National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-03-15T14:16:09.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Odwiedziłem jedną z najbardziej północnych stolic Europy. Nigdzie nie jadłem tak dobrej łososiowej
items: Wspólne łaźnie i saunowanie były kiedyś dobrem publicznym. Dopiero niedawno odebrała nam je kultura wellness... i srogo wyceniła
items: Największe sauny w Polsce udowadniają, że saunowanie staje się elementem naszej kultury
items: Najlepsze atrakcje Tallinna – co warto zobaczyć w stolicy Estonii?
items: Helsinki – odkryj sauny, kulturę nordycką i atrakcje miasta
items: Wodziłki na Suwalszczyźnie łączą historię i relaks. Tu w łaźni można porozmawiać o ikonach
items: W tym kraju sauna to świętość. To mistyczny rytuał i jeden z ważniejszych elementów kultury
items: Jak korzystać z sauny? Dobre praktyki prosto z Finlandii
items: Jak zachować się w prawdziwej fińskiej saunie?
items: Oni nie mogli doczekać się mrozów. Fińska sztuka czerpania radości z... zimna
items: 06/2017
items: 05/2017
items: Sisu w krainie Muminków

Odwiedziłem jedną z najbardziej północnych stolic Europy. Nigdzie nie jadłem tak dobrej łososiowej
type: item
date: 2026-03-15T14:15:38.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: finlandia
subject: helsinki
subject: sauna
description: Nie ma w Europie drugiej stolicy, która jednocześnie tak wiele czerpałaby ze Wschodu, Zachodu i Północy – i gdzie narodowe temperamenty najchętniej studzi się i rozgrzewa w saunie.
encoded: Spis treści: Statystyczny Fin wypija 10 kilogramów kawy rocznie Łososiowa palce lizać Zimą woda w zatoce zmienia się w grubą warstwę lodu Biblioteka jako manifest, design jako codzienność Bardzo fiński wieczór Jak zorganizować podróż do Helsinek Wysiadam z pociągu na dworcu głównym w Helsinkach i przez chwilę stoję pod monumentalnym zegarem, który od ponad stu lat wyznacza rytm spotkań. Granitowa fasada projektu Eliela Saarinena jest surowa, niemal północna w wyrazie, a masywne kolumny, monumentalne rzeźby trzymające kule światła i geometryczny porządek jasno wskazują, że budynek powstał w pierwszej połowie XX wieku. Nie ma tu nadmiaru dekoracji. Jest funkcja, jest materiał, jest światło. To pierwsza lekcja Helsinek, którą nie raz jeszcze przerobię spacerując po stolicy Finlandii – forma wynika tu zarówno z historii, jak i z wyjątkowego sposobu, w jaki pada światło w tym kraju. Statystyczny Fin wypija 10 kilogramów kawy rocznie Dworzec znajduje się w samym centrum miasta. Wychodzę na zaśnieżoną aleję. Zimowe Helsinki sprawiają wrażenie, jakby okres bożonarodzeniowy nigdy się tu nie kończył. Północny mrok rozświetlają migające lampki i neony. Mijam znakomicie przystosowanych do życia w ciemności i mrozie Finów. Tu ktoś rozgrzewa się, robiąc niezliczoną liczbę pajacyków, tam przechadzają pracownicy biur w sportowych butach i studenci z kubkami kawy. Finlandia od lat utrzymuje się w światowej czołówce spożycia kawy na mieszkańca – statystycznie Fin wypija jej ponad 10 kilogramów rocznie. W praktyce oznacza to, że w Helsinkach przerwa na kawę jest niemal instytucją publiczną. Jako kawosz nie mogę sobie odmówić filiżanki. Wraz z moim fińskim towarzyszem Janne siadam w Café Noir (Pohjoisesplanadi 35). „W Helsinkach nie spodziewaj się kawy najwyższej światowej jakości. To, że pijemy dużo, nie znaczy, że dobrze. W fińskich kawiarniach najczęściej znajdziesz tanią kawę przelewową” – tłumaczy Janne, a ja po chwili przekonuję się, że taki system ma jednak swoje zalety – w ceni…

