W jego wymiocinach naukowcy odkryli coś niezwykłego. Tak poznaliśmy nowy gatunek
Nowy gatunek pterozaura znaleziono w skamieniałych wymiocinach dinozaura. To jedno z najbardziej zaskakujących odkryć ostatnich lat. Pokazuje ono, że nawet wydaliny mogą pomóc rozwikłać prehistoryczne tajemnice.
Spis treści: Czym są regurgitality i bromality? Niezwykła skamieniałość Kupy sprzed milionów lat też mają znaczenie Co dinozaury jadły naprawdę? Około 110 milionów lat temu na terenie dzisiejszej Brazylii pewien dinozaur musiał „pozbyć się ciężaru z żołądka”. W jego przewodzie pokarmowym nagromadziły się małe, ostre kostki. Utrudniały mu połykanie ryb i innych przekąsek. Mięsożerca wyrzucił śmierdzącą kulę z gardła, podobnie jak współczesne sowy pozbywają się zbitych kulek kości i sierści swoich drobnych ofiar. Z czasem bryłkę wymiocin dinozaura przykryły osady. Została zamknięta w kamieniu, aż niedawno odkryli ją paleontolodzy. W środku znajdowały się kości latającego gada, jakiego nikt wcześniej nie znał. Czas spędzony w paszczy i układzie pokarmowym mięsożercy nie był łaskawy dla szkieletu ofiary. Mimo tej wyboistej drogi do zapisu kopalnego kości – głównie fragmenty szczęk i zęby – zachowały się wystarczająco dobrze, by rozpoznać w nich nieoczekiwany gatunek pterozaura. Zwierzę odcedzało drobne organizmy z wody, podobnie jak dzisiejsze flamingi. Paleontolożka Aline Ghilardi z Universidade Federal do Rio Grande do Norte wraz ze współpracownikami nadała mu nazwę Bakiribu waridza, opisując znalezisko na początku tego roku. – To nie była po prostu skamieniała konkrecja zawierająca nowy gatunek rzadkiego pterozaura, lecz wyjątkowy skamieniały ślad – regurgitalit – mówi Ghilardi. Czym są regurgitality i bromality? Regurgitality i inne skamieniałe treści z przewodu pokarmowego należą do szerszej kategorii skamieniałości zwanych bromalitami. Choć mogą brzmieć odpychająco, masy wydalane przez dinozaury i inne prehistoryczne stworzenia dają bezpośredni wgląd w ich dietę. Pokazują, jak działały ich narządy wewnętrzne. Ujawniają też, jak dawno wymarłe gatunki realnie oddziaływały na siebie w pradawnych ekosystemach. Niezwykła skamieniałość W przypadku Bakiribu odkrycie pterozaura było dziełem szczęśliwego zbiegu okoliczności. – Kiedy mój student William po raz pierwszy pokazał mi tę konkrecję i zapytał, co to jest, miałam niezwykłe szczęście – mówi Ghilardi. Chwilę wcześniej czytała o Pterodaustro, pterozaurze znanym ze skał Argentyny i Chile. Zwierzę miało szczęki z cienkimi, gęsto upakowanymi zębami, dzięki którym filtrowało wodę w prehistorycznych zbiornikach. Szczęki w konkrecji wyglądały bardzo podobnie, lecz pochodziły z zupełnie innego miejsca. Dotąd w skałach tego wieku w Brazylii nie znaleziono takiego pterozaura. Ghilardi i jej zespół szybko zorientowali się, że kości reprezentują coś nowego. Ale dlaczego wyglądały tak chaotycznie? – Zażartowałam, że wygląda to tak, jakby ktoś wypluł coś w rodzaju kaszki, i „Mingau” – po portugalsku „kaszka” – bardzo szybko stało się nazwą tych skamieniałości – opowiada Ghilardi. Czasem kości znajdowane są wewnątrz konkrecji, które formują się już po pochówku, gdy kolejne warstwy skał narastają wokół zęba czy kości jako jądra. Mingau było czymś innym. Pokawałkowana natura kości, obecność skamieniałości ryb oraz ciasno upakowane szczątki wskazywały, że masa została wyrzucona przez większe zwierzę. Najprawdopodobniej przez drapieżnego dinozaura. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/12/2025-12-09-134240-How-dinosaur-vomit-has-solved-these-prehistoric-mysteries--National-Geographic--b56e02a.png" width="1067" height="776" alt="This fossilized coprolite from 118-125 million years ago came from an ichthyosaur and contained three teeth that were likely swallowed with prey. Pascal Goetgheluck," title="This fossilized coprolite from 118-125 million years ago came from an ichthyosaur and contained three teeth that were likely swallowed with prey. Pascal Goetgheluck," /> – To zdecydowanie nietypowy sposób, by trafić do zapisu kopalnego – mówi paleontolożka Stephanie Drumheller-Horton z University of Tennessee w Knoxville, która nie brała udziału w badaniach. Na szczęście dla Ghilardi i jej zespołu kości pterozaura nie zostały zniszczone doszczętnie przez pobyt w ciele drapieżnika. – Częściowe strawienie i zwrócenie pokarmu może wprowadzić dodatkowe komplikacje, takie jak nadtrawienie kwasem żołądkowym czy uszkodzenia mechaniczne powstałe podczas chwytania i połykania ofiary – dodaje. To właśnie sprawiło, że Bakiribu wyglądał jak kaszka. Gdyby pterozaur nie został zjedzony, a potem zwrócony, paleontolodzy być może nigdy nie dowiedzieliby się o jego istnieniu. Co więcej – jak podkreśla Ghilardi – regurgitality mogą dostarczać unikalnych danych ekologicznych. Skamieniałości takie dokumentują relacje między organizmami. Umieszczają je w tym samym środowisku, w tym samym czasie, podpowiadając powiązania, które w przeciwnym razie pozostałyby niewidoczne. Ponieważ pojedyncze fragmenty skał mogą obejmować nawet 10 milionów lat, fosylia pokazujące organizm i jego pokarm w jednym miejscu i czasie otwierają okno na realne sieci pokarmowe, które łączyły prehistoryczne gatunki. Kupy sprzed milionów lat też mają znaczenie Choć naukowcy dopiero niedawno zaczęli ogłaszać spektakularne odkrycia z grud dinozaurzych wymiocin, bromality wyrzucane z drugiej strony ciała prehistorycznych zwierząt mają długą historię badań. Paleontolodzy interesują się wydalinami prehistorycznych gadów już od XIX wieku. Angielski uczony William Buckland był zafascynowany skamieniałościami odchodów, znanymi potocznie jako „kamienie bezoarowe”, a naukowo określanymi jako koprolity. Takie okazy często zawierają zęby, łuski i inne twarde elementy ofiar, którymi żywiły się drapieżniki w danym rejonie. Około 1840 roku Buckland zamówił stolik z blatem wysadzanym koprolitami liczącymi 330 milionów lat. Był to paleontologiczny żart na gości odwiedzających jego dom. Dziś mebel jest znany jako „stolik na kupy doktora Bucklanda” w muzeum Lyme Regis w Wielkiej Brytanii. Pomijając paleontologiczny humor toaletowy, Buckland i inni badacze od razu dostrzegli wagę takich skamieniałości dla odtwarzania życia prehistorycznych zwierząt. Pojedynczy koprolit czy regurgitalit potrafi powiedzieć nam więcej o tym, jak naprawdę żyło dawne zwierzę, niż nawet najbardziej kompletny szkielet. Co dinozaury jadły naprawdę? Same koprolity, regurgitality i inne bromality czasem pozwalają ustalić, czym żywiło się dane zwierzę. Albo jaki gatunek padał jego ofiarą. W miejscach, gdzie takie skamieniałości zachowały się w dużej liczbie, można śledzić rozległe zmiany ekologiczne w skali milionów lat. W triasowych i jurajskich skałach Basenu Polskiego paleontolodzy znaleźli mnóstwo bromalitów pozostawionych przez różne dinozaury 200–230 milionów lat temu. Analizując zawartość tych skamieniałości i inne dane geologiczne, paleontolog Grzegorz Niedźwiedzki z Uniwersytetu w Uppsali wraz ze współpracownikami zrekonstruowali, jak ewoluowały dinozaury i ich zwyczaje żywieniowe. U gadów uważanych za bliskich krewniaków pierwszych dinozaurów, tzw. silezaurów, koprolity zawierały – jak mówi Niedźwiedzki – „prawdziwe bogactwo zagadkowych szczątków organicznych”. Promieniowanie rentgenowskie ujawniło w nich bardzo liczne chrząszcze, a także fragmenty roślin i ryb. – Były gotowe zjadać wszystko, na co się natknęły – wyjaśnia badacz. Taka wszystkożerna dieta mogła pomóc późniejszym dinozaurom odnieść ewolucyjny sukces. Źródło: National Geographic
Czym był nanotyrannus? Ta skamieniałość podzieliła naukowców
Nanotyrannus to nie młodociany T. rex, lecz zupełnie nowy gatunek – twierdzą naukowcy, którzy właśnie opublikowali przełomowe wyniki badań w „Nature”. Czy to koniec wieloletniego sporu?
Spis treści: Skamieniałość, która zmieniła wszystko Przełomowe badanie Zanno i Napoli Dueling Dinosaurs – okaz, który wszystko zmienił Kości, zęby i tomografia Co dalej z nanotyrannusem? Po dekadach gorących dyskusji badacze twierdzą, że skamieniałości uznawane dotąd za młodociane okazy T. reksa w rzeczywistości należą do smuklejszego, odrębnego gatunku tyranozaura. Jednym z najbardziej polaryzujących problemów paleontologii jest nastoletni Tyrannosaurus rex z kryzysem tożsamości – i dwoje naukowców mówi, że go rozwiązali. Skamieniałość, która zmieniła wszystko W 1942 roku badacze z Cleveland Museum of Natural History znaleźli w formacji Hell Creek w Montanie czaszkę niewielkiego teropoda. Po tym, jak w 1988 roku sklasyfikowano ją jako nowy gatunek Nanotyrannus lancensis, czaszka wywołała cztery dekady zaciekłego sporu. Czy takie skamieniałości niewielkich, smukłych tyranozaurów to po prostu nastoletnie wersje groźnego tyranozaura, czy całkowicie odrębny dinozaur? Teraz, po przeanalizowaniu ponad 200 skamieniałości tyranozaurów, autorzy nowego badania ogłosili, że nanotyrannus był szybkim i smukłym dinozaurem, żyjącym ramię w ramię z T. reksem u schyłku jego panowania. Wyniki opublikowano 30 października na łamach „Nature”. – Nie chcieliśmy dolewać oliwy do ognia w tej debacie. Chcieliśmy ją zakończyć – mówi Lindsay Zanno, paleontolożka z North Carolina Museum of Natural Sciences i współautorka pracy. – Postanowiliśmy przetestować to zagadnienie z każdej strony. Przełomowe badanie Zanno i Napoli Część zewnętrznych ekspertów pochwaliła rygor badania. Uznają, że może to być punkt zwrotny, który wreszcie zakończy wieloletni spór. – Nie pominęli żadnej skamieniałości – mówi Lawrence Witmer, paleontolog z Ohio University. – Wynik ich skrupulatnych analiz jest jasny i tak jednoznaczny, jak to w paleontologii możliwe – Nanotyrannus jest realny. Inni paleontolodzy ostrzegają jednak, że to odkrycie – choć przekonujące – może być jedynie kolejnym zwrotem akcji w sadze nanotyrannusa. – Ich wnioski, tak jak poprzednie doniesienia, są hipotezami. To, co jednego dnia wydaje się odpowiedzią, następnego może zostać obalone nowymi podejściami czy danymi – mówi Holly Woodward Ballard, paleohistolożka z Oklahoma State University, której wcześniejsze badania tempa wzrostu kości nóg tyranozaurów zaliczały nanotyrannusa do kategorii T. reksa. Dueling Dinosaurs – okaz, który wszystko zmienił W 2020 roku North Carolina Museum of Natural Sciences ogłosiło pozyskanie słynnej, liczącej 67 milionów lat skamieniałości „Dueling Dinosaurs”. Przez lata w rękach prywatnych, wyjątkowo dobrze zachowany okaz przedstawia triceratopsa i niewielkiego tyranozaura zakleszczone w walce. Część naukowców uznawała, że tyranozaur to młody T. rex, inni wierzyli, że to Nanotyrannus. Pozyskanie okazu do muzeum po raz pierwszy dało paleontolożkom i paleontologom – takim jak Zanno – lepszy dostęp do praktycznie kompletnego szkieletu tego zwierzęcia. Zanno zaprosiła do współpracy Jamesa Napoli, paleontologa z Stony Brook University, który badał wzrost i rozwój krokodyli. – Dość szybko stało się jasne, że pojawia się wiele czerwonych flag – mówi Zanno, będąca także National Geographic Explorer. – Wiele elementów tego okazu nie pasowało do naszych oczekiwań co do tego, jak powinien rosnąć T. rex. Kości, zęby i tomografia Kluczową wskazówką anatomiczną były przednie kończyny. Już na tym etapie były wyraźnie większe niż u dorosłego T. reksa. – Nie ma możliwości, by w trakcie wzrostu te ramiona miały się zmniejszać – mówi Napoli. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/11/2025-11-03-141908-Scientists-may-have-solved-the-mystery-of-Nanotyrannus--National-Geographic-i-j-39b5e77.png" width="843" height="857" alt="Dowody z „Dueling Dinosaurs” i innych skamieniałości sugerują, że ramiona T. rexa (po lewej) były krótsze niż u Nanotyrannusa (po prawej)." title="Dowody z „Dueling Dinosaurs” i innych skamieniałości sugerują, że ramiona T. rexa (po lewej) były krótsze niż u Nanotyrannusa (po prawej)." /> Stwierdzili też, że dinozaur miał krótszy ogon, proporcjonalnie dłuższe nogi i więcej zębów w szczękach. Tomografia komputerowa (CT) ujawniła, że jego nerwy czaszkowe i układ oddechowy wyglądały inaczej niż u T. reksa. Miał też dodatkową zatokę. Takie cechy ustalają się na wczesnym etapie rozwoju, co oznacza, że ten tyranozaur nie był „na kursie”, by przed śmiercią przeobrazić się w dorosłego T. reksa. Pobrano też cienkie skrawki kości, by policzyć pierścienie wzrostu. Wskazały, że zwierzę miało około 20 lat i było dojrzałe, a nie młodociane. – Nie da się w sposób naukowy obronić tezy, że to T. rex – mówi Napoli. Jego zdaniem okaz należy oznaczyć jako Nanotyrannus lancensis. W oparciu o dowody z „Dueling Dinosaurs” Napoli i Zanno przejrzeli też zbiory tyranozaurów w kolekcjach w USA, Kanadzie i Azji. Łącznie zidentyfikowali kilka okazów, które – ich zdaniem – należą do nanotyrannusa, w tym kontrowersyjną „Jane” z Burpee Museum oraz okaz z Cleveland z 1988 roku. – Spór o nanotyrannusa trwa od dekad i myślę, że większość naukowców stała po stronie tezy, iż to młodociany T. rex. To nowe badanie wielu zaskoczy – mówi David Evans, paleontolog z Royal Ontario Museum. Wyniki sugerują, że Nanotyrannus był drapieżnikiem o połowę mniejszym od T. reksa, a jego masa stanowiła jedną dziesiątą masy „króla”. Jeśli T. rex był lwem późnej kredy, to Nanotyrannus mógł być „gepardem” – zbudowanym bardziej do szybkości niż siły. Co dalej z nanotyrannusem? – Od tej publikacji dalej nasze środowisko powinno przyjmować domyślne założenie, że Nanotyrannus jest rzeczywistym gatunkiem – mówi Napoli. – Istnieje cały korpus badań, które trzeba będzie w dużej mierze ponownie ocenić. Jeśli tezy się potwierdzą, odkrycie może zmienić to, co wiemy o najsłynniejszym prehistorycznym drapieżniku Ziemi oraz rzucić nowe światło na innych mięsożerców późnej kredy. Autorzy dodają, że ich wyniki mogą też skłonić do szeroko zakrojonej rewizji poglądów na temat wzrostu i rozwoju T. reksa. – Nie jestem jeszcze gotów ogłosić, że każdy mniejszy szkielet tyranozaura to Nanotyrannus – mówi Steve Brusatte, paleontolog z University of Edinburgh. – Trzeba jednak przyznać, że argumenty za istnieniem nanotyrannusa są mocne. – To wspaniałe, gdy nowe dowody pokazują, że niektóre z naszych ukochanych przekonań jako badaczy tyranozaurów – najpewniej są błędne – dodaje. – Na tym polega nauka. Źródło: National Geographic
Pojawił się nowy władca mórz. U wybrzeży Wielkiej Brytanii odnaleziono szkielet nieznanego ichtiozaura
Ichtiozaury rządziły morzami przed milionami lat i wciąż wiele o nich nie wiemy. Być może skomplikowana mozaika zaczęła się właśnie składać w całość: wszystko dzięki odkryciu niemal kompletnego szkieletu tego pradawnego gada u brzegów Wielkiej Brytanii.
