National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-12-04T10:59:29.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Wielkie święto wszystkich górników i Barbar. Za Barbórką stoi poruszająca legenda
items: Ten Cud Polski znajduje się 40 metrów pod ziemią. To jedna z największych atrakcji Śląska
items: Topola Tekla to żywy pomnik historii i sztuki. Gdzie rośnie to niezwykłe drzewo?
items: Czerwona cegła i symetryczne podwórka. To najpiękniejsze robotnicze osiedle w Polsce
items: Zjechałem pod ziemię i zostałem „turystą kopalnianym”. Czy to faktycznie hit Górnego Śląska?
items: To śląski raj dla rowerzystów, tłumów brak – „świetna alternatywa dla zatłoczonych tras”
items: Cuda Polski 2025 – nominacje z województw świętokrzyskiego i śląskiego
items: Zamień Tatry na skalne cuda Jury Krakowsko‑Częstochowskiej – dzieci będą zachwycone!
items: 15 polskich cudów natury, o których turyści z zagranicy mówią „Wow!”
items: Grodzisko w Wodzisławiu Śląskim z bardzo długo historią. Nowe ustalenia archeologów
items: Przez osiem lat terroryzował Śląsk. Zabijał z nienawiści do kobiet
items: Cieszyn w obiektywie. Od malowniczych uliczek po kultowe plany zdjęciowe
items: To będzie największe miasto w Polsce. Przebije stolicę aż pięciokrotnie
items: Zamek Olsztyn był potężnym orlim gniazdem. Do dziś zachowały się tylko ruiny niegdysiejszej twierdzy
items: Awanturnik na piastowskim tronie. Bolesław Rogatka zastawił własne ziemie, by mieć za co walczyć z braćmi
items: Księżna Jadwiga Śląska z Andechs jest czczona jako patronka Polski. Przewidziała śmierć swoich dwóch synów
items: Najwyższy szczyt Karkonoszy od setek lat cieszy się popularnością wśród turystów. Jak go zdobyć?
items: Tajemnicza babka Łokietka. Mąż miał ją przywieźć z wyprawy krzyżowej
items: Tarnowskie Góry to miejsce niezwykłe. Czekają tu na was Zabytkowa Kopalnia Srebra i Sztolnia Czarnego Pstrąga
items: „Tyle słońca w całym mieście”. Odwiedziłem perłę południowej Polski
items: Ryksa śląska jako jedyna Polka została cesarzową Hiszpanii. W jej życiorysie nadal jest wiele tajemnic
items: Plebiscyt Cuda Polski 2024 rozstrzygnięty. Wybraliście najpiękniejsze miejsca w kraju
items: Język śląski czy gwara śląska. Trwa spór językoznawców i działaczy
items: Cuda Polski 2024 – obiekty z Pomorskiego i Śląskiego nominowane w plebiscycie
items: Niegdyś był tajemniczą siedzibą nazistów. Dziś zamek Grodziec to turystyczna perła Polski

Wielkie święto wszystkich górników i Barbar. Za Barbórką stoi poruszająca legenda
type: item
date: 2025-12-04T10:59:00.000Z
creator: Redaktor National Geographic
subject: Historia
subject: barbórka
subject: śląsk
description: Barbórka to tradycyjne święto górników obchodzone 4 grudnia, w dniu św. Barbary z Nikomedii. Z biegiem lat obrosło w liczne zwyczaje i stało się ważnym elementem polskiej tradycji. Sprawdź, skąd się wzięło i jakie obrzędy mu towarzyszą.
encoded: Już w 1262 r. w Bożygniewie koło Środy Śląskiej powstał pierwszy kościół pod jej wezwaniem. Św. Barbara na licznych obrazach przedstawiana jest w bogatym stroju, a często również w koronie. Wynika to z tego, że, jak głosi legenda, była ona piękną córką niezwykle bogatego człowieka. Przyjęła chrześcijaństwo i złożyła śluby czystości, więc odrzucała wszystkich pretendentów do swojej ręki. Nie podobało się to jej ojcu, który uwięził ją w wieży, głodził, a następnie, gdy nie ustąpiła, skazał na śmierć i sam osobiście ściął. Został ukarany – wkrótce potem zginął od uderzenia pioruna. Kult św. Barbary w Polsce Stało się to ponoć około 305 roku, choć pewności nie mamy, gdyż legenda nie uściśla tego zbyt dokładnie. Zresztą przyznać trzeba, że występuje w wielu różnych wersjach. Fakt faktem, że Barbara, dziewica-męczennica, stała się patronką wszystkich tych, którzy narażeni są na nagłą i niespodziewaną śmierć: marynarzy, żołnierzy, więźniów, górników, rybaków, tajnych drukarzy a nawet polskiego podziemia w czasie wojny. Dawnymi czasy w warszawskim kościele Najświętszej Marii Panny na Nowym Mieście w dniu 4 grudnia zbierali się rybacy i po porannym i wieczornym nabożeństwie rozdawali biednym ryby. Także każda nowo zbudowana łódź musiała być udekorowana wizerunkiem św. Barbary. Św. Barbara jako patronka górników Niemniej dzień 4 grudnia, czyli dzień św. Barbary jest najważniejszy dla górników, którzy, narażeni nieustannie na niebezpieczeństwo i utratę życia, modlili się do niej zarówno przed zjazdem w głąb kopalni, jak również po szychcie, w podziękowaniu za opiekę. To tak wielkie przywiązanie uzasadnia jedna z wersji legend o niej, która głosi, że uciekając przed ojcem schroniła się w głębi góry, która się przed nią rozstąpiła. Podobnie górnicy schodzą w głąb ziemi i pragną, by była dla nich bezpieczna. Barbórka na Śląsku jest dniem wyjątkowym. Starym zwyczajem, odświętnie ubrani w galowe mundury i paradne czapki z pióropuszami górnicy, zbierają się rano w kopalni, by przema…

Barborka-b6380a3.jpg
width: 6048
height: 4024

Ten Cud Polski znajduje się 40 metrów pod ziemią. To jedna z największych atrakcji Śląska
type: item
date: 2025-11-23T11:15:22.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: atrakcje turystyczne
subject: cuda polski
subject: śląsk
subject: wycieczki
subject: zabrze
subject: zwiedzanie
description: Byliście już w Sztolni Królowa Luiza w Zabrzu? To w niej odbędziecie najdłuższy w Europie podziemny spływ łodziami i w nowoczesny sposób poznacie historię śląskiego przemysłu. To wyjątkowe na skalę Polski miejsce, które zostało wybrane „Cudem Polski 2025”. Dlaczego warto całą rodziną zejść pod ziemię?
encoded: Sztolnia Królowa Luiza w Zabrzu została wyróżniona prestiżowym tytułem Cudu Polski 2025 w ogólnopolskim plebiscycie organizowanym przez magazyn „National Geographic Traveler”. Ten niezwykły kompleks podziemnych korytarzy, pełny dawnych kopalnianych maszyn, duchów i historii pozwala poczuć autentyczny klimat górnego Śląska i odkrywać przemysłowe dziedzictwo naszego kraju w nowoczesny, interaktywny sposób. To jedna z najbardziej inspirujących atrakcji turystycznych w Polsce. Dlaczego Sztolnia Królowa Luiza została Cudem Polski? W plebiscycie „Cuda Polski” o miano najpiękniejszego i najbardziej wyjątkowego miejsca rywalizują lokalizacje z każdego województwa, a ostateczny wybór należy do internautów. W 2025 roku tytuł w województwie śląskim przypadł Sztolni Królowa Luiza. Licząca sobie blisko 200 lat sztolnia w przemyślany i ciekawy sposób – a to nie zawsze łatwe – obrazuje wyjątkową historię górnictwa, a jej podziemne korytarze pozwalają na kilka godzin przenieść się do czasów początków przemysłu. Łączy nowoczesność z tradycją – połączenie oryginalnych chodników, zabytkowych maszyn i multimedialnych ekspozycji sprawia, że ani przez chwilę nie ma miejsca na nudę. O wszystkim opowiadają charyzmatyczni przewodnicy ubrani w tradycyjne stroje górnicze, więc jest murowanym przepisem na turystyczny sukces. Największa atrakcja sztolni – podziemny spływ łodziami Nie da się ukryć, że największym magnesem na turystów z całego świata jest najdłuższy w Europie podziemny spływ łodziami. Odbywa się na terenie dawnej Głównej Kluczowej Sztolni Dziedzicznej. Trasa liczy ponad kilometr, a w trakcie rejsu można podziwiać widowiskowe instalacje świetlne oraz multimedialne pokazy, które obrazują historię i codzienność pracy górników. Skarbnik, czyli legendarny duch kopalni Elementem nieodzownie związanym z górnictwem śląskim jest postać Skarbnika – opiekuna kopalni i duchowego strażnika podziemi. Podczas zwiedzania można spotkać prawdziwego ducha, który opowiada legendy i przekazuje tajemn…

