National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-05-11T11:33:20.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Znalazł złoto podczas spaceru. To unikatowe okucie miecza, które było darem dla bóstw
items: Najdłuższa podróż pociągiem w UE stanie się możliwa. Nowa trasa połączy północ z południem Europy
items: Piramida z błota i drewna. Zagadka największego kurhanu Skandynawii rozwiązana?
items: Rośnie moda na „coolcation”. Latem tego roku turyści ruszą do Skandynawii
items: Tam, gdzie Dania spotyka Szwecję. Pokonałam najbardziej ikoniczną przeprawę Europy
items: Archeolodzy odkryli dowody na międzynarodową wymianę sprzed tysięcy lat. Odległość robi wrażenie
items: Kulisy pradziejowej sztuki naskalnej. Wykonywali ją wpływowi mistrzowie
items: Spędziłam grudniowy weekend w Skandynawii – zimowe SPA, magiczne jarmarki i… jedzenie robaków
items: „Nie zapomnę tej nocy pod lodem”. Dziennikarz Travelera odwiedził krainę prawdziwej zimy. To podróżniczy hit tego sezonu
items: Zaskakujące znalezisko w Norwegii. Kobieta spoczęła w łodzi – nie była sama
items: To najstarsze runy na świecie. Archeolodzy odkryli je w formie „puzzli”
items: W Polsce znaleziono skarb wikingów. To monety, które pochodzą z odległych zakątków świata
items: Zagadkowe znaki X na drzewach w Skandynawii. Powstały setki lat temu. Czym są?
items: Reykjavik – co warto zobaczyć w kolorowej stolicy Islandii?
items: Helsinki – odkryj sauny, kulturę nordycką i atrakcje miasta
items: Gotlandia – odkryj wyspę wikingów, festiwali i niesamowitych krajobrazów
items: Dzięki DNA potwierdzono prawdziwość wydarzenia z nordyckiej sagi. To pierwszy taki przypadek
items: Wycieczka po Skanii – atrakcje turystyczne, historia i kultura południowej Szwecji
items: Piesze wędrówki na Bornholmie – odkryj piękno wyspy krok po kroku
items: Wiking wikingowi wilkiem? Tak, na terenach Norwegii, gdzie żyli najbrutalniejsi skandynawscy wojownicy
items: Naukowcy odkryli zaskakujący pierwiastek w alchemicznym laboratorium słynnego astronoma
items: Kopenhaga zapłaci turystom za zbieranie śmieci. Stolica Danii rusza z pilotażowym programem
items: Odnaleziono zaginiony relikwiarz św. Swituna. „Dla Kościoła jest to sensacja”
items: W Danii odnaleziono bardzo rzadki pierścień. Może być dowodem istnienia nieznanego wcześniej rodu
items: Jest starszy od Stonehenge. Archeolodzy odkryli w Skandynawii zagadkowy megalit sprzed 5,5 tysiąca lat

Znalazł złoto podczas spaceru. To unikatowe okucie miecza, które było darem dla bóstw
type: item
date: 2026-05-11T11:30:13.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: norwegia
subject: odkrycia archeologiczne
subject: religie
subject: skandynawia
subject: wierzenia
subject: złoto
description: Podczas porannego spaceru w Sandnes w Norwegii mężczyzna natrafił na skarb. Szanse na jego odnalezienie były niewielkie, bo jest on wielkości typowego pendrive’a. To okucie pochwy miecza sprzed 1500 lat wykonano z czystego złota. Artefakt daje nam wgląd w ówczesne wierzenia.
encoded: To miał być zwykły poranny spacer. Aż do momentu, w którym mężczyzna kątem oka dostrzegł błysk w ziemi wśród korzeni powalonego drzewa w szczelinie skalnej. Okazało się, że to ważące 33 gramy złote okucie miecza należące do potężnego wodza. Do tej pory naukowcy naliczyli z całej północnej Europy zaledwie kilkanaście tego typu przedmiotów. Ważny moment w historii Skandynawii Okres wędrówek ludów, datowany w Norwegii na V i VI wiek n.e., był czasem dynamicznych przemian społecznych i politycznych. W tym okresie formowały się lokalne centra władzy, a elity manifestowały swój status poprzez posiadanie cennych przedmiotów wykonanych ze złota i srebra. Okolice dzisiejszego Sandnes, a konkretnie rejon Hove w południowo zachodniej Norwegii, stanowiły wówczas istotny punkt na mapie regionu, o czym świadczą wcześniejsze odkrycia archeologiczne, takie jak srebrne naszyjniki czy kotły z brązu. Były to jednak trudne czasy. Naukowcy twierdzą, że VI wiek przyniósł uciążliwe nieurodzaje i kryzysy, które skłaniały ówczesnych mieszkańców do szukania pomocy u bóstw. Składano im ofiary. Kunszt sprzed półtora tysiąca lat Analizą oraz zabezpieczeniem złotego zabytku zajmował się zespół ekspertów z Muzeum Archeologicznego Uniwersytetu w Stavanger, do którego zgłosił się szczęśliwy odkrywca. Artefakt z Sandnes to popis kunsztu dawnych rzemieślników. Okucie ma sześć centymetrów szerokości, około dwóch wysokości i zaledwie kilka milimetrów grubości. Powierzchnia złotego przedmiotu pokryta jest misterni ornamentyką filigranową oraz motywami zwierzęcymi, typowymi dla sztuki tamtego okresu. Eksperci wskazują, że na zdobieniach można dostrzec stylizowane profile głów zwierzęcych lub hybrydowe postacie łączące cechy ludzkie i zwierzęce. Wódz z Hove W przeciwieństwie do wielu podobnych przedmiotów, które często nie noszą śladów użycia, okucie z Austrått jest wyraźnie wytarte. Sugeruje to, że miecz, którego częścią było to złote zdobienie, był faktycznie noszony i używany przez lokalnego przywódcę.…

zloto-26a6279.jpg
width: 1575
height: 1050

Najdłuższa podróż pociągiem w UE stanie się możliwa. Nowa trasa połączy północ z południem Europy
type: item
date: 2026-04-16T07:39:57.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: europa
subject: finlandia
subject: pociągi
subject: skandynawia
subject: szwecja
description: Latem tego roku ma zostać uruchomione nowe połączenie kolejowe, które może otworzyć możliwość odbycia jednej z najdłuższych podróży pociągiem w Unii Europejskiej. Finlandia planuje bowiem pierwsze transgraniczne połączenie kolejowe, które połączy ją bezpośrednio z europejską siecią kolejową na kontynencie.
encoded: Choć coraz więcej podróżnych wybiera kolej jako alternatywę dla lotów, w przypadku Finlandii takie rozwiązanie przez lata było ograniczone. Brak bezpośrednich połączeń z resztą Europy sprawiał, że podróż pociągiem wymagała skomplikowanych przesiadek lub łączenia różnych środków transportu. Wkrótce ma się to jednak zmienić. Jak wskazują eksperci rynku kolejowego, nowe połączenie może umożliwić jedną z najdłuższych tras kolejowych w obrębie Unii Europejskiej, znacząco ułatwiając podróżowanie na północ kontynentu. Nowe połączenie Finlandia-Szwecja. Kluczowy krok dla kolei w UE Planowane uruchomienie połączenia kolejowego między fińskim Tornio a szwedzką Haparandą ma przełamać wieloletnią barierę infrastrukturalną, która dotąd uniemożliwiała płynne podróżowanie koleją między Finlandią a resztą Europy. Choć oba miasta dzieli zaledwie kilka kilometrów, a linia kolejowa istnieje od lat, różnice w rozstawie torów skutecznie blokowały bezpośrednie połączenia. W Finlandii obowiązuje bowiem szeroki rozstaw szyn (1524 mm), będący spuścizną czasów Imperium Rosyjskiego, podczas gdy w Szwecji – podobnie jak w większości Europy – stosuje się standard 1435 mm. Rozwiązaniem okazało się stworzenie sprawnego systemu przesiadkowego na granicy, który eliminuje konieczność kosztownej przebudowy całej infrastruktury. Kluczową rolę odgrywa tu zmodernizowana, historyczna stacja w Haparandzie, zlokalizowana pomiędzy torami obu systemów, pełniąca funkcję naturalnego węzła łączącego dwie sieci kolejowe. – Fińskie pociągi VR zatrzymają się na stacji Tornio C, a następnie zakończą bieg w Haparandzie – tłumaczył w rozmowie z fińskimi mediami Sampo Kangastalo, dyrektor ds. rozwoju w Tornio. Dodał również, że aby przesiąść się z pociągów VR do szwedzkich pociągów Norrtåg, „wystarczy przejść przez budynek stacji – to proste”. Dzięki temu podróżni będą mogli w praktyce kontynuować podróż bez większych utrudnień, mimo technicznych różnic między systemami. Porozumienie podpisane między Finlandią a Szwec…

