiedy nadal czeka na pierwsze polskie wejście kobiece. Osiągnięcia w narciarstwie wysokogórskim: - Mistrzostwo Polski w Narciarstwie Wysokogórskim w sezonie 2006/2007 (w parze z Magdaleną Derezińską) - Puchar Polski w Narciarstwie Wysokogórskim w sezonie 2006/2007 - Członkostwo Kadry Narodowej Polski w Narciarstwie Wysokogórskim w sezonie 2006/2007 oraz 2007/2008 Osiągnięcia w rajdach przygodowych (Adventure Racing): - Mistrzostwo Polski w Rajdach Przygodowych w sezonie 2008 (w zespole Navigator Suunto) - Wicemistrzostwo Czech w Rajdach Przygodowych w sezonie 2005 (w zespole Davis Trezeta AT) - IV miejsce w Zamberlan Adventure Trophy – Mistrzostwach Europy w Rajdach Przygodowych w sezonie 2008 (w zespole Navigator Suunto) Informacje o wystawie Otwarcie wystawy odbędzie się 4 marca 2010 r. o godz. 18.00 w Galerii Sztuki Rybnickie Centrum Kultury, znajdującej się na ul. Saint Vallier 1 w Rybniku. Wstęp na wystawę jest wolny! Na wystawie prezentowane będą zdjęcia autorki z wypraw: - Szczyt Awicenny (7136 m n.p.m) - Pik Korżeniewskiej (7105 m n.p.m.) - Pik Somoni (7495 m n.p.m.) - Chan Tengri (7010 m n.p.m.) - Pik Pobiedy (7439 m n.p.m.) Po wernisażu spotkanie z autorką i pokaz slajdów z wyprawy kobiecej "HiMountain Tien-Shan 2009 - Polish Female Expedition", której celem były szczyty Chan Tengri i Pik Pobiedy.