projekt-9-22e8e77.jpg
width: 3240
height: 2160

Topola Tekla to żywy pomnik historii i sztuki. Gdzie rośnie to niezwykłe drzewo?
type: item
date: 2025-11-16T13:32:55.000Z
creator: Artur Białek
subject: Kierunki
subject: Przyroda
subject: Traveler
subject: atrakcje turystyczne
subject: drzewa
subject: drzewo
subject: śląsk
description: Topola Tekla to coś więcej niż pomnik przyrody, którego wymiary budzą autentyczny respekt. To dzieło sztuki, które pobudza wyobraźnię jak żadne inne. Rośnie od około 100 lat. Widziała transformację Śląska, zmiany pokoleń i rozwój otaczającej ją wsi. Z lokalnego dużego drzewa stała się chronionym zabytkiem i ogólnopolską atrakcją, która wciąż żyje i kreuje nowe wspomnienia u turystów z całego kraju.
encoded: Spis treści: Drzewo zza oceanu Historia zapisana w słojach topoli Tekli Jak topola Tekla stała się jednym z najsłynniejszych drzew w Polsce? Turystyczna strona Chudowa Chudów to średniej wielkości wieś w powiecie gliwickim, pozornie podobna do wielu innych w okolicy. A jednak coś ją wyróżnia. Podziwiając sielskie krajobrazy, w oczy rzucają się zrekonstruowane ruiny zamku. W odległości około 150 m od murów ukazuje się widok tak samo absurdalny, jak zachwycający – potężne, wiekowe drzewo, w którego pniu osadzono najprawdziwsze drzwi i fantazyjne, stylowe okienko. To właśnie słynna topola Tekla, żywy świadek stu lat historii, który wciąż tworzy nowe wspomnienia dla kolejnych pokoleń. Drzewo zza oceanu Tekla należy do gatunku topoli kanadyjskiej (Populus x canadensis), a dokładniej jej popularnej odmiany „robusta”. Mówimy tu o hybrydzie, która powstała ze skrzyżowania euroazjatyckiej topoli czarnej (P. nigra) z amerykańską topolą deltoidalną (P. deltoides). Pierwsze takie mieszańce wyhodowano już na początku XVIII wieku, we Francji. Gatunek ten charakteryzuje się ekstremalnie szybkim tempem wzrostu, ale jego żywotność jest stosunkowo krótka – zwykle sięga od 100 do maksymalnie 200 lat. Metryka giganta Wymiary Tekli są iście imponujące. W zależności od pomiaru, obwód jej pcha waha się od 7,24 do ponad 7,5 metra. Mówimy tu zatem o bezsprzecznie najgrubszej jednodniowej topoli kanadyjskiej w Polsce. Żeby objąć jej pień, potrzeba kilku dorosłych osób trzymających się za ręce. Choć jej korona została w przeszłości drastycznie zredukowana, drzewo wciąż sięga wysokości około 23–25 metrów. W Rejestrze Polskich Drzew Pomnikowych Tekla znajduje się na 134. miejscu pod względem obwodu pnia i 1075. pod względem wysokości. Historia zapisana w słojach topoli Tekli W lokalnych opowieściach pojawiają się sugestie, że drzewo może pamiętać nawet XVIII wiek. Należy jednak podkreślić, że to najprawdopodobniej mit, być może wynikający z bliskości XVI-wiecznego zamku lub historii samego gatu…

TopolaTekla-a631dfc.jpg
width: 1350
height: 900

Czerwona cegła i symetryczne podwórka. To najpiękniejsze robotnicze osiedle w Polsce
type: item
date: 2025-11-16T08:59:45.000Z
creator: Marzena Wardyn-Kobus
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: architektura
subject: katowice
subject: śląsk
description: Nikiszowiec w Katowicach to jedno z najlepiej zachowanych osiedli robotniczych w Polsce. Od początku funkcjonował jako samowystarczalny kompleks, z własnymi szkołami, sklepami, pralnią i miejscami spotkań, co czyniło go unikatowym na tle innych robotniczych zabudowań w regionie. Dziś Nikiszowiec przyciąga nie tylko miłośników historii i architektury, lecz także artystów, fotografów i turystów ciekawych codziennego życia Górnego Śląska sprzed stu lat.
encoded: Spis treści: Krótka historia powstania osiedla Nikiszowiec Architektura Nikiszowca – funkcjonalność i estetyka Nikiszowiec – zwiedzanie dla wymagających Współczesne znaczenie i ochrona Nikiszowiec to jedno z najsłynniejszych śląskich osiedli patronackich, wzniesionych z myślą o pracownikach kopalni „Giesche”. Powstał jako odpowiedź na szybki rozwój przemysłu górniczego i hutniczego w okolicach Katowic oraz rosnące zapotrzebowanie na mieszkania, których zaczęło brakować na pobliskim robotniczym osiedlu w Giszowcu. Autorami projektu osiedla są Georg i Emil Zillmannowie. Budowę realizowano w latach 1908–1919 w sąsiedztwie szybu „Nickisch” (późniejsza KWK Wieczorek). Krótka historia powstania osiedla Nikiszowiec Zillmannowie zaplanowali nie tylko budynki mieszkalne, ale całe, samowystarczalne osiedle z drogami, szkołami, sklepami i kościołem. Nikiszowiec tworzy dziewięć połączonych ze sobą masywnych bloków z czerwonej cegły, ułożonych w kwartały z wewnętrznymi dziedzińcami. Te zamknięte podwórza pełniły funkcję wspólnej przestrzeni dla mieszkańców. Znajdowały się tam chlewiki, komórki gospodarcze i piece do wypieku chleba, które sprzyjały codziennym spotkaniom i integracji sąsiadów. Budynki mają dwie do czterech kondygnacji i tworzą zwartą, harmonijną całość, która w założeniu była podporządkowana idei funkcjonalności i wspólnotowego życia. Początkowo Nikiszowiec stanowił odrębną jednostkę, lecz w 1924 roku został przyłączony do gminy Janów, następnie w 1951 roku do Szopienic, a od 1959 roku znajduje się w granicach Katowic. Pomimo upływu czasu zachował swój unikatowy układ urbanistyczny i charakter dawnego osiedla patronackiego, będąc dziś jednym z symboli górnośląskiej historii przemysłowej. Architektura Nikiszowca – funkcjonalność i estetyka Architektura osiedla Nikiszowiec łączy funkcjonalność z wyjątkową estetyką. Charakterystyczna czerwona cegła, ozdobne szczyty budynków i symetryczne podwórka tworzą spójny, harmonijny układ urbanistyczny. Centralnym punktem osied…

nikiszowiec-645319e.jpg
width: 2250
height: 1500

Zjechałem pod ziemię i zostałem „turystą kopalnianym”. Czy to faktycznie hit Górnego Śląska?
type: item
date: 2025-10-31T07:00:43.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: katowice
subject: kopalnie
subject: polska
subject: śląsk
subject: turystyka
subject: zabrze
subject: zwiedzanie
description: Według niektórych źródeł węgiel na Śląsku wydobywano już w XVI wieku, a inne surowce – takie jak srebro – nawet wcześniej. Chociaż historyczne kopalnie z epoki przemysłowej dawno już nie pełnią swojej pierwotnej funkcji, to rozległe podziemne labirynty udostępnione są do zwiedzania, pielęgnując historię o fedrujących hajerach. Zszedłem na szychtę i sprawdziłem, czy faktycznie warto je odwiedzić.
encoded: Jest wiele powodów, by odwiedzić Górny Śląsk, ale coraz bardziej modna – również wśród zagranicznych gości – jest tzw. „turystyka kopalniana”. Ten region Polski to perła epoki przemysłowej, który głęboko pod ziemią skrywa setki kilometrów wydrążonych korytarzy: także sprzed wieków. Czy warto wybrać się na zwiedzanie kopalni i czy to atrakcja dla każdego? Przekonałem się na własnej skórze i – wytarłszy ręce z węgla – opowiadam. 1. Kopalnia Guido w Zabrzu Zwiedzanie zacząłem z grubej rury – wybrałem się na najgłębiej położoną trasę turystyczną w górnictwie węglowym w Polsce. Znajduje się ona w zabytkowej kopalni Guido w Zabrzu, która swoją nazwę przyjęła od dawnego właściciela, pruskiego magnata i przemysłowca, hrabiego Guido Henckela von Donnersmarcka. Jej początki sięgają 1855 roku. Już zjazd autentyczną sztolą – czyli rodzajem ciasnej windy-klatki, której do tej pory używają górnicy w czynnych kopalniach – na głębokość 320 metrów przyspieszył bicie mojego serca. A był to dopiero początek. Podziemna wędrówka w akompaniamencie opowieści przewodnika naprawdę przeniosła mnie do początku XX wieku, a prezentacja używanych w kopalni olbrzymich maszyn… cóż, wywołała niemałą ekscytację. Zdziwiło mnie też to, że na tak dużej głębokości było względnie ciepło. Reszta musi pozostać tajemnicą, nie chcę psuć niespodzianki. Oprócz klasycznego zwiedzania w kopalni Guido można także wziąć udział w tzw. „Podziemnej Szychcie”, podczas której poczujecie się jak prawdziwi górnicy – z pełnym ekwipunkiem i strojem sztygarskim w najgłębszych rejonach kopalni – oraz w „Mrokach Kopalni”: specjalnej trasie przygotowanej dla osób sprawnych fizycznie, która prowadzi do porzuconej ponad dwadzieścia lat temu, skąpanej w ciemności kopalni węglowej. 2. Sztolnia Królowa Luiza Niedaleko Kopalni Guido znajduje się Sztolnia Królowa Luiza, która w tym roku otrzymała prestiżowe miano „Cudu Polski” w plebiscycie „National Geographic Traveler”. To jeden z najciekawszych obiektów industrialnych w Europie – …

FABRIC-KOLAZ-32-17-6ed35e7.jpg
width: 2700
height: 1800

To śląski raj dla rowerzystów, tłumów brak – „świetna alternatywa dla zatłoczonych tras”
type: item
date: 2025-09-11T05:59:51.000Z
creator: Wiktoria Szydło
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: polska rowery
subject: rowery
subject: śląsk
subject: trasy rowerowe
description: Dla miłośników jazdy na rowerze po małych miasteczkach, z dala od gwaru i tłoku, Liswarciański Szlak Rowerowy to prawdziwy raj. Podróż zaczyna się w Woźnikach, wśród malowniczych pól, lasów i wzniesień, a kończy w Wąsoszu Górnym.
encoded: Woźniki to niewielkie miasto położone w województwie śląskim, w powiecie lublinieckim. Ślady osad w okolicy sięgają czasów prehistorycznych. Na miejscu znajduje się niewielki rynek, urokliwe kamieniczki oraz tętniące zielenią pola i lasy. To właśnie tutaj podróż rozpoczynają osoby chcące przejechać cały Liswarciański Szlak Rowerowy. Na trasie czeka wiele niespodzianek. Liswarciański Szlak Rowerowy – ucieczka od tłumów Liswarciański Szlak Rowerowy liczy 108 km długości. Jest oznaczony kolorem niebieskim i wije się wzdłuż rzeki Liswarty. Zdaniem wielu kajakarzy to jedna z najciekawszych rzek w Polsce pod kątem turystycznym. Przejechanie całego szlaku w jeden dzień jest sporym wyzwaniem, choć wcale nie niewykonalnym – wymaga jedynie dobrego przygotowania fizycznego. Szlak poprowadzony jest głównie asfaltowymi drogami lokalnymi o małym natężeniu ruchu. Po drodze mijamy wioski i małe miasteczka, rozległe połacie pól i lasy. Momentami asfalt znika, zamiast niego pojawia się dróżka polna bądź leśna, dlatego przejechanie szlaku powinni rozważyć przede wszystkim użytkownicy rowerów crossowych i trekkingowych. Zdarzają się bowiem nawierzchnie piaszczyste, kamieniste i z płyt ażurowych, które łącznie mają ok. 2,5 km długości. Na trasie trudno zbłądzić, przy skrzyżowaniach ustawiono znaki, oznaczenia są również dobrze widoczne w wielu innych punktach. Co jakiś czas pojawiają się mapy szlaku, najczęściej przy miejscach przyjaznym rowerzystom. Szlak wzdłuż Liswarto spodoba się przede wszystkim osobom, które cenią ciszę, spokój i walory przyrodnicze. Trasa prowadzi przez wiekowe lasy, urokliwe tereny Parku Krajobrazowego „Lasy nad Górną Liswartą” i zbiorniki wodne. W Lisowie warto zatrzymać się na obiad i kawę lub ciepłą herbatę. Jednym z polecanych przez rowerzystów miejsc jest Restauracja 58 serwująca polską kuchnię. Rowerzyści zachwyceni: „Świetna alternatywa dla zatłoczonych tras” Oprócz walorów przyrodniczych na szlaku można poznać obiekty związane z historią danego regionu. …

