National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-07-27T10:55:18.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Skarb rzymskich denarów w Niemczech. Na ich powierzchni wyryto tajemnicze znaki
items: Niezwykłe odkrycie w bałtyckim złocie. Cena wisiorka z portretem królowej nagle wzrosła 27-krotnie
items: Włochy wydały miliony na starożytny skarb. Przez ponad 160 lat pozostawał w ukryciu
items: Poszukiwacz znalazł miecz sprzed blisko 3000 lat. „Bardzo ciekawe znalezisko”
items: Złote skarby odkryto w egipskim „Słupsku”. To była duchowa stolica kraju faraonów
items: Koniec z ochroną polskich zabytków? Nadciąga rewolucja, archeolodzy protestują
items: Archeologiczna sensacja na Lubelszczyźnie. 18 masywnych nagolenników z brązu
items: Ślady po rytuałach sprzed tysięcy lat? Archeolodzy odkryli kryształy górskie w jamach pierwszych rolników
items: Jajka, które stały się legendą: opowieść o luksusie, sztuce i sekretach Fabergé
items: Czterokołowe wozy w Brytanii epoki żelaza. Znaleziono je w zagadkowym skarbie
items: To miejsce od dekad rozpala wyobraźnię. Legendy o jego zawartości krążą od pokoleń
items: To jeden z najbardziej zielonych regionów w Polsce. Znakomity kierunek na wiosenny weekend
items: Grobowiec pełen złota znaleziony w Panamie. Wielki skarb Nowego Świata ma ponad 1000 lat
items: Archeolożka znalazła średniowieczny pierścień o „magicznych” właściwościach. „Pozostaje chyba skończyć karierę”
items: Odkryto największy szafir gwiaździsty świata. Ma 3563 karaty, właśnie zaprezentowano go na Sri Lance i... można go kupić
items: „Nie zakopywałabym tego tematu”. Ekspertka o tajemnicy, którą skrywa Złoty Pociąg
items: Tajemnica skradzionego Błękitnego Diamentu rozwiązana – co odkryli naukowcy po latach?
items: Szukał robaków, a znalazł skarb. Wędkarz odkrył tysiące monet sprzed wieków
items: To jeden z najbardziej tajemniczych skarbów w Czechach. Zawiera palec Jana Chrzciciela
items: Skarb, który rozpala emocje od lat. Co nowego w sprawie Złotego Pociągu?
items: Złoty Pociąg z nowym tropem? Do sieci trafiło emocjonalne oświadczenie
items: Gdzie jest złoty pociąg? Najprawdopodobniej nie w Polsce
items: Rusza niezwykła ekspedycja. Celem jest odkrycie skarbu wartego 89 mln złotych
items: Największa kapsuła czasu na świecie zostanie otwarta. Co w niej ukryto?
items: Złoty pierścionek i zagadkowy rytuał. Odkrycie w Jerozolimie ujawnia sekrety starożytności

Skarb rzymskich denarów w Niemczech. Na ich powierzchni wyryto tajemnicze znaki
type: item
date: 2026-07-27T13:30:04.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: monety
subject: niemcy
subject: odkrycia archeologiczne
subject: skarby
subject: starożytny rzym
description: Tajemnicze ząbkowane brzegi i ręcznie wydrapane znaki – tak wygląda wyjątkowy skarb monet odkryty na terenach barbarzyńskich blisko dwa tysiące lat temu. Denary pochodzą z republikańskiego Rzymu. Co oznaczają zagadkowe modyfikacje na srebrnym bilonie?
encoded: W starożytności tereny położone na północ od Dunaju i na wschód od Renu stanowiły dla Rzymian zagadkowe Barbaricum, gdzie mieszkali między innymi Germanie czy Słowianie. Wiadomo było, że Imperium utrzymywało kontakty z tamtejszymi ludami, ale każde kolejne znaleziska rzymskich pieniędzy na tych obszarach wciąż budzą dreszcz emocji u badaczy. Tak też było i w tym przypadku. Srebrne monety z czasów Republiki Rzymskiej są w środkowych Niemczech wielką rzadkością i zazwyczaj występują jedynie jako pojedyncze, rozproszone egzemplarze. Teraz udało się odkryć skarb w postaci pięciu srebrnych monet, które właściciel zapewne zakopał w sakiewce. Być może dzięki temu znalezisku uda się odpowiedzieć na pytanie, dlaczego rzymskie srebro docierało tak głęboko na północ w czasach, gdy Rzym dopiero budował swoją potęgę. Sensacyjne odkrycie w Halle-Nietleben W 2025 roku Dirk Braungardt, społeczny opiekun zabytków, dokonał odkrycia, które zelektryzowało archeologów. Na niewielkim obszarze w Halle-Nietleben w Niemczech odnalazł on pięć srebrnych denarów, które ewidentnie stanowiły jeden zamknięty depozyt. To pierwszy taki przypadek, gdzie możemy z całą pewnością mówić o celowo ukrytym lub zgubionym skarbie denarów republikańskich w tej części Niemiec. Skład skarbu. Pieniądze, które widziały kawał historii Teraz na stronie Państwowego Urzędu Ochrony Zabytków i Archeologii Saksonii-Anhalt opublikowano analizę numizmatyczną. Wykazała, że monety te mają za sobą długą drogę. Najstarszy denar pochodzi z 148 roku p.n.e., a pozostałe cztery wybito w krótkim odstępie czasu między 82 a 79 rokiem p.n.e. Oznacza to, że monety pochodzą z czasów późnej republiki i noszą wyraźne ślady wieloletniego użytkowania. Zanim trafiły w ręce germańskiego właściciela, musiały krążyć w rzymskim obiegu pieniężnym przez wiele dziesięcioleci. Fakt, że tak stare monety tworzyły jeden zestaw, jest typowy dla ówczesnego rzymskiego rynku, gdzie republikańskie srebro pozostawało ważne nawet do końca I wieku n.e. Zagadk…

monety-919d663.jpg
width: 1575
height: 1050

Niezwykłe odkrycie w bałtyckim złocie. Cena wisiorka z portretem królowej nagle wzrosła 27-krotnie
type: item
date: 2026-07-08T06:01:59.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Historia
subject: bursztyn
subject: królowa
subject: skarby
subject: tajemnice
description: W listopadzie 2025 roku pewien dom aukcyjny w Edynburgu wystawił na sprzedaż sprzedał niepozorny przedmiot za zaledwie 5588 funtów. Opisano go błędnie jako XIX-wieczną, mało wartościową ozdobę. Dziś wiemy, że była to pomyłka o historycznej skali. Pod warstwą niepamięci krył się bowiem niezwykle rzadki, oryginalny portret królowej Elżbiety I z czasów Tudorów. To właśnie obecność wybitnie wyrzeźbionego wizerunku słynnej monarchini sprawiła, że ten zapomniany skarb zyskał status arcydzieła i stał się nagle wart fortunę.
encoded: Eksperci z prestiżowego domu aukcyjnego Sotheby's, po przeprowadzeniu wnikliwych badań i analiz naukowych, ustalili ponad wszelką wątpliwość, że klejnot nie jest wiktoriańską imitacją, lecz powstał około 1600 roku – pod koniec panowania królowej Elżbiety I. Świadomość, kogo naprawdę przedstawia rzeźba, sprawiła, że szacunkowa wartość przedmiotu przed lipcową licytacją poszybowała do przedziału 100–150 tysięcy funtów. To niemal 27-krotne przebicie w stosunku do ceny sprzed zaledwie siedmiu miesięcy. Majstersztyk wycięty z bursztynu. Czym jest ten niezwykły wisiorek? Wisiorek to prawdziwe arcydzieło nowożytnego jubilerstwa. Jego sercem jest kamea wyrzeźbiona w rzadkim, białym bursztynie (którego mleczna barwa to efekt uwięzienia w żywicy milionów mikroskopijnych pęcherzyków gazu). Ten miniaturowy portret Elżbiety I osadzono w sercowatym, oszlifowanym kawałku przezroczystego, żółtego bursztynu, który zadziałał niczym naturalna soczewka – powiększając i uwydatniając rysy twarzy monarchini. „Bałtyckie złoto”, jak niegdyś określano skamieniałą żywicę z naszych polskich plaż, było w Europie materiałem niezwykle luksusowym i pożądanym na dworach. Detale i finezja wykonania sugerują, że za projektem stał wirtuoz rzeźbiarski – eksperci typują Hansa Klingenberga lub Georga Schreibera, słynnych mistrzów związanych z dworem pruskim. Co ciekawe, wizerunek królowej nie powstał z natury. Rzeźbiarz oparł się na popularnej wówczas rycinie Crispijna de Passe Starszego, będącej kopią portretu miniaturowego pędzla Isaaca Olivera. Papuga, serce i Królowa-Dziewica Ten wyjątkowy artefakt był nie tylko luksusową ozdobą, ale przede wszystkim potężnym narzędziem politycznej propagandy. Rewers wisiorka zdobi wygrawerowana sylwetka papugi. W renesansowej ikonografii chrześcijańskiej ptak ten, ze względu na „nadprzyrodzoną” umiejętność naśladowania ludzkiej mowy, symbolizował cud natury i był bezpośrednio kojarzony z Maryją Panną. W przypadku Elżbiety I, która przez lata pieczołowicie kreowała s…

