National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-08-19T07:14:02.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Aż 94% obszaru Bałtyku ma ten sam problem. Eksperci ostrzegają przed morderczym zjawiskiem
items: Mogą zatruć morza, ale bez nich nie byłoby tlenu. Sinice zmieniły historię życia na Ziemi
items: Bałtyk bije niepokojący rekord. Eksperci alarmują: „Nie chcieliśmy w to uwierzyć”
items: Widzisz sinice? To nie tylko problem plaży. Fundacja Race for the Baltic rusza z projektem „Bałtyk zaczyna się na lądzie”
items: Koszmar turystów nad Bałtykiem. Zamknięto popularne kąpieliska
items: Sinice w Bałtyku. Sanepid zamyka kolejne kąpieliska i ostrzega plażowiczów
items: Naukowcy zasilali prosty komputer fotosyntetyzującymi sinicami. Działał przez pół roku!
items: To był kluczowy moment w historii świata, ale kiedy do niego doszło?
items: Ona ma oczy dookoła głowy! Dosłownie! Jak patrzą bakterie

Aż 94% obszaru Bałtyku ma ten sam problem. Eksperci ostrzegają przed morderczym zjawiskiem
type: item
date: 2026-08-19T06:40:13.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Przyroda
subject: morze bałtyckie
subject: rzeki
subject: sinice
description: Eutrofizacja, czyli groźny proces przeżyźniania wody, który prowadzi do powstawania tzw. pustyni tlenowych, zachodzi na niemal całym obszarze Morza Bałtyckiego. Zjawisko związane jest z gwałtownym rozwojem przemysłu i rolnictwa. Sytuacja zagraża nie tylko organizmom żyjącym w Bałtyku ale również odwiedzającym wybrzeże turystom.
encoded: Wielu turystów planujących wyjazd nad Morze Bałtyckie na pewno spotkało się kiedyś z komunikatem o trujących sinicach. Kąpiel w wodzie bogatej w te organizmy grozi wysypką, swędzeniem skóry czy łzawieniem oczu. Ekspansji bakterii sprzyja zjawisko eutrofizacji, które już teraz dotyczy niemal całego Bałtyku. Eutrofizacja, czyli przeżyźnienie wody Głównym czynnikiem napędzającym eutrofizację Bałtyku jest działalność rolnicza. Nadmierne stosowanie nawozów sztucznych i naturalnych sprawia, że składniki odżywcze (głównie azot i fosfor) przenikają do wód gruntowych, skąd rzekami trafiają wprost do morza. W wodach przepełnionych tymi pierwiastkami dochodzi do masowego zakwitu glonów i sinic, które przy wysokiej temperaturze powodują silne mętnienie wody. Gdy mikroorganizmy obumierają, opadają na dno, a proces ich rozkładu pochłania niemal cały rozpuszczony w wodzie tlen. W warunkach beztlenowych zaczynają namnażać się bakterie wytwarzające trujący siarkowodór. W efekcie na dnie powstają tzw. martwe strefy, czyli całkowicie pozbawione życia obszary, z których uciekają ryby i inne morskie organizmy. Bałtyckie martwe strefy Choć eutrofizacja dotyka niemal całego akwenu, nie wszędzie sytuacja jest na tyle krytyczna, by mówić o beztlenowych pustyniach. Miejsca, gdzie tlenu w wodzie jest za mało, by rozwijało się tam życie, pokrywają ok. 20% głębokiego dna Bałtyku. To obszar większy niż cała Dania. Co istotne, na naszym morzu znajduje się aż 7 z 10 największych tego typu stref na świecie. Oprócz niedotlenienia i zakwitu sinic, eutrofizacja niesie za sobą jeszcze kilka innych szkodliwych skutków. Zdominowana przez glony woda pozbawiona jest bioróżnorodności, co wpływa na utratę siedlisk gatunków wrażliwych. Do takich zalicza się wiele bałtyckich ryb, a wśród nich popularny dorsz, którego populacja od kilku lat jest zagrożona. Zmniejszenie populacji tej ryby to nie tylko wielka strata dla ekosystemu Bałtyku (ryby są elementem diety foki szarej), ale również cios wymierzony w rybołó…