liswarcianski-szlak-rowerowy-85ea8d0.jpeg
width: 999
height: 748

Cuda Polski 2025 – nominacje z województw świętokrzyskiego i śląskiego
type: item
date: 2025-09-04T13:10:22.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Traveler
subject: cuda polski
subject: plebiscyt travelera
subject: śląsk
subject: Świętokrzyskie
description: Trwa głosowanie w plebiscycie Cuda Polski 2025. Poniżej przedstawiamy listę rywalizujących o ten zaszczytny tytuł nominowanych miejsc z województw świętokrzyskiego i śląskiego. Plebiscyt, przeprowadzany co roku przez redakcję magazynu „National Geographic Traveler”, to jedno z najważniejszych dorocznych wydarzeń turystycznych, w którym liczy się przede wszystkim głos czytelników i internautów.
encoded: Spis treści: Cuda Polski 2025 – nominacje z woj. świętokrzyskiego Cuda Polski 2025 – nominacje z woj. śląskiego Lista zwycięzców plebiscytu Cuda Polski 2024 Głosowanie w tegorocznej edycji plebiscytu Cuda Polski już trwa. Podobnie jak w poprzednich latach także teraz zwycięzcę z każdego województwa wyłonią czytelnicy magazynu „National Geographic Traveler” i serwisu national-geographic.pl. Redakcja wybrała po 3 kandydatów ze wszystkich 16 województw. Głosowanie potrwa do 13 października. Poniżej przedstawiamy kolejną szóstkę nominowanych, z dwóch województw: świętokrzyskiego i śląskiego. Wybierzcie swoich faworytów. Cuda Polski 2025 – nominacje z województwa świętokrzyskiego Muzeum Wsi Kieleckiej w Tokarni Ośrodek Edukacji Przyrodniczej w Umianowicach Grodzisko w Stradowie Muzeum Wsi Kieleckiej w Tokarni Park Etnograficzny w Tokarni to żywa rekonstrukcja dawnej wsi z drewnianymi chałupami, młynami i apteką. Miejsce przenosi w czasy XIX i XX wieku, a wszystko wygląda, jakby mieszkańcy opuścili je tylko na chwilę. Obiekty rozmieszczono zgodnie z układem dawnych osad. To gratka dla miłośników folkloru i historii codziennego życia. Ośrodek Edukacji Przyrodniczej w Umianowicach Położony w delcie Nidy, oferuje kontakt z dziką naturą i historią kolei wąskotorowej. Główną atrakcją ośrodka jest „Nidarium” – olbrzymie akwarium prezentujące życie rzeki. Można tu również jeździć drezynami rowerowymi. Idealne miejsce na spokojny wypoczynek blisko przyrody. Grodzisko w Stradowie To największe grodzisko w Polsce, zamieszkane niegdyś przez tysiące ludzi. Jego wały sięgają 12 metrów, a z góry rozciąga się panorama okolicznych pól. Miejsce owiane historią, idealne na fotograficzne wyprawy. Świetny cel jednodniowej wycieczki z nutą archeologii. Cuda Polski 2025 – nominacje z województwa śląskiego Sztolnia Królowa Luiza w Zabrzu Centrum Koronki Koniakowskiej The Loop – Wielka Pętla Beskidzka Sztolnia Królowa Luiza w Zabrzu To jeden z najciekawszych obiektów industrialnych w Europie – z…

NGT-Cuda-Polski-2025-1200x800-bb60392.jpg
width: 800
height: 533

Zamień Tatry na skalne cuda Jury Krakowsko‑Częstochowskiej – dzieci będą zachwycone!
type: item
date: 2025-08-24T06:27:51.000Z
creator: Marzena Wardyn-Kobus
subject: Kierunki
subject: Przyroda
subject: Traveler
subject: jura
subject: jura krakowsko-częstochowska
subject: małopolska
subject: śląsk
description: Jura Krakowsko-Częstochowska przyciąga turystów niesamowitymi formacjami skalnymi, tajemniczymi jaskiniami i malowniczymi ruinami zamków. Choć to region rozciągający się pomiędzy dwiema znanymi aglomeracjami, jego natura zaskakuje dzikością i spokojem. Ten artykuł pomoże ci odkryć jej przyrodnicze skarby, ciekawe zakątki oraz atrakcje dla całej rodziny.
encoded: Spis treści: Charakterystyka regionu Roślinność Jury Krakowsko-Częstochowskiej Fauna uboga w duże gatunki Jura Krakowsko-Częstochowska – co warto zwiedzić? Atrakcje dla dzieci w Jurze Krakowsko-Częstochowskiej Jura Krakowsko-Częstochowska to malowniczy makroregion geograficzny położony w południowej Polsce, stanowiący wschodnią część Wyżyny Śląsko-Krakowskiej. Rozciąga się na przestrzeni około 80 kilometrów pomiędzy Krakowem a Częstochową, obejmując powierzchnię ponad 2600 km². Region ten leży w dorzeczu górnej Wisły oraz górnej Warty i historycznie związany jest z zachodnią Małopolską, granicząc z Górnym Śląskiem. Formalna nazwa tego makroregionu to Wyżyna Krakowsko-Częstochowska, jednak w potocznym języku turystów i miłośników przyrody zdecydowanie częściej słyszy się określenie Jura Krakowsko-Częstochowska, Jura Krakowska lub po prostu Jura Polska. Nazwa ta pochodzi od licznych form skalnych i ostańców wapiennych, które powstały w okresie jury, nadając temu obszarowi unikatowy charakter. Warto zaznaczyć, że nazewnictwo bywa nieco kłopotliwe, ponieważ czasem mianem Wyżyny Krakowsko-Wieluńskiej określa się większy obszar łączący Jurę Krakowsko-Częstochowską z Wyżyną Wieluńską. Jednak zgodnie z klasyfikacją geograficzną Jerzego Kondrackiego, te dwa obszary należy traktować oddzielnie. Dla turystów i pasjonatów przyrody najważniejsza jest jednak unikatowość i bogactwo krajobrazu Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Charakterystyka regionu Jura Krakowsko-Częstochowska to przede wszystkim wapienna płyta, na której dominują dolomity, margle i wapienie powstałe na dnie morza w okresie jury. Charakterystycznym elementem krajobrazu są liczne wapienne ostańce, które wznoszą się nawet na kilkadziesiąt metrów nad okolicę. Ta wyjątkowa rzeźba terenu jest efektem długotrwałych procesów krasowych, które wykształciły także setki jaskiń i schronisk. Wysokości terenu wahają się od około 300 m n.p.m. na północnym wschodzie do ponad 500 m w rejonie południowym, gdzie znajduje się najwyższ…

jura-okiennik-848ddf6.jpg
width: 1000
height: 562

15 polskich cudów natury, o których turyści z zagranicy mówią „Wow!”
type: item
date: 2025-08-12T09:07:17.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Go Poland
subject: jeziora
subject: jeziorak
subject: natura
subject: polska
subject: ranking
subject: śląsk
subject: tatry
subject: Travel
description: Cuda natury w Polsce zachwycają różnorodnością – od turkusowych jezior na Pomorzu Zachodnim, przez pełne krokusów tatrzańskie doliny, po niezwykłe formacje skalne i najstarsze drzewa w kraju. W zestawieniu od Travelera znajdziesz miejsca, które warto odwiedzić choć raz w życiu.
encoded: Spis treści: Przełęcz Liliowe – kwiecista granica ze Słowacją Dolina Chochołowska – raj dla miłośników krokusów i górskich spacerów Cis Henrykowski – najstarsze drzewo w Polsce i jego niezwykłe dzieje Babia Góra – królowa Beskidów i obowiązkowy punkt Korony Polskich Gór Krzywy Las – zagadka natury ukryta w zachodniopomorskim lesie Szlak kajakowy z Hańczy – przygoda dla miłośników wodnych wypraw Wąwóz Korzeniowy Dół – naturalny tunel lessowy pod Kazimierzem Dolnym Pojezierze Drawskie – kraina czystych jezior, lasów i spokoju z dala od tłumów Podlaski Przełom Bugu – dzika ostoja ptaków i roślin na wschodnich rubieżach Polski Jezioro Turkusowe – wapienne klejnot Wyspy Wolin o barwie egzotycznych mórz Kolorowe Jeziorka – mineralny cud Rudawskiego Parku Krajobrazowego Pielgrzymy – 300-milionowe granitowe kolosy Karkonoszy owiane legendami Skały Rzędkowickie – wapienne królestwo wspinaczy na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej Jeziorak – najdłuższe jezioro w Polsce i literacka inspiracja Pana Samochodzika Królewski Głaz – lodowcowy wędrowiec i bohater lokalnych legend Polska skrywa w sobie wiele zachwycających miejsc, które coraz częściej oczarowują turystów z zagranicy. Nie brakuje porównań do znanych atrakcji na świecie. Latem tego roku pisaliśmy o Sopocie, który przez słowackie media został określony „polskim Monte Carlo”. W artykule przygotowanym przez dziennikarzy Travelera opisujemy 15 cudów natury w Polsce, które warto zobaczyć przynajmniej raz w życiu. Przełęcz Liliowe – kwiecista granica ze Słowacją To łagodna przełęcz w głównej grani Tatr, która stanowi naturalną granicę między Tatrami Wysokimi a Tatrami Zachodnimi. Przebiega tędy również granica polsko-słowacka, co nadaje temu miejscu dodatkowego znaczenia geograficznego i historycznego. Położona jest na wysokości 1952 m n.p.m., co sprawia, że mimo stosunkowo łagodnego charakteru, wymaga od turystów odpowiedniego przygotowania kondycyjnego. Nazwa przełęczy pochodzi od pełnika alpejskiego (Trollius europaeus), chara…

