National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-11-25T17:01:24.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Pszczoły wyczuwają chorobę u swojej królowej i... rozpoczynają rewolucję w ulu. Co prowadzi je na barykady?
items: Ile trzeba plastiku, by zabić wszystkie morskie zwierzęta? Zaskakująco mało – zmieniamy ich życie w koszmar
items: Nastolatki zginęły w azjatyckim kurorcie. Teraz ich rodzice błagają, by inni nie ryzykowali
items: Uznano go za zmarłego na Mount Evereście. Alpinista cudem przeżył w strefie śmierci
items: Rozszalałe niedźwiedzie w Japonii. Dlaczego coraz częściej atakują ludzi?
items: Egipt nie był pierwszy. Najstarsze mumie świata to wynalazek z Azji
items: 49-letni Polak utonął w Egipcie. Tragedia nad Morzem Czerwonym
items: Nekroturystyka stała się hitem. Mroczne miejsca przyciągają podróżników
items: Śmierć to nie koniec? Naukowcy przywrócili aktywność w martwym oku 5 godzin po zgonie
items: To nie metafizyka: wszystko co żyje emituje światło gasnące w chwili śmierci
items: Doświadczenia bliskie śmierci wyjaśnione. Nowe badania zaskakują
items: Eksperci powąchali starożytne mumie. Pierwsze takie badanie
items: Zimą umiera znacznie więcej osób niż w pozostałych porach roku. Powody zaskakują
items: Nowe oblicze ofiar katastrofy w Pompejach. Archeologiczna niespodzianka sprzed 2 tys. lat
items: Tak działa na nas zapach śmierci. Naukowcy odkryli niezwykłe mechanizmy
items: Mumia jak z horroru. Naukowcy odkryli, że Egipcjanka sprzed 3,5 tys. lat mogła umrzeć w męczarniach
items: Śmierć „szalonego mnicha" obrosła w wiele mitów. Z czyjej ręki zgiął Grigorij Rasputin?
items: Rdzeń demona doprowadził do śmierci 2 naukowców. Wciąż nie wiadomo, co się stało z tą śmiercionośną kulą
items: Samozapłon człowieka to prawdziwe zjawisko? Przerażający fenomen do dziś pozostaje niewyjaśniony
items: Sztuczna inteligencja przewidzi, czy będziesz bogaty. Wie też, kiedy umrzesz
items: Dziwny przypadek Clairviusa Narcisse’a. Czy ten mężczyzna zmienił się w zombie, czy był zwykłym oszustem?
items: Interesująca praktyka w krypcie sprzed kilkuset lat w Pucku. W trumnie odkryto szyszki
items: Śmiertelna dawka kofeiny jest dość duża. Ile by trzeba wypić kawy, aby ją osiągnąć?
items: Tafefobia to lęk przed pogrzebaniem żywcem. Czy takie przypadki naprawdę się zdarzały?
items: Nie całkiem umrzemy. Życie po śmierci istnieje – choć nie takie, jak sądzisz

Pszczoły wyczuwają chorobę u swojej królowej i... rozpoczynają rewolucję w ulu. Co prowadzi je na barykady?
type: item
date: 2025-11-26T10:22:20.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: kanada
subject: królowa
subject: pszczoła
subject: pszczoły
subject: śmierć
description: W Kanadzie zeszłej zimy wyginęło aż 36% kolonii pszczół miodnych. Pszczoły wiedzą, że coś się dzieje i próbują reagować: najnowsze badania pokazują, że robotnice potrafią wykryć infekcję u królowej i wypędzają ją z ula. To dramatyczna walka o przetrwanie całej kolonii, która uzmysławia nam, jak krucha może być władza wobec woli „ludu”.
encoded: Według danych Stowarzyszenia Zawodowych Pszczelarzy w Kanadzie aż 36% z 830 000 kolonii pszczół miodnych nie przetrwało ostatniej zimy. Chociaż już przyzwyczailiśmy się do takich makabrycznych nagłówków, to obecnie wiemy, że główną przyczyną masowego wymierania są schorowane królowe, a najnowsze badania rzucają światło na biologiczny – ale demokratyczny – dramat rozgrywający się w ulach. Dlaczego królowe pszczół stają się coraz mniej płodne? Królowe pszczół, które z natury odpowiadają za reprodukcję i składanie tysięcy jaj dziennie, są coraz częściej infekowane wirusami. Te infekcje skutkują mniejszą płodnością – królowe mają mniejsze jajniki i składają mniej jaj, a w niektórych przypadkach całkowicie przestają to robić. Badania wykazały, że właśnie te zakażone wirusami królowe były najczęściej klasyfikowane przez pszczelarzy jako „niesprawne”, chociaż wcześniej za przyczynę ich niemocy uważano pestycydy czy ekstremalne temperatury. Jak robotnice rozpoznają chorą królową? Robotnice – bezpłodne samice pszczół tworzące większość kolonii – są w stanie wykryć infekcję u królowej dzięki analizie jej feromonów. Zdrowa królowa wytwarza tak zwany „feromonowy bukiet”, czyli mieszaninę co najmniej dziewięciu związków chemicznych, które informują robotnice o jej kondycji i jakości. Jednym z kluczowych składników tego bukietu jest metylooleinian. Gdy jego poziom spada – co następuje w wyniku infekcji wirusowej – robotnice interpretują to jako sygnał alarmowy. Królowa nie spełnia już swojej funkcji, nie jest w stanie złożyć wystarczającej liczby jaj, a to zagraża przetrwaniu kolonii. To prowadzi do dramatycznej decyzji: wymiany królowej. Czym jest podmiana królowej i dlaczego może być śmiertelna dla kolonii? Gdy sygnały feromonowe świadczą o problemach obecnej królowej, robotnice zaczynają wychowywać nową. Ta, gdy osiągnie dojrzałość, rozpoczyna proces podmiany królowej – zazwyczaj eliminuje starą „władczynię” w pojedynku na śmierć i życie. Chociaż taka wymiana może się wydawać …

GettyImages-522171870-baaabc5.jpg
width: 5303
height: 3579

Ile trzeba plastiku, by zabić wszystkie morskie zwierzęta? Zaskakująco mało – zmieniamy ich życie w koszmar
type: item
date: 2025-11-19T09:03:03.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: mikroplastik
subject: plastik
subject: śmierć
subject: wymieranie gatunków
subject: zwierzęta
description: Jak wiele plastiku możemy umieścić w oceanach, żeby zaczęły ginąć poszczególne gatunki zwierząt? Dużo mniej, niż nam się kiedyś wydawało. Analiza zwłok żółwi, morskich ptaków i ssaków pokazała, że dawka śmiertelna jest bardzo niska. Wyniki tych badań powinniśmy poznać wszyscy.
encoded: Nowe badanie naukowców z organizacji Ocean Conservancy ujawnia, że zaledwie kilka gramów plastiku może prowadzić do śmierci ptaków morskich, żółwi i ssaków oceanicznych. Ryzyko śmierci sięga 90%. Nawet niewielka ilość plastiku to zagrożenie dla życia morskiego Badacze przeprowadzili ponad 10 000 sekcji zwłok zwierząt związanych z morzem. Chcieli sprawdzić, jak coraz większa obecność plastiku w wodzie związana jest z ich śmiertelnością i ile ze zgonów jest bezpośrednio z nim związanych. Ustalono, że dla ptaków morskich, takich jak np. maskonur atlantycki (którego popularne kolonie znajdują się w m.in. w Norwegii), spożycie plastiku odpowiadające objętości mniej niż trzech kostek cukru daje 90% ryzyko śmierci. Żółwie karetta mogą umrzeć po spożyciu ilości plastiku niewiele większej niż dwie piłki bejsbolowe, a morświny – jednej piłki nożnej. Nawet połowa tej ilości prowadziła do śmierci w 50% przypadków. Co gorsza, 21,5% wszystkich przebadanych zwierząt miało plastik w układzie pokarmowym, więc skala problemu jest ogromna. Ile jest plastiku w oceanie? Dane te są zatrważające, zwłaszcza w kontekście faktu, że szacunkowo każdego roku ponad 11 mln ton plastiku trafia do oceanów. Niekiedy skumulowany plastik tworzy groteskowe twory, takie jak Wielka Pacyficzna Plama Śmieci – dryfująca po Oceanie Spokojnym około 120 000-tonowa plama plastiku o powierzchni 1,6 mln km², czyli 6 razy większa od Polski. To jednak dosłownie wierzchołek góry lodowej problemu. 99% odpadów sztucznych znajduje się na dnie oceanów w formie mikroplastiku, który powoli, ale skutecznie zatruwa wszystkie żyjące w nim organizmy. Jaki plastik jest najbardziej śmiercionośny? Badacze przeanalizowali również, które rodzaje plastiku są najbardziej śmiercionośne dla poszczególnych zwierząt. Dla ptaków morskich najgroźniejsze okazały się twarde plastiki (spowodowały 92% przypadków śmierci) oraz syntetyczna guma. Wystarczało 6 kawałków mniejszych niż groszek, by prowadzić do zgonu. Żółwie w 69% przypadków spożyw…