Naukowcy z Uniwersytetu w Manchesterze opublikowali w czasopiśmie „Papers in Palaeontology” pracę, która szczegółowo opisuje odnaleziony na brytyjskim wybrzeżu szkielet nigdy wcześniej nierozpoznanego ichtiozaura. To zwierzę, które przed milionami lat rządziło morzami i stanowi brakujące ewolucyjne ogniwo. Morski gad wielkości delfina Niemal kompletny szkielet gada odnaleziono w angielskim hrabstwie Dorset. Jego wielkość porównano z rozmiarem delfina i nazwano Xiphodracon goldencapensis, czyli Miecznikowym Smokiem z Dorset – na cześć miejsca znalezienia. Jest on nowym i niezwykle rzadkim gatunkiem ichtiozaura. Po szczegółowych badaniach okazało się, że zwierzę stanowi lukę w ewolucyjnym zapisie kopalnym ichtiozaurów. Co więcej, szczątki noszą ślady, które mogą być pozostałościami po jego ostatnim posiłku. Jest prawdopodobnie najbardziej kompletnym prehistorycznym gadem na świecie z okresu pliensbachu: trzeciego piętra dolnej jury. Pochodzi więc sprzed około 190 mln lat. Znalezisko z Wybrzeża Jurajskiego Wzdłuż brytyjskiego Wybrzeża Jurajskiego, znajdującego się na południe od Bristolu i wpisanego na listę światowego dziedzictwa UNESCO, odnajdywano kiedyś tysiące skamieniałości ichtiozaurów – głównie w czasach pionierskiej paleontolog Mary Anning. Jednak odkrycie opisywanego dzisiaj wczesnojurajskiego gada jest pierwszym od ponad 100 lat. Szkielet odnaleziono w 2001 roku w pobliżu Golden Cap w Dorset, ale dopiero niedawno został szczegółowo przeanalizowany przez paleontologów. W jego skład wchodzi czaszka z ogromnym oczodołem i długim, przypominającym miecz pyskiem – stąd wzięła się nazwa gada. Stwierdzono, że zwierzę miało około 3 metrów długości i żywiło się rybami oraz kałamarnicami. Okaz ma zostać wystawiony w Królewskim Muzeum Ontario w Toronto w Kanadzie. Czym były ichtiozaury? Trzeba tu powiedzieć, że ichtiozaury nie były dinozaurami. To morskie gady, których od lądowych kuzynów różniło przede wszystkim środowisko życia: władały morzami i oceanami, podczas gdy dinozaury przemierzały lądy. Ichtiozaury przypominały wyglądem i trybem życia rekiny czy delfiny, oddychały powietrzem, były stałocieplne i rodziły żywe potomstwo. Warto dodać, że ichtiozaury prawdopodobnie pojawiły się nawet 20 mln lat przed dinozaurami – na to wskazują zapisy kopalne. Pierwsze kręgi tych niezwykłych zwierząt odnaleziono w 1708 roku i uznano je za pozostałości po… Potopie. Dzisiaj wiemy już o nich znacznie więcej. Źródło: Papers in Palaeontology, Brittanica Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Naukowcy „ostrzelali” laserem dinozaurze jajo. Jaki był cel?
Określenie wieku skamieniałych jaj dinozaurów jest dla paleontologów sporym wyzwaniem. Chińscy badacze postanowili „ostrzelać” jedno z nich laserem. Ale nie był to rezultat ich frustracji, lecz próba sprawdzenia nowoczesnej metody naukowej.
Duże skupiska jaj dinozaurów są wyjątkowymi miejscami na paleontologicznej mapie świata. Jednym z nich jest stanowisko Qinglongshan w Kotlinie Yunyang w środkowych Chinach. Naukowcy zlokalizowali tam tysiące skamieniałych jaj sprzed dziesiątków milionów lat. Wyzwaniem jest precyzyjne określenie ich wieku. Laserem w jajo Istnieje niewiele metod, które umożliwiają precyzyjne wydatowanie jaj dinozaurów. Teraz, po raz pierwszy na potrzeby paleontologii, naukowcy zastosowali nową metodę datowania jaj dinozaurów, polegającą na „strzelaniu” laserami do fragmentów skorup jaj. To badanie chińscy eksperci opisali na łamach czasopisma „Frontiers in Earth Science”. Wykorzystano dwie skamieniałe skorupki ze stanowiska Qinglongshan. Pobrana próbka skamieniałości wypełnionego kalcytem jaja dinozaura pochodziła ze skupiska 28 jaj osadzonych w mułowcu z brekcją. Co ciekawe, jajo poddane badaniu wcale nie było gigantyczne. W najdłuższej osi mierzyło niecałe 20 cm, czyli mniej więcej tyle, ile jaja żyjących dzisiaj strusiów. Laser „wyczytał”, że jajo pochodzi z okresu późnej kredy w erze mezozocznej, co oznacza, że ​​ma około 85 milionów lat. To bardzo ciekawy dla paleontologów okres. Wówczas Ziemię nękała rozległa aktywność wulkaniczna. Jak działa nowa metoda? Zastosowana metoda to spektrometria masowa ze źródłem plazmowym sprzężonym indukcyjnie z wieloma kolektorami. Brzmi dość skomplikowanie, ale polega na pomiarze pierwiastków uranu i ołowiu, które działają w skamieniałości jak wbudowany zegar. – Użyliśmy mikrolasera do badania próbek skorupek jaj, odparowując minerały węglanowe w aerozol. Następnie analizujemy je za pomocą spektrometru masowego, aby zliczyć atomy uranu i ołowiu. Ponieważ uran rozpada się na ołów w stałym tempie, byliśmy w stanie obliczyć wiek, mierząc ilość zgromadzonego ołowiu – to jak zegar atomowy dla skamieniałości” – wyjaśniła dr Bi Zhao, badaczka w Hubei Institute of Geosciences. Co trzeba wiedzieć o Qinglongshan Przebadane przez ekspertów jajo pochodzi z pierwszego w Chinach narodowego rezerwatu skamieniałości jaj dinozaurów. Znajduje się tam ponad 3000 skamieniałych jaj w trzech miejscach. Większość skamieniałości jest osadzona w różnych skałach. Jaja pozostały w swoim pierwotnym miejscu i zachowały się w doskonałym stanie. Uważa się, że większość z nich należy do jednego gatunku, Placoolithus tumiaolingensis, należącego do rodziny Dendroolithidae, grupy charakteryzującej się wysoce porowatymi skorupkami jaj. Qinglongshan Dinosaur Fossil Site (z ang. Stanowisko skamieniałości dinozaurów Qinglongshan) można odwiedzić, gdyż jest przystosowane do ruchu turystycznego. Jego cechą charakterystyczną jest spektakularne zadaszenie. Źródło: Frontiers in Earth Science Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
Potwór sprzed 560 mln lat zaskoczył naukowców. Najstarszy znany drapieżnik
Pierwszy drapieżnik na Ziemi, znany nauce jako Auroralumina attenboroughii, został odkryty w Anglii i liczy sobie 560 milionów lat. To odkrycie zmienia dotychczasowe ustalenia na temat początków złożonego życia na naszej planecie.
Spis treści: Pierwszy drapieżnik na Ziemi znaleziony w Anglii Kiedy na świecie pojawiły się znane nam zwierzęta? Przełomowa skamieniałość Geolodzy trafili na skamieniałość najstarszego znanego nauce drapieżnika wśród zwierząt. Dalsze, bardziej zaawansowane badania przeprowadzili paleontolodzy. Okaz liczący 560 milionów lat jest spokrewniony z koralowcami, meduzami i ukwiałami do dziś żyjącymi na Ziemi. Pierwszy drapieżnik na Ziemi znaleziony w Anglii Wiek skamieniałości określono przy użyciu maleńkich, radioaktywnych minerałów. Cyrkonie, bo o nich mowa, działają jak zegary geologiczne – wskazują ilość obecnego uranu i ołowiu. Ta wiedza wystarczy, aby dokładnie określić wiek skały. Naukowcy nazwali nowo odkryte zwierzę Auroralumina attenboroughii. Pierwszy człon oznacza po łacinie „latarnię o świcie”, drugi to hołd dla słynnego biologa sir Davida Attenborough. Brytyjczyk ma też „własnego” lwa. Lew workowaty nazwany na cześć słynnego autora filmów przyrodniczych żył około 18 mln lat temu. Pierwszego drapieżnika na Ziemi, a właściwie jego skamieniałości, znaleziono w Charnwood Forest, niedaleko Leicester w Anglii. To nie pierwsze tego typu odkrycie w okolicy. W 1957 r. naukowcy trafili na odcisk w kamieniu przypominający paproć. Okazało się jednak, że to skamieniałość jednego z najstarszych znanych zwierząt – Charnia masoni. Kiedy na świecie pojawiły się znane nam zwierzęta? Auroralumina to zaledwie jedna z ponad 1000 skamieniałości odkrytych w 2007 r. Wówczas zespół naukowców z British Geological Survey spędził ponad tydzień w Charnwood Forest, czyszcząc powierzchnię skalną o powierzchni 100 m kw za pomocą szczoteczek do zębów i dysz ciśnieniowych. Dzięki temu uczeni mogli dostrzec wszelkie grudki i wypukłości. Odkrycie pierwszego drapieżnika na świecie stawia nowe pytania. Między innymi o to, kiedy na Ziemi pojawiły się współczesne grupy zwierząt. – Powszechnie uważa się, że współczesne grupy zwierząt, takie jak meduzy, pojawiły się 540 milionów lat temu, w eksplozji kambryjskiej. Ten drapieżnik jest jednak starszy o 20 milionów lat. To najwcześniejsze znane nam stworzenie, które ma szkielet. Jak dotąd znaleźliśmy tylko jedną skamieniałość, ale niezwykle ekscytująca jest świadomość, że muszą istnieć inne, wyjaśniające, kiedy na Ziemi zaczęło się złożone życie – komentuje dr Phil Wilby, kierownik paleontologii w British Geological Survey. Przełomowa skamieniałość Dr Frankie Dunn z Muzeum Historii Naturalnej Uniwersytetu Oksfordzkiego dodaje, że odkrycie z Charnwood Forest jest nie do porównania z dotychczasową wiedzą naukowców o zapisie kopalnym. Auroralumina „ma szkielet z gęsto upakowanymi mackami, które falowałyby w wodzie, chwytając przepływające jedzenie, podobnie jak współczesne koralowce i ukwiały”. Badania wykazały też, że pierwszy drapieżnik na Ziemi najprawdopodobniej żył w płytszej wodzie niż pozostałe organizmy, których skamieniałości znaleziono w okolicy. – Wszystkie skamieniałości na oczyszczonej powierzchni skały były zakotwiczone w dnie morza. Zostały przewrócone w tym samym kierunku przez popiół wulkaniczny, z wyjątkiem jednego, właśnie A. attenboroughii – tłumaczy Dunn. – Leży pod dziwnym kątem i wygląda na to, że został zmieciony w dół zbocza podczas potopu. Źródło: National Geographic Polska, British Geological Survey Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
W Polsce odnaleziono skamieniałość krokodyla. Zwierzę żyło 17 mln lat temu
Na terenie kopalni „Bełchatów” archeolodzy odnaleźli szczątki krokodyla z epoki miocenu. Mógł być to krewny współczesnych aligatorów.
Spis treści: Szczątki prehistorycznego krokodyla, który żył na terenie Polski Zwierzę pochodziło z okresu miocenu Krewny współczesnego krokodyla Naukowcy z Wydziału Geologii i Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego, Polskiej Akademii Nauk oraz Morawskiego Muzeum Ziemskiego z Czech prowadzili badania na terenie Pola Szczerców kopalni węgla brunatnego „Bełchatów” w województwie łódzkim. Badacze poszukiwali szczątków kręgowców, które żyły na tych ziemiach na długo przed istnieniem państwa polskiego. Szczątki prehistorycznego krokodyla, który żył na terenie Polski W trakcie badań badacze znaleźli tylko jeden fragment kości. – Na początku przypominał zwykły kawałek kości. Dopiero gdy go wypreparowaliśmy i obejrzeliśmy jego drugą, bardzo charakterystyczną stronę, to już nie było wątpliwości, że to jest płytka skórna krokodyla, czyli osteoderm – mówi PAP dr Marcin Górka z Wydziału Geologii UW, jeden z autorów odkrycia. – Analiza źródeł wykazała, że to najdalej wysunięte na północ szczątki krokodyla z okresu sięgającego 23 mln lat. W tym czasie – od miocenu po czwartorzęd – nie było stanowiska krokodyla położonego dalej na północ. Starsze, bo kredowe krokodyle, znane są ze Szwecji, zaś z okresu paleogenu również z Danii i aż z kanadyjskiej Arktyki – dodaje uczony. Szczątki krokodyla mają ok. 17 mln lat, co oznacza, że pochodzą z epoki miocenu. Była to najstarsza epoka neogenu, podczas której następował szereg przemian geologicznych skorupy ziemskiej. Wypiętrzenie nowych łańcuchów górskich zmieniło cyrkulację powietrza i wód. Okres ten charakteryzował się stosunkowo ciepłym klimatem i wilgotnością powietrza. Pod koniec epoki następowało stopniowe ochłodzenie, które prowadziło do formowania czap lodowych na Antarktydzie. Zwierzę pochodziło z okresu miocenu W miocenie doszło do rozprzestrzeniania się traw i formowania stepów, co sprzyjało ewolucji roślinności rosnącej na otwartych i rozległych terenach. Lasy tropikalne ustępowały lasom liściastym i sawannom. Nastąpił wówczas rozkwit ssaków, w tym przodków współczesnych zwierząt, takich jak konie, słonie i wielkie kotowate. – Ponieważ w miocenie klimat był o jakieś 3–4 stopnie cieplejszy niż obecnie, tak przynajmniej się szacuje, w związku z tym i wilgotność była większa. To powodowało, że bardzo bujnie w tych warunkach rozwijała się wszelaka roślinność. Klimat sprzyjał też występowaniu najróżniejszych gatunków zwierząt – morskich i lądowych. Szczątki tych ostatnich szczególnie licznie spotyka się w osadach krasowych i jeziornych – tłumaczy dr Górka. Naukowiec wyjaśnia, że miocen charakteryzowała również bardzo duża aktywność tektoniczna, zaznaczająca się głównie na terenach południowej i centralnej Polski. W wielu miejscach tworzyły się zapadliska, często wypełnione wodą. – Tak utworzone zbiorniki, jeziora, bagna sprzyjały rozwojowi roślinności, ale był to też rodzaj pułapki na wszelką materię roślinną i zwierzęcą, która do nich wpadała, a którą dziś możemy odkrywać – dodaje. Krewny współczesnego krokodyla Jednym z przykładów takich zwierząt były krokodyle, które przecież kojarzą się nie z klimatem występującym obecnie w Polsce, a raczej z obszarami tropikalnymi lub subtropikalnymi. Jednak to właśnie był klimat naszej części Europy we wczesnym i środkowym miocenie. Wówczas region ten miał być siedliskiem dwóch różnych rodzajów krokodyli – Gavialosuchus i Diplocynodon. Dr Górka wyjaśnia, że ten pierwszy był zwierzęciem morskim, które osiągało ponad 6 metrów długości. Z kolei Diplocynodon miał być krokodylem endemicznym, przeważnie słodkowodnym, lecz znacznie mniejszym, bo osiągającym od 1,5 do 3 metrów. – Odnaleziona przez nas płytka nie posiada stuprocentowych cech, które mogły świadczyć, z którym rodzajem mamy do czynienia. Jednak najprawdopodobniej był to wymarły już Diplocynodon, krewny współczesnym aligatorów – zwraca uwagę dr Górka. Źródło: PAP Nauka w Polsce Nasz autor Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal+, obecnie pracuje w RMF FM. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu. Pisze przede wszystkim o archeologii i przyrodzie. Prywatnie bardzo zainteresowany polityką.
Na pustyni Gobi odkryto skamieniałość nieznanego ssaka z czasów dinozaurów
Był wielkości myszy, żył na terenie dzisiejszej Mongolii w młodszej epoce kredy około 100-66 milionów lat temu. Po bliższym zbadaniu okazało się, że należał do zupełnie nieznanego rodzaju ssaków.