piekna-polska-GettyImages-1390818100-9feae2f.jpg
width: 2121
height: 1414

Grodzisko w Wodzisławiu Śląskim z bardzo długo historią. Nowe ustalenia archeologów
type: item
date: 2025-07-29T06:47:26.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: historia polski
subject: pradzieje
subject: śląsk
description: Narzędzia krzemienne sprzed 10 tys. lat odkryli archeolodzy na terenie Grodziska w Wodzisławiu Śląskim. Oznacza to, że historia tego miejsca sięga końca epoki lodowcowej. Fortyfikacje powstały jednak dopiero w IX wieku.
encoded: Spis treści: Dobra miejscówka od tysiącleci Znaleziska na Grodzisku Historia badań Grodziska Eksperci powrócili do badań Grodziska w Wodzisławiu Śląskim. Chcą uzyskać odpowiedź, kiedy powstał i jak funkcjonował gród. Wykopaliska koordynowane są przez Muzeum w Wodzisławiu Śląskim pod kierunkiem Adriana Podgórskiego. Dobra miejscówka od tysiącleci Jednym z nowych ustaleń jest to, że już około 10 tysięcy lat temu na terenie wodzisławskiego Grodziska pojawił się człowiek. Archeolodzy odkryli narzędzia krzemienne i półfabrykaty pochodzące z okresu końca epoki lodowcowej. Badania przeszłości wodzisławskiego Grodziska trwają przez cały rok. Jednak wakacje to najbardziej dogodny czas do prowadzenia prac wykopaliskowych. Dlatego od lipca do września zespół specjalistów odkrywa nową kartę najdawniejszej historii miasta. – Dziś wiemy, że gród istniał tu w IX wieku, co potwierdzają badania radiowęglowe, ale obecność człowieka stwierdzono tu już o wiele wcześniej, w okresie schyłkowego paleolitu i mezolitu – mówi Sławomir Kulpa, dyrektor Muzeum w Wodzisławiu Śląskim. Tak długa historia zasiedlenia związana jest ze specyficznym ukształtowaniem terenu. Stąd można było kontrolować okolicę, uprawiać rolę, hodować zwierzęta czy prowadzić polowania. – Nie wiemy, jak długo gród był zamieszkiwany. Na dzień dzisiejszy wydaje się, że nie był to zbyt długi okres. Nie znajdujemy potwierdzenia na użytkowanie tego miejsca w kolejnych wiekach. Ślady raczej sporadycznej obecności człowieka pochodzą dopiero z przełomu XV i XVI wieku oraz z czasów późniejszych – podkreśla Kulpa. Znaleziska na Grodzisku W tym sezonie archeolodzy otworzyli kilka wykopów we wschodniej i centralnej części majdanu. – Do tej pory udało się odkryć przede wszystkim obiekt związany z istniejącą tu zabudową naziemną. Pobrane zostały próbki do dalszych analiz laboratoryjnych. Ponadto znaleźliśmy fragmenty ceramiki, którą można datować wstępnie na IX i być może początek X wiek. Jest ona związana z pobytem w tym miejscu ludno…

wodzislawiu-slaskim-677b44b.png
width: 900
height: 600

Przez osiem lat terroryzował Śląsk. Zabijał z nienawiści do kobiet
type: item
date: 2025-06-08T10:58:33.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: mordercy
subject: śląsk
subject: zbrodnia
description: Wampir z Bytomia zapracował na swój pseudonim wyjątkową brutalnością, z jaką uśmiercał swoje ofiary. Seryjny morderca przez osiem lat siał postrach na ulicach śląskich miast. Żadna kobieta nie mogła czuć się bezpiecznie, a należy dodać, że szaleniec dopuszczał się także obrzydliwych zbrodni na dzieciach. Kim był Wampir z Bytomia? Co popychało go do zabijania? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: Spis treści: Aresztowanie Marchwickiego nie zakończyło serii morderstw Nienawidził kobiet, bo w dzieciństwie doznał krzywdy Ofiary Wampira z Bytomia Wpadł przez romans Był okrutny i bezwzględny, a przy tym także inteligentny. Te cechy czyniły go wyjątkowo niebezpiecznym przestępcą. Wampir z Bytomia zaczął zabijać w 1974 roku. Zanim odpowiedział za pięć zabójstw, milicja przez osiem lat nie mogła wpaść na jego trop, mimo że jedną ze swoich ofiar zamordował dosłownie pod nosem stróżów prawa. Miał swoje zasady i doskonale wiedział, że przestrzeganie ich zapewni mu bezkarność. Gdyby nie wdał się w romans, być może zapisałby na swoim koncie znacznie więcej zbrodni. Aresztowanie Marchwickiego nie zakończyło serii morderstw Gdy 6 stycznia 1972 roku milicja aresztowała Zdzisława Marchwickiego, wówczas głównego podejrzanego w sprawie morderstw dokonywanych przez Wampira z Zagłębia, wydawało się, że kobiety będą mogły odetchnąć z ulgą. Seryjny morderca terroryzował Śląsk i Zagłębie Dąbrowskie od listopada 1964 do marca 1970 roku, kiedy doszło do ostatniego morderstwa. Proces poszlakowy rozpoczął się 18 września 1974 roku. 28 lipca 1975 roku Sąd Wojewódzki w Katowicach uznał oskarżonego winnym zabójstwa 14 kobiet i usiłowania zabójstwa 6 kolejnych. Wymierzył Marchwickiemu najsurowszy wymiar kary. Wampir z Zagłębia oczekiwał na egzekucję w celi śmierci, ale to nie zakończyło serii brutalnych zbrodni. Początkowo milicja nie dopuszczała tego do świadomości, ale wkrótce, zanim Wampir został stracony, stało się jasne, że bestia ma naśladowcę. Załapano go dopiero osiem lat później. Zabójcą był Joachim Knychała. Co popchnęło go na ścieżkę zbrodni? Nienawidził kobiet, bo w dzieciństwie doznał krzywdy Joachim Knychała, przez media okrzyknięty Wampirem z Bytomia i Frankensteinem, urodził się 8 września 1952 roku w Bytomiu. Syn Polaka i Niemki nie miał łatwego startu. Knychała wychowywał się bez ojca. Zapracowana matka nie miała czasu, by opiekować się synem. Chłopiec przebywał pod opiek…

wampir-z-bytomia-Joachim-Knychala-80549a9.jpg
width: 1024
height: 758

Cieszyn w obiektywie. Od malowniczych uliczek po kultowe plany zdjęciowe
type: item
date: 2025-04-25T11:53:30.000Z
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: cieszyn
subject: filmy
subject: śląsk
description: Trzech braci spotkało się nad rzeką Olzą i z radości nazwali to miejsce Cieszynem. Dziś, ponad tysiąc lat później, to miasto na polsko-czeskiej granicy wciąż łączy ludzi – historię z teraźniejszością, urok z kulturą, a rzeczywistość z filmową magią.
encoded: W tym artykule: Miasto filmowych inspiracji Cieszyński set-jetting Festiwale i przeglądy filmowe Cieszyn, miasto na granicy polsko-czeskiej, to miejsce, które łączy w sobie historyczny urok, wyjątkową atmosferę i bogatą tradycję filmową. Jest jednym z najstarszych miast w Polsce, a jego historia sięga ponad tysiąca lat. Według legendy miasto zostało założone w 810 roku przez trzech braci: Bolka, Leszka i Cieszka, którzy po długiej podróży spotkali się nad brzegiem rzeki Olzy i z radości nazwali to miejsce Cieszynem. Dziś miasto o bogatej historii i kulturze, gdzie przeszłość harmonijnie splata się z teraźniejszością. Spacerując po jego ulicach, można poczuć ducha dawnych czasów, a liczne zabytki przypominają o jego burzliwej, ale i fascynującej przeszłości. Choć Cieszyn rzadko pojawia się na pierwszych stronach przewodników turystycznych, to w oczach reżyserów zyskuje miano jednego z najpiękniejszych dla opowieści filmowych. Miasto filmowych inspiracji Cieszyn, malowniczo położony nad rzeką Olzą, oferuje różnorodne scenerie: od romantycznych zakątków Cieszyńskiej Wenecji, przez zabytkowy Rynek z ratuszową wieżą, po industrialne przestrzenie i malownicze nabrzeża Olzy. Wzgórze Zamkowe z Rotundą św. Mikołaja, Wieżą Piastowską oraz ruinami Zamku Cieszyńskiego tworzy doskonałe tło dla produkcji historycznych i kostiumowych. Cieszyn to także miasto mostów – Most Przyjaźni i Most na Olzie łączą dwa światy: polski i czeski. Symbolizują one podział i jednocześnie porozumienie – temat często obecny w filmach o tożsamości i granicach. Nie można pominąć Teatru im. Adama Mickiewicza i czeskiego Teatru w Českým Těšínie, które niejednokrotnie były miejscem filmowych zdjęć, zarówno w polskich, jak i międzynarodowych produkcjach. Starówka z brukowanymi uliczkami, kamienicami i kawiarniami sprzyja opowieściom obyczajowym, romantycznym czy noir. Dla kontrastu, dawne fabryki i tereny przemysłowe nadają się idealnie do filmów ukazujących transformacje społeczne i technologiczne. A Cies…