shutterstock1450059776-5a9e8a2.jpg
width: 4664
height: 3109

Nastolatki zginęły w azjatyckim kurorcie. Teraz ich rodzice błagają, by inni nie ryzykowali
type: item
date: 2025-11-13T08:02:34.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: alkohole
subject: bezpieczeństwo
subject: laos
subject: śmierć
description: Rodzice dwóch nastolatek ostrzegają przed podróżą do azjatyckiego kraju po tym, jak ich córki tragicznie zmarły podczas wakacji.
encoded: Choć koszty codziennego życia w niektórych azjatyckich państwach wydają się niższe niż w Europie czy USA, na miejscu mogą czyhać realne zagrożenia – od skażonej wody kranowej po nieprzejrzyste warunki serwowania alkoholu w barach. Nieuważność może skończyć się tragicznie, o czym boleśnie przekonali się rodzice dwóch nastolatek, które przebywały na wakacjach. Tragedia w Vang Vieng Vang Vieng w Laosie od lat przyciąga turystów z całego świata. Słynie z malowniczych wapiennych klifów, turkusowych lagun i niskich cen, które czynią z niego popularny kierunek wśród młodych podróżników. To właśnie te cechy przyciągnęły w listopadzie 2023 roku 19-letnie Australijki. Holly Morton-Bowles i Bianca Jones spędzały wymarzone wakacje w tętniącym życiem centrum Vang Vieng, pełnym barów i tanich hosteli. Ich pobyt zakończył się jednak tragedią. W hostelu Nana Backpackers wypiły alkohol skażony metanolem (substancją używaną m.in. jako rozpuszczalnik i środek przemysłowy), co doprowadziło do ich śmierci. W tym samym miejscu zginęło także sześciu innych turystów. Tragiczne wydarzenie wywołało falę oburzenia i pytań o bezpieczeństwo podróżnych w Laosie. Rodziny ofiar twierdzą, że władze kraju nie przeprowadziły rzetelnego dochodzenia. – Żadna rodzina nie powinna przez to przechodzić. Do tej pory żadna osoba ani organizacja nie została pociągnięta do odpowiedzialności – mówił Mark Jones, ojciec Bianki. – Wygląda na to, że śmierć tych niewinnych młodych kobiet może zostać zignorowana i pozostawiona bez rozwiązania – dodała jego żona Michelle. Podobne słowa płynęły od rodziców Holly. – Jesteśmy świadomi, jak skorumpowany i niepomocny jest rząd Laosu. Nie ma żadnych dowodów na to, że prowadzone jest jakiekolwiek dochodzenie – dodali Shaun Bowles i Samantha Morton. Rodziny ofiar nie ograniczyły się do słów żalu. W publicznym apelu wezwały podróżnych, by usunęli Laos ze swoich planów wakacyjnych. – Wasze życie tam nic nie znaczy. Przekonaliśmy się o tym na własne oczy, tak samo jak inne rodzi…

IMG9470-e503ded.jpeg
width: 5000
height: 3334

Uznano go za zmarłego na Mount Evereście. Alpinista cudem przeżył w strefie śmierci
type: item
date: 2025-11-12T13:44:40.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Adventure
subject: Ludzie
subject: Traveler
subject: alpiniści
subject: alpinizm
subject: mount everest
subject: śmierć
description: Mount Everest, najwyższa góra świata, od dekad fascynuje odkrywców, lecz każdy, kto próbuje ją zdobyć, musi liczyć się z ryzykiem. Powyżej 8 tys. metrów rozciąga się tzw. „strefa śmierci”, czyli obszar, w którym tlen staje się luksusem, a siły opuszczają nawet najbardziej doświadczonych alpinistów. To właśnie tam wydarzył się cud, a człowiek uznany za martwego odzyskał przytomność.
encoded: Po kilku godzinach bezskutecznej reanimacji grupa alpinistów uznała, że nie jest już w stanie nic zrobić. Na wąskiej grani, ponad 8500 metrów nad poziomem morza, pozostawili swojego towarzysza przekonani, że zmarł. O jego śmierci poinformowano rodzinę, a wiadomość o tragedii zaczęła obiegać świat. Kilkanaście godzin później wydarzyło się jednak coś, czego nikt nie potrafił wyjaśnić – mężczyzna odzyskał świadomość i zaczął walczyć o życie. Na krawędzi życia i śmierci W maju 2006 roku australijski alpinista Lincoln Hall omal nie dołączył do tragicznej listy tych, którzy nie wrócili z Mount Everestu. Po udanym zdobyciu szczytu jego organizm odmówił posłuszeństwa podczas zejścia. Współtowarzysze przez wiele godzin walczyli o jego życie, ale gdy stracił przytomność i przestał reagować, uznali, że nie ma już nadziei. Na wysokości około 8500 metrów zostawili go na grani, przekonani, że zmarł. Następnego ranka, czyli 26 maja, rodzina Halla została oficjalnie powiadomiona o jego śmierci. Jednak los napisał inny scenariusz. Kilkanaście godzin później 45-letni wówczas Dan Mazur, wspinający się z grupą alpinistów i szerpów, natknął się na siedzącego przy krawędzi grani mężczyznę. Hall, bez czapki i rękawiczek, z rozpiętym kombinezonem, wyglądał jak widmo. – Siedział tam po prostu z otwartymi ustami. Nie miał tlenu, czapki, gogli ani żadnego sprzętu. Myśleli, że nie żyje, więc zabrali jego rzeczy. Prawdopodobnie był bliski śmierci – wspominał Mazur w rozmowie z magazynem „People”. Dramatyczna akcja ratunkowa na Evereście Mazur i jego towarzysze początkowo nie dowierzali, że mężczyzna, którego spotkali w „strefie śmierci”, wciąż żyje. Lincoln Hall reagował na głosy, choć jego organizm był na granicy wyczerpania. Dla wspinaczy, którzy planowali wejście na szczyt, był to moment decyzji – kontynuować wspinaczkę czy ratować nieznajomego. – Jak można było po prostu przejść obok kogoś takiego? Siedział, podnosił ręce i mówił do nas. Gdybyśmy go zostawili, nie moglibyśmy z tym żyć – wsp…

IMG9451-a8160c3.jpeg
width: 2724
height: 1993

Rozszalałe niedźwiedzie w Japonii. Dlaczego coraz częściej atakują ludzi?
type: item
date: 2025-10-17T11:29:01.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: drapieżniki
subject: japonia
subject: niedźwiedzie
subject: śmierć
subject: zagrożenia
subject: zmiany klimatyczne
description: Niedźwiedzie zabiły w tym w Japonii roku rekordową liczbę ludzi. Kolejne ofiary są zaginione, a wielkie drapieżniki coraz śmielej poczynają sobie w Kraju Kwitnącej Wiśni. To jednak nie ich krwiożercza natura powoduje, że muszą zbliżać się ludzkich sadyb.
encoded: Głodne niedźwiedzie coraz częściej wkraczają do miast, o czym boleśnie przekonują się mieszkańcy Japonii. Niedobory pożywienia zmuszają je do drastycznych kroków. Rekordowa ilość zabitych przez niedźwiedzie Japońskie ministerstwo środowiska podaje, że 2025 rok jest rekordowym pod względem liczby osób zabitych przez niedźwiedzie. Przynajmniej 7 osób straciło przez nie życie, a ponad 100 zostało rannych. Wielu innych Japończyków uznaje się za zaginionych, a kilka ciał wciąż czeka na stwierdzenie przyczyny zgonu. Nieoficjalne informacje mówią jednak o śladach pazurów. 8 października w prefekturze Iwate odnaleziono ciało 70-letniego mężczyzny z widocznymi śladami ataku niedźwiedzia. Jego śmierć sprawiła, że pobity został poprzedni rekord – w 2023 roku za sprawą tych dużych drapieżników zginęło 6 osób, a 213 zostało rannych. Rok się jednak jeszcze nie skończył. Czemu niedźwiedzie atakują ludzi? Eksperci przypominają, że niedźwiedzie nie atakują ludzi dla zabawy. Najczęściej są bardzo przestraszone, a zbliżają się do miast czy wiosek za sprawą głodu. Wycinanie drzew i zmiany klimatu sprawiają, że brakuje im pokarmu, np. żołędzi. Wzrastająca temperatura wpływa również na rytm ich hibernacji. To sprawia, że drapieżniki są rozdrażnione i bardzo głodne, przez co także agresywne i zdeterminowane do znalezienia pożywienia. Niedźwiedź w supermarkecie Niedźwiedzie atakują nie tylko w lasach. Na początku października dorosły niedźwiedź mierzący 1,4 metra wtargnął do supermarketu w regionie Gunma na północ od Tokio. Zranił 70 i 60-latka, rozpaczliwie próbując znaleźć wyjście z budynku. Zwierzę do sklepu prawdopodobnie ściągnął zapach jedzenia – udał się bezpośrednio na dział rybny, niszcząc szklaną gablotę. Zainteresował go także stos awokado, który doszczętnie zniszczył. W sklepie znajdowało się około 40 osób. O sytuacji wypowiedział się Hiroshi Horikawa, przedstawiciel sieci handlowej, do której należy supermarket. Twierdzi, że chociaż sklep mieści się w terenach górzystych, to n…

GettyImages-10194461-1-b3a471b.jpg
width: 4659
height: 3725

Egipt nie był pierwszy. Najstarsze mumie świata to wynalazek z Azji
type: item
date: 2025-09-17T11:05:57.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: azja
subject: chiny
subject: mumia
subject: pradzieje
subject: śmierć
description: Ludzie zaczęli mumifikować swoich zmarłych już ponad 10 tysięcy lat temu. Dowody na taką praktykę pochodzą z kilku azjatyckich krajów, w tym Chin, Japonii czy Filipin. Proces mumifikacji był zdecydowanie inny niż w starożytnym Egipcie. Dla nas może być szokujący.
encoded: Ta informacja może być sporym zaskoczeniem. Za „ojczyznę” mumifikacji w powszechnym przekonaniu uważa się cywilizację egipską. Tam pierwsze mumie składano do grobów już ponad 5 tys. lat temu. Okazuje się jednak, że znajomość mumifikacji nad Nilem pojawiła się zdecydowanie później niż w Azji. Dowody na to zebrał zespół pod kierunkiem dr Hsiao-chun Hung, badaczki z Australijskiego Uniwersytetu Narodowego. Wnioski opublikowano na łamach czasopisma „PNAS”. Najstarsze mumie były… wędzone Najstarsze na świecie, azjatyckie mumie przygotowywano w bardzo specyficzny sposób. Zajmowały się tym pradziejowe społeczności łowców-zbieraczy w Chinach i Azji Południowo-Wschodniej. Najpierw ściśle obwiązywano i ściskano ciała zmarłych. Następnie były zawieszane nad ogniem na dłuższy czas. – Ten rodzaj suszenia dymem jest jak dotąd najstarszą znaną metodą celowego konserwowania zwłok, jaką odnotowano na całym świecie – powiedział współautor publikacji, prof. Peter Bellwood. Zwrócił uwagę na to, że technika ta różni się od metod stosowanych w klimacie suchym, a więc w Egipcie czy w Andach, gdzie ciała mogły wysychać w sposób naturalny, chociaż zaawansowana mumifikacja w Egipcie wymagała też m.in. wyjmowania organów. Nie byłoby to możliwe w Azji Południowo-Wschodniej, biorąc pod uwagę wilgotny klimat monsunowy. Dziś szkielety, kiedyś mumie Mumie sprzed ponad 10 tys. lat nie zachowały się do naszych czasów w takim stanie, jak zwłoki egipskich faraonów. Dziś badacze odkrywają jedynie szkielety. Ale z badań laboratoryjnych 54 szczątków z 11 stanowisk archeologicznych wynika, że były poddane nietypowemu działaniu. Na to, że zastosowano rodzaj „wędzenia” wskazują następujące dowody: nienaturalnie ściśnięcie ciał i ich skurczona pozycja; brak pustych przestrzeni między kończynami a tułowiem, co sugeruje, że w momencie pochówku wokół szkieletów nie pozostały żadne tkanki miękkie poza wysuszoną skórą; ślady ognia i dymu na kościach, co wskazuje na kontrolowane działanie ciepła, a nie całkowitą k…

