Zaanse Schans to żywe muzeum przemysłu, które zachwyca autentycznością
Wielu osobom Holandia kojarzy się przede wszystkim z wiatrakami, drewnianą architekturą i kanałami. To wyobrażenie znajduje swoje najbardziej autentyczne odzwierciedlenie w Zaanse Schans. Mowa o ikonicznym pomniku niderlandzkiej myśli inżynieryjnej i jednym z pierwszych obszarów uprzemysłowionych w Europie. Czym zachwyca to wyjątkowe miejsce? Na to i inne pytania odpowiadamy poniżej.
Spis treści: Miejsce o wyjątkowej autentyczności Kolebka innowacji Wiatraki w Zaanse Schans Inne atrakcje Zaanse Schans Większość skansenów to po prostu statyczne ekspozycje przeszłości. Na ich tle Zaanse Schans prezentuje się wyjątkowo. Mówimy tu bowiem o unikatowym osiedlu muzealnym, które wciąż pozostaje zamieszkane, a życie toczy się tam swoim własnym wyjątkowym rytmem. Miejsce o wyjątkowej autentyczności Zaanse Schans znajduje się na wschodnim brzegu rzeki Zaan, w obrębie gminy Zaanstad. W kontekście geograficznym obszar ten jest integralną częścią nizinnego krajobrazu polderowego, który przez wieki był kształtowany przez systemy melioracyjne i walkę z napierającymi wodami Morza Północnego. Lokalizacja ta, oddalona o zaledwie kilkanaście kilometrów na północ od Amsterdamu, czyniła z regionu Zaan bezpośrednie zaplecze gospodarcze głównego ośrodka handlowego regionu, co miało kluczowe znaczenie dla rozwoju handlu i transportu wodnego. Administracyjnie Zaanse Schans przynależy do miasta Zaandam, granicząc z urokliwą miejscowością Zaandijk. Należy podkreślić, że w przeciwieństwie do typowych parków tematycznych to urokliwe miejsce pozostaje integralną częścią tkanki miejskiej. Mieszkańcy tego obszaru prowadzą normalne życie w historycznych domach, co nadaje skansenowi autentyczności rzadko spotykanej w innych obiektach turystycznych. Kolebka innowacji W przeszłości na region Zaan składały się połacie bagnistych nieużytków. Kluczowym momentem dla rozwoju tego terenu była końcówka XVI wieku, kiedy presja ekonomiczna i potrzeba rozbudowy floty wojennej i handlowej wymusiły poszukiwanie nowych źródeł energii. W 1594 roku Cornelis Corneliszoon van Uitgeest dokonał przełomu, montując wał korbowy w wiatraku tartacznym. Ta innowacja pozwoliła na zamianę ruchu obrotowego skrzydeł na pionowy ruch pił, co zrewolucjonizowało obróbkę drewna. Zdolność do mechanicznego cięcia desek sprawiła, że Holendrzy mogli budować statki szybciej i taniej, co położyło fundament pod Złoty Wiek Holandii. Około 1700 roku, w okresie największego rozkwitu, nad brzegami rzeki pracowało jednocześnie ponad 600 wiatraków. Region przekształcił się w ogromną, napędzaną wiatrem fabrykę, w której produkowano nie tylko deski dla lokalnych stoczni, ale także: papier, olej, barwniki, musztardę. Strategiczne znaczenie tego miejsca podkreśla sama nazwa „Schans”, oznaczająca szaniec. W 1574 roku, w trakcie wojny osiemdziesięcioletniej, gubernator Diederik Sonoy nakazał budowę fortyfikacji, co miało powstrzymać wojska hiszpańskie przed atakiem na północną część prowincji. Choć militarne tradycje regionu wygasły, tożsamość oparta na innowacjach przetrwała, ewoluując w kierunku unikatowej kultury technicznej. Wizja Jaapa Schippera Współczesny wygląd Zaanse Schans jest rezultatem precyzyjnie zrealizowanej wizji architekta Jaapa Schippera z 1946 roku. Po II wojnie światowej tradycyjna zabudowa regionu zaczęła ustępować nowoczesnemu budownictwu i przemysłowi ciężkiemu. Schipper zaproponował stworzenie rezerwatu architektonicznego, który ocaliłby najbardziej wartościowe obiekty poprzez ich fizyczne przeniesienie w jedno, chronione miejsce. Proces ten, rozpoczęty w 1961 roku, był majstersztykiem logistycznym. Budynki, w tym monumentalne wiatraki i domy, były demontowane lub przewożone w całości przy użyciu przyczep niskopodwoziowych i barek transportowych. Ta operacja pozwoliła na odtworzenie spójnego krajobrazu kulturowego, w którym każdy obiekt zajmuje miejsce zgodne z historyczną funkcją i logiką przestrzenną regionu Zaan. Kompleks został otwarty w 1972 roku przez królową Julianę. Wiatraki w Zaanse Schans Tamtejsze wiatraki są czymś więcej niż tylko malowniczymi obiektami i wspaniałym tłem fotograficznym. Mówimy tu o wyrafinowanych maszynach przemysłowych, z których każda reprezentuje inny nurt inżynieryjny i produkcyjny: De Gekroonde Poelenburg – to jeden z nielicznych zachowanych wiatraków typu paltrok. Unikatowość tej konstrukcji polega na tym, że cały korpus młyna spoczywa na pierścieniu rolkowym i obraca się w całości, aby ustawić skrzydła do wiatru. Otwarta platforma robocza z trzech stron ułatwiała manewrowanie wielkogabarytowymi pniami drzew; Het Jonge Schaap – to wierna rekonstrukcja tartaku z 1680 roku, ukończona w 2005 roku przy użyciu tradycyjnych technik budowlanych. Jako wiatrak typu bovenkruier, demonstruje zaawansowane mechanizmy napędowe pił pionowych, które mogły pracować nawet przy słabym wietrze. Przetwórstwo surowców oleistych i farbiarskich Olejarnie stanowiły kolejny filar gospodarki regionu. Przykładami maszyn używanych w przetwórstwie są: De Zoeker – zbudowany pierwotnie w 1610 roku jako młyn polderowy. Później służył jako olejarnia, wiatrak farbiarski, a nawet jako przetwórnia kakao. Wykorzystuje on potężne pionowe kamienie krawędziowe do miażdżenia nasion; De Kat – to jeden z nielicznych zachowanych i działających młynów farbiarskich, produkujący pigmenty dla artystów i konserwatorów. Zbudowany w 1646 roku, mieląc kredę, ochrę i inne minerały, generuje wibracje odczuwalne w całej konstrukcji, co świadczy o potędze energii wiatru przekazywanej na mechanizmy mielące. Inne atrakcje Zaanse Schans Architektura mieszkalna Zaanse Schans jest bezpośrednim odzwierciedleniem hierarchii społecznej i możliwości technicznych regionu. Charakterystyczne drewniane fasady, malowane w różnych odcieniach zieleni, beżu i błękitu, tworzą spójną estetycznie całość, która skrywa bogatą historię dawnych mieszkańców. Zamożność właścicieli młynów przejawiała się w bogatych dekoracjach snycerskich i unikatowym wyposażeniu wnętrz. Dom Honig Breethuis jest doskonałym przykładem rezydencji zamożnej rodziny