shutterstock2211884557-1-ac4ffb4.jpg
width: 4770
height: 3178

To będzie największe miasto w Polsce. Przebije stolicę aż pięciokrotnie
type: item
date: 2025-03-12T06:52:37.000Z
creator: Igor Szulim
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: miasta
subject: polska
subject: polskie miasta
subject: śląsk
description: Największe miasto w Polsce ma powstać na południu kraju, a dokładnie na Śląsku. Z ponad 2-milionową populacją zostawi stolicę w tyle. Pod względem powierzchni przebije nawet Londyn.
encoded: W tym artykule: Największe miasto w Polsce powstanie na Śląsku? Metropolis, Silesia a może Nowe Katowice? Jakie jest największe miasto w Polsce? W mediach coraz głośniej mówi się o zmianach na administracyjnej mapie Polski. Śląsk pracuje nad ambitnym projektem utworzenia największej aglomeracji w kraju z populacją przekraczającą 2 miliony. Pod nazwą Metropolis połączyć się mają wszystkie miasta i gminy wchodzące w skład Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii (GZM). Koncepcja, opracowana przez naukowców z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, cieszy się sporym poparciem lokalnych władz. Największe miasto w Polsce powstanie na Śląsku? Obejmująca obszar 2,5 tysiąca kilometrów kwadratowych – od Rudzińca na zachodzie do Dąbrowy Górniczej na wschodzie – Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia skupia aż 41 miast i gmin. Choć jest stosunkowo młodym organem administracyjnym (formalnie powstała w 2017 roku), od dłuższego czasu mówi się o głębszej integracji tych jednostek. Szczegółową koncepcję zmian dla GZM opracował kierowany przez prof. Tomasza Pietrzykowskiego zespół naukowców z Uniwersytetu Śląskiego. Celem projektu jest przekształcenie zamieszkującej przez 2,1 mln osób aglomeracji w jedno silne miasto. Realizacja tego projektu sprawiłaby, że Metropolis, bo tak brzmi robocza nazwa planowanego megamiasta, zyskałoby miano największego miasta w Polsce. Zarówno pod względem liczby ludności, jak i powierzchni, znacznie wyprzedziłoby Warszawę, która obecnie liczy 1,8 mln mieszkańców i zajmuje obszar 517 km kw. Co więcej, swoją skalą przewyższyłoby również Londyn, czyli jedną z największych metropolii Europy. Pomysł ten zyskał już poparcie kilku kluczowych włodarzy, w tym m.in. prezydenta Katowic. – Jedno miasto jako finałowy etap integracji wszystkich gmin Metropolii to moje marzenie – przyznał Marcin Krupa w rozmowie z „Gazetą Wyborczą”. Głównym celem supermiasta na Śląsku jest poprawa jakości życia mieszkańców poprzez efektywne zarządzanie zasobami lokalnymi. Projekt zakłada także…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/cdd579e356570a120e7ee7579b8fb155847b6d91-58d0e66.jpg
width: 1279
height: 854

Zamek Olsztyn był potężnym orlim gniazdem. Do dziś zachowały się tylko ruiny niegdysiejszej twierdzy
type: item
date: 2024-11-10T10:29:00.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: jura krakowsko-częstochowska
subject: polska
subject: śląsk
subject: średniowiecze
subject: zamki
subject: zamki w Polsce
description: Zamek Olsztyn jest wymieniany wśród największych atrakcji Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Nic dziwnego. Malownicze ruiny, górujące nad miasteczkiem pod Częstochową, idealnie wpisują się w skalisty krajobraz tego obszaru. Gdzie znajduje się zamek Olsztyn? Jaka jest historia potężnej warowni? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: Spis treści: Gdzie znajduje się zamek Olsztyn? Jak wyglądał zamek w Olsztynie? Historia zamku Olsztyn Zwiedzanie zamku w Olsztynie koło Częstochowy Zamek w Olsztynie koło Częstochowy znosi się na skalnym wzgórzu, które było świadkiem wielu dziejowych wydarzeń. Historia tego miejsca zaczyna się w XIII wieku. W czasie panowania Kazimierza Wielkiego została rozbudowana i włączona do systemu obrony Małopolski. W XVII stuleciu zaczął podupadać, a dzieła zniszczenia dopełnili Szwedzi, gdy najechali Rzeczpospolitą. Gdzie znajduje się zamek Olsztyn? Ruiny zamku w Olsztynie wznoszą się w malowniczym obszarze Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Położone w województwie śląskim miasto Olsztyn (powiat częstochowski) jest oddalone od Częstochowy o około piętnaście kilometrów. Jak wyglądał zamek w Olsztynie? Dziś po potężnej warowni zostały już tylko malownicze ruiny, pięknie wpisujące się w krajobraz tworzony przez jurajskie wapienie. Monumentalny obiekt nawet teraz imponuje swoim ogromem. Warto jednak podkreślić, że w czasach swojej świetności był znacznie większy. Zamek górny Na zamek górny składał się mierzący około 35 metrów stołp, zabudowania mieszkalne (dwa trzykondygnacyjne budynki i tzw. dom gotycki), dwa dziedzińce i cysterna z wodą. Wysoka wieża pełniła przede wszystkim funkcję obserwacyjną i obronną, ale nie tylko. Na najniższych poziomach trzymano więźniów, którzy w lochach mieli umrzeć śmiercią głodową. Do warowni prowadziła brama zlokalizowana po południowo-wschodniej stronie zamku górnego. Do dziś zachowały się jedynie fundamenty trzech filarów mostowych. Zamek dolny Zamek dolny znajdował się na wschód od górnego. Znajdowała się tam baszta, dziś znana jako Baszta Studzienna. Obiekt ten pełnił trzy funkcje: mieszkalną, gospodarczą i obronną. Do baszty przylegał dziedziniec z placem gospodarczym. Całość była otoczona murem o grubości ok. 200 cm. Podzamcze Na obszarze wysuniętego na południe podzamcza funkcjonowała między innymi zamkowa kuźnia. Odkryto tam także pozostało…

Zamek-Olsztyn-d6157c4.jpg
width: 1000
height: 750

Awanturnik na piastowskim tronie. Bolesław Rogatka zastawił własne ziemie, by mieć za co walczyć z braćmi
type: item
date: 2024-08-10T10:53:35.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: historia
subject: historia polski
subject: polska
subject: śląsk
subject: średniowiecze
description: Był czarną owcą pobożnej rodziny Piastów śląskich. Mordował poddanych, porwał z klasztoru własną siostrę, by wydać ją za mąż w celu potwierdzenia sojuszu. Tak dał się we znaki Kościołowi, iż sam papież zagroził, że zwoła przeciwko niemu krucjatę. Bolesław Rogatka, syn Henryka II Pobożnego i wnuk świętej Jadwigi, wydawał się być diabłem wcielonym.
encoded: W tym artykule: Bolesław Rogatka – początki panowania Pierwsze konflikty Podział władzy Bolesław II Rogatka zastawia swoje ziemie Brutalność Rogatki Konflikt z Kościołem Książę Bolesław II Rogatka prywatnie Urodził się prawdopodobnie w 1224 roku. Prawdopodobnie, ponieważ data narodzin Bolesława II zwanego Rogatką nie jest pewna. Część historyków woli zawrzeć ją w przedziale 1220–1225. Jego rodzicami byli: Henryk II zwany przez potomnych Pobożnym, książę śląski, krakowski i wielkopolski. Znakomity polityk i władca, który przeciwstawił się nawale mongolskiej, oddając za to życie; Anna Przemyślidka, córka króla Czech Przemysława Otokara I. Fundatorka kościołów i dobrodziejka zakonów. W dodatku babką przyszłego władcy była święta Jadwiga Śląska. Jakby na to nie patrzeć, Bolesława Rogatkę z każdej strony otaczały osoby oddane wierze. I chyba ta cała religijność i praktyki, które miały uczynić z Bolesława pobożnego człowieka, przyniosły odwrotny skutek. Bo ten śląski książę, któremu kazano obmywać twarz wodą po myciu nóg wiekowych zakonnic, pozostawił po sobie legendę jednego z najbrutalniejszych władców polskich. Bolesław Rogatka – początki panowania Bolesław II Rogatka zyskał władzę nad ojcowskimi ziemiami 9 kwietnia 1241 roku. Znamy dokładną datę, ponieważ jest to jednocześnie data bitwy pod Legnicą i śmierci Henryka II Pobożnego. Bolesław miał wówczas około 17 lat. To czyniło go zdolnym do samodzielnego władania odziedziczonym terytorium. Miał jednak niewiele młodszego brata – Mieszka lubuskiego – który również mógł starać się o tron. Ten konkurent szybko odpadł, ponieważ Mieszko zmarł zaledwie rok po śmierci ojca. Henryk II Pobożny odchodząc z tego świata pozostawił po sobie znaczne terytorium i całkiem nieźle zaopatrzony skarbiec. Dziedzictwo obejmowało Dolny Śląsk, większość Wielkopolski i ziemię krakowską. Ale radość z objęcia w posiadanie takich ziem nie trwała długo. Pierwsze konflikty Już kilka miesięcy po objęciu przez Rogatkę władzy, w lipcu 1241 roku, pojawi…

boleslaw-rogatka-ryc-jan-matejko-1838-1893-wikimedia-commons-public-domain-c858c44.jpg
width: 1546
height: 773

Księżna Jadwiga Śląska z Andechs jest czczona jako patronka Polski. Przewidziała śmierć swoich dwóch synów
type: item
date: 2024-08-09T06:20:09.000Z
creator: Marek Teler
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: historia polski
subject: Kultura
subject: śląsk
description: Św. Jadwiga z Andechs, znana również jako św. Jadwiga Śląska zasłynęła ze swojej pobożności i licznych fundacji na rzecz Kościoła. Niektóre przejawy religijności księżnej budziły jednak zdziwienie nawet wśród duchowieństwa, a do tego jeszcze… negatywnie wpływały na jej relacje z synową.
encoded: W tym artykule: Fundatorka klasztorów i szpitali Jadwiga Śląska jako opiekunka ubogich Gorsząca pobożność Księżna, która potrafiła godzić Śmierć w opinii świętości Polska może się poszczycić dwiema władczyniami o imieniu Jadwiga, które zostały wyniesione na ołtarze. Bardziej znana jest bez wątpienia Jadwiga Andegaweńska, królowa Polski i żona króla Władysława II Jagiełły, którą w 1997 r. kanonizował papież Jan Paweł II w czasie mszy na krakowskich błoniach. Warto jednak pamiętać, że już w XIII wieku godności świętej dostąpiła Jadwiga z Andechs, żona księcia wrocławskiego i krakowskiego Henryka I Brodatego. Pobożna władczyni zapisała się w dziejach Śląska m.in. jako fundatorka kilkunastu kościołów, klasztoru cysterek w Trzebnicy i szpitala dla trędowatych w Środzie Śląskiej. Chociaż sama nigdy nie złożyła ślubów zakonnych, przez wiele lat żyła ze swoim mężem w celibacie, a ascetyczny tryb życia, który wiodła, budził jednocześnie podziw i… zgorszenie. Fundatorka klasztorów i szpitali Jadwiga Śląska przyszła na świat między 1174 a 1180 r. jako córka księcia Andechs i Meranii Bertolda IV i hrabianki Agnieszki von Rochlitz z dynastii Wettynów. Miała siedmioro rodzeństwa – księcia Meranii Ottona I, margrabiego Istrii Henryka, biskupa Bambergu Ekberta, arcybiskupa Kalocsy i patriarchę Akwilei Bertolda, Gertrudę, żonę króla Węgier Andrzeja II, Agnieszkę, żonę króla Francji Filipa II Augusta, oraz Matyldę, przełożoną klasztoru w Kitzingen. Dzieciństwo spędziła w klasztorze w Kitzingen koło Würzburga, w którym otrzymała staranne wykształcenie. Za wychowanie księżniczki odpowiadała przede wszystkim mniszka Petrussa (Petrissa), która została następnie pierwszą przełożoną założonego przez Jadwigę i jej męża klasztoru cysterek w Trzebnicy. Być może to właśnie Jadwigi dotyczyła wzmianka o zaręczynach niewymienionej z imienia córki Bertolda IV z Toljenem Nemaniczem, synem księcia Zahumla Mirosława, które zaaranżował 27 lipca 1189 r. cesarz Fryderyk Barbarossa, przeprawiając się prz…