shutterstock737040127-62cab71.jpg
width: 4500
height: 2463

49-letni Polak utonął w Egipcie. Tragedia nad Morzem Czerwonym
type: item
date: 2025-09-09T12:15:19.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Traveler
subject: egipt
subject: morze czerwone
subject: śmierć
subject: turystyka
subject: wakacje
subject: wypadek
description: Marsa Alam – popularny egipski kurort – w miniony weekend był świadkiem tragedii. Lokalne służby wyciągnęły z wody ciało 49-letniego turysty z Polski. Sprawą zajmuje się miejscowa prokuratura.
encoded: Ciało Polaka znaleziono w sobotę popołudniu w pobliżu popularnego kurortu Marsa Alam. Znajduje się on w południowo-wschodniej części Egiptu, nad Morzem Czerwonym. To niezwykle popularny kierunek wakacyjny dla turystów z naszego kraju. Tragedia w Egipcie Do wypadku doszło niedaleko hotelowej plaży. Według wstępnych informacji mężczyzna miał uczyć się pływać. Egipskie służby nie podają na razie w jakiej odległości od brzegu znajdował się Polak, ani o który dokładnie hotel chodzi. Lekarze stwierdzili, że przyczyną śmierci było uduszenie w wyniku utonięcia. Miejscowa prokuratora cały czas prowadzi jednak dochodzenie. Więcej turystów oznacza więcej wypadków Jak we wszystkich miejscach, do których zjeżdża się dużo ludzi, również w Egipcie zdarzają się tragiczne w skutkach wypadki. Polacy także biorą w nich udział, bo to popularny kierunek wakacyjny z naszego kraju. W Hurghadzie często można usłyszeć język polski, a ilość turystów przyjeżdżająca znad Wisły wzrosła w 2024 roku o niemal 50% w stosunku do roku poprzedniego. I to wszystko mimo napięć regionalnych. Dużo ludzi oznacza więcej wypadków. Pod koniec lipca w wypadku samochodowym w regionie zginęła 41-letnia kobieta i jej 7-letni syn, a w zeszłym roku dwójka Polaków brała udział w katastrofie rejsu nurkowego z Marsa Alam do Hurghady. Na co uważać w Egipcie? MSZ ostrzega W trakcie wszystkich wakacji nad wodą należy zachować ostrożność. W kurortach warto korzystać wyłącznie ze strzeżonych plaż, nie pływać po spożyciu alkoholu czy nie skakać do wód o nieznanej głębokości. Ministerstwo Spraw Zewnętrznych przekazuje dodatkowe informacje dla podróżujących do samego Egiptu. Przede wszystkim odradzane są podróże do gubernatorstwa Synaju Północnego i obszarów sąsiadujących z Libią i Sudanem. Na reszcie terytorium zaleca się szczególną ostrożność. Można spodziewać się także wzmożonych kontroli na ulicach, przy wejściach do kościołów czy muzeów. W Egipcie występuje podwyższone zagrożenie terroryzmem, a MSZ poleca wyjazdy grupowe…

GettyImages-522599566-b9c07a2.jpg
width: 5315
height: 3543

Nekroturystyka stała się hitem. Mroczne miejsca przyciągają podróżników
type: item
date: 2025-08-02T08:45:29.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: cmentarze
subject: paryż
subject: śmierć
subject: trendy
subject: turystyka
description: Cmentarze coraz rzadziej są jedynie miejscem zadumy i modlitwy. W wielu częściach świata stają się przestrzenią odkrywania historii, spotkań z lokalną kulturą, a nawet formą miejskiej rekreacji. Nekroturystyka, choć kontrowersyjna, zyskuje na popularności.
encoded: Spis treści: Czym jest nekroturystyka i skąd jej rosnąca popularność? Nekroturystyka w Europie i USA. Jak cmentarze zmieniają swoje oblicza? Choć dla wielu podróżowanie oznacza relaks na plaży lub zdobywanie wulkanicznych szczytów, coraz większą popularność zdobywa forma turystyki znacznie bardziej osobliwa, czyli nekroturystyka. To zjawisko, które obejmuje zwiedzanie cmentarzy, opuszczonych miejsc, a także udział w tematycznych spacerach śladami zbrodni i śmierci. Co sprawia, że przestrzenie kojarzone z żałobą i ciszą stają się celem turystycznych wypraw? Czym jest nekroturystyka i skąd jej rosnąca popularność? Nekroturystyka, jako część szeroko rozumianej turystyki mrocznej (dark tourism), obejmuje zwiedzanie zabytkowych cmentarzy, krypt, katakumb oraz miejsc naznaczonych śmiercią i pamięcią historyczną. Jej rosnąca popularność odzwierciedla zmianę w podejściu do śmierci – od tabu i wyparcia ku refleksji, edukacji oraz kulturowemu zaangażowaniu. Według danych Grand View Research globalny rynek turystyki mrocznej osiągnął wartość 31,89 miliarda dolarów w 2023 roku, a do 2030 ma wzrosnąć do 38,64 miliarda dolarów. Jeszcze wyższe prognozy przedstawia Market.us, przewidując wartość rynku na poziomie 40,2 mld USD do 2033 roku. Ten dynamiczny wzrost wskazuje nie tylko na zmianę preferencji podróżniczych, ale także na rosnącą akceptację alternatywnych form spędzania wolnego czasu – również tych, które łączą przestrzeń sacrum z elementami współczesnej kultury. O tym, jak głęboko nekroturystyka zakorzeniła się we współczesnej popkulturze, świadczy niedawne zdarzenie z londyńskiego cmentarza Highgate. Media społecznościowe obiegła informacja, że na grobie Karola Marksa ktoś zostawił figurkę Labubu – popularnej w sieci postaci, która wywołuje kolejki w sklepach z zabawkami i osiąga wysokie ceny na rynku wtórnym. Choć gest ten może wydawać się nieoczywisty – szczególnie w zestawieniu z ideami, które reprezentował Karol Marks – dobrze oddaje, w jakim kierunku zmierza współczes…

Pere-Lachaise-czyli-najwiekszy-i-najslawniejszy-cmentarz-paryski-f9af733.jpg
width: 5816
height: 4056

Śmierć to nie koniec? Naukowcy przywrócili aktywność w martwym oku 5 godzin po zgonie
type: item
date: 2025-07-24T08:05:31.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Nauka
subject: medycyna
subject: mózg
subject: neurologia
subject: oczy
subject: przeszczep
subject: śmierć
subject: Zdrowie
description: Śmierć może nie być końcem – tak sugerują badania, w których naukowcom udało się przywrócić aktywność komórek siatkówki ludzkiego oka aż pięć godzin po zgonie. Przełomowe odkrycie rodzi nowe pytania o granice życia i śmierci.
encoded: Spis treści: Czy komórki nerwowe można uratować po śmierci mózgowej? Eksperyment na mózgach świń. Czy trzeba zdefiniować śmierć na nowo? Nowy przełom: udało się przywrócić aktywność neuronów w ludzkim oku Fotoreceptory obudzone po śmierci. Naukowcy zarejestrowali fale b w siatkówce Czy definicja śmierci mózgowej powinna zostać zmieniona? Zespół amerykańskich naukowców przeprowadził eksperyment, który może wpłynąć na sposób, w jaki definiujemy śmierć. Oczy pobrane od dawców organów tuż po zgonie reagowały na światło, a ich komórki wysyłały sygnały przypominające te, które występują u żywych ludzi. To pierwszy raz, kiedy zaobserwowano tego typu reakcje w ludzkim oku tak długo po śmierci klinicznej. Czy komórki nerwowe można uratować po śmierci mózgowej? Po tzw. śmierci mózgowej możliwe jest pobranie do przeszczepu wielu narządów. Może być to serce, nerka, wątroba czy płuco. Jednak mózg i komórki układu nerwowego były dotychczas poza zasięgiem lekarzy. Gdy ustaje krążenie, centralny układ nerwowy jako całość umiera tak szybko, że jakiekolwiek próby potrzymania jego aktywności skazane są na niepowodzenie. Przynajmniej tak było dotychczas. Naukowcy odkrywają bowiem, że różne rodzaje neuronów reagują inaczej na brak tlenu. A to otwiera możliwości podtrzymywaniu ich przy życiu nawet po ustaniu krążenia. Eksperyment na mózgach świń. Czy trzeba zdefiniować śmierć na nowo? O tym, że jest to możliwe nie tylko teoretycznie, przekonaliśmy się w 2018 r. Naukowcy z Uniwersytetu Yale ogłosili wówczas, że udało im się podtrzymać przy życiu mózgi świń przez 36 godzin po śmierci zwierząt. Badacze dokonali tego, hamując degradację tkanki nerwowej. Pomogła w tym sztuczna krew, utrzymanie odpowiedniej temperatury, podawanie tlenu i składników odżywczych. To badanie było relacjonowane na całym świecie. Wzbudziło też wątpliwości etyczne. Co by było, gdyby podobnie potraktowano ludzkie mózgi? Oprócz głosów domagających się wprowadzenia uregulowań, które ustalałyby zasady prowadzenia podobny…