pociag2-ede0848.jpg
width: 4016
height: 2816

Piramida z błota i drewna. Zagadka największego kurhanu Skandynawii rozwiązana?
type: item
date: 2026-03-31T06:01:47.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: norwegia
subject: odkrycia archeologiczne
subject: skandynawia
subject: wierzenia
description: W olbrzymim kopcu, zlokalizowanym niedaleko Oslo w Norwegii, archeolodzy nigdy nie odkryli szczątków ludzkich. Sądzono jednak, że jest to grobowiec. Teraz naukowcy wysunęli nową koncepcję na temat jego funkcji: wzniesienie największego kurhanu w Skandynawii było odpowiedzią na gigantyczną katastrofę, związaną z erupcją wulkanu.
encoded: Według nowoczesnych pomiarów wykonanych z pomocą lotniczego skanowania laserowego nadziemna część kurhanu Raknehaugen ma blisko 95 metrów średnicy oraz 13 metrów wysokości powyżej otaczającego go terenu. Naukowcy sugerują, że w momencie wzniesienia kurhan był nieco węższy, ale wyższy – miał mieć 77 metrów średnicy i około 15 metrów wysokości. Do jego budowy zużyto ogromną ilość materiału, w tym około 25 000 kłód i gałęzi drewna sosnowego oraz liściastego. Szacuje się, że w proces wznoszenia monumentu mogło być zaangażowanych od 450 do 600 osób. Grobowiec władcy? Przez dekady wierzono, że Raknehaugen wzniesiono dla potężnego wodza żyjącego w VI wieku. Jednak pod tysiącami ton ziemi i drewna archeolodzy nigdy nie znaleźli żadnego ciała. Najnowsze badania sugerują, że ten gigantyczny kopiec był czymś znacznie bardziej dramatycznym: zbiorową, rytualną odpowiedzią na katastrofę, która dosłownie zburzyła świat ówczesnych ludzi. Nową koncepcję przedstawił Lars Gustavsen z Norweskiego Instytutu Badań nad Dziedzictwem Kulturowym (NIKU). Mroczny świt nowej ery W połowie VI wieku Skandynawia przypominała scenę z mrocznego filmu o końcu świata. Około 536 roku naszej ery potężne erupcje wulkaniczne wyrzuciły w powietrze tyle pyłu, że słońce z trudem przebijało się przez atmosferę. Taka sytuacja trwała przez kilkanaście lat. Zbiory marniały, a głód i choroby dziesiątkowały populację. Ludzie, zamiast uprawiać zboże, musieli przestawić się na hodowlę zwierząt, co drastycznie zmieniło ich otoczenie. Wypas bydła odsłonił zbocza gór z roślinności, która wcześniej zatrzymywała wodę. Ziemia, nasiąknięta ulewnymi deszczami, stała się niestabilna. W takich okolicznościach, około 551 roku, wzniesiono Raknehaugen. Gigantyczna konstrukcja bez lokatora Wnętrze kopca przypomina gigantyczną, warstwową konstrukcję z gliny, piasku i drewna. Wykorzystano tam blisko 25 tysięcy kłód. Drewno ułożono w skomplikowane warstwy, tworząc strukturę przypominającą namiot lub piramidę. Niektóre pnie wyglądały…

kurhan-bb49c30.jpg
width: 1688
height: 1125

Rośnie moda na „coolcation”. Latem tego roku turyści ruszą do Skandynawii
type: item
date: 2026-03-28T12:44:59.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: finlandia
subject: islandia
subject: norwegia
subject: skandynawia
subject: trendy
subject: wakacje
description: Wakacje w chłodniejszym klimacie zyskują na znaczeniu i wszystko wskazuje na to, że trend tzw. coolcation utrzyma się także w 2026 roku. Coraz więcej turystów rezygnuje z upalnych kierunków, takich jak Grecja, Hiszpania, Włochy czy Portugalia, na rzecz destynacji oferujących niższe temperatury i większy komfort zwiedzania. Wraz ze wzrostem zainteresowania pojawia się jednak pytanie, czy rosnący napływ turystów nie doprowadzi do przeciążenia popularnych kierunków północy Europy.
encoded: Zmieniające się warunki klimatyczne oraz coraz częstsze fale upałów w południowej części kontynentu sprawiają, że podróżni zaczynają szukać alternatywy dla tradycyjnych wakacyjnych destynacji. W efekcie na znaczeniu zyskują kraje nordyckie, takie jak Norwegia, Finlandia czy Islandia, które oferują łagodniejsze temperatury, rozległe przestrzenie i bliskość natury. Z analiz branżowych wynika, że zainteresowanie podróżami do regionu Skandynawii może w 2026 roku wzrosnąć nawet o około 35%, co pokazuje skalę zmiany preferencji turystów. Coolcation przestaje być niszową alternatywą, a staje się pełnoprawnym trendem wakacyjnym. Co sprawia, że północ Europy przyciąga coraz więcej podróżnych właśnie latem? Coolcation w Skandynawii – dlaczego północ Europy przyciąga latem? Letnie podróże do północnej części Europy coraz częściej przybierają formę aktywnego obcowania z naturą, zamiast klasycznego wypoczynku w kurortach. Regiony takie jak Norwegia, Finlandia czy Islandia oferują wyjątkową różnorodność krajobrazów i możliwości spędzania czasu – od wędrówek wzdłuż fiordów, przez wyprawy na lodowce, po obserwację dzikiej przyrody w jej naturalnym środowisku. To propozycja dla osób, które oczekują od wyjazdu czegoś więcej niż tylko wysokich temperatur i zatłoczonych plaż. Jak podkreśla Andy Marsh, założyciel biura podróży Polar Escapes: „Wiele razy obserwowaliśmy turystów, którzy celowo wybierali Svalbard w środku lata, aby doświadczyć lodu, lodowców i niskich temperatur, podczas gdy reszta południowej Europy zmagała się z falą upałów”. W praktyce oznacza to wyraźne przesunięcie preferencji – podróżni coraz częściej wybierają kierunki, które oferują odmienne warunki i bardziej zróżnicowane doświadczenia. Dodatkowym atutem jest fakt, że w miesiącach letnich wiele trudno dostępnych wcześniej obszarów staje się w pełni osiągalnych dla odwiedzających. Przykładem jest północna Islandia z rejonem jeziora Myvatn, gdzie można podziwiać surowe, wulkaniczne krajobrazy. Jednocześnie zjawisko …

coolcation-a71b382.jpg
width: 8164
height: 5488

Tam, gdzie Dania spotyka Szwecję. Pokonałam najbardziej ikoniczną przeprawę Europy
type: item
date: 2026-03-15T11:13:22.000Z
creator: Katarzyna Świerczyńska
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: dania
subject: mosty
subject: promy
subject: skandynawia
subject: szwecja
description: Most nad Sundem to ikona. Można traktować go jak zwykłą przeprawę, drogę do celu, ale można też zaplanować wokół niego zwiedzanie Malmö i Kopenhagi. Postanowiłam pójść tym tropem i część zimowego pobytu w tych dwóch skandynawskich miastach poświęcić Øresundsbron.
encoded: Spis treści: Most nad Sundem: nie było żadnego „serialowego” morderstwa 57 metrów nad wodą Most po duńsku, czyli długi spacer plażą Most po szwedzku, czyli urokliwe Sibbarp Most nad Sundem – co warto wiedzieć przed podróżą Jeszcze chwila i słynny most nad Sundem będę mieć niemal na wyciągnięcie ręki. Dzięki uprzejmości kapitana promu Finnlines moment przepłynięcia pod konstrukcją mogę obserwować z mostku kapitańskiego i górnego pokładu. Pozostali pasażerowie mają równie dobry widok z tarasu na niższym pokładzie. Mimo zimnego wiatru część z nich wyszła na zewnątrz. Most nad Sundem: nie było żadnego „serialowego” morderstwa Niespełna godzinę temu ruszyliśmy z Malmö i płyniemy w kierunku Świnoujścia. Załoga wygląda na zrelaksowaną. – To trudne? – dopytuję kapitana. – Przepłynięcie pod mostem? Nie. Częściej martwimy się, że głębokość w tym miejscu nie jest zbyt duża, niż tym, że nie zmieścimy się pod mostem – odpowiada z uśmiechem kapitan Henry Brandt. Zza gęstych, szarych chmur przebija słońce. Jakby na zamówienie, na chwilę promienie oświetlają most. Wychodzę na pokład. Zaledwie przedwczoraj siedziałam w pociągu, który wiózł mnie mostem z Kopenhagi do Malmö. Teraz oglądam ikoniczną przeprawę z zupełnie innej perspektywy. Widząc moją ekscytację, Birgitta Rosander z załogi pyta, czy kojarzę serial o moście. Oczywiście. Jestem nawet przygotowana. Wyciągam telefon i włączam muzykę. „Echoes start as a cross in you, Trembling noises that come too soon…” Na mostku kapitańskim rozbrzmiewają pierwsze takty utworu „Hollow Talk”, tytułowej piosenki serialu „Most nad Sundem”. Birgitta się uśmiecha i przyznaje, że uwielbia ten serial. Patrzę na most i myślę: magiczny moment. Fani skandynawskich kryminałów wiedzą, o co chodzi. W pierwszym odcinku serialu ciało zostaje znalezione dokładnie na granicy między Danią a Szwecją, przebiegającej przez środek mostu. Szwedzka policjantka i duński inspektor prowadzą wspólne śledztwo, a sama przeprawa – choć jest tylko tłem wydarzeń – stała si…

prom2-28804cd.jpg
width: 3307
height: 2208

Archeolodzy odkryli dowody na międzynarodową wymianę sprzed tysięcy lat. Odległość robi wrażenie
type: item
date: 2026-02-24T08:38:05.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: hiszpania
subject: kopalnie
subject: pradzieje
subject: skandynawia
description: Archeolodzy odkryli nieznane pradziejowe kopalnie miedzi w Hiszpanii. Wydobywanie rud w tak wczesnym okresie nie jest dla archeologów niczym zaskakującym. Ale w tym przypadku miedź trafiała do miejsca odległego o tysiące kilometrów!
encoded: Często panuje przekonania, że globalizacja rozpoczęła się w ostatnich stuleciach, ale z roku na rok archeolodzy mają coraz więcej dowodów na to, że sięga ona zdecydowanie głębiej w historię człowieka. Wiadomo, że jakiś rodzaj wymiany produktów prowadziły wielkie cywilizacje – egipska czy mezopotamska, a później – rzymska. W cieniu pozostają pradziejowe społeczności niepiśmiennej Europy. Ale okazuje się, że i one powiązane były między sobą różnego rodzaju dalekosiężnymi kontaktami. Epoka brązu – epoka zmian Trudno podać dokładną datę, kiedy nastała epoka brązu, bo było to uzależnione od miejsca. W Europie można mówić o przedziale od 3000 do 900 roku p.n.e. To czasy pojawienia się wyrobów z brązu na dużą skalę. Obiekty z tego stopu były symbolem statusu społecznego w coraz bardziej zhierarchizowanych społeczności. Ale żeby posiadać i wykonać takie przedmioty, niezbędny był dostęp do złóż rudy miedzi. Nie wszędzie były one łatwo osiągalne ze względu na uwarunkowania geologiczne. Kopalnie miedzi w Hiszpanii Zespół badaczy ze szwedzkiego Uniwersytetu w Göteborgu poinformował właśnie o zlokalizowaniu w Estremadurze w południowo-zachodniej Hiszpanii sześciu nieznanych do tej pory pradziejowych kopalni z epoki brązu. W sumie zadokumentowano sześć stanowisk archeologicznych. Wychodnie rud są różnorodne – są to zarówno mniejsze obszary wydobywcze, jak i rozległe odkrywkowe kopalnie. Szczególnie godna uwagi była jedna kopalnia, w której odkryto około 80 kamiennych siekier z rowkami – narzędzi używanych do kruszenia i przetwarzania rudy. Dzięki nim wiadomo, w jakiej epoce dochodziło do wydobycia rudy. Dowody na powiązania międzynarodowe Prof. Johan Ling z Uniwersytetu w Göteborgu od lat zajmuje się tematyką wyrobów z brązu w pradziejowej Europie. Z prowadzonych przez archeologów badań izotopowych tych artefaktów odkrywanych w Skandynawii wynika, że rudy, z których je wykonano, pochodzą również z Półwyspu Iberyjskiego. – Nowo odkryte kopalnie z epoki brązu, zidentyfikowane w cią…