Helsinki-e7c0d61.jpg
width: 2813
height: 1875

Wspólne łaźnie i saunowanie były kiedyś dobrem publicznym. Dopiero niedawno odebrała nam je kultura wellness... i srogo wyceniła
type: item
date: 2026-02-17T07:02:18.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Lifestyle
subject: higiena
subject: kąpiele
subject: kąpieliska
subject: sauna
description: Ceremonie saunowe, łaźnie parowe czy gorące źródła robią furorę w branży wellness, a w niektórych miejscach trzeba czekać w długich kolejkach, by się do nich dostać. Nie zawsze jednak były jednak tak niedostępne: tego typu aktywności mają tysiącletnie tradycje, a kiedyś nie były intratnym biznesem, tylko zdrowym sposobem spędzania czasu dostępnym dla wszystkich – niezależnie od zasobności portfela.
encoded: Łaźnie i sauny publiczne były kiedyś symbolem równości, a dzisiaj stają się luksusową rozrywką – chociaż towarzyszą ludzkości od niemal 10 000 lat . Tradycyjne kąpiele zmieniły się w ekskluzywne SPA, do których dostęp mają tylko nieliczni. Dlaczego idea łaźni miejskich – według niektórych – służy powszechnemu dobru? Czy powinniśmy je przywrócić? Wspólne saunowanie i łaźnie publiczne mają bardzo długą tradycję W Finlandii sauna, której historia sięga 7000 roku p.n.e., była centrum życia rytualnego i rodzinnego. W Japonii praktyka kąpieli w gorących źródłach onsen rozwinęła się ponad 2000 lat temu. W dawnych islamskich cywilizacjach – a także wśród rdzennych mieszkańców Meksyku, Ameryki Północnej czy na Wyspach Brytyjskich – kąpiele miały wymiar społeczny, religijny i zdrowotny. Takie miejsca nie tylko dbały o higienę mieszkańców, lecz także łączyły społeczności, umożliwiały odpoczynek i wymianę doświadczeń. Czy wspólne kąpiele mamy „w genach”? Łaźnie publiczne były nieodłącznym elementem krajobrazu miejskiego już od średniowiecza. W Polsce ich początki sięgają XIV wieku, kiedy to powstawały zarówno w dużych miastach, jak i w mniejszych ośrodkach. Nie służyły tylko do utrzymania higieny. Były okazją do rozmów, wymiany informacji czy zacieśniania więzi. W wielu kulturach (np. w krajach nordyckich, Rosji, Japonii czy na Bliskim Wschodzie) publiczne łaźnie pełniły funkcję miejsc spotkań i integracji społecznej. Tak było również w Polsce – świadczą o tym liczne przekazy historyczne i dokumenty miejskie, które wskazują, że łaźnie cieszyły się ogromną popularnością wśród mieszkańców różnych stanów społecznych. Znaczenie łazi w dawnej Polsce i Europie Łaźnie miejskie często były budowane z inicjatywy władz lokalnych i stanowiły dobro wspólne – dostępne dla wszystkich obywateli za symboliczną opłatą. W średniowiecznym Krakowie funkcjonowało kilkanaście łaźni, a w XVIII-wiecznej Warszawie popularne były tzw. łaźnie wiślane – konstrukcje zanurzone w rzece, gdzie kąpiele odbywał…