FABRIC-KOLAZ-32-2026-07-07T000212.374-8a62ada.jpg
width: 2813
height: 1875

Włochy wydały miliony na starożytny skarb. Przez ponad 160 lat pozostawał w ukryciu
type: item
date: 2026-07-01T13:30:48.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Historia
subject: etruskowie
subject: freski
subject: grobowce
subject: skarby
subject: włochy
description: Długoletnie starania włoskiego rządu przyniosły efekt. Grobowiec z IV wieku po długich negocjacjach trafił w ręce państwa, które zamierza go wyeksponować w rzymskim muzeum. To kolejny tegoroczny zakup mający na celu skompletowanie istotnych dla historii Włoch artefaktów.
encoded: Włoskie Ministerstwo Kultury od początku roku konsekwentnie realizuje cel wzbogacania państwowej kolekcji o istotne historycznie artefakty. Po obrazach Antonellego da Messiny i Caravaggia przyszedł czas na wyjątkowe etruskie malowidło, będące częścią grobowca z IV wieku. Koneserów sztuki może szczególnie cieszyć jeden fakt – włoscy politycy nie oszczędzają na dziełach sztuki. Prywatna zdobycz Zakupione w maju przez włoski rząd wyjątkowe freski zostały odnalezione w 1857 roku przez francuskiego archeologa Alessandro François. To od nazwiska odkrywcy pochodzi nazwa podziemnego grobowca, znajdującego się w etruskim, antycznym mieście Vulci. Wyjątkowe znalezisko, ze względu na miejsce swojego odkrycia, nie mogło być jednak przez lata publicznie eksponowane. Starożytne ruiny leżały bowiem na ziemiach należących do włoskiej rodziny Torlonia, która po odseparowaniu fresków umieściła je w prywatnej kolekcji. Choć starania o przejęcie grobowca intensywnie trwały od 1921 roku, dopiero teraz udało się osiągnąć porozumienie z prywatnym właścicielem. Kosztowna polityka Potrzeba było dużo czasu, a przede wszystkim dużo pieniędzy, aby odzyskać etruskie malowidła od bogatej rodziny. Kwota, za którą państwo wykupiło freski z grobowca François, osiągnęła ostatecznie 15 milionów euro. Mimo że z pozoru astronomiczna, kwota ta blednie w porównaniu z poprzednimi zakupami poczynionymi przez ministerstwo. W pierwszym półroczu włoski rząd wydał już kolejne blisko 15 milionów za obraz „Ecce Homo” autorstwa Antonello da Messina oraz około 35 milionów dolarów za rzadki portret pędzla Caravaggia, przedstawiający Maffeo Barberiniego, przyszłego papieża Urbana VIII. Malowidła na swoim miejscu Po latach zmagań o własność nad unikatowymi freskami włoscy politycy mogą wreszcie cieszyć się z sukcesu. Wykupione dzieła sztuki zasilą bowiem kolekcję Villa Giulia w Rzymie. Dyrektor placówki nie kryje zadowolenia, mówiąc, że grobowiec jest „jednym z największych i najlepiej zachowanych arcydzieł starożytn…

FABRIC-KOLAZ-32-30-3e23204.jpg
width: 2813
height: 1875

Poszukiwacz znalazł miecz sprzed blisko 3000 lat. „Bardzo ciekawe znalezisko”
type: item
date: 2026-06-19T10:56:37.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: broń
subject: gdańsk
subject: odkrycia archeologiczne
subject: skarby
description: W lesie niedaleko Gdańska poszukiwacz znalazł miecz z epoki brązu, który ma blisko 3 tysiące lat. Był pionowo wbity w ziemię. Znalazca poinformował o odkryciu Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Specjaliści wydobyli zabytek podczas wykopalisk.
encoded: Coraz więcej Polaków przemierza nasz kraj z detektorami metali. Poszukiwacze przemierzają ze specjalistyczną aparaturą głównie lasy. Prowadzenie takich działań jest możliwe tylko w przypadku posiadania odpowiedniej zgody wydanej przez konserwatora zabytków. Do jednego z poszukiwaczy ostatnio uśmiechnęło się szczęście. Marcin Wiśniewski przemierzał z wykrywaczem las niedaleko Gdańska. Pierwsze „znaleziska” nie były zbyt cenne. Ale do czasu. Miecz wbity w ziemię Do odkrycia doszło 14 czerwca. Poprzedziły go inne znaleziska w postaci zakrętki po napoju alkoholowym, łusek i puszek po piwie. W końcu pan Marcin natknął się na niezwykły zabytek. Jego oczom ukazał się fragment miecza wbitego pionowo w ziemię. „Chwilę mi zajęło by otrząsnąć się i pomyśleć na chłodno” – zrelacjonował poszukiwacz w mediach społecznościowych. „Wierzcie lub nie – poleciały mi łzy. (…) Każdemu życzę takich emocji podczas poszukiwań” – dodał. Podjął decyzję o zabezpieczeniu znaleziska (nie wydobył go z ziemi samodzielnie) i poinformowaniu odpowiednich służb: Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (PWKZ) oraz nadleśnictwa. Miejsce odkrycia przykrył gałęziami i pniakami. Aby było łatwiejsze do zlokalizowania, postawił tam walającą się po lesie puszkę po piwie. Akcja archeologów Na miejscu pojawili się zaalarmowani pracownicy Wydziału ds. Zabytków Archeologicznych PWKZ. Prowadzili wykopaliska w trudnych warunkach. Tego dnia padał deszcz. „Lało coraz mocniej i było coraz bardziej zimno, ale patrząc, jak warstwa po warstwie odsłaniany jest miecz rekompensował te niedogodności” – wspomina Marcin Wiśniewski, który towarzyszył ekspertom. Po konserwacji miecz trafi do jednego z lokalnych muzeów. Którego? O tym zdecyduje pomorski konserwator zabytków Dariusz Chmielewski. Co wiemy o mieczu? „Bardzo ciekawe znalezisko! W czasie legalnych poszukiwań odnaleziono miecz wykonany brązu. Datujemy go na V okres epoki brązu ok. 900–700 p.n.e.” – podał w mediach społecznościowych PWKZ. Nie jest to pierwsze zn…

miecz-ec355ca.jpg
width: 1575
height: 1050

Złote skarby odkryto w egipskim „Słupsku”. To była duchowa stolica kraju faraonów
type: item
date: 2026-06-03T10:12:11.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: grobowce
subject: odkrycia archeologiczne
subject: skarby
subject: starożytny egipt
subject: złoto
description: Złote kolczyki, naczynia na pigment do makijażu i rzadki obsydian – to tylko część skarbu odkrytego przy starożytnym pochówku w Heliopolis – jednym z najważniejszych egipskich miast. Najnowsze znaleziska pozwalają nam lepiej zrozumieć, jak wyglądały przygotowania do podróży w zaświaty.
encoded: Heliopolis położone jest na dzisiejszych północno-wschodnich przedmieściach Kairu. Egipcjanie określali ten teren mianem Junu, co oznacza „Miasto słupa”, dlatego to stanowisko archeologiczne bywa żartobliwie określane przez egiptologów jako „Słupsk”. Grecka nazwa Heliopolis („Miasto Słońca”) jest późniejsza i została nadana przez Greków. Heliopolis było jednym z najważniejszych centrów religijnych kraju faraonów. To tutaj powstała najstarsza świątynia ku czci boga-słońce Re-Horachty około 2600 lat p.n.e. Miasto słynęło z monumentalnej architektury, w tym licznych obelisków, z których do dziś na miejscu zachował się jedynie obelisk faraona Senusereta I. Na nekropolii należącej do tego miasta egipscy archeolodzy dokonali ważnego odkrycia. Nekropola w Heliopolis Informacje na temat nekropolii w Heliopolis są ograniczone, ponieważ większość terenu starożytnego miasta jest obecnie przykryta przez przedmieścia Kairu (Matarija i Tell Hisn), co utrudnia systematyczne badania archeologiczne. Większość wiedzy o tym ośrodku pochodzi ze źródeł pisanych, a nie z wykopalisk. Szczęście uśmiechnęło się do egipskiej misji archeologicznej działającej pod egidą Najwyższej Rady Starożytności. Ekipa ogłosiła odkrycie unikatowego depozytu towarzyszącego grobowcowi wykonanemu z cegieł mułowych, w którym spoczywały szczątki ludzkie. To jednak precyzyjne prace pod samym pochówkiem przyniosły najważniejszy rezultat. Natrafiono na niemal kompletny zestaw wyposażenia grobowego, który przetrwał w bardzo dobrym stanie. Znalezisko to jest o tyle istotne, że stanowi pierwszy tak pełny zbiór darów pogrzebowych odkryty w tym konkretnym sektorze nekropolii. Starożytna toaletka Wśród odnalezionych przedmiotów szczególną uwagę zwracają akcesoria związane z pielęgnacją urody, które miały służyć zmarłemu w życiu pozagrobowym. Archeolodzy wydobyli miedziane lustro oraz dwa alabastrowe naczynia na czernidło do oczu, które wciąż posiadają pokrywki i zawierają pozostałości substancji kosmetycznej. Wyjątkowym…