kupieckiej z około 1830 roku. Wnętrza, zdobione ręcznie malowanymi tapetami i luksusowymi meblami, pokazują, jak zyski z handlu papierem i olejem przekładały się na standard życia. Jednym z najczęściej odwiedzanych punktów skansenu jest Albert Heijn Museum Shop. Stanowi on rekonstrukcję pierwszego sklepu spożywczego Alberta Heijna z 1887 roku. W niewielkiej przestrzeni (ok. 12 metrów kwadratowych) zaprezentowano, jak wyglądał handel detaliczny przed erą supermarketów, od beczek z przyprawami po tytoń i kawę sprzedawaną na wagę. Budynek składa się z dwóch historycznych części przeniesionych z Zaandam i Westzaan. Ciekawą atrakcją skansenu są także budynki rzemieślnicze, w tym Klompenmakerij. Warsztat ten, zlokalizowany w dawnym magazynie De Vreede, prezentuje proces wytwarzania tradycyjnych holenderskich butów z jednego bloku drewna. Odwiedzający mogą obserwować, jak przy użyciu dłut i noży powstaje obuwie, które przez wieki było standardem dla rolników i robotników regionu Zaan. Kolekcja muzeum obuwia zawiera unikatowe egzemplarze, takie jak chodaki do chodzenia po lodzie czy specjalne buty dla koni. Nasz autor Artur Białek Współpracownik National-Geographic.pl. Wcześniej związany m.in. z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. Pisał dla tytułów takich jak: „Kulisy Powiatu”, „AndroidNow” (gdzie pełnił także funkcję redaktora naczelnego) i „Bezpieczna Podróż”. Z wykształcenia jest ekonomistą, ale bardziej z przypadku niż zamiłowania. Jego największą pasją są podróże, zwłaszcza do miejsc wysokich, stromych i skalistych. Niewiele brakuje mu do zdobycia Korony Gór Polski, ale jego ambicje sięgają dalej. Lepiej niż w otoczeniu betonu i wielkopłytowej zabudowy czuje się wśród drzew i gór, które są jego największą miłością (zaraz obok ekosystemów leśnych), a obiektyw jego aparatu woli architekturę zabytkową niż nowoczesną. Najbardziej interesuje go historia współczesna, jako ta najlepiej poznana i pozostawiająca najmniej znaków zapytania. Wszystkie zwierzęta uważa za równorzędnych mieszkańców Ziemi. Zgodnie ze swoimi zainteresowaniami, w „National-Geographic.pl” pisze przede wszystkim o przyrodzie i historii. Zagorzały przeciwnik betonozy. Prywatnie opiekun dwóch wspaniałych gryzoni.
Potężne maszyny w sercu Pałuk. Dlaczego to właśnie w polskiej Wenecji powstało „sanktuarium pary”?
Niewielka wieś w województwie kujawsko-pomorskim, której nazwa jest zbieżna z jednym z najwspanialszych miast w Europie, skrywa jeden z najważniejszych skarbów europejskiego dziedzictwa technicznego – wspaniały pomnik inżynierii i gospodarczej historii regionu Pałuk. Mowa o Muzeum Kolei Wąskotorowej w Wenecji – miejscu, gdzie powietrze pachnie smarem i rozgrzanym żelazem.
Spis treści: Technika w sercu Pałuk Zbiory Muzeum Kolei Wąskotorowej w Wenecji Miejsce, w którym historia ożywa Synergia edukacji, zabawy i historii – Muzeum Kolei Wąskotorowej w Wenecji to właściwie miejsce kompletne. Dla miłośników historii jest fascynującą podróżą do XIX wieku, dla zafascynowanych inżynierią – lekcją techniki, a dla dzieci – wielkim placem zabaw, pełnym prawdziwych pociągów. Technika w sercu Pałuk Muzeum znajduje się we wsi Wenecja, w gminie Żnin, w powiecie żnińskim (woj. kujawsko-pomorskie). Jest to serce Pałuk – krainy geograficznej słynącej z malowniczego krajobrazu, usianego jeziorami, lasami i wzniesieniami. To właśnie ta specyfika terenu – podmokłego, pofałdowanego i trudnego inżynieryjnie – zdeterminowała w przeszłości wybór wąskiego toru jako głównego środka transportu. Od poligonu doświadczalnego do muzeum Powstanie muzeum jest nierozerwalnie związane z historią Żnińskiej Kolei Powiatowej. Impuls do budowy wąskiego toru dały niemieckie wojska kolejowe z Berlina. Dla pruskich inżynierów wojskowych tereny wokół Żnina – pełne jezior, bagien i pagórków – stanowiły idealny poligon doświadczalny. Budowa linii była elementem wielkich ćwiczeń polowych, mających na celu przetestowanie szybkości układania torowisk w trudnych warunkach i sprawdzenie logistyki transportu. Pierwsze odcinki oddano do użytku w 1894 roku, co czyni tę linię jedną z najstarszych tego typu w regionie. W szczytowym okresie rozwoju sieć Żnińskiej Kolei Powiatowej mierzyła niemal 80 kilometrów. Kolej stała się gospodarczą arterią regionu. Jej głównym zadaniem był transport płodów rolnych, w szczególności buraków cukrowych do Cukrowni Żnin. Równie ważna była funkcja pasażerska. Do lat 60. XX wieku kolejka była podstawowym, a często jedynym środkiem transportu dla mieszkańców wsi, dowożąc dzieci do szkół i dorosłych do pracy. Po II wojnie światowej, w 1949 roku, kolej przejęły Polskie Koleje Państwowe. Jednak rozwój transportu samochodowego w latach 60. i 70. zaczął wypierać tzw. małą kolej. Autobusy były szybsze i docierały tam, gdzie nie było torów. W 1962 roku zawieszono regularny ruch pasażerski, a nad infrastrukturą zawisło widmo likwidacji i pocięcia na złom. Sanktuarium pary Na szczęście potencjał turystyczny regionu został dostrzeżony. Wzrastająca popularność Rezerwatu Archeologicznego w Biskupinie sprawiła, że decydenci postanowili przekształcić linię gospodarczą w turystyczną. 1 października 1972 roku oficjalnie otwarto Muzeum Kolei Wąskotorowej w Wenecji. Ta decyzja uratowała bezcenny tabor przed zniszczeniem. Dzięki temu w niewielkiej Wenecji powstał największy skansen kolei wąskotorowej w Europie. Zbiory Muzeum Kolei Wąskotorowej w Wenecji Zasoby obiektu imponują nie tylko liczbą, ale także różnorodnością. Kolekcja obejmuje 17 parowozów i kilkadziesiąt innych pojazdów szynowych. Co istotne, zgromadzono tam tabor reprezentujący różne szkoły inżynierskie – od konstrukcji niemieckich, przez polskie, aż po unikatowe rozwiązania przemysłowe. Px38-805 „Leon” Choć weneckie muzeum gromadzi dziesiątki cennych maszyn, największe emocje budzi „Leon” – parowóz Px38-805, który regularnie pojawia się na pobliskich torach w barwach Żnińskiej Kolei Wąskotorowej. To unikat na skalę światową – jedyny istniejący egzemplarz tej serii. Wyprodukowany w 1938 roku w chrzanowskim Fabloku, wciąż jest w pełni sprawny, udowadniając kunszt inżynierów II RP. Ta ważąca 16,5 