GettyImages-1233910722-2bd28be.jpg
width: 4000
height: 3000

Mogą zatruć morza, ale bez nich nie byłoby tlenu. Sinice zmieniły historię życia na Ziemi
type: item
date: 2026-07-07T13:28:01.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: ewolucja
subject: sinice
subject: tlen
subject: życie
description: Sinice kojarzą nam się z zamkniętymi kąpieliskami i zielonym kożuchem na wodzie. Ale te mikroskopijne organizmy mają też drugie oblicze. Zawdzięczamy im powietrze pełne tlenu, powstanie roślin i ewolucję wielokomórkowego życia na Ziemi.
encoded: Spis treści: Sinice: architekci atmosfery i najstarsze organizmy na Ziemi Nie do końca bakterie, prawie rośliny – osobliwa budowa sinic Pływające mistrzynie łapania azotu Sinice to tysiące różnorodnych gatunków Światowy problem zakwitów wód – największe zagrożenie ze strony sinic Od suplementów po loty w kosmos. Wielki potencjał sinic Sinice (cyjanobakterie) to jedna z najbardziej fascynujących i kluczowych grup organizmów na Ziemi. Są to samożywne bakterie, które jako pierwsze organizmy w historii naszej planety wykształciły zdolność do fotosyntezy. Choć początkowo uważano je za należące do roślin glony, współczesna nauka klasyfikuje je jako prokarionty, czyli pozbawione jądra komórkowego, jednokomórkowe mikroorganizmy. Bez sinic nie byłoby na Ziemi ani tlenu, ani roślin. Mimo, że słyszymy o nich głównie w kontekście toksycznych zakwitów wód, np. Bałtyku, sinice są fascynującymi, wszechstronnymi organizmami. Trwają badania nad wykorzystaniem ich m.in. jako biopaliw, żywności, nawozów a nawet w podróżach kosmicznych. Sinice: architekci atmosfery i najstarsze organizmy na Ziemi Sinice są uznawane za najstarsze znane formy życia. Zachowały się w zapisach kopalnych w postaci tzw. stromatolitów, datowanych na ponad 3,5 miliarda lat. Ich rola w kształtowaniu ziemskiej biosfery jest absolutnie kluczowa. Około 2,4 miliarda lat temu, dzięki ciągłej produkcji tlenu jako produktu ubocznego fotosyntezy, doprowadziły do tzw. katastrofy tlenowej. Proces ten przekształcił pierwotną, beztlenową atmosferę Ziemi w powietrze, jakie znamy dzisiaj, co pchnęło ewolucję na zupełnie nowe tory i ostatecznie doprowadziło do powstania organizmów wielokomórkowych. Kolejnym fundamentalnym wkładem sinic w historię życia jest endosymbioza. Uważa się, że chloroplasty w roślinach i glonach powstały w wyniku wchłonięcia wolno żyjących sinic. Dowodzą tego liczne podobieństwa strukturalne i genetyczne, takie jak obecność własnego, kolistego DNA i rybosomów typu bakteryjnego wewnątrz chloroplastów. Cz…