ludzkie-oko-GettyImages-1778176333-5ad08c3.jpg
width: 2121
height: 1414

To nie metafizyka: wszystko co żyje emituje światło gasnące w chwili śmierci
type: item
date: 2025-05-21T07:02:59.000Z
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: badania naukowe
subject: biologia
subject: śmierć
subject: życie
description: Żywe ciało emituje światło aż do śmierci – naukowcy odkryli zjawisko UPE, czyli emisji ultra-słabych fotonów. Świecą wszystkie organizmy: od bakterii, przez rośliny, aż po ludzi.
encoded: Spis treści Żywe organizmy świecą do śmierci Skąd bierze się emisja światła? W metafizycznych wyobrażeniach duszy lub siły życiowej często pojawia się metafora światła. Po śmierci mówimy, że światło czyjegoś życia zgasło. Okazuje się, że to nie tylko metafora. Według nowych badań naukowców z Kanady wszystkie żywe organizmy – w tym także my – emitują bardzo słabe światło aż do chwili śmierci. Żywe organizmy świecą do śmierci Najnowsze badania naukowców z Uniwersytetu Calgary oraz Narodowej Rady Badawczej Kanady wykazały, że wszystkie żywe organizmy – w tym ludzie – emitują niezwykle słabe światło. Emisja ta jednak znika wraz ze śmiercią. To zjawisko tzw. UPE (ang. ultraweak photon emission), czyli emisji ultra-słabych fotonów. Jest niewidoczne gołym okiem i zanika po śmierci organizmu. Także wyjątkowo silny stres, szczególnie u roślin, może je „wyłączyć”. Wyniki badania opublikowano właśnie w czasopiśmie „The Journal of Physical Chemistry Letters”. UPE różni się od bioluminescencji, która bywa widoczna dla ludzkiego oka. Bywa – bo bioluminescencja może zachodzić także np. w ultrafiolecie, co potwierdziły niedawne badania nad sowami. Jest ona też zjawiskiem o znacznie większej intensywności. UPE to spontaniczna emisja światła o bardzo niskiej intensywności, o długości fali między 200–1000 nanometrów. Występuje u różnych form życia – od jednokomórkowych mikrobów, po ludzi. Jest tak słabe, że niemożliwe jest dostrzeżenie go gołym okiem. Potrzeba do tego wysokoczułych instrumentów. Skąd bierze się emisja światła? Źródłem UPE są reaktywne formy tlenu (RFT). To cząsteczki powstające w komórkach podczas procesów metabolicznych. Należą do nich m.in. wolne rodniki. RFT mogą uszkadzać białka, lipidy i DNA, prowadząc do stresu oksydacyjnego, ale pełnią też ważne funkcje w organizmie, np. przy aktywowaniu niektórych enzymów. Podczas stresu komórkowego nadmierna produkcja RFT prowadzi właśnie do stresu oksydacyjnego, który może wywoływać emisję UPE. W eksperymentach wykorzystano …

AdobeStock1129794619-9050a24.jpeg
width: 4368
height: 2448

Doświadczenia bliskie śmierci wyjaśnione. Nowe badania zaskakują
type: item
date: 2025-04-09T06:03:29.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Nauka
subject: śmierć
description: Tunel, jasne światło czy wrażenie opuszczania ciała – opisywane przez osoby na granicy życia i śmierci doświadczenia – nie muszą mieć duchowego podłoża. Według autorów publikacji w „Nature Reviews Neurology” to możliwa ewolucyjna reakcja mózgu na śmiertelne zagrożenie, często mylona z halucynacją.
encoded: W tym artykule: Doświadczenia bliskie śmierci Reakcja łańcuchowa Neuronowa kaskada obronna Doświadczenia bliskie śmierci (Near Death Experience – NDE) to subiektywne przeżycie osoby, która znalazła się w stanie bliskim śmierci, np. w wyniku wypadku, zatrzymania krążenia czy śpiączki. Do najczęściej opisywanych elementów NDE należą: poczucie opuszczenia ciała, widzenie tunelu ze światłem na końcu, spotkania z istotami nadprzyrodzonymi lub zmarłymi bliskimi, oraz głębokie uczucie spokoju i jedności. Doświadczenia te bywają interpretowane zarówno w kategoriach duchowych, jak i neurobiologicznych. Doświadczenia bliskie śmierci Temat epizodów odłączenia świadomości występujących w sytuacjach związanych z rzeczywistym lub potencjalnym zagrożeniem fizycznym, regularnie powraca w badaniach neurologicznych. Grupa belgijskich uczonych, pod kierownictwem neurolożek Charlotte Martial i Pauline Fritz z Uniwersytetu w Liège, zdecydowała się przeprowadzić tzw. metaanalizę wcześniejszych publikacji naukowych o NDE, grupując tym samym najczęściej pojawiające się wnioski. Analizy obejmowały kilka teorii wyjaśniających NDE, od psychologicznych lub neurofizjologicznych po modele ewolucyjne. Linie dowodów empirycznych z różnych obszarów neuronauki, w tym badań prowadzonych nie tylko na ludziach, badań nad mistycznymi doświadczeniami psychodelicznymi u ludzi oraz badań nad umierającym mózgiem, były na tyle zbieżne, że pozwoliły wypracować kompleksowe wyjaśnienie charakterystycznych cech doświadczeń bliskich śmierci. Reakcja łańcuchowa Wyjaśnienie to nazwano NEPTUNE (od angielskiego: Neurophysiological Evolutionary Psychological Theory Understanding Near-death Experience, czyli neurofizjologiczno-ewolucyjno-psychologiczna teoria rozumienia doświadczeń bliskich śmierci). Model ten sugeruje, że NDE zaczynają się, gdy poziom tlenu w mózgu spada, stężenie dwutlenku węgla gwałtownie rośnie, powodując „kwasicę mózgową”. To z kolei uruchamia reakcję łańcuchową, która prowadzi do zwiększonej pobu…

GettyImages-685023099-3656601.jpg
width: 2235
height: 1342

Eksperci powąchali starożytne mumie. Pierwsze takie badanie
type: item
date: 2025-02-14T11:42:57.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: egipcjanie
subject: mumia
subject: śmierć
subject: starożytny egipt
subject: zapach
description: To pierwsze tego typu badanie przeprowadzone w Egipcie. Eksperci powąchali dziewięć mumii sprzed tysięcy lat. Niektóre z nich pachniały jak doskonałe perfumy, ale zdarzały się egzemplarze zjełczałe.
encoded: Spis treści: Mumie celem badań Naukowe wąchanie mumii egipskich Mumie jak perfumy. Chociaż nie zawsze Z czym kojarzymy starożytny Egipt? Z wielkimi piramidami, niebosiężnymi świątyniami i, oczywiście, przerażającymi mumiami. W kulturze popularnej, czyli w filmach, zmarli zawinięci w bandaże ożywają i atakują śmiałków naruszających ich spokój. Prawda o mumiach jest zgoła inna. Konserwatorzy bardzo często mówią, że lubią pracować nad mumiami. Bo te po prostu… ładnie pachną. Mumie celem badań Międzynarodowa grupa naukowców ze Słowenii, Polski i Egiptu postanowiła w usystematyzowany sposób przebadać zapach mumii. Właśnie podsumowano projekt kierowany przez prof. Matiję Strliča z University College London i z Uniwersytetu w Ljubljanie. Publikacja na ten temat ukazała się na łamach czasopisma naukowego „Journal of the American Chemical Society”. Skład substancji służących do balsamowania był celem ekspertyz mumii sprowadzonych w czasach kolonialnych do Europy. Ale do tej pory nie przeprowadzono tak szeroko zakrojonego badania wśród mumii przechowywanych w Egipcie. Wytypowano dziewięć mumii z różnych okresów starożytnego Egiptu – od czasów Nowego Państwa (połowa II tysiąclecia p.n.e.) po okres rzymski (IV wiek n.e.) – z kolekcji słynnego Muzeum Egipskiego w Kairze. – Dla starożytnych Egipcjan mumifikacja była ważną praktyką pogrzebową, mającą na celu zachowanie ciała i duszy w życiu pozagrobowym poprzez szczegółowy rytuał balsamowania zmarłego przy użyciu olejków, wosków i balsamów. Praktyka ta ewoluowała z biegiem czasu, a identyfikacja różnych technik i stosowanych materiałów zapewnia wgląd w epokę, lokalizację i status społeczno-ekonomiczny mumifikowanej osoby – opowiada współautor badania, prof. Ali Abdelhalim, dyrektor Muzeum Egipskiego w Kairze. Również dla starożytnych Egipcjan zapach odgrywał kluczową rolę w procesie mumifikacji. Przyjemne wonie kojarzone były z bóstwami egipskimi i czystością. Dlatego tak dużą wagę przykładano do płukania wnętrzności winem palmowy…