shutterstock2465499165-2d6a50a.jpg
width: 6240
height: 4160

Kulisy pradziejowej sztuki naskalnej. Wykonywali ją wpływowi mistrzowie
type: item
date: 2026-01-28T08:39:20.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: odkrycia archeologiczne
subject: pradzieje
subject: skandynawia
subject: sztuka
subject: szwecja
description: Ryty naskalne sprzed kilku tysięcy lat wykonane w Skandynawii to coś więcej niż sztuka. Archeolog ustalił, że tworzyli je wybrani mistrzowie należący do zamkniętych bractw. Miały one znaczący wpływ na społeczności zamieszkujące ten region. Co o nich wiemy?
encoded: Naukowcy od dawna badają skandynawskie ryty naskalne sprzed kilku tysięcy lat. Doszukują się w nich mitów i bogów. Jeden z archeologów postanowił jednak zmienić perspektywę i przyjrzeć się samym twórcom. Jego badanie odsłania świat wpływowych mistrzów, którzy kontrolowali nie tylko sztukę, ale i politykę dawnej Skandynawii. Przez ponad dwieście lat skandynawska sztuka naskalna z czasów epoki brązu (ok. 1700–500 r. p.n.e.) była w centrum debat o religii i wojnie. Badacze analizowali wyryte w skałach statki, ludzi i zwierzęta. Zapomnieli jednak o ich autorach. Tę lukę postanowił wypełnić Julián Moyano Di Carlo z Uniwersytetu w Göteborgu. Przy okazji warto wspomnieć, że w pieczęci tej uczelni widać pradziejowy motyw sztuki naskalnej. Di Carlo obronił właśnie doktorat na temat twórców takich dzieł. Analiza dzięki skanerom 3D W badaniu wykorzystano nowoczesną technologię. Archeolog użył dokumentacji 3D o wysokiej rozdzielczości paneli naskalnych z Aspeberget. Wyniki tych analiz zestawił z danymi archiwalnymi z całego regionu Bohuslän, aby lepiej zrozumieć działalność dawnych twórców sztuki naskalnej. Di Carlo zastosował zaawansowane metody statystyczne, by znaleźć wzorce w sztuce. Wyniki pokazały, że lokalizacja rytów nie była przypadkowa. Wybierano skały o konkretnych właściwościach geologicznych, często blisko wody. Kim byli twórcy sztuki naskalnej? Zdaniem archeologa skandynawska sztuka naskalna była wykonywana i zarazem kontrolowana przez mistrzów, którzy mieli działać w ramach specjalnych bractw rytualnych. Wiedza na temat ich fachu nie była dostępna dla każdego. Istniał surowy system czeladniczy. Uczniowie szkolili się pod okiem ekspertów, co ograniczało ich indywidualną kreatywność. Dlatego ta sztuka była tak konserwatywna i niezmienna przez wieki. Według Di Carlo mistrzowie byli strażnikami tradycji przodków. Dlatego bractwa, które tworzyli, nie były tylko grupami rzemieślników, ale tworzyły „sieci polityczne” na skalę całej Skandynawii. Dzięki roli pośredników m…

rock-art-8301451.png
width: 1575
height: 1050

Spędziłam grudniowy weekend w Skandynawii – zimowe SPA, magiczne jarmarki i… jedzenie robaków
type: item
date: 2025-12-22T12:58:22.000Z
creator: Katarzyna Świerczyńska
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: jarmarki świąteczne
subject: rejsy
subject: skandynawia
description: Weekend w Skandynawii zimą to pomysł, który może wydawać się nieoczywisty. A jednak grudniowa wyprawa do Kopenhagi i Malmö przyniosła więcej niespodzianek niż letnie podróże.
encoded: Spis treści: Co warto zobaczyć w Kopenhadze zimą? Czy warto odwiedzić Tivoli zimą? Relaks po skandynawsku – gdzie się odprężyć? Co zobaczyć z kartą kopenhaską? Malmö – hygge zamień na fikę Najdziwniejsze muzeum w Malmö? Jak wygląda podróż powrotna promem? Gdzie spać i gdzie zjeść – praktyczny przewodnik A gdyby tak wsiąść na prom i popłynąć na północ? Zima, choć nie rozpieszcza pogodą, nie przeszkadza ani Szwedom, ani Duńczykom, aby bardzo przyjemnie spędzać czas. Postanowiłam dać ponieść się grudniowemu klimatowi Malmö i Kopenhagi, być z jednej strony turystką, ale też zobaczyć, co w wolnym czasie lubią robić mieszkańcy tych miast. Skoro jest grudzień, to obowiązkowo chciałam odwiedzić świąteczne jarmarki. I chociaż ostatecznie to nie one okazały się największym hitem wyjazdu, to dzięki nim grudniowa Kopenhaga obłędnie pachnie glöggiem pełnym rodzynek i migdałów, a Malmö słodkimi bułeczkami z kardamonem. Wiem jedno: zima to idealny czas na taką wyprawę. Ale od początku. Co warto zobaczyć w Kopenhadze zimą? Podróż zaczynam w czwartkowy wieczór w Świnoujściu. Tu wjeżdżam na prom Finnlines, aby wcześnie rano być już w Malmö. Dzięki temu będę miała trzy pełne dni na zwiedzanie. Na promie na pasażerów czeka kolacja, po posiłku chwilę podziwiam rozgwieżdżone niebo nad nocnym Bałtykiem i idę spać do wygodnej kajuty. Jeszcze na promie jem śniadanie i ruszam zamglonymi i o tej porze ciemnymi ulicami Malmö. Postanawiam zostawić samochód na parkingu przy dworcu centralnym i do Kopenhagi jadę pociągiem przez most nad Sundem. Po drodze ściągam na swój telefon aplikację CPH Card: karta kopenhaska (Copenhagen Card) ma kilka wariantów czasowych (najtańsza kosztuje ok. 300 złotych), pozwala jeździć bez limitów miejską komunikacją i daje wstęp do ponad 80 atrakcji. To duża wygoda podczas zwiedzania. Pierwszego dnia chcę przede wszystkim poczuć świąteczny klimat Kopenhagi. Po mieście poruszam się głównie metrem i pieszo, ale – na to warto zwrócić uwagę – nawet deszczowa, chłodna pogo…

copenhot-3be258d.jpeg
width: 3307
height: 2313

„Nie zapomnę tej nocy pod lodem”. Dziennikarz Travelera odwiedził krainę prawdziwej zimy. To podróżniczy hit tego sezonu
type: item
date: 2025-11-27T13:03:31.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: finlandia
subject: laponia
subject: skandynawia
subject: zima
subject: zorza polarna
description: Noc pod zorzą polarną to marzenie wielu podróżników. Jeden z dziennikarzy National Geographic spełnił je, spędzając noc na skutej lodem tafli jeziora w Finlandii. Od dzisiaj do Rovaniemi, stolicy Laponii, dolecimy LOT-em bezpośrednio z Warszawy.
encoded: Spis treści: Podcast z serca fińskiej zimy Dlaczego zorza polarna przyciąga tylu podróżników? Co usłyszysz w odcinku podcastu? LOT-em do Laponii Spędzenie nocy na zamarzniętym jeziorze w samym sercu fińskiej Laponii to doświadczenie, które łączy w sobie ekstremalne warunki, wyciszenie i spektakularne zjawiska natury. W podcaście „National Geographic Polska” podróżnik i dziennikarz Travelera Michał Cessanis opowiada, jak wyglądała noc spędzona pod otwartym niebem, przy trzaskającym lodzie i w towarzystwie zorzy polarnej. Podcast z serca fińskiej zimy W podcaście „National Geographic Polska” relacjonowana jest wyprawa do Finlandii, w trakcie której podróżnik spędza noc na zamarzniętym jeziorze. Warunki są ekstremalne – temperatura spada poniżej zera, a jedynym schronieniem jest namiot typu „swamp tent” ustawiony na lodzie. Dźwięki skrzypiącego lodu, cisza polarnej nocy i rozgwieżdżone niebo to tło tej wyjątkowej przygody. Gość podcastu dzieli się swoimi odczuciami – zarówno zachwytem, jak i lekkim niepokojem, jaki towarzyszy przebywaniu w tak nietypowym miejscu. Dlaczego zorza polarna przyciąga tylu podróżników? Zorza polarna to jedno z najbardziej spektakularnych zjawisk przyrodniczych. W fińskiej Laponii można ją obserwować od późnej jesieni do wiosny, przy sprzyjających warunkach pogodowych i odpowiednim poziomie aktywności słonecznej. W czasie nocnej wyprawy zorza pojawiła się nad jeziorem, tworząc zjawiskowy spektakl świateł na tle czarnego nieba. Gość podcastu opisuje swoje emocje: od wzruszenia, przez poczucie małości wobec natury, po fascynację potęgą przyrody. Co usłyszysz w odcinku podcastu? W odcinku poznasz: kulisy wyprawy w mroźne rejony Finlandii, przygotowania do noclegu na lodzie, jak wyglądała zorza tego wieczoru, czy noc na jeziorze była bezpieczna, jakie emocje towarzyszyły podróżnikowi. Aby dowiedzieć się więcej o Laponii posłuchajcie nowego odcinka podcastu. Cała rozmowa do wysłuchania w playerze na górze strony. Odcinki naszych wideopodkastów są …