sinice-8e44998.jpeg
width: 3070
height: 2068

Bałtyk bije niepokojący rekord. Eksperci alarmują: „Nie chcieliśmy w to uwierzyć”
type: item
date: 2026-07-06T11:11:12.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: ekologia
subject: morze bałtyckie
subject: sinice
subject: zmiany klimatyczne
description: Upały uderzyły w Bałtyk ze zdwojoną siłą: toksyczne sinice pojawiły się na polskim wybrzeżu rekordowo wcześnie. Eksperci ostrzegają, że toksyny produkowane przez gatunek Nodularia spumigena niszczą wątrobę, a w polskim prawie zieje niebezpieczna luka.
encoded: Zmiany klimatyczne silnie wpływają na ekosystem Morza Bałtyckiego, co objawia się między innymi gwałtownym przyspieszeniem procesów biologicznych w jego wodach. Jednym z najbardziej uciążliwych i niebezpiecznych zjawisk jest zakwit sinic, które w ostatnich latach pojawiają się na polskim wybrzeżu coraz wcześniej. Ten rok jest rekordowy – sinice „zakwitły” już w czerwcu. Rekordowo wczesny zakwit sinic w Bałtyku Tegoroczny zakwit sinic w Bałtyku nastąpił wyjątkowo wcześnie – pierwsze obserwacje odnotowano już w połowie czerwca. Do tej pory podczas najczęstszym terminem był dopiero lipiec lub sierpień. Szczegółowe dane na ten temat w rozmowie z PAP przedstawiła dr Justyna Kobos z Zakładu Biotechnologii Morskiej Wydziału Oceanografii i Geografii Uniwersytetu Gdańskiego. Biolożka od lat monitoruje te procesy i prezentuje wyniki badań na międzynarodowych spotkaniach grup roboczych ICES oraz Międzyrządowej Komisji Oceanograficznej UNESCO. Według ekspertki, postępujące ocieplenie klimatu sprawia, że wody przybrzeżne nagrzewają się szybciej, co bezpośrednio wydłuża cykl rozwojowy sinic. – Gdy zakwit pojawił się w ubiegły piątek, to nie chcieliśmy w to uwierzyć. W 2021 r. pojawił się 30 czerwca i to też nam się wydawało bardzo wcześnie – mówi badaczka. Wygląda na to że tak wczesne incydenty stają się nową normą. Jeden gatunek, jedna toksyna W przeciwieństwie do wód śródlądowych, takich jak jeziora, gdzie różnorodność gatunkowa cyjanobakterii jest znacznie większa, w Bałtyku za masowe zakwity odpowiada jeden gatunek – Nodularia spumigena. To jednak nie znaczy, że zagrożenie w morzu jest mniejsze. Ten gatunek produkuje i emituje do środowiska nodularynę, czyli związek z grupy hepatotoksyn, które działają niszcząco na komórki wątroby i mogą prowadzić do jej poważnego uszkodzenia. Inne gatunki fitoplanktonu zdolne do wytwarzania niebezpiecznych toksyn (np. okrzemki i bruzdnice), pojawiają się u polskich wybrzeży rzadko. Stanowią zagrożenie głównie na obszarach pełnomorskich. Sini…

sinice-787924e.jpeg
width: 3992
height: 2242

Widzisz sinice? To nie tylko problem plaży. Fundacja Race for the Baltic rusza z projektem „Bałtyk zaczyna się na lądzie”
type: item
subject: Przyroda
subject: morze bałtyckie
subject: sinice
description: 7 z 10 największych morskich martwych stref na świecie znajduje się w Morzu Bałtyckim. Choć skutki tego kryzysu środowiskowego obserwujemy latem na plażach w postaci zakwitów sinic i zamykanych kąpielisk, jego przyczyny często znajdują się setki kilometrów od wybrzeża. To właśnie dlatego Fundacja Race for the Baltic rozpoczyna projekt „Bałtyk zaczyna się na lądzie”, którego pierwszą odsłoną jest ogólnopolska kampania edukacyjna „Widzisz sinice?”.
encoded: Jej celem jest pokazanie związku pomiędzy codziennymi działaniami podejmowanymi na lądzie a stanem jednego z najcenniejszych ekosystemów w Polsce. Kampania będzie realizowana od czerwca do końca września w przestrzeni miejskiej, mediach cyfrowych oraz za pośrednictwem dedykowanej platformy edukacyjnej. Problem, który zaczyna się daleko od morza Choć skutki eutrofizacji obserwujemy nad Bałtykiem, jej źródła najczęściej znajdują się w głębi kraju. Eutrofizacja to proces nadmiernego użyźniania wód związkami azotu i fosforu. Trafiają one do rzek m.in. ze ścieków komunalnych, nieszczelnych szamb, przydomowych oczyszczalni ścieków czy niewłaściwie stosowanych i magazynowanych nawozów. Następnie wraz z wodą spływają do morza. W efekcie dochodzi do gwałtownego rozwoju glonów i sinic. Zakwity ograniczają dostęp światła do podwodnych ekosystemów, a ich rozkład prowadzi do zużywania tlenu w wodzie. W rezultacie powstają tzw. martwe strefy – obszary, w których życie morskie nie jest w stanie funkcjonować. Bałtyk to jedno z najbardziej eutroficznych mórz na świecie. Według danych wykorzystywanych przez Race for the Baltic niemal cały akwen zmaga się z tym problemem – aż 94 proc. powierzchni Morza Bałtyckiego jest dotknięte eutrofizacją, a obszary pozbawione tlenu zajmują powierzchnię odpowiadającą dwukrotności Danii. Wyjątkowo wrażliwe morze Bałtyk jest jednym z najbardziej charakterystycznych mórz na świecie. Do jego zlewni należy obszar zamieszkiwany przez niemal 90 milionów ludzi. Zasilany jest przez około 250 rzek, w tym tak duże jak Wisła, Odra czy Newa. Jednocześnie jest morzem półzamkniętym, bardzo płytkim, bowiem jego średnia głębokość wynosi około 52 m., a pełna wymiana wód z Morzem Północnym trwa nawet około 30 lat. To sprawia, że każde zanieczyszczenie pozostaje w nim przez długi czas, a zdolność ekosystemu do samoczyszczenia jest ograniczona. Dlatego też działania podejmowane nawet setki kilometrów od wybrzeża mogą mieć realny wpływ na stan morza. „Widzisz sinice?” –…