helio-dc30669.jpg
width: 1575
height: 1050

Koniec z ochroną polskich zabytków? Nadciąga rewolucja, archeolodzy protestują
type: item
date: 2026-05-15T10:55:37.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: odkrycia archeologiczne
subject: pradzieje
subject: prawo
subject: skarby
subject: zabytki
description: Od stycznia 2027 r. poszukiwanie zabytków w Polsce ma stać się powszechnie dostępne dzięki nowej aplikacji mobilnej. Archeolodzy ostrzegają jednak przed nieodwracalną dewastacją stanowisk. Czy nowelizacja ustawy o ochronie zabytków to krok w stronę nowoczesności czy początek końca dziedzictwa archeologicznego naszego kraju?
encoded: Sprawa dotyczy nowelizacji ustawy o ochronie zabytków z 13 lipca 2023 r. Zawarte tam przepisy nadal nie weszły w życie – ten moment został przesunięty w czasie ze względu na kontrowersje. Ostatecznie ma się to stać 1 stycznia 2027 roku. Łatwiejsze poszukiwania i gigantyczne nagrody. Dlaczego archeolodzy biją na alarm? Nowela zakłada, że osoba pełnoletnia będzie mogła poszukiwać zabytków już po zgłoszeniu tego faktu w aplikacji mobilnej i uzyskaniu zgody właściciela terenu – wystarczy jedynie oświadczenie poszukiwacza, że taką zgodę posiada. Znalazcy zabytków mogą liczyć na wysokie nagrody pieniężne w przypadku ważnego odkrycia – standardowo do 25-krotności przeciętnego wynagrodzenia, a w wyjątkowych przypadkach nawet do 30-krotności. Brzmi niewinnie? Środowiska archeologiczne uważają, że wcale tak nie jest. „Nieodwracalne straty”. Środowisko akademickie pisze list otwarty do władz Archeolodzy uważają, że wejście w życie nowelizacji ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami może doprowadzić do nieodwracalnych strat w dziedzictwie archeologicznym Polski. Dlatego Konferencja Dziekanów i Dyrektorów Wydziałów i Instytutów Archeologii Akademickiej w Polsce wystosowała list otwarty do najważniejszych osób w państwie. Eksperci apelują o przywrócenie wcześniejszych przepisów i rozpoczęcie prac nad nowym modelem ochrony zabytków. „Świadomi ułomności dotychczasowych regulacji prawnych jesteśmy zdania, że należy włączyć do systemu ochrony zabytków różnych interesariuszy. Niezbędne jest podjęcie przez MKiDN dyskusji z ich reprezentantami (instytucjami i stowarzyszeniami) w celu wypracowania nowego modelu ochrony dziedzictwa” – czytamy w liście otwartym. Archeolodzy zadeklarowali jednocześnie poświęcenie także temu zagadnieniu Kongresu Archeologii Polskiej, który odbędzie się w czerwcu 2027 r. Główne zagrożenia dla polskiego dziedzictwa Archeolodzy w liście otwartym wymieniają szereg ryzyk związanych z nowymi przepisami: Naruszenie Konstytucji RP. W ocenie sygnatariuszy n…

archeolog-d0b1bb0.jpg
width: 6720
height: 4480

Archeologiczna sensacja na Lubelszczyźnie. 18 masywnych nagolenników z brązu
type: item
date: 2026-05-11T14:30:07.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: Lubelskie
subject: odkrycia archeologiczne
subject: skarby
description: Dzięki współpracy poszukiwacza z archeologami, do Muzeum Zamojskiego trafi unikatowy skarb. Masywne nagolenniki o łącznej wadze 3,6 kg to precyzyjnie wykonane przedmioty, które przetrwały w doskonałym stanie od momentu ich złożenia w ziemi 2500 lat temu. Eksperci mówią o sensacji.
encoded: Historia osadnictwa na terenie dzisiejszej Lubelszczyzny kryje w sobie wiele tajemnic, a jedną z najbardziej fascynujących jest obecność społeczności kultury łużyckiej. Do najnowszego odkrycia z nią związanego doszło dzięki działaniom eksploratora, który prowadził poszukiwania w oparciu o oficjalne pozwolenia konserwatorskie w okolicach miejscowości Śniatycze na Lubelszczyźnie. Miejsce ukrycia przedmiotów wskazał on zawodowym archeologom, co pozwoliło na profesjonalne zabezpieczenie znaleziska. Miejsce znalezienia i stan zachowania skarbu Skarb spoczywał w niewielkim dołku na głębokości zaledwie 30 centymetrów. A wewnątrz znajdowało się 18 nagolenników o łącznej wadze 3,6 kg. Ich stan oceniono jako bardzo dobry. Przedmioty te, po delikatnym oczyszczeniu i podstawowych zabiegach konserwatorskich, odzyskały formę pozwalającą na ich niemal natychmiastową ekspozycję. Ranga odkrycia Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków (LWKZ) określił w mediach społecznościowych to znalezisko jako „sensacyjne”. „Ozdoby kultury łużyckiej wykonane z brązu odnajdywano w regionie zamojskim bardzo rzadko i były to jedynie pojedyncze ich egzemplarze lub tylko niewielkie fragmenty (nie licząc skarbu ozdób z Czernięcina, gdzie w 2023 r. eksplorator odkrył 13 przedmiotów z brązu, w tym kilka bransolet)” – czytamy na fanpage’u LWKZ. Skład skarbu Na pierwszy rzut oka skarb wygląda dość jednorodnie i monotonnie. Nagolenniki przypominają bardzo duże bransolety. Pokryte są zielonkawą patyną. Najciekawsze artefakty tworzące skarb: Spośród osiemnastu odnalezionych przedmiotów, cztery wyróżniają się szczególnym kunsztem wykonania, unikatową formą lub rzadkimi motywami zdobniczymi: Bardzo masywny nagolennik z krawędzią grzbietu – to jeden z najbardziej okazałych elementów skarbu. Charakteryzuje się wyraźnie zarysowaną krawędzią na korpusie oraz wyjątkowo bogatym zdobieniem. Na jego powierzchni widoczne są romboidalne nacięcia, których wnętrza precyzyjnie wypełniono drobnymi, poziomymi kreskami; Nagole…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2026/05/69583989012808500908286648059545589064602550n-18bfec4.jpg
width: 1970
height: 1108

Ślady po rytuałach sprzed tysięcy lat? Archeolodzy odkryli kryształy górskie w jamach pierwszych rolników
type: item
date: 2026-04-22T09:12:00.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: neolit
subject: odkrycia archeologiczne
subject: pradzieje
subject: skarby
subject: wielka brytania
description: Tysiące lat temu w świecie bez szkła przezroczysty kamień był czystą magią. W czasie budowy trasy szybkiego ruchu odkryto rekordowy zbiór kryształów górskich w osadach z czasów pierwszych rolników. Te rzadkie minerały trafiały do dołów w czasie rytuałów religijnych.
encoded: Kwarc jest jednym z najpowszechniejszych minerałów na świecie, obecnym w ziarnkach piasku czy pospolitych otoczakach. Jednak jego rzadka odmiana, kryształ górski, to zupełnie inna historia. Jest on niemal całkowicie przeźroczysty. Kryształ górski był dawniej szeroko stosowany jako kamień szlachetny, ale został zastąpiony szkłem i plastikiem. Rzadki materiał w prehistorii W pradziejach ludzie używali różnorodnych materiałów do wytwarzania narzędzi kamiennych. Należą do nich takie materiały jak krzemień, a nawet biały kwarc. Jednak ze względu na swoją wyjątkowość kryształ górski rzadko występuje na stanowiskach archeologicznych. W Wielkiej Brytanii i Irlandii na około 40 stanowiskach znaleziono ślady gromadzenia, przechowywania i obróbki kryształu górskiego. Większość z nich (25 stanowisk) datuje się na okres neolitu (4000–2400 r. p.n.e.). Sensacja na budowie drogi A66 Ostatnie wykopaliska związane z modernizacją trasy A66 w Wielkiej Brytanii, przeprowadzone przez Oxford Cotswold Archaeology, przyniosły odkrycie, które może okazać się jedną z największych kolekcji kryształu górskiego w historii brytyjskiej archeologii. Co ciekawe, na kilku neolitycznych stanowiskach leżących na trasie A66 odnaleziono materiał o bardzo zróżnicowanej jakości: od całkowicie przeźroczystych fragmentów, po mętne i niedoskonałe okazy. Archeolog Nick Overton sugeruje, że te różnice mogą wskazywać na jednoczesne korzystanie z lokalnych, gorszych źródeł (prawdopodobnie z Kumbrii) oraz importowanie wysokiej jakości kryształów z odległych stron. Testowanie i rytualne depozyty Analiza znalezisk z A66 ujawniła ciekawą praktykę: wiele mniejszych, lokalnych kryształów ma odłupane czubki. Archeolodzy uważają, że neolityczni twórcy narzędzi celowo je usuwali, aby sprawdzić jakość wnętrza kamienia przed dalszą obróbką. Wiele z tych kryształów okazało się zbyt mętnych lub spękanych, by nadawały się na narzędzia, jednak mimo to nie zostały wyrzucone jako odpad. Zamiast tego, z wielką starannością składan…

krysztal-7e90012.jpg
width: 1688
height: 1125

Jajka, które stały się legendą: opowieść o luksusie, sztuce i sekretach Fabergé
type: item
date: 2026-04-04T06:25:55.000Z
creator: Marzena Wardyn-Kobus
subject: Historia
subject: rosja
subject: skarby
subject: złoto
description: Jajo Fabergé od ponad wieku fascynuje kolekcjonerów, historyków i miłośników sztuki na całym świecie. Te misternie wykonane dzieła jubilerskie łączą w sobie luksus, kunszt i tajemnicę. Nic więc dziwnego, że cena jaj Fabergé osiąga na aukcjach zawrotne kwoty. Za każdym z nich stoi jednak nie tylko wartość materialna, lecz także historia rosyjskiego dworu, rewolucyjnych zawirowań i spektakularnych odkryć dokonywanych po latach.
encoded: Spis treści: Historia jajek Fabergé i zaginione dzieła Ile jest jaj Fabergé? Rekordowe ceny dzieł Fabergé Spadkobiercy marki Fabergé Jajka Fabergé wykonywano głównie z złota, srebra, emalii, kamieni szlachetnych i masy perłowej. Każde jajko było projektowane indywidualnie. Zdobienia inspirowane były wydarzeniami historycznymi, tradycją rodzinną Romanowów oraz symboliką religijną, a w jego wnętrzu zawsze ukrywano niespodziankę, która nadawała całości osobisty i często sentymentalny charakter. Carskie jajka Fabergé były wykonywane dla rodziny Romanowów w pracowni nadwornego jubilera w latach 1885–1917. Pierwsze z nich, znane jako Jajko z kurką, zapoczątkowało prawdziwą modę wśród arystokracji. Jajka Fabergé nie są jedynie luksusowymi ozdobami – stanowią też źródło wiedzy o sztuce, historii Rosji oraz technikach jubilerskich z przełomu XIX i XX wieku. Ich wartość nie wynika tylko z materiałów, ale przede wszystkim z precyzji wykonania i artystycznej oryginalności. Historia jajek Fabergé i zaginione dzieła W latach 1885–1894 jaja Fabergé zamawiał car Aleksander III, który wręczał je jako świąteczny dar swojej żonie, Marii Fiodorownie. Po jego śmierci tradycję tę przejął jego syn, Mikołaj II. W okresie 1895–1917 każdego roku powstawały dwa jaja – jedno przeznaczone dla żony cara, Aleksandry Fiodorowny, drugie dla owdowiałej Marii Fiodorowny. Wyjątek stanowiły lata 1904–1905, gdy w obliczu wojny rosyjsko–japońskiej dwór zrezygnował z zamówień. Tradycja nie została też zachowana w 1917 roku, kiedy przygotowane jajka wskutek rewolucji nie zostały przekazane carowi. Choć nazwisko Fabergé stało się synonimem tych luksusowych arcydzieł, sam Peter Carl Fabergé nie projektował ich osobiście. Koncepcje powstawały w jego pracowni, tworzone przez wybitnych złotników i projektantów zatrudnionych w firmie. Każdy projekt musiał jednak uzyskać jego akceptację – to on nadawał ostateczny kształt wizji artystycznej, podejmował kluczowe decyzje estetyczne i odpowiadał za poziom wykonania. …