zapach-mumii-f765e65.png
width: 1200
height: 630

Zimą umiera znacznie więcej osób niż w pozostałych porach roku. Powody zaskakują
type: item
date: 2025-01-23T11:56:32.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Ludzie
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: choroby
subject: śmierć
subject: wirusy
subject: zima
description: Naukowcy próbują wyjaśnić ten fenomen już od kilku dekad. Na całym świecie zimą umiera więcej ludzi niż średnio w innych porach roku. Dlaczego tak się dzieje?
encoded: Spis treści: Wirusy lubią atakować zimą Eksperymenty z poprzedniego wieku Czy zagrażają nam zimna temperatury? Nie ma jednej prostej odpowiedzi Cztery zimowe miesiące to mało przyjemny czas do życia. Dni są krótkie. Brakuje słońca. Jest chłodno i coraz częściej deszczowo. Nic dziwnego, że w tym okresie – szczególnie gdy jest po Nowym Roku – nastrój może nam się pogarszać. Zima bywa jednak nie tylko przykrym, lecz także niebezpiecznym okresem do życia. A to z powodu zjawiska nazywanego nadmierną śmiertelnością zimową (ang. excess winter mortality). Opisuje ono zaskakującą prawidłowość. Otóż w zimowych miesiącach umiera znacznie więcej ludzi niż średnio we wszystkich trzech pozostałych porach roku. Zwykle dotyczy to krajów umiarkowanym i chłodnym klimacie. W Stanach Zjednoczonych np. w latach 2011-2016 zimą śmiertelność była wyższa o 8-12 proc. niż w pozostałych porach roku. Dlaczego tak się dzieje? Naukowcy znaleźli kilka przyczyn tego zjawiska. Jednak nie opracowali jeszcze pełnej odpowiedzi. Wirusy lubią atakować zimą Pierwszy powód jest stosunkowo łatwy do wskazania. To wirusy wywołujące choroby układu oddechowego. Wiele z nich, na czele z wirusami grypy, jest sezonowe. Szczyt ich aktywności – oraz zagrożenia, jakie dla nas stanowią – przypada na zimowe miesiące. Naukowcy szacują, że połowa nadmiarowej liczby zgonów przypadającej na zimę to efekt właśnie działania wirusów. Co jednak z drugą połową? Eksperymenty z poprzedniego wieku Jeszcze pod koniec zeszłego wieku wydawało się, że odpowiedź jest prosta. „Choroba niedokrwienna serca jest główną przyczyną nadmiernej śmiertelności zimowej, odpowiadając za około połowę wszystkich nadmiarowych zgonów. Większość tych zgonów następuje kilka godzin lub dzień lub dwa po ekspozycji na zimno” – napisał William Keatinge, brytyjski fizjolog, w artykule opublikowanym w 1995 roku. Keatinge doszedł do takich wniosków po przeprowadzeniu badań laboratoryjnych. Zaproszeni do nich uczestnicy przez kilka godzin albo siedzieli w ciepl…

shutterstock2232968605-0eddd2a.jpg
width: 1000
height: 667

Nowe oblicze ofiar katastrofy w Pompejach. Archeologiczna niespodzianka sprzed 2 tys. lat
type: item
date: 2024-11-08T11:30:10.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: cesarstwo rzymskie
subject: dna
subject: genetyka
subject: odkrycia archeologiczne
subject: pompeje
subject: śmierć
subject: starożytność
subject: włochy
description: Naukowcy pozyskali materiał genetyczny ze szczątków osób pogrzebanych przez wulkan w starożytnych Pompejach. Badania ukazały to słynne miasto i jego mieszkańców w nowym świetle. Okazało się, że w wielu przypadkach archeolodzy mylili się.
encoded: Spis treści: Masowa śmierć w Pompejach DNA z odlewu? Kosmopolityczna natura Imperium Rzymskiego i Pompejów Regularne wykopaliska w obrębie rzymskiego miasta Pompeje w dzisiejszych Włoszech rozpoczęły się już w połowie XVIII wieku. I ciągle trwają. Każdego roku archeolodzy informują o odkryciu kolejnych pomieszczeń i przedmiotów pogrzebanych przez wulkan w 79 roku n.e. Jednak najnowsze ustalenie ukazuje to miasto w nowym świetle. Dokonano go nie w terenie, ale w zaciszu sterylnie czystych laboratoriów. Masowa śmierć w Pompejach W Pompejach mieszkało nawet kilkanaście tysięcy osób. Z szacunków badaczy wynika, że w wyniku katastrofy naturalnej zginęło około 2 tysiące z nich. Część z nich ugrzęzła w zawalonych domach, innych pogrzebały kamienie i warstwa popiołu. Szczątki zachowały się w specyficzny sposób – popioły wypaliły ciała, ale wokół nich zachowała się pusta przestrzeń. Dziewiętnastowieczny badacz Giuseppe Fiorelli opracował metodę pozyskiwania odlewów zmarłych. Polega na wlaniu w puste przestrzenie płynnego gipsu. W ten sposób ukazują się kształty ofiar kataklizmu. DNA z odlewu? Wydawać by się mogło, że pozyskanie materiału genetycznego ze szczątków mieszkańców Pompejów będzie niemożliwe. Tymczasem zespół badaczy z Uniwersytetu we Florencji, Uniwersytetu Harvarda i Instytutu Antropologii Ewolucyjnej Maxa Plancka w Lipsku wyodrębnił DNA z mocno pofragmentowanych szczątków szkieletowych znajdujących się w 14 spośród 86 słynnych odlewów poddawanych renowacji. DNA przyniosło masę informacje na temat mieszkańców starożytnego miasta. Wnioski płynące z analizy materiału genetycznego okazały się zaskakujące dla badaczy i wcale nie jest to przesadne stwierdzenie. Rewelacyjne wyniki badań opublikowano na łamach czasopisma naukowego „Current Biology”. Matka, która okazała się być mężczyzną. DNA prawdę ci powie Dane genetyczne dostarczyły informacji o pochodzeniu Pompejańczyków. Okazało się, że pochodzili oni głównie od niedawnych imigrantów ze wschodniej części Morza Śród…

pompeje-b527611.jpg
width: 5440
height: 4080

Tak działa na nas zapach śmierci. Naukowcy odkryli niezwykłe mechanizmy
type: item
date: 2024-10-22T11:15:50.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: nauka
subject: śmierć
description: Badania pokazują, że nawet niewielka ilość putrescyny (znanej jako tzw. zapach śmierci), związku wydzielanego przez rozkładające się ciała, wywołuje w nas podświadome reakcje obronne. Jak to wpływa na nasze codzienne życie i ewolucję?
encoded: Spis treści: Jaki jest zapach śmierci? Eksperymenty z putrescyną Adaptacyjna reakcja na zapach śmierci Inne związki chemiczne i ich wpływ na człowieka Jesień, mimo eksplozji kolorów w parkach, lasach czy sadach, to czas, kiedy dni stają się krótsze i chłodniejsze, a przyroda w pewnym sensie zamiera. Mniejsza dostępność Słońca regulującego nasze samopoczucie sprawia, że właśnie w październiku i listopadzie ludziom częściej zdarza się popadać w melancholijny nastrój. Ta sezonowa refleksja nad przemijaniem ma głębokie korzenie kulturowe i biologiczne. W Polsce sprzyjają temu Dzień Wszystkich Świętych oraz Zaduszki. Śmierć to oczywiście kwestia nie tylko filozoficzna. Najnowsze badania pokazują, że zapach rozkładającego się ciała, a dokładniej związek chemiczny zwany putrescyną, może wpływać na ludzkie zachowanie w zaskakujący sposób. Jaki jest zapach śmierci? Putrescyna to organiczny związek chemiczny, który powstaje w wyniku rozkładu tkanek zwierzęcych i ludzkich. To właśnie ona odpowiada za charakterystyczny odór gnijącego mięsa. Chociaż sama myśl o tym zapachu może wywoływać odrazę, nowe badania sugerują, że jego wpływ na nasze zachowanie może sięgać znacznie głębiej. W 2015 roku przeprowadzono badanie, które miało na celu sprawdzenie, czy putrescyna może być postrzegana jako sygnał zagrożenia i jak wpływa ona na ludzkie reakcje obronne. Badacze stwierdzili, że nawet krótkotrwała ekspozycja na ten związek wywołuje wzmożoną czujność oraz uruchamia mechanizmy obronne, takie jak zwiększona gotowość do ucieczki czy agresywne reakcje. Co ciekawe, uczestnicy eksperymentu nie musieli nawet świadomie wyczuwać zapachu, by ich mózg reagował na jego obecność. Eksperymenty z putrescyną Aby lepiej zrozumieć, jak putrescyna wpływa na ludzkie zachowanie, przeprowadzono serię eksperymentów. W pierwszym z nich badano czujność uczestników, którzy byli narażeni na różne zapachy: putrescynę, amoniak (który także ma intensywny zapach, ale nie jest związany z procesem rozkładu) oraz wodę…

Zapach-smierci-9ff158d.jpg
width: 2122
height: 1412

Mumia jak z horroru. Naukowcy odkryli, że Egipcjanka sprzed 3,5 tys. lat mogła umrzeć w męczarniach
type: item
date: 2024-08-02T13:03:47.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: badania naukowe
subject: egipt
subject: mumia
subject: śmierć
subject: starożytny egipt
subject: Wolny czas
description: Niezwykła mumia z drugiego tysiąclecia przed naszą erą ma szeroko otwarte, wykrzywione usta. Długo przypuszczano, że to efekt niedbałości balsamistów. Jednak najnowsze badania wskazują na coś innego. Kobieta najprawdopodobniej zmarła w męczarniach. Przerażający wygląd jej zwłok to efekt rzadkiego skurczu mięśni, pojawiającego się w chwili śmierci.
encoded: W tym artykule: Gdzie znaleziono niezwykłą mumię? Czego dowiedzieliśmy się o mumii? Niedbalstwo? Nic podobnego Straszna śmierć starożytnej Egipcjanki Badania z wykorzystaniem nowoczesnych technik obrazowania rzuciły nowe światło na historię jednej z najsłynniejszych mumii znalezionych w Egipcie. Tzw. Krzycząca Kobieta to zabalsamowane i zmumifikowane zwłoki sprzed ok. 3,5 tys. lat. Mumia ma niezwykły, charakterystyczny wygląd. Jej usta są szeroko otwarte i wykrzywione. Przypomina postać ze sławnego obrazu Edvarda Muncha „Krzyk”. Mumia robi przerażające wrażenie, jakby była z horroru. Jednak naukowcy długo uważali, że to efekt zwykłego niedbalstwa starożytnych balsamistów. Przyjmowano, że podczas mumifikacji zapomnieli oni zamknąć usta i unieruchomić szczękę zmarłej. Przez co po śmierci zaczęła wyglądać niczym bohaterka filmu grozy. Najnowsze analizy wskazują na co innego. W czasopiśmie naukowym „Frontiers in Medicine” ukazał się artykuł dr Sahar Saleem, profesorki radiologii z Uniwersytetu Kairskiego. Saleem odkryła, że „Krzycząca Kobieta” była balsamowana z użyciem drogich, sprowadzanych z zagranicy materiałów. Nie mogło więc być mowy o niedbalstwie. Zdaniem Saleem jej straszny wygląd to najprawdopodobniej efekt cierpienia w chwili śmierci. Gdzie znaleziono niezwykłą mumię? W 1935 roku nowojorskie Metropolitan Museum zorganizowało wyprawę archeologiczną do Egiptu. Na stanowisku Deir el-Bahari w pobliżu Luksoru znaleziono grobowiec Senenmuta. Senenmut był wysokim egipskim urzędnikiem, architektem, zaufanym sługą królowej Hatszepsut. Wybudował dla niej słynną, wykutą w skale świątynię, która przetrwała do naszych czasów. Badania grobowca Senenmuta sprzed prawie dziewięćdziesięciu lat przyniosły sporo niespodzianek. Pod grobem architekta znaleziono komorę ze szczątkami jego matki Hat-Nufer. Byli tam również inni, niezidentyfikowani krewni. W komorze znajdowała się także drewniana trumna – a w niej szczątki kobiety w średnim wieku. To właśnie była „Krzycząca Kobieta”. …

mumia-jak-z-horroru-ta-kobieta-sprzed-3-5-tys-lat-mogla-umrzec-w-meczarniach1-8b572f4.jpg
width: 1004
height: 668