AdobeStock613636111-92be348.jpeg
width: 6000
height: 4000

Koszmar turystów nad Bałtykiem. Zamknięto popularne kąpieliska
type: item
date: 2025-07-29T11:12:28.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: kąpieliska
subject: morze bałtyckie
subject: polska
subject: sinice
description: Sezon letni nad Bałtykiem co roku przyciąga tłumy spragnionych relaksu. Jednak obecne warunki wymuszają zachowanie szczególnej ostrożności. Turyści powinni sprawdzać aktualną interaktywną mapę kąpielisk Głównego Inspektoratu Sanitarnego, by uniknąć rozczarowania i potencjalnie niebezpiecznych sytuacji.
encoded: Spis treści: Czerwone flagi na polskich kąpieliskach Skąd się biorą sinice? Choć trwają wakacje, a nadbałtyckie kurorty ponownie pękają w szwach, to nie wszyscy urlopowicze mogą w pełni cieszyć się morskim wypoczynkiem, gdyż na części plaż wprowadzono zakaz kąpieli. Jak wynika z danych Głównego Inspektoratu Sanitarnego, zostało zamkniętych aż 7 kąpielisk z powodu zakwitu sinic. Dodatkowo silny wiatr i wysokie fale sprawiły, że na kolejnych plażach wywieszono czerwone flagi, skutecznie uniemożliwiając wejście do wody. Czerwone flagi na polskich kąpieliskach Powszechnie wiadomo, że czerwona flaga oznacza całkowity zakaz kąpieli. Główny Inspektorat Sanitarny wyjaśnia, że może ona zostać wywieszona zarówno z powodu długotrwałej bezdeszczowej pogody, podwyższonej temperatury wody i jej stagnacji, czyli warunków sprzyjających zakwitowi sinic, jak i z powodu niebezpiecznych warunków na morzu. W pierwszym przypadku na powierzchni wody pojawiają się charakterystyczne zielonkawe skupiska stanowiące poważne zagrożenie dla zdrowia, w drugim silny wiatr powoduje powstawanie prądów wstecznych i wysokich fal, które uniemożliwiają bezpieczne pływanie. Obecnie, według danych GIS, z powodu sinic zamknięto aż 7 kąpielisk: Kąpielisko nr 3 „Mała Plaża”, Hel (pow. pucki) Kąpielisko nr 2 „Na Cyplu”, Hel (pow. pucki) Jastarnia Leśna (pow. pucki) Jastarnia Zdrojowa (pow. pucki) Jastarnia Nadmorska‑Plażowa (pow. pucki) Chałupy – wejście na plażę nr 21 (pow. pucki) Ostrowo Kolonia – wejście na plażę nr 32 (pow. pucki) Sinice powracają niemal co roku, psując plany tysięcy turystów. „Kontakt z wodą, w której występuje zakwit sinic, może wywołać reakcje alergiczne skóry, podrażnienia spojówek, nudności, a nawet objawy ze strony układu pokarmowego” – ostrzega GIS. Z tego powodu sanepid regularnie monitoruje sytuację i zamyka zagrożone kąpieliska. Jednocześnie czerwone flagi z powodu złych warunków pogodowych pojawiły się w ostatnich dniach także w Krynicy Morskiej, Sztutowie, Stegnie, Gdańsku, So…