tony maszyna potrafi rozpędzić się do 30 km/h, spalając przy tym około tony węgla na każde 72 kilometry trasy. Px27-775 Kolejnym ważnym parowozem jest Px27-775, wyprodukowany w 1929 roku w Chrzanowie. Maszyna ta cechuje się nietypowym układem osi Dn2t+t (cztery osie wiązane, tendrzak z dodatkowym tendrem). To rozwiązanie pozwalało na zabranie większych zapasów węgla i wody, niezbędnych na dłuższych trasach. Tx 1116 „Brigadelok” W zasobach muzeum znajduje się również konstrukcja o rodowodzie stricte militarnym, zaprojektowana dla niemieckich kolei polowych podczas I wojny światowej. Maszyny te musiały być niezawodne, proste w naprawie i zdolne do poruszania się po pospiesznie układanych torowiskach frontowych. Techniczne zaplecze podróży Żeby przedstawić techniczne aspekty kolei, nie wystarczy ustawić pociągów na trawie. Dlatego muzeum w Wenecji wiernie odtwarza kompletny ekosystem kolejowy. Na zbiory infrastruktury składają się między innymi: obrotnica z 1908 roku i żuraw wodny, budka dróżnika i przejazd, XIX-wieczna poczekalnia. Miejsce, w którym historia ożywa W przeciwieństwie do wielu placówek, w których eksponaty są odgrodzone grubym sznurem, w weneckim muzeum panuje zasada interaktywności. Turyści mogą wchodzić do wagonów, zaglądać do budek maszynistów, dotykać korb i zaworów. To sensoryczne doświadczenie – zapach starego drewna w wagonach, chłód stali parowozu – sprawia, że historia staje się namacalna. Wizyta w muzeum to tylko część atrakcji – tuż obok przebiegają tory Żnińskiej Kolei Wąskotorowej. Podróżni mogą wsiąść do pociągu relacji Żnin – Gąsawa i poczuć klimat dawnych lat. Wagoniki o otwartej konstrukcji gwarantują bliski kontakt z naturą, a niespieszny rytm jazdy sprzyja podziwianiu uroków pałuckiego krajobrazu”. Źródło: National Geographic Polska Nasz autor Artur Białek Współpracownik National-Geographic.pl. Wcześniej związany m.in. z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. Pisał dla tytułów takich jak: „Kulisy Powiatu”, „AndroidNow” (gdzie pełnił także funkcję redaktora naczelnego) i „Bezpieczna Podróż”. Z wykształcenia jest ekonomistą, ale bardziej z przypadku niż zamiłowania. Jego największą pasją są podróże, zwłaszcza do miejsc wysokich, stromych i skalistych. Niewiele brakuje mu do zdobycia Korony Gór Polski, ale jego ambicje sięgają dalej. Lepiej niż w otoczeniu betonu i wielkopłytowej zabudowy czuje się wśród drzew i gór, które są jego największą miłością (zaraz obok ekosystemów leśnych), a obiektyw jego aparatu woli architekturę zabytkową niż nowoczesną. Najbardziej interesuje go historia współczesna, jako ta najlepiej poznana i pozostawiająca najmniej znaków zapytania. Wszystkie zwierzęta uważa za równorzędnych mieszkańców Ziemi. Zgodnie ze swoimi zainteresowaniami, w „National-Geographic.pl” pisze przede wszystkim o przyrodzie i historii. Zagorzały przeciwnik betonozy. Prywatnie opiekun dwóch wspaniałych gryzoni.
Wieś Adamczycha istnieje naprawdę. Jednak dworku Jana Pawła Adamczewskiego z „1670” tam nie znajdziecie
Premiera 2. sezonu „1670” to dobry moment, by rozwiać wątpliwości: gdzie szukać Adamczychy? Na mapie Polski rzeczywiście znajdziemy taką wieś, ale to nie tam stoi dworek Jana Pawła Adamczewskiego.
W tym artykule: Czy z Adamczycha z serialu „1670” istnieje naprawdę? Co można zobaczyć w skansenie w Kolbuszowej? Gdzie leży Adamczycha? Najciekawsze skanseny w Polsce Adamczycha niespodziewanie stała się jedną z najbardziej znanych wsi w Polsce. To zasługa serialu „1670”, który od grudnia 2023 r. cieszy się ogromną popularnością nie tylko wśród Polaków. Satyra o chłopach i sarmatach bawi widzów w całej Europie. Nie wszyscy rozumieją pewnie kontekst historyczny i społeczny, a ten jest istotny dla większości żartów. Polacy mają jeszcze jedną przewagę. Mogą zobaczyć na żywo miejsca, które pojawiły się w serialu. Czy z Adamczycha z serialu „1670” istnieje naprawdę? Gdzie leży Adamczycha i czy w ogóle istnieje? Te pytania zadaje sobie wiele osób po seansie „1670”. Sytuacja jest złożona. Sama wieś Adamczycha owszem, znajduje się na mapie Polski. Jednak to nie tam stoi dworek Jana Pawła Adamczewskiego czy gospoda „U Żyda”, która również pojawia się w serialu. Zabudowania te znajdują się w skansenie w Kolbuszowej. Widzowie mogą również kojarzyć miejscowy zbiornik wodny, wykorzystany w jednym z odcinków serialu. To po nim miał przejść chłop mylnie uznany przez Jakuba Adamczewskiego za Jezusa. Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej jest położone około 30 km od Rzeszowa. W trakcie zdjęć obiekt był niedostępny dla zwiedzających. Turyści i lokalsi mogą już spacerować po serialowej Adamczysze. W poniedziałki niebędące dniem świątecznym wejście do skansenu jest darmowe. Skansen w Kolbuszowej zachwycił nie tylko twórców serialu, ale też obsadę. – Kolbuszowa zrobiła na mnie ogromne wrażenie. Od razu zrozumiałem, dlaczego to właśnie miejsce przyciągnęło twórców serialu. Mam jednak silne przeczucie, że brałem udział w czymś szczególnym. To z pewnością serial, jakiego jeszcze nie było na świecie – mówił Michał Sikorski (odtwórca roli ojca Jakuba) w rozmowie z serwisem korsokolbuszowskie.pl. Co można zobaczyć w skansenie w Kolbuszowej? Na terenie skansenu cały czas stoją scenografie przygotowane na potrzeby serialu. To może sugerować, że „1670” doczeka się kontynuacji. Na razie nie ma jednak żadnych oficjalnych informacji na temat. Sam serial, poza popularnością, wzbudza też liczne kontrowersje. Kwestie sporne dotyczą nie tylko przedstawianego humoru, ale też nieścisłości historycznych. Wybierając się do skansenu w Kolbuszowej, warto więc wiedzieć, że nie znajdziemy tam chat z XVII w., jak mógłby sugerować tytuł hitu Netfliksa. Park etnograficzny tworzą zabudowania wsi z przełomu XIX i XX wieku. Obiekty dużej i małej architektury drewnianej są reprezentatywne dla kultury Lasowiaków oraz Rzeszowiaków. Mowa nie tylko o chatach, oborach czy stodołach, ale też młynie wodnym, kuźniach, szkole, karczmie czy remizie strażackiej. Jednym z najbardziej wyróżniających się obiektów jest kościół pw. św. Marka Ewangelisty. Mimo że skansen przedstawia realia codzienności