laponia-GettyImages-925261962-ae147b2.jpg
width: 5122
height: 3415

Zaskakujące znalezisko w Norwegii. Kobieta spoczęła w łodzi – nie była sama
type: item
date: 2025-06-13T12:40:50.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Historia
subject: odkrycia archeologiczne
subject: skandynawia
subject: średniowiecze
subject: wikingowie
description: Ceremonialna łódź, ozdoby i… pies u stóp zmarłej. Grób kobiety z X wieku zaskoczył naukowców. Czy była kimś więcej niż zwykłą mieszkanką Senji?
encoded: Spis treści: Odkrycie na wyspie Senja Wyjątkowo dobry stan zachowania Kim byli wikingowie? Na wyspie Senja, położonej na północy Norwegii, archeolodzy dokonali niezwykłego odkrycia. Wczesnośredniowieczny pochówek kobiety rzuca nowe światło na naszą wiedzę o wikingach. Szczątki złożono w ceremonialnej łodzi. Co ciekawe, kobieta nie została pochowana sama, a z psem. Tego rodzaju pochówki są rzadkością. Odkrycie na wyspie Senja Jak poinformował portal „Science Norway”, do odkrycia doszło w 2023 roku. Przyczynili się do niego amatorzy wykorzystujący wykrywacze metalu. To oni pierwsi natrafili na charakterystyczne wikińskie ozdoby oraz fragmenty kości. W czerwcu 2025 roku archeolodzy z Muzeum Uniwersytetu Arktycznego w Norwegii przeprowadzili pełną dokumentację i wykopaliska. Pochówek datowany jest na lata 900–950 naszej ery. Zmarła została ułożona w drewnianej łodzi o długości 5,4 metra, z kolanami zgiętymi w stronę jednej burty i rękami złożonymi na miednicy. U jej stóp znajdowały się szczątki małego psa. Jak podkreśla archeolożka Anja Roth Niemi, to świadczy o wyjątkowej więzi między człowiekiem a zwierzęciem. – Są źródła wskazujące, że ludzie już wtedy bardzo silnie przywiązywali się do swoich zwierząt. Pies został pochowany z prawdziwą troską – powiedziała Niemi w rozmowie z „Science Norway”. Bogactwo grobowych darów W grobie znaleziono także bogate wyposażenie – m.in. ozdobne brosze z brązu ze srebrną nicią, paciorki z bursztynu i kości, pierścieniowaty wisior oraz narzędzie przypominające miecz tkacki wykonany z kości wieloryba. Zdaniem archeologów takie przedmioty mogą sugerować wysoką pozycję społeczną zmarłej. – Takie pochówki były zarezerwowane dla elity. Kobieta najprawdopodobniej odgrywała istotną rolę w lokalnej społeczności, być może miała wpływy również poza regionem – dodała Niemi. Wyjątkowo dobry stan zachowania Część materiału kostnego i organicznego zachowała się w zaskakująco dobrym stanie – szczególnie kości dużych rozmiarów i fragmenty tkanin. Nies…

Zaskakujace-znalezisko-w-Norwegii-85b8947.jpg
width: 900
height: 600

To najstarsze runy na świecie. Archeolodzy odkryli je w formie „puzzli”
type: item
date: 2025-02-05T11:15:13.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: norwegia
subject: odkrycia archeologiczne
subject: pismo
subject: skandynawia
description: W Norwegii archeolodzy odkryli najstarszy dobrze datowany kamień pokryty pismem runicznym. W starożytności rozłamano go na kawałki i umieszczono w kilku oddzielnych grobach. Teraz naukowcom udało się poskładać starożytny artefakt.
encoded: Spis treści: Starożytne cmentarzysko z zagadkowymi runami Bliżej rozwiązania zagadki runów Skąd pochodzą runy? Czasami archeolodzy określają swoją pracę jako układanie puzzli, które tworzą obraz przeszłości. I choć z reguły jest to po prostu sugestywna metafora, zdarza się, że faktycznie naukowcy składają czy też układają fragmenty artefaktów, stanowiących całość. Tak też było w tym przypadku. W kilku grobach na stanowisku archeologicznym w Svingerud w Norwegii archeolodzy odkryli fragmenty kamieni runicznych. Wszystkie tworzyły kiedyś jeden artefakt. Wynikami analizy naukowcy podzielili się na łamach „Antiquity”. Starożytne cmentarzysko z zagadkowymi runami Cmentarzysko kurhanowe Svingerud znajduje się w gminie Hole w okręgu Buskerud, około 40 km na północny zachód od Oslo. Do tej pory archeolodzy odkryli tu cztery kopce, skrywające starożytne groby i towarzyszące zmarłym dary: naczynia ceramiczne, biżuterię, fragmenty pasów, grzebieni, igły i szpile. To typowe zestawy dla wczesnej epoki żelaza. Szczególną uwagę archeologów przykuły znaleziska dokonane na krawędzi kurhanu oznaczonego jako A140. Znajdowały się tam dwa groby. W jednym znajdował się duży fragment kamienia pokrytego runami, skierowanymi w dół. Grób zawierał również spopielone kości, węgiel drzewny i dary. W położonym obok grobie znajdowała się druga część, jak się okazało, tego samego kamienia – ta była pokryta tylko nacięciami. Jest ona interpretowana jako podstawa stojącego pionowo kamienia, na co wskazuje jej pionowe położenie i obecność dwóch podtrzymujących ją głazów. Kilka metrów dalej na północ, między kurhanami, archeolodzy odkryli kolejne fragmenty tego samego kamienia. Zdaniem badaczy wygląda na to, że kamień został celowo rozdrobniony i umieszczony w późniejszych pochówkach. Być może początkowo był przeznaczony do oznaczenia jednego grobu, ale podzielono go, aby upamiętnić kolejne pochówki. Co prawda roztrzaskany kamień składa się z kilku głównych fragmentów, jednak dzięki katorżniczej pracy…

najstarsze-runy-1259e90.jpeg
width: 1594
height: 1196

W Polsce znaleziono skarb wikingów. To monety, które pochodzą z odległych zakątków świata
type: item
date: 2025-01-23T10:48:49.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: handel
subject: monety
subject: odkrycia archeologiczne
subject: pieniądze
subject: skandynawia
subject: skarby
subject: wikingowie
description: Wśród pozostałości po wikińskim porcie zlokalizowanym w północnej Polsce, znaleziono skarb srebrnych monet. Pochodziły z miejsc bardzo odległych: Iraku, Syrii, a nawet Afganistanu. W jaki sposób Skandynawowie weszli w ich posiadanie?
encoded: Spis treści: Truso – osada znana długo tylko z relacji Wikiński skarb monet z Truso Skąd arabskie monety znalazły się wśród wikingów? Ludzie zakopywali skarby w ziemi od kilku tysięcy lat, chociaż motywy, które kierowały ludźmi, bywały różne. Ta praktyka była znana również wśród wikingów, także tych, którzy trafiali tysiąc lat temu na obecne tereny Polski. Oto historii jednego z nich. Truso – osada znana długo tylko z relacji W 1982 roku elbląski archeolog, dr Marek Franciszek Jagodziński, zlokalizował nad brzegiem jeziora Druzno w Janowie Pomorskim (woj. warmińsko-mazurskie), poszukiwaną od stuleci skandynawską osadę Truso. Była to archeologiczna sensacja, bo miejsce to zdążyło obrosnąć legendą niemal porównywalną z opowieściami na temat antycznej Troi czy mitycznej Atlantydy. Do tamtej pory znana była tylko z relacji anglosaskiego żeglarza Wulfstana, który w ostatnim dziesięcioleciu IX wieku trafił tam drogą morską. Ruszyły wykopaliska. W ich wyniku archeologom udało się pozyskać mnóstwo informacji na temat tego ośrodka. Truso stało się jednym z najlepiej przebadanych wikińskich ośrodków handlowych nad Morzem Bałtyckim. Dziś wiemy, że osada zajmowała ponad 20 ha. Otaczały ją umocnienia. Jej mieszkańcy zajmowali się hodowlą, rybołówstwem, wyspecjalizowanym rzemiosłem – kowalstwem, jubilerstwem, bursztyniarstwem i rogownictwem oraz handlem. Wikiński skarb monet z Truso Odkryto również wspaniały skarb srebrnych monet. Teraz można go obejrzeć na wystawie czasowej w Muzeum Archeologiczno-Historycznym w Elblągu zatytułowanej „Srebro wikingów. Skarb monet z Truso”, która potrwa do 11 marca br. Monety pochodziły z odległych zakątków świata dla wikingów, bo aż z Bliskiego Wschodu. Wybito je w mennicach irackich, syryjskich i afgańskich. Najstarsza z wizerunkiem perskiego (sasanidzkiego) władcy Chosrowa II pochodzi sprzed 628 roku. Pozostałe należały do władców arabskich – to dirhemy abbasydzkie. Najmłodsza moneta jest z początku IX wieku. Monety ukryto w pierwszej połowie …