Faberge-a5656e1.jpg
width: 1800
height: 1200

Czterokołowe wozy w Brytanii epoki żelaza. Znaleziono je w zagadkowym skarbie
type: item
date: 2026-03-25T08:59:49.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: pradzieje
subject: skarby
subject: wielka brytania
description: Odkrycie przez archeologów reliktów po ciężkich czterokołowych wozach w północnej Anglii zaskoczyło ekspertów. Sądzono, że taka innowacja nie była jeszcze znana na wyspach dwa tysiące lat temu. Odkryto je wśród setek bezcennych metalowych przedmiotów. Teraz naukowcy głowią się, jak się tam znalazły. Mają kilka koncepcji.
encoded: Historia tego odkrycia zaczyna się niedaleko Stanwick w North Yorkshire w Wielkiej Brytanii. Miejsce to było w I wieku n.e. potężną stolicą plemienia Brygantów. Już w XIX wieku znajdowano tam cenne przedmioty z metalu. Jednak nowe badania z lat 2021–2022 ujawniły znacznie większą skalę bogactwa. Wszystko zaczęło się od pasjonata z wykrywaczem metali, Petera Headsa, który natrafił na metalowe artefakty na polach w Melsonby. Zaalarmowani archeolodzy z Durham University szybko rozpoczęli badania wykopaliskowe. Stało się jasne, że jest to jeden z największych skarbów epoki żelaza w historii kraju. Dwa depozyty znajdowały się kilkadziesiąt metrów od siebie na dnie dawnych rowów granicznych. Znalezisku przyjrzał się i go szczegółowo przeanalizował zespół pod kierunkiem dr Sophii Adam z Durham University, czego efektem jest artykuł w „Antiquity”. Rewolucja na czterech kołach. Tego nikt się nie spodziewał Największą sensacją okazało się znalezisko w postaci resztek po czterokołowych wozach. Do tej pory sądzono, że wyspiarze używali wyłącznie lekkich, dwukołowych rydwanów. Znalezisko w Melsonby dostarcza pierwszych fizycznych dowodów na istnienie cięższych pojazdów. Są one charakterystyczne dla kontynentalnej Europy, ale dotąd nieznane w Brytanii. Wśród artefaktów zidentyfikowano: specjalne sworznie zwrotnicy – elementy mechanizmów kierowniczych dużych wozów; unikalne, żelazne wsporniki w kształcie litery U – przypominające piasty znane z Niemiec i Danii. W jednym z dwóch depozytów znaleziono 28 żelaznych obręczy kół. Niektóre z nich mają znacznie większą średnicę niż te w rydwanach. Naukowcy szacują, że depozyt zawiera szczątki co najmniej siedmiu takich wozów. To odkrycie całkowicie zmienia wiedzę o transporcie na wyspach w epoce żelaza. Skarby ukryte w metalu. Naukowcy zajrzeli do środka bez niszczenia Oprócz wozów badania ujawniły setki innych fascynujących przedmiotów. Łącznie zinwentaryzowano blisko 950 elementów. Aby zbadać drugi depozyt, naukowcy użyli nowoczesnej to…

wozy-b954703.jpg
width: 1575
height: 1050

To miejsce od dekad rozpala wyobraźnię. Legendy o jego zawartości krążą od pokoleń
type: item
date: 2026-03-15T10:28:27.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: skarby
subject: stany zjednoczone
subject: wojsko
subject: złoto
description: Fort Knox kojarzy się przede wszystkim z gigantycznym skarbcem, w którym rząd Stanów Zjednoczonych zgromadził niewyobrażalnie gigantyczne rezerwy złota. Warto jednak wiedzieć, że słynne United States Bullion Depository stanowi jedynie niewielki fragment tej olbrzymiej instalacji, która od 1918 roku pozostaje niezdobytą twierdzą.
encoded: Spis treści: Miasto-twierdza w Kentucky Od poligonu do ogromnej bazy Instytucje i jednostki United States Bullion Depository W 1990 roku dwóch przebranych za policjantów mężczyzn weszło do Muzeum Isabelli Stewart Gardner w Bostonie i zrabowało 13 dzieł sztuki o łącznej wartości ok. 500 milionów dolarów. W 2003 roku złodzieje pokonali zabezpieczenia w Antwerp Diamond Centre i zrabowali diamenty, złoto i biżuterię, które wyceniono na ok. 100 milionów dolarów. W 2025 roku bandyci przebrani za ekipę remontową weszli w biały dzień do skarbca paryskiego Luwru. Ich łupem padło 8 elementów francuskich klejnotów koronnych o wartości ok. 88 milionów euro. To były jedne z najzuchwalszych kradzieży w historii, które mogą zawstydzić scenarzystów kinowych hitów. Jednak do tej pory żaden „wirtuoz włamań” nie zdecydował się na wejście do Fort Knox. I trudno się temu dziwić. W końcu mówimy tu o najpilniej strzeżonej fortecy świata. Miasto-twierdza w Kentucky Lokalizacja Fort Knox nie jest przypadkowa. Została wybrana dzięki starannej analizie strategicznej, przeprowadzonej ponad 100 lat temu. Instalacja została wzniesiona na obszarze o powierzchni przekraczającej 440 kilometrów kwadratowych. Dla zobrazowania skali, to nieznacznie mniej niż wynosi powierzchnia Warszawy (517,2 kilometra kwadratowego). Rozciąga się na terytorium trzech hrabstw stanu Kentucky: Bullitt, Hardin i Meade, między Louisville i Elizabethtown, w samym sercu regionu Bluegrass. Strategiczna głębia terytorium była kluczowa w latach 30. XX wieku, kiedy decydowano o lokalizacji depozytu kruszców. Oddalenie od wybrzeży o setki mil oraz ochrona zapewniana przez barierę Appalachów sprawiały, że Fort Knox był naturalnie chroniony przed ewentualnym atakiem lotniczym lub inwazją morską, co w tamtym czasie uznawano za decydujące czynniki bezpieczeństwa. Poza tym pofałdowany teren, porośnięty gęstymi lasami, idealnie nadawał się do ćwiczeń z zakresu nawigacji lądowej. Dwie strefy Z punktu widzenia topograficznego, Fort Knox…

fort-knox-367958d.jpg
width: 1560
height: 1200

To jeden z najbardziej zielonych regionów w Polsce. Znakomity kierunek na wiosenny weekend
type: item
date: 2026-03-10T11:30:54.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: fakty i mity
subject: skarby
subject: Travel
subject: turystyka
subject: województwo lubuskie
description: Lubuskie należy do najmniej oczywistych regionów turystycznych Polski, a jednocześnie skrywa zaskakująco wiele atrakcji: dziką przyrodę parków narodowych, unikatowe geoparki, zabytkowe pałace oraz winnice. Region słynie z ogromnej liczby lasów i jezior, ale też z niezwykłych historii związanych z dawnymi fortyfikacjami czy architekturą sakralną. Jeśli zastanawiasz się, co zobaczyć w Lubuskiem, ten przewodnik pokaże miejsca, które najlepiej oddają charakter tej części Polski.
encoded: Spis treści: Park Narodowy „Ujście Warty” – raj dla miłośników ptaków Park Mużakowski – polsko-niemieckie arcydzieło ogrodowe UNESCO Geopark Łuk Mużakowa – niezwykła historia zapisania w krajobrazie Szlak Kościołów Drewnianych Regionu Kozła Lubuski Szlak Wina i Miodu – powrót do winiarskich tradycji Jezioro Sławskie – największe jezioro regionu Międzyrzecki Rejon Umocniony – jeden z największych systemów bunkrów w Europie Zespół pałacowo-parkowy w Żaganiu Bulwar Nadwarciański w Gorzowie Wielkopolskim Park Miłości im. Michaliny Wisłockiej w Lubniewicach Łagów Lubuski – perła między jeziorami Położone przy granicy z Niemcami województwo lubuskie jest jednym z najbardziej zielonych regionów kraju. Lasy zajmują tu niemal połowę powierzchni, a krajobraz tworzą jeziora, rzeki, wzgórza morenowe i rozległe doliny rzeczne. Dzięki temu region przyciąga zarówno miłośników natury, jak i osoby zainteresowane historią oraz turystyką kulturową. Na mapie atrakcji znajdują się tu m.in. Park Narodowy „Ujście Warty”, transgraniczny Park Mużakowski wpisany na listę UNESCO, Międzyrzecki Rejon Umocniony czy liczne winnice. W ostatnich latach Lubuskie coraz mocniej zaznacza swoją obecność na turystycznej mapie Polski. Park Narodowy „Ujście Warty” – raj dla miłośników ptaków Jednym z najcenniejszych przyrodniczo miejsc w regionie jest Park Narodowy „Ujście Warty”, utworzony w 2001 roku. Obejmuje on rozległe tereny ujścia Warty do Odry oraz system rozlewisk, łąk i starorzeczy. Park zajmuje około 8 tysięcy hektarów i jest uznawany za jeden z najważniejszych obszarów ptasich w Europie. Obserwowano tu ponad 270 gatunków ptaków, a w okresie migracji pojawiają się setki tysięcy osobników. Największą atrakcją są: ptasie migracje jesienne i wiosenne, rozległe mokradła i rozlewiska, specjalne wieże obserwacyjne dla birdwatcherów. Dzięki naturalnemu charakterowi doliny Warty park zachował krajobraz przypominający dawne rozlewiska wielkich europejskich rzek. Park Mużakowski – polsko-niemieckie arcydz…

lagow-lubuski-shutterstock2622514953-2115726.jpg
width: 4000
height: 2250

Grobowiec pełen złota znaleziony w Panamie. Wielki skarb Nowego Świata ma ponad 1000 lat
type: item
date: 2026-02-23T14:58:11.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Historia
subject: archeologia
subject: grobowce
subject: odkrycia archeologiczne
subject: panama
subject: skarby
subject: wykopaliska
subject: złoto
description: Czy to Panamskie Eldorado? Archeolodzy odkryli w Ameryce Środkowej liczący ponad tysiąc lat grobowiec, w którym znaleźli nie tylko ludzkie szczątki… ale także całą masę złota. Robi ogromne wrażenie, ale skąd się tam wzięło i co oznacza?
encoded: Stanowisko El Cano w panamskim dystrykcie Nata okazało się wyjątkowo łaskawe dla archeologów. Odnaleźli w nim wielki skarb – wyjątkowe, tysiącletnie złote artefakty oraz pozostałości prekolumbijskich elit, dzięki którym wiemy więcej o rytuałach pogrzebowych (i nie tylko) indiańskiej cywilizacji Coclé, która została unicestwiona przez hiszpańskich kolonizatorów. Grobowiec pełen złota w bogatej prowincji Coclé Grobowiec pełen artefaktów datowany jest na 750 r. n.e. i został odkryty w prowincji Coclé, około 200 km na południowy zachód od stolicy Panamy. To miejsce jednych z najważniejszych odkryć w Ameryce Środkowej. Od ponad dwóch dekad archeolodzy badają tę nekropolię, odkrywając liczne grobowce i artefakty pozwalające zrekonstruować życie oraz rytuały dawnych mieszkańców regionu. Mają pełne ręce roboty. To już dziewiąte podobne znalezisko na tym terenie, który pełnił funkcję nekropolii przez około 200 lat. Z jego znaczenia po raz pierwszy zdał sobie sprawę amerykański odkrywca Hyatt Verrill w 1925 roku, kiedy poszukiwał monolitów nad rzeką Rio Grande. Co znajduje się w pełnym skarbów grobowcu? Najważniejszy pochówek w grobowcu wyróżniał się niezwykłym bogactwem wyposażenia. Zmarły został pochowany z m.in. złotymi napierśnikami (z wizerunkami nietoperzy i krokodyli), pasami wykonanymi z kulistych, złotych koralików, bogato zdobionymi bransoletami, dwoma kolczykami w kształcie kobiety i mężczyzny, kolczykiem w kształcie krokodyla oraz złotymi naszyjnikami. Według archeologów to właśnie jego „lokator” musiał cieszyć się największym statusem w swojej grupie. Grobowiec w Panamie zaskakuje także obecnością licznych ceramicznych naczyń pokrytych tradycyjnymi wzorami. To potwierdza znaczenie rytuałów pogrzebowych (chociaż nadal wiemy o nich stosunkowo niewiele) w kulturach środkowoamerykańskich. Cywilizacja Coclé i jej sztuka złotnicza Odkrycie grobowca wzbogaciło wiedzę o cywilizacji Coclé – a w szczególności o jej władcach i elitach. Ta prekolumbijska cywilizacja rozwijał…

FABRIC-KOLAZ-32-76-1483fdf.jpg
width: 2700
height: 1800

Archeolożka znalazła średniowieczny pierścień o „magicznych” właściwościach. „Pozostaje chyba skończyć karierę”
type: item
date: 2026-02-15T14:14:48.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Historia
subject: archeologia
subject: norwegia
subject: odkrycia archeologiczne
subject: skarby
subject: średniowiecze
description: Norweska archeolożka w samym sercu Tønsbergu odnalazła złoty, średniowieczny pierścień. Na bogato zdobiony skarb z niebieskim kamieniem trafiła przypadkiem i to zaledwie 7 cm pod ziemią. Nie mogła w to uwierzyć – i trudno jej się dziwić.
encoded: Praca archeologa nie zawsze jest pełna akcji i zwykle nie przypomina kadrów z filmów o Indianie Jonesie. Mozolny wysiłek i skrupulatność zostaje jednak czasem nagradzana – przekonała się o tym Linda Åsheim. Podczas rutynowej pracy na terenie skandynawskiego miasteczka odnalazła złoty pierścień z kamieniem, który kiedyś mógł mieć „magiczne” właściwości. Złoty pierścień z Tønsberg z pięknym, niebieskim kamieniem Zachwycający, niemal tysiącletni pierścień mieni się owalnym kamieniem o intensywnie niebieskiej barwie osadzonym w filigranowej, złotej oprawie. Na biżuterii widoczne są misterne, spiralne zdobienia wykonane cienkimi drucikami oraz maleńkie kulki złota. Niewielki rozmiar pierścionka wskazuje, że mógł należeć do kobiety. – Nie mogłam uwierzyć, że to złoto. Byłam kompletnie wstrząśnięta i musiałam zapytać ekipy budowlanej, czy sobie ze mnie nie żartują – opowiada archeolożka, Linda Åsheim. – Chyba nadszedł czas, by skończyć karierę. Dotarłam na szczyt – śmieje się. Eksperci podkreślają, że tego typu ozdoby były symbolem statusu i bogactwa w średniowieczu, a wysoka jakość wykonania sugeruje przynależność właścicielki do elity społecznej. O wyjątkowości świadczą rzadko spotykane „nowoczesne” zdobienia. Jak stary jest pierścień? Gałązki świerka znalezione w warstwie ziemi powyżej pierścienia datowane są na lata 1167–1269. Jednak według prof. Marianne Vedeler z norweskiego Muzeum Historii Kultury spiralny wzór na szczycie pierścienia przypomina pierścionki z IX–XI wieku, więc może być on nawet starszy. Połączenie tego rodzaju jubilerskich technik dotarło do Norwegii z terenów Bizancjum za sprawą złotnictwa karolińskiego. Czy to prawdziwy szafir? „Kamień szlachetny” w pierścieniu z Tønsbergu jest prawdopodobnie wykonany ze szkła, a jego kolor przypomina szafir. Prawdopodobnie chodziło o stworzenie iluzji, że użyto prawdziwego, trudno dostępnego kamienia szlachetnego. Jak znaleziono pierścień? Wystarczyło rozkopać ulicę Tønsberg to najstarsze miasto Norwegii, którego…

FABRIC-KOLAZ-32-69-a29d9e1.jpg
width: 2700
height: 1800

Odkryto największy szafir gwiaździsty świata. Ma 3563 karaty, właśnie zaprezentowano go na Sri Lance i... można go kupić
type: item
date: 2026-01-20T11:00:37.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: kamień
subject: kopalnie
subject: skarby
subject: sri lanka
description: W Kolombo na Sri Lance zaprezentowano właśnie „Star of Pure Land”, czyli największy na świecie purpurowy szafir gwiaździsty. Okrągły kamień jest wart ponad 300 mln dolarów.
encoded: Pochodzący z Rathnapura kamień wywołał niemałe poruszenie. Nie co dzień widzi się szafir, który waży imponujące 3563 karaty. W Kolombo zorganizowano specjalną pokazową galę, która przyspieszyła bicie serca nie tylko miłośników kamieni szlachetnych, ale także ekspertów z całego świata. Właściciele kamienia, którzy pragną pozostać anonimowi, zapowiedzieli, że są gotowi go sprzedać. Kamień wydobyto w „mieście klejnotów” Olbrzymi purpurowy szafir gwiaździsty (będący odmianą korundu) został odkryty w 2023 roku w jednym z wyrobisk w okolicach Rathnapura – miejscowości nazywanej „miastem klejnotów”. Skąd to miano? To właśnie stamtąd pochodzi wiele słynnych kamieni szlachetnych, a miejscowe kopalnie słyną z wyjątkowych znalezisk. Szafir zaprezentowano publicznie po raz pierwszy w minioną sobotę, a wydarzeniu na Sir Lance towarzyszył temu gemmolog – specjalista od klejnotów – Ashan Amarasinghe. Podkreślił on wyjątkowość kamienia, zwracając uwagę na jego rzadki efekt asteryzmu. Co czyni ten szafir wyjątkowym? Rozmiar to nie wszystko Według gemmologa „Star of Pure Land” jest największym udokumentowanym naturalnym purpurowym szafirem gwiaździstym. Kamień jest okrągły, i chociaż został wypolerowany, to zachował naturalne cechy. Jego najbardziej wyjątkową właściwością jest jednak dobrze widoczny efekt asteryzmu – zjawiska optycznego przypominającego gwiazdę. W kamieniu mieni się aż sześć wyraźnych promieni – coś niezwykle rzadkiego. Chociaż zachwyca rozmiarem, to właśnie dzięki asteryzmowi uznaje się go za unikat na skalę światową. Kamień uzyskał certyfikaty dwóch niezależnych laboratoriów potwierdzające jego autentyczność i wyjątkowe właściwości. Wartość szafiru przyprawia o zawrót głowy Wartość „Star of Pure Land” została oszacowana przez międzynarodowych rzeczoznawców na minimum 300 mln dolarów. Niektóre szacunki mówią nawet o 400 mln. To sprawia, że kamień ten staje się potencjalnie najdroższym szafirem świata. Wydobycie kamieni szlachetnych: ryzykowna gra na granicy etyki Sr…