jadwiga-slaska-a367371.png
width: 1200
height: 630

Najwyższy szczyt Karkonoszy od setek lat cieszy się popularnością wśród turystów. Jak go zdobyć?
type: item
date: 2024-07-20T08:01:05.000Z
creator: Artur Białek
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: góry
subject: karkonoski park narodowy
subject: karkonosze
subject: polska
subject: polska góry
subject: śląsk
subject: trekking
subject: wędrówki
subject: Wolny czas
description: Najwyższy szczyt Karkonoszy jest najbardziej charakterystycznym symbolem Karpacza. Górujący nad miastem grzbiet, wyznaczający fragment polsko-czeskiej granicy, jest zaliczany do Korony Gór Polski i Korony Europy. W Polsce plasuje się dopiero na 74. pozycji na liście najwyższych gór, ale w Republice Czeskiej nie ma wyższego wierzchołka. Jaki jest najwyższy szczyt Karkonoszy? Jak go zdobyć? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: W tym artykule: Jaki jest najwyższy szczyt Karkonoszy? Gdzie znajduje się najwyższy szczyt Karkonoszy? Informacje o najwyższym szczycie Karkonoszy Historia wejść na Śnieżkę Jak wejść na najwyższy szczyt Karkonoszy? Atrakcje najwyższego szczytu Karkonoszy Karkonosze, pasmo położone w centralnej części Sudetów Zachodnich, są częstym celem turystycznych wojaży. Nie jest to specjalnie zaskakujące. Mnogość atrakcji, górskich szlaków i szczytów do zdobycia czynie je wyjątkowo atrakcyjnym miejscem. Szczególnie wart uwagi jest najwyższy szczyt Karkonoszy. Który wierzchołek dzierży to miano? Jaki jest najwyższy szczyt Karkonoszy? Najwyższym szczytem Karkonoszy jest Śnieżka. Osiąga wysokość 1603,3 m n.p.m. Dość często można spotkać się z informacją, że faktyczna wysokość góry to 1602 m n.p.m. W tym miejscu warto jednak podkreślić, że ta wartość nie odnosi się do samego wierzchołka, a do jednego z punktów osnowy geodezyjnej, który jest zlokalizowany w obrębie kopuły szczytowej. Śnieżka jest najwyższym szczytem w łańcuchu Sudetów, najwyższą górą Dolnego Śląska i najwyższym wierzchołkiem w Czechach. Wypada także wspomnieć, że mówimy tu o najwyższym szczycie Polski i Czech. Wszystkie tatrzańskie wierzchołki o wybitności przekraczającej 300 m są zlokalizowane po stronie słowackiej. Zatem, Śnieżka, której minimalna deniwelacja względna wynosi 1203 m, wiedzie prym w tej kategorii. Gdzie znajduje się najwyższy szczyt Karkonoszy? Wierzchołek wyraźnie górujący nad sąsiadującymi z nim szczytami wznosi się nad Kotliną Jeleniogórską, na polski-czeskim pograniczu. Po stronie polskiej znajduje się na terenie Karkonoskiego Parku Narodowego (podobnie jak po stronie czeskiej, gdzie obszar ten nosi nazwę Krkonošský národní park) i administracyjnie należy do Karpacza. Śnieżka jest położona w zachodniej części Czarnego Grzbietu. Od Równi pod Śnieżką po stronie zachodniej oddziela ją Przełęcz pod Śnieżką. W kierunku wschodnim rozciąga się Czarny Grzbiet, natomiast ku południu biegnie boczne ramię …

najwyzszy-szczyt-karkonoszy-od-setek-lat-cieszy-sie-popularnoscia-wsrod-turystow-jak-go-zdobyc-a0f14ca.png
width: 1200
height: 630

Tajemnicza babka Łokietka. Mąż miał ją przywieźć z wyprawy krzyżowej
type: item
date: 2024-07-17T07:04:52.000Z
creator: Marek Teler
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: bułgaria
subject: Edukacja
subject: historia polski
subject: opole
subject: Piastowie
subject: śląsk
description: Nosiła nietypowe wówczas imię, wydawała unikatową pieczęć, a według przekazów kronikarskich pochodziła aż z dalekiej Bułgarii. Historia księżnej opolsko-raciborskiej Wioli od lat fascynuje badaczy, którzy wysuwają coraz odważniejsze teorie na jej temat.
encoded: W tym artykule: Skąd pochodziła księżna opolska Wiola? Bułgarka, Węgierka, Rusinka, a może… Polka? Kim był Kazimierz I, tajemniczy książę krzyżowiec W trosce o synów Księżna opolska – dobrodziejka Kościoła Małżeństwa przedstawicieli dynastii Piastów miały przede wszystkim charakter polityczny. Kandydatek na żonę najczęściej szukano u najbliższych sąsiadów. Wśród księżnych piastowskich nie brakowało więc kobiet z dynastii Przemyślidów, Rurykowiczów czy Arpadów. A także z niemieckich rodów królewskich i książęcych. Na tle innych mariaży polskich królów i książąt małżeństwo księcia opolsko-raciborskiego Kazimierza I z Wiolą, która miała być z pochodzenia Bułgarką, wydaje się dosyć zaskakujące. Zdaniem części badaczy władca Opola poznał swoją żonę w czasie piątej wyprawy krzyżowej. Ich małżeństwo było inicjatywą króla Węgier Andrzeja II. Problem w tym, że nie ma całkowitej pewności, czy Kazimierz brał w ogóle udział w krucjacie. Ani nawet czy jego wybranka faktycznie pochodziła z Bułgarii. Skąd pochodziła księżna opolska Wiola? Pochodzenie Wioli od lat budzi wśród badaczy spory. W zachowanych dokumentach próżno szukać wzmianki o jej rodzicach. Dopiero Jan Długosz w pisanych w drugiej połowie XV wieku „Rocznikach czyli kronikach sławnego Królestwa Polskiego” wspomina, że była ona z pochodzenia Bułgarką. Władysław Dziewulski uważał, że Wiola była przedstawicielką dynastii Asenowiczów – córką cara Bułgarii Kałojana lub jego następcy Boriła. Jako że noszone przez nią imię ma łacińskie (a nie greckie) pochodzenie, musiała urodzić się krótko po unii kościoła Bułgarii z Rzymem w 1204 r. Dziewulski domniemywał, że chrzest carówny odbył się w czasie wizyty w Tyrnowie (ówczesnej stolicy Bułgarii) kardynała Leona Brancaleonego, który 7 listopada 1204 r. konsekrował arcybiskupa Bazylego na prymasa Bułgarii. Jego ród pochodził z północnych Włoch, a św. Wiola była otoczona kultem w położonej na tym obszarze Weronie. Chociaż hipoteza Dziewulskiego początkowo spotkała się z entuzjastyc…

wiola-opolska-96df01c.png
width: 1200
height: 630

Tarnowskie Góry to miejsce niezwykłe. Czekają tu na was Zabytkowa Kopalnia Srebra i Sztolnia Czarnego Pstrąga
type: item
date: 2024-07-01T08:06:40.000Z
creator: Agnieszka Franus
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: atrakcje turystyczne
subject: kopalnie
subject: polska
subject: śląsk
subject: Travel
description: Zabytkowa Kopalnia Srebra to jeden z najbardziej niezwykłych skarbów z naszej listy UNESCO. Tarnowskie Góry warto odwiedzić o każdej porze roku.
encoded: W tym artykule: Sztolnia Czarnego Pstrąga Podziemne atrakcje Zabytkowa Kopalnia Srebra Realia pracy gwarków Historia Tarnowskich Gór Zabytkowa Kopalnia Srebra i Sztolnia Czarnego Pstrąga - informacje praktyczne Jestem w brzuchu ziemi. Szyb Sylwester – wąski i bardzo kręty – sprowadził mnie 162 stopnie w dół, do miejsca, gdzie w inny sposób dostać się nie można. Tajemniczego i baśniowego Sezamu pełnego swego czasu niezmierzonych bogactw, które czekały na śmiałków. Od zarania dziejów ludzie wydobywają ukryte w głębi ziemi cenne kruszce, rudy metali, kamienie szlachetne czy węgiel. Niczym gorączka rozpalały one umysły szukających szczęścia mężczyzn. To najczęściej oni pracowali w takich właśnie mało przyjaznych miejscach, ryzykując życie i zdrowie, by poprawić swój los. Sztolnia Czarnego Pstrąga Tymczasem zagubiona w mroku wsłuchuję się w kapanie wody i własny oddech. Obserwuję, jak błyskawicznie wyostrzają mi się zmysły. Im mniej widzę, tym więcej czuję i słyszę. Znajduję się w wąskim, najwyżej metrowej szerokości i dwumetrowej wysokości chodniku. Płynie nim woda, a na niej unoszą się łódki. Wsiadam do pierwszej z nich i ruszam wraz z nurtem tego podziemnego strumienia. Nawet nie muszę się odpychać od ścian – czego zresztą nie zaleca opiekujący się mną Kazimierz Szeliga, przewodnik po Sztolni Czarnego Pstrąga. Znajduje się ona na terenie Tarnowskich Gór, w pięknym parku Repeckim, jakieś 5 km od Zabytkowej Kopalni Srebra. – Sztolnia ma dwa wejścia: szyb Sylwester i szyb Ewa – opowiada pan Kazimierz, stojąc na dziobie łodzi. – A między nimi jest 600-metrowy chodnik, którym się właśnie przemieszczamy. To jeden z najdłuższych w Europie podziemnych przepływów łodziami po XIX-wiecznej sztolni – dodaje. Suniemy z prądem po krystalicznie czystej wodzie, a mroki kopalni rozświetlają nam jedynie lampy karbidowe. Jest wilgotno, chłodno, ciemno. Przewodnik opowiada, że dawniej w tej wodzie żyły pstrągi i po długiej przerwie znów tutaj wróciły. To właśnie od nich sztolnia wzięła s…

tarnowskie-gory-to-miejsce-niezwykle-czekaja-tu-na-was-zabytkowa-kopalnia-srebra-i-sztolnia-czarnego-pstraga-fot-wojt-ek-wikimedia-commons-cc-by-3-0-aa84dec.jpg
width: 2560
height: 1440