Skarb-monet-z-Truso-4dc9cf4.jpg
width: 2000
height: 1336

Zagadkowe znaki X na drzewach w Skandynawii. Powstały setki lat temu. Czym są?
type: item
date: 2024-11-21T07:37:53.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: odkrycia archeologiczne
subject: religie
subject: skandynawia
description: Setki sosen z wyrytymi znakami X i wzorami geometrycznymi odkryli naukowcy w lasach w północnej Skandynawii. Znaki powstały w miejscu składania ofiar bóstwom. Drzewa miały działać jako pośrednicy. Wiemy, kto wykonał znaki.
encoded: Spis treści: Jeden z niewielu śladów po zaginionej kulturze. Zagadkowe symbole wśród przyrody Czym były znaki X na drzewach? Saamowie i ich kultura. Co dalej? To historia o jednym z najdłużej opierających się chrystianizacji ludów zamieszkujących kraje północnej Europy. Saamowie (dawniej nazywani Lapończykami) jeszcze nawet do początku XX wieku żyli w tradycyjny sposób. To oni wykonali zagadkowe znaki na drzewach. Jeden z niewielu śladów po zaginionej kulturze. Zagadkowe symbole wśród przyrody Już od XVII wieku przedstawiciele Kościoła w Szwecji, Norwegii i Finlandii zintensyfikowali walkę z dawnymi, animistycznymi wierzeniami Saamów. Lud ten był represjonowanymi na wielu płaszczyznach. Za namową duchownych niszczono święte miejsca, konfiskowano bębny szamańskie. Z kolei osoby praktykujące rdzenną religię karano sądowo. Jedne z niewielu pozostałości po bogatej kulturze Saamów zachowały się rozsiane po gęstych lasach północnej Skandynawii. Szwedzcy archeolodzy wykonali rekonesans terenowy głównie w parkach narodowych Szwecji. Wynikami podzielili się właśnie na łamach czasopisma „Antiquity”. Nie były to jednak kompleksowe badania – skupiono się na okolicy kilku miejscowości, gdzie spodziewano się zarejestrować nacięcia na drzewach. Czym były znaki X na drzewach? Aby zidentyfikować znaczenie oznakowanych drzew, badacze porównali ich symbolikę z zapisami etnograficznymi ludu Saamów. Co ciekawe, Kościół co prawda zwalczał dawne zwyczaje, to jednocześnie jego przedstawiciele dokonywali ich opisów. Dzięki temu wiemy więcej o religii i dziejach Saamów żyjących kilkaset lat temu. W podobny sposób zachowały się informacje na temat rdzennych ludności Ameryk. W sumie udało się namierzyć setki sosen (Pinus sylvestris) pokrytych znakami X oraz innymi geometrycznymi wzorami. – W przeciwieństwie do większości innych świętych obiektów, stojące drzewa nie są łatwe do zebrania. Generalnie wymknęły się ambicjom Kościoła, by wymazać ślady rdzennej religii – zauważa współautorka artykuły…

Figure-3FINAL-e632ef3.jpeg
width: 1594
height: 803

Reykjavik – co warto zobaczyć w kolorowej stolicy Islandii?
type: item
date: 2024-11-19T09:29:51.000Z
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: atrakcje turystyczne
subject: islandia
subject: reykjavik
subject: RPWNG
subject: skandynawia
description: Reykjavik, tętniąca życiem stolica Islandii, oferuje turystom wiele wyjątkowych miejsc do odkrycia – od nowoczesnej architektury, przez historyczne monumenty, po starożytne legendy. Sprawdź, co koniecznie trzeba zobaczyć podczas wizyty w tym malowniczym mieście!
encoded: Spis treści: Kościół Hallgrímskirkja – symbol Islandii Kolorowa ulica Laugavegur – serce życia towarzyskiego Harpa – nowoczesna opera i centrum konferencyjne Stary Port w Reykjaviku i rzeźba Solfar Leif Eriksson – wiking odkrywca Ameryki Reykjavik, stolica Islandii, zachwyca nie tylko swoją wielkością (zamieszkuje ją ponad 220 tys. osób, co stanowi około dwie trzecie populacji kraju), ale także unikatową architekturą i bogatą kulturą. Miasto przyciąga turystów pięknymi widokami, nowoczesnymi budynkami oraz kolorową zabudową. Co więc warto zobaczyć podczas spaceru po Reykjaviku? Kościół Hallgrímskirkja – symbol Islandii Hallgrímskirkja to jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli Reykjaviku. „Wygląda trochę jak rakieta, która zaraz ma wystartować do transgalaktycznego lotu. Jak przedziwny pocisk, który lada chwila przetnie przestworza"– tak opisywane jest to monumentalne dzieło architektury. Kościół ma 74,5 m wysokości, co czyni go drugim najwyższym budynkiem w całej Islandii. Został nazwany na cześć Hallgrímura Péturssona, pastora i poety z XVII wieku. Ciekawostką jest to, że inspiracją do budowy świątyni był wodospad Svartifoss, znany z charakterystycznych bazaltowych kolumn. Hallgrímskirkja jest więc mocno zakorzeniona w islandzkiej tradycji, co było zamysłem architekta Guðjóna Samúelssona. Sięgnął głęboko do miejscowej tradycji i mitologii, w efekcie – do dziś to jeden z najważniejszych narodowych symboli. Przed wejściem do kościoła znajduje się pomnik Leifa Erikssona, wikinga, który eksplorował Islandię oraz prawdopodobnie jako pierwszy Europejczyk dotarł do Ameryki Północnej. Hallgrímskirkja – historia i architektura Budowa Hallgrímskirkja rozpoczęła się w latach 30. XX wieku, a jej zakończenie nastąpiło po wielu latach, dopiero w 1986 roku. Kościół zaprojektował Guðjón Samúelsson, który inspirował się islandzką przyrodą i surowym krajobrazem wyspy, w tym wspomnianym już wodospadem Svartifoss, otoczonym bazaltowymi kolumnami. Jego charakterystyczna, strzelist…

shutterstock2519750123-a7aeb68.jpg
width: 1000
height: 669

Helsinki – odkryj sauny, kulturę nordycką i atrakcje miasta
type: item
date: 2024-11-08T10:41:41.000Z
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: finlandia
subject: helsinki
subject: RPWNG
subject: sauna
subject: skandynawia
description: Helsinki, jedno z najszczęśliwszych miast świata, oferują unikatowe połączenie tradycji i nowoczesności. Od relaksujących saun po awangardowy design – odkryj, co czyni stolicę Finlandii wyjątkową. Poznaj najciekawsze atrakcje, kulinarne smaki i inspirującą historię.
encoded: Spis treści Co warto zobaczyć w Helsinkach? Fińska kuchnia – od dziczyzny po zupę z łososia Kultura i design w Helsinkach Praktyczne porady dla turystów – transport, noclegi i jedzenie Helsinki to miasto, w którym nowoczesność spotyka się z fińską tradycją. Znajdziesz tu piękne sauny, wyjątkowe zabytki, a także nowatorskie przestrzenie kultury i designu. Od twierdzy Suomenlinna po Bibliotekę Oodi – Helsinki mają wiele do zaoferowania. Poznaj miasto, które od lat jest uznawane za jedno z najszczęśliwszych na świecie. Co warto zobaczyć w Helsinkach? Helsinki są pełne atrakcji, które przyciągają turystów z całego świata. Znajdziesz tu zarówno miejsca związane z historią, jak i nowoczesne obiekty, które zachwycają swoim wyglądem i funkcjonalnością. Suomenlinna – Twierdza Fińska Suomenlinna to zespół fortyfikacji na sześciu wyspach Helsinek. Zbudowana w XVIII wieku, była twierdzą obronną, a dziś jest wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Spacerując po jej terenach, odkryjesz fascynujące ślady historii Finlandii. Twierdza oferuje także piękne widoki na morze, a na wyspy kursuje regularnie tramwaj wodny​. Biblioteka Oodi – symbol nowoczesności Biblioteka Oodi to nowoczesny budynek, który imponuje zarówno swoim designem, jak i funkcjonalnością. Szklane i stalowe konstrukcje połączone z drewnianą fasadą tworzą nowoczesną przestrzeń, w której można nie tylko czytać książki, ale także korzystać z licznych stref pracy i relaksu​. Sauny w Helsinkach – fińska tradycja Sauna to serce fińskiej kultury, a Helsinki oferują wiele miejsc, gdzie można poczuć prawdziwą fińską atmosferę. Löyly to nowoczesna sauna z widokiem na morze, zbudowana z drewna i idealnie wkomponowana w nadmorską promenadę Eiranranta​. Kolejną opcją jest tradycyjna Kotiharjun sauna, działająca od 1928 roku, będąca jedyną publiczną sauną opalaną drewnem​. Dla miłośników alternatywnych doświadczeń warto wybrać się do Sompasauny, społecznie zarządzanej sauny otwartej 24 godziny na dobę​. Fińska kuchnia – od…