sprzed ponad 100 lat, najstarsze budynki pochodzą nawet z XVIII w. To dwór z Brzezin z 1753 r. oraz spichlerz dworski z Bidzin z 1784 r. Gdzie leży Adamczycha? Skoro nie na Podkarpaciu, to gdzie znajduje się serialowa Adamczycha? Wieś, o której mowa w serialu, leży w woj. mazowieckim. A konkretnie w okolicach Ostrołęki. Tam również nagrano kilka scen. Sołtyska wsi ma nadzieję, że nagła sława uratuje Adamczychę przez całkowitym wyludnieniem i zapomnieniem. – Widzę, jak młodzi odchodzą do miasta, a wieś powoli się wyludnia. Boję się, że nasza nazwa może w ogóle zniknąć z mapy – mówiła Bożena Grzyb w rozmowie z „Faktem”. Obecnie wioskę zamieszkuje niespełna 50 osób. Nie ma tam nawet kościoła. Katolicy należą do parafii pw. św. Bartłomieja Apostoła w Baranowie oddalonym od Adamczychy o 10 km. Czas pokaże, czy serial przyniesie Adamczysze popularność, tak jak było to w przypadku wsi Jeruzal, gdzie kręcono serial „Ranczo”. Turyści do dziś jeżdżą tam, żeby zrobić sobie pamiątkowe zdjęcie na kultowej ławeczce pod sklepem. Poza Adamczychą i skansenem w Kolbuszowej serial „1670” powstawał też Zespole Cerkiewnym w Radrużu, również na Podkarpaciu. Zdobne wnętrza świątyni pojawiły się w scenach z Sejmiku. Zaplanuj wycieczkę śladami „Sex Education”. Podpowiadamy, gdzie znajdują się miejsca znane z serialu Serial „Sex Education” kończy się po czterech sezonach, ale to nie musi być koniec przygody. Wiemy, w których miejscach powstawały jedne z najważniejszych scen. Można je zobaczyć na wł... Najciekawsze skanseny w Polsce Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej to oczywiście niejedyne miejsce w Polsce, w którym można podejrzeć, jak żyli nasi przodkowie w minionych wiekach. Najstarszy skansen w Polsce znajduje się we Wdzydzach Kiszewskich na Pomorzu. Mowa o założonym w 1906 roku Kaszubskim Parku Etnograficznym. Blisko 120 lat temu Teodora i Izydor Gulgowscy zgromadzili w XVIII-wiecznej chałupie typowe dla tego czasu, sprzęty domowe i gospodarskie oraz cenną kolekcję czepców haftowanych złotem, obrazów malowanych na szkle i ceramiki. Obecnie na terenie 22 hektarów znajduje się ponad 50 obiektów z Kaszub, Kociewia i Borów Tucholskich. Są to: chałupy, dwory, szkoła, kuźnia, karczmy, wiatraki, kościoły, budynki gospodarcze i warsztaty rzemieślnicze. Na miejscu organizuje się też warsztaty etnograficzne. Jednym najbardziej znanych takich obiektów na Mazowszu jest skansen w Sierpcu. Na miejscu można zobaczyć: 9 zagród włościańskich, zagrodę młynarską z wiatrakiem, zespół dworski z murowanym dworem otoczonym parkiem, zespół karczemny, kuźnię i chałupę kowala, drewniany kościół wraz z dzwonnicą oraz drewniany dwór z XVIII w. Wiosną i latem między chatami biegają beztrosko zwierzęta, co jest dodatkową atrakcją zwłaszcza dla najmłodszych gości. Miłośników etnografii i historii na pewno zainteresuje też Muzeum Wsi Lubelskiej w Lublinie. Jego nieoficjalnym symbolem jest wiekowy młyn, który widać z daleka. Skansen został podzielony na tematyczne sektory: Wyżynę Lubelską, Miasteczko, Powiśle, Podlasie, Nadbuże, Roztocze i Zespół Dworski. Muzeum zaprasza również do oglądania ekspozycji poświęconych codzienności Żydów mieszkających na Lubelszczyźnie w latach 30. XX wieku. Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Skanseny w Polsce. 10 najciekawszych miejsc, które warto odwiedzić
Skanseny w Polsce pozwalają nam na własne oczy przekonać się, jak kiedyś wyglądało życie w poszczególnych regionach etnograficznych. Dwory majętnych panów, skromne chłopskie chaty, gospody, karczmy, kuźnie - takie otoczenie sprawia, że każdy może odbyć podróż w czasie do miejsc, w których przed laty wyrastała regionalna tradycja.
W tym artykule: Muzeum Wsi Radomskiej Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku Park Etnograficzny Kultury Ludowej w Kolbuszowej Muzeum Budownictwa Ludowego w Olsztynku Muzeum Wsi Opolskiej Muzeum Wsi Lubelskiej Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu Nadwiślański Park Etnograficzny w Wygiełzowie Skansen Kurpiowski w Nowogrodzie Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie W czasach, w których coraz więcej polskich wsi przyjmuje charakter przedmieść, zdecydowanie warto odbyć taką wycieczkę, by przekonać się, czym tak naprawdę jest polskie sioło. Gdzie znajdziemy najciekawsze skanseny w Polsce? Przedstawiamy listę 10 propozycji. Skanseny, czyli parki etnograficzne, to muzea na świeżym powietrzu, w których prezentowana jest tradycja i kultura ludowa danego obszaru. Takie miejsca pozwalają z bliska przyjrzeć się dawnej architekturze mieszkalnej i przemysłowej, przedmiotom, które niegdyś towarzyszyły ludziom na co dzień i stylowi życia dawnej polskiej wsi, o którym pisali poeci i prozaicy. To najbardziej sugestywne świadectwo naszej narodowej historii - przecież to właśnie sielskie osady i grody dały początek naszemu krajowi. Zapraszamy na wycieczkę po 10 najciekawszych skansenach w Polsce. Muzeum Wsi Radomskiej Położony w Radomiu skansen przywołuje do życia dziedzictwo kulturowe ludności, która dawniej zamieszkiwała ten obszar. W muzeum o powierzchni 32,5 ha znajdziemy 80 obiektów dawnego budownictwa Ziemi Radomskiej, będącej częścią północnej Małopolski - domy mieszkalne, zabudowania gospodarcze, dwory, młyny wodne, wiatraki, warsztaty i kościół. Nie zabrakło też eksponatów, takich jak dzieła sztuki ludowej, tkaniny, maszyny rolnicze, pojazdy i ule. Łącznie jest ich ponad 16 tysięcy. Muzeum organizuje warsztaty i wystawy, a wśród licznych atrakcji tego miejsca należy wymienić też festiwale plenerowe, propagujące ludowy folklor. Już teraz obiekt ma status jednego z największych skansenów w Polsce, a w planach jest jego dalsza rozbudowa. Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku Pierwszy powstały po II wojnie światowej, a obecnie - jeden z największych skansenów w Polsce mieści się w Sanoku, u podnóża Białej Góry. Teren muzeum został podzielony na siedem sekcji, z których pięć przedstawia kulturę różnych grup etnograficznych, zamieszkujących obszar Karpat Wschodnich i Zachodnich - Łemków, Bojków, Pogórzan Wschodnich i Zachodnich oraz Dolinian. W dwóch pozostałych sekcjach mieści się Rynek Galicyjski i Sektor Naftowy, jedyny tego typu obiekt w kraju. Spacerując po poszczególnych strefach, po prostu nie można nie przyjrzeć się bliżej pochodzącej z 1801 roku cerkwi ze wsi Ropek, greckokatolickiej cerkwi pw. Narodzenia Bogurodzicy z 1731 roku i zachwycającemu kościołowi pw. św. Mikołaja Cudotwórcy, który został wzniesiony w 1667 roku. Wielką atrakcją, dla której warto odwiedzić, jest też niesamowity rynek Galicyjski. W przeniesionych do muzeum chatach można znaleźć masę przedmiotów codziennego użytku i pięknie zachowane eksponaty sztuki ludowej. Część poświęcona wydobyciu ropy przypomina natomiast, że kiedyś Podkarpacie stanowiło ważny ośrodek górnictwa naftowego. Ta ekspozycja sprawia, że skansen w Sanoku to jedno z najbardziej niezwykłych tego typu miejsc w kraju. Park Etnograficzny Kultury Ludowej w Kolbuszowej Lista przedstawiająca najciekawsze skanseny w Polsce nie byłaby kompletna bez Parku Etnograficznego Kultury Ludowej w Kolbuszowej. Położone na obszarze 30 ha muzeum gromadzi 80 obiektów, które pozwalają poznać bliżej kulturę Rzeszowiaków i Lasowiaków. Odwiedzający znajdą tam piękne zabudowania mieszkalne oraz budynki przemysłowe, gospodarcze i inwentarskie - kuźnie, spichlerze, młyn, kurniki, chlew, obory i stajnie. Nie zabrakło też dawnych obiektów użyteczności publicznej, jak choćby szkoły, remizy strażackiej i kościołów. Wśród najciekawszych eksponatów należy wymienić wspaniały spichlerz z 1784 roku. Równie imponująco prezentuje się pochodząca z 1877 roku remiza i młyn wodny z 1897 roku. W każdym obiekcie zwiedzający trafią na inną ekspozycję tematyczną. Muzeum organizuje też liczne imprezy - prezentacje obrzędów ludowych, wystawy rękodzieła i występy regionalnych grup folklorystycznych. Muzeum Budownictwa Ludowego w Olsztynku Malowniczo położony Olsztynek kusi przyjezdnych nie tylko pięknym krajobrazem Pojezierza Olsztyńskiego. Poza wspaniałą florą i fauną, znajdziemy tam także jeden z najciekawszych skansenów - położone na 95-hektarowej działce Muzeum Budownictwa Ludowego. Pod względem powierzchni, to największy skansen w Polsce. Obiekt gromadzi zabudowania mieszkalne, gospodarcze i użytku publicznego, typowe dla Warmii, Mazur, Sambii i Małej Litwy. Niesamowite wrażenie robi XVII-wieczna karczma i drewniany kościół, wzniesiony w 1714 roku. Nie tylko zabudowania tworzą niepowtarzalny klimat tego miejsca. W skansenie znajdziemy też tradycyjny zasiew i żywy inwentarz (szczególnie interesujące są owce Skuddy), co dodatkowo potęguje wrażenie odbycia podróży w czasie. Muzeum Wsi Opolskiej Na tle wcześniej wymienionych, opolski park etnograficzny nie imponuje powierzchnią, jednak nie oznacza to, że nie jest wart odwiedzenia. Przeciwnie, to jeden z najbardziej klimatycznych skansenów w Polsce. Na 10 ha zgromadzono 60 najpiękniejszych przykładów budownictwa opolskiego i oleskiego. Na odwiedzających czeka tam tradycyjna zabudowa mieszkalna, spichlerze, młyny i obiekty użyteczności publicznej - kościół, szkoła i karczma. Jednym z najciekawszych tamtejszych eksponatów jest spichlerz dworski ze Sławięcic, którego powstanie datuje się na rok 1610. Muzeum Wsi Lubelskiej Zajmujące obszar 25 ha Muzeum Wsi Lubuskiej zostało założone w 1960 roku (obecną nazwę nadano temu obiektowi 10 lat później). Piękny skansen gromadzi liczne zabytki architektoniczne i pamiątki etnograficzne z terenów Lubelszczyzny. Tamtejsza ekspozycja, obejmująca drewniane i murowane zabudowania, została podzielona na 7 sekcji: Wyżyna Lubelska, Zespół Dworski, Miasteczko, Roztocze, Powiśle, Podlasie i Polesie Lubelskie oraz Nadbuże. Oprócz tradycyjnych zabudowań, nie zabrakło też żywego inwentarza i atrakcji jak choćby przejażdżki saniami lub bryczką. Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu Skansen w Sierpcu odtwarza najbardziej charakterystyczne elementy dawnej architektury Mazowsza. Znajdziemy tam piękne przykłady XVII-, XVIII- i XIX-wiecznego budownictwa mieszkalnego, gospodarczego i sakralnego. Wśród licznych atrakcji tego miejsca, jedna jak magnes przyciąga zakochanych z całej Polski - w XVIII-wiecznym kościele pw. Najświętszego Serca Jezusowego z Drążdżewa organizowane są ceremonie ślubne. Nadwiślański Park Etnograficzny w Wygiełzowie Kolejne piękne muzeum z naszej listy znajduje się w Wygiełzowie w Małopolsce. W malowniczo położonej wiosce znajduje się gromadzący 25 obiektów, przedstawiających architekturę i kulturę Krakowiaków Zachodnich. Obiekt podzielono na 2 sektory - małomiasteczkowy i wiejski. W pierwszym szczególnie warto zobaczyć piękny dom podmiejski i warsztat garncarski z 1804 roku, a w drugim - sołtysią chałupę z 1826 roku. Skansen Kurpiowski w Nowogrodzie Kolejny skansen w zestawieniu jest największym tego typu obiektem w Kurpiach. Na powierzchni 3,5 ha zgromadzono 23 drewniane budynki. Oprócz tego, na odwiedzających czekają piękne obiekty architektury małej, m.in. kapliczki, studnie i bramy. Zgromadzone na terenie parku etnograficznego chałupy można zwiedzać od środka. Jednym z najciekawszych tamtejszych eksponatów jest imponujący młyn, pochodzący z XIX wieku. Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie 20-hektarowy skansen w Chorzowie gromadzi ponad 70 zabudowań mieszkalnych, sakralnych, gospodarczych i użyteczności publicznej. Eksponaty prezentują architekturę charakterystyczną dla obszaru pszczyńsko-rybnickiego, lublinieckiego, Zagłębia Dąbrowskiego oraz Beskidu Śląskiego. Teren parku podzielony jest na sekcje historyczne, co zdecydowanie ułatwia poruszanie się wśród obiektów. Zwiedzający mogą tam podziwiać zagrodę młyńską, robotniczą i pasterską. Szczególnie imponująco przedstawia się zagroda bogatego chłopa. Niewątpliwą atrakcją jest też sklepik, wiejska szkoła oraz bogaty zbiór przedmiotów użyteczności publicznej.
Wyprawa z historią w tle. Łódzki skansen wkrótce otworzy się dla zwiedzających
Jeśli chcesz przeżyć niezwykłą przygodę, nie musisz szukać daleko. Już we września Skansen Łódzkiej Architektury Drewnianej otworzy się na nowo, aby zabrać cię w niezwykłą podróż. To idealny pomysł na spędzenie rodzinnego weekendu i wspólną lekcję historii.