Śmierć „szalonego mnicha" obrosła w wiele mitów. Z czyjej ręki zgiął Grigorij Rasputin?
type: item
date: 2024-04-27T06:26:04.000Z
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: mnisi
subject: śmierć
subject: tajemnice
description: Wpływowy „szalony mnich” przeżył otrucie cyjankiem i dwa postrzały. Grigorij Rasputin nie chciał odchodzić z tego świata. Co wreszcie go zabiło? Sprawa do dziś nie jest do końca jasna.
encoded: W tym artykule: Kim był Rasputin? Spisek księcia Jusupowa przeciw Rasputinowi Rasputin przeżył zamachy na jego życie Kto zabił Rasputina? Mityczne bogactwo Rasputina Śmierć Grigorija Rasputina w nocy z 29 na 30 grudnia 1916 r. obrosła wieloma mitami. Według relacji pozostawionych przez zamachowców syberyjski mistyk okazał się niesamowicie trudny do zabicia. Przeżył próbę otrucia cyjankiem oraz dwukrotny postrzał. Do dzisiaj nie wiadomo, kto faktycznie wysłał go na tamten świat. Kim był Rasputin? Rasputin wkradł się w carskie łaski już w roku 1912. Wtedy miał rzekomo tylko sobie znanym sposobem zatamować krwotok wewnętrzny u chorego na hemofilię carewicza Aleksego. Z czasem wpływy rozpustnego mnicha na monarszą parę stały się niemal nieograniczone. Właśnie jego radami kierował się Mikołaj II, wyznaczając kolejnych premierów i ministrów. Po wybuchu I wojny światowej i druzgoczących klęskach poniesionych przez carską armię na froncie coraz głośniej mówiło się, że za wszystkie nieszczęścia jakie spadły na Rosję odpowiada nie kto inny jak Rasputin. Oskarżano go o kontakty z niemieckim wywiadem i świadome działanie na szkodę kraju. Dlaczego mnisi żyją w celibacie? Bo przynosi to zaskakujące, długofalowe korzyści ewolucyjne, odkryli antropolodzy Badania terenowe przeprowadzone na Wyżynie Tybetańskiej przyniosły wyjaśnienie intrygującej kwestii: dlaczego mnisi żyją w celibacie? Naukowcy znaleźli zaskakującą odpowiedź. Otóż okaz... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/dlaczego-mnisi-zyja-w-celibacie-bo-przynosi-to-zaskakujace-dlugofalowe-korzysci-ewolucyjne-odkryli-antropolodzy-fot-he-penglei-china-news-service-visual-china-group-via-getty-images-59c3610.jpeg" width="938" height="624" alt="Dlaczego mnisi żyją w celibacie? Bo przynosi to zaskakujące, długofalowe korzyści ewolucyjne, odkryli antropolodzy (fot. He Penglei/China News Service/Visual China Group via Getty Images)" title="Dlaczego mnisi żyją w celibacie? Bo przynosi to zaska…

smierc-szalonego-mnicha-obrosla-w-wiele-mitow-kto-stoi-za-smiercia-grigorija-rasputina-b7d5c17.png
width: 1200
height: 630

Rdzeń demona doprowadził do śmierci 2 naukowców. Wciąż nie wiadomo, co się stało z tą śmiercionośną kulą
type: item
date: 2024-03-30T13:19:38.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: bomba atomowa
subject: Edukacja
subject: fizyka
subject: historia
subject: II wojna światowa
subject: śmierć
subject: wypadek
description: W historii nauki nie brak tragicznych wypadków. Za aż dwa z nich odpowiada rdzeń demona. Czyli kula z plutonu, która miała stać się jedną z amerykańskich bomb atomowych.
encoded: W tym artykule: Czym był rdzeń demona Amerykanie chcieli zrzucić kolejną bombę atomową na Tokio Pierwszy wypadek śmiertelny Drugi wypadek śmiertelny Dalsze losy „rdzenia demona” Szczególne miejsce wśród niebezpiecznych obiektów zainteresowania naukowców zajmuje pewna kula z plutonu. Stała się ich nemezis aż dwukrotnie, zyskując przydomek „rdzenia demona” lub „diabelskiego rdzenia” (demon core). Czym był rdzeń demona Rdzeń demona był wykonany ze stopu plutonu z galem. Pokryto go warstwą niklu, by zapobiec korozji plutonu. Pluton to metal, który – podobnie jak uran – ulega rozpadowi radioaktywnemu. W czasie tej reakcji jądra atomowe izotopu plutonu 239 rozpadają się na lżejsze. Uwalniają przy tym neutrony i energię. Jeśli zbierzemy w jednym miejscu wystarczająco dużo plutonu czy uranu, reakcja rozszczepienia jąder przebiega w sposób łańcuchowy. Oznacza to, że każde rozszczepienie jądra atomowego inicjuje dokładnie jedno następne rozszczepienie. Dzieje się to dzięki neutronom. Ilość metalu, przy której dochodzi do reakcji łańcuchowej to tzw. masa krytyczna. Mechanizm reakcji łańcuchowej jest podstawą działania elektrowni jądrowych i bomb atomowych. Kula nazwana potem „rdzeniem demona” miała średnicę 89 mm i masę 6,2 kg. Masę dobrano tak, by była jak najbliższa krytycznej. Do reakcji łańcuchowej można było doprowadzić, otaczając kulę materiałem odbijającym neutrony. W 1945 r. kula ta służyła fizykom z Los Alamos pracującym nad bombą plutonową do badań nad masą krytyczną. Z plutonu, z którego ją uformowano, pierwotnie miała powstać trzecia bomba przeznaczona do zrzucenia na Japonię. Amerykanie chcieli zrzucić kolejną bombę atomową na Tokio Pierwsza broń atomowa została zbudowana w ramach Projektu Manhattan. W lipcu 1945 roku Stany Zjednoczone wyprodukowały wystarczającą ilość paliwa na trzy kompletne bomby jądrowe: „Gadget” (zbudowany z plutonu), „Little Boy” (z uranu) „Fat Man” (z plutonu). Została jeszcze taka ilość plutonu, która prawie wystarczyłaby na czwartą bombę.…

rdzen-demona-doprowadzil-do-smierci-2-naukowcow-wciaz-nie-wiadomo-co-sie-stalo-z-ta-smiercionosna-kula-fot-richard-g-hewlett-wikimedia-commons-public-domain-ac8d181.jpg
width: 1200
height: 601

Samozapłon człowieka to prawdziwe zjawisko? Przerażający fenomen do dziś pozostaje niewyjaśniony
type: item
date: 2024-03-30T10:23:02.000Z
creator: Artur Białek
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: chemia
subject: człowiek
subject: Edukacja
subject: legendy
subject: śmierć
description: Samozapłon człowieka jest zjawiskiem, które do dziś pozostaje niewyjaśnione. Znanych jest ponad 200 tajemniczych zgonów, rzekomo będących wynikiem spontanicznego spopielenia. Czy człowiek rzeczywiście może zapalić się samoistnie, bez żadnej przyczyny? Nieliczni naukowcy podejmowali się prób wyjaśnienia tego tajemniczego i przerażającego fenomenu. Nie doprowadziło to do żadnych konkretnych wniosków i dziś nauka akademicka całkowicie kwestionuje istnienie zjawiska nazywanego SHC.
encoded: W tym artykule: Czym jest samozapłon człowieka? Spontaniczny samozapłon a badania naukowe Spalanie acetonu i tłuszczu Może wydawać się, że samozapłon człowieka jest jedną z miejskich legend. Tymczasem nie brakuje raportów straży pożarnej, w których opisywane są przypadki niewyjaśnionego spopielenia ciała. Większość opisów zawiera dokładnie te same elementy: brak oznak pożaru w pomieszczeniu, doszczętnie lub w znacznym stopniu spalone ciało, zapłon nastąpił od środka. Często pojawia się też wzmianka o nogach, jako o jednych częściach ciała, które nie uległy spopieleniu. Pierwsze doniesienia o przypadkach samozapłonu ludzi zaczęły pojawiać się w XVII wieku. I choć dziś wiadomo, że niektóre z nich nie były żadnym fenomenem, a samobójstwem lub sprawnie zaaranżowaną zbrodnią, to wiele nigdy nie doczekało się wyjaśnienia. Czym jest samozapłon człowieka? Określenie „samozapłon” spopularyzował Charles Dickens w powieści „Samotnia”. Termin samozapłon człowieka, czyli spontaneous human combustion (SHC), potocznie jest definiowany jako niewyjaśniony przypadek zgonu w następstwie spopielenia, w którym brakuje śladów źródła ognia, substancji zapalającej i ingerencji z zewnątrz. W takich przypadkach ogień ma pojawiać się wewnątrz ciała bez żadnej konkretnej przyczyny. Trójkąt bermudzki. Dlaczego legenda trzyma się mocno? Trójkąt bermudzki. Dlaczego zwykły kawałek morza u wybrzeży Stanów Zjednoczonych cieszy się tak złą sławą? Cała sprawa ma więcej wspólnego z medialną wrzawą niż z rzetelnymi danymi Istnieje hipoteza, że do takich przypadków ma dochodzić w wyniku przyspieszenia metabolizmu. Brzmi jak wymysł wybujałej wyobraźni? Być może, jednak w tym miejscu należy wspomnieć o wielu niewyjaśnionych przypadkach spopielenia. Niewyjaśnionych, ale czy rzeczywiście tajemniczych? Spontaniczny samozapłon a badania naukowe Jak wspomnieliśmy wcześniej, środowisko akademickie kwestionuje istnienie zjawiska samozapłonu. Naukowcy wskazują, że najbardziej prawdopodobną przyczyną są niewykryte …

samozaplon-czlowieka-to-prawdziwe-zjawisko-przerazajacy-fenomen-do-dzis-pozostaje-niewyjasniony-ryc-shutterstock-5df6227.jpg
width: 1000
height: 667