shutterstock2445789137-310f447.jpg
width: 1000
height: 667

Gotlandia – odkryj wyspę wikingów, festiwali i niesamowitych krajobrazów
type: item
date: 2024-11-05T09:29:41.000Z
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: morze bałtyckie
subject: RPWNG
subject: skandynawia
subject: średniowiecze
subject: szwecja
subject: wikingowie
subject: wyspy
description: Gotlandia, największa wyspa na Bałtyku, to miejsce pełne historii, pięknych krajobrazów i unikatowego klimatu, który przyciąga turystów szukających spokoju i autentycznych doświadczeń. Owa "wyspa bogów" oferuje coś więcej niż tylko malownicze widoki – jej bogata historia, związana z wikingami, średniowiecznymi miastami oraz unikatowym stylem życia, czyni ją jedną z najbardziej intrygujących destynacji w Szwecji.
encoded: Spis treści: Atrakcje Gotlandii – co zobaczyć? Najlepsze plaże na Gotlandii Festiwale i wydarzenia na Gotlandii Historia i dziedzictwo Gotlandii Podsumowanie Gotlandia to jedna z najpiękniejszych wysp na Bałtyku, zwana także „wyspą bogów". Z fascynującą historią wikingów, średniowiecznym miastem Visby, magicznymi plażami i unikatowymi formacjami skalnymi, Gotlandia przyciąga turystów z całego świata. Dowiedz się, co zobaczyć na Gotlandii, jakie atrakcje czekają na wyspie Fårö, oraz jakie wydarzenia, jak festiwal średniowieczny, są warte uwagi. To miejsce pełne spokoju, dzikiej przyrody i niepowtarzalnego klimatu, idealne na wypoczynek. Atrakcje Gotlandii – co zobaczyć? Gotlandia oferuje turystom niesamowitą różnorodność atrakcji, które pozwalają zarówno na relaks, jak i eksplorację historycznych oraz naturalnych miejsc. Poniżej przedstawiamy najważniejsze z nich. Średniowieczne miasto Visby Visby, stolica Gotlandii, jest jednym z najlepiej zachowanych średniowiecznych miast w Europie, wpisanym na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Miasto otacza potężny mur obronny o długości ponad 3 kilometrów, z 36 wieżami i trzema bramami. Jest jedną z najlepiej zachowanych średniowiecznych fortyfikacji w regionie bałtyckim. Spacerując po Visby, można odkryć urokliwe uliczki, historyczne budynki oraz liczne kościoły, takie jak Katedra św. Marii, która pochodzi z XIII wieku. Na szczególną uwagę zasługuje także Muzeum Gotlandii, które przybliża historię i kulturę wyspy, w tym życie wikingów, którzy przez wieki zamieszkiwali tę wyspę. Raukary – formacje skalne Gotlandii Jedną z najważniejszych atrakcji naturalnych Gotlandii są tzw. raukary – unikatowe formacje wapiennych ostańców. Zostały wyrzeźbione przez wodę i wiatr na przestrzeni milionów lat. Te magiczne skały, przypominające gigantyczne figury, można znaleźć w różnych częściach wyspy, szczególnie na wyspie Fårö oraz w rezerwacie przyrody Folhammar. Legenda głosi, że raukary chronią wyspę przed złymi mocami i są źródłem siły d…

shutterstock2302961813-733b9e4.jpg
width: 1000
height: 652

Dzięki DNA potwierdzono prawdziwość wydarzenia z nordyckiej sagi. To pierwszy taki przypadek
type: item
date: 2024-10-28T14:51:08.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: dna
subject: genetyka
subject: kości
subject: skandynawia
subject: średniowiecze
subject: wojna
description: Szczątki mężczyzny, które znaleziono na dnie studni zamku Sverresborg w Norwegii, należały do postaci opisanej w jednej ze średniowiecznych nordyckich sag. Taki wniosek był możliwy również dzięki analizom DNA.
encoded: Spis treści: „Sverris saga” i zatrute źródło Naukowe potwierdzenie nordyckiej sagi Kim był mężczyzna wrzucony do studni? Odpowiada DNA Czy można wierzyć średniowiecznym czy starożytnym podaniom? Ile rzeczywiście jest w nich prawdy? Naukowcy z reguły sceptycznie do nich podchodzą. Tym razem jednak uważają, że mają niezwykły dowód na chociaż częściowo potwierdzenie nordyckiej sagi sprzed 800 lat. „Sverris saga” i zatrute źródło „Sverris saga” opowiada o najeździe, który miał miejsce w 1197 roku. To wówczas król Sverre Sigurdsson i jego najemnicy zostali pokonani w zamku Sverresborg przez swoich rywali, Baglerów. Aby pogrążyć pokonanych, Baglerowie do studni wrzucili mężczyznę. W ten sposób zatruli źródło wody pitnej. Saga jak to saga. Niewiele osób sądziło, że opowieść ta jest prawdziwa. Tymczasem w 1938 roku badacze znaleźli kości w zamkowej studni. W tamtym czasie brakowało narzędzi, aby wykonać ich szczegółową analizę. Międzynarodowy zespół badaczy z Norwegii, Irlandii, Islanii i Danii opublikował właśnie artykuł na łamach czasopisma naukowego „iScience”, w którym przedstawiono ekspertyzy genetyczne i fizyko-chemiczne tych kości. Wniosek jest zaskakujący. Naukowe potwierdzenie nordyckiej sagi Eksperci najpierw wykonali badanie radiowęglowe. Jest to najbardziej popularna metoda określania wieku szczątków organicznych w archeologii. Okazało się, że ciało ma około 800 lat (metoda określa wiek w przybliżeniu). Dalsze analizy wykazały więcej zgodności z sagą. Otóż były to szczątki mężczyzny, który w chwili śmierci miał od 30 do 40 lat. – To pierwszy przypadek, kiedy osoba opisana w tych historycznych tekstach została faktycznie odnaleziona – mówi jeden z autorów analizy, profesor Michael D. Martin z Muzeum Uniwersyteckiego Norweskiego Uniwersytetu Nauki i Technologii w Trondheim w Norwegii. I pewnie się to niebawem zmieni, bo jak sam naukowiec zauważył: „w całej Europie znajduje się wiele średniowiecznych i starożytnych szczątków, które są coraz częściej badane przy uży…

sverres-saga-5d16386.png
width: 1200
height: 630

Wycieczka po Skanii – atrakcje turystyczne, historia i kultura południowej Szwecji
type: item
date: 2024-10-13T12:27:37.000Z
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: aktywny wypoczynek
subject: atrakcje turystyczne
subject: morze bałtyckie
subject: RPWNG
subject: skandynawia
subject: skania
subject: szwecja
description: Skania to malowniczy region w południowej Szwecji, który oferuje turystom bogactwo atrakcji – od średniowiecznych zamków, przez urokliwe miasteczka, po trasy rowerowe wzdłuż wybrzeża. Odkryj najważniejsze miejsca i dowiedz się, dlaczego warto spędzić tu wakacje.
encoded: Spis treści: Atrakcje turystyczne Skanii Trasy rowerowe i piesze w Skanii – odkrywanie natury Kultura i sztuka w Skanii – centrum kreatywności Średniowieczne zamki i twierdze Skanii Podsumowanie Skania to region, który oferuje turystom unikatową mieszankę dramatycznej historii, zapierających dech w piersiach krajobrazów i bogatych doświadczeń kulturalnych. Położona na południu Szwecji, Skania jest miejscem, gdzie każda podróż staje się odkryciem – zarówno dla miłośników historii, jak i tych, którzy poszukują bliskiego kontaktu z naturą. Region ten słynie z pięknych wybrzeży, malowniczych miasteczek i niezliczonych atrakcji dla miłośników aktywnego wypoczynku. Świetnie przygotowane trasy rowerowe oraz piesze szlaki, takie jak Skåneleden, zachęcają do odkrywania uroków południowej Szwecji na świeżym powietrzu. Atrakcje turystyczne Skanii Cytadela w Landskronie – strażniczka historii Landskrona to miasto, które zachwyca zarówno swoją historią, jak i wyjątkowym położeniem. Niezwykle istotnym zabytkiem tego regionu jest Cytadela z XVI wieku – imponująca forteca, która przetrwała liczne konflikty między Szwecją a Danią. Cytadela, nazywana czasem „średniowiecznym okrąglakiem”, zachowała się w niemal nienaruszonym stanie. Stanowi wspaniały przykład architektury obronnej tamtego okresu​. To idealne miejsce na rozpoczęcie wycieczki po Skanii – pełne historii i majestatu. Wyspa Ven – śladami Tycho Brahe Nieopodal Landskrony znajduje się malownicza wyspa Ven, będąca jedną z największych atrakcji regionu. To tutaj, na tej niewielkiej wyspie, Tycho Brahe – słynny duński astronom – prowadził swoje obserwacje nieba, które przyniosły mu międzynarodową sławę. Obecnie wyspa jest miejscem, gdzie można odwiedzić ośrodek astronomiczny Uraniborg i poczuć atmosferę naukowych odkryć z przeszłości. Wyspa Ven, ze swoimi niesamowitymi widokami na morze i spokojem, stanowi idealne miejsce na relaksujący spacer lub wycieczkę rowerową​. Trasy rowerowe i piesze w Skanii – odkrywanie natury Skania …

shutterstock1496287916-675c1e9.jpg
width: 1000
height: 396

Piesze wędrówki na Bornholmie – odkryj piękno wyspy krok po kroku
type: item
date: 2024-10-06T12:23:35.000Z
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: dania
subject: lato
subject: RPWNG
subject: skandynawia
subject: szlaki piesze
subject: trekking
subject: wędrówki
description: Bornholm, malownicza duńska wyspa na Morzu Bałtyckim, jest idealnym miejscem dla osób, które szukają przygody w otoczeniu dzikiej przyrody, malowniczych wiosek i zabytków. Choć wyspa jest znana przede wszystkim z rowerowych tras, to szlaki piesze, takie jak Kyststien, oferują niezapomniane widoki i unikatowe doświadczenia. Bornholm to miejsce, gdzie na każdym kroku można natknąć się na klify, lasy, wrzosowiska czy piękne plaże, a także historyczne ruiny i średniowieczne kościoły.
encoded: Spis treści: Szlak Kyststien – 120 kilometrów wzdłuż wybrzeża Co warto zobaczyć podczas pieszej wędrówki po Bornholmie? Gdzie nocować na Bornholmie podczas pieszej wyprawy? Porady praktyczne na piesze wędrówki po Bornholmie Podsumowanie Szlak Kyststien – 120 kilometrów wzdłuż wybrzeża Szlak Kyststien to prawdziwa perełka dla miłośników pieszych wędrówek. Biegnie on wokół całego Bornholmu, oferując 120 kilometrów niezapomnianych widoków. Trasa prowadzi przez różnorodne krajobrazy – od szerokich, złocistych plaż na południu po surowe klify i malownicze miasteczka na północy. Jest to doskonała propozycja dla osób, które chcą odkryć Bornholm w pełni – krok po kroku, w bliskim kontakcie z naturą. Najważniejsze atrakcje na trasie Kyststien Wzdłuż Kyststien można zobaczyć wiele unikatowych miejsc. Na południu warto odwiedzić Dueodde, gdzie znajdują się wydmy i plaże z najdrobniejszym piaskiem na świecie, kiedyś wykorzystywanym do produkcji klepsydr​. W miarę jak szlak prowadzi na północ, pojawiają się formacje skalne i budowle, takie jak Hammershus – ruiny największej średniowiecznej twierdzy w Skandynawii​. Klify Helligdomsklipperne to kolejny punkt obowiązkowy. Te spektakularne formacje skalne, poprzecinane wąwozami i ostrymi krawędziami, uchodzą za święte miejsce, gdzie w okresie przesilenia letniego odbywają się pielgrzymki​. Szlak prowadzi również przez malownicze wioski. Takie jak Gudhjem, zbudowane na granitowej skale, na której stromych uliczkach wprowadzono zakaz jazdy rowerem​. Dla kogo jest szlak Kyststien? Kyststien jest trasą dostępną dla każdego, niezależnie od kondycji fizycznej. Bornholm, choć oferuje zróżnicowane krajobrazy, nie wymaga dużego wysiłku od piechurów, dzięki czemu trasa ma ocenę trudności 1/10, ale widoki to zdecydowane 11/10​. Szlak jest odpowiednio oznaczony, a poszczególne odcinki można dowolnie dostosować do swoich preferencji – od krótszych, jednodniowych wędrówek, po wielodniowe wyprawy dookoła wyspy. Co warto zobaczyć podczas pieszej wę…