Na terenie skansenu przy Muzeum Włókiennictwa w Łodzi znajduje się osiem historycznych obiektów, typowych dla zabudowy Łodzi z XIX i początków XX wieku. Okazała willa letniskowa, drewniany kościół, cztery domy rzemieślników, piętrowy dom czynszowy oraz budynek przystanku tramwajowego są rozmieszczone wzdłuż dwóch brukowanych „kocimi łbami” uliczek. Budynki zostały przeniesione z różnych miejsc w Łodzi oraz jej okolic. Dobrano je tak, żeby jak najlepiej i najpełniej reprezentowały dawną, drewnianą architekturę miasta. Starannie odnowione i częściowo zrekonstruowane tworzą niezwykłą przestrzeń, sprzyjającą rodzinnym spacerom. W Skansenie Łódzkiej Architektury Drewnianej obecnie trwają prace modernizacyjne, które pozwolą odwiedzającym podziwiać muzealne przestrzenie w nowej jakości. Oto, co możecie zobaczyć w łódzkim skansenie: (fot. Lech Andrzejewski) Zbór ewangelicki Po II wojnie światowej nadano budynkowi funkcję kościoła katolickiego. Został przeniesiony z Nowosolnej (Rynek Nowosolna 13). Wzniesiony w latach 1846-1848 przez parafię ewangelicko-augsburską według pochodzącego z 1811 r. projektu Sylwestra Szpilowskiego, syna również architekta – Hilarego, jest przykładem rzadko stosowanego w skali kraju rozwiązania – połączenia drewnianej konstrukcji sumikowo-łątkowej z murowaną fasadą. Budynek przykryty został dachem trójspadowym z niewielką, malowniczą sygnaturką. Wnętrze jest podzielone emporami na dwie kondygnacje. Po II wojnie światowej obiekt został przekazany kościołowi rzymskokatolickiemu i pod wezwaniem św. Andrzeja Boboli (którego postać została wymalowana na fasadzie kościoła) służył mieszkańcom do pierwszej połowy lat 80. XX w. W tym też okresie wprowadzono kilka istotnych zmian w jego wnętrzu – skrócono emporę i zbudowano nową ścianę prezbiterialną, za którą powstała zakrystia. Na ścianie prezbiterialnej umieszczono ołtarz i ambonę; w latach 70. XX w. powyżej ołtarza powstała wielkoformatowa polichromia zrealizowana przez łódzkich artystów malarzy – Józefa Wasiołka i Mieczysława Saara. Z wyposażenia kościoła z czasów luterańskich pozostały: polichromia z ok. poł. XIX w. przedstawiająca Oko Opatrzności w glorii promieni (obecnie na piętrze zakrystii), skrzynia ołtarzowa służąca katolikom jako ołtarz posoborowy, żyrandol, blaszany szyld epitafijny oraz prospekt organowy. (fot. Lech Andrzejewski) Willa letniskowa Pochodząca z początku XX w. willa letniskowa została przeniesiona z Rudy Pabianickiej, z ul. Scaleniowej 18. Stanowi najciekawszy architektonicznie i ciesielsko obiekt w skansenie i jest jednym z nielicznych tego typu domów zachowanych w Łodzi. Reprezentuje styl charakterystyczny dla drewnianej architektury letniskowej przełomu XIX i XX w. Willa jest obszernym piętrowym budynkiem o rozłożystej, urozmaiconej bryle. Została starannie zaprojektowana, posiada tarasy, liczne przeszklone werandy, wieżyczki zakończone szpiczastymi hełmami, a także dużo detali secesyjnych. Oprócz 2 kondygnacji mieszkalnych mieści także obszerne użytkowe podpiwniczenie i poddasze. Historia budowy, jak i pierwszych właścicieli willi, nie jest znana. W 1939 r. jej właścicielem był Szaja Światłowski – przedsiębiorca żydowskiego pochodzenia, udziałowiec łódzkiej Fabryki Wyrobów Wełnianych Światłowski, Kon i Brener. Po II wojnie światowej willa zmieniła funkcję z letniskowej i służyła jako mieszkanie całoroczne kilkunastu rodzinom. W swej historii posiada epizod filmowy – grała w amerykańskim horrorze „House” (reżyseria Robby Henson, 2007) oraz polskim filmie kostiumowym „Hiszpanka” (reżyseria Łukasz Borczyk, 2014). Obecnie zachwyca zwiedzających Skansen i stanowi malownicze tło dla wielu sesji zdjęciowych. (fot. Lech Andrzejewski) Dom czynszowy Dom został przeniesiony z ul. Mazowieckiej 61 w Łodzi, z przemysłowych przedmieść miasta. To obszerny obiekt, który posiada drugą kondygnację mieszkalną o pełnej wysokości pomieszczeń i rozległe poddasze użytkowe. Budynek ma konstrukcję szkieletową. Przykryty jest dwuspadowym dachem o małym kącie nachylenia połaci. Ściany domu zostały oszalowane, kondygnacje rozdziela ozdobny gzyms, a charakterystyczna kolorystyka jest efektem przeprowadzonych badań konserwatorskich. We wnętrzu, w części środkowej znajdują się schody umieszczone w sieni, a układ wnętrz jest symetryczny. Budynek powstał na potrzeby wynajmu mieszkań. Jest przykładem typowego, drewnianego domu czynszowego przeznaczonego dla pracowników wielkich fabryk przemysłu łódzkiego. Tego typu budynki mieszkalne w dużej liczbie powstawały na terenie Łodzi na przełomie XIX i XX w. Dom ten służył mieszkańcom do końca XX w., a następnie został przeniesiony do Skansenu. (fot. Lech Andrzejewski) Domy rzemieślnicze Na terenie skansenu znajduje się też kilka domów rzemieślniczych, m.in. dom tkacza. Został przeniesiony z ul. Wólczańskiej 68. W II połowie XIX w. stanowił własność łódzkiego przemysłowca Karola Bennicha (1842-1891) i był pierwszym budynkiem wzniesionym dla potrzeb tej łódzkiej fabrykanckiej rodziny. Jako dom mieszkalny służył do końca lat 80. XX w. W 2001 r. ze względu na zły stan techniczny został rozebrany, a elementy jego konstrukcji zabezpieczono z myślą o wykorzystaniu ich w Skansenie. Pod względem struktury przestrzennej dom ten jest przykładem typowego drewnianego budynku mieszkalnego z II połowy XIX w. Wnętrze zrekonstruowano z zachowaniem dwutraktowego symetrycznego układu pomieszczeń, z przechodnią sienią. Wykonane odkrywki konserwatorskie pozwoliły na oddanie pierwotnej kolorystyki elewacji obiektu. (fot. Lech Andrzejewski) Łódzkie mikrohistorie W 2020 roku w pięciu domach Skansenu Łódzkiej Architektury Drewnianej CMWŁ zostanie otwarta wystawa stała pt. "Łódzkie mikrohistorie. Ludzkie mikrohistorie". W każdym z domów powstanie miniwystawa przybliżająca historię wielokulturowej, włókienniczej Łodzi w latach 1820-1989 z perspektywy codziennego życia jej mieszkańców. Narracja prezentować będzie mikrohistorie łodzian oparte na badaniach archiwalnych. Szczególnie dokładnie zbadane zostały dzieje rodzin, których historie stały się inspiracją dla poszczególnych fragmentów ekspozycji. W każdym domu – obok rekonstrukcji wnętrz mieszkalnych i rzemieślniczych z danego okresu – znajdą się pomieszczenia kontekstu, wypełnione materiałami archiwalnymi i eksponatami, odnoszące ukazane mikrohistorie do szerszych realiów historycznych, społecznych i kulturowych. Nowa wystawa stała w Skansenie Łódzkiej Architektury Drewnianej będzie otwarta dzięki środkom otrzymanym z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Wspieranie Działań Muzealnych, którego operatorem jest Narodowy Instytut Muzealnictwa i Ochrony Zabytków. Więcej informacji, godziny otwarcia oraz ceny biletów znajdziesz na stronie: Centralnego Muzeum Włókiennictwa w Łodzi.