„Tyle słońca w całym mieście”. Odwiedziłem perłę południowej Polski
type: item
date: 2024-06-27T08:03:37.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: opole
subject: polska
subject: śląsk
subject: Travel
description: Opole to nie tylko stolica polskiej piosenki. Jedno z najstarszych miast w Polsce ma do zaoferowania znacznie więcej niż późnowiosenny festiwal. Do Opola pojechałem w poszukiwaniu bogatej piastowskiej historii miasta, rozśpiewanych murali i rewelacyjnej kuchni śląskiej.
encoded: W tym artykule: Opole piastowskie i... włoskie Prosta i przepyszna kuchnia opolska Przebojowe Opole Co zobaczyć w Opolu Opole – Informacje praktyczne Do najmniejszej stolicy wojewódzkiej w Polsce wybierałem się już od dawna. Nareszcie udało mi się zaplanować tu weekend. Miasto, które kojarzy się przede wszystkim z Krajowym Festiwalem Piosenki Polskiej, zachwyciło mnie nie tylko wesołą, rozśpiewaną atmosferą, ale również urokliwymi uliczkami pełnymi barów i kawiarni. Ktoś mi powiedział, że Opole to „mały Wrocław”. Jest w tym odrobina prawdy, choć należy zaznaczyć, że stolica Opolszczyzny ma również swój własny niepowtarzalny urok. Opole piastowskie i... włoskie Wieżę Piastowską zna każdy, kto choć raz oglądał relację z opolskiego Festiwalu. XIII-wieczna ceglana konstrukcja to jedyna pozostałość po zamku na nadodrzańskiej wyspie Pasieka. Zamek – niezaprzeczalnie nawiązujący do słowiańskich korzeni tych ziem – rozebrali w 1928 roku Niemcy. W miejscu dawnej średniowiecznej konstrukcji stanął modernistyczny gmach służący niemieckiej administracji. Samą wieżę udało się zachować. Do dzisiaj – choć z lekko zmienionym hełmem i nową iglicą – jest uznawana za jeden z symboli miasta. Kuszony obietnicą najlepszej panoramy miasta, wspinam się z przewodnikiem po 164 stopniach na szczyt Wieży Piastowskiej. Wejście nie jest męczące, bo w drodze na górę można zatrzymać się na kilku mniejszych piętrach i obejrzeć fotografie przedwojennego Opola. Na najwyższym tarasie rozpościera się pocztówkowy widok nie tylko na Opole, ale także na Górę Świętej Anny oraz na położoną już po czeskiej stronie Ziemię Opawską. „Witam na opolskiej Krzywej Wieży” – pozdrawia nas pan Maciej, lokalny przewodnik. Będąc na górze tego nie czuję, ale od czasu rozebrania zamku wieża rzeczywiście pochyla się 1,5 stopnia w jedną stronę. W Opolu nawiązań do Italii nie brakuje. Opolska Wenecja rozciąga się wzdłuż bulwarów nad malowniczym Kanałem Młynówka. W jednej z książek o Opolu czytam, że to „najbardziej urokliwe …

opole-c21c34b.png
width: 1200
height: 630

Ryksa śląska jako jedyna Polka została cesarzową Hiszpanii. W jej życiorysie nadal jest wiele tajemnic
type: item
date: 2024-06-22T06:28:20.000Z
creator: Marek Teler
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: historia
subject: historia polski
subject: hiszpania
subject: królowa
subject: śląsk
subject: Społeczeństwo
description: Spośród licznych przedstawicielek dynastii Piastów tylko jedna księżniczka dostąpiła godności cesarzowej Hiszpanii. Córka Władysława II Wygnańca Ryksa śląska początkowo dzieliła z rodzicami i rodzeństwem tułaczy żywot w Niemczech. Z czasem przewrotny los zesłał ją aż na Półwysep Iberyjski.
encoded: W tym artykule: Ryksa śląska – młodość Życie na wygnaniu Ślub z cesarzem Hiszpanii Alfonsem VII Śmierć cesarza Małżeństwo z hrabią Prowansji Tajemnicze trzecie małżeństwo Chociaż Ryksa śląska wyszła za mąż za najpotężniejszego w swoich czasach władcę na Półwyspie Iberyjskim, jej losy cały czas nie zostały dokładnie zbadane. O ile pierwsze dwa małżeństwa księżniczki zostały dość solidnie udokumentowane, o tyle tożsamość trzeciego męża nadal budzi spory wśród badaczy. Nie jest też znana dokładna data jej śmierci, a domniemane miejsce pochówku zostało zniszczone w czasie II wojny światowej. Córka polskiego księcia tułacza Władysława II Wygnańca dość nieoczekiwanie została wyniesiona do godności, o której większość księżniczek mogła jedynie pomarzyć. Jako hiszpańska monarchini starała się nie angażować w sprawy polityczne. Jednak życie i tak nie szczędziło jej dramatów i niepokojów. Ryksa śląska – młodość Księżniczka Ryksa urodziła się między 1130 a 1140 r. jako córka księcia seniora Polski Władysława II Wygnańca i margrabianki austriackiej Agnieszki Babenberg. Miała czterech braci: księcia śląskiego Bolesława I Wysokiego, księcia opolskiego Mieszka Plątonogiego, który w latach 1210–1211 był księciem zwierzchnim Polski, księcia głogowskiego Konrada Laskonogiego, zmarłego w dzieciństwie Alberta. Życie na wygnaniu Nie miała spokojnego dzieciństwa. Naznaczone było ono bowiem rywalizacją jej ojca o władzę z młodszym przyrodnim rodzeństwem: Bolesławem Kędzierzawym, Mieszkiem Starym i Henrykiem. W 1146 r. po klęsce Władysława II w starciu z braćmi pod Poznaniem księżniczka wraz z rodzicami i rodzeństwem opuściła Polskę i znalazła schronienie w Niemczech. Do rozbicia Polski przyczyniły się dwie kobiety. Zrobiły to w białych rękawiczkach Teściowa i synowa. Dwie Niemki z najlepszych rodów. Równie ambitne, nieustępliwe i żądne władzy. To one zepchnęły Polskę w odmęty rozbicia dzielnicowego. I obie kobiety miały ku temu do... Chociaż ojciec Ryksy przez kolejne lata zabiegał o odzy…

ryksa-slaska-jako-jedyna-polka-zostala-cesarzowa-hiszpanii-w-jej-zyciorysie-nadal-jest-wiele-tajemnic-ryc-liber-feudorum-maior-public-domain-c84ea3c.jpg
width: 293
height: 147

Plebiscyt Cuda Polski 2024 rozstrzygnięty. Wybraliście najpiękniejsze miejsca w kraju
type: item
date: 2024-06-10T05:59:44.000Z
creator: redakcjang
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: atrakcje
subject: atrakcje turystyczne
subject: cuda polski
subject: dolny śląsk
subject: Go Poland
subject: Kujawsko-Pomorskie
subject: Lubelskie
subject: małopolska
subject: mazowsze
subject: podlasie
subject: polska
subject: śląsk
subject: Travel
subject: wielkopolska
subject: województwo łódzkie
subject: województwo lubuskie
subject: województwo opolskie
subject: województwo podkarpackie
subject: województwo pomorskie
subject: województwo warmińsko-mazurskie
subject: Zachodniopomorskie
description: Poznaliśmy wyniki plebiscytu Cuda Polski 2024. Laureatów z każdego województwa, tak jak w poprzednim roku, wyłonili czytelnicy w głosowaniu internetowym. Walka o zwycięstwo w wielu regionach toczyła się do samego końca.
encoded: W tym artykule: Wyniki plebiscytu Cuda Polski 2024 „Cuda Polski 2024” – zwycięskie miejsca Plebiscyt Cuda Polski 2024 zakończony. O miano „nowego cudu”, tak jak w roku minionym, ubiegało 48 niezwykłych, czasem zupełnie nieznanych miejsc z całego kraju. W ich poszukiwaniu pomogły nam regionalne organizacje turystyczne, lokalni przewodnicy, a także sami mieszkańcy. Decydujący głos należał jednak do was, czytelników magazynu „National Geographic Traveler”. I ponownie nie zawiedliście. W tegorocznej edycji plebiscytu oddano łącznie rekordowe 258 tys. głosów. To najlepszy dowód na to, że wciąż uwielbiacie odkrywać nowe miejsca na turystycznej mapie Polski, co bardzo nas cieszy. – Nie mamy wątpliwości, że „Cuda Polski" to największy w naszym kraju plebiscyt, którego celem jest promowanie wciąż niedocenionych miejsc w naszym kraju. W tym roku w wydarzeniu wzięło udział jeszcze więcej osób niż rok temu. Walka była wyrównana do samego końca, a każdy z ponad 250 tys. głosów oddanych na nominowane miejsca mógł zaważyć o zwycięstwie – przyznaje Łukasz Załuski, redaktor naczelny „National Geographic Polska". I dodaje: – Warto podkreślić, że mimo iż tytuł nowych „Cudów Polski" trafi tylko do 16 miejsc, każda z nominowanych destynacji jest warta odwiedzenia. Poniżej przedstawiamy pełną listę zwycięzców plebiscytu Cuda Polski 2024. Wyniki plebiscytu Cuda Polski 2024 Dolnośląskie – Twierdza Srebrna Góra; Kujawsko-Pomorskie – Pałace w Ostromecku; Lubelskie – Chełmskie Podziemia Kredowe; Lubuskie – Park Dworski w Iłowej; Łódzkie – Centralne Muzeum Włókiennictwa z Łódzkim Parkiem Kultury Miejskiej; Małopolskie – Zamek w Muszynie; Mazowieckie – Wzgórze Tumskie w Płocku; Opolskie – Fabryka Robotów w Mosznej; Podkarpackie – Zamek w Łańcucie; Podlaskie – Prawosławny skit w Odrynkach; Pomorskie – Bory Tucholskie; Śląskie – Bielsko-Biała; Świętokrzyskie – Muzeum Archeologiczne w Wiślicy; Warmińsko-Mazurskie – Lidzbark Warmiński; Wielkopolskie – Pyzdry; Zachodniopomorskie – Darłowo. – Wielkie…