Sztuczna inteligencja przewidzi, czy będziesz bogaty. Wie też, kiedy umrzesz
type: item
date: 2024-03-25T10:54:20.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: komputery
subject: medycyna
subject: śmierć
subject: Społeczeństwo
subject: życie
description: Może przewidywać wyniki zdrowotne: zdrowie reprodukcyjne, otyłość albo kto zachoruje na raka, a kto nie. Ale może również przewidzieć, czy zarobisz dużo pieniędzy. Duńscy naukowcy stworzyli algorytm przewidujący, jak będziemy żyć i w jaki sposób umrzemy.
encoded: W tym artykule: Jakie dane są analizowane? Algorytmy pomagają lekarzom Trafne przewidywania w 78 proc. przypadków Badacze z Duńskiego Uniwersytetu Technicznego (DTU) skonstruowali life2vec. To program głębokiego uczenia maszynowego, analizujący wzorce w ludzkich życiorysach i na ich podstawie wyciągający wnioski dotyczące przyszłości poszczególnych ludzi. Algorytm wykorzystuje podobny proces, jak ChatGPT. Z tą różnicą, że zamiast na języku, skupia się na analizie zmiennych wpływających na życie poszczególnych ludzi. Chodzi o zmienne takie jak data i miejsce urodzenia, edukacja, świadczenia społeczne, a nawet czas pracy. Twórcy life2vec chcą badać powtarzające się wzorce, aby przewidzieć szeroki zakres „wydarzeń” zdrowotnych lub społecznych w życiu konkretnych ludzi. Jakie dane są analizowane? – To bardzo ogólne ramy do przewidywania ludzkiego życia. Jednak już wiemy, że przyszłe możliwości są praktycznie nieograniczone – powiedział Sune Lehmann, profesor na Duńskim Uniwersytecie Technicznym (DTU). To jeden z autorów badania opublikowanego niedawno w czasopiśmie naukowym „Nature Computational Science”. Polska i Polacy „oczami” AI. Tak sztuczna inteligencja widzi nasz kraj Poprosiliśmy sztuczną inteligencję o to, aby wygenerowała obrazki przedstawiające nasz kraj i rodaków. Oto, jakie jest wyobrażenie AI o Polsce. Jednak przed obejrzeniem galerii przeczytaj, c... Podstawą modelu life2vec są anonimowe dane około sześciu milionów Duńczyków, zebrane przez oficjalną agencję Statistics Denmark. Analizując sekwencje zdarzeń, algorytm może przewidzieć przebieg życia – od narodzin aż do ostatniego tchnienia. – Potrafi np. przewidywać stan zdrowia. Może więc przewidywać płodność lub otyłość, albo można przewidzieć, kto zachoruje na raka, a kto nie. Ale może również przewidzieć, czy zarobisz dużo pieniędzy – powiedział prof. Lehmann. Algorytmy pomagają lekarzom Zespół stara się zaadaptować innowacje, które umożliwiły algorytmom typu ChatGPT przetwarzanie języka. Uczeni wykorzys…

sztuczna-inteligencja-przewidzi-czy-bedziesz-bogaty-wie-tez-kiedy-umrzesz-fot-shutterstock-a57b0f4.jpg
width: 1000
height: 501

Dziwny przypadek Clairviusa Narcisse’a. Czy ten mężczyzna zmienił się w zombie, czy był zwykłym oszustem?
type: item
date: 2024-03-03T10:24:49.000Z
creator: Adam Węgłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: czarownice
subject: legendy
subject: śmierć
subject: Wolny czas
description: Clairvius Narcisse urodził się w 1922 roku. Zmarł w 1962. W roku 1980 wrócił z zaświatów i został gwiazdą. Czy był przykładem zombie?
encoded: W tym artykule: Nagła choroba i śmierć Clairviusa Narcisse’a Pogrzebany żywcem i zmieniony w zombie Sensacyjny powrót z zaświatów Miasto L’Estère w dolinie rzeki Artibonite, Haiti, rok 1980. Na targowisku pojawia się człowiek, którego nigdy wcześniej tu nie widywano. Nagle stolarz przypomina sobie, że robił dla tego mężczyzny trumnę! Podobnie pomocnik rzemieślnika – dziś dorosły, a wtedy jeszcze czeladnik. Na dodatek to było osiemnaście lat wcześniej, w 1962 roku. Kolejni ludzie rozpoznają przybysza. Także jego siostra. Okazuje się, że to niejaki Clairvius Narcisse, rocznik 1922. Miał kiedyś w dolinie żyzną ziemię – jak dobrze pamiętają sąsiedzi – której nie chciał sprzedać, choć namawiała go cała rodzina. Nagła choroba i śmierć Clairviusa Narcisse’a I nagle, pewnej kwietniowej niedzieli w 1962 roku mężczyźnie podskoczyło ciśnienie. Choć zdrowy wcześniej jak ryba, zaczął tracić oddech. Kiedy nie pomagały mu domowe lekarstwa, po dwóch dniach, 30 kwietnia trafił do Szpitala Alberta Schweitzera w Deschapelles. Miał obrzęk płuc, stracił na wadze, drętwiał. Hipotermia, mocznica, sinica – wywiad lekarski wskazywał na kolejne niebezpieczne zaburzenia. Oblicza wudu. Reportaż ze świata duchów W hollywoodzkich filmach obrzędy wudu przedstawiane są krwawo i tajemniczo. Okazało się, że w rzeczywistości wyglądają całkiem podobnie. Na pomoc było już za późno. W środę 2 maja 1962 roku lekarze stwierdzili zgon Clairviusa. Nie mieli wątpliwości, że nie żyje. Wyedukowani byli więcej niż przyzwoicie jak na miejscowe warunki. Jeden był Amerykaninem, drugi miał za sobą naukę w USA). Wypełnili dokumenty, a niepiśmienna siostra zmarłego „podpisała się” na zaświadczeniu o zgonie brata odciskiem palca. Następnego dnia rano Narcisse został pochowany na cmentarzu Benetier. Pogrzebany żywcem i zmieniony w zombie „Kiedy mnie tutaj grzebali – wspominał po latach na cmentarzu – słyszałem wszystko, co się dookoła działo, lecz nie mogłem się poruszyć, odezwać ani czegokolwiek zrobić”. Jeden z gwoźd…

dziwny-przypadek-clairviusa-narcisse-a-czy-ten-mezczyzna-zmienil-sie-w-zombie-czy-byl-zwyklym-oszustem-fot-jean-claude-francolon-gamma-rapho-via-getty-images-379b252.jpg
width: 1024
height: 687

Interesująca praktyka w krypcie sprzed kilkuset lat w Pucku. W trumnie odkryto szyszki
type: item
date: 2024-01-09T13:35:30.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: cmentarze
subject: Edukacja
subject: kościoły
subject: krypta
subject: renesans
subject: śmierć
subject: Wolny czas
description: W trumnie magnatki w krypcie w Pucku archeolodzy znaleźli szyszki chmielu. Kilkaset lat temu od momentu śmierci do umieszczenia trumny z ciałem w krypcie mijały czasem tygodnie. Szyszki miały spowolnić rozkład ciała i zniwelować towarzyszące temu zapachy.
encoded: W tym artykule: Archeolodzy wkraczają do krypty Szyszki w trumnie kontra zapach Historia krypty rodziny Wejherów Krypta pod kościołem Zmarli w krypcie Kultura funeralna magnatów Podczas remontu posadzki w kościele parafialnym w Pucku (woj. pomorskie) w kaplicy Wejherów odsłonięto wejście do krypty. Był to grobowiec Wejherów – jednego z najznaczniejszych rodów w Prusach Królewskich w końcu XVI i w pierwszej połowie XVII wieku. Archeolodzy wkraczają do krypty Otwarty dostęp do wnętrza grobowca i zmiana stabilnych warunków środowiskowych panujących w krypcie groziły całkowitym zniszczeniem zachowanych jeszcze szczątków pochówków i wyposażenia grobowego – podaje serwis Archeowieści. To dlatego do działania przystąpili archeolodzy z Katedry Średniowiecza i Nowożytności Uniwersytetu Warszawskiego. Mimo zniszczeń i prawdopodobnego obrabowania krypty badania przeprowadzone w grobowcu ukazały szczegóły dotyczące obrządku pogrzebowego kręgów magnackich w czasach nowożytnych. Szyszki w trumnie kontra zapach Archeolodzy natknęli się w jednej z trumien na zastanawiające wyposażanie. W trumnie Anny Wejher (1580-1626) było sporo szyszek chmielu. Dlaczego? – Niejednokrotnie mijało wiele tygodni od momentu śmierci, zanim trumnę z ciałem umieszczono w miejscu ostatecznego pochówku. Aby w tym czasie spowolnić rozkład ciała oraz zniwelować towarzyszące temu zapachy, stosowano różne zabiegi sanitarne, które odnotowano również w krypcie Wejherów – pisze dr Karolina Blusiewicz, archeolog z Katedry Średniowiecza i Nowożytności Wydziału Archeologii UW w Archeowieściach. – Należało do nich między innymi stosowanie ziół o działaniu antyseptycznym, takich jak chmiel, którego szyszki licznie zachowały się na dnie trumny Anny Wejher – dodaje badaczka. W walce z zapachem pomocne były też inne praktyki. Trumny uszczelniano tkaninami nasączonymi dziegciem lub smołą, a ich wnętrza zasypywano wapnem. Historia krypty rodziny Wejherów Kaplicę i kryptę Wejherów ufundowali w latach 1597–1599 Ernest Wejhe…

interesujaca-praktyka-w-krypcie-sprzed-kilkuset-lat-w-pucku-w-trumnie-odkryto-szyszki-ba5369f.jpg
width: 3984
height: 2656