Projekt-bez-nazwy-6-b33b893.jpg
width: 3840
height: 2557

Sinice w Bałtyku. Sanepid zamyka kolejne kąpieliska i ostrzega plażowiczów
type: item
date: 2023-07-11T10:00:08.000Z
creator: Igor Szulim
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: kąpieliska
subject: morze bałtyckie
subject: sinice
subject: Travel
description: Główny Inspektorat Sanitarny poinformował o zamknięciu sześciu kąpielisk nad Bałtykiem. Powodem takiej decyzji jest zakwit toksycznych sinic, które mogą być groźne dla zdrowia człowieka.
encoded: W tym artykule: Które kąpieliska są zamknięte z powodu sinic? Czym grozi kąpiel z sinicami? Jakie objawy po sinicach? Jak rozpoznać sinice w morzu? Jak co roku w sezonie wakacyjnym służby sanitarno-epidemiologiczne ostrzegają przed kąpielą w wodzie, w której stwierdzono obecność sinic. W tym okresie plażowicze powinni zachować szczególną ostrożność i zwracać większą uwagę na nietypowe zmiany skórne i inne objawy, występujące po kąpieli w morzu. W ostatnich dniach duży zakwit sinic został zaobserwowany w kilku kąpieliskach nad Bałtykiem, o czym poinformował Główny Inspektorat Sanitarny. Które kąpieliska są zamknięte z powodu sinic? Choć sinice (cyjanobakterie) są mikroskopijnymi organizmami, to latem ich obecność w Morzu Bałtyckim można łatwo zaobserwować w postaci dużych skupisk lub kożuchów unoszących się na powierzchni wody. Skalę zjawiska, które określamy jako zakwity sinic, można ocenić na podstawie zdjęć satelitarnych. W niektórych latach zielone smugi utworzone przez sinice pokrywają znaczną część powierzchni Bałtyku. Ze względu na spore niebezpieczeństwo i w obawie o zdrowie wypoczywających nad wodą wczasowiczów, Główny Inspektorat Sanitarny postanowił zamknąć sześć popularnych pomorskich kąpielisk. Wyłączone z użytku zostały trzy gdyńskie plaże: Babie Doły, Śródmieście, Redłowo; oraz w trzy powiecie nowodworskim: Jantar, Stegna II, Kąty Rybackie. Aktualny wykaz zamkniętych kąpielisk znajdziecie na prowadzonym przez GIS „Serwisie Kąpieliskowym”, przedstawiającym aktualny stan jakości wody w poszczególnych miejscach w Polsce. Na tej plaży nie zjesz nawet lodów. Za złamanie zakazu grozi wysoka grzywna Popularne kurorty co rusz decydują się na wprowadzenie nowych ograniczeń, by w ten sposób uniknąć nieprzyjemnych sytuacji. W jednym z nich zakazano właśnie spożywania jakiegokolwiek jedzenia. Czym grozi kąpiel z sinicami? Zakwity toksycznych sinic mogą być poważnym zagrożeniem dla człowieka. Jak pokazuje raport przygotowany przez Światową Organizację Zdrowia sprze…

sanepid-zamknal-kapieliska-nad-baltykiem-d7c1160.jpg
width: 2000
height: 1500

Naukowcy zasilali prosty komputer fotosyntetyzującymi sinicami. Działał przez pół roku!
type: item
date: 2022-05-16T11:34:00.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Technologia
subject: bateria
subject: energia
subject: energia odnawialna
subject: energia słoneczna
subject: nauka
subject: sinice
description: Ponad sześć miesięcy pracował mikroprocesor, któremu energii dostarczały najprostsze jednokomórkowe organizmy, jakie żyją na Ziemi. Zdaniem naukowców, baterie z sinicami mogą być przyszłością internetu rzeczy.
encoded: W tym artykule: Czym zastąpić baterie? Ile energii wytwarzały sinice? Jak długo działał mikroprocesor na fotosyntezę? Stwierdzenie, że komputery są wszędzie, stało się truizmem. Już nie tylko w laptopach i telefonach, ale również lodówkach, pralkach, samochodach, czujnikach biometrycznych, zegarkach, implantach czy zabawkach znajdują się mikrokontrolery. Są to bardzo proste mikrokomputery, składające się z pojedynczego układu scalonego. Sterują różnego typu urządzeniami elektronicznymi, często należącymi do tzw. internetu rzeczy (IoT). Lodówka wyświetlająca nam przepisy czy opaska fitnessowa to modne gadżety ułatwiające życie. Jednak rzadko zdajemy sobie sprawę z ekologicznych konsekwencji ich rosnącej popularności. Żywe baterie? Mogą powstać z roślin Bateria, którą możesz wyhodować w donicznce, komputer z żywymi elementami. Brzmi zaskakująco? A jednak w przyszłości to może być możliwe. Już w tej chwili internet rzeczy tworzą miliardy urządzeń. W 2035 r. ma być ich na całej planecie ponad biliard. By działały, muszą zostać wyposażone w baterie litowo-jonowe, które będą zapewniać im zasilanie. Ich produkcja jest jednak bardzo kosztowna ekologicznie. Czym zastąpić baterie? Naukowcy od dekad poszukują nowych, czystych ekologicznie źródeł zasilania. Wielkie nadzieje wiąże się z pozyskiwaniem energii słonecznej. Jednak dla małych urządzeń, które pracują w odległych i trudno dostępnych miejscach, nawet ona może nie być dobrym rozwiązaniem. Ogniwo fotowoltaiczne zapewni urządzeniu energię w dzień, jednak nie w nocy. Jeśli ma działać przez cały czas, musi zostać dodatkowo wyposażone w baterię, która będzie przechowywała wytworzony za dnia prąd. To zwiększa ciężar i koszt urządzenia. Baterie sodowe – czy są tańsze od litowych i bezpieczniejsze dla świata? Baterie sodowe znacznie szybciej się ładują i nie szkodzi im rozładowanie do zera. Czy zrewolucjonizują sposób, w jaki magazynujemy energię? Inżynierowie z Uniwersytetu Cambridge testują więc inne rozwiązanie. W najnowszym …

naukowcy-zasilali-prosty-komputer-fotosyntetyzujacymi-sinicami-dzialal-przez-pol-roku-fot-p-bombelli-a1a84f7.jpeg
width: 1024
height: 415

To był kluczowy moment w historii świata, ale kiedy do niego doszło?
type: item
date: 2021-10-04T09:35:11.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: bakterie
subject: ewolucja
subject: sinice
subject: tlen
subject: Travel
subject: Wolny czas
subject: ziemia
description: Pojawienie się na Ziemi pierwszych form życia zdolnych do fotosyntezy doprowadziło do wzrostu tlenu w powietrzu. Naukowcy szacują, że dopiero po 400 milionach lat życie na naszej planecie mogło w pełni rozkwitnąć.
encoded: W tym artykule: Życie na Ziemi przed katastrofą tlenową Sinice kluczem do zrozumienia ewolucji Oddychanie to jedna z podstawowych czynności życiowych. Niedziwne więc, że nie wyobrażamy sobie życia bez tlenu. Co prawda przez pierwsze dwa miliardy lat istnienia Ziemi na naszej planecie brakowało tego pierwiastka, ale to nie oznacza, że nie było na niej żadnych istot żywych. Funkcjonowały jednak inaczej niż obecnie. Kiedy i skąd na Ziemi wziął się tlen? Rosja inwestuje w Północną Drogę Morską Topniejące lody Arktyki otwierają nowe możliwości żeglugowe. Chce to wykorzystać Rosja tworząc swój odpowiednik Kanału Sueskiego. Życie na Ziemi przed katastrofą tlenową Pojawienie się na Ziemi pierwszych form życia zdolnych do fotosyntezy doprowadziło do wzrostu tlenu w powietrzu. Naukowcy szacują, że dopiero po 400 milionach lat życie na naszej planecie mogło w pełni rozkwitnąć. Zmiany w środowisku zakończyły się katastrofą tlenową około 2,4 – 2 miliardy lat temu. To jeden z najważniejszych momentów w historii ewolucji Ziemi. Jego bliższa data nadal nie jest pewna, ale najnowsze badania naukowców zostawiają coraz mniej miejsca dla wątpliwości. Geolodzy i biolodzy badają dwie tezy tłumaczące fotosyntezę wśród pierwotnych bakterii. Według pierwszej z nich proces przekształcania światła słonecznego w energię pojawił się bardzo wcześnie, jednak postępował powoli. Drugi scenariusz zakłada z kolei, że fotosynteza wyewoluowała później, ale szybko odegrała ogromną rolę w ewolucji Ziemi. Niezgodności wynikają z różnic w interpretacji zapisu kopalnego. Na skutek pożarów australijskiego buszu sprzed kilku lat doszło do niezwykłego rozkwitu alg Dym z pożarów dotarł nad ocean i dostarczył algom żelaza, co spowodowało ich masowy rozkwit. Sinice kluczem do zrozumienia ewolucji Naukowcy pod kierownictwem geobiologa Grega Fourniera z Massachusetts Institute of Technology ustalili, że w niektórych przypadkach bakterie dziedziczą geny nie od swoich rodziców, a od innych, daleko spokrewnionych gatu…