EN016708101685-ced7145.jpg
width: 7163
height: 4775

„Nie zakopywałabym tego tematu”. Ekspertka o tajemnicy, którą skrywa Złoty Pociąg
type: item
date: 2026-01-13T10:58:15.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Historia
subject: archeologia
subject: dolny śląsk
subject: II wojna światowa
subject: skarby
subject: złoto
description: Złoty Pociąg to dla Dolnego Śląska prywatny „potwór z Loch Ness”. Joanna Lamparska, autorka książki „Złoty Pociąg. Krótka historia szaleństwa”, tłumaczy, że choć pancerny skład pozostaje nieuchwytny, nadzieja na jego odnalezienie wciąż nie wygasła. W 2026 roku nowe tropy sprawiają, że legenda ta powraca z dawną siłą.
encoded: Internet co rusz obiegają informacje o poszukiwaniu Złotego Pociągu. Trakcja tego nieuchwytnego skarbu nieustannie majaczy nam na horyzoncie, jednak wciąż bez konkretów. Postanowiliśmy się dowiedzieć, jak idą prace, czy mamy na co liczyć i czego właściwie szukają zapaleńcy. Tajemnica lepsza niż rozczarowanie Złoty Pociąg przez dziesięciolecia pozostawał mitem. Mówiło się o złocie III Rzeszy umieszczonym w pancernym składzie, który miał zaginąć pod koniec II wojny światowej w okolicach Wałbrzycha. Nigdy nie dotarł do celu, a ślad po nim zaginął. – W 2015 roku zmieniło się wszystko – mówi National Geographic Polska Joanna Lamparska, dziennikarka i popularyzatorka historii Dolnego Śląska. – Marzenia, legendy i opowieści zostały przecięte „nożem zgłoszenia”, pojawiły się fakty i informacje, które rozpaliły ogień wyobraźni. Świat został postawiony przed trudnym dylematem: uwierzyć i przekuć mit w fakt lub podejść do sprawy sceptycznie. Niewielu jednak miało na to odwagę – wizja złota dla zuchwałych była zbyt kusząca. Czym może być Złoty Pociąg? Chociaż na początku wydawało się, że Złoty Pociąg będzie pancernym pojazdem wypełnionym złotem, eksperci nie są już tego tak pewni. – Nie wiemy do końca, co nim jest. Legendy mówią o wagonach pełnych złota, platyny, ale raczej nie można na to liczyć. Dla nas Złotym Pociągiem mogą być nawet ciekawe dokumenty – przekonuje pisarka. Złoty Pociąg w 2026 roku Sprawa legendarnego składu – być może z powodu dziesięciolecia pierwotnych doniesień – rozgorzała w tym roku na nowo. Swój udział miała w tym również tajemnicza grupa określająca się jako „Złoty Pociąg 2025”, której członkowie posługują się kontrowersyjnymi metodami radiestezyjnymi. Przekazują oni, że odnaleźli miejsce odkrycia skarbu. – Być może, jeśli twierdzenia poszukiwaczy okażą się trafne, będzie to możliwość zweryfikowania, czy radiestezja się sprawdza. Do tej pory nie miało to miejsca – uśmiecha się Lamparska. Prowadzone są także oficjalne poszukiwania, chociaż w nieco inny…

zloty-pociag-8ed9f9b.jpg
width: 6058
height: 4039

Tajemnica skradzionego Błękitnego Diamentu rozwiązana – co odkryli naukowcy po latach?
type: item
date: 2025-11-10T14:12:10.000Z
creator: María Pilar Queralt del Hierro
subject: Historia
subject: diamenty
subject: francja
subject: skarby
description: Skradziony Błękitny Diament był jednym z najcenniejszych klejnotów w historii Francji. Zaginął po Rewolucji Francuskiej, a jego losy przez lata były owiane tajemnicą.
encoded: Spis treści: Jak niezwykły niebieski diament trafił do francuskiej korony Zniknięcie w cieniu rewolucji – kto ukradł francuski „Bleu”? Jak zniknął i znów się pojawił – nowa tożsamość królewskiego klejnotu Nauka rozwiązuje zagadkę po dwóch stuleciach Klejnot znany przez gemmologów jako „Bleu”, największy niebieski diament świata, po raz pierwszy zniknął podczas sensacyjnej kradzieży klejnotów koronnych w ogarniętym rewolucją francuską Paryżu w 1792 roku. Od tamtej pory wielokrotnie pojawiał się i znikał – w Europie i poza nią – a historia jego poszukiwań trwała ponad dwa stulecia. Jak niezwykły niebieski diament trafił do francuskiej korony W tamtych czasach większość diamentów ceniło się za brak koloru. Ten jednak wyróżniał się intensywną, głęboką niebieską barwą, niezwykle rzadką w naturze. Odkryty w Indiach i sprowadzony do Francji w XVII wieku, ważył aż około 115 karatów – co w świecie kamieni szlachetnych było fenomenem. Król Ludwik XIV zakupił diament w 1668 roku i zlecił jego przeszlifowanie. Po obróbce masa została zredukowana do 69 karatów, a blask kamienia znacząco wzmocniony. Następnie osadzono go w złotej oprawie, której blask symbolizował promienie słońca – doskonały emblemat władcy zwanego Królem Słońce i jeden ze skarbów, który trafił do pałacu w Wersalu. Jego prawnuk, Ludwik XV, kazał włączyć „Bleu” do bogato zdobionego insygnium Orderu Złotego Runa około 1749 roku. W tej formie diament stał się jednym z najcenniejszych klejnotów królewskiej kolekcji. Zniknięcie w cieniu rewolucji – kto ukradł francuski „Bleu”? Czterdzieści lat później, w czasach rewolucji francuskiej, gdy Ludwik XVI i Maria Antonina zostali uwięzieni, skarb królewski przeszedł w ręce rewolucyjnego rządu. We wrześniu 1792 roku, w miarę jak Paryż ogarnął chaos zamieszek, złodzieje włamali się do depozytu Hôtel du Garde-Meuble i przez pięć kolejnych nocy wynosili większość klejnotów koronnych Francji. Wśród rabusiów był Cadet Guillot Lordonner, który zabrał insygnium Złotego Runa. Oddzi…

klejnot-bleu-98e3aa2.jpg
width: 2813
height: 1875

Szukał robaków, a znalazł skarb. Wędkarz odkrył tysiące monet sprzed wieków
type: item
date: 2025-10-15T06:51:44.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: skarby
subject: średniowiecze
subject: szwecja
description: Zapalony wędkarz szukał w ogrodzie domku letniskowego robaków na przynętę. A znalazł wielki i świetnie zachowany srebrny skarb z wczesnego średniowiecza. Waży 6 kg i składa się głównie z monet. Dlaczego trafił do ziemi?
encoded: Do znaleziska doszło w okolicy Sztokholmu w Szwecji. Znalazca natychmiast zgłosił swoje odkrycie do Länsstyrelsen, czyli Rady Administracyjnej Hrabstwa. Zatrudnieni w tej instytucji eksperci orzekli: jest to prawdopodobnie jeden z największych skarbów srebrnych z początku średniowiecza, jakie znaleziono w tym kraju. Co wiemy o skarbie? Cały skarb waży około 6 kg. Składa się głównie ze srebrnych monet, ale zawiera także srebrne pierścienie i wisiorki. Wszystkie te cenne przedmioty zostały pierwotnie złożone w miedzianym naczyniu, które niestety nie przetrwało próby czasu równie dobrze jak jego zawartość. Archeolodzy ciągle opracowują znalezisko. Ze wstępnych szacunków wynika, że monety datowane są przede wszystkim na XII wiek, a ich łączna liczba może sięgać nawet 20 tysięcy. Niektóre z nich są opatrzone napisem „KANUTUS” – łacińskim imieniem króla Knuta Erikssona, który panował pod koniec XII wieku. Skarb zawiera również rzadkie tak zwane monety biskupie, wybijane w średniowiecznej Europie na zlecenie biskupów. Na takich monetach można zobaczyć postać duchownego trzymającego pastorał w prawej dłoni. Skarb trafił do ziemi w dość niespokojnych czasach w historii Szwecji. Jej władcy próbowali wówczas kolonizować fińskie terytoria. Być może właściciel sreber obawiał się, że je straci, i postanowił ukryć na lepsze czasy. Znalezione nie kradzione? Co mówi prawo Każdy kraj ma nieco inne prawo dotyczące zabytków znajdowanych pod ziemią. W Szwecji wszystkie starożytne odkrycia i miejsca automatycznie podlegają regulacjom Ustawy o Środowisku Kulturowym. Länsstyrelsen jest organem odpowiedzialnym za to, by te zabytki były zachowane i chronione przed uszkodzeniem. W momencie odkrycia skarbu w Szwecji należy go zgłosić władzom i zaoferować państwu jego wykupienie za stosowną opłatą. Odkrywca postąpił prawidłowo, kontaktując się z Radą Administracyjną Hrabstwa. W kolejnym kroku Rada Dziedzictwa Narodowego zdecyduje, czy skarb ma zostać wykupiony przez państwo, a znalazcy zostanie…

1-Silverskatten-Foto-Lansstyrelsen-Stockholm-8a3e603.jpg
width: 6016
height: 4016