Spis treści Ravjaa ishiii – nowy, nieznany ssak Pustynia Gobi to raj dla paleontologów Kiedy pojawiły się pierwsze ssaki? Międzynarodowy zespół paleontologów z Mongolii i Japonii znalazł na pustyni Gobi skamieniałość wczesnego ssaka. Niewielkie zwierzę żyło w okresie kredy, kiedy w środowisku dominowały gady – mniejsze i większe dinozaury. Po bliższym zbadaniu okazało się, że ssak to nie tylko nieznany gatunek. Należy też do zupełnie nowego rzędu w klasyfikacji biologicznej. O nowym odkryciu poinformowano na łamach polskiego czasopisma naukowego „Acta Palaeontologica Polonica”. Ravjaa ishiii – nowy, nieznany ssak Zespół naukowców z Japonii i Mongolii ogłosił odkrycie nowego gatunku ssaka z okresu późnej kredy, na pustyni Gobi w Mongolii. Nowo opisany gatunek nazwano Ravjaa ishiii, na cześć Dulduityna Danzanravjaa, mongolskiego mnicha buddyjskiego z XIX wieku, oraz Kenichiego Ishiiego, byłego dyrektora Hayashibara Museum of Natural Sciences, który był motorem współpracy badawczej między Japonią a Mongolią. Mały ssak został zidentyfikowany na podstawie centymetrowego fragmentu żuchwy znalezionego podczas ekspedycji w 2019 roku. Pierwsze badania sugerowały, że Ravjaa ishiii należy do rodziny Zhelestidae, grupy ssaków znanych już z okresu kredy. Jednak jego wyjątkowo zbudowane zęby trzonowe i charakterystyczny kształt żuchwy skłoniły badaczy do ustanowienia całkiem nowego rzędu ssaków, choć bliskiego Zhelestidae. Odkrycie sugeruje, że ten rząd ssaków zamieszkiwał nie tylko obszary przybrzeżne, jak wcześniej sądzono, ale także tereny w głębi lądów. Miejsce, w którym dokonano odkrycia, datowane jest na okres kredy, czyli 100-66 mln lat temu. Wtedy to na lądach zaczęły dominować rośliny okrytonasienne. Solidna budowa zębów Ravjaa ishiii przypomina uzębienie współczesnych ssaków odżywiających się nasionami i owocami. Wygląda więc na to, że już w tamtym czasie ssaki wykorzystywały zasoby dostarczane przez kwitnące rośliny. Pustynia Gobi to raj dla paleontologów Nowego ssaka znaleziono w formacjach Djadokhta oraz Baruungoyot na pustyni Gobi w Mongolii. To jedne z najważniejszych naukowo osadów geologicznych z okresu kredy na świecie. Formacja Djadokhta słynie z doskonale zachowanych skamieniałości dinozaurów z rodzajów protoceratops i welociraptor. Formacja Baruungoyot, nieco młodsza i znajdująca się na południowy zachód od Djadokhta, to podobne środowisko pustynne, dodatkowo z osadami fluwialnymi (rzecznymi). Znaleziono tam m.in. pozostałości teropodów (dinozaurów dwunożnych), jaszczurek oraz ssaków. Obie formacje są ważnymi stanowiskami paleontologicznymi i prawdziwą mekką dla paleontologów badających okres kredy. Kiedy pojawiły się pierwsze ssaki? Pierwsze ssaki pojawiły się około 225 milionów lat temu, w okresie triasu, w erze mezozoicznej. Wyewoluowały z grupy ssakokształtnych gadów zwanych cynodontami. To zwierzęta, które miały już wiele cech przypominających ssaki, takich jak zróżnicowane zęby, sierść zamiast łusek i przypuszczalnie były stałocieplne. Wczesne ssaki były niewielkie, przypominały dzisiejsze ryjówki i prowadziły głównie nocny tryb życia, co pomogło im przetrwać w świecie zdominowanym przez dinozaury. Ich rozwój był początkowo powolny, ale z czasem przystosowały się do różnych środowisk. Dopiero po wielkim wymieraniu kredowym, około 66 milionów lat temu, ssaki zaczęły gwałtownie różnicować się i zajmować nowe nisze ekologiczne, co doprowadziło do powstania ogromnej różnorodności form, jaką znamy dzisiaj. Źródło: iScience, Acta Palaeontologica Polonica Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Był na szczycie łańcucha pokarmowego. Tak wyglądał pradrapieżnik sprzed 30 milionów lat
Paleontolodzy odkryli w Egipcie doskonale zachowaną czaszkę drapieżnika sprzed 30 mln lat. Bastodont, bo taką otrzymał nazwę, żył przed wyewoluowaniem kotów, psów czy hien.
Spis treści: Przerażający hienodont z Egiptu Okoliczności odkrycia pradrapieżnika Pradrapieżnik jak egipska bogini Jak się okazuje, Egipt to nie tylko raj dla archeologów i pasjonatów historii starożytnej. Egipsko-amerykański zespół naukowców ogłosił właśnie ważne odkrycie paleontologiczne. Dotyczy dzikiego zwierzęcia, które żyło 30 milionów lat temu w rejonie dzisiejszej oazy Fajum w północnym Egipcie. Przerażający hienodont z Egiptu Odkryta czaszka należy do zwierzęcia z rodziny hienodontów, którego nazwano bastetodontem (łac. Bastetodon syrtos) – czytamy w artykule opublikowanym w „Journal of Vertebrate Paleontology”. Pradrapieżnik posiadał ostre zęby podobne do hien i potężne mięśnie szczęki. Był wielkości lamparta i ważył nie więcej niż 30 kg. Ostatecznie wymarł – nie przetrwał do naszych czasów. Znajdował się na szczycie łańcucha pokarmowego. Oznacza to, że nie zagrażało mu w zasadzie żadne inne zwierzę i to on polował. A wszystko to rozgrywało się w czasach, gdy nasi przodkowie bardziej przypominali małpy niż ludzi. Być może na nich żerował, podobnie jak na poprzednikach współczesnych hipopotamów czy słoni. Warto wspomnieć, że 30 mln temu był to obszar porośnięty gęstym lasem, a dziś – pustynia. Okoliczności odkrycia pradrapieżnika Taka historia powtarza się w czasie wykopalisk archeologicznych i paleontologicznych bardzo często. Do ważnych znalezisk dochodzi w ostatni dzień wielotygodniowych prac. Tak też było w przypadku znaleziska hienodonta. – Przez wiele dni zespół skrupulatnie wykopywał warstwy skał datowane na około 30 milionów lat. Gdy już mieliśmy kończyć naszą pracę, jeden z członków zespołu zauważył coś niezwykłego – grupę dużych zębów wystających z ziemi – wspomina paleontolożka i główna autorka badania Shorouq Al-Ashqar z Uniwersytetu w Mansurze i Uniwersytetu Amerykańskiego w Kairze. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/02/Low-ResShorouq-Al-Ashqar-the-lead-author-with-the-Bastetodon-syrtos-skull-and-a-Bastet-statue-2e39564.jpg" width="663" height="700" alt="Główna autorka badania Shorouq Al-Ashqar prezentuje znalezisko i figurkę boginii, która zainspirowała nową nazwę gatunkową" title="Główna autorka badania Shorouq Al-Ashqar prezentuje znalezisko i figurkę boginii, która zainspirowała nową nazwę gatunkową" /> Podekscytowany odkrywca zawołał pozostałych członków zespołu. Okazało się, że natrafił na prawie kompletną czaszkę prehistorycznego drapieżnika. – Jest to marzenia każdego paleontologa zajmującego się kręgowcami – podkreśla Al-Ashqar. Pradrapieżnik jak egipska bogini Odkrycia dokonano w Egipcie. Dlatego naukowcy postanowili tego drapieżnika z rodziny hienodontów, bastodontem. Pierwszy człon nazwy gatunkowej „basto” pochodzi od imienia bogini egipskiej, Bastet. Przedstawiano ją jako kobietę z kocią głową, we wczesnych etapach cywilizacji egipskiej – lwią. Była córką boga słońca Ra i chroniła ognisko rodzinne i zdrowie ludzi. – Odkrycie bastetodonta jest znaczącym osiągnięciem w zrozumieniu różnorodności i ewolucji hienodontów oraz ich globalnego rozmieszczenia – uważa Al-Shorouq. Miejsce dokonania znaleziska nie jest przypadkowe. Jak wyjaśnia jeden z autorów badania dr Matt Borths, kurator z Muzeum Historii Naturalnej Duke Lemur Center na Duke University w Durham, Fajum jest jednym z najważniejszych obszarów, jeśli chodzi o skamieniałości w Afryce. – Bez niego niewiele wiedzielibyśmy o początkach afrykańskich ekosystemów i ewolucji afrykańskich ssaków, takich jak słonie, naczelne i hienodonty – podkreśla naukowiec. W jego ocenie to nie koniec znalezisk. Najnowsze odkrycie pokazało, że w tej części Sahary nadal wiele skrywa się paleontologicznych sensacji. Źródło: Journal of Vertebrate Paleontology Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Naukowcy odkryli skamieniałą kijankę-gigantkę. Tak starej jeszcze nikt nie znalazł
Skamieniała kijankę sprzed około 161 milionów lat odkryli naukowcy w Patagonii w Ameryce Południowej. Nie dość, że jest to najstarsze takie znalezisko, to skamieniałość tej kijanki jest największa, jaką do tej pory rozpoznano.
Spis treści: Gdzie odkryto najstarszą kijankę świata? Jak wyglądała najstarsza kijanka świata? Żaba żabie nie jest równa Kijanki są larwami płazów bezogonowych, w tym żab i ropuch. W takiej formie posiadają wiele cech zbliżonych do ryb: prowadzą wodny tryb życia, poruszają się i wygląda podobnie do tych zwierząt. Żaby istniały już miliony lat temu. Teraz naukowcy uzyskali bezcenny wgląd w ewolucję tych płazów. Tym razem namierzyli skamieniałości kijanek w Patagonii w Ameryce Południowej. Pod kilkoma względami są wyjątkowe. Analizy ukazały się w prestiżowym czasopiśmie naukowym „Nature”. Gdzie odkryto najstarszą kijankę świata? Do znaleziska kijanki żaby z gatunku Notobatrachus degiustoi doszło w obrębie kamieniołomu w Estancia La Matilde w prowincji Santa Cruz w Argentynie. W miejscu tym odkryto również setki dorosłych osobników N. degiustoi. Kamieniołom jest częścią formacji La Matilde, która pochodzi z okresu środkowej jury (około 168–161 milionów lat temu). Jest to najstarsza znana dotychczas kijanka znana z zapisu kopalnego. Odkrycie rzuca światło na ewolucję żab i ropuch. Najstarsze skamieniałe żaby odkrywane przez paleontologów pochodzą z późnego triasu (około 217–213 milionów lat temu). Dotychczas najstarsze kijanki pochodziły sprzed okresu kredy i datowano je na około 145 mln lat. Dlatego nowego odkrycie jest tak ważne. Jak wyglądała najstarsza kijanka świata? Skamieniałość zachowała się całkiem nieźle. Widoczna jest głowa, większość ciała i część ogona, a także tkanki miękkie, takie jak oczy, nerwy i kończyna przednia, co sugeruje, że kijanka była na późnym etapie metamorfozy. Z analizy naukowców wynika, że kluczowe cechy dzisiejszych kijanek, takie jak ich system filtrowania, wyewoluowały u płazów już około 161 mln lat temu. Przy szacowanej długości prawie 16 cm, kijanka była również gigantem. Wiele dorosłych żab N. degiustoi, również uważanych za giganty, wcześniej odkryto w tym samym kamieniołomie. Badanie pokazuje, że jest to jeden z niewielu gatunków, które mają zarówno gigantyczne kijanki, jak i gigantyczne żaby. Kijanki wśród większości dzisiejszych żab osiągają długość około 3 do 11 cm. Ale należy pamiętać, że dziś żyją nawet większe żaby, wśród nich jest na przykład goliat płochliwy, który osiąga do 30 długości i 3 kg wagi. Odkrycie tego nowego okazu pokazuje, że kluczowe cechy ciała kijanki były już obecne na wczesnym etapie ewolucji tego rzędu płazów. Dwuetapowy cykl życia z drastyczną metamorfozą był już obecny wśród żab około 161 milionów lat temu i trwa po dziś dzień. Co ciekawe, kijanki wykluwają się ze skrzeku, czyli żabich „jajeczek”. Niedawno naukowcy ustalili, że skrzek kanadyjskiej żaby lamparciej zawiera enzymy o ciekawych właściwościach. Może być on pomocny w terapii nieuleczalnych obecnie odmian białaczki i chłoniaka. Żaba żabie nie jest równa Co prawda gdy myślimy o żabach, stają nam przed oczami zwierzątka z wystającymi oczami, bez ogona i z błoniastymi tylnymi łapami. Płazy te są przystosowane z reguły do skakania i pływania. Ich skóra jest gładka i wilgotna. Należy jednak pamiętać, że co prawda wiele z nich żyje przede wszystkim w wodzie, to, ku zaskoczeniu wielu, można je też spotkać na lądzie: w norach lub na drzewach. Na przykład żaba Hyperolius występuje na sawannach, w buszu i w lasach Afryki, na południe od Sahary. Wspina się po drzewach z pomocą chwytliwych przylepek na łapach. Z kolei latająca żaba nogolotka jawajska (Rhacophorus) żyje na Jawie i może pochwalić się umiejętnością lotu ślizgowego na dystansie kilkunastu metrów. Źródło: <a href="https://nlcontent.springernature.com/d-redirect/TIDP3378577X7ACA3056E0E1435394B05127113E384BYI4/?url=https%3a%2f%2fwww.nature.com%2farticles%2fs41586-024-08055-y&linksource=https%3a%2f%2fnemo-mail-monkey-live.springernature.app%2f15589138%2fpressReleases%2f%5bdossier-id%5d%3feditorialDomain%3dhttps%253A%252F%252Fpress.springernature.com%26publicationDomain%3dhttps%253A%252F%252Fdx.doi.org" target="_blank" rel="nofollow noopener">Nature. Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Zagadka największego stawonoga w historii Ziemi rozwiązana. Odtworzono jego głowę
Arthropleura, największy stawonóg w historii Ziemi, skrywała swoje tajemnice przez ponad 150 lat. Dopiero teraz, dzięki odkryciu we Francji, naukowcy zrekonstruowali wygląd jej głowy, rzucając światło na ten prehistoryczny gatunek.
Spis treści: Arthropleura, czyli gigant wśród stawonogów Kontrowersje wokół klasyfikacji Roślinożerny gigant Gigantyzm i tlen W karbonie, między 300 a 360 milionów lat temu, życie na Ziemi wyglądało zupełnie inaczej niż dziś. Wysokie stężenie tlenu w atmosferze (około 30% w porównaniu do współczesnych 21%) sprzyjało gigantyzmowi wśród owadów i stawonogów. W gęstych lasach roślin naczyniowych królowały olbrzymie stworzenia, a jedno z największych z nich – Arthropleura – pozostawało zagadką dla naukowców przez ponad 150 lat. Dopiero teraz, dzięki odkryciu dobrze zachowanych skamieniałości w Montceau-les-Mines we Francji, udało się zrekonstruować wygląd głowy tego gigantycznego stworzenia. Arthropleura, czyli gigant wśród stawonogów Arthropleura była prawdziwym kolosem. Ten bezkręgowiec, przypominający współczesne stonogi i wijące się skolopendry, osiągał długość nawet 2,7 metra i ważył około 50 kilogramów. Z długim, segmentowanym ciałem i aż 44 parami nóg, Arthropleura pozostaje największym znanym stawonogiem, jaki kiedykolwiek istniał na Ziemi. Do tej pory jednak naukowcom brakowało kluczowego elementu: głowy. W większości odkrytych wcześniej skamieniałości znajdowano jedynie fragmenty pancerza zwierzęcia, często pozostawione podczas zrzucania skóry, co uniemożliwiało pełne zrozumienie anatomii Arthropleura. Wszystko zmieniło się, gdy odkryto dwa niemal kompletne skamieniałości młodocianych osobników z głowami. To pozwoliło naukowcom na odtworzenie wyglądu otworu gębowego tego pradawnego stawonoga. Nowe skamieniałości, choć niewielkie (mierzą zaledwie 5 centymetrów długości), dostarczyły bezprecedensowych informacji na temat budowy głowy Arthropleura. Rekonstrukcja ujawniła, że głowa tego stawonoga miała kształt zbliżony do koła, z dwoma długimi czułkami, małymi żuwaczkami ukrytymi pod spodem oraz charakterystycznymi słupkami ocznymi. Te ostatnie są cechą rzadko spotykaną u stonóg czy wijów. Odkrycie to sugeruje, że młode Arthropleura mogły prowadzić amfibiotyczny tryb życia. Kontrowersje wokół klasyfikacji Odkrycie głowy Arthropleura pozwoliło również rozstrzygnąć trwającą od dziesięcioleci debatę na temat tego, do której grupy stawonogów należy to stworzenie. Podobnie jak współczesne stonogi, Arthropleura miała po dwie pary nóg na każdy segment ciała, co sugeruje jej pokrewieństwo z tymi zwierzętami. Jednak cechy głowy, takie jak umiejscowienie żuwaczek, były bardziej charakterystyczne dla wijów, co długo utrudniało jednoznaczną klasyfikację. Badacze, na czele z paleobiologiem Mickaëlem Lhéritierem z Uniwersytetu Claude'a Bernarda w Lyonie, ustalili, że Arthropleura była hybrydą. Miała ciało stonogi, ale głowę bardziej zbliżoną do wijów. Najnowsze badania jednak przeważają szalę na korzyść jej klasyfikacji wśród stonóg. Roślinożerny gigant Choć wygląd Arthropleura może budzić grozę, jej styl życia był najprawdopodobniej znacznie mniej przerażający. Naukowcy uważają, że podobnie jak współczesne stonogi, była roślinożercą. W przeciwieństwie do wijów nie posiadała kłów jadowych ani innych przystosowań do polowania. Sposób, w jaki była zbudowana, sugeruje również, że nie była szybkim drapieżnikiem. Miała raczej powolny, miarowy sposób poruszania się, typowy dla stonóg. Arthropleura żyła w wilgotnych lasach w pobliżu równika, który w czasie ery karbonu znajdował się w okolicach dzisiejszej Europy i Ameryki Północnej. Wraz z nią żyły inne gigantyczne stawonogi, takie jak dwumetrowe skorpiony (Pulmonoscorpius) czy ogromne ważki o rozpiętości skrzydeł dochodzącej do 60 centymetrów. Wysoka wilgotność oraz bujne lasy torfowe sprzyjały szybkiemu rozwojowi i adaptacji wielu form życia. Gigantyzm i tlen Jedną z głównych teorii wyjaśniających gigantyczne rozmiary stawonogów w karbonie jest wysoka zawartość tlenu w atmosferze.Umożliwiała ona efektywniejsze zaopatrywanie w tlen nawet najbardziej odległych części ciała stawonogów, które oddychają przez spirakle – otwory prowadzące do sieci tchawkowej. Dzięki temu większe stworzenia mogły być zaopatrywane w tlen, co pozwalało im na osiągnięcie imponujących rozmiarów. Odkrycie głowy Arthropleura to dopiero początek. Naukowcy mają nadzieję, że kolejne skamieniałości, zwłaszcza dorosłych osobników, pozwolą lepiej zrozumieć sposób oddychania tego stworzenia oraz inne aspekty jego biologii. Możliwe, że w przyszłości uda się ustalić, czy Arthropleura używała tchawek, podobnie jak owady, czy może miała bardziej zaawansowany system oddechowy, podobny do płucotchawek pająków. Źródło: Science Advances. Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Odkryto skamieniałość larwy sprzed 520 mln lat. Zachował się jej mózg i inne organy wewnętrzne
Niezwykła skamieniałość sprzed pół miliarda lat odkrywa sekrety ewolucji życia na Ziemi. To larwa wielkości ziarenka maku. Należy do wczesnych stawonogów i jest praprzodkiem dzisiejszych owadów, pająków i krabów.
W tym artykule: Jakie organizmy żyły na Ziemi w kambrze? Czego można dowiedzieć się ze skamieniałości? Mózg sprzed pół miliona lat Jaka grupa zwierząt najliczniej występuje na Ziemi? Nie są to ssaki ani ptaki, ani żadne z kręgowców. Tylko stawonogi, bezkręgowce z chitynowym egzoszkieletem, hemolimfą zamiast krwi i ciałem podzielonym na segmenty. Stawonogami są m.in. owady i skorupiaki. Na razie naukowcy opisali ponad 1170 tys. gatunków należących do tej grupy. Jednak na pewno jest ich znacznie więcej. Stawonogi pojawiły się na Ziemi przed milionami lat. Pierwsze zwierzęta zaliczane do typu Arthopoda wyewoluowały ponad 500 mln lat temu. Trudno sobie wyobrazić, by tak stare skamieniałości pokazywały coś więcej niż ogólny plan budowy ciała dawnego organizmu. A jednak. W najnowszym numerze „Nature” naukowcy donoszą o odkryciu larwy wielkości ziarenka maku. Pochodzi sprzed 520 mln i ma dobrze zachowane organy wewnętrzne – w tym mózg. Organizm ten należy do gatunku nazwanego Youti yuanshi. Jakie organizmy żyły na Ziemi w kambrze? Około pół miliarda lat temu w historii życia na Ziemi rozpoczął się bardzo szczególny okres. Jest określany jako tzw. eksplozja kambryjska. Na świecie pojawiają się wówczas złożone organizmy, które jako pierwsze zaczynają przypominać dzisiejsze zwierzęta. Wcześniej, w okresie ediakarańskim, życie na Ziemi reprezentowały formy najprostsze – wyglądające jak gąbki albo płaskowce najczęściej nieruchome stworzenia, które żyły przytwierdzone do dna morskiego. Niekiedy składały się tylko z kilku warstw komórek. Czasami trudno rozstrzygnąć, czy ediakarańskie skamieniałości to pojedynczy osobnik, czy raczej kolonia. W kambrze, ok. 520 mln lat temu, wszystko się zmienia. Skamieniałości ze stanowisk z tego okresu – np. ze skał znanych jako łupki z Burgess – pokazują bogactwo gatunków dwubocznie symetrycznych. Z eksplozji kambryjskiej pochodzą piękne i skomplikowane skamieniałości trylobitów, czyli wymarłych stawonogów. Trylobity mają pancerze i liczne odnóża, są mobilne i szybko ewoluują, dając początek wielu dzisiejszym grupom zwierząt. Czego można dowiedzieć się ze skamieniałości? Odciski zwierząt na skałach z łupków z Burgess są wyjątkową naukową gratką. Zazwyczaj z okresu sprzed kilkuset milionów lat nie zachowuje się nic poza szkieletem. Jednak tamta kolekcja życia kambryjskiego zdradzała znacznie więcej. Badający ją paleontolodzy byli w stanie dopatrzyć się w skamieniałościach z Burgess skrzeli, przewodów pokarmowych, a nawet zwojów nerwowych. Oczywiście, elementy te zostały ściśnięte i skompresowane, co utrudniało rozróżnienie np. poszczególnych organów wewnętrznych i odtworzenie anatomii wczesnych stawonogów. I dlatego właśnie opisana w „Nature” larwa Youti yuanshi jest tak szczególna. Organizm ten – mający tylko cztery milimetry długości – zachował się w trzech wymiarach. Naukowcy przebadali go m.in. tomografem i zyskali obrazy pozwalające odtworzyć wewnętrzną budowę zwierzęcia. Mózg sprzed pół miliona lat Okazało się, że larwa Youti yuanshi miała rozwinięty układ pokarmowy oraz układ krążenia. Ale także mózg oraz skupiska nerwów sięgające odnóży oraz wyrostków czuciowych znajdujących się na ciele. „Poziom złożoności anatomicznej jest niezwykły jak na tak prehistoryczny organizm” – napisano w oświadczeniu prasowym Uniwersytetu Durham. – Kiedy marzyłem o skamieniałości, którą najbardziej chciałbym odkryć, zawsze wyobrażałem sobie larwę stawonoga – mówi dr Martin Smith, główny autor pracy. – Jednak larwy są tak małe i delikatne, że szanse na znalezienie ich skamieniałości wynoszą praktycznie zero. A przynajmniej tak myślałem! Naukowiec przyznaje, że gdy zobaczył doskonale zachowaną strukturę wewnętrzną okazu Youti yuanshi, dosłownie „szczęka mu opadła”. Przebadana larwa Youti yuanshi została odkryta w Chinach. Należy do zbiorów Uniwersytetu Yunnan. Zdaniem badaczy będzie odtąd stanowiła punkt odniesienia dla bardziej płaskich odcisków zwierząt kambryjskich (takich jak te z łupków z Burgess). Analiza jej budowy pozwoli odtworzyć kolejne etapy ewolucji, przez które musiały przejść zwierzęta ediakarańskie, by przekształcić się we wczesne stawonogi, stworzenia z mózgiem, oczami i wyodrębnionymi kończynami. Źródła: Phys.org, Nature, Natural History Museum Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Paleontolodzy przebadali szczątki gigantycznego ichtiozaura. To największy gad morski w historii
Na plaży w Wielkiej Brytanii znaleziono skamieniałą żuchwę olbrzymiego zwierzęcia, mającą ponad 2 metry długości. To ichtiotytan – największy gad morski w historii.
W tym artykule: Największy gad morski – to już drugi, większy egzemplarz Wielkiego ichtiozaura odnaleziono na brytyjskim wybrzeżu Największy gad morski ma wielu mniejszych krewnych Ten wielki ichtiozaur mógł być jeszcze większy Największego gada morskiego odkryli amatorzy – ojciec z córką Ichtiozaury: morskie giganty sprzed 200 milionów lat Czy największy gad morski być na pewno tak wielki? Paleontolodzy z Wielkiej Brytanii, Niemiec i USA zidentyfikowali kości jako szczękę nowego gatunku ogromnego ichtiozaura, prehistorycznego gada morskiego. Szacunki sugerują, że ten oceaniczny olbrzym miał ponad 25 metrów długości. To jak dotąd największy gad morski. Największy gad morski – to już drugi, większy egzemplarz Gigantyczną kość znaleźli w 2020 r. poszukiwacze-amatorzy – Justin i Ruby Reynolds, mieszkańcy miejscowości Braunton w hrabstwie Devon. Ojciec i córka, wówczas 11-letnia, wypatrywali skamieniałości na plaży w nadmorskim miasteczku Blue Anchor w Somerset. Od razu zdali sobie sprawę, że znaleźli coś niezwykłego. Powiadomili dr. Deana Lomaksa, paleontologa z Uniwersytetu w Manchesterze. Dr Lomax skontaktował się z kolei z innym poszukiwaczem skamieniałości – Paulem de la Sallem. De la Salle odkrył podobną, ogromną żuchwę ichtiozaura w 2016 roku w pobliskim Lilstock. Nowy okaz z Blue Anchor jest jednak lepiej zachowany. Wielkiego ichtiozaura odnaleziono na brytyjskim wybrzeżu Paleontolodzy szacują, że olbrzymia szczęka ma około 200 milionów lat. Pochodzi z końca triasu. W tym czasie gigantyczne ichtiozaury żyły w morzach i oceanach, a wielkie dinozaury chodziły po lądach. Były to ostatnie chwile wielkich gadów – wkrótce wydarzył się kataklizm znany jako wymieranie późnotriasowe. Oba okazy – z Blue Anchor i Lilstock – należą najprawdopodobniej do tego samego gatunku. Oba stanowiska archeologiczne to ta sama formacja skalna, zwana Westbury Mudstone. W tej okolicy znaleziono wiele cennych skamieniałości. Największy gad morski ma wielu mniejszych krewnych Ichthyotitan severnensis – tak naukowcy postanowili nazwać nowego gada-rekordzistę. Odkrycia de la Sallesa i Reynoldsów są wyjątkowe. Te dwa znaleziska są najpóźniejszymi znanymi nauce szczątkami wielkich ichtiozaurów. Od swoich ostatnich znanych krewnych – ichtiozaurów Shonisaurus sikanniensis z Kolumbii Brytyjskiej w Kanadzie i Himalayasaurus tibetensis z Tybetu w Chinach – dzieli je ok. 13 mln lat. Ten wielki ichtiozaur mógł być jeszcze większy Badania nad Ichthyotitan severnensis opublikowano właśnie w czasopiśmie naukowym „PLOS ONE”. Nowy gatunek ichtiozaura jest prawdopodobnie największym gadem morskim, jaki kiedykolwiek został formalnie opisany. To jednak nie wszystko – jeden z autorów badania, Marcello Perillo z Uniwersytetu w Bonn w Niemczech, dowodzi że w chwili śmierci zwierzę nadal rosło. Być może więc czekają nas dalsze odkrycia jeszcze większych osobników I. severnensis. Największego gada morskiego odkryli amatorzy – ojciec z córką Paleontolodzy byli pod dużym wrażeniem wiedzy i odpowiedzialności poszukiwaczy-amatorów. Zaprosili więc Justina i Ruby Reynoldsów do wspólnej pracy przy badaniach skamieniałości. Ruby Reynolds to prawdopodobnie jedyna 15-latka na świecie, która pomogła odkryć i nazwać nowy gatunek wymarłego gada. Oba okazy – Ruby i Justina Reynoldsów oraz Paula de la Salle – wkrótce zostaną wystawione w Bristol Museum and Art Gallery. Ichtiozaury: morskie giganty sprzed 200 milionów lat Ichtiozaury, z których wiele wyglądało jak współczesne delfiny, wyewoluowały po raz pierwszy we wczesnym triasie, ok. 250 milionów lat temu. W ciągu kilku kolejnych milionów lat niektóre osiągnęły długość co najmniej 15 metrów. W późnym triasie (czyli ok. 200 milionów lat temu) na Ziemi pojawiły się największe ichtiozaury, w tym nowo opisany Ichthyotitan severnensis. Panowanie tych gigantów nie trwało jednak długo. Chociaż niektóre mniejsze gatunki ichtiozaurów przetrwały, te największe wyginęły podczas wymierania późnotriasowego. Czy największy gad morski być na pewno tak wielki? Ponieważ jednak (póki co) dysponujemy tylko dwoma skamieniałościami nowego giganta, autorzy badania podkreślają, że potrzebne są dalsze dowody paleontologiczne, by potwierdzić rozmiary I. severnensis. – Badania tych dwóch skamieniałości trwają już prawie osiem lat – mówi dr Lomax. – Niezwykłe jest to, że gigantyczne ichtiozaury wielkości płetwala błękitnego pływały w oceanach wokół Wielkiej Brytanii w okresie triasu. Te kości szczęki rozbudzają nasz apetyt. Może pewnego dnia zostanie odnaleziona kompletna czaszka lub szkielet jednego z tych olbrzymów? – ma nadzieję badacz. Żródło: PLoS ONE.
Odnaleziono 5 nowych skamieniałości „chińskiego smoka”. W końcu udało się opisać to stworzenie
Paleontolodzy po raz pierwszy opisali skamieniałość niezwykłego gada morskiego sprzed 240 milionów lat. Ze względu na jego wygląd naukowcy nazywają go chińskim smokiem.
W tym artykule: Badania pozwoliły opisać nowego dinozaura Stworzenie przypomina mitologicznego smoka Naukowcy ustalili potencjalne pokrewieństwa Dinocephalosaurus orientalis to stworzenie, które zostało po raz pierwsze opisane w 2003 roku. Skamieniałość ta została odnaleziona w prowincji Kuejczou w południowych Chinach. Paleontolodzy ustalili wówczas, że zwierzę żyło w triasie środkowym, czyli ok. 240 milionów lat temu. Chociaż naukowcy podejrzewali, że był to morski gad, to jednak przez 20 lat nie udało się dokładnie opisać gatunku. Badania pozwoliły opisać nowego dinozaura Na łamach czasopisma naukowego „Earth and Environmental Science Transactions of The Royal Society of Edinburgh” ukazał się właśnie artykuł, w którym międzynarodowy zespół naukowców informuje o swoich dotychczasowych osiągnięciach związanych z identyfikacją Dinocephalosaurus orientalis. Badacze stwierdzili, że w ciągu ostatnich 10 lat udało się odnaleźć pięć nowych skamieniałości tego gatunku. To pozwoliło na pierwszy opis całego szkieletu tego triasowego gada. – Szkielet pozaczaszkowy ma aż 6 metrów długości i charakteryzuje się długim ogonem i jeszcze dłuższą szyją – napisali w artykule naukowcy z Chin, Stanów Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii. Naukowcy nazwali stworzenie „chińskim smokiem”. To dlatego, że jego szkielet bardzo przypomina zwierzę znane z mitologii tego kraju. Stworzenie przypomina mitologicznego smoka – Odkrycie dodatkowych skamieniałości pozwoliło nam po raz pierwszy zwizualizować wygląd tego niezwykłego zwierzęcia w całości. Przypomina długiego, wężopodobnego, mitycznego chińskiego smoka. Jesteśmy pewni, że Dinocephalosaurus orientalis pobudzi wyobraźnię na całym świecie ze względu na swój wspaniały wygląd – powiedział dr Nick Fraser z Muzeum Narodowego Szkocji, jeden z autorów badania. Rodzaje dinozaurów - ciekawostki i opisy gatunków. Co wiemy o tych pradawnych gadach? Jakie rozróżniamy gatunki dinozaurów? Zapraszamy na wycieczkę do prehistorycznego świata, którym władały olbrzymie potwory. Badacze napisali, że Dinocephalosaurus orientalis mając 32 kręgi szyjne przypominał tanystrofy. To rodzaj gadów, które również żyły podczas środkowego triasu, około 230 milionów lat temu. Tak jak „chiński smok” miały 6 metrów długości, z czego sama szyja miała 3 metry. Skamieniałości tych stworzeń odkryto w Europie, na Bliskim Wschodzie, a także Chinach. Naukowcy przyznali również, że obydwa gady miały kilka wspólnych cech czaszki i podobne uzębienie. Naukowcy ustalili potencjalne pokrewieństwa – Dinocefalozaur jest jednak wyjątkowy, ponieważ ma o wiele więcej kręgów w szyi i tułowiu niż tanystrof. Ten gatunek był prawdopodobnie żyworodny, co oznacza, że rodził młode, a nie składał jaja. Był bardzo dobrze przystosowany do oceanicznego stylu życia. W skamieniałym żołądku jednego osobnika znaleźliśmy dobrze zachowane szczątki ryby – powiedział dr Stephan Spiekman, paleontolog z Muzeum Historii Naturalnej w Stuttgarcie. Naukowcy ustalili również, że pomimo pewnych wizualnych podobieństw chiński smok nie był blisko spokrewniony z plezjozaurami. To rząd wymarłych wodnych gadów, które występowały na Ziemi w okresie od około 240 do 65 milionów lat temu, czyli pomiędzy triasem a kredą. Co ciekawe, gady te stały się inspiracją dla słynnego potwora z Loch Ness. – To odkrycie to wysiłek międzynarodowy. We współpracy z kolegami ze Stanów Zjednoczonych i Europy wykorzystaliśmy nowo odkryte okazy, aby poszerzyć naszą dotychczasową wiedzę na temat tego zwierzęcia. Wśród wszystkich niezwykłych znalezisk z triasu, których dokonaliśmy w prowincji Kuejczou, ten gad morski prawdopodobnie jest najbardziej niezwykły – powiedział dr Li Chun, główny autor badania i badacz w Instytucie Paleontologii w Pekinie. Źródło: Earth and Environmental Science Transactions of The Royal Society of Edinburgh. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Wielkie oszustwo. Przełomowa skamieniałość sprzed 280 mln lat została... namalowana farbą
Ta prehistoryczna jaszczurka zdumiewała ekspertów od prawie stu lat. Niestety, właśnie okazało się, że przynajmniej częściowo mamy do czynienia z oszustwem. Najcenniejszy naukowo obrys zwierzęcia został… namalowany.
W tym artykule: Sekrety dawnych skamieniałości Oszustwo naukowe Kto pomalował skamieniałość? Ultrarzadka skamieniałość została odkryta w 1931 roku we włoskich Alpach. Pochodzi sprzed 280 mln lat, a więc z czasów przed dinozaurami. Eksperci stwierdzili, że to jedna z najstarszych skamieniałości jaszczurek, jakie kiedykolwiek znaleziono. Została przypisana do gatunku Tridentinosaurus antiquus. Powstawały o niej liczne artykuły, była opisywana w książkach. Dlaczego? Gdy się uważnie przyjrzymy fotografii tej skamieniałości, zauważymy wyraźnie zaznaczony czarny obrys ciała zwierzęcia. Zdaniem badaczy była to sfosylizowana skóra. Czyli skamieniały fragment tkanek miękkich sprzed niemal 300 mln lat. Niestety, ta najcenniejsza część skamieniałości to zwykłe oszustwo. Jak dowodzą badacze w artykule opublikowanym właśnie w czasopiśmie naukowym „Palaeontology”, obrys prehistorycznej jaszczurki został zwyczajnie namalowany na skale czarną farbą. Sekrety dawnych skamieniałości Tkanki miękkie bardzo rzadko ulegają fosylizacji, czyli skamienieniu. Dzieje się tak dlatego, że zazwyczaj rozkładają się, zanim rozpoczyna się ten proces. Gdy jednak się zachowują, dostarczają naukowcom cennych informacji o zwierzęciu, do którego należały: o jego kolorze skóry, ułożeniu organów wewnętrznych, fizjologii. Skamieniałości prehistorycznych stworzeń morskich okazały się być czymś innym Reinterpretacja skamieniałości z okresu kambru sprzed ponad 500 milionów lat sugeruje, że nie należały do zwierząt. Co to mówi o ewolucji? Dlatego właśnie skamieniałość Tridentinosaurus antiquus została uznana za unikatową. Naukowcy wysnuwali teorie, jak doszło do tego, że skóra tej jaszczurki przetrwała do naszych czasów. Jednak – co może być zaskakujące – nikt jej bezpośrednio nie zbadał. Zwróciła na to uwagę dopiero dr Valentina Rossi z irlandzkiego University College Cork. I wraz z zespołem poddała T. antiquus całej serii skomplikowanych badań mikroskopowych. Oszustwo naukowe W pierwszym kroku naukowcy wykonali skany UV skamieniałości. Okazało się, że całą pokrywa jakiegoś typu powłoka. To jeszcze nie wzbudziło podejrzeń. Skamieniałości w przeszłości chroniono z pomocą różnych lakierów. Często robi się to nadal w przypadku skamieniałości, które znajdują się np. w gablotach na wystawie muzealnej. Zespół Rossi bardziej interesował się tym, co znajdzie pod tą ochronną warstwą. Naukowcy mieli nadzieję, że tkanki miękkie zachowały się na tyle dobrze, iż nadal da się z nich pozyskać cenne paleobiologiczne informacje. Żeby zbadać czarny materiał uznany za zwęgloną skórę, wykorzystano skaningową mikroskopię elektronową, spektroskopię dyspersji energii (EDS), mikrorentgenowską analizę dyfrakcyjną (µXRD) i kilka innych zaawansowanych technik analitycznych. Wyniki porównano z analizami innych materiałów. Okazały się zgodne – jednak nie z materiałami pochodzenia organicznego. Tylko z czarnym pigmentem często stosowanym na historycznych obrazach. To oznaczało, że uważana za najcenniejszą naukowo część skamieniałości została zwyczajnie namalowana. – Myślę, że mogę powiedzieć, iż wszyscy byliśmy trochę w szoku i trochę smutni – przyznaje dr Rossi. – Jednak później uświadomiliśmy sobie, że to tylko drobiazg w całej historii paleontologii. Kto pomalował skamieniałość? Na szczęście nie cała skamieniałość jest oszustwem. To, co znajduje się pod farbą, to prawdziwe resztki zwierzęcia, które żyło na Ziemi w permie. Dobrze widać niektóre fragmenty jego szkieletu – zwłaszcza kości udowe – oraz pokrywające jego ciało łuski. Co prawda farba nieco utrudni ich badanie, jednak nie będzie to niemożliwe. Najważniejsza pytanie związane z oszustem pozostaje na razie bez odpowiedzi. – Nie wiemy, kto to zrobił ani dlaczego – przyznaje dr Rossi. – Być może farba została nałożona w celu upiększenia okazu – dodaje badaczka. Jej odkrycie pokazuje, że dzięki nowoczesnym metodom badawczym możemy skutecznie weryfikować dawne znaleziska. I dowiadywać się więcej nie tylko o prehistorycznej florze i faunie Ziemi, ale i o ludziach, którzy dokonywali odkryć. Źródła: phys.org, Science Alert, Palaeontology. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Na Grenlandii odkryto olbrzymiego drapieżnika z okresu kambru. „Był groźny jak dzisiejsze rekiny”
Zespół naukowców z Wielkiej Brytanii odkrył skamieniałości gigantycznego drapieżnego stworzenia, które pochodziło z kambru. Oznacza to, że zwierzę żyło ok. pół miliarda lat temu.
W tym artykule: Wyjątkowe odkrycie, które sięga czasów kambru „Olbrzymi” drapieżnik miał ok. 30 cm długości Odkrycie rzuca światło na ewolucję strzałek morskich Kambr to pierwszy okres ery paleozoicznej, który trwał ok. 56 milionów lat, pół miliarda lat temu. To wtedy zachodziły ostatnie procesy górotwórcze orogenezy kadomskiej w Europie. Pod koniec tego okresu doszło do pierwszych faz orogenezy kaledońskiej. W kambrze ruchy górotwórcze podniosły dno morza i doprowadziły do wypiętrzenia dużych terenów ponad poziom wody. Wyjątkowe odkrycie, które sięga czasów kambru W okresie kambru na Ziemi pojawiło się wiele pierwotnych form życia. To między innymi trylobity, czyli skorupiaki o charakterystycznym trójłukowym kształcie ciała, a także szkarłupnie, otwornice i gąbki. Licznie występują również ramienionogi, a pewne znaczenie stratygraficzne z mięczaków mają jednotarczowce, hiolity i ślimaki. Podczas najnowszych badań w północnej Grenlandii naukowcy odkryli bardzo duże drapieżne bezkręgowce, które pochodzą z kambru. Skamieniałości odnaleziono na terenie stanowiska paleontologicznego zwanego Sirius Passet. Badacze twierdzą, że to zupełnie nowa grupa drapieżnych zwierząt z tego okresu Ziemi. „Olbrzymi” drapieżnik miał ok. 30 cm długości Nowe skamieniałe stworzenia zostały nazwane Timorebestia koprii. W języku łacińskim oznacza to „bestię strachu”. Stworzenia miały części ciała przypominające płetwy po bokach, wyraźną głowę z długimi czułkami, pokaźne szczękami w pysku (podobne do rodzaju Amiskwia) i osiągały ponad 30 cm długości. Naukowcy uważają, że były to jedne z największych pływających zwierząt we wczesnym kambrze. Epoki historyczne – jak je dzielimy i czym się charakteryzują? Karty historii ludzkości obfitują w wydarzenia, które w istotny sposób wpłynęły na nasze dzieje. To właśnie te punkty zwrotne uznawane są za umowne granice następujących po sobie epok. ... – Wcześniej wiedzieliśmy, że prymitywne stawonogi, takie jak dziwnie wyglądające Anomalocaris, były dominującymi drapieżnikami w kambrze. Jednak Timorebestia jest odległym krewnym strzałek morskich, zwanych również szczecioszczękami (Chaetognatha). Obecnie są to znacznie mniejsze drapieżniki oceaniczne, które żywią się maleńkim zooplanktonem – powiedział dr Jakob Vinther z Wydziału Nauk o Ziemi i Nauk Biologicznych na Uniwersytecie w Bristolu, starszy autor badania. Autorzy badania uważają, że te duże strzałkopodobne bezkręgowce mogą być jednymi z najwcześniejszych zwierząt mięsożernych, które skolonizowały ten region ponad 518 milionów lat temu. – Nasze badania pokazują, że te starożytne ekosystemy oceaniczne były niezwykle złożone, a łańcuch pokarmowy umożliwiał istnienie kilku poziomów drapieżników – napisali naukowcy w badaniu. Odkrycie rzuca światło na ewolucję strzałek morskich – Timorebestia była w swoich czasach gigantycznym stworzeniem i znajdowała się blisko szczytu łańcucha pokarmowego. To oznacza, że w kambrze było to stworzenie tak samo groźne, jak niektóre z największych współcześnie żyjących drapieżników, takich jak rekiny – powiedział dr Vinther. Co ciekawe, naukowcy dokładnie zbadali układ pokarmowy skamieniałości T. Koprii. Badacze odkryli, że znajdowały się w nim szczątki Isoxys. To rodzaj wymarłego stawonoga z kambru. Uważa się, że różne gatunki były pływającymi drapieżnikami. Miały parę dużych, kulistych oczu i dwa duże przednie wyrostki służące do chwytania ofiary. – Widzimy, że te stawonogi (Isoxys) były źródłem pożywienia dla wielu innych zwierząt, m.in. Tomorebestia koprii polowała na te stworzenia – powiedział Morten Lunde Nielsen, doktorant i student na Uniwersytecie w Bristolu, który również brał udział w badaniu. – Zarówno strzałkowate, jak i bardziej prymitywne Timorebestia, były pływającymi drapieżnikami. Możemy zatem przypuszczać, że najprawdopodobniej były to drapieżniki, które dominowały w oceanach, zanim ewoluowały stawonogi. Być może żyły ok. 10– 15 milionów lat, zanim zostały zastąpione przez inne, większe zwierzęta – powiedział dr Vinther. Źródło: Science Advances Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
W amerykańskiej rzece odnaleziono ogromną szczękę mamuta. Odkrywca pomylił ją z kłodą drewna
W amerykańskim stanie Floryda nurek odnalazł ogromną szczękę mamuta. Kość ważyła prawie 30 kilogramów.
W tym artykule: Gigantyczna szczęka wymarłego mamuta Do jakiego gatunku należały skamieniałości? Ryzykowne poszukiwanie skamieniałości Na początku listopada John Kreatsoulas nurkował w Peace w południowo-zachodniej części Florydy. Amerykanin jest łowcą skamieniałości i organizatorem stowarzyszenia „Fossil Junkies Dig and Dive Charters”, które zajmuje się poszukiwaniem prehistorycznych kości i artefaktów. Ostatnie łowy okazały się owocne. Mężczyźnie udało się bowiem odnaleźć ogromną szczękę mamuta. Gigantyczna szczęka wymarłego mamuta Kość była naprawdę ciężka. Ważyła ponad 27 kg. Chociaż w przeszłości Kreatsoulasowi udało się odnaleźć kilka imponujących skamieniałości, najnowsze trofeum bardzo go zaskoczyło. Nie tylko rozmiar szczęki, ale również stan jej zachowania. – Można przez całe życie polować na coś wyjątkowego, ale nigdy czegoś takiego nie znaleźć – powiedział Amerykanin w rozmowie z NBC2 News. Mamuty to wymarły rodzaj trąbowców. Żyły do ostatniej epoki lodowej, a ostatnie osobniki przemierzały naszą planetę u schyłku plejstocenu. Te wielkie ssaki zamieszkiwały rozległe obszary nie tylko Europy, ale również Ameryki Północnej i północnej Azji. Najbardziej znanym przedstawicielem rodzaju był mamut włochaty, który był również jedynym gatunkiem mamuta mającym gęstą sierść. Do jakiego gatunku należały skamieniałości? Kreatsoulas oprócz szczęki odnalazł również parę zębów trzonowych mamuta. Wstępna analiza wykazała, że mogą być to pozostałości mamuta kolumbijskiego. To gatunek trąbowca, który zamieszkiwał Amerykę Północną w epoce plejstocenu. Występował na terenach od północy dzisiejszych Stanów Zjednoczonych aż do Kostaryki. Mastodonty – co wiemy o tych wymarłych zwierzętach? Charakterystyka i ciekawostki Mastodonty, przodkowie dzisiejszych słoni, przemierzały ziemię ok. 20 mln lat temu. Miały wiele cech mamutów, ale były też podobne do swoich dzisiejszych dalekich krewnych. Kiedy żyły te p... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/mastodonty-co-wiemy-o-tych-wymarlych-zwierzetach-charakterystyka-i-ciekawostki-fot-getty-images-756d533.jpg" width="933" height="700" alt="Mastodonty – co wiemy o tych wymarłych zwierzętach? Charakterystyka i ciekawostki (fot. Getty Images)" title="Mastodonty – co wiemy o tych wymarłych zwierzętach? Charakterystyka i ciekawostki (fot. Getty Images)" /> Wyewoluował z mamuta stepowego, który dostał się na kontynent północnoamerykański z Azji około półtora miliona lat temu. Co ciekawe, najbliższym współczesnym krewnym tego zwierzęcia jest słoń indyjski. Zwierzę osiągało nawet 4 m wysokości w kłębie i ważyło co najmniej 10 ton. To czyniło go największym stworzeniem spośród wszystkich gatunków mamutów. Miał długie, zakrzywione ciosy i cztery trzonowce, zastępowane sześciokrotnie w ciągu życia osobnika. Ssaki te wymarły między 13 000 a 10 000 lat temu. Ryzykowne poszukiwanie skamieniałości Kreatsoulas planuje teraz dokładną analizę znalezionych przez siebie skamieniałości. Szczątki zostały przewiezione do Tampy, gdzie czekają na badania metodą datowania radiowęglowego. Amerykanin chce również dokonać rekonstrukcji fragmentów i połączyć szczękę z zębami trzonowymi. W rozmowie z lokalnymi mediami Kreatsoulas opowiadał o swojej pracy „łowcy skamieniałości”. Nurek przyznał, że na wyprawy chętnie zaprasza ochotników, którzy mogą się od niego nauczyć, jak szukać prehistorycznych skarbów. Nurkują głównie w rzece Peace, a także w Zatoce Meksykańskiej, gdzie bardzo często odnajdują skamieniałe zęby megalodonów. To wymarłe prehistoryczne rekiny, uważane są za największe ze znanych ryb drapieżnych. Żyły w morzach miocenu i pliocenu, 15,9–2,6 mln lat temu. Chociaż tych olbrzymów w amerykańskich wodach dziś już nie ma, Kreatsoulasowi wciąż zagrażają aligatory. Aby zmniejszyć ryzyko spotkania z tymi niebezpiecznymi zwierzętami, odkrywca nurkuje tylko zimą. Temperatura wody jest wtedy niższa, a drapieżniki te są mniej aktywne. Źródło: Smithsonian Magazine Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Mortal Kombat sprzed 125 mln lat. Odkryto epicką skamieniałość ssaka wgryzającego się w żebro dinozaura
To jedna z najbardziej wyjątkowych skamieniałości z kredy, jakie dotychczas znaleziono. W Chinach natrafiono na splecione szczątki ssaka i dinozaura. Zwierzęta zginęły, gdy walczyły ze sobą na śmierć i życie.