plebiscyt-cuda-polski-2024-rozstrzygniety-545cdeb.png
width: 1200
height: 630

Język śląski czy gwara śląska. Trwa spór językoznawców i działaczy
type: item
date: 2024-05-29T14:49:04.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: gwara
subject: historia
subject: język
subject: polska
subject: śląsk
subject: Społeczeństwo
description: Język śląski, przez niektórych językoznawców uznawany za gwarę – lub jakby powiedział Ślązak – ślonsko godka, to jeden z najbardziej charakterystycznych etnolektów regionalnych. Łatwą ją rozpoznać, ale osoba, która nie mieszka na Śląsku i wcześniej nie miała do czynienia z tą specyficzną mową, może mieć poważne problemy ze zrozumieniem rozmówcy, mimo że podobieństwo gwary do polszczyzny ogólnej jest ewidentne. Czym charakteryzuje się mowa śląska? Na to i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: W tym artykule: Czym jest język śląski? Historia śląskiej mowy Śląski język czy gwara? Cechy charakterystyczne mowy śląskiej Dane statystyczne dowodzą, że Ślązacy stanowią najliczniejszą grupę etniczną w Polsce, a oprócz tego tworzą największą społeczność, która na co dzień posługuje się gwarą lub – jak dowodzą niektórzy językoznawcy – językiem. W 2011 roku używanie etnolektu śląskiego zadeklarowało ponad pół miliona osób. Dziesięć lat później taką deklarację złożyło nieco mniej niż pół miliona Ślązaków. Mimo to mieszkańcy Górnego Śląska nadal nie doczekali się przyznania im statusu mniejszości etnicznej. Ustawa uznająca język śląski za język regionalny została przegłosowana w Sejmie w 2024 roku, a następnie zawetowana przez prezydenta Andrzeja Dudę. Co to jest śląska mowa? Mówiąc o śląskiej mowie, na myśli trzeba mieć etnolekt, którym posługują się mieszkańcy Śląska. Kojarzy się przede wszystkim z mową obecną w przestrzeni aglomeracji górnośląskiej (z wyłączeniem Zagłębia Dąbrowskiego, które historycznie było częścią Małopolski), jednak należy podkreślić, że historyczny Śląsk jest rozległą krainą. Co za tym idzie, to, co potocznie nazywa się śląską gwarą, tak naprawdę jest uznawane za język lub zespół gwar o znacznym zróżnicowaniu regionalnym. Zasięg gwary śląskiej Etnolekt śląski nie jest jednolity. Na różnych obszarach kulturowo-historycznych występują jego różne odmiany, w których te same słowa mogą mieć różną wymowę i inne znaczenie. Ruszyłem w podróż przez Śląsk i Zagłębie z reporterami i poetami. Te miejsca absolutnie mnie zaskoczyły Odkrywaj Polskę i czytaj książki – takie hasło mogłaby mieć Miedzianka Po Drodze. W tym roku ekipa festiwalu odwiedziła Śląsk i Zagłębie. Tydzień spotkań z literatami urozmaiciłem s... Po śląsku mówi się na obszarze wyznaczonym przez liniami: Syców-Prudnik na zachodzie, Prudnik-Czadca na południowym zachodzie, Lubliniec-Tarnowskie Góry-Katowice-Bielsko na wschodzie i Syców-Lubliniec na północnym wschodzie. Według Alfreda Zaręby, …

gwara-slaska-jest-mowa-ktorej-nie-sposob-pomylic-z-zadna-inna-fot-shutterstocka-c570fa0.jpg
width: 1000
height: 668

Cuda Polski 2024 – obiekty z Pomorskiego i Śląskiego nominowane w plebiscycie
type: item
date: 2024-05-18T06:24:09.000Z
creator: redakcjang
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: cuda polski
subject: Go Poland
subject: polska
subject: śląsk
subject: Travel
subject: województwo pomorskie
description: Trwa głosowanie w plebiscycie Cuda Polski 2024. Poniżej przedstawiamy listę nominowanych miejsc pochodzących z województw pomorskiego i śląskiego, które w tym roku rywalizują o ten zaszczytny tytuł.
encoded: W tym artykule: Cuda Polski 2024 – nominacje z Pomorskiego Cuda Polski 2024 – nominacje z Śląskiego Lista zwycięzców plebiscytu Cuda Polski 2023 Głosowanie w tegorocznej edycji plebiscytu Cuda Polski oficjalnie rozpoczęte. Podobnie jak w latach minionych, także i teraz zwycięzcę z każdego województwa wyłonią czytelnicy magazynu „National Geographic Traveler” i użytkownicy serwisu national-geographic.pl. Dziś prezentujemy kolejną szóstkę nominowanych, tym razem z województw pomorskiego i śląskiego. Cuda Polski 2024 – nominacje z Pomorskiego Muzeum Wsi Słowińskiej w Klukach Arboretum Wirty Bory Tucholskie Muzeum Wsi Słowińskiej w Klukach Tylko tutaj spotykamy się z kulturą Słowińców – ludu, który kiedyś zamieszkiwał te tereny. To miejsce autentyczne i wyjątkowe, gdzie wśród wiekowych dębów, świerków i sosen stoją szachulcowe chaty, zbudowane w tym miejscu w XVIII, XIX i XX wieku, i gdzie zagrody ożywają ogniem w paleniskach, dawnymi codziennymi i świątecznymi zajęciami. Wśród dawnych smaków i zapachów możemy odbyć podróż w przeszłość. Arboretum Wirty Leśny Ogród Botaniczny ma swoje początki w XIX wieku i jest najstarszym leśnym arboretum w Polsce. To miejsce, w którym kolekcjonuje się drzewa, krzewy, a także prowadzi nad nimi badania. Kiedyś miało znaczenie głównie naukowe, dziś prezentuje głównie walory estetyczne. Zachwyca prawdziwie baśniowymi widokami, od klimatycznych mostów i oczek wodnych, po tajemnicze i nieco mroczne mokradła z pięknym punktem widokowym. Bory Tucholskie To nazwa Parku Narodowego oraz popularnego wśród turystów regionu. To jeden z największych kompleksów borów sosnowych na terenie naszego kraju, nazywany często zielonymi płucami. To nie tylko walory przyrodnicze, ale unikatowa mieszanka kultur – Borowiaków Tucholskich, Kaszubów i Kociewiaków. Cuda Polski 2024 – nominacje z Śląskiego Bielsko-Biała Szlak Beboków w Katowicach Graniczne Meandry Odry Bielsko-Biała Nazywana „miastem splotów” Bielsko-Biała to kreatywna przestrzeń spotkań ludzi i pomy…

cuda-polski-2024-obiekty-z-pomorskiego-i-slaskiego-nominowane-w-plebiscycie1-c80421b.png
width: 1200
height: 630

Niegdyś był tajemniczą siedzibą nazistów. Dziś zamek Grodziec to turystyczna perła Polski
type: item
date: 2024-05-05T11:05:08.000Z
creator: Wiktoria Szydło
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: Go Poland
subject: śląsk
subject: Travel
subject: zamki
subject: zamki w Polsce
description: Zamek Grodziec potrafi zaskakiwać. Nawet tych, którzy myślą, że wiedzą już o nim wszystko. Z jednej strony baśniowa lokalizacja, sielankowa wioska i urokliwy krajobraz. Z drugiej nazistowscy politycy, burzliwa historia, wojny i zniszczenia.
encoded: W tym artykule: Historia Zamku Grodziec Ostoja spokoju i bezpieczeństwa, ale nie na długo Ciemne karty historii. Wojny, zniszczenia i wizyta Hitlera Dziś zamek jest turystyczną perłą Polski Zamek Grodziec na pierwszy rzut oka może wyglądać niepozornie. Wznosi się pośród tętniących zielenią wzgórz i lasów. Od lat odbywają się tutaj imprezy o zasięgu regionalnym i międzynarodowym, obiekt posiada również bazę noclegową. I całkiem sporo tajemnic, o których wielu nie miało wcześniej pojęcia. Historia Zamku Grodziec Pierwsze wzmianki o Zamku Grodziec pojawiły się w 1155 roku i pochodzą z bulli papieża Hadriana IV. Wspominano o nim również w XIII wieku. Poza tym niewiele wiadomo o losach zamku z tamtego okresu. Wówczas wyglądał jednak zupełnie inaczej niż obecnie. Konstrukcja była bowiem drewniana i o wiele mniej trwała. Dopiero Henryk Brodaty, którego panowanie datuje się na lata 1201–1238, zamienił budowlę w murowaną. W ciągu kolejnych lat jeszcze wiele razy była przebudowywana i remontowana. Ciemne chmury zawisły nad słynnym grodem już w czasie wojen husyckich. Wówczas zamek został zniszczony i splądrowany. Popadał w ruinę aż do 1470 roku, kiedy to odkupił go książę Fryderyk I. Sprowadził on na miejsce murarskich mistrzów. To właśnie im zawdzięczamy obecny układ przestrzenny budowli. Po licznych remontach szybko Grodziec stał się jedną z piękniejszych rezydencji gotycko-renesansowych na Śląsku. Ostoja spokoju i bezpieczeństwa, ale nie na długo Prawdziwą wartość zamku Grodziec doceniono jednak w okresie wojny 30-letniej (XVII wiek). Kiedy zwalczające się wzajemnie wojska rozlewały się po ziemi śląskiej, paląc, grabiąc i pustosząc miasta i wsie, zamek stał się ostoją spokoju i schronieniem dla okolicznych mieszkańców. Mogli oni przechowywać w nim swój dobytek. Swego czasu budowlę konsekwentnie wzmacniano. Plany rozbudowywania umocnień były bardzo ambitne – nie udało się jednak ich zrealizować ze względu na ograniczenia finansowe. W konsekwencji zamek Grodziec został zdoby…

zamek-grodziec-93d8447.jpg
width: 1000
height: 749