Śmiertelna dawka kofeiny jest dość duża. Ile by trzeba wypić kawy, aby ją osiągnąć?
type: item
date: 2024-01-08T07:57:10.000Z
creator: redakcja
subject: Nauka
subject: czas na kawę
subject: człowiek
subject: kawa
subject: kofeina
subject: medycyna
subject: Onet
subject: śmierć
subject: Zdrowie
description: Kofeina obecna w kawie, herbacie i kakao jest silnym stymulatorem układu nerwowego. Jej duża ilość jest jednak toksyczna. Jaka jest śmiertelna dawka kofeiny?
encoded: W tym artykule: Działanie kofeiny na człowieka Szkodliwa dawka kofeiny Śmiertelna dawka kofeiny Jak wzmocnić działanie kofeiny Wpływ kofeiny na kobiety w ciąży Kofeina a palpitacje serca Wpływ kofeiny na nawodnienie organizmu Kofeinę zawartą w kawie czy herbacie ludzkość stosuje od kilkuset lat. Ma ona typowe dla tej grupy działanie: poprawia koncentrację, odpędza sen, zwiększa produktywność, szybkość reakcji na bodźce. Nic dziwnego, że kofeina stała się częścią współczesnej kultury. Jednak ten składnik w nadmiarze może być szkodliwy. Warto zatem wiedzieć, ile wynosi śmiertelna dawka kofeiny. Działanie kofeiny na człowieka Kofeina zaliczana jest do alkaloidów. Osłabia ona oddziaływanie adenozyny na komórki nerwowe. Adenozyna hamuje aktywność neuronów. Kofeina znosi to działanie, czego efektem jest odczuwane po jej spożyciu pobudzenie. Towarzyszy temu przyspieszenie tętna, rozszerzenie niektórych naczyń krwionośnych i ułatwienie skurczu mięśni. Organizm osoby regularnie spożywającej kofeinę przyzwyczaja się do tych efektów. Kofeina produkowana jest przez ponad 60 gatunków roślin. Nazwę zawdzięcza kawowcowi (Coffea), pochodzącemu z Etiopii i uprawianemu tam od tysięcy lat. Kawa dla wielu osób jest codziennym napojem, mającym również właściwości zdrowotne. Analizy wykazały, że zawarte w niej przeciwutleniacze wydłużają życie i chronią przed chorobami. Szkodliwa dawka kofeiny Duża ilość kofeiny wywołuje bezsenność, nadpobudliwość, zaburzenia rytmu serca czy bóle brzucha. Dlatego nie powinniśmy spożywać więcej niż 400 mg kofeiny dziennie. Taką ilość zawiera 8–10 małych espresso albo 5–6 filiżanek kawy parzonej. Czy kawa bezkofeinowa to napój „gorszego sortu”? [TYLKO O KAWIE] Dla wielu ludzi kawa i kofeina są nierozerwalnie połączone. Działanie jest proste – piją kawę, żeby pobudzić się, dzięki zawartej w niej kofeinie. Jednak są sytuacje, w których chętn... Jednak kofeina znajduje się nie tylko w kawie, ale także w herbacie, czekoladzie, coli i napojach energetyzujących.…

smiertelna-dawka-kofeiny-fot-shutterstock-b99ff37.jpg
width: 1000
height: 662

Tafefobia to lęk przed pogrzebaniem żywcem. Czy takie przypadki naprawdę się zdarzały?
type: item
date: 2023-12-23T13:26:02.000Z
creator: Artur Białek
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: medycyna
subject: pogrzeb
subject: psychologia
subject: śmierć
subject: Zdrowie
description: Osoby, które nigdy nie cierpiały na żadną formę tego schorzenia, rozpatrują fobię jako irracjonalny, niezrozumiały lęk. Dla dotkniętych tym zaburzeniem, ich choroba jest walką z własnym umysłem, czyli z przeciwnikiem, z którym najczęściej nie da się wygrać. Nie bez specjalistycznej pomocy. Ludzie od zarania boją się różnych rzeczy i zjawisk. Jedną z najcięższych form niekontrolowanego, paraliżującego lęku jest tafefobia.
encoded: W tym artykule: Geneza i objawy tafefobii Skąd wzięła się tafefobia? Historyczne przypadki pogrzebania żywcem Tafefobia – rytuały i praktyki stosowane w leczeniu lęku Znane osoby cierpiące na tafefobię Tafefobia we współczesnym społeczeństwie Fobie przybierają różne oblicza. Niektórzy panicznie boją się owadów (entomofobia), inni odczuwają lęk przed brudem i zarazkami (mizofobia), jeszcze inni nie mogą zapanować nad strachem na samą myśl o ciemności (nyktofobia). Czego boją się osoby cierpiące na tafefobię? Pogrzebania żywcem. Geneza i objawy tafefobii Trudno jednoznacznie wskazać, kiedy na świecie pojawiły się pierwsze przypadki tego schorzenia. O lęku przed pogrzebaniem za życia pisano już w XVI stuleciu. Tafefobia przybrała na sile w epoce oświecenia, trwającej od końca XVII do początku XIX wieku. Wówczas chrześcijańskie dogmaty zaczęły być poddawane w wątpliwość, a o śmierci coraz częściej mówiono jako ostatecznym końcu życia. To dodatkowo podsyciło strach. XIX wiek to z kolei czas, w którym panika osiągnęła apogeum i przybrała formę masowego zjawiska. Dlaczego? Właśnie wtedy Europę nawiedzały kolejne epidemie cholery. Ciała zmarłych grzebano w pośpiechu. Należy podkreślić, że wówczas zgon stwierdzano na podstawie braku wyczuwalnego tętna i oddechu. Pośpiech połączony z raczkującą (w porównaniu z dzisiejszą) wiedzą medyczną prowadził do sytuacji, w których w grobach składano wciąż żyjące osoby. Zdarzało się, że medycy stwierdzali zgon na podstawie mylących dowodów, podczas gdy diagnozowany człowiek znajdował się w stanie śpiączki, letargu, katatonii lub nawet omdlenia. Można więc powiedzieć, że u podstaw tafefobii leży brak zaufania do lekarzy i innych przedstawicieli służb medycznych. Nie całkiem umrzemy. Życie po śmierci istnieje – choć nie takie, jak sądzisz Nasze ciała zamieszkują miliardy mikroorganizmów żyjących z nami w symbiozie. Pomagają nam trawić pokarm i wytwarzać niezbędne witaminy. Chronią nas przed infekcjami i pełnią wiele inny... <img src="https…

tafefobia-korzenie-leku-przed-pogrzebaniem-zywcem-ryc-shutterstock-a867672.jpg
width: 1000
height: 750

Nie całkiem umrzemy. Życie po śmierci istnieje – choć nie takie, jak sądzisz
type: item
date: 2023-10-03T14:23:03.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: biologia
subject: ciało
subject: człowiek
subject: Dom
subject: mikroby
subject: nauka
subject: śmierć
description: Nasze ciała zamieszkują miliardy mikroorganizmów żyjących z nami w symbiozie. Pomagają nam trawić pokarm i wytwarzać niezbędne witaminy. Chronią nas przed infekcjami i pełnią wiele innych krytycznych funkcji. Są częścią nas i żyją długo po tym, gdy my umrzemy.
encoded: W tym artykule: Czym jest nekrobiom? Po śmierci człowieka jego mikrobiom rozkłada ciało Mikrobiom łączy się z nekrobiomem Bakterie pomagają uwolnić azot z martwego ciała Po śmierci włączamy się w cykl życia Ciało dorosłego człowieka o wzroście 170 cm składa się z około 30 bilionów komórek własnych i 39 bilionów bakterii. Tak przynajmniej twierdzą badacze z Instytutu Naukowego Weizmana w Izraelu. Swoje badania opublikowali w 2016 roku. Pozostawia to mocno filozoficzne pytanie o to, co jest naszym ciałem. Bo skoro bakterie są jego składową, w dodatku składową niezbędną do funkcjonowania reszty, to są czy nie są częścią nas? No chyba, że odpowiemy na to, jak producenci telefonów komórkowych. Oni utrzymują, że bateria w telefonie jest akcesorium, a nie niezbędną do funkcjonowania częścią urządzenia. Niezależnie od tego, czy uznamy bakterie za „nasze”, czy za ciało obce, pozostaje ważne pytanie. Co stanie się z tymi symbiotycznymi sojusznikami po naszej śmierci? Jaki los czeka nasz mikrobiom? Czym jest nekrobiom? – Jako mikrobiolog środowiskowy badający tzw. nekrobiom – mikroby żyjące w, na i wokół rozkładającego się ciała – byłam ciekawa naszego pośmiertnego dziedzictwa mikrobiologicznego. Możemy oczywiście założyć, że nasze mikroby umierają wraz z nami. Czyli gdy ciało się rozpadnie, one same zostaną wypłukane do środowiska – napisała profesor Jennifer DeBruyn z Uniwersytetu Tennessee. Probiotyki nie takie dobre, jak sądzono. Zaburzają florę bakteryjną organizmu Lekarze zalecają je jako osłonę podczas brania antybiotyków, ale najnowsze badania pokazują, że zaburzają florę bakteryjną i gospodarkę genetyczną. – Możemy myśleć, że nie przetrwają w prawdziwym świecie. Ale w opublikowanym przez mój zespół badaniu dzielimy się dowodami na to, że nasze mikroby nie tylko żyją po naszej śmierci. Na dodatek odgrywają ważną rolę w recyklingu ciała, co pozwala rozwinąć się nowemu życiu – dodała uczona. Po śmierci człowieka jego mikrobiom rozkłada ciało Nowe „życie” naszego ciała za…

nie-calkiem-umrzemy-zycie-po-smierci-istnieje-choc-nie-takie-jak-sadzisz-fot-stephencdickson-wikimedi-commons-cc-by-sa-4-0-9e60d5f.jpg
width: 2559
height: 1704