sinice-w-morzu-baltyckim-a8fe9f7.jpeg
width: 4000
height: 3000

Ona ma oczy dookoła głowy! Dosłownie! Jak patrzą bakterie
type: item
date: 2016-02-10T19:21:43.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: bakterie
subject: nauka
subject: sinice
description: Naukowcy od dawna zastanawiali się, w jaki sposób pozbawione oczu bakterie mogą przemieszczać się w kierunku światła. Te mikroskopijne organizmy reagują na światło, ponieważ cała komórka działa jak mikroskopijne oko – informuje pismo „eLife”.
encoded: Zespół z Queen Mary University of London obserwował reakcję na światło sinic z rodzaju Synechocystis. Sinice to stara i bardzo rozpowszechniona forma życia. W większości zdolne do fotosyntezy, zamieszkują np. zbiorniki wodne, w których mogą tworzyć śluzowate struktury. Prowadząc obserwacje na płaskiej powierzchni oświetlonej z boku, naukowcy zauważyli, że padające na kuliste komórki sinic (o średnicy 0,003 milimetra) światło załamuje się jak w soczewce i ogniskuje na błonie komórkowej po stronie przeciwnej do kierunku padania. W błonie komórkowej znajdują się struktury reagujące na światło. Podobne zjawisko, choć w większej skali zachodzi zarówno w naszym oku, jak i kamerach czy aparatach fotograficznych. Aż dziwne, że odkrycia dokonano dopiero teraz, 300 lat od wynalezienia mikroskopu optycznego. Wspólnie z kolegami z Niemiec i Portugalii, Brytyjczycy przeprowadzili dalsze badania nad sinicami z użyciem różnego rodzaju mikroskopów. Poddawali je także działaniu lasera, oświetlając tylko jedną część komórki. Wyniki sugerują, że sinice „widzą” w promieniu 360 stopni, choć jest to obraz bardzo niewyraźny. Ludzkie oko potrafi rozróżniać obiekty oddalone o kąt 0,02 stopnia, natomiast według naukowców w przypadku sinic ten kąt może mieć nawet 21 stopni. W przypadku dwóch oddzielnych źródeł światła bakterie poruszały się w kierunku będącym wypadkową ich położenia. Prawdopodobnie podobne zjawiska zachodzą w przypadku wielu gatunków małych bakterii, natomiast nie badano na razie organizmów o komórkach mających kształt inny od okrągłego – np. wydłużonych sinic. Niektóre większe organizmy jednokomórkowe (jak znana uczniom euglena zielona) mają specjalne struktury zwane „plamkami ocznymi” pozwalające określić kierunek padania światła. Jako że sinice żyją na Ziemi od około 2,7 miliarda lat, ich sposób widzenia jest znacznie starszy niż w przypadku oczu zwierząt. Źródło: PAP

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/b0fa0c3523aa524e4b36bf0c542a17f25dfe7c14-df11e65.jpeg
width: 1000
height: 760