FABRIC-KOLAZ-32-70-fdbe1f9.jpg
width: 2700
height: 1800

Największe sauny w Polsce udowadniają, że saunowanie staje się elementem naszej kultury
type: item
date: 2025-08-15T06:31:18.000Z
creator: Artur Białek
subject: Kierunki
subject: Lifestyle
subject: Traveler
subject: polska
subject: sauna
subject: Spa
description: Największe sauny w Polsce to miejsca absolutnie wyjątkowe. Imponują nie tylko skalą, ale także różnorodnością. Od monumentalnych aren, przez górskie oazy, aż po nowoczesne miejskie kompleksy – pasjonaci saunowania zdecydowanie mają w czym wybierać. Gdzie znajdują się największe sauny w Polsce? Poniżej odpowiadamy na to pytanie.
encoded: Spis treści: Jak to się zaczęło? Sauny kiedyś i dziś Kolos w stylu antycznym Saunarium z widokiem na Tatry Saunarium w sercu miasta Saunarium nad brzegiem jeziora Saunowanie ma długą historię. Znaleziska archeologiczne dowodzą, że już w VII wieku p.n.e. Scytowie budowali takie obiekty, jednak wtedy nie miały one nic wspólnego ze zdrowiem, higieną czy relaksem. Po prostu pomieszczenia z paleniskiem pokrytym kamieniami, na których odparowywano śnieg, pozwalały przetrwać mroźną zimę. Dziś sauna jest nieodłącznym elementem kultury wellness. Coraz więcej osób docenia prozdrowotne właściwości i głęboki potencjał relaksacyjny regularnych sesji w saunie. Jak to się zaczęło? Sauny kiedyś i dziś W Europie wiedzę na temat budowy saun rozpowszechniły ludy, które na tereny dzisiejszej Finlandii przywędrowały z terenów Uralu. W Polsce łaźnie parowe doceniono dopiero w średniowieczu. W tamtym czasie były one zarezerwowane dla koronowanych głów. W XIII i XIV wieku kąpiele parowe w publicznych łaźniach stały się popularnym zabiegiem higienicznym i leczniczym. W czasie panowania Stefana Batorego nastąpił spadek zainteresowania saunami. W latach 80. i 90. XX wieku sauny ponownie zaczęły być popularne w naszym kraju. Należy jednak podkreślić, że wówczas były postrzegane jako rozrywka dla elit, zupełnie jak w średniowiecznej Polsce. Dziś ta forma relaksu ma się świetnie, a potwierdzeniem tego są coraz większe i coraz nowocześniejsze saunaria, które powstają w całym kraju. Nikt już nie postrzega saunowania jako ekskluzywnej przyjemności. Coraz częściej traktujemy sesje w saunie jako rutynowy element troski o zdrowie. Zainteresowanie saunami stwarza niezwykle dogodne warunki dla rozwoju saunariów. Wyraźnie widoczny jest trend w kierunku tworzenia obiektów o imponującej skali i różnorodności, co tylko potwierdza dojrzałość rynku polskiego rynku wellness. Kolos w stylu antycznym Wycieczkę po największych saunach w Polsce rozpoczynamy w Czeladzi, w województwie śląskim. W samym centrum miast…

sauny-w-polsce-a3b5431.jpg
width: 1000
height: 668

Najlepsze atrakcje Tallinna – co warto zobaczyć w stolicy Estonii?
type: item
date: 2024-11-17T07:29:15.000Z
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: atrakcje turystyczne
subject: estonia
subject: europa
subject: lato
subject: morze
subject: morze bałtyckie
subject: RPWNG
subject: sauna
subject: tallinn
subject: zabytki unesco
description: Tallinn, stolica Estonii, jest miejscem, w którym średniowieczna architektura harmonijnie współistnieje z nowoczesnymi dzielnicami, oferując turystom unikatowe doświadczenia. W tym przewodniku odkryjesz najważniejsze zabytki Starego Miasta, ale także nowoczesne przestrzenie, które pokazują innowacyjną stronę Tallinna.
encoded: Spis treści: Stare Miasto w Tallinnie – średniowieczna perła UNESCO Nowoczesna strona Tallinna – dzielnice i atrakcje Natura w okolicach Tallinna Estońskie tradycje i kultura Stare Miasto w Tallinnie – średniowieczna perła UNESCO Stare Miasto w Tallinnie to jeden z najpiękniejszych i najlepiej zachowanych średniowiecznych kompleksów miejskich w Europie, który w 1997 roku trafił na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Główna jego część – Główny Rynek – otoczona jest kolorowymi kamieniczkami krytymi czerwoną dachówką, które niegdyś były domami bogatych kupców z Hanzy​. Gruba Małgorzata – Muzeum Morskie i wieża widokowa Na obrzeżach Starego Miasta znajduje się Gruba Małgorzata, monumentalna wieża obronna będąca częścią Muzeum Morskiego. Jest to nie tylko imponujący zabytek z okresu średniowiecza, ale także punkt widokowy, z którego rozciąga się wspaniały widok na Stare Miasto i Morze Bałtyckie​. Na szczycie wieży znajduje się kawiarnia, gdzie można odpocząć, podziwiając panoramę. Atmosfera tego miejsca przenosi odwiedzających w czasy, gdy Tallinn był ważnym portem handlowym. Apteka Magistracka – najstarsza apteka w Europie W sercu Starego Miasta, tuż przy gotyckim ratuszu, znajduje się Apteka Magistracka (Raeapteek) – najstarsza apteka w Europie, założona w 1422 roku. Apteka działa do dziś, oferując współczesne leki, a jednocześnie pełni funkcję muzeum. Można tam zobaczyć niewielką wystawę poświęconą dawnym metodom leczenia, gdzie nie brakuje ciekawostek, takich jak puder z rogu jednorożca na potencję czy preparaty ze skóry węża​. Nowoczesna strona Tallinna – dzielnice i atrakcje Tallinn nie tylko pielęgnuje swoją bogatą historię, ale również staje się jednym z czołowych ośrodków technologicznych w Europie. Dwie dzielnice, które pokazują nowoczesne oblicze miasta, to Rotermann i Noblessner. Rotermann – rewitalizowana przestrzeń Dzielnica Rotermann to przykład nowoczesnej rewitalizacji. W dawnych zabudowaniach portowych, przy wykorzystaniu starej tkanki miejskiej, powst…

shutterstock2468010747-2715b18.jpg
width: 1000
height: 667

Helsinki – odkryj sauny, kulturę nordycką i atrakcje miasta
type: item
date: 2024-11-08T10:41:41.000Z
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: finlandia
subject: helsinki
subject: RPWNG
subject: sauna
subject: skandynawia
description: Helsinki, jedno z najszczęśliwszych miast świata, oferują unikatowe połączenie tradycji i nowoczesności. Od relaksujących saun po awangardowy design – odkryj, co czyni stolicę Finlandii wyjątkową. Poznaj najciekawsze atrakcje, kulinarne smaki i inspirującą historię.
encoded: Spis treści Co warto zobaczyć w Helsinkach? Fińska kuchnia – od dziczyzny po zupę z łososia Kultura i design w Helsinkach Praktyczne porady dla turystów – transport, noclegi i jedzenie Helsinki to miasto, w którym nowoczesność spotyka się z fińską tradycją. Znajdziesz tu piękne sauny, wyjątkowe zabytki, a także nowatorskie przestrzenie kultury i designu. Od twierdzy Suomenlinna po Bibliotekę Oodi – Helsinki mają wiele do zaoferowania. Poznaj miasto, które od lat jest uznawane za jedno z najszczęśliwszych na świecie. Co warto zobaczyć w Helsinkach? Helsinki są pełne atrakcji, które przyciągają turystów z całego świata. Znajdziesz tu zarówno miejsca związane z historią, jak i nowoczesne obiekty, które zachwycają swoim wyglądem i funkcjonalnością. Suomenlinna – Twierdza Fińska Suomenlinna to zespół fortyfikacji na sześciu wyspach Helsinek. Zbudowana w XVIII wieku, była twierdzą obronną, a dziś jest wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Spacerując po jej terenach, odkryjesz fascynujące ślady historii Finlandii. Twierdza oferuje także piękne widoki na morze, a na wyspy kursuje regularnie tramwaj wodny​. Biblioteka Oodi – symbol nowoczesności Biblioteka Oodi to nowoczesny budynek, który imponuje zarówno swoim designem, jak i funkcjonalnością. Szklane i stalowe konstrukcje połączone z drewnianą fasadą tworzą nowoczesną przestrzeń, w której można nie tylko czytać książki, ale także korzystać z licznych stref pracy i relaksu​. Sauny w Helsinkach – fińska tradycja Sauna to serce fińskiej kultury, a Helsinki oferują wiele miejsc, gdzie można poczuć prawdziwą fińską atmosferę. Löyly to nowoczesna sauna z widokiem na morze, zbudowana z drewna i idealnie wkomponowana w nadmorską promenadę Eiranranta​. Kolejną opcją jest tradycyjna Kotiharjun sauna, działająca od 1928 roku, będąca jedyną publiczną sauną opalaną drewnem​. Dla miłośników alternatywnych doświadczeń warto wybrać się do Sompasauny, społecznie zarządzanej sauny otwartej 24 godziny na dobę​. Fińska kuchnia – od…

shutterstock2445789137-310f447.jpg
width: 1000
height: 667

Wodziłki na Suwalszczyźnie łączