National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-08-11T12:16:07.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Te gady przebyły ocean na pniach drzew. Sensacyjne odkrycie z udziałem polskich naukowców
items: Czy na Księżycu znajdują się skamieniałości dinozaurów? Badacze analizują niezwykłą teorię
items: Odkryto największe cmentarzysko wielorybów na Ziemi. Podwodna nekropolia skrywa tajemnice sprzed milionów lat
items: Ptak czy gad? Archeopteryks to największa zagadka paleontologii
items: To nie była ośmiornica. Sensacyjne odkrycie naukowców po 26 latach zmienia historię ewolucji
items: Tajemnicza skamieniałość sprzed 40 milionów lat. Sekret krył się w kolekcji słynnego poety
items: Amonity wcale nie wyginęły razem z dinozaurami. Polscy naukowcy odkryli właśnie, że przetrwały
items: W jego wymiocinach naukowcy odkryli coś niezwykłego. Tak poznaliśmy nowy gatunek
items: Czym był nanotyrannus? Ta skamieniałość podzieliła naukowców
items: Pojawił się nowy władca mórz. U wybrzeży Wielkiej Brytanii odnaleziono szkielet nieznanego ichtiozaura
items: Naukowcy „ostrzelali” laserem dinozaurze jajo. Jaki był cel?
items: Potwór sprzed 560 mln lat zaskoczył naukowców. Najstarszy znany drapieżnik
items: W Polsce odnaleziono skamieniałość krokodyla. Zwierzę żyło 17 mln lat temu
items: Na pustyni Gobi odkryto skamieniałość nieznanego ssaka z czasów dinozaurów
items: Był na szczycie łańcucha pokarmowego. Tak wyglądał pradrapieżnik sprzed 30 milionów lat
items: Naukowcy odkryli skamieniałą kijankę-gigantkę. Tak starej jeszcze nikt nie znalazł
items: Zagadka największego stawonoga w historii Ziemi rozwiązana. Odtworzono jego głowę
items: Odkryto skamieniałość larwy sprzed 520 mln lat. Zachował się jej mózg i inne organy wewnętrzne
items: Paleontolodzy przebadali szczątki gigantycznego ichtiozaura. To największy gad morski w historii
items: Odnaleziono 5 nowych skamieniałości „chińskiego smoka”. W końcu udało się opisać to stworzenie
items: Wielkie oszustwo. Przełomowa skamieniałość sprzed 280 mln lat została... namalowana farbą
items: Na Grenlandii odkryto olbrzymiego drapieżnika z okresu kambru. „Był groźny jak dzisiejsze rekiny”
items: W amerykańskiej rzece odnaleziono ogromną szczękę mamuta. Odkrywca pomylił ją z kłodą drewna
items: Mortal Kombat sprzed 125 mln lat. Odkryto epicką skamieniałość ssaka wgryzającego się w żebro dinozaura
items: Najstarszy nietoperz na świecie zaskakuje rozmiarami. Badacze odkryli jego szkielet

Te gady przebyły ocean na pniach drzew. Sensacyjne odkrycie z udziałem polskich naukowców
type: item
date: 2026-08-11T12:15:23.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Nauka
subject: gady
subject: paleontologia
subject: skamieniałości
subject: turcja
description: Zespół paleontologów z udziałem polskich badaczy dokonał wyjątkowego odkrycia na terenach współczesnej Turcji. Naukowcy odnaleźli skamieniałość iguany sprzed ok. 44 milionów lat, która na tereny Anatolii przybyła prawdopodobnie na dryfującym pniu drzewa. To pierwsze takie rozpoznanie na terenach, które kiedyś tworzyły trudno dostępny archipelag.
encoded: Współczesna Anatolia, choć posiada w swoich granicach około 500 wysepek, kojarzona jest raczej z lądem kontynentalnym, na którym leżą największe miasta półwyspu Azja Mniejsza, a więc Turcji. Podobnie rzecz ma się z Półwyspem Bałkańskim, który na skutek procesów tektonicznych przyłączył się do kontynentu europejskiego. Gdy spojrzymy jednak kilkadziesiąt milionów lat wstecz, opisywane tereny przypominały raczej tropikalny archipelag Indonezji. To właśnie do tej wyspiarskiej krainy około 40 milionów lat temu przydryfowało tajemnicze zwierzę. Gad z eocenu W trakcie paleocenu i eocenu (od 66 do 34 milionów lat temu) dzisiejsza Anatolia i Półwysep Bałkański (razem zwane Bałkanatolią) składały się z wielu małych i dużych wysepek. Takie ukształtowanie terenu sprawiło, że rozwijały się tam endemiczne (występujące jedynie na danym obszarze) gatunki ssaków, których pozostałości na przestrzeni lat udało się odkryć. Do tej pory paleontolodzy nie mogli stwierdzić, czy na śródziemnomorskich wyspach żyły kiedyś także gady. Te wątpliwości rozwiało ostatnie odkrycie, w którym brał udział polski zespół badaczy. W odkrytym materiale kopalnym odnaleziono fragmenty uzębienia należącego do iguany z okresu eocenu. Świadczą o tym charakterystyczne dla tego gatunku „guzki”. Niespotykane guzki Naukowcom początkowo trudno było przypisać znalezione skamieniałości do konkretnego gatunku zwierzęcia. Jak podaje jeden z autorów badań, dr hab. Georgios Georgalis z Instytutu Systematyki i Ewolucji Zwierząt PAN, stało się to możliwe dzięki odnalezieniu tzw. guzków na uzębieniu. Te niewielkie wypustki pozwoliły potwierdzić, że odnalezione fragmenty zębów należą do przodków współczesnych iguan. Co ważne, niewiele gadów z tej grupy posiada tę charakterystyczną cechę. Występuje ona jedynie u nielicznych iguan z Francji i obu Ameryk, co budzi kolejne pytania o ich ewolucyjne losy. Zagadką pozostaje skala występowania jaszczurów w dawnej Anatolii, ich pełna anatomia oraz dokładna taksonomia. Badacze mają je…

FABRIC-KOLAZ-32-47-85ea221.jpg
width: 2813
height: 1875

Czy na Księżycu znajdują się skamieniałości dinozaurów? Badacze analizują niezwykłą teorię
type: item
date: 2026-07-23T11:33:49.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: Kosmos
subject: Nauka
subject: dinozaury
subject: księżyc
subject: paleontologia
subject: skamieniałości
description: Czy na Księżycu mogą być skamieniałości dinozaurów? Tak sądzi Peter Brennan, autor książki „Końce świata”. Jak się tam znalazły? Najpewniej w wyniku uderzenia w Ziemię gigantycznej planetoidy 66 mln lat temu.
encoded: Twierdzenie, jakoby na Księżycu mogły znajdować się szczątki dinozaurów, pochodzi z książki „The Ends of the World” wydanej w 2017 roku. Jakiś czas temu zyskało duży rozgłos w mediach społecznościowych i serwisach popularnonaukowych. Temat wrócił po tym, jak jeden z użytkowników Twittera opublikował na swoim koncie fragment poświęcony gigantycznej kolizji sprzed 66 mln lat. Skamieniałości dinozaurów są na Księżycu? Peter Brannen, wielokrotnie nagradzany dziennikarz naukowy, w swojej książce pisze, że planetoida, która uderzyła wówczas w Ziemię była większa od Mount Everest, a jej lot był tak szybki, że drogę z wysokości przelotowej Boeinga 747 (ok. 14 km) do ziemi mogła pokonać w 0,3 sekundy. W publikacji głos zabiera także geofizyk Mario Rebolledo, który mówi, że ciśnienie atmosferyczne tworzące się przed lecącą planetoidą prawdopodobnie było tak ogromne, że zaczęło tworzyć krater w ziemi jeszcze przed uderzeniem skały w ląd. „Kiedy meteoryt dotknął ziemi, był całkowicie nienaruszony. Był tak masywny, że atmosfera nawet go nie zarysowała” – mówi Rebolledo w opublikowanym fragmencie. View oEmbed on the source website Autor książki wyjaśnia, że rzeczywiste wydarzenia nie mają porównania do hollywoodzkich wizji, które możemy podziwiać w licznych produkcjach. Nie było świetlistej kuli ognia, jak to sobie zwykliśmy wyobrażać, a raczej gigantyczny, pędzący z ogromną prędkością „pocisk”. Brannen opisuje, że planetoida uderzając w Ziemię dosłownie „wybiła dziurę” w naszej atmosferze. „Gdy planetoida zderzyła się z Ziemią, na niebie nad nią, gdzie powinno być powietrze, skała wybiła w atmosferze dziurę do kosmicznej próżni” – pisze. Wyrwa w atmosferze Ziemi spowodowała, że szczątki pozostałe po zderzeniu zostały wyrzucone na orbitę. Z fragmentami ziemi i skał, które przedostały się w przestrzeń kosmiczną, wymieszane mogły być „kawałki szczątków dinozaurów” – a część z tego mogła osiąść na powierzchni Księżyca. Wszystko rozegrało się w ciągu sekundy lub dwóch od uderzenia – …

szczatki-dinozaurow-0767216.jpg
width: 6000
height: 4000

Odkryto największe cmentarzysko wielorybów na Ziemi. Podwodna nekropolia skrywa tajemnice sprzed milionów lat
type: item
date: 2026-06-13T12:36:48.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: cmentarze
subject: oceany
subject: skamieniałości
subject: wieloryby
description: Na dnie Oceanu Indyjskiego, w wiecznych ciemnościach i przy miażdżącym ciśnieniu, biolodzy morscy natrafili na coś, co budzi skojarzenia z zatopionym miastem umarłych. Wzdłuż gigantycznej szczeliny geologicznej spoczywają szczątki setek wielorybów. Najstarsze pamiętają czasy na długo przed pojawieniem się człowieka. To największe i najgłębiej położone cmentarzysko tych morskich gigantów, jakie kiedykolwiek udało się odnaleźć.
encoded: Wydaje się, że głębiny oceanu są sterylne i całkowicie pozbawione życia. Najnowsze odkrycie, opisane na łamach prestiżowego czasopisma „Nature”, otwiera oczy wszystkim niedowiarkom – pokazuje, że ekosystemy rowów oceanicznych mogą kryć niezwykłe skarby, które są jak starożytne księgi historii naszej planety. Co niezwykłego znaleźli naukowcy pod wodzą dr Xiaotonga Penga z Chińskiej Akademii Nauk? Otchłań pełna kości Międzynarodowa ekspedycja, korzystająca z załogowego okrętu podwodnego Fendouzhe (w ramach programu Global TREnD), eksplorowała Strefę Pęknięć Diamantina. To potężna struktura geologiczna oddzielająca Australię od Antarktydy, sięgająca ponad 7000 metrów głębokości. Tam, w lutym 2023 roku, badacze natrafili na prawdziwą podmorską anomalię. Na odcinku 1200 kilometrów skatalogowano aż 485 miejsc spoczynku wielorybów. Znaleziono tam 476 skamieniałych szkieletów oraz pięć aktywnych biologicznie ekosystemów. Co niezwykle intrygujące, zdecydowana większość odnalezionych szczątków to czaszki waleni dziobogłowych (zifiowatych) – rodziny zagadkowych, nurkujących na ekstremalne głębokości ssaków. Najstarsze wydobyte czaszki w tej strefie zostały datowane na niewiarygodne 5,26 miliona lat. Życie, które rodzi się ze śmierci Dla życia próbującego przetrwać na ekstremalnych głębokościach jakiekolwiek pożywienie jest towarem luksusowym. Nie ma się więc co dziwić, że w całkowitych ciemnościach, w temperaturze oscylującej w okolicach zera, opadający na dno martwy wieloryb (zjawisko to biolodzy nazywają z angielskiego whale fall) staje się tętniącą życiem oazą. To ogrom jedzenia i ciepła. Nawet na tak ekstremalnych głębokościach padlina napędza życie. Kości są systematycznie pożerane przez wyspecjalizowane wieloszczety z rodzaju Osedax (zwane potocznie „robakami-zombie”), a wokół szkieletów wyrastają gąbki, ukwiały i maty mikrobiologiczne. Bakterie przeprowadzają tam chemosyntezę, tworząc symbiotyczne układy z małżami. Stephen J. Godfrey, amerykański paleontolog, porównał t…

GettyImages-549404357-4adc3f6.jpg
width: 5616
height: 3744

Ptak czy gad? Archeopteryks to największa zagadka paleontologii
type: item
date: 2026-06-01T05:57:12.000Z
creator: Artur Białek
subject: Przyroda
subject: ewolucja
subject: gady
subject: paleontologia
subject: ptaki
subject: skamieniałości
description: Archeopteryks od ponad 160 lat stanowi główny punkt debat nad pochodzeniem ptaków i ewolucją lotu. Ten niezwykły jurajski organizm łączył w sobie cechy gadzie i ptasie. Mimo że często zaliczany do najwcześniejszych ptaków, jego pozycja filogenetyczna pozostaje przedmiotem dyskusji. Przyjrzyjmy się nieco bliżej temu prehistorycznemu stworzeniu.
encoded: Spis treści: Od jednego pióra do szkieletów Taksonomiczny problem Rewolucja w obrazowaniu Mechanika lotu Upierzenie i barwa Czym żywił się archeopteryks? Archeopteryks zamieszkiwał Ziemię około 150 milionów lat temu, czyli w górnej jurze, w piętrze tytonu. Występował na obszarze dzisiejszych południowych Niemiec. W tamtym czasie tereny te były częścią ogromnego archipelagu wysp rozproszonych na płytkim, tropikalnym morzu Tetydy. Od jednego pióra do szkieletów Systemy osadowe, w których zachowały się szczątki archeopteryksa, znane jako wapienie litograficzne z Solnhofen, powstały w izolowanych lagunach, gdzie dno było niemal całkowicie pozbawione tlenu i cechowało się ekstremalnym zasoleniem. To właśnie te skrajnie nieprzyjazne warunki, w których nie występowały organizmy ryjące w dnie i padlinożerne, pozwoliły na niemal nienaruszone zachowanie delikatnych struktur, w tym odcisków piór i tkanek miękkich. Słynne znaleziska Pierwszym dowodem istnienia tego zwierzęcia było pojedyncze pióro, odnalezione w 1860 lub 1861 roku. Hermann von Meyer opisał je jako Archaeopteryx lithographica. Choć najnowsze badania przy użyciu obrazowania laserowego sugerują, że to konkretne pióro mogło należeć do innego, blisko spokrewnionego gatunku, to właśnie ono nadało nazwę całemu rodzajowi. Nieco później odnaleziono niemal kompletne szkielety archeopteryksa. Okaz londyński, odnaleziony w 1861 roku, stał się holotypem gatunku, mimo braku większości czaszki. To właśnie to znalezisko, opisane przez Richarda Owena zaledwie dwa lata po publikacji dzieła Karola Darwina, stało się koronnym dowodem w debacie nad teorią ewolucji. Do najcenniejszych odkryć należy zaliczyć okaz berliński, na który rolnik Jakob Niemeyer natknął się w latach 70. XIX wieku na wzgórzu Blumenberg. Odkrywca, nieświadomy naukowego znaczenia skamieniałości, sprzedał ją karczmarzowi Johannowi Dörrowi za sumę pozwalającą na zakup krowy. Dopiero dzięki interwencji Wernera von Siemens, założyciela słynnego koncernu, który wyło…

archaeopteryx-a428134.jpg
width: 1740
height: 1200

To nie była ośmiornica. Sensacyjne odkrycie naukowców po 26 latach zmienia historię ewolucji
type: item
date: 2026-04-08T11:07:59.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Przyroda
subject: głowonogi
subject: odkrycia
subject: ośmiornica
subject: skamieniałości
description: Nowe wyniki badań zmieniają dotychczasowe myślenie nad najstarszą ośmiornicą na świecie, przesuwając jej wiek o 150 milionów lat w przód. Okazuje się, że to co przez lata uznawane było za 300-milionowego głowonoga w rzeczywistości okazało się zupełnie innym zwierzęciem. Wszystko za sprawą niewielkich zębów, które zmieniły historię nauki.
encoded: Choć od pierwszej analizy skamieniałości odnalezionej w amerykańskim stanie Illinois minęło już 26 lat, dyskusje nad przynależnością gatunkową znaleziska nie milkną. Początkowo naukowcy stwierdzili, że mają do czynienia z ośmiornicą, na co wskazywało osiem zidentyfikowanych ramion oraz płetwy 300-milionowej skamieniałości. Taki wynik ustalił nowy rekord w kategorii najstarszego okazu tego głowonoga, co zostało nawet uwiecznione w słynnej Księdze Rekordów Guinnessa. Ćwierć wieku później kolejni badacze zaczęli jednak na nowo przyglądać się znalezisku, ukazując wcześniej nieznane szczegóły palezoicznego pływaka. Tajemnica schowana za zębami Zespół naukowców, który opublikował w czasopiśmie „Proceedings of the Royal Society B” wyniki swojego badania, posłużył się techniką promieniowania synchrotronowego. Metoda ta wykorzystuje wiązki światła jaśniejsze niż słońce, które pozwalają na wykrycie struktur niewidocznych gołym okiem pod powierzchnią skały. Badacze dotarli do tajemnicy, która przez 25 lat była trzymana dosłownie „za zębami”. Odkryto bowiem radulę (tarkę), która mięczakom służy do odżywiania. Liczba zębów w jednym rzędzie tej struktury od razu wykluczyła ośmiornicę – odkryto ich co najmniej 11, podczas gdy te głowonogi dysponują co najwyżej dziewięcioma. Bogate uzębienie przybliżyło odkrycie do innego morskiego zwierzęcia, które bywa nazywane „żywą skamieniałością”. Pomyłka naukowców Nowe badania dowodzą, że to, co przez lata uznawano za najsłynniejszą skamieniałość ośmiornicy, w rzeczywistości jest palezoicznym łodzikowcem – innym głowonogiem, który charakteryzuje się zewnętrzną muszlą. Błąd popełniony ćwierć wieku temu wynikał z mylnego odczytania procesu fosylizacji. Badacze tłumaczą, że krewny łodzika rozkładał się przez kilka tygodni, zanim został zachowany w skale. To właśnie procesowi rozkładu skamienałość zawdzięcza swój ośmiornico-podobny wygląd, który przez lata zwodził naukowców. Ponowne badania pozwoliły nie tylko odkryć najstarsze dotąd pozostałośc…

GettyImages-520443656-8e0a029.jpg
width: 3008
height: 1960

Tajemnicza skamieniałość sprzed 40 milionów lat. Sekret krył się w kolekcji słynnego poety
type: item
date: 2026-02-01T12:41:10.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Historia
subject: bursztyn
subject: mrówki
subject: niemcy
subject: skamieniałości
description: Nietypowa kolekcja słynnego niemieckiego poety Johanna Wolfganga von Goethego przez lata skrywała niesamowite skarby ze świata przyrody. Naukowcy z Uniwersytetu Friedricha Schillera w Jenie - dzięki wyjątkowym zbiorom artysty - dokonali odkrycia zmieniającego wiedzę na temat wymarłego gatunku prehistorycznej mrówki. Szczegółowe badania nad insektem zastygniętym w bałtyckim bursztynie pozwalają ponownie opisać gatunek z dużo większa dokładnością i precyzją.
encoded: Johann Wolfgang von Goethe uznawany jest za jednego z najwybitniejszych niemieckich poetów. Autor „Cierpień młodego Wertera”, był twórcą romantyzmu — nurtu w kulturze, który rozwinął się w Europie na przełomie XVIII i XIX wieku — ale interesował się również przyrodą. Jednym z kluczowych elementów pasji artysty była spektakularna kolekcja bursztynów, którą gromadził przez całe swoje życie. Obecnie — 200 lat po śmierci Goethego — naukowcy przeprowadzili badania nad tymi zbiorami, których wyniki ukazują zupełnie nowe informacje na temat prehistorycznego owada. Jak udało się odnaleźć niewidocznego owada? Naukowcy z Uniwersytetu Friedricha Schillera w Jenie odkryli skamieniałość prehistorycznego stworzenia w jednym z czterdziestu bursztynów wchodzących w skład kolekcji Goethego. Co ciekawe, dotarcie do wiekowej mrówki nie było takie proste i wymagało wykorzystania nowoczesnych technologii. Wymarły gatunek nie jest bowiem widoczny „gołym okiem” w zastygniętej żywicy, a dotarcie do niego wymagało specjalistycznej wiedzy. Niemieccy badacze wykorzystali technikę mikrotomografii komputerowej, która pozwala zajrzeć do wnętrza bardzo małych obiektów bez ich niszczenia. Wyjątkowo silne i precyzyjne promieniowanie dało możliwość dotarcia do mikroskopijnego insekta oraz jego dokładnego odwzorowania w modelu 3D. W ten sposób mrówka, której wiek datowany jest na około 34–47 milionów lat, stała się możliwa do zidentyfikowania. Prehistoryczny gatunek mrówki — co udało się znaleźć w bursztynie? Owad został zidentyfikowany jako wymarły gatunek Ctenobethylus goepperti. Liczne egzemplarze tego zwierzęcia były już znajdywane w bałtyckich bursztynach, jednak dopiero mrówka z kolekcji Goethego pozwala na szczegółowe opisanie jej anatomii. W trakcie procesu fosylizacji, który polega na przekształcaniu się szczątków organizmu w skamieniałość, zwykle uszkodzeniu ulegają wnętrza głowy i tułowia. Inaczej było w przypadku nowo znalezionej mrówki, u której udało się bardzo szczegółowo odwzorować te…

bursztyn-00dddf5.jpg
width: 1350
height: 900

Amonity wcale nie wyginęły razem z dinozaurami. Polscy naukowcy odkryli właśnie, że przetrwały
type: item
date: 2026-01-09T12:43:19.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: asteroida
subject: kreda
subject: skamieniałości
subject: wymieranie gatunków
description: Polskie badanie rewolucjonizuje naszą wiedzę o amonitach – mogły przetrwać katastrofę, która zakończyła erę dinozaurów. Znaleziska z duńskiego klifu sprawiają, że zaczynamy inaczej myśleć o wielkim wymieraniu sprzed 66 mln lat.
encoded: Odciski spiralnie zwiniętych muszli na kamieniach to rarytas nie tylko dla paleontologów, ale wszystkich zbieraczy: niektórzy mają je nawet w domach. Do tej pory uważaliśmy, że amonity – chyba najbardziej rozpoznawalne skamieniałości na świecie – wyginęły razem z dinozaurami. Zespół naukowców z Polskiej Akademii Nauk zmienia światową wiedzę o wielkim wymieraniu. Czym są amonity? Amonity pojawiły się pierwszy raz w okresie dewonu, czyli około 400 mln lat temu. Były to morskie głowonogi, należące do gromady Cephalopoda, blisko spokrewnione z dzisiejszymi kałamarnicami, ośmiornicami i łodzikami. Przez dziesiątki milionów lat rozwinęły ogromną różnorodność kształtów i rozmiarów muszli. Szczególnie licznie występowały w okresie jury i kredy, dominując w morskich ekosystemach jako drapieżniki oraz ofiary większych zwierząt. Wyróżniały się spiralnie zwiniętymi muszlami, które mogły osiągać od kilku milimetrów do ponad dwóch metrów średnicy. Muszla była podzielona na komory, z których największa, końcowa (komora mieszkalna), była zamieszkana przez żywe zwierzę. Pozostałe komory wypełniał gaz lub płyn, co pozwalało na regulację wyporności w wodzie. Amonity należą do najważniejszych skamieniałości przewodnich, czyli takich, które pozwalają na precyzyjne datowanie warstw skalnych. Przełomowe odkrycie polskich naukowców – amonity wcale nie wyginęły …a przynajmniej nie wtedy, kiedy nam się wydawało. Zespół badaczy pod kierownictwem prof. Marcina Machalskiego z PAN dokonał sensacyjnego odkrycia: trafili oni na skamieniałości amonitów znajdujące się powyżej granicy kreda-paleogen (K-Pg). To warstwa geologiczna powszechnie uznawana za świadectwo globalnej katastrofy, która doprowadziła do wyginięcia około 75% gatunków na Ziemi, w tym dinozaurów i – jak dotąd sądzono – również amonitów. Polskie odkrycia opublikowane w czasopiśmie „Scientific Reports” podważają ten pogląd i wskazują, że populacje amonitów mogły przetrwać katastrofę. „Skamieniałości zombie” z Danii Odkrycia z klifu St…

FABRIC-KOLAZ-32-51-499774f.jpg
width: 2700
height: 1800

W jego wymiocinach naukowcy odkryli coś niezwykłego. Tak poznaliśmy nowy gatunek
type: item
date: 2025-12-14T11:15:45.000Z
creator: Riley Black
subject: Przyroda
subject: dinozaury
subject: historia
subject: paleontologia
subject: prehistoria
subject: skamieniałości
description: Nowy gatunek pterozaura znaleziono w skamieniałych wymiocinach dinozaura. To jedno z najbardziej zaskakujących odkryć ostatnich lat. Pokazuje ono, że nawet wydaliny mogą pomóc rozwikłać prehistoryczne tajemnice.
encoded: Spis treści: Czym są regurgitality i bromality? Niezwykła skamieniałość Kupy sprzed milionów lat też mają znaczenie Co dinozaury jadły naprawdę? Około 110 milionów lat temu na terenie dzisiejszej Brazylii pewien dinozaur musiał „pozbyć się ciężaru z żołądka”. W jego przewodzie pokarmowym nagromadziły się małe, ostre kostki. Utrudniały mu połykanie ryb i innych przekąsek. Mięsożerca wyrzucił śmierdzącą kulę z gardła, podobnie jak współczesne sowy pozbywają się zbitych kulek kości i sierści swoich drobnych ofiar. Z czasem bryłkę wymiocin dinozaura przykryły osady. Została zamknięta w kamieniu, aż niedawno odkryli ją paleontolodzy. W środku znajdowały się kości latającego gada, jakiego nikt wcześniej nie znał. Czas spędzony w paszczy i układzie pokarmowym mięsożercy nie był łaskawy dla szkieletu ofiary. Mimo tej wyboistej drogi do zapisu kopalnego kości – głównie fragmenty szczęk i zęby – zachowały się wystarczająco dobrze, by rozpoznać w nich nieoczekiwany gatunek pterozaura. Zwierzę odcedzało drobne organizmy z wody, podobnie jak dzisiejsze flamingi. Paleontolożka Aline Ghilardi z Universidade Federal do Rio Grande do Norte wraz ze współpracownikami nadała mu nazwę Bakiribu waridza, opisując znalezisko na początku tego roku. – To nie była po prostu skamieniała konkrecja zawierająca nowy gatunek rzadkiego pterozaura, lecz wyjątkowy skamieniały ślad – regurgitalit – mówi Ghilardi. Czym są regurgitality i bromality? Regurgitality i inne skamieniałe treści z przewodu pokarmowego należą do szerszej kategorii skamieniałości zwanych bromalitami. Choć mogą brzmieć odpychająco, masy wydalane przez dinozaury i inne prehistoryczne stworzenia dają bezpośredni wgląd w ich dietę. Pokazują, jak działały ich narządy wewnętrzne. Ujawniają też, jak dawno wymarłe gatunki realnie oddziaływały na siebie w pradawnych ekosystemach. Niezwykła skamieniałość W przypadku Bakiribu odkrycie pterozaura było dziełem szczęśliwego zbiegu okoliczności. – Kiedy mój student William po raz pierwszy poka…

2025-12-09-133203-How-dinosaur-vomit-has-solved-these-prehistoric-mysteries--National-Geographic--cfd8169.png
width: 1394
height: 758

Czym był nanotyrannus? Ta skamieniałość podzieliła naukowców
type: item
date: 2025-11-08T08:14:45.000Z
creator: Nicholas St. Fleur
subject: Przyroda
subject: dinozaury
subject: paleontologia
subject: prehistoria
subject: skamieniałości
description: Nanotyrannus to nie młodociany T. rex, lecz zupełnie nowy gatunek – twierdzą naukowcy, którzy właśnie opublikowali przełomowe wyniki badań w „Nature”. Czy to koniec wieloletniego sporu?
encoded: Spis treści: Skamieniałość, która zmieniła wszystko Przełomowe badanie Zanno i Napoli Dueling Dinosaurs – okaz, który wszystko zmienił Kości, zęby i tomografia Co dalej z nanotyrannusem? Po dekadach gorących dyskusji badacze twierdzą, że skamieniałości uznawane dotąd za młodociane okazy T. reksa w rzeczywistości należą do smuklejszego, odrębnego gatunku tyranozaura. Jednym z najbardziej polaryzujących problemów paleontologii jest nastoletni Tyrannosaurus rex z kryzysem tożsamości – i dwoje naukowców mówi, że go rozwiązali. Skamieniałość, która zmieniła wszystko W 1942 roku badacze z Cleveland Museum of Natural History znaleźli w formacji Hell Creek w Montanie czaszkę niewielkiego teropoda. Po tym, jak w 1988 roku sklasyfikowano ją jako nowy gatunek Nanotyrannus lancensis, czaszka wywołała cztery dekady zaciekłego sporu. Czy takie skamieniałości niewielkich, smukłych tyranozaurów to po prostu nastoletnie wersje groźnego tyranozaura, czy całkowicie odrębny dinozaur? Teraz, po przeanalizowaniu ponad 200 skamieniałości tyranozaurów, autorzy nowego badania ogłosili, że nanotyrannus był szybkim i smukłym dinozaurem, żyjącym ramię w ramię z T. reksem u schyłku jego panowania. Wyniki opublikowano 30 października na łamach „Nature”. – Nie chcieliśmy dolewać oliwy do ognia w tej debacie. Chcieliśmy ją zakończyć – mówi Lindsay Zanno, paleontolożka z North Carolina Museum of Natural Sciences i współautorka pracy. – Postanowiliśmy przetestować to zagadnienie z każdej strony. Przełomowe badanie Zanno i Napoli Część zewnętrznych ekspertów pochwaliła rygor badania. Uznają, że może to być punkt zwrotny, który wreszcie zakończy wieloletni spór. – Nie pominęli żadnej skamieniałości – mówi Lawrence Witmer, paleontolog z Ohio University. – Wynik ich skrupulatnych analiz jest jasny i tak jednoznaczny, jak to w paleontologii możliwe – Nanotyrannus jest realny. Inni paleontolodzy ostrzegają jednak, że to odkrycie – choć przekonujące – może być jedynie kolejnym zwrotem akcji w sadze nanotyr…

2025-11-03-140933-Scientists-may-have-solved-the-mystery-of-Nanotyrannus--National-Geographic-i-j-be3bdd9.png
width: 1538
height: 863

Pojawił się nowy władca mórz. U wybrzeży Wielkiej Brytanii odnaleziono szkielet nieznanego ichtiozaura
type: item
date: 2025-10-18T10:16:22.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Historia
subject: ichtiozaur
subject: jura
subject: paleontologia
subject: skamieniałości
subject: wielka brytania
description: Ichtiozaury rządziły morzami przed milionami lat i wciąż wiele o nich nie wiemy. Być może skomplikowana mozaika zaczęła się właśnie składać w całość: wszystko dzięki odkryciu niemal kompletnego szkieletu tego pradawnego gada u brzegów Wielkiej Brytanii.
encoded: Naukowcy z Uniwersytetu w Manchesterze opublikowali w czasopiśmie „Papers in Palaeontology” pracę, która szczegółowo opisuje odnaleziony na brytyjskim wybrzeżu szkielet nigdy wcześniej nierozpoznanego ichtiozaura. To zwierzę, które przed milionami lat rządziło morzami i stanowi brakujące ewolucyjne ogniwo. Morski gad wielkości delfina Niemal kompletny szkielet gada odnaleziono w angielskim hrabstwie Dorset. Jego wielkość porównano z rozmiarem delfina i nazwano Xiphodracon goldencapensis, czyli Miecznikowym Smokiem z Dorset – na cześć miejsca znalezienia. Jest on nowym i niezwykle rzadkim gatunkiem ichtiozaura. Po szczegółowych badaniach okazało się, że zwierzę stanowi lukę w ewolucyjnym zapisie kopalnym ichtiozaurów. Co więcej, szczątki noszą ślady, które mogą być pozostałościami po jego ostatnim posiłku. Jest prawdopodobnie najbardziej kompletnym prehistorycznym gadem na świecie z okresu pliensbachu: trzeciego piętra dolnej jury. Pochodzi więc sprzed około 190 mln lat. Znalezisko z Wybrzeża Jurajskiego Wzdłuż brytyjskiego Wybrzeża Jurajskiego, znajdującego się na południe od Bristolu i wpisanego na listę światowego dziedzictwa UNESCO, odnajdywano kiedyś tysiące skamieniałości ichtiozaurów – głównie w czasach pionierskiej paleontolog Mary Anning. Jednak odkrycie opisywanego dzisiaj wczesnojurajskiego gada jest pierwszym od ponad 100 lat. Szkielet odnaleziono w 2001 roku w pobliżu Golden Cap w Dorset, ale dopiero niedawno został szczegółowo przeanalizowany przez paleontologów. W jego skład wchodzi czaszka z ogromnym oczodołem i długim, przypominającym miecz pyskiem – stąd wzięła się nazwa gada. Stwierdzono, że zwierzę miało około 3 metrów długości i żywiło się rybami oraz kałamarnicami. Okaz ma zostać wystawiony w Królewskim Muzeum Ontario w Toronto w Kanadzie. Czym były ichtiozaury? Trzeba tu powiedzieć, że ichtiozaury nie były dinozaurami. To morskie gady, których od lądowych kuzynów różniło przede wszystkim środowisko życia: władały morzami i oceanami, podczas gdy…

FABRIC-KOLAZ-32-6-1f16422.jpg
width: 2700
height: 1800

Naukowcy „ostrzelali” laserem dinozaurze jajo. Jaki był cel?
type: item
date: 2025-09-22T10:19:33.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Przyroda
subject: chiny
subject: dinozaury
subject: paleontologia
subject: skamieniałości
description: Określenie wieku skamieniałych jaj dinozaurów jest dla paleontologów sporym wyzwaniem. Chińscy badacze postanowili „ostrzelać” jedno z nich laserem. Ale nie był to rezultat ich frustracji, lecz próba sprawdzenia nowoczesnej metody naukowej.
encoded: Duże skupiska jaj dinozaurów są wyjątkowymi miejscami na paleontologicznej mapie świata. Jednym z nich jest stanowisko Qinglongshan w Kotlinie Yunyang w środkowych Chinach. Naukowcy zlokalizowali tam tysiące skamieniałych jaj sprzed dziesiątków milionów lat. Wyzwaniem jest precyzyjne określenie ich wieku. Laserem w jajo Istnieje niewiele metod, które umożliwiają precyzyjne wydatowanie jaj dinozaurów. Teraz, po raz pierwszy na potrzeby paleontologii, naukowcy zastosowali nową metodę datowania jaj dinozaurów, polegającą na „strzelaniu” laserami do fragmentów skorup jaj. To badanie chińscy eksperci opisali na łamach czasopisma „Frontiers in Earth Science”. Wykorzystano dwie skamieniałe skorupki ze stanowiska Qinglongshan. Pobrana próbka skamieniałości wypełnionego kalcytem jaja dinozaura pochodziła ze skupiska 28 jaj osadzonych w mułowcu z brekcją. Co ciekawe, jajo poddane badaniu wcale nie było gigantyczne. W najdłuższej osi mierzyło niecałe 20 cm, czyli mniej więcej tyle, ile jaja żyjących dzisiaj strusiów. Laser „wyczytał”, że jajo pochodzi z okresu późnej kredy w erze mezozocznej, co oznacza, że ​​ma około 85 milionów lat. To bardzo ciekawy dla paleontologów okres. Wówczas Ziemię nękała rozległa aktywność wulkaniczna. Jak działa nowa metoda? Zastosowana metoda to spektrometria masowa ze źródłem plazmowym sprzężonym indukcyjnie z wieloma kolektorami. Brzmi dość skomplikowanie, ale polega na pomiarze pierwiastków uranu i ołowiu, które działają w skamieniałości jak wbudowany zegar. – Użyliśmy mikrolasera do badania próbek skorupek jaj, odparowując minerały węglanowe w aerozol. Następnie analizujemy je za pomocą spektrometru masowego, aby zliczyć atomy uranu i ołowiu. Ponieważ uran rozpada się na ołów w stałym tempie, byliśmy w stanie obliczyć wiek, mierząc ilość zgromadzonego ołowiu – to jak zegar atomowy dla skamieniałości” – wyjaśniła dr Bi Zhao, badaczka w Hubei Institute of Geosciences. Co trzeba wiedzieć o Qinglongshan Przebadane przez ekspertów jajo pochodzi z p…

InteriorofQinglongshanDinosaurEggFossilMuseum.CreditDr.BiZhao-4f08bc6.jpg
width: 1267
height: 869

Potwór sprzed 560 mln lat zaskoczył naukowców. Najstarszy znany drapieżnik
type: item
date: 2025-06-05T10:00:31.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Przyroda
subject: skamieniałości
subject: Travel
subject: Wolny czas
subject: zwierzęta
description: Pierwszy drapieżnik na Ziemi, znany nauce jako Auroralumina attenboroughii, został odkryty w Anglii i liczy sobie 560 milionów lat. To odkrycie zmienia dotychczasowe ustalenia na temat początków złożonego życia na naszej planecie.
encoded: Spis treści: Pierwszy drapieżnik na Ziemi znaleziony w Anglii Kiedy na świecie pojawiły się znane nam zwierzęta? Przełomowa skamieniałość Geolodzy trafili na skamieniałość najstarszego znanego nauce drapieżnika wśród zwierząt. Dalsze, bardziej zaawansowane badania przeprowadzili paleontolodzy. Okaz liczący 560 milionów lat jest spokrewniony z koralowcami, meduzami i ukwiałami do dziś żyjącymi na Ziemi. Pierwszy drapieżnik na Ziemi znaleziony w Anglii Wiek skamieniałości określono przy użyciu maleńkich, radioaktywnych minerałów. Cyrkonie, bo o nich mowa, działają jak zegary geologiczne – wskazują ilość obecnego uranu i ołowiu. Ta wiedza wystarczy, aby dokładnie określić wiek skały. Naukowcy nazwali nowo odkryte zwierzę Auroralumina attenboroughii. Pierwszy człon oznacza po łacinie „latarnię o świcie”, drugi to hołd dla słynnego biologa sir Davida Attenborough. Brytyjczyk ma też „własnego” lwa. Lew workowaty nazwany na cześć słynnego autora filmów przyrodniczych żył około 18 mln lat temu. Pierwszego drapieżnika na Ziemi, a właściwie jego skamieniałości, znaleziono w Charnwood Forest, niedaleko Leicester w Anglii. To nie pierwsze tego typu odkrycie w okolicy. W 1957 r. naukowcy trafili na odcisk w kamieniu przypominający paproć. Okazało się jednak, że to skamieniałość jednego z najstarszych znanych zwierząt – Charnia masoni. Kiedy na świecie pojawiły się znane nam zwierzęta? Auroralumina to zaledwie jedna z ponad 1000 skamieniałości odkrytych w 2007 r. Wówczas zespół naukowców z British Geological Survey spędził ponad tydzień w Charnwood Forest, czyszcząc powierzchnię skalną o powierzchni 100 m kw za pomocą szczoteczek do zębów i dysz ciśnieniowych. Dzięki temu uczeni mogli dostrzec wszelkie grudki i wypukłości. Odkrycie pierwszego drapieżnika na świecie stawia nowe pytania. Między innymi o to, kiedy na Ziemi pojawiły się współczesne grupy zwierząt. – Powszechnie uważa się, że współczesne grupy zwierząt, takie jak meduzy, pojawiły się 540 milionów lat temu, w eksplozji…

najstarszy-drapieznik-na-ziemi-5a37367.png
width: 900
height: 600

W Polsce odnaleziono skamieniałość krokodyla. Zwierzę żyło 17 mln lat temu
type: item
date: 2025-05-28T10:01:35.000Z
creator: Jakub Rybicki
subject: Przyroda
subject: krokodyle
subject: paleontologia
subject: skamieniałości
description: Na terenie kopalni „Bełchatów” archeolodzy odnaleźli szczątki krokodyla z epoki miocenu. Mógł być to krewny współczesnych aligatorów.
encoded: Spis treści: Szczątki prehistorycznego krokodyla, który żył na terenie Polski Zwierzę pochodziło z okresu miocenu Krewny współczesnego krokodyla Naukowcy z Wydziału Geologii i Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego, Polskiej Akademii Nauk oraz Morawskiego Muzeum Ziemskiego z Czech prowadzili badania na terenie Pola Szczerców kopalni węgla brunatnego „Bełchatów” w województwie łódzkim. Badacze poszukiwali szczątków kręgowców, które żyły na tych ziemiach na długo przed istnieniem państwa polskiego. Szczątki prehistorycznego krokodyla, który żył na terenie Polski W trakcie badań badacze znaleźli tylko jeden fragment kości. – Na początku przypominał zwykły kawałek kości. Dopiero gdy go wypreparowaliśmy i obejrzeliśmy jego drugą, bardzo charakterystyczną stronę, to już nie było wątpliwości, że to jest płytka skórna krokodyla, czyli osteoderm – mówi PAP dr Marcin Górka z Wydziału Geologii UW, jeden z autorów odkrycia. – Analiza źródeł wykazała, że to najdalej wysunięte na północ szczątki krokodyla z okresu sięgającego 23 mln lat. W tym czasie – od miocenu po czwartorzęd – nie było stanowiska krokodyla położonego dalej na północ. Starsze, bo kredowe krokodyle, znane są ze Szwecji, zaś z okresu paleogenu również z Danii i aż z kanadyjskiej Arktyki – dodaje uczony. Szczątki krokodyla mają ok. 17 mln lat, co oznacza, że pochodzą z epoki miocenu. Była to najstarsza epoka neogenu, podczas której następował szereg przemian geologicznych skorupy ziemskiej. Wypiętrzenie nowych łańcuchów górskich zmieniło cyrkulację powietrza i wód. Okres ten charakteryzował się stosunkowo ciepłym klimatem i wilgotnością powietrza. Pod koniec epoki następowało stopniowe ochłodzenie, które prowadziło do formowania czap lodowych na Antarktydzie. Zwierzę pochodziło z okresu miocenu W miocenie doszło do rozprzestrzeniania się traw i formowania stepów, co sprzyjało ewolucji roślinności rosnącej na otwartych i rozległych terenach. Lasy tropikalne ustępowały lasom liściastym i sawannom. Nastąpił wów…

krokodyl-z-kopalni-4dad500.jpg
width: 862
height: 483

Na pustyni Gobi odkryto skamieniałość nieznanego ssaka z czasów dinozaurów
type: item
date: 2025-04-29T13:19:02.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Historia
subject: Nauka
subject: mongolia
subject: odkrycia
subject: paleontologia
subject: pustynia gobi
subject: skamieniałości
subject: ssaki
description: Był wielkości myszy, żył na terenie dzisiejszej Mongolii w młodszej epoce kredy około 100-66 milionów lat temu. Po bliższym zbadaniu okazało się, że należał do zupełnie nieznanego rodzaju ssaków.
encoded: Spis treści Ravjaa ishiii – nowy, nieznany ssak Pustynia Gobi to raj dla paleontologów Kiedy pojawiły się pierwsze ssaki? Międzynarodowy zespół paleontologów z Mongolii i Japonii znalazł na pustyni Gobi skamieniałość wczesnego ssaka. Niewielkie zwierzę żyło w okresie kredy, kiedy w środowisku dominowały gady – mniejsze i większe dinozaury. Po bliższym zbadaniu okazało się, że ssak to nie tylko nieznany gatunek. Należy też do zupełnie nowego rzędu w klasyfikacji biologicznej. O nowym odkryciu poinformowano na łamach polskiego czasopisma naukowego „Acta Palaeontologica Polonica”. Ravjaa ishiii – nowy, nieznany ssak Zespół naukowców z Japonii i Mongolii ogłosił odkrycie nowego gatunku ssaka z okresu późnej kredy, na pustyni Gobi w Mongolii. Nowo opisany gatunek nazwano Ravjaa ishiii, na cześć Dulduityna Danzanravjaa, mongolskiego mnicha buddyjskiego z XIX wieku, oraz Kenichiego Ishiiego, byłego dyrektora Hayashibara Museum of Natural Sciences, który był motorem współpracy badawczej między Japonią a Mongolią. Mały ssak został zidentyfikowany na podstawie centymetrowego fragmentu żuchwy znalezionego podczas ekspedycji w 2019 roku. Pierwsze badania sugerowały, że Ravjaa ishiii należy do rodziny Zhelestidae, grupy ssaków znanych już z okresu kredy. Jednak jego wyjątkowo zbudowane zęby trzonowe i charakterystyczny kształt żuchwy skłoniły badaczy do ustanowienia całkiem nowego rzędu ssaków, choć bliskiego Zhelestidae. Odkrycie sugeruje, że ten rząd ssaków zamieszkiwał nie tylko obszary przybrzeżne, jak wcześniej sądzono, ale także tereny w głębi lądów. Miejsce, w którym dokonano odkrycia, datowane jest na okres kredy, czyli 100-66 mln lat temu. Wtedy to na lądach zaczęły dominować rośliny okrytonasienne. Solidna budowa zębów Ravjaa ishiii przypomina uzębienie współczesnych ssaków odżywiających się nasionami i owocami. Wygląda więc na to, że już w tamtym czasie ssaki wykorzystywały zasoby dostarczane przez kwitnące rośliny. Pustynia Gobi to raj dla paleontologów Nowego ssaka …

fossil-of-a-new-mammal-22b3f28.jpg
width: 1280
height: 798

Był na szczycie łańcucha pokarmowego. Tak wyglądał pradrapieżnik sprzed 30 milionów lat
type: item
date: 2025-02-19T14:14:46.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: egipt
subject: Odkrywca
subject: paleontologia
subject: skamieniałości
description: Paleontolodzy odkryli w Egipcie doskonale zachowaną czaszkę drapieżnika sprzed 30 mln lat. Bastodont, bo taką otrzymał nazwę, żył przed wyewoluowaniem kotów, psów czy hien.
encoded: Spis treści: Przerażający hienodont z Egiptu Okoliczności odkrycia pradrapieżnika Pradrapieżnik jak egipska bogini Jak się okazuje, Egipt to nie tylko raj dla archeologów i pasjonatów historii starożytnej. Egipsko-amerykański zespół naukowców ogłosił właśnie ważne odkrycie paleontologiczne. Dotyczy dzikiego zwierzęcia, które żyło 30 milionów lat temu w rejonie dzisiejszej oazy Fajum w północnym Egipcie. Przerażający hienodont z Egiptu Odkryta czaszka należy do zwierzęcia z rodziny hienodontów, którego nazwano bastetodontem (łac. Bastetodon syrtos) – czytamy w artykule opublikowanym w „Journal of Vertebrate Paleontology”. Pradrapieżnik posiadał ostre zęby podobne do hien i potężne mięśnie szczęki. Był wielkości lamparta i ważył nie więcej niż 30 kg. Ostatecznie wymarł – nie przetrwał do naszych czasów. Znajdował się na szczycie łańcucha pokarmowego. Oznacza to, że nie zagrażało mu w zasadzie żadne inne zwierzę i to on polował. A wszystko to rozgrywało się w czasach, gdy nasi przodkowie bardziej przypominali małpy niż ludzi. Być może na nich żerował, podobnie jak na poprzednikach współczesnych hipopotamów czy słoni. Warto wspomnieć, że 30 mln temu był to obszar porośnięty gęstym lasem, a dziś – pustynia. Okoliczności odkrycia pradrapieżnika Taka historia powtarza się w czasie wykopalisk archeologicznych i paleontologicznych bardzo często. Do ważnych znalezisk dochodzi w ostatni dzień wielotygodniowych prac. Tak też było w przypadku znaleziska hienodonta. – Przez wiele dni zespół skrupulatnie wykopywał warstwy skał datowane na około 30 milionów lat. Gdy już mieliśmy kończyć naszą pracę, jeden z członków zespołu zauważył coś niezwykłego – grupę dużych zębów wystających z ziemi – wspomina paleontolożka i główna autorka badania Shorouq Al-Ashqar z Uniwersytetu w Mansurze i Uniwersytetu Amerykańskiego w Kairze. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/02/Low-ResShorouq-Al-Ashqar-the-lead-author-with-the-Bastetodon-syrtos-skull-and-a-Bastet…

pradrapieznik-767e00a.png
width: 1200
height: 630

Naukowcy odkryli skamieniałą kijankę-gigantkę. Tak starej jeszcze nikt nie znalazł
type: item
date: 2024-10-30T16:00:38.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Przyroda
subject: ameryka południowa
subject: argentyna
subject: dzikie zwierzęta
subject: ewolucja
subject: paleontologia
subject: skamieniałości
subject: żaby
subject: zwierzęta
description: Skamieniała kijankę sprzed około 161 milionów lat odkryli naukowcy w Patagonii w Ameryce Południowej. Nie dość, że jest to najstarsze takie znalezisko, to skamieniałość tej kijanki jest największa, jaką do tej pory rozpoznano.
encoded: Spis treści: Gdzie odkryto najstarszą kijankę świata? Jak wyglądała najstarsza kijanka świata? Żaba żabie nie jest równa Kijanki są larwami płazów bezogonowych, w tym żab i ropuch. W takiej formie posiadają wiele cech zbliżonych do ryb: prowadzą wodny tryb życia, poruszają się i wygląda podobnie do tych zwierząt. Żaby istniały już miliony lat temu. Teraz naukowcy uzyskali bezcenny wgląd w ewolucję tych płazów. Tym razem namierzyli skamieniałości kijanek w Patagonii w Ameryce Południowej. Pod kilkoma względami są wyjątkowe. Analizy ukazały się w prestiżowym czasopiśmie naukowym „Nature”. Gdzie odkryto najstarszą kijankę świata? Do znaleziska kijanki żaby z gatunku Notobatrachus degiustoi doszło w obrębie kamieniołomu w Estancia La Matilde w prowincji Santa Cruz w Argentynie. W miejscu tym odkryto również setki dorosłych osobników N. degiustoi. Kamieniołom jest częścią formacji La Matilde, która pochodzi z okresu środkowej jury (około 168–161 milionów lat temu). Jest to najstarsza znana dotychczas kijanka znana z zapisu kopalnego. Odkrycie rzuca światło na ewolucję żab i ropuch. Najstarsze skamieniałe żaby odkrywane przez paleontologów pochodzą z późnego triasu (około 217–213 milionów lat temu). Dotychczas najstarsze kijanki pochodziły sprzed okresu kredy i datowano je na około 145 mln lat. Dlatego nowego odkrycie jest tak ważne. Jak wyglądała najstarsza kijanka świata? Skamieniałość zachowała się całkiem nieźle. Widoczna jest głowa, większość ciała i część ogona, a także tkanki miękkie, takie jak oczy, nerwy i kończyna przednia, co sugeruje, że kijanka była na późnym etapie metamorfozy. Z analizy naukowców wynika, że kluczowe cechy dzisiejszych kijanek, takie jak ich system filtrowania, wyewoluowały u płazów już około 161 mln lat temu. Przy szacowanej długości prawie 16 cm, kijanka była również gigantem. Wiele dorosłych żab N. degiustoi, również uważanych za giganty, wcześniej odkryto w tym samym kamieniołomie. Badanie pokazuje, że jest to jeden z niewielu gatunków, …

kijanki-giganty-z-Patagonii-bc0fcad.jpeg
width: 1940
height: 1957

Zagadka największego stawonoga w historii Ziemi rozwiązana. Odtworzono jego głowę
type: item
date: 2024-10-23T11:11:38.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: ewolucja
subject: przyroda
subject: skamieniałości
description: Arthropleura, największy stawonóg w historii Ziemi, skrywała swoje tajemnice przez ponad 150 lat. Dopiero teraz, dzięki odkryciu we Francji, naukowcy zrekonstruowali wygląd jej głowy, rzucając światło na ten prehistoryczny gatunek.
encoded: Spis treści: Arthropleura, czyli gigant wśród stawonogów Kontrowersje wokół klasyfikacji Roślinożerny gigant Gigantyzm i tlen W karbonie, między 300 a 360 milionów lat temu, życie na Ziemi wyglądało zupełnie inaczej niż dziś. Wysokie stężenie tlenu w atmosferze (około 30% w porównaniu do współczesnych 21%) sprzyjało gigantyzmowi wśród owadów i stawonogów. W gęstych lasach roślin naczyniowych królowały olbrzymie stworzenia, a jedno z największych z nich – Arthropleura – pozostawało zagadką dla naukowców przez ponad 150 lat. Dopiero teraz, dzięki odkryciu dobrze zachowanych skamieniałości w Montceau-les-Mines we Francji, udało się zrekonstruować wygląd głowy tego gigantycznego stworzenia. Arthropleura, czyli gigant wśród stawonogów Arthropleura była prawdziwym kolosem. Ten bezkręgowiec, przypominający współczesne stonogi i wijące się skolopendry, osiągał długość nawet 2,7 metra i ważył około 50 kilogramów. Z długim, segmentowanym ciałem i aż 44 parami nóg, Arthropleura pozostaje największym znanym stawonogiem, jaki kiedykolwiek istniał na Ziemi. Do tej pory jednak naukowcom brakowało kluczowego elementu: głowy. W większości odkrytych wcześniej skamieniałości znajdowano jedynie fragmenty pancerza zwierzęcia, często pozostawione podczas zrzucania skóry, co uniemożliwiało pełne zrozumienie anatomii Arthropleura. Wszystko zmieniło się, gdy odkryto dwa niemal kompletne skamieniałości młodocianych osobników z głowami. To pozwoliło naukowcom na odtworzenie wyglądu otworu gębowego tego pradawnego stawonoga. Nowe skamieniałości, choć niewielkie (mierzą zaledwie 5 centymetrów długości), dostarczyły bezprecedensowych informacji na temat budowy głowy Arthropleura. Rekonstrukcja ujawniła, że głowa tego stawonoga miała kształt zbliżony do koła, z dwoma długimi czułkami, małymi żuwaczkami ukrytymi pod spodem oraz charakterystycznymi słupkami ocznymi. Te ostatnie są cechą rzadko spotykaną u stonóg czy wijów. Odkrycie to sugeruje, że młode Arthropleura mogły prowadzić amfibiotyczny tr…

Science-Advances-10a4acf.jpg
width: 1200
height: 630

Odkryto skamieniałość larwy sprzed 520 mln lat. Zachował się jej mózg i inne organy wewnętrzne
type: item
date: 2024-08-01T13:20:19.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: ewolucja
subject: kraby
subject: owady
subject: pająki
subject: skamieniałości
subject: Wolny czas
subject: ziemia
subject: życie
description: Niezwykła skamieniałość sprzed pół miliarda lat odkrywa sekrety ewolucji życia na Ziemi. To larwa wielkości ziarenka maku. Należy do wczesnych stawonogów i jest praprzodkiem dzisiejszych owadów, pająków i krabów.
encoded: W tym artykule: Jakie organizmy żyły na Ziemi w kambrze? Czego można dowiedzieć się ze skamieniałości? Mózg sprzed pół miliona lat Jaka grupa zwierząt najliczniej występuje na Ziemi? Nie są to ssaki ani ptaki, ani żadne z kręgowców. Tylko stawonogi, bezkręgowce z chitynowym egzoszkieletem, hemolimfą zamiast krwi i ciałem podzielonym na segmenty. Stawonogami są m.in. owady i skorupiaki. Na razie naukowcy opisali ponad 1170 tys. gatunków należących do tej grupy. Jednak na pewno jest ich znacznie więcej. Stawonogi pojawiły się na Ziemi przed milionami lat. Pierwsze zwierzęta zaliczane do typu Arthopoda wyewoluowały ponad 500 mln lat temu. Trudno sobie wyobrazić, by tak stare skamieniałości pokazywały coś więcej niż ogólny plan budowy ciała dawnego organizmu. A jednak. W najnowszym numerze „Nature” naukowcy donoszą o odkryciu larwy wielkości ziarenka maku. Pochodzi sprzed 520 mln i ma dobrze zachowane organy wewnętrzne – w tym mózg. Organizm ten należy do gatunku nazwanego Youti yuanshi. Jakie organizmy żyły na Ziemi w kambrze? Około pół miliarda lat temu w historii życia na Ziemi rozpoczął się bardzo szczególny okres. Jest określany jako tzw. eksplozja kambryjska. Na świecie pojawiają się wówczas złożone organizmy, które jako pierwsze zaczynają przypominać dzisiejsze zwierzęta. Wcześniej, w okresie ediakarańskim, życie na Ziemi reprezentowały formy najprostsze – wyglądające jak gąbki albo płaskowce najczęściej nieruchome stworzenia, które żyły przytwierdzone do dna morskiego. Niekiedy składały się tylko z kilku warstw komórek. Czasami trudno rozstrzygnąć, czy ediakarańskie skamieniałości to pojedynczy osobnik, czy raczej kolonia. W kambrze, ok. 520 mln lat temu, wszystko się zmienia. Skamieniałości ze stanowisk z tego okresu – np. ze skał znanych jako łupki z Burgess – pokazują bogactwo gatunków dwubocznie symetrycznych. Z eksplozji kambryjskiej pochodzą piękne i skomplikowane skamieniałości trylobitów, czyli wymarłych stawonogów. Trylobity mają pancerze i liczne odnóż…

odkryto-skamienialosc-larwy-sprzed-520-mln-lat-zachowal-sie-jej-mozg-i-inne-organy-wewnetrzne-cdaeae7-rotated.jpg
width: 1280
height: 947

Paleontolodzy przebadali szczątki gigantycznego ichtiozaura. To największy gad morski w historii
type: item
date: 2024-04-17T18:00:25.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: dinozaury
subject: Edukacja
subject: gady
subject: ichtiozaur
subject: oceany
subject: odkrycia archeologiczne
subject: paleontologia
subject: prehistoria
subject: skamieniałości
subject: wielka brytania
subject: Wolny czas
subject: zwierzęta
description: Na plaży w Wielkiej Brytanii znaleziono skamieniałą żuchwę olbrzymiego zwierzęcia, mającą ponad 2 metry długości. To ichtiotytan – największy gad morski w historii.
encoded: W tym artykule: Największy gad morski – to już drugi, większy egzemplarz Wielkiego ichtiozaura odnaleziono na brytyjskim wybrzeżu Największy gad morski ma wielu mniejszych krewnych Ten wielki ichtiozaur mógł być jeszcze większy Największego gada morskiego odkryli amatorzy – ojciec z córką Ichtiozaury: morskie giganty sprzed 200 milionów lat Czy największy gad morski być na pewno tak wielki? Paleontolodzy z Wielkiej Brytanii, Niemiec i USA zidentyfikowali kości jako szczękę nowego gatunku ogromnego ichtiozaura, prehistorycznego gada morskiego. Szacunki sugerują, że ten oceaniczny olbrzym miał ponad 25 metrów długości. To jak dotąd największy gad morski. Największy gad morski – to już drugi, większy egzemplarz Gigantyczną kość znaleźli w 2020 r. poszukiwacze-amatorzy – Justin i Ruby Reynolds, mieszkańcy miejscowości Braunton w hrabstwie Devon. Ojciec i córka, wówczas 11-letnia, wypatrywali skamieniałości na plaży w nadmorskim miasteczku Blue Anchor w Somerset. Od razu zdali sobie sprawę, że znaleźli coś niezwykłego. Powiadomili dr. Deana Lomaksa, paleontologa z Uniwersytetu w Manchesterze. Dr Lomax skontaktował się z kolei z innym poszukiwaczem skamieniałości – Paulem de la Sallem. De la Salle odkrył podobną, ogromną żuchwę ichtiozaura w 2016 roku w pobliskim Lilstock. Nowy okaz z Blue Anchor jest jednak lepiej zachowany. Wielkiego ichtiozaura odnaleziono na brytyjskim wybrzeżu Paleontolodzy szacują, że olbrzymia szczęka ma około 200 milionów lat. Pochodzi z końca triasu. W tym czasie gigantyczne ichtiozaury żyły w morzach i oceanach, a wielkie dinozaury chodziły po lądach. Były to ostatnie chwile wielkich gadów – wkrótce wydarzył się kataklizm znany jako wymieranie późnotriasowe. Oba okazy – z Blue Anchor i Lilstock – należą najprawdopodobniej do tego samego gatunku. Oba stanowiska archeologiczne to ta sama formacja skalna, zwana Westbury Mudstone. W tej okolicy znaleziono wiele cennych skamieniałości. Największy gad morski ma wielu mniejszych krewnych Ichthyotitan s…

tak-wygladal-najwiekszy-gad-morski-a629c57.jpg
width: 7016
height: 4387

Odnaleziono 5 nowych skamieniałości „chińskiego smoka”. W końcu udało się opisać to stworzenie
type: item
date: 2024-02-27T08:00:00.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: chiny
subject: dinozaury
subject: Edukacja
subject: paleontologia
subject: prehistoria
subject: skamieniałości
description: Paleontolodzy po raz pierwszy opisali skamieniałość niezwykłego gada morskiego sprzed 240 milionów lat. Ze względu na jego wygląd naukowcy nazywają go chińskim smokiem.
encoded: W tym artykule: Badania pozwoliły opisać nowego dinozaura Stworzenie przypomina mitologicznego smoka Naukowcy ustalili potencjalne pokrewieństwa Dinocephalosaurus orientalis to stworzenie, które zostało po raz pierwsze opisane w 2003 roku. Skamieniałość ta została odnaleziona w prowincji Kuejczou w południowych Chinach. Paleontolodzy ustalili wówczas, że zwierzę żyło w triasie środkowym, czyli ok. 240 milionów lat temu. Chociaż naukowcy podejrzewali, że był to morski gad, to jednak przez 20 lat nie udało się dokładnie opisać gatunku. Badania pozwoliły opisać nowego dinozaura Na łamach czasopisma naukowego „Earth and Environmental Science Transactions of The Royal Society of Edinburgh” ukazał się właśnie artykuł, w którym międzynarodowy zespół naukowców informuje o swoich dotychczasowych osiągnięciach związanych z identyfikacją Dinocephalosaurus orientalis. Badacze stwierdzili, że w ciągu ostatnich 10 lat udało się odnaleźć pięć nowych skamieniałości tego gatunku. To pozwoliło na pierwszy opis całego szkieletu tego triasowego gada. – Szkielet pozaczaszkowy ma aż 6 metrów długości i charakteryzuje się długim ogonem i jeszcze dłuższą szyją – napisali w artykule naukowcy z Chin, Stanów Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii. Naukowcy nazwali stworzenie „chińskim smokiem”. To dlatego, że jego szkielet bardzo przypomina zwierzę znane z mitologii tego kraju. Stworzenie przypomina mitologicznego smoka – Odkrycie dodatkowych skamieniałości pozwoliło nam po raz pierwszy zwizualizować wygląd tego niezwykłego zwierzęcia w całości. Przypomina długiego, wężopodobnego, mitycznego chińskiego smoka. Jesteśmy pewni, że Dinocephalosaurus orientalis pobudzi wyobraźnię na całym świecie ze względu na swój wspaniały wygląd – powiedział dr Nick Fraser z Muzeum Narodowego Szkocji, jeden z autorów badania. Rodzaje dinozaurów - ciekawostki i opisy gatunków. Co wiemy o tych pradawnych gadach? Jakie rozróżniamy gatunki dinozaurów? Zapraszamy na wycieczkę do prehistorycznego świata, którym władały ol…

chinski-smok-7e31c83.jpg
width: 2362
height: 1772

Wielkie oszustwo. Przełomowa skamieniałość sprzed 280 mln lat została... namalowana farbą
type: item
date: 2024-02-16T11:18:53.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Edukacja
subject: ewolucja
subject: gady
subject: jaszczurka
subject: oszustwa
subject: paleontologia
subject: skamieniałości
description: Ta prehistoryczna jaszczurka zdumiewała ekspertów od prawie stu lat. Niestety, właśnie okazało się, że przynajmniej częściowo mamy do czynienia z oszustwem. Najcenniejszy naukowo obrys zwierzęcia został… namalowany.
encoded: W tym artykule: Sekrety dawnych skamieniałości Oszustwo naukowe Kto pomalował skamieniałość? Ultrarzadka skamieniałość została odkryta w 1931 roku we włoskich Alpach. Pochodzi sprzed 280 mln lat, a więc z czasów przed dinozaurami. Eksperci stwierdzili, że to jedna z najstarszych skamieniałości jaszczurek, jakie kiedykolwiek znaleziono. Została przypisana do gatunku Tridentinosaurus antiquus. Powstawały o niej liczne artykuły, była opisywana w książkach. Dlaczego? Gdy się uważnie przyjrzymy fotografii tej skamieniałości, zauważymy wyraźnie zaznaczony czarny obrys ciała zwierzęcia. Zdaniem badaczy była to sfosylizowana skóra. Czyli skamieniały fragment tkanek miękkich sprzed niemal 300 mln lat. Niestety, ta najcenniejsza część skamieniałości to zwykłe oszustwo. Jak dowodzą badacze w artykule opublikowanym właśnie w czasopiśmie naukowym „Palaeontology”, obrys prehistorycznej jaszczurki został zwyczajnie namalowany na skale czarną farbą. Sekrety dawnych skamieniałości Tkanki miękkie bardzo rzadko ulegają fosylizacji, czyli skamienieniu. Dzieje się tak dlatego, że zazwyczaj rozkładają się, zanim rozpoczyna się ten proces. Gdy jednak się zachowują, dostarczają naukowcom cennych informacji o zwierzęciu, do którego należały: o jego kolorze skóry, ułożeniu organów wewnętrznych, fizjologii. Skamieniałości prehistorycznych stworzeń morskich okazały się być czymś innym Reinterpretacja skamieniałości z okresu kambru sprzed ponad 500 milionów lat sugeruje, że nie należały do zwierząt. Co to mówi o ewolucji? Dlatego właśnie skamieniałość Tridentinosaurus antiquus została uznana za unikatową. Naukowcy wysnuwali teorie, jak doszło do tego, że skóra tej jaszczurki przetrwała do naszych czasów. Jednak – co może być zaskakujące – nikt jej bezpośrednio nie zbadał. Zwróciła na to uwagę dopiero dr Valentina Rossi z irlandzkiego University College Cork. I wraz z zespołem poddała T. antiquus całej serii skomplikowanych badań mikroskopowych. Oszustwo naukowe W pierwszym kroku naukowcy wykona…

wielkie-oszustwo-przelomowa-skamienialosc-sprzed-280-mln-lat-zostala-namalowana-farba-fot-dr-valentina-rossi-285c2c1.jpg
width: 1478
height: 826

Na Grenlandii odkryto olbrzymiego drapieżnika z okresu kambru. „Był groźny jak dzisiejsze rekiny”
type: item
date: 2024-01-04T15:30:14.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: drapieżniki
subject: Edukacja
subject: paleontologia
subject: skamieniałości
subject: Wolny czas
subject: zwierzęta
description: Zespół naukowców z Wielkiej Brytanii odkrył skamieniałości gigantycznego drapieżnego stworzenia, które pochodziło z kambru. Oznacza to, że zwierzę żyło ok. pół miliarda lat temu.
encoded: W tym artykule: Wyjątkowe odkrycie, które sięga czasów kambru „Olbrzymi” drapieżnik miał ok. 30 cm długości Odkrycie rzuca światło na ewolucję strzałek morskich Kambr to pierwszy okres ery paleozoicznej, który trwał ok. 56 milionów lat, pół miliarda lat temu. To wtedy zachodziły ostatnie procesy górotwórcze orogenezy kadomskiej w Europie. Pod koniec tego okresu doszło do pierwszych faz orogenezy kaledońskiej. W kambrze ruchy górotwórcze podniosły dno morza i doprowadziły do wypiętrzenia dużych terenów ponad poziom wody. Wyjątkowe odkrycie, które sięga czasów kambru W okresie kambru na Ziemi pojawiło się wiele pierwotnych form życia. To między innymi trylobity, czyli skorupiaki o charakterystycznym trójłukowym kształcie ciała, a także szkarłupnie, otwornice i gąbki. Licznie występują również ramienionogi, a pewne znaczenie stratygraficzne z mięczaków mają jednotarczowce, hiolity i ślimaki. Podczas najnowszych badań w północnej Grenlandii naukowcy odkryli bardzo duże drapieżne bezkręgowce, które pochodzą z kambru. Skamieniałości odnaleziono na terenie stanowiska paleontologicznego zwanego Sirius Passet. Badacze twierdzą, że to zupełnie nowa grupa drapieżnych zwierząt z tego okresu Ziemi. „Olbrzymi” drapieżnik miał ok. 30 cm długości Nowe skamieniałe stworzenia zostały nazwane Timorebestia koprii. W języku łacińskim oznacza to „bestię strachu”. Stworzenia miały części ciała przypominające płetwy po bokach, wyraźną głowę z długimi czułkami, pokaźne szczękami w pysku (podobne do rodzaju Amiskwia) i osiągały ponad 30 cm długości. Naukowcy uważają, że były to jedne z największych pływających zwierząt we wczesnym kambrze. Epoki historyczne – jak je dzielimy i czym się charakteryzują? Karty historii ludzkości obfitują w wydarzenia, które w istotny sposób wpłynęły na nasze dzieje. To właśnie te punkty zwrotne uznawane są za umowne granice następujących po sobie epok. ... – Wcześniej wiedzieliśmy, że prymitywne stawonogi, takie jak dziwnie wyglądające Anomalocaris, były dominu…

grenlandia-0529435.jpg
width: 3840
height: 2160

W amerykańskiej rzece odnaleziono ogromną szczękę mamuta. Odkrywca pomylił ją z kłodą drewna
type: item
date: 2023-11-29T07:51:07.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Edukacja
subject: mamuty
subject: odkrycia
subject: paleontologia
subject: prehistoria
subject: skamieniałości
subject: Wolny czas
description: W amerykańskim stanie Floryda nurek odnalazł ogromną szczękę mamuta. Kość ważyła prawie 30 kilogramów.
encoded: W tym artykule: Gigantyczna szczęka wymarłego mamuta Do jakiego gatunku należały skamieniałości? Ryzykowne poszukiwanie skamieniałości Na początku listopada John Kreatsoulas nurkował w Peace w południowo-zachodniej części Florydy. Amerykanin jest łowcą skamieniałości i organizatorem stowarzyszenia „Fossil Junkies Dig and Dive Charters”, które zajmuje się poszukiwaniem prehistorycznych kości i artefaktów. Ostatnie łowy okazały się owocne. Mężczyźnie udało się bowiem odnaleźć ogromną szczękę mamuta. Gigantyczna szczęka wymarłego mamuta Kość była naprawdę ciężka. Ważyła ponad 27 kg. Chociaż w przeszłości Kreatsoulasowi udało się odnaleźć kilka imponujących skamieniałości, najnowsze trofeum bardzo go zaskoczyło. Nie tylko rozmiar szczęki, ale również stan jej zachowania. – Można przez całe życie polować na coś wyjątkowego, ale nigdy czegoś takiego nie znaleźć – powiedział Amerykanin w rozmowie z NBC2 News. Mamuty to wymarły rodzaj trąbowców. Żyły do ostatniej epoki lodowej, a ostatnie osobniki przemierzały naszą planetę u schyłku plejstocenu. Te wielkie ssaki zamieszkiwały rozległe obszary nie tylko Europy, ale również Ameryki Północnej i północnej Azji. Najbardziej znanym przedstawicielem rodzaju był mamut włochaty, który był również jedynym gatunkiem mamuta mającym gęstą sierść. Do jakiego gatunku należały skamieniałości? Kreatsoulas oprócz szczęki odnalazł również parę zębów trzonowych mamuta. Wstępna analiza wykazała, że mogą być to pozostałości mamuta kolumbijskiego. To gatunek trąbowca, który zamieszkiwał Amerykę Północną w epoce plejstocenu. Występował na terenach od północy dzisiejszych Stanów Zjednoczonych aż do Kostaryki. Mastodonty – co wiemy o tych wymarłych zwierzętach? Charakterystyka i ciekawostki Mastodonty, przodkowie dzisiejszych słoni, przemierzały ziemię ok. 20 mln lat temu. Miały wiele cech mamutów, ale były też podobne do swoich dzisiejszych dalekich krewnych. Kiedy żyły te p... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/…

szczeka-mamuta-ca20d74.webp
width: 1000
height: 750

Mortal Kombat sprzed 125 mln lat. Odkryto epicką skamieniałość ssaka wgryzającego się w żebro dinozaura
type: item
date: 2023-07-19T10:51:31.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: dinozaury
subject: dzikie zwierzęta
subject: Edukacja
subject: paleontologia
subject: przyroda
subject: skamieniałości
subject: ssaki
subject: zwierzęta
description: To jedna z najbardziej wyjątkowych skamieniałości z kredy, jakie dotychczas znaleziono. W Chinach natrafiono na splecione szczątki ssaka i dinozaura. Zwierzęta zginęły, gdy walczyły ze sobą na śmierć i życie.
encoded: W tym artykule: Ssak kontra gad jak borsuk kontra duży pies Punkt kulminacyjny starcia ssaka z gadem Śmierć dinozaura w czasie walki Dinozaury przed milionami lat dominowały na Ziemi? Jak się okazuje, nie zawsze była to prawda. Czasami padały ofiarą znacznie mniejszych od siebie ssaków. Właśnie ogłoszono znalezienie niezwykłego materialnego dowodu potwierdzającego to stwierdzenie. Absolutnie wyjątkową skamieniałość − splecionych ze sobą ssaka i dinozaura, walczących do ostatniej chwili swojego życia – odkryto w Chinach. Co najważniejsze – w walce tej wygrywał ssak. Dokładnie widać, że wgryzał się już w żebro dinozaura, przytrzymując go łapkami. Walka była tak zacięta, że zwierzęta nie zdołały uciec przed lawiną błotną – efektem wybuchu wulkanu. Materiał zasypał je i tak przetrwały aż do naszych czasów. Ssak kontra gad jak borsuk kontra duży pies Szczątki, określone przez portal Live Science jako epickie, zostały odkryte w 2012 roku. Pochodzą z Liujitun w prowincji Liaoning. To miejsce nazywane bywa „chińskimi Pompejami dinozaurów”. Nagły spływ błotny wywołany przez wybuch wulkanu błyskawicznie zalał duży teren, zabijając wszystkie zwierzęta, które się na nim znajdowały. Do grupy pechowców należały również roślinożerny dinozaur i polujący na niego ssak. Pierwszy należał do rodzaju Psittacosaurus – roślinożernych gadów z ptasimi dziobami, wielkości dużego psa. Miał nieco ponad metr. Drugi – zwycięzca pojedynku – to Repenomamus robustus, zwierzę rozmiarów współczesnego borsuka. Około 50-centymetrowy, 125 mln lat temu był jednym z największych ssaków, jakie wówczas żyły na Ziemi. Punkt kulminacyjny starcia ssaka z gadem Sam fakt, że ssak polował na dinozaura, nie był dla naukowców niczym nowym. Wcześniej już znajdowano kości dopiero co wyklutych dinozaurów w żołądkach ssaków. Jednak ta skamieniałość „to jeden z pierwszych dowodów bezpośrednio pokazujących, że dinozaury padały ofiarami drapieżnych ssaków” – powiedział Jordan Mallon. To paleobiolog z Canadian Museum of Na…

mortal-kombat-sprzed-125-mln-lat-odkryto-epicka-skamienialosc-ssaka-wgryzajacego-sie-w-zebro-dinozaura-fot-gang-han-266ddc7.jpg
width: 6000
height: 4000

Najstarszy nietoperz na świecie zaskakuje rozmiarami. Badacze odkryli jego szkielet
type: item
date: 2023-04-13T10:54:37.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: skamieniałości
subject: Wolny czas
subject: zwierzęta
description: Paleontolodzy odkryli w USA skamieniałe szkielety sprzed ponad 50 milionów lat. Dzięki nim wiadomo, jak wyglądał najstarszy nietoperz znany nauce. To nowo odkryty gatunek.
encoded: W tym artykule: Najstarszy nietoperz na świecie zostawił po sobie skamieniały szkielet Nietoperze w Polsce. Jakie gatunki możemy spotkać? Ciekawostki o nietoperzach Nowe badanie opublikowane na łamach czasopisma naukowego „PLOS One” opisuje dwie z najstarszych znanych skamieniałości nietoperzy. Odkrycie ma pomóc naukowcom w zrozumieniu, jak ssaki nauczyły się latać i rozproszyły się po różnych kontynentach. Na razie badaczom udało się ustalić, jak wyglądał najstarszy nietoperz na świecie. A przynajmniej najstarszy znany nauce. Zachowane szkielety nietoperzy pochodzą sprzed 52 milionów lat. Według naukowej wiedzy mniej więcej w tym czasie nietoperze wyewoluowały z nielatających ssaków. Jak ustalili badacze, skamieniałości należały do nieznanego do tej pory gatunku. Znaleziono je w formacji geologicznej na południowym zachodzie stanu Wyoming. Najstarszy nietoperz na świecie zostawił po sobie skamieniały szkielet Do tej pory najstarszymi znanymi szkieletami nietoperzy były liczące ponad 50 milionów lat szczątki Icaronycteris index i Onychonycteris finneyi. Także znalezione w formacji Green River. Nowo odkryty gatunek był nieco mniejszy niż I. index – również wymarły ponad 50 milionów lat temu. Dla zobrazowania, przodek gacków z Wyoming mógłby zmieścić się w ludzkiej dłoni. Oczywiście mając złożone skrzydła. Badania wykazały pewne podobieństwa z innymi gatunkami z grupy Icaronycteris. Takie jak: szerokie skrzydła zakończone pazurami czy stosunkowo krótkie przedramiona. Te cechy odróżniały je od innych nietoperzy z eocenu. Badacze nazwali nowy gatunek Icaronycteris gunnelli. To ukłon w stronę nieżyjącego już paleontologa Gregga Gunnella. Badacz z Duke University poświęcił swoją karierę naukową ewolucji nietoperzy. Szczegółowe skany skamieniałości wykazały, że najstarszy znany nietoperz ważył od 22,5 do 28,9 gramów. Według badań rozbieżność między zrekonstruowaną wagą a rozpiętością skrzydeł może wynikać z deformacji kości podczas fosylizacji. Naukowcy wykryli również, że…

najstarszy-nietoperz-na-swiecie-zaskoczyl-rozmiarami-9d2e683.jpg
width: 960
height: 540