To jeden z najbardziej tajemniczych skarbów w Czechach. Zawiera palec Jana Chrzciciela
type: item
date: 2025-10-14T07:59:36.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: czechy
subject: skarby
description: To historia jak z Indiany Jonesa. Jeden z najważniejszych skarbów średniowiecznej kultury europejskiej przez kilka dekad był ukryty na zamku w Czechach. W wyścigu o jego odnalezienie brał udział tajemniczy Amerykanin, czechosłowackie służby specjalne i potomkowie rodziny dawnych właścicieli.
encoded: Spis treści: Relikwiarz św. Maura – geneza, budowa i symbolika chrześcijańska Burzliwe dzieje relikwiarza św. Maura – od Belgii po Czechy Badania naukowe i tajemnice zawartości relikwiarza Relikwiarz św. Maura – praktyczne informacje dla zwiedzających Bečov Relikwiarz św. Maura to wyjątkowy przykład romańskiej sztuki złotniczej i jeden z najważniejszych zabytków kultury europejskiej. Powstał w XIII wieku w Belgii, zachwycając kunsztem wykonania i bogactwem symboli chrześcijańskich. W jego wnętrzu przechowywane są relikwie czterech świętych, a historia relikwiarza to pasjonująca opowieść o średniowiecznej wierze, wojennych dramatycznych losach i odkryciu po dekadach zapomnienia. Dziś relikwiarz można podziwiać na czeskim zamku w Bečovie nad Teplą w Czechach, gdzie jest przechowywany jako jeden z najcenniejszych skarbów naszych południowych sąsiadów. Relikwiarz św. Maura – geneza, budowa i symbolika chrześcijańska Relikwiarz z Bečova reprezentuje sztukę, która rozkwitała w Europie Zachodniej w XII i XIII wieku. Dzieło to powstało w warsztatach nadreńskich, prawdopodobnie w dzisiejszej Belgii, gdzie w ówcześnie rozwijała się tradycja tworzenia bogato zdobionych relikwiarzy w formie miniaturowych kościołów lub trumienek. Kunszt rzemieślników uwidacznia się w każdym detalu: relikwiarz ma 1,4 metra długości, 42 centymetry szerokości i 70 centymetrów wysokości. Wykonany jest z drewna, pokrytego płatami złota, srebra i miedzi. Figury i płaskorzeźby wykonano ze srebra, częściowo pozłacanego, a misterną ornamentykę zrealizowano przy użyciu cienkich, pozłacanych drucików z miedzi. Relikwiarz zdobi około 300 kamieni szlachetnych i półszlachetnych – szczegóły tej kompozycji są chronione tajemnicą państwową ze względów bezpieczeństwa. Symbolika architektoniczna i teologiczna relikwiarza Relikwiarz św. Maura wyglądem przypomina miniaturową świątynię – co nie jest przypadkowe, lecz wynika z głębokiej symboliki chrześcijańskiej. Kształt konstrukcji oraz zdobienia nawiązują do tzw. n…

relikwiarz-sw-maura-65785fe.jpg
width: 2025
height: 1350

Skarb, który rozpala emocje od lat. Co nowego w sprawie Złotego Pociągu?
type: item
date: 2025-08-07T08:43:21.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Historia
subject: II wojna światowa
subject: pociągi
subject: skarby
description: Mimo, że poszukiwania Złotego Pociągu trwają już od 10 lat, to temat ten nadal rozpala wyobraźnie entuzjastów historii. Teraz – według grupy poszukiwaczy – ma wreszcie nadejść przełomowy moment. Na horyzoncie kolejne etapy poszukiwań.
encoded: Spis treści: Czym jest Złoty Pociąg? Jaka jest przyszłość poszukiwań? Wątpliwości naukowców Poszukiwania Złotego Pociągu elektryzują polską przestrzeń medialną od niemal 10 lat. W sierpniu 2015 roku Piotr Koper oraz Andreas Richter złożyli oficjalne zawiadomienie do Dolnośląskiego Urzędu Wojewódzkiego w Wałbrzychu o zlokalizowaniu dużego obiektu, przypominającego pociąg. Kolejne miesiące i lata to okres sinusoidy zainteresowania tematem skarbu. W 2016 ruszają prace wykopaliskowe finansowane przez prywatnych inwestorów. Trwają kilka dni, ale kończą się fiaskiem – nie znaleziono żadnego pociągu. Teraz grupa „Złoty Pociąg 2025” wydaje się pewna, że odkrycie lokomotywy to jedynie kwestia czasu, a ich metody badawcze na pewno przyczynią się do ostatecznego odkrycia legendy. Czym jest Złoty Pociąg? Według legend i lokalnych opowieści – niemiecki pociąg pancerny miał zostać ukryty przez wycofujące się wojska III Rzeszy pod koniec II wojny światowej w 1945 roku i miał zawierać kosztowności, dzieła sztuki, złoto i inne zrabowane dobra. Miał rzekomo znajdować się w ukrytym tunelu w rejonie Wałbrzycha (nieopodal zamku Książ). Medialność złota pozostawionego przez nazistów przyczyniła się do wzrostu popularności zarówno samego pociągu jak i Wałbrzycha i jego okolic. W mieście pojawiły się chociażby tabliczki mające doprowadzić turystów do skarbu. Popularny dziennikarz Bogusław Wołoszański zwrócił również uwagę na posąg lwa z miejscowości Leśna, który ma wyznaczać miejsce ulokowania pociągu. Na temat Złotego Pociągu powstały liczne publikację – zarówno powieści, jak i teksty faktograficzne. Wspomnieć można chociażby napisaną przez Joanne Lamparską książkę „Złoty pociąg. Krótka historia szaleństwa”. Jaka jest przyszłość poszukiwań? Zespół „Złoty Pociąg 2025” to trójka entuzjastów, która postawiła sobie za cel rozwikłanie jednej z największych zagadek II Wojny światowej. Pasjonaci twierdzą, że dzięki badaniom radiestezyjnym oraz geodezyjnym zlokalizowali zamaskowany tunel kolejowy…

ZlotypociagwMinieurolandzie-0d5b49f.jpg
width: 2440
height: 1627

Złoty Pociąg z nowym tropem? Do sieci trafiło emocjonalne oświadczenie
type: item
date: 2025-07-18T10:11:24.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: dolny śląsk
subject: II wojna światowa
subject: skarby
subject: zagadki
description: Złoty Pociąg znów rozgrzewa wyobraźnię poszukiwaczy i internautów. Po latach milczenia eksploratorzy ujawniają nowy trop. Czy tym razem tajemnica Dolnego Śląska zostanie rozwiązana?
encoded: Spis treści: Poszukiwania Złotego Pociągu – czy to przełom? Gdzie jest Złoty Pociąg? Nadzieje i krytyka Niemal każdy kraj na świecie ma swoje lokalne legendy o skarbach. Niektóre sięgają czasów średniowiecza, inne czerpią z nieco nowszej historii. Tak jest na przykład ze Złotym Pociągiem. Rzekomo wagony wypełnione kosztownościami nadal są ukryte gdzieś na Dolnym Śląsku. Co jakiś czas legenda składu ożywa. To zasługa przede wszystkim pasjonatów historii i poszukiwaczy skarbów. W ostatnich dniach o Złotym Pociągu znów jest głośno. To dlatego, że grupa eksploratorów działająca pod nazwą „Złoty Pociąg 2025” otrzymała zgodę Lasów Państwowych na przeprowadzenie pierwszego etapu poszukiwań w rejonie otuliny Książańskiego Parku Krajobrazowego. Poszukiwania Złotego Pociągu – czy to przełom? W najnowszym oświadczeniu opublikowanym w nocy z 17 na 18 lipca przedstawiciel grupy podpisujący się inicjałem M. zapewnia o „bezbłędności” przeprowadzonych badań radiestezyjnych, dzięki którym miało udać się zlokalizować przebieg tunelu i miejsce ukrycia legendarnego składu. Eksplorator utrzymuje, że Złoty Pociąg opuścił Wrocław w lutym 1945 roku i został ukryty przez więźniów obozu pod nadzorem nazistów. Brak dokumentacji tłumaczy tajnością operacji. W swoim emocjonalnym oświadczeniu M. odnosi się też do wcześniejszej krytyki dotyczącej nierealistycznych rozmiarów wagonów (cztery metry szerokości i wysokości). Jak tłumaczy, wszystkie dane miały charakter szacunkowy, a każda liczba była poprzedzona słowem „około”. Mimo że eksploratorzy chwalą się uzyskaniem zgody Lasów Państwowych na pierwsze, nieinwazyjne działania, nie wszystko przebiega gładko. Ostatecznie wniosek o możliwość odsłonięcia tunelu został odrzucony przez Nadleśnictwo Świdnica ze względu na lokalizację w obrębie chronionego obszaru przyrodniczego. Grupa „Złoty Pociąg 2025” zapowiada jednak dalsze rozmowy i wypracowanie kompromisu, który pozwoli na kontynuowanie prac bez naruszenia środowiska. Gdzie jest Złoty Pociąg? Nadzi…

Zloty-Pociag-1010c6e.jpg
width: 6240
height: 4160

Gdzie jest złoty pociąg? Najprawdopodobniej nie w Polsce
type: item
date: 2025-07-18T07:14:52.000Z
creator: Joanna Lamparska
subject: Historia
subject: II wojna światowa
subject: pociągi
subject: skarby
subject: tajemnice
subject: złoto
description: Poszukiwacze skarbów od lat próbują ustalić, gdzie jest złoty pociąg. Coraz więcej faktów przemawia za prawdziwością legendy o zaginionym nazistowskim zbiorze skarbów.
encoded: W tym artykule: Skradzione obrączki, futra i obrazy Srebro i porcelana dla amerykańskiego generała Gdy wojna spotyka się z pieniędzmi, nawet pokój nie przynosi spokoju Podczas II wojny światowej Niemcom udało się zgromadzić więcej złota niż wynosiło wydobycie i przetworzenie tego kruszcu przez kraje południowej Afryki w ostatnich dekadach XX wieku. Cóż, wojny są przecież po to, żeby łupić. Mogłoby się wydawać, że grabież skończyła się w 1945 r. Lecz to nieprawda. Kolejna wielka grabież zaczęła się zaraz po kapitulacji III Rzeszy, czego przykładem są losy węgierskiego odpowiednika śląskiej legendy o złotym pociągu. Czy zatem wiemy, gdzie jest złoty pociąg? Skradzione obrączki, futra i obrazy W kwietniu 1945 r. z Budapesztu wyruszył skład z majątkiem zagrabionym ośmiuset tysiącom węgierskim Żydów, których faszystowski rząd Ferenca Szálasiego zmusił wcześniej do oddania swoich kosztowności administracji państwa. Pozbawieni majątku ludzie zostali wysłani do niemieckich obozów koncentracyjnych, w większości do Auschwitz. Pierwsze transporty śmierci wyruszyły z Węgier 28 i 29 kwietnia 1944 r. Do Auschwitz przybyły po czterech dniach, 2 maja. Wcześniej rzeczy ofiar zostały posegregowane w sposób, który uniemożliwił późniejsze wskazanie ich właścicieli. Obrączki do obrączek, futra do futer, obrazy do obrazów. Prawdopodobnie już na tym etapie ginęły niektóre kosztowności. Segregacja odbywała się bez konieczności rozliczenia się z tej pracy i bez większego nadzoru. Tuż przed wkroczeniem do obozu koncentracyjnego w Auschwitz żołnierzy Armii Czerwonej w kwietniu 1945 r., dobra te zostały załadowane do 44 wagonów towarowych. Uciekający przed Rosjanami pociąg ruszył w kierunku Berlina. Na jego pokładzie znajdowało się m.in. pięć ton złota, kamienie szlachetne (w tym perły i diamenty), zegarki, obrazy, perskie dywany, srebrne zastawy, futra, aparaty fotograficzne, kolekcje znaczków, porcelany, monet i kryształów. W 1945 r. dobra te zostały wycenione na 350 mln USD, na początku XXI…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/c75ca6729aa7cd18020b0f56cd13c1b545c9dc74-49810c1.jpeg
width: 938
height: 593