Przewodnik po najpiękniejszych miejscach w Azji Nasza jesień i zima to najlepszy czas, aby wyruszyć do Azji. Mam znajomych, którzy robią to co roku. Wynajmują swoje mieszkania i na sześć miesięcy przeprowadzają się tam, gdzie jest ciepło i zielono. Na Bali, do Wietnamu lub Indii. Życie tam jest tanie, spokojne, bardzo smaczne, pogoda murowana, a pół roku to wystarczająco dużo, żeby nie tylko wypocząć i naładować akumulatory, ale też zapisać się na kurs masażu, gotowania, kaligrafii, jogi lub sztuk walki. Azja oferuje bogactwo wrażeń na każdym poziomie. Są tu miejsca unikatowe w skali całego świata, jak chociażby kambodżański Angkor, Kioto, pałac Potala, naturalnie piękne jak Tybet, Nepal, herbaciane pola Sri Lanki, labirynty zatok Ha Long. Obłędnie smaczne jak Tajlandia i jej najlepsza kuchnia na świecie, której niewiele ustępuje japońska – nigdzie sushi nie smakowało mi tak bardzo jak w Tokio, tam też odkryłam ramen. Energetyczne jak Bangkok czy Hongkong. Azja to również najlepsze miejsce na samotne wyprawy, jeżeli chcielibyście spróbować tego rodzaju podróżowania. Idealne miejsce dla backpackerów, poszukiwaczy wrażeń i nawiązywania przyjaźni z ludźmi z całego świata. Mam nadzieję, że to wydanie Travelera będzie inspiracją do niezapomnianej wyprawy do Azji. Agnieszka Franus redaktor naczelna TEMAT GŁÓWNY | PRZEWODNIK PO NAJPIĘKNIEJSZYCH MIEJSCACH W AZJI Azja to eksplozja wrażeń, smaków i zapachów. Wie o tym każdy, kto choć raz odwiedził ten niesamowity kontynent. My polecamy Wam wyprawę do azjatyckich krajów ze szczerego serca i dlatego przygotowaliśmy ten przewodnik: 22 pomysły na podróż życia! WIETNAM: HOI AN. Nowy Rok w najpiękniejszym mieście Indochin. JAPONIA. Jak kwitną wiśnie na planecie singli. INDONEZJA: BALI. Na tej wyspie będziesz mieć życie lepsze od wakacji. MALEZJA: BORNEO. Witajcie w świecie orangutanów. MJANMA. Spotkaj się z wróżbitą, wypłyń w rejs po rzece Irawadi. SINGAPUR. Kwintesencja i zaprzeczenie Azji. Miejsce, gdzie rodzą się trendy. INDONEZJA: JAWA. Zostań zdobywcą wulkanów. SRI LANKA. Herbaciane pola, tropikalne lasy i … fruwający słoń. TAJLANDIA: BANGKOK. Błyszczy wieżowcami i złotymi dachami świątyń. Smakuje limonką i trawą cytrynową. FILIPINY. Wakacje na bezludnej wyspie. NEPAL. Z wizytą u żywej bogini. INDIE: PENDŻAB. Najświętsze miejsce sikhów i ministerstwo głupich kroków. CHINY. Najwyżej, najszybciej, najwięcej. Od Pekinu po Szanghaj. INDIE: KERALA. U źródeł starożytnej medycyny indyjskiej – ajurwedy. KOREA POŁUDNIOWA. Imperium zmysłów. Eksplozja zapachów i smaków. KAMBODŻA. Rowerem przez Angkor – dowód geniuszu dawnych Khmerów. WIETNAM: HA LONG. Najbardziej romantyczna zatoka świata. JAPONIA: TOKIO. W świecie księżniczek, robotów i kosmicznej architektury. TYBET. Pociągiem po Dachu Świata. CHINY: SYCZUAN. Pokochasz odrętwiająco pikantne jedzenie. TAJLANDIA. Na rajskich wyspach morza Andamańskiego odnajdziesz spokój. HONGKONG. Supernowoczesny labirynt, w którym największym luksusem jest przestrzeń. Numer dostępny w sprzedaży od 27 listopada. Zapraszamy do lektury!
Zobacz podwodne skarby w 3d! Wirtualny Skansen Wraków zatopionych w Zatoce Gdańskiej
To pierwszy tego typu projekt w Polsce! Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku otworzyło stronę internetową, która pozwoli każdemu poznać smak odkrywania podwodnych skarbów. Dzięki modelom 3d można zwiedzić wraki zatopione w Zatoce Gdańskiej.
Oglądający wirtualną wystawę są w znacznie lepszej sytuacji niż podwodni archeologowie. Nie tylko ze względu na to, że nie muszą schodzić pod wodę, ani przejmować się zapasem tlenu. Widoczność w wodzie w Zatoce Gdańskiej nie przypomina tej znanej z dokumentalnych filmów o tropikalnych morzach. Tutaj zamyka się ona w zaledwie 2-3 metrach, tak więc trudno jest zobaczyć cały obiekt. Równie ciekawe jak same modele są historie poszczególnych jednostek. "Solen", który zatonął 28 listopada 1627 brał udział w sławnej bitwie pod Oliwą. "Głazik" najprawdopodobniej transportował kamienie na place budowy w XIX wieku, zatonął ze swoim ładunkiem, stąd nazwa. "Loreley" pływał pod niemiecką banderą między Morzem Białym a Oceanem Atlantyckim w XIX wieku. Jeżeli chcecie wybrać się na wirtualną wycieczkę w poszukiwaniu wraków zajrzyjcie tutaj. Do dyspozycji jest już 17 modeli 3D! Błażej Grygiel
Festyn folklorystyczny w skansenie w Kłóbce
Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej zaprasza na festyn folklorystyczny z cyklu „Z życia dawnej wsi” pt. „Czego Jaś się nie nauczy, tego Jan nie będzie umiał”
Festyn folklorystyczny w skansenie w Kłóbce odbędzie się w dniu 4 sierpnia (niedziela), w godz. 15.00–18.00, na terenie Kujawsko-Dobrzyńskiego Parku Etnograficznego w Kłóbce. Tytułowe przysłowie wprowadza w temat dwóch głównych widowisk „Kujawianka w Europie” i „Jak to dawnej wesoło bywało”, prezentowanych przez Zespół „Marynia” z Kłóbki oraz Zespół Obrzędowy „Lubominianki” z gminy Boniewo. Widowiska ukażą, jak ważny dla poczucia własnej tożsamości regionalnej jest przekaz międzypokoleniowy. Przekazywane z pokolenia na pokolenie zwyczaje rodzinne, świąteczne, codzienne, gwara, nawyk noszenia stroju ludowego, znajomość tradycyjnych tańców, rodzi w młodym pokoleniu poczucie własnej odrębności i przynależności do określonej grupy społecznej. Widowiska opowiedzą w sposób zabawny o różnych drogach dojrzewania młodzieży do tego, aby zapytać osoby starsze o swoje pochodzenie. Dzięki nim również uczestnicy festynu dowiedzą się wielu ciekawych rzeczy na temat zwyczajów podkoziołkowych, wielkanocnych, żniwnych, na temat kujawskiej gwary, tańców, stroju, wyposażenia klas lekcyjnych itp. Po teorii trochę praktyki – zaprosimy chętnych do nauki tradycyjnych tańców kujawskich przy występach Teatrzyku Dziecięcego „Kruszynka” oraz Zespołu Folklorystycznego „Kruszynioki”, działających przy Gminnym Ośrodku Kultury w Kruszynie. Występom zespołów towarzyszyć będą liczne pokazy, m.in. ustawiania do pracy wiatraka – „koźlaka”, dawnych rzemiosł, prac domowych, gospodarskich. Specjalne atrakcje przygotowano dla dzieci, m.in. warsztaty wykonywania wiatraczków oraz drukowania wzorów na serwetkach. Na kiermaszu sztuki i rękodzieła ludowego nie zabraknie haftowanych i szydełkowych serwet, bieżników, rzeźb w drewnie, szmacianych i drewnianych zabawek, koszy wiklinowych, dzbanków z gliny, świeczników kutych w metalu, toreb, biżuterii i wielu innych unikatowych przedmiotów. Na stoiskach z tradycyjną żywnością można będzie nabyć chleb, ciasta, pierogi, wędliny, czarninę, żurek, kluski ziemniaczane, miód itp. Wstęp w cenie biletu: - normalny – 10 zł - ulgowy – 6 zł - dzieci do lat 7 – wstęp wolny
Kujawsko-Dobrzyński Park Etnograficzny w Kłóbce już 5 sierpnia zamieni się w krainę folkowej muzyki!