W tym artykule: Ssak kontra gad jak borsuk kontra duży pies Punkt kulminacyjny starcia ssaka z gadem Śmierć dinozaura w czasie walki Dinozaury przed milionami lat dominowały na Ziemi? Jak się okazuje, nie zawsze była to prawda. Czasami padały ofiarą znacznie mniejszych od siebie ssaków. Właśnie ogłoszono znalezienie niezwykłego materialnego dowodu potwierdzającego to stwierdzenie. Absolutnie wyjątkową skamieniałość − splecionych ze sobą ssaka i dinozaura, walczących do ostatniej chwili swojego życia – odkryto w Chinach. Co najważniejsze – w walce tej wygrywał ssak. Dokładnie widać, że wgryzał się już w żebro dinozaura, przytrzymując go łapkami. Walka była tak zacięta, że zwierzęta nie zdołały uciec przed lawiną błotną – efektem wybuchu wulkanu. Materiał zasypał je i tak przetrwały aż do naszych czasów. Ssak kontra gad jak borsuk kontra duży pies Szczątki, określone przez portal Live Science jako epickie, zostały odkryte w 2012 roku. Pochodzą z Liujitun w prowincji Liaoning. To miejsce nazywane bywa „chińskimi Pompejami dinozaurów”. Nagły spływ błotny wywołany przez wybuch wulkanu błyskawicznie zalał duży teren, zabijając wszystkie zwierzęta, które się na nim znajdowały. Do grupy pechowców należały również roślinożerny dinozaur i polujący na niego ssak. Pierwszy należał do rodzaju Psittacosaurus – roślinożernych gadów z ptasimi dziobami, wielkości dużego psa. Miał nieco ponad metr. Drugi – zwycięzca pojedynku – to Repenomamus robustus, zwierzę rozmiarów współczesnego borsuka. Około 50-centymetrowy, 125 mln lat temu był jednym z największych ssaków, jakie wówczas żyły na Ziemi. Punkt kulminacyjny starcia ssaka z gadem Sam fakt, że ssak polował na dinozaura, nie był dla naukowców niczym nowym. Wcześniej już znajdowano kości dopiero co wyklutych dinozaurów w żołądkach ssaków. Jednak ta skamieniałość „to jeden z pierwszych dowodów bezpośrednio pokazujących, że dinozaury padały ofiarami drapieżnych ssaków” – powiedział Jordan Mallon. To paleobiolog z Canadian Museum of Nature i współautor pracy opublikowanej dzisiaj w czasopiśmie naukowym „Scientific Reports”. Dokładne przyjrzenie się skamieniałości ujawnia niezwykłe szczegóły. Starcie zwierząt było w punkcie kulminacyjnym. Dinozaur leżał na brzuchu – jego tylne nogi znajdują się po obu stronach ciała. Ogon jest podwinięty, szyja skręcona. Na nim przysiadł zwycięski ssak. Przednią łapą przytrzymuje żuchwę gada, tylną – jego nogę. Wgryza się w żebro dinozaura. Śmierć dinozaura w czasie walki – Dowody wskazują, że śmierć nastąpiła w trakcie ataku – mówi dr Mallon. Naukowcy wykluczyli możliwość, że ssak rozszarpywał martwego dinozaura. Na kościach tego ostatniego nie znaleziono śladów ugryzień. Gdyby istniały, sugerowałoby to, że gad po śmierci padł ofiarą padlinożercy. Co więcej, gdyby jedno ze zwierząt było już martwe, jest mało prawdopodobne, że byłyby tak splątane. – Możliwe jest, że Repenomamus zjadał psitakozaura, kiedy ten jeszcze żył – podejrzewa Mallon. Atak ssaka na potężniejsze zwierzę nie jest niczym nadzwyczajnym. Współcześnie zdarza się, że rosomaki – zwłaszcza zimą – polują na znacznie większe od nich jelenie albo łosie. Tak samo mogły więc zachowywać się najwcześniejsze ssaki, żyjące w epoce dinozaurów. Prof. Steve Brusatte, paleontolog i autor wydanej także w Polsce książki „Era dinozaurów. Od narodzin do upadku”, powiedział „Guardianowi”, że był oszołomiony odkryciem. – Przetrwanie [do naszych czasów – przyp. red.] dużej liczby kości jest rzadkie, całego szkieletu dinozaura jeszcze rzadsze. Ale uchwycenie dwóch zwierząt splecionych w walce wydaje się cudem – komentował Brusatte. – Ta prehistoryczna walka zachowana w kamieniu wygląda jak zatrzymana klatka filmowa. I stawia na głowie nasze ugruntowane przekonania. Zwykło myśleć się o erze dinozaurów jako o epoce, kiedy władały światem, podczas gdy małe ssaki chowały się w ciemnych kryjówkach. Tutaj jednak mamy coś odwrotnego – ssaka, który najwyraźniej zjada dinozaura – podsumowuje badacz. Źródła: Scientific Reports, phys.org, Live Science, Guardian. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Najstarszy nietoperz na świecie zaskakuje rozmiarami. Badacze odkryli jego szkielet
Paleontolodzy odkryli w USA skamieniałe szkielety sprzed ponad 50 milionów lat. Dzięki nim wiadomo, jak wyglądał najstarszy nietoperz znany nauce. To nowo odkryty gatunek.
W tym artykule: Najstarszy nietoperz na świecie zostawił po sobie skamieniały szkielet Nietoperze w Polsce. Jakie gatunki możemy spotkać? Ciekawostki o nietoperzach Nowe badanie opublikowane na łamach czasopisma naukowego „PLOS One” opisuje dwie z najstarszych znanych skamieniałości nietoperzy. Odkrycie ma pomóc naukowcom w zrozumieniu, jak ssaki nauczyły się latać i rozproszyły się po różnych kontynentach. Na razie badaczom udało się ustalić, jak wyglądał najstarszy nietoperz na świecie. A przynajmniej najstarszy znany nauce. Zachowane szkielety nietoperzy pochodzą sprzed 52 milionów lat. Według naukowej wiedzy mniej więcej w tym czasie nietoperze wyewoluowały z nielatających ssaków. Jak ustalili badacze, skamieniałości należały do nieznanego do tej pory gatunku. Znaleziono je w formacji geologicznej na południowym zachodzie stanu Wyoming. Najstarszy nietoperz na świecie zostawił po sobie skamieniały szkielet Do tej pory najstarszymi znanymi szkieletami nietoperzy były liczące ponad 50 milionów lat szczątki Icaronycteris index i Onychonycteris finneyi. Także znalezione w formacji Green River. Nowo odkryty gatunek był nieco mniejszy niż I. index – również wymarły ponad 50 milionów lat temu. Dla zobrazowania, przodek gacków z Wyoming mógłby zmieścić się w ludzkiej dłoni. Oczywiście mając złożone skrzydła. Badania wykazały pewne podobieństwa z innymi gatunkami z grupy Icaronycteris. Takie jak: szerokie skrzydła zakończone pazurami czy stosunkowo krótkie przedramiona. Te cechy odróżniały je od innych nietoperzy z eocenu. Badacze nazwali nowy gatunek Icaronycteris gunnelli. To ukłon w stronę nieżyjącego już paleontologa Gregga Gunnella. Badacz z Duke University poświęcił swoją karierę naukową ewolucji nietoperzy. Szczegółowe skany skamieniałości wykazały, że najstarszy znany nietoperz ważył od 22,5 do 28,9 gramów. Według badań rozbieżność między zrekonstruowaną wagą a rozpiętością skrzydeł może wynikać z deformacji kości podczas fosylizacji. Naukowcy wykryli również, że I. gunnelli i I. index ​​są swoimi najbliższymi znanymi krewnymi. – Nowo opisany gatunek jest uważany za jeden z najstarszych znanych szkieletów nietoperzy. Daje nowe spojrzenie na filogenezę naszych najwcześniejszych skamieniałości nietoperzy [...] Nadal jednak istnieją pytania filogenetyczne, na które można odpowiedzieć jedynie poprzez odzyskanie lepiej zdefiniowanych i kompletnych skamielin nietoperzy – napisała Emma Teeling, profesor zoologii na University College Dublin w Irlandii, w komentarzu dla serwisu Live Science. Nietoperze w Polsce. Jakie gatunki możemy spotkać? Nietoperze są często niedoceniane, choć pełnią wiele ważnych funkcji w ekosystemach. Gatunki żyjące w Polsce żywią się między innymi szkodliwymi owadami i komarami. Ich sąsiedztwo może więc być zbawienne. W naszym kraju można spotkać ponad 20 gatunków nietoperzy. Są to na przykład: nocek, mroczek, borowiec, gacek, podkowiec mały. Nietoperze w Polsce najbardziej upodobały sobie Międzyrzecki Rejon Umocniony w województwie lubuskim. Szacuje się, że w tamtejszych podziemiach zimę spędzają tysiące osobników. Wbrew legendom i fałszywym informacjom, nietoperzy żyjących w Polsce nie ma co się bać. Nie wplątują się we włosy ani tym bardziej nie piją krwi. Największym zagrożeniem jesteśmy dla nich my, ludzie. Co łączy nietoperze z wokalistami death metalowymi? Nie to, co myślisz Nietoperze to jedne z bardziej charakterystycznych ssaków w królestwie zwierząt. Kolejne badania ujawniają zaskakujące podobieństwa między skrzydlatymi łowcami a ludźmi. Ciekawostki o nietoperzach Nietoperze są bohaterami wielu opowieści. Aby oswoić lęk przed nimi, warto uporządkować najważniejsze fakty. Oto ciekawostki o nietoperzach, które warto znać: Nietoperze są jedynymi ssakami zdolnymi do prawdziwego lotu. Wszystkie inne ssaki potrafią szybować lub skakać na spadochronie, ale nie potrafią latać tak jak nietoperze. Nietoperze są jedynymi ssakami, które potrafią echolokować. Oznacza to, że emitują wysokie dźwięki i słuchają echa odbijającego się od otaczających ich obiektów. Dzięki temu mogą wykrywać i lokalizować obiekty nawet w całkowitej ciemności. Większość nietoperzy zjada ćmy, chrząszcze i inne owady latające, ale niektóre nietoperze jedzą także owoce, a nawet krew innych zwierząt. Niektóre gatunki nietoperzy mogą żyć na wolności do 30 lat. Podczas hibernacji temperatura ich ciała spada, a tętno zwalnia. Źródło: PLOS One Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Starożytny kryształ skrywał we wnętrzu jajo dinozaura. Pochodzi sprzed 67 milionów lat
Półszlachetny minerał został odnaleziony 140 lat temu. Przez większość czasu znajdował się w Muzeum Historii Naturalnej w Londynie i nikt nie spodziewał się, że może skrywać tak niesamowitą tajemnicę. We wnętrzu skały znajdowało się jajo dinozaura.
W tym artykule: W krysztale odkryto skamieniałe jajo dinozaura Jajo znajdowało się we wnętrzu agatu Tytanozaury składały jaja w środowisku wulkanicznym Odnajdywanie nowych skamieniałości to zawsze niezwykła okazja do odkrywania historii naszej planety. Szczątki, które miliony lat temu uległy fosylizacji, dziś ujawniają, jakie stworzenia zamieszkiwały Ziemię i jak ówczesne ekosystemy różniły się od współczesnych. Zwłaszcza, gdy glob przemierzały dinozaury, które stanowiły niegdyś dominującą grupę kręgowców. W krysztale odkryto skamieniałe jajo dinozaura Niektóre odkrycia są efektem wieloletnich wykopalisk i poszukiwań, a inne przychodzą przypadkiem. Tak było właśnie z jajem tytanozaura, które odnaleziono w starożytnym krysztale. Naukowcy twierdzą, że minerał przez 135 lat znajdował się w Muzeum Historii Naturalnej w Londynie. Nikt nie miał pojęcia, jaką tajemnicę skrywa. Kryształ znalazł brytyjski odkrywca Charles Fraser. Badacz natknął się na niego podczas swojego pobytu w Indiach w latach 1817–1843. W 1883 roku zidentyfikowano go jako agat. To półszlachetny minerał, który jest wielobarwną, wstęgową odmianą chalcedonu. Jego nazwa pochodzi od rzeki Dirillo w południowej Sycylii, która w przeszłości nazywała się Achates. Agaty wydobywano już w starożytności. Powstają w geodach, czyli przestrzeni masy skalnej wypełnionej minerałem. Jajo znajdowało się we wnętrzu agatu W 2018 roku muzeum zorganizowało wystawę kamieni szlachetnych i półszlachetnych. Wtedy agat został pokazany szerszej publiczności. Kryształ jest zamknięty w skale. Ma idealnie okrągły kształt i średnicę 15 cm. Gdy Robin Hansen, kurator wystawy w Muzeum Historii Naturalnej po raz pierwszy zobaczył minerał, od razu wiedział, że jest w nim coś wyjątkowego. Zaskakujące odkrycie. Pierwszy tak dobrze zachowany embrion dinozaura Naukowcy na nowym tropie historii ewolucji dinozaurów i ptaków. Embrion dinozaura „Baby Yingliang” przynosi wiele zaskakujących odpowiedzi. – Dopiero teraz zorientowaliśmy się, jaki sekret skrywa ten okaz. Agat wypełnił tę sferyczną strukturę, która w rzeczywistości okazała się jajem dinozaura – mówi Robin Hansen. Paleontolodzy, którzy podjęli się badania jaja, stwierdzili, że prawdopodobnie należało do tytanozaura. Dinozaur należał do grupy zauropodów, która stanowiła jedne z największych zwierząt lądowych w dziejach. Miały stosunkowo małe i szerokie głowy. Ich skóra była częściowo opancerzona, pokryta małymi łuskami, które przypominały koraliki. Były roślinożerne. Tytanozaury składały jaja w środowisku wulkanicznym Paleontolodzy stwierdzili, że jajo pochodzi z wulkanicznej równiny w środkowych Indiach. Badacze podejrzewają, że prawdopodobnie lawa pokryła jajo tuż po tym, jak zostało złożone przez tytanozaura. Zarodek nie przetrwał, ale warstwy zastygłej skały wulkanicznej dobrze zachowały skorupę jaja. Robin Hansen uważa, że bogata w ditlenek krzemu woda dostała się do wnętrza skorupy, gdzie rozpoczął się proces krystalizacji. Datowanie radiowęglowe wykazało, że jajo zostało złożone 67 milionów lat temu. Co ciekawe, w tym roku w Indiach paleontologom udało się odnaleźć gniazda należące do tytanozaurów. Odkrycia te potwierdzają teorię, że w regionie tym żyło bardzo dużo olbrzymich zauropodów. W czasopiśmie naukowym PLOS One naukowcy opisali, że dinozaury te pomimo swojej wielkości (największe osobniki mogły mieć nawet 38 metrów długości i ważyć 70 ton), składały bardzo małe jaja. Wszyscy sądzą, że dinozaury ryczały. Tymczasem naukowcy twierdzą, że wydawały ptasie odgłosy Naukowcy znaleźli najstarszą zachowaną krtań nieptasich dinozaurów. Jak się okazało, różni się ona budową zarówno od krtani gadów, jak i od aparatu głosowego ptaków. Pewne cechy tej ... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/wszyscy-sadza-ze-dinozaury-ryczaly-tymczasem-naukowcy-twierdza-ze-wydawaly-ptasie-odglosy-fot-de-agostini-via-getty-images-b706cd7.jpg" width="938" height="616" alt="Wszyscy sądzą, że dinozaury ryczały. Tymczasem naukowcy twierdzą, że wydawały ptasie odgłosy (fot. De Agostini via Getty Images)" title="Wszyscy sądzą, że dinozaury ryczały. Tymczasem naukowcy twierdzą, że wydawały ptasie odgłosy (fot. De Agostini via Getty Images)" /> – Wygląda na to, że tytanozaury rozmnażały się w taki sposób, że składały naraz wiele jaj, prawdopodobnie ok. 30 lub 40 – czytamy w artykule. – Były jednak zbyt duże, aby samemu je wysiadywać. Być może przykrywały je pod warstwą roślin lub ziemi, by umożliwić inkubację – zwracają uwagę paleontolodzy. Uczeni sugerują, że bliskość wulkanów sprawiała, iż gleba była cieplejsza. To pomagało utrzymać jaja w odpowiedniej temperaturze aż do momentu wyklucia. Źródło: Natural History Museum Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Tych zagadkowych skamieniałości sprzed pół miliarda lat nie pozostawił żywy organizm. Co to może być?
Sto lat temu w południowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych natrafiono na nietypowe skamieniałości. Długo uważano, że to prehistoryczne gąbki. Jednak teraz pojawiły się dowody wskazujące, że tych śladów nie pozostawił żaden żywy organizm.
W tym artykule: Czy to są żywe organizmy? Jak badano nietypowe skamieniałości Jak powstały skamieniałości z Georgii? To nie są skamieniałości żywych organizmów Wyglądają jak napuchnięte gwiazdy zrobione z kamienia. Albo dobrze wypieczone bułki, którym piekarz próbował nadać oryginalny kształt. Albo trójwymiarowe skamieniałości rozgwiazd z wyjątkowo grubymi ramionami. Opisane wyżej twory odkryto pod koniec XIX wieku w amerykańskim stanie Georgia. W skałach tworzących Formację Conasauga natknął się na nie Charles Walcott. Paleontolog uznał, że ma do czynienia ze skamieniałymi parzydełkowcami. Później wysuwano inne hipotezy. Dziwne kamienne odciski z Georgii miały być prehistorycznymi robakami. Albo najstarszymi rozgwiazdami. Albo meduzami. Ostatecznie nadano im nazwę Brooksella alternata i uznano za skamieniałe gąbki z kambru. Czyli sprzed około 500 mln lat. Czy to są żywe organizmy? Nie wszyscy zgadzali się jednak z tym wyjaśnieniem. Pojawiła się teoria, że dziwne odciski to gazowe bąble uwięzione w skałach. To było pierwsze wytłumaczenie zakładające, że Brooksella alternata nie mają nic wspólnego z żywymi organizmami. Teraz pojawiła się druga taka hipoteza. W czasopiśmie naukowym „PeerJ” ukazał się artykuł grupy naukowców z Uniwersytetu Georgii. Pod kierunkiem paleontolożki Sally Walker przeprowadzili oni szczegółowe badania skamieniałości Brooksella alternata z Formacji Conasauga. Uczeni doszli do wniosku, że mają do czynienia nie z pozostałościami życia kambryjskiego, ale z czymś zupełnie innym. Jak badano nietypowe skamieniałości – Brooksella alternata zaintrygowały mnie z powodu swojego kształtu. W przeciwieństwie do większości skamieniałości, wyglądały jak trójwymiarowe spuchnięte ciasto – opowiada Sally Walker. Tymczasem organizmy takie jak gąbki po milionach lat pozostawiają po sobie ślady całkowicie płaskie. – Tak jakby ktoś przejechał je na drodze – dodaje naukowczyni. By wyjaśnić zagadkę, naukowcy wykonali obrazowanie 3D potencjalnych gąbek i przeprowadzili ich analizę chemiczną. Tomografia komputerowa i mikrotomografia komputerowa „nie dostarczyły żadnych dowodów, że Brooksella alternata to gąbki” – napisali badacze w swoim artykule. Jak powstały skamieniałości z Georgii? Wcześniej przypuszczano, że w Formacji Conasauga znaleziono gąbki szklane (zwane też gąbkami sześciopromiennymi). To gromada morskich zwierząt mogących przybierać różne kształty: kielichów, drzew, dzbanów czy właśnie gwiazd. Ich spikule – czyli igły tworzące szkielet – są krzemionkowe. Jednak szczegółowe porównanie z nimi Brooksella alternata wykazało istnienie wielu poważnych różnic. – Odkryliśmy, że Brooksella alternata nie mają cech charakterystycznych gąbek szklanych – wyjaśniają badacze w swojej pracy. – Brakowało im zwłaszcza opalizujących spikul, z których zbudowane jest ciało tych gąbek – dodali. To nie koniec różnic. Skamieniałości miały coś, co wyglądało jak otwór gębowy – jednak jego ułożenie sugerowało, że znajdował się na spodzie ciała. Dla gąbek nie miałoby to sensu. Ich ciało budową przypomina bowiem worek z otworem na górze. Takie położenie otworu gębowego sugeruje, że Brooksella alternata bliżej było do rozgwiazd. Jednak najstarszy znany przodek dzisiejszych rozgwiazd pojawił się na Ziemi ok. 480 mln lat temu. A więc już po powstaniu skamieniałości z Georgii. To nie są skamieniałości żywych organizmów Czy więc są Brooksella alternata? Zdaniem badaczy to nietypowe konkrecje krzemowe. Konkrecje to charakterystyczne skupiska albo agregaty minerałów. Powstają, gdy minerały stopniowo przyrastają wokół jakiegoś dającego im początek obiektu. Zazwyczaj są kuliste i składają się z widocznych warstw. Różnią się nieco budową chemiczną od skał osadowych, wewnątrz których się tworzą. Fantastyczny świat mieszkańców głębin. Czy przetrwa? Tysiące upartych lokatorów zamieszkuje kamienistą nieruchomość w wąskim pasie wybrzeża nazywanym wattem. Zdaniem badaczy coś, co nazwano Brooksella alternata, ma wszystkie właściwości konkrecji. Różnią się od nich tylko charakterystycznymi płatami, czyli szerokimi ramionami wyglądającymi jak odnóża organizmów żywych. Możliwe jest jednak, że jakieś szczególne cechy występujące na miejscu sprawiły, że powstały tam tak nietypowe konkrecje. Na Marsie np. odkryto bogate w krzem skaliste „kwiaty”. Na Ziemi zaś uderzenie pioruna może stopić piasek kwarcowy i utworzyć fulguryt. To twór przypominający rozgałęziony korzeń, zbudowany ze szkliwa krzemionkowego. Zagadką pozostaje, jak powstały Brooksella alternata. I dlaczego wszystkie te nietypowe konkrecje krzemu powstały tylko w jednym miejscu na świecie? Źródła: ScienceAlert, PeerJ. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Odkryto rekordowo duży odcisk łapy dinozaura sprzed 166 milionów lat. Zwierzę nie miało sobie równych
Naukowcy odnaleźli w Anglii olbrzymi odcisk łapy dużego, mięsożernego dinozaura. To największe odkrycie, jakiego dokonano w tym regionie.
W tym artykule: To jeden z największych odcisków dinozaurów w tym regionie Ślad w ziemi pozostawił megalozaur w okresie jurajskim Dinozaur był najprawdopodobniej dorosłym osobnikiem Chociaż skamieniałościami stworzeń sprzed milionów lat zajmują się paleontolodzy, za najnowsze odkrycie w Anglii odpowiada archeolożka dr Marie Woods. Dwa lata temu badaczka, spacerując wzdłuż wybrzeża w hrabstwie Yorkshire, natknęła się gigantyczny odcisk łapy. Chwilę później zrozumiała, że odnalazła rekordowo duży ślad, który zostawiło prehistoryczne zwierzę. Woods była pewna, że tą samą ścieżką, którą często mijała, miliony lat temu kroczył dinozaur. To jeden z największych odcisków dinozaurów w tym regionie Marię Woods postanowiła lepiej zbadać odcisk, aby dowiedzieć się więcej o stworzeniu, które go zostawiło. Poprosiła o pomoc prof. Deana Lomaksa, paleontologa z Uniwersytetu w Manchesterze i wspólnie rozpoczęli badania. Wyniki ich pracy doczekały się publikacji w lokalnym czasopiśmie naukowym „Proceedings of the Yorkshire Geological Society”. – Nie mogłam uwierzyć w to, co zobaczyłam. W przeszłości widziałam już mniejsze ślady zostawione przez wymarłe zwierzęta, ale nigdy nie spotkałam się z tak dużym odciskiem – przyznała oświadczeniu Woods. – Teraz już chyba nikt nie może powiedzieć, że archeolodzy nie zajmują się dinozaurami – dodała angielska badaczka. Czy dinozaury potrafiły machnąć ogonem tak szybko, że wywoływały grom dźwiękowy? Znamy już odpowiedź Do niedawna sądzono, że w historii Ziemi istniały zwierzęta, które umiały poruszyć pewną częścią ciała z prędkością naddźwiękową. Chodzi o dinozaury z rodziny diplodoków, mające... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/czy-dinozaury-potrafily-machnac-ogonem-tak-szybko-ze-wywolywaly-grom-dzwiekowy-znamy-juz-odpowiedz-fot-getty-images-1176e78.jpg" width="933" height="700" alt="Czy dinozaury potrafiły machnąć ogonem tak szybko, że wywoływały grom dźwiękowy? Znamy już odpowiedź (fot. Getty Images)" title="Czy dinozaury potrafiły machnąć ogonem tak szybko, że wywoływały grom dźwiękowy? Znamy już odpowiedź (fot. Getty Images)" /> Prof. Lomax wspomina, że gdy skontaktowała się z nim dr Woods, myślał, że żartuje. W końcu zaledwie dzień wcześniej paleontolog pochwalił się w mediach społecznościowych skamieniałością, którą odnalazł w 2006 roku w tym samym regionie, nieopodal miasteczka Scarborough. – Marie odezwała się do mnie i powiedziała, że jest właśnie na plaży i patrzy wprost na olbrzymi odcisk dinozaura – mówił Lomax. Ślad w ziemi pozostawił megalozaur w okresie jurajskim Naukowcy ustalili, że odcisk mógł należeć do megalozaura. To rodzaj dużego teropoda, który żył w okresie jurajskim na terytorium Europy. Co ciekawe, jest to pierwszy nazwany i formalnie opisany dinozaur (niebędący ptakiem). Klasyfikacji na podstawie skamieniałości odkrytych w osadach formacji Taynton Limestone na terenie hrabstwa Oxfordshire w Anglii dokonał William Buckland w 1824 roku. Co ciekawe, w przeszłości opisano ponad 20 gatunków, które mogły należeć do tego rodzaju. Skamieniałości odkrywano zarówno w Europie, jak i Afryce i obu Amerykach. Obecnie z pewnością można zaliczyć do tego rodzaju tylko jego gatunek typowy, czyli Megalosaurus bucklandii. Skamieniałości M. bucklandii sugerują, że dinozaur ten był najliczniejszym dużym drapieżnikiem na obszarze dzisiejszej Anglii. Prawdopodobnie znajdował się na szczycie łańcucha pokarmowego w swoim ekosystemie. Dinozaur z głową przypominającą hełm potrafił walczyć jak współczesne kangury. Co to za gatunek? Pachycefalozaury miały wyjątkowo grubą czaszkę, która wyglądała niczym hełm gladiatora. Dotychczas uważano, że taka budowa umożliwiała tym dinozaurom uderzenia z szybkiego rozbiegu. Naj... Co ważne, odcisk dinozaura jest dopiero szóstym, który odnaleziono w tej części Anglii. Prof. Lomax zaznacza, że to wyjątkowe i niezwykle ważne odkrycie. – Znalezisko autorstwa dr Woods dostarcza kolejnych dowodów na to, że mięsożerne, olbrzymie dinozaury żyły na tym obszarze w okresie jurajskim – twierdzi paleontolog. Dinozaur był najprawdopodobniej dorosłym osobnikiem Dokładnej analizy podjął się lokalny geolog John Hudson. Według badacza megalozaur zostawił ten ślad ok. 166 milionów lat temu. Na podstawie wielkości łapy oszacował, że był to najprawdopodobniej dorosły osobnik. To oznacza, że mógł mieć nawet 8–9 metrów wysokości. – W odcisku najbardziej intrygujący był widoczny tylny fragment łapy, który nazywamy metapodium. Jego obecność może oznaczać, że ten mięsożerca przykucnął na chwilę w błocie, co skutkowało zostawieniem śladu. Możemy sobie dziś wyobrażać, że w tym samym miejscu, które codziennie mijamy, miliony lat temu, pewnego niedzielnego poranka, odpoczywał sobie megalozaur – mówił prof. Lomax. Odcisk znajduje się teraz w Scarborough Museum and Galleries, gdzie wkrótce zostanie wystawiony i będzie dostępny dla zwiedzających. Źródło: Proceedings of the Yorkshire Geological Society Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Naukowcy odkryli najstarszy skamieniały mózg kręgowca. Ma 319 milionów lat
Skamieniałość ryby została odnaleziona ponad 100 lat temu, ale dopiero teraz naukowcy postanowili zbadać jej wnętrze. Badanie wykazało, że we wnętrzu czaszki znajdował się dobrze zachowany mózg. Naukowcy przyznają, że to jeden z nielicznych przypadków, gdy zachowała się tkanka miękka kręgowców.
W tym artykule: Skamieniałe mózgi są niezwykłym źródłem wiedzy o ewolucji gatunków Po ponad 100 latach dokonano niezwykłego odkrycia Mózg wymarłej ryby przypominał mózgi niektórych współczesnych osobników Skamieniałości zwierząt sprzed milionów lat bardzo często wywołują niemałe poruszenie w środowisku paleontologów. Każde znalezisko to kolejna możliwość zbadania prehistorycznego życia oraz szansa na poszerzenie wiedzy o ewolucji na naszej planecie. Problem polega na tym, że skamieniałe szczątki zawierają zazwyczaj jedynie pozostałości kości, muszle lub skorupy, ponieważ tylko te fragmenty ciała są w stanie przetrwać bardzo długi czas. Skamieniałe mózgi są niezwykłym źródłem wiedzy o ewolucji gatunków Właśnie dlatego, gdy paleontolodzy odkryją skamieniałość, która zawiera tkanki miękkie, mamy do czynienia z sytuacją wyjątkową i bardzo rzadką. To tkanka, która łączy, wspiera, lub otacza narządy organizmu i najszybciej ulega degradacji. Z drugiej strony, zawiera bardzo dużo cennych informacji o materiale genetycznym danego stworzenia. Najbardziej wartościowym narządem do potencjalnych badań może być mózg. To dlatego, że sprawuje on kontrolę nad wszystkimi narządami i procesami fizjologicznymi oraz służy jako centrum układu nerwowego zarówno u kręgowców, jak i większości bezkręgowców. W ciele kręgowców jest to najbardziej złożony i skomplikowany organ. Po ponad 100 latach dokonano niezwykłego odkrycia Naukowcy z University of Michigan i University of Chicago prowadzili ostatnio badania nad skamieniałością wymarłego gatunku ryby z gromady promieniopłetwych. Osobnik został odnaleziony ponad 100 lat temu w Anglii, ale do tej pory nie poświęcono mu więcej uwagi. Szczątki datowane były na 319 milionów lat, a więc stworzenie przemierzało ziemskie wody w okresie karbonu. Odkryto skamieniałość morskiego drapieżnika sprzed 500 mln lat. Miał troje oczu Jak wyglądał wymarły przedstawiciel stawonogów? Troje oczu, ciało składające się z 17 segmentów zakończonych kolczastymi wypustkami, para zwiniętych kleszczy wystających z otworu gębow... Zespół przeprowadził rutynowe badanie tomografii komputerowej. Kiedy uczeni spojrzeli na wyniki, okazało się, że we wnętrzu czaszki znajduje się dobrze zachowany mózg zwierzęcia. Badacze twierdzą, że ryba należała do gatunku Coccocephalus wildi. Prawdopodobnie żywiła się małymi skorupiakami i prehistorycznymi głowonogami. – Ważnym wnioskiem z tego badania jest to, że wciąż może istnieć wiele skamieniałości, które zawierają w sobie tkanki miękkie, ale ich dobrze nie zbadaliśmy. Ta ryba była w zbiorach muzeum przez ponad 100 lat. Dopiero teraz przez przypadek dokonaliśmy tego fascynującego odkrycia – mówi Matt Friedman, paleontolog z University of Michigan, współautor nowego badania i dyrektor Muzeum Paleontologii. Mózg wymarłej ryby przypominał mózgi niektórych współczesnych osobników Prof. Friedman podkreśla, że ta drobna skamieniałość mózgu, która ma zaledwie 1 cm długości, jest najstarszą znaną skamieniałością tego narządu wśród kręgowców. To nie wszystko. Uczony uważa, że ta prehistoryczna tkanka miękka, rzuca nowe światło na naszą wiedzę o ewolucji mózgu. Z jednej strony skamieniały mózg przypominał w swojej strukturze mózgi współczesnych kręgowców. Był obustronnie symetryczny, zawierał przestrzenie przypominające układ komorowy oraz miał charakterystyczne włókna nerwowe. Naukowcy twierdzą, że niektóre elementy narządu przypominały te spotykane u homarów lub krabów. Z drugiej strony prof. Friedman uważa, że mózg wymarłej ryby wykazuje skomplikowane wzorce ewolucji mózgów ryb. Zupełnie inne niż te, które zostały opracowane na podstawie żyjących gatunków. Chodzi głównie o sposób pofałdowania kory mózgowej. U Coccocephalus wildi fałdy były skierowane bardziej do wewnątrz. Naukowcy twierdzą, że organ tego prehistorycznego gatunku jest najbardziej zbliżony do mózgów jesiotrów i ryb wiosłonosowatych. Źródło: Nature.
To dziwaczne stworzenie sprzed 400 mln lat miało na głowie trójząb. Naukowcy właśnie odkryli, do czego służył
Gigantyczną broń z trzema kolcami nosiły na głowie trylobity należące do rodzaju Walliserops. Naukowcy uważają, że służyła im ona do walk o partnerów seksualnych, które zwierzęta te toczyły już w dewonie.