shutterstock2034054992-6aae1f1.jpg
width: 1000
height: 589

Wiking wikingowi wilkiem? Tak, na terenach Norwegii, gdzie żyli najbrutalniejsi skandynawscy wojownicy
type: item
date: 2024-08-29T11:15:48.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: badania naukowe
subject: broń
subject: skandynawia
subject: wikingowie
subject: Wolny czas
description: Poziom przemocy był różny w różnych społecznościach wikingów. Ci zamieszkujący dzisiejszą Norwegię sami sięgali po broń, chcąc dochodzić swoich racji. Natomiast wikingowie duńscy żyli w scentralizowanych społecznościach, gdzie kary na poddanych nadkładali władcy.
encoded: W tym artykule: Skąd pochodzili wikingowie Średniowieczni Norwegowie i przemoc indywidualna Średniowieczni Duńczycy i złożona organizacja społeczna Dwa różne światy wikingów Wikingowie to mieszkańcy średniowiecznej Skandynawii, którzy wyprawiali się na dalekie wyprawy łupieżcze. Mieli – mówiąc dzisiejszym językiem – imponujące osiągnięcia eksploracyjne. Poruszali się wzdłuż wybrzeży europejskich, docierając aż do Afryki i Bizancjum. Dopłynęli również do Kanady. A konkretnie do Nowej Fundlandii. Bezwzględni, brutalni, bezlitośni – taki wizerunek wikingów rozpowszechnił się za sprawą popkultury. Ile jest w nim prawdy? Na pewno byli bardzo skutecznymi wojownikami, sprawniejszymi od tych, z którymi walczyli w całej Europie. Stąd narodziły się legendy, przedstawiające wikingów jako okrutnych barbarzyńców. W ten sposób wszyscy wikingowie wrzucani byli do jednego worka. Tymczasem najnowsze badania pokazują, że wiking wikingowi nierówny. W najnowszym numerze czasopisma „Journal of Anthropological Archeaology” ukazała się praca oceniająca poziom przemocy w dawnych społecznościach wikingów. Według niej skandynawscy wojownicy zamieszkujący tereny dzisiejszej Norwegii byli brutalniejsi od tych, którzy żyli w dzisiejszej Danii. Skąd pochodzili wikingowie Kiedyś zdarzało się, że słowo wiking było pisane dużą literą. Jednak wikingowie nie byli ani narodem we współczesnym rozumieniu, ani jednorodną grupą etniczną. To raczej nazwa „zawodu”. Podejmowali go średniowieczni wojownicy z terenów dzisiejszej Skandynawii, szukając nowych terenów do osiedlenia się albo próbując przetrwać w okresach głodu. Wikingowie mogli więc pochodzić zarówno z dzisiejszej Norwegii, Szwecji, jak i Danii. Jaki był poziom przemocy w ich społecznościach? Długo uważano, że w każdej podobny. Jednak nowe badania rzucają na tę sprawę nowe światło. Międzynarodowy zespół naukowców pod kierunkiem socjologa Davida Jacobsona z Uniwersytetu Południowej Florydy przebadał fragmenty szkieletów i kamienie runiczne z epoki …

wsrod-wikingow-tez-istniala-przemoc-najbrutalniejsi-byli-sredniowieczni-wojownicy-z-terenow-dzisiejszej-norwegii-9651c9d.jpg
width: 1000
height: 667

Naukowcy odkryli zaskakujący pierwiastek w alchemicznym laboratorium słynnego astronoma
type: item
date: 2024-07-25T11:30:42.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: astronomia
subject: chemia
subject: dania
subject: pierwiastki
subject: skandynawia
subject: szwecja
subject: Wolny czas
description: Naukowcy przebadali szklane naczynia pochodzące z laboratorium alchemicznego XVI-wiecznego astronoma Tycho Brahego. Wykryto wiele wzbogaconych pierwiastków, w tym nikiel, rtęć czy ołów. Jednak pewna substancja nie miała prawa się tam znajdować.
encoded: W tym artykule: Tycho Brahe – duński astronom i skryty alchemik Archeolodzy przybywają z pomocą. Relikty z pracowni alchemicznej pod ziemią Skąd się znalazł tutaj wolfram? Zagadkowy pierwiastek To może być dla nas dość zaskakujące, że astronom Tycho Brahe (1546-1601) parał się też alchemią. Wszak trudno uznać ją za naukę, a raczej prekursorkę współczesnej chemii. Celem alchemików była między innymi próba uzyskania lekarstwa na wszystkie choroby. A także kamienia filozoficznego, czyli substancji zmieniającej różne metale w złoto. Brahe szukał jednak głównie leków: na dżumę, syfilis czy trąd. Alchemikom nie udało się osiągnąć sukcesu, ale ich eksperymenty z pewnością pchnęły do przodu wiedzę na temat pierwiastków i ich właściwości. Tycho Brahe – duński astronom i skryty alchemik Brahe, wychowanek Johannesa Keplera, był twórcą geoheliocentrycznego modelu Układu Słonecznego, zwanego też tychońskim. Łączył koncepcję heliocentryzmu Mikołaja Kopernika i geocentryzmu Ptolemeusza. Odkrył też parę ciał niebieskich. Astronoma pasjonowała również alchemia. W swojej rezydencji Uraniborg na szwedzkiej wyspie Ven prowadził zarówno obserwacje nieba, jak i eksperymenty w piwnicy. Co robił w podziemiach? Tego nie wiemy. Alchemicy byli skryci i nie dzielili się swoją wiedzą z innymi. Zachowało się tylko kilka receptur alchemicznych astronoma. Po śmierci Brahego Uraniborg zniszczono. Archeolodzy przybywają z pomocą. Relikty z pracowni alchemicznej pod ziemią I tu wkraczają archeolodzy. Ich metody badawcze bywają niezastąpione. Podczas wykopalisk w latach 1988-1990 w starym ogrodzie Uraniborga znaleziono odłamki ceramiki i szkła. Są to najprawdopodobniej artefakty z laboratorium alchemicznego w piwnicy. Pięć z tych przedmiotów – cztery szklane i jeden ceramiczny – poddano niedawno analizom chemicznym. Cel: sprawdzenie, z jakimi pierwiastkami miały kontakt w przeszłości. Naukowcy właśnie opublikowali wyniki swoich badań na łamach czasopisma „Heritage Science”. Skąd się znalazł tutaj wolf…

naukowcy-odkryli-zaskakujacy-pierwiastek-w-alchemicznym-laboratorium-slynnego-astronoma-97ecaa3.png
width: 1200
height: 630

Kopenhaga zapłaci turystom za zbieranie śmieci. Stolica Danii rusza z pilotażowym programem
type: item
date: 2024-07-10T14:19:54.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: dania
subject: europa
subject: miasta
subject: podróże
subject: skandynawia
subject: Wolny czas
description: Kopenhaga jest uważana za jedną z najbardziej zielonych stolic w Europie. Miejska organizacja turystyczna proponuje, aby odwiedzanie miasta również było ekologicznym doświadczeniem. W zamian będzie można liczyć na atrakcyjne nagrody.
encoded: W tym artykule: Kopenhaga za darmo? Tak zaoszczędzisz w mieście Stolica Danii testuje pilotażowy program Lato. Sezon turystyczny mamy w pełni. Tymczasem miasta uwielbiane przez turystów, w tym Barcelona i Wenecja, coraz sceptyczniej podchodzą do setek tysięcy podróżnych. W Europie nie brakuje jednak miast, które w aktywny sposób przyciągają turystów. Niedawno organizacja turystyczna z Oslo podbiła media społecznościowe, publikując nagranie promujące stolicę w Norwegii w dość przewrotny sposób. Jak widać, mieszkańcy Skandynawii lubią kreatywną turystykę. Tym razem oryginalnym pomysłem zaskoczyły władze Kopenhagi. Kopenhaga za darmo? Tak zaoszczędzisz w mieście Wybierasz się do Danii? Odwiedzając duńską stolicę, możesz zostać nagrodzony za dobre praktyki, takie jak zbieranie śmieci, podróżowanie komunikacją miejską czy jazda na rowerze po mieście. W zamian za przestrzeganie i promowanie dobrych nawyków przyjezdni będą mogli otrzymać np. bezpłatne obiady lub kawę. Nagrody przewidują też darmowe aktywności, takie jak wypożyczenie kajaka. Rząd nie zwraca środków firmom oferującym bezpłatne atrakcje w zamian za dobre praktyki. Próbny program dla turystów rusza już 15 lipca. Pomysłodawcami projektu są rada turystyczna miasta oraz organizacja Visit Copenhagen. Celem działań jest zrównoważenie „obciążeń środowiskowych” związanych z turystyką. Do tej pory do pilotażowego programu „CopenPay” przystąpiły 24 firmy. Są to między innymi bary i muzea. W większości z nich, aby skorzystać z darmowych nagród, nie trzeba będzie okazywać dowodów swoich proekologicznych działań. W przypadku niektórych obsługa może jednak poprosić o pokazanie zdjęcia przedstawiającego jazdę na rowerze lub biletu na transport publiczny. Najlepsze miasta na city break w Europie. Listę otwiera polska metropolia Jeden z brytyjskich dzienników przygotował listę najlepszych w Europie kierunków na tzw. city break. Na czele zestawienia znalazło się polskie miasto. Stolica Danii testuje pilotażowy program Co prawd…

kopenhaga-bedzie-nagradzala-turystow-9b585e8.jpg
width: 3500
height: 2335

Odnaleziono zaginiony relikwiarz św. Swituna. „Dla Kościoła jest to sensacja”
type: item
date: 2024-05-29T08:18:54.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: katedra
subject: kościół katolicki
subject: kościoły
subject: norwegia
subject: skandynawia
subject: średniowiecze
subject: Wolny czas
description: W katedrze w Stavanger w Norwegii archeolodzy natknęli się na relikwiarz, w którym przechowywano szczątki św. Swituna. To archeologiczna sensacja, bo miał być zniszczony 500 lat temu.
encoded: W tym artykule: Galopująca reformacja Zaginiony relikwiarz ze Stavanger Co odkryto w katedrze w Stavanger? Św. Switun i jego cuda 2 lipca 1517 roku ostatni katolicki biskup Stavanger, Hoskuld, wszedł do północnej zakrystii katedry w Stavanger wraz z czterema zaufanymi ludźmi. W obecności świadków chciał sporządzić listę wszystkich relikwii katedry. Grupa mężczyzna szczególną uwagę zwróciła na relikwiarz zawierający fragment kości ramieniowej patrona miasta, świętego Swituna z Winchesteru w Anglii. Co później stało się z bezcenną relikwią? Galopująca reformacja W początku XVI wieku Europą wstrząsnęła reformacja. Był to ruch zapoczątkowany przez Marcina Lutra. Cel: odnowa chrześcijaństwa. Wówczas powstały Kościoły ewangelickie, które odrzucały m.in. kult świętych. Oznaczało to, że celem stały się relikwie świętych przechowywane w licznych kościołach w całej Europie. W pięknych i drogocennych pojemnikach znajdowały się pojedyncze kości, a czasem nawet tylko włosy wyjątkowych postaci związanych z chrześcijaństwem. Były one celem pielgrzymek do świątyń, bo często miały im towarzyszyć cuda. Zaginiony relikwiarz ze Stavanger Relikwiarz św. Swituna z katedry w Stavanger w Norwegii uważano za zaginiony. Sądzono, że w czasach reformacji wysłano go do Danii i przetopiono. Najnowsze badania archeologiczne przeprowadzone przez ekspertów z Muzeum Archeologii Uniwersytetu w Stavanger dały jednak zaskakującą odpowiedź. Szczątki świętego nigdy nie opuściły świątyni. Przez pół tysiąca lat były świetnie zakamuflowane w podziemiach katedry. Reformacja miała wykorzenić wszelkie katolickie „przesądy”. Wszystkie skarby znajdujące się w katedrze miały zostać usunięte i zniszczone. Najnowsze odkrycia wskazują, że wiele ze skarbów uratowano i schowano w krypcie. Znajdują je dopiero teraz archeolodzy. Co odkryto w katedrze w Stavanger? Relikwiarze miały różne kształty. Ten ze Stavanger przybrał postać metalowej szkatułki w kształcie budowli. Archeologom udało się znaleźć wśród wielu drobnych …

odnaleziono-zaginiony-relikwiarz-sw-swituna-dla-kosciola-jest-to-sensacja-9ed9a21.png
width: 1200
height: 630

W Danii odnaleziono bardzo rzadki pierścień. Może być dowodem istnienia nieznanego wcześniej rodu
type: item
date: 2024-02-22T12:05:16.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: dania
subject: Edukacja
subject: historia
subject: skandynawia
subject: średniowiecze
subject: wikingowie
subject: Wolny czas
description: Poszukiwacz skarbów odnalazł w niewielkiej duńskiej wiosce złoty pierścień Merowingów. Naukowcy uważają, że artefakt może rzucić nowe światło na nieznany wcześniej ród książęcy.
encoded: W tym artykule: Złoty pierścień łączył dwie rodziny królewskie Pierścień prawdopodobnie należał do członka Merowingów Pierścień władzy, czy dyplomatyczny dar? Lars Nielsen nie spodziewał się, że jego niepozorna wyprawa w 2020 roku, może zakończyć się odkryciem na skalę całego kraju. Duńczyk wyruszył z wykrywaczem metali do Emmerlev w południowo-zachodniej Jutlandii na poszukiwania skarbów. Już pierwszego dnia udało mu się odnaleźć sporych rozmiarów złoty pierścień, który zdobił półszlachetny kamień czerwonej barwy. Złoty pierścień łączył dwie rodziny królewskie – Byłem tak podekscytowany i zdumiony, że ledwo mogłem cokolwiek powiedzieć. Wiedziałem, że bez wątpienia jest to moje najlepsze odkrycie. Jestem bardzo dumny i zaszczycony, że mogę mieć wkład w historię Danii – mówił Nielsen w rozmowie z lokalnymi mediami, już po tym, jak archeolodzy wydali swoje pierwsze ekspertyzy. A te były niezwykle imponujące. Okazało się bowiem, że jest to bardzo rzadki rodzaj biżuterii, który pochodzi sprzed ok. 1500 lat. Pierścionek został wykonany z 22-karatowego złota i najprawdopodobniej należał do członka dynastii Merowingów. Merowingowie byli dynastią, która panowała w Królestwie Franków w latach 481–751. Wywodziła się od frankijskiego władcy Meroweusza. Po rozpadzie cesarstwa zachodniorzymskiego tereny północno-wschodniej Galii zostały zasiedlone właśnie przez plemiona frankijskie. Z czasem utworzyły potężne imperium, które dało później początek Francji. Pierścień prawdopodobnie należał do członka Merowingów Duńscy archeolodzy twierdzą, że złoty pierścień może rzucić światło na nieznany wcześniej ród królewski lub książęcy powiązany z potężną dynastią europejską we wczesnym średniowieczu. – Pierścionek datowany jest na lata 500–600 n.e. Czerwony kamień półszlachetny, zwany almandynem, zamknięty w złotej owalnej tarczy, symbolizował władzę wśród ludów germańskich – stwierdzili badacze. Archeolodzy przyznali, że odkrycie przez niemal 4 lata było trzymane w tajemnicy. Wszystko po …

pierscien-merowingow-d087c64.webp
width: 650
height: 366

Jest starszy od Stonehenge. Archeolodzy odkryli w Skandynawii zagadkowy megalit sprzed 5,5 tysiąca lat
type: item
date: 2024-01-30T12:20:39.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: epoka kamienia
subject: grobowce
subject: kamienne kręgi
subject: neolit
subject: odkrycia archeologiczne
subject: skandynawia
subject: szwecja
subject: Wolny czas
description: Megalit, czyli duża kamienna budowla, odkryty w Tiarp w Skandynawii jest starszy nawet od słynnego Stonehenge w Wielkiej Brytanii. Wewnątrz znaleziono szczątki kilkunastu osób. Ale brakuje ich czaszek.
encoded: W tym artykule: Zagadkowy dolmen ze Szwecji Bardzo stary dolmen Kim byli zmarli pochowani w megalitach? Konstrukcje megalityczne (z greckiego megas – wielki i lithos – kamień) to fenomen znany nie tylko z pradziejów Europy. Na naszym kontynencie konstrukcje wykonane z wielkich głazów powstawały w przybliżeniu między 5000 a 2000 rokiem p.n.e. Stosunkowo późno takie budowle wznoszone były na północnych rubieżach Europy, ale archeolodzy odkrywają coraz wcześniejsze dowody na ich obecność. Zagadkowy dolmen ze Szwecji Zespół szwedzkich i niemieckich naukowców ogłosił właśnie na łamach „The Journal of Neolithic Archaeology” wyniki badań dolmenu z południowo-zachodniej Szwecji, a konkretnie Tiarp koło miasta Falköping. Dolmen to szczególny rodzaj megalitu, bo pełnił funkcję grobowca. Jest to czworokątna w planie skrzynia kamienna nakryta głazem. Archeolodzy oceniają, że grób pozostał nietknięty od okresu neolitu. Dziwne jest jednak to, że szkielety pochowanych w nim osób są niekompletne. – Brakuje czaszek i dużych kości, które mogły zostać usunięte z grobu. Nie wiemy, czy ma to związek z rytuałami pogrzebowymi, czy też powód był inny – mówi prof. Karl-Göran Sjögren z Wydziału Studiów Historycznych na Uniwersytecie w Göteborgu, główny autor artykułu. W grobie znaleziono kości dłoni i stóp, fragmenty żeber i zęby. Ale czaszki i większe kości, takie jak udowe i ramienne, są bardzo nieliczne. – Różni się to od tego, co zwykle widzimy w grobach megalitycznych, w kamiennych grobach komorowych z okresu neolitu. Zazwyczaj brakuje w nich mniejszych kości stóp i dłoni – zauważa prof. Sjögren. Co ciekawe, w grobowcu złożono kości co najmniej dwunastu osób, w tym niemowląt i ludzi starszych. Ale archeolodzy nie wiedzą jeszcze, co było przyczyną zgonów. – Nie odnotowaliśmy żadnych obrażeń na pochowanych osobach, więc nie sądzimy, aby w grę wchodziła przemoc. Kontynuujemy jednak badania ich DNA, które pokażą, czy cierpieli na jakieś choroby – informuje prof. Sjögren. Bardzo stary dolmen…

jest-starszy-od-stonehenge-zagadkowy-megalit-ze-skandynawii-24c9f32.jpg
width: 700
height: 525