Po raz pierwszy w skansenie wystąpią zespoły wykonujące muzykę ludową we własnych, współczesnych aranżacjach. Członkowie zaproszonych grup wywodzą się w większości z kapel ludowych. Źródłem inspiracji do powstania zespołów była muzyka ludowa, którą „zarazili” się biorąc udział w festiwalach folklorystycznych, m. in. w Kazimierzu nad Wisłą. Oprócz tradycyjnych instrumentów muzycznych, takich jak skrzypce, wykorzystują gitary, perkusje i instrumenty klawiszowe, dzięki czemu tradycyjne utwory otrzymują „drugie życie”, nowe brzmienie. Koncerty obu zespołów to wiele dobrej muzyki oraz zabawy dla każdego, niezależnie od wieku. Niespodzianka Pana Janka to grupa młodych muzyków pochodzących z Bydgoszczy, Torunia i Lubania. W repertuarze zespołu znajdują się m.in. własne kompozycje oraz znane przez wszystkich utwory „Zielony mosteczek” czy „Miała baba koguta”. W ich różnorodnych opracowaniach przeplatają się różne style muzyczne. Zespół ma już kilka sukcesów na swoim koncie, np. tytuł Wykonawcy Roku 2004 na Kujawsko-Pomorskim Młodzieżowym Przeglądzie Piosenki w Koronowie. Został laureatem spotkań na festiwalu „EUROFOLK 2005” w Malborku, dzięki czemu wziął udział w kolejnej edycji festiwalu „EUROFOLK 2006”, gdzie wystąpił przed zespołem BRAThANKI. Kolejny sukces, to występ na „Scenie folkowej” festiwalu PRZYSTANEK WOODSTOCK w roku 2008. Zespół Corni Chopcy powstał w 2011 roku, działa przy Gminnym Ośrodku Kultury i Bibliotece Publicznej w Babiaku. Członkami zespołu są osoby, które posiadają wieloletnie doświadczenie sceniczne, grając w wielu formacjach i stylach muzycznych. Liderem grupy jest pochodzący z gór Piotr Cedzidło. W repertuarze grupy dominuje muzyka góralska ze Skalnego Podhala, Spisza i Pienin. Dzięki temu będziemy mieli okazję, nie wyjeżdżając w góry, wysłuchać takim utworom, jak ,np. „W murowanej piwnicy”, „Zbójnicy, zbójnicy”, „Hej bystro woda”. Występom przy karczmie towarzyszyć będą liczne pokazy dawnych zajęć domowych, gospodarskich i rzemieślniczych. Dzieci zaproszone zostaną na zajęcia edukacyjne, dzięki którym poznają elementy tradycyjnego stroju kujawskiego, same wykonają fartuszki i rogatywki. Bilety wstępu do skansenu: Normalny – 10 zł, Ulgowy – 6 zł, Dzieci do lat 7 – wstęp wolny
Prywatny skansen to sposób na życie – pasja i biznes zarazem. Wszystkiego można tam dotknąć, wypróbować. A czasem nawet postrzelać.
Fort w stylu pruskim Jeszcze do niedawna stare pruskie mury oglądali tylko ci, którzy robili tam sobie nielegalne wysypisko śmieci. Dziś Fort Gerharda stał się jedną z głównych turystycznych atrakcji Świnoujścia. Wszystko za sprawą uporu Piotra Piwowarczyka. – Długo szukałem swojego miejsca na ziemi – opowiada. – Włóczyłem się po całej Polsce w poszukiwaniu zrujnowanych dworów, pałacyków, folwarków. Do Świnoujścia trafiłem przypadkiem. Przyjechałem obejrzeć najwyższą latarnię morską nad Bałtykiem. Z góry zobaczyłem długi na prawie półtora kilometra kamienny falochron. Zszedłem na dół, żeby go obejrzeć. Ruszyłem w jego kierunku na skróty, przez las. I tak odkryłem swoją Atlantydę. „Atlantyda” Piwowarczyka składa się z kilkunastu budynków fortyfikacyjnych otoczonych szeroką fosą. Cały kompleks zajmuje obszar 5 hektarów tuż przy świnoujskiej plaży. Został wybudowany w latach 1848–59. Po II wojnie światowej zajęły go hordy niezwyciężonej Armii Czerwonej. Kiedy w 1962 roku Imperium wycofało stamtąd swoich żołdaków, ci zostawili po sobie istne pobojowisko. Miejscowi skorzystali z okazji i szyb- ko zamienili je w wysypisko śmieci. Piwowarczyka na szczęście nie przeraziła wizja uprzątnięcia wielkiego bałaganu, bo jak mówi, ma szczęście do ludzi i wszystko, co osiągnął zawdzięcza gronu sprawdzonych przyjaciół. Razem wykonali katorżniczą robotę. Tylko w pierwszych dwóch miesiącach z terenu Fortu Gerharda wywieźli 60 ciężarówek najróżniejszego śmiecia, w tym połówkę syrenki, całego malucha, 4 lodówki i 150 opon samochodowych. Wielkie sprzątanie zaczęli w czerwcu 2001 roku, a 11 sierpnia witali już pierwszych turystów. Obowiązkowo – w pełnym pruskim rynsztunku. Zwiedzanie Fortu Gerharda do dziś rozpoczyna się nieodmiennie od ryku komendanta: „Baczność! Spocznij! W dwuszeregu zbiórka!”. Turystów musztruje zazwyczaj przyjaciel Piotrka, Adam Wojak, który na tyle utożsamił się z odgrywaną postacią, że zapuścił wielkie faworyty a la Franciszek Józef. – I oto właśnie chodzi! Skansen musi żyć, musi dostarczać gościom aktywnej rozrywki – tłumaczy Piwowarczyk. – Zawsze irytowały mnie kapcie w muzeach i panie w fartuchach, które krzyczą, żeby nie dotykać eksponatów. Według mnie powinno być dokładnie na odwrót. Ma być jak w teatrze. Strzelba z pierwszego aktu musi wypalić w trzecim. Dlatego w Forcie Gerharda można wszystkiego dotknąć, wypróbować, można nawet postrzelać.