Rusza niezwykła ekspedycja. Celem jest odkrycie skarbu wartego 89 mln złotych
type: item
date: 2025-06-12T07:01:26.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Adventure
subject: Historia
subject: Traveler
subject: panama
subject: skarby
description: Zatopiony skarb Ludwika XIV może wreszcie ujrzeć światło dzienne. Rusza wyprawa, do której możesz dołączyć i być częścią jednej z wielkich morskich tajemnic.
encoded: Spis treści: Tajemnica statku Maurepas – francuskiego skarbu, który zniknął w oceanie Wyprawa Pelorus Travel do Guna Yala Poszukiwanie skarbów zawsze budziło nie mniejsze emocje niż złoto, którego dotyczy. Wszystko z powodu obietnicy przygody, ryzyka, a także zapisania się na kartach historii, która niekiedy potrafi zmienić bieg dziejów. I choć wiele tajemnic oceanów zostało już rozwikłanych, w głębinach wciąż spoczywają te najbardziej spektakularne. Jedną z nich jest francuska fregata Maurepas, która zaginęła w 1699 roku wraz z kosztownościami przeznaczonymi dla króla Ludwika XIV. Już w czerwcu 2025 roku rusza ekspedycja, której celem jest odnalezienie tego wraku i wydobycie jego zawartości. Co więcej – do tego niezwykłego projektu mogą dołączyć uczestnicy z całego świata, zgłaszając się poprzez stronę organizatora, czyli firmy Pelorus Travel. Ekskluzywna wyprawa ma charakter naukowy i dokumentalny, a towarzyszyć jej będzie ekipa filmowa, która zarejestruje każdy krok podwodnej operacji. Tajemnica statku Maurepas – skarbu, który zniknął w oceanie Historia Maurepas rozpala wyobraźnię od ponad trzech stuleci. W 1699 roku francuska fregata wypłynęła z misją przewiezienia kosztowności: złota, srebra, klejnotów oraz przedmiotów ceremonialnych przeznaczonych dla dworu Ludwika XIV. Podobno wartość tego ładunku odpowiadałaby dziś ponad 24 milionom dolarów (czyli ponad 89 mln złotych). Ten dar od Karola II Habsburga miał być przeznaczony na finansowanie wojny z Wielką Brytanią. Statek jednak nigdy nie dotarł do celu. Rozbił się na rafach u wybrzeży dzisiejszego Guna Yala – autonomicznego regionu w Panamie, należącego do rdzennej ludności Guna. Od wieków miejsce zatonięcia chronione było przez lokalną społeczność, która traktowała je nie tylko jako materialną pozostałość historii, ale także duchową przestrzeń przodków. Z tego względu historia Maurepas pozostawała zamknięta przed dekady w przekazach ustnych i lokalnych legendach. Aż do teraz. Wyprawa Pelorus Travel do Guna Ya…

skarb-741e361.jpg
width: 5112
height: 3496

Największa kapsuła czasu na świecie zostanie otwarta. Co w niej ukryto?
type: item
date: 2025-06-06T08:39:16.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Historia
subject: skarby
subject: stany zjednoczone
subject: zagadki
description: Motocykl, samochód, listy i… bikini. To tylko niektóre z tysięcy przedmiotów, które miały przetrwać pół wieku. Czy największa kapsuła czasu rzeczywiście skrywa skarby?
encoded: Spis treści: Największe kapsuła czasu na świecie Co znajduje się w środku? Stany Zjednoczone słyną poniekąd z tego, że wszystko mają największe (w szczególności w Teksasie), to tyczy się nie tylko burgerów czy samochodów, ale też kapsuł czasu. W Seward (stan Nebraska) ma znajdować się największy tego typu obiekt na świecie. To ważący 45 ton betonowy skarbiec. W środku znajdują się tysiące przedmiotów z lat 70. Kapsuła ma zostać otwarta 4 lipca 2025 roku, a więc równo 50 lat po jej zamknięciu. Kapsułę wybudował Harold Keith Davisson, miejscowy sklepikarz. Jak podkreśla jego córka, Trish Johnson, pragnął, by jego wnuki „wiedziały, jak wyglądało jego życie w 1975 roku”. Największe kapsuła czasu na świecie Przypomnijmy, że kapsuła czasu to pojemnik – fizyczny lub cyfrowy – który służy do przechowywania wybranych przedmiotów, dokumentów i zapisów z myślą o przyszłych pokoleniach. Dzieło Amerykanina spełnia więc swoje założenie. I choć zostało wpisane do Księgi Rekordów Guinnessa jako „największa kapsuła czasu świata”, tytuł nadal wzbudza kontrowersje. Władze Uniwersytetu Oglethorpe zakwestionowały rekord, twierdząc, że uczelniana krypta jest większa. Davisson nie pozostał dłużny i odpowiedział, stawiając kolejną, jeszcze większą kapsułę w formie betonowej piramidy, na szczycie pierwotnego skarbca. Ostatecznie Guinness wycofał się z przyznawania tytułu „największej kapsuły czasu”, ale kapsuła Davissona nadal uchodzi za największy tego typu obiekt na świecie. Jest ich oczywiście znacznie więcej. Wśród najbardziej znanych kapsuł czasu najczęściej są wymieniane: Krypta Cywilizacji na Uniwersytecie Oglethorpe w stanie Atlanta. Została zamknięta w 1940 roku i ma zostać otwarta dopiero w 8113 roku. Westinghouse Time Capsules, zakopane podczas Wystawy Światowej w Nowym Jorku w 1939 i 1965 roku. Mają zostać otwarte w 6939 roku. Kapsuły czasu NASA, m.in. Złote Płyty Voyager z 1977 roku – wysłane poza Układ Słoneczny jako przesłanie ludzkości do cywilizacji pozaziemskich. Co znajdu…

Najwieksza-kapsula-czasu-na-swiecie-da629e5.jpg
width: 800
height: 600

Złoty pierścionek i zagadkowy rytuał. Odkrycie w Jerozolimie ujawnia sekrety starożytności
type: item
date: 2025-05-26T12:20:04.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: jerozolima
subject: skarby
subject: starożytność
description: Ma około 2300 lat i znaleziono go wraz z innymi precjozami ze złota. Ten złoty pierścień odkryto pod podłogą bogatego domostwa w Jerozolimie. To świadectwo ważnego rytuału z okresu starożytności.
encoded: Spis treści: Złoto i inne kosztowności pod podłogą Okoliczności odkrycia – nie do wiary! Rytuał sprzed 2300 lat. „Symbol przejścia” Jerozolima to miejsce, w którym nieustannie dokonuje się odkryć archeologicznych. W tym przebogatym w historię miejsce ścierały się wpływy różnych kultur i religii. Tak zresztą jest do dzisiaj. Naukowcy z Izraelskiego Urzędu Starożytności i Uniwersytetu w Tell Awiwie poinformowali właśnie o nowym odkryciu. Rzuca światło na starożytne rytuały. Złoto i inne kosztowności pod podłogą Do znaleziska doszło podczas wykopalisk prowadzonych w Parku Narodowym Murów Jerozolimskich. Jest to drugi złoty pierścionek odkryty w ciągu niecałego roku w ramach tych samych wykopalisk i z tego samego okresu – sprzed około 2300 lat. To czas istnienia w Jerozolimie Drugiej Świątyni. W tej samej warstwie archeolodzy zlokalizowali niedawno również szereg kolczyków z brązu. W tej samej warstwie odkryto również złoty kolczyk ozdobiony wizerunkiem rogatego zwierzęcia i zdobiony złoty koralik. Wszystkie pochodzą z okresu wczesnohellenistycznego. Według Efrat Bocher, jednej z kierowniczek wykopalisk, po raz pierwszy znaleziono w Jerozolimie tak duży zbiór złotej biżuterii z tego okresu. – Takie bogactwo jest bardzo rzadkie w jakiejkolwiek warstwie archeologicznej. Świadczy o bogactwie Jerozolimy i wysokim standardzie życia mieszkańców miasta w tym okresie – podkreśliła. Taki składzik przedmiotów z metalu znajdował się w fundamentach dużego budynku. Okoliczności odkrycia – nie do wiary! Moment znalezienie pierścionka wspomina Rivka Lengler, która pracuje na wykopaliskach. – Przesiewaliśmy ziemię przez sito, tuż przy obszarze wykopalisk, i nagle Ben, który ze mną pracuje, wyciągnął z ziemi złoty pierścień. Na początku był pewien, że musi to być współczesny przedmiot upuszczony przez jednego z naszych kopaczy. Ale kiedy przyjrzałam się pierścieniowi, natychmiast dotarło do mnie, że jest to coś starożytnego. Rivka stwierdziła, że to odkrycie jest dla niej „bardzo ekscyt…

pierscionek-6644036.png
width: 900
height: 600