W tym artykule: Gody w świecie trylobitów Jeden nietypowy osobnik Czego można dowiedzieć się od chrząszcza Jak wyglądał seks trylobitów? Trylobity Walliserops, których skamieniałości odkryto w Maroku, mają wyjątkową budowę ciała. Na głowie – a dokładnie na środowym fragmencie części głowowej, zwanym glabellą – mają wystającą wypustkę. Dzieli się ona na trzy części, przypominając trójząb. Trójząb trylobitów jest – w stosunku do całego zwierzęcia – ogromny. Ma nawet 25 mm, czyli tyle, ile wynosi długość całego ciała Walliserops. Po co tym stworzeniom była taka groźnie wyglądająca ozdoba? Na to pytanie paleontolodzy nie znali dotychczas odpowiedzi. Podejrzewano, że trójząb służył trylobitom do ochrony przed polującymi na nie wodnymi drapieżnikami. Jednak najnowszy artykuł opublikowany w czasopiśmie naukowym „PNAS” zawiera inne wyjaśnienie. Gody w świecie trylobitów Zdaniem dwóch badaczy związanych z Muzeum Historii Naturalnej w Londynie, Walliserops używały trójzębów do walk z innymi osobnikami o dostęp do partnerów seksualnych. Naukowcy uważają, że istnienie tej struktury anatomicznej u Walliserops to najstarszy znany kopalny dowód takiego zachowania. W morzach sprzed 470 mln lat królowały gigantyczne stawonogi. Niektóre miały 2 metry długości Naukowcy odkryli nowe stanowisko geologiczne w Maroku. Znalezione na nim skamieniałości sugerują, że niecałe 500 mln lat temu najważniejszymi stworzeniami żyjącymi w morzach byli gigantyczn... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/w-morzach-sprzed-470-mln-lat-krolowaly-gigantyczne-stawonogi-niektore-mialy-2-metry-dlugosci-fot-emmanuel-martin-65a9a03.jpg" width="938" height="433" alt="W morzach sprzed 470 mln lat królowały gigantyczne stawonogi. Niektóre miały 2 metry długości (fot. Emmanuel Martin)" title="W morzach sprzed 470 mln lat królowały gigantyczne stawonogi. Niektóre miały 2 metry długości (fot. Emmanuel Martin)" /> – Wyjątkowy trylobit z dewonu, należący do Walliserops, ma na głowie unikatowy trójząb, którego przeznaczenie pozostawało dotychczas zagadką – mówił Richard Fortey, jeden z autorów badań. – Uważamy, że trylobity używały go do walk godowych pomiędzy samcami o dominację – dodaje. Jeden nietypowy osobnik Do tych wniosków doprowadziło naukowców badanie doskonale zachowanej skamieniałości trylobita należącego do gatunku Walliserops trifurcatus. Znajduje się ona w Muzeum Historii Naturalnej w Houston i jest bardzo nietypowa. Wbrew nazwie, trójząb tego konkretnego dorosłego osobnika ma bowiem aż cztery zęby. Jego ciało osiągnęło przy tym wielkość charakterystyczną dla innych dorosłych trylobitów. To wskazuje, że żył tak samo długo, jak one. A to z kolei przemawia za tym, że trójząb nie był krytyczny dla zdobywania pokarmu ani tym bardziej dla obrony. Nietypowa budowa defensywnej części ciała zazwyczaj naraża bowiem zwierzę na dodatkowe niebezpieczeństwo i może znacząco skrócić jego życie. Natomiast struktury anatomiczne używane w walkach godowych od strony ewolucyjnej nie są tak istotne dla przetrwania. – Wiemy, że istnieje duża tolerancja dla nietypowej budowy części ciała związanych z doborem seksualnym, ponieważ wpływają one tylko na łączenie się w pary – mówi Alan Gishlick, drugi z autorów badań. Czego można dowiedzieć się od chrząszcza Naukowcy poszukali dodatkowych dowodów na wsparcie swojej hipotezy, badając żyjące współcześnie chrząszcze. A konkretnie japońskiego rohatyńca dwurożnego (Trypoxylus dichotomus). Zwierzę to również ma na głowie rogi. Większy z nich przypomina poroże jelenia. Rogi te u różnych osobników Trypoxylus dichotomus mogą bardzo różnić się budową. Anomalie anatomiczne nie wpływają jednak na sukcesy reprodukcyjne chrząszczy. Rogi te służą przede wszystkim do walk z innymi samcami podczas godów, a nie do obrony. To samo można powiedzieć o jeleniowatych, których poroże jest w pierwszej kolejności bronią używaną do walki o samice. Jak wyglądał seks trylobitów? Oczywiście zwyczaje seksualne trylobitów – wymarłych stawonogów sprzed 400 mln lat – raczej trudno badać. Naukowcy nie są nawet pewni, czy wyposażone w trójzęby trylobity to samce. Jednak ich najnowsza hipoteza przemawia za tym, że tak właśnie jest. Gdzie są samce? Szukaliśmy ich prawie 200 lat, a i tak pozostało wiele pytań Te dziwnie wyglądające zwierzęta zbijały naukowców tropu przez 200 lat. Nie wiadomo jeszcze, czy u trylobitów Walliserops istniał dymorfizm płciowy. Czyli czy osobniki męski i żeńskie znacząco różniły się budową anatomiczną. Dotychczas nie zidentyfikowano bowiem ze stuprocentową pewnością żadnego żeńskiego osobnika należącego do Walliserops. Gdyby to się udało i okazało się, że jego trójząb jest mniejszy albo w ogóle go nie ma, potwierdzałoby to teorię Gishlicka i Forteya. Źródła: New Scientist, PNAS. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
W Stanach Zjednoczonych 9-latka odnalazła olbrzymi ząb megalodona. Odkrycie „jedyne w życiu”
9-letnia dziewczynka z Maryland może mówić o niezwykłym szczęściu. Znalazła ponad 12-centymetrowy ząb megalodona. To prehistoryczny rekin, który uważany jest za jedną z największych ryb drapieżnych w historii.
W tym artykule: 9-lenia dziewczynka znalazła olbrzymi ząb Megalodon był największą ze znanych ryb drapieżnych Molly w przeszłości znalazła już kilka zębów prehistorycznych rekinów Megalodony żyły w okresie neogenu 9-letnia Molly Sampson wraz ze swoją starszą siostrą Natalie to zapalone paleontolożki. Miłością do skamieniałości zaraził je ojciec. Już od najmłodszych lat fascynowały się poszukiwaniem skarbów. Sama Molly na swoim koncie ma już ponad 400 odnalezionych zębów różnych rekinów. Jednak ostatnie znalezisko, przeszło jej najśmielsze oczekiwania. 9-lenia dziewczynka znalazła olbrzymi ząb Świąteczny poranek 25 grudnia niewątpliwie będzie dla niej niezapomniany. Po tym, jak w wigilię Bożego Narodzenia pod choinką znalazła wodery, od razu postanowiła zrobić z nich użytek. Następnego dnia od rana brodziła w zimnej wodzie zatoki Chesapeake. W pewnym momencie zauważyła coś, co na pierwszy rzut oka przypominało ząb rekina. – Zobaczyłam coś dużego. Byłam wówczas w wodzie po kolana – opowiada w rozmowie z telewizją CNN. Na początku spróbowała wydobyć przedmiot swoją łopatką do przesiewania. Ta jednak okazała się nieskuteczna. Po krótkiej chwili, z pomocą ojca, skamieniałość udało się wydobyć. Sampsonowie postanowili zanieść znalezisko do Calvert Marine Museum, które znajduje się w Solomons w ich rodzinnym stanie Maryland. Pracownicy muzeum specjalizują się m.in. w paleontologii lokalnej. Megalodon był największą ze znanych ryb drapieżnych Dr Stephen Godfrey, paleontolog, który podjął się identyfikacji zęba, potwierdził, że należał do megalodona. Prehistoryczny rekin był postrachem oceanów ok. 15,9–2,6 mln lat temu. Według zapisu kopalnego była to największa ze znanych ryb drapieżnych. Były niezwykle groźne i szybkie. Największe osobniki mierzyły nawet 20 metrów długości, a sama głowa miała prawie 5 metrów. Dla porównania uważany za jednego z najgroźniejszych rekinów – żarłacz biały – osiąga przeciętnie długość do 6 metrów. – Niektórzy całe życie szukają zębów megalodona i nigdy im się to nie udaje. Molly niewątpliwie należy do niewielkiego grona szczęśliwców – stwierdził dr Godfrey. Molly w przeszłości znalazła już kilka zębów prehistorycznych rekinów Co ciekawe, Molly w przeszłości odnalazła już kilka zębów megalodona, ale ten był zdecydowanie największy. Miał aż 12,9 cm długości. Naukowcy przyznają, że Park Stanowy Calvert Cliffs, w którym dziewczynka odkryła fragment prehistorycznego drapieżnika, jest niezwykle bogaty w skamieniałości. Najstarsi przodkowie rekinów wyglądali o wiele groźniej niż ich współcześni potomkowie. Mieli kolce i pancerz Paleontolodzy odkryli ważne skamieniałości praprzodków dzisiejszych ryb. Jest wśród nich „rekin” sprzed 439 mln lat. Miał płetwy rozpięte na potężnych kolcach, a głowę osłoniętą... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/najstarsi-przodkowie-rekinow-wygladali-o-wiele-grozniej-niz-ich-wspolczesni-potomkowie-mieli-kolce-i-pancerz-fot-zhang-heming-ac0935d.jpg" width="938" height="504" alt="Najstarsi przodkowie rekinów wyglądali o wiele groźniej niż ich współcześni potomkowie. Mieli kolce i pancerz (fot. ZHANG Heming)" title="Najstarsi przodkowie rekinów wyglądali o wiele groźniej niż ich współcześni potomkowie. Mieli kolce i pancerz (fot. ZHANG Heming)" /> Klify, będące częścią krajobrazu wybrzeża, powstały z osadów dna morskiego, które pozostawił prehistoryczny ocean z epoki miocenu (od 23,03 mln do 5,333 mln lat temu). Zęby rekinów są jednym z najczęstszych fragmentów zwierząt, które można odnaleźć. To dlatego, że zwierzęta te potrafią regularnie wymieniać tę części ciała. Sam żarłacz może w ciągu swojego życia wymienić ponad 35 tysięcy zębów na nowe. Megalodony żyły w okresie neogenu Dr Godfrey zwraca również uwagę na to, że megalodony podobnie jak współczesne rekiny, charakteryzowały się chrzęstną budową szkieletu. Z tego powodu zachowało się niewiele skamieniałości tych stworzeń. Właśnie dlatego wiedza o tych morskich drapieżnikach pochodzi głównie z trójkątnych zębów. Megalodony były drapieżnikami, które polowały głównie na wieloryby i inne duże ssaki morskie. Żyły w morzach miocenu i pilocenu. Naukowcy podejrzewają, że żerowały również na innych rekinach. Zwierzę zostało zaklasyfikowane do rodzaju Carcharodon. Niektórzy eksperci sugerują, że jest to przypuszczalny przodek żarłacza białego. Jednak inne badania filogenetyczne wykazały, że megalodon mógł należeć do odrębnej linii ewolucyjnej lamnokształtnych – Otodontidae. Źródło: CNN Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Oto największy kwiat zamknięty w bursztynie. Ma ponad 30 milionów lat, ale nie to jest w nim wyjątkowe
Kwiat odnaleziono 151 lat temu u wybrzeży Morza Bałtyckiego. Pochodzi z największego na świecie złoża bursztynu, które znajduje się w dzisiejszym Kaliningradzie. W przeszłości został błędnie sklasyfikowany. Teraz naukowcy ponownie zbadali okaz.
W tym artykule: Naukowcy ustalili, do jakiego gatunku należy inkluzja kwiatowa Kwiat może mieć nawet 38 milionów lat Żywica zachowała proces uwalniania ziaren pyłku kwiatowego W 1872 roku na terenie dzisiejszego Kaliningradu odnaleziono wyjątkową inkluzję organiczną w bursztynie. Kwiat, który znajdował się w środku miał prawie 3 cm średnicy. Oznacza to, że skamieniałość jest trzykrotnie większa, niż większość kwiatowych inkluzji, które dotychczas odnaleziono. Naukowcy stwierdzili wówczas, że to Stewarcja. To roślina z rodziny herbatowatych, która obejmuje 22 gatunki. Po 151 latach badacze postanowili jeszcze raz przyjrzeć się bursztynowi. Naukowcy ustalili, do jakiego gatunku należy inkluzja kwiatowa Okazało się, że przed laty doszło do pomyłki. Dr Eva-Maria Sadowski z Muzeum Historii Naturalnej w Berlinie i dr Christa-Charlotte Hoffmann z Uniwersytetu Wiedeńskiego zbadały skamieniałość pod mikroskopem elektronowym. Badania zostały opublikowane na łamach czasopisma naukowego „Scientific Reports”. W bursztynie sprzed prawie 100 milionów lat znaleziono owłosionego ślimaka. Po co mu włoski? Ślimak ślimakowi nierówny. Jedne żyją na lądzie, inne w wodzie. Które z nich mają włoski, a które potrafią odciąć sobie głowę i przeżyć? <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/w-bursztynie-sprzed-prawie-100-milionow-lat-znaleziono-owlosionego-slimaka-po-co-mu-wlosie-37300c3.jpg" width="938" height="528" alt="W bursztynie sprzed prawie 100 milionów lat znaleziono owłosionego ślimaka. Po co mu włosie?" title="W bursztynie sprzed prawie 100 milionów lat znaleziono owłosionego ślimaka. Po co mu włosie?" /> Naukowcy odkryli, że kwiat należy do gatunku Symplocos. To rodzaj roślin kwiatowych z rzędu wrzosowców, około 300 gatunków, które występują w Azji i Ameryce Północnej i Południowej. Wiele z nich rośnie w wilgotnych regionach tropikalnych. Jest to pierwszy zapis kopalny tego gatunku zatopiony w bursztynie, który pochodzi z wybrzeża Morza Bałtyckiego. Kwiat może mieć nawet 38 milionów lat Kwiat w bursztynie ma ok. 34–38 milionów lat. Autorki badania sugerują, że w tym czasie w regionie Morza Bałtyckiego występowały rośliny, które dziś spotykamy głównie w Azji Wschodniej i Południowo-Wschodniej. – Nowe badanie pozwala rzucić nowe światło na bałtycki ekosystem i pomaga zrozumieć zmieniający się klimat w przeszłości oraz ewolucję lasów w czasie i przestrzeni – czytamy w komunikacie Muzeum Historii Naturalnej w Berlinie. – Bursztyn jest jak kapsuła czasu. Zachowuje inkluzje roślin i zwierząt, które mogą pochodzić sprzed milionów lat. Dzięki temu możemy odkryć niesamowite szczegóły – informują naukowcy. Żywica zachowała proces uwalniania ziaren pyłku kwiatowego Co więcej, dzięki użyciu zaawansowanego mikroskopu, badacze zaobserwowali, że w bursztynie widoczny jest proces uwalniania ziaren pyłku kwiatowego z pręcików kwiatu. Próbkę pyłku wydobyto z bursztynu za pomocą drobnego skalpela. – Inkluzje roślinne w bursztynie są bardzo rzadkie, ale niezwykle cenne dla nauki. Pozwalają zrekonstruować roślinność w kilku okresach historii Ziemi i zrozumieć prehistoryczną florę – twierdzą badacze. Skamieniałość obecnie znajduje się w Federalnym Instytucie Nauk o Ziemi i Zasobów Naturalnych w Berlinie. Sensacyjne odkrycie w soli sprzed 830 mln lat. Wewnątrz kryształka znajduje się potencjalnie żywy mikroorganizm Uczeni odkryli ślady prokariontów i eukariontów, które zostały uwięzione w prehistorycznej soli kamiennej. Kryształ ma ponad 830 milionów lat. Oznacza to, że mikroorganizm, który znajduje... – To naprawdę wyjątkowa sytuacja, odnaleźć tak duży kwiat zamknięty w bursztynie z pręcikami. Żywica zatrzymała moment, w którym roślina była otwarta i uwalniała swój pyłek – mówi Eva-Maria Sadowski, współautorka badania. – Tylko dzięki bardzo dużemu powiększeniu udało nam się zobaczyć szczegóły morfologiczne ziaren pyłku, które mają zaledwie kilka mikrometrów – dodaje dr Christa Hofmann. Większość inkluzji kwiatowych zamkniętych w bursztynach ma zaledwie kilka milimetrów wielkości, a rzadko przekraczają 1 cm. W żywicy drzew mogą utknąć zarówno żywe organizmy, jak i martwe. Do powstania skamieniałości dochodzi w sytuacji, gdy żywica otoczy cały organizm i odetnie go od tlenu. Najczęstszymi inkluzjami są drobne zwierzęta, takie jak mrówki i pajęczaki. Najstarsze inkluzje organiczne pochodzą z okresu triasowego. Są niezwykle cenne dla współczesnej paleontologii. Źródło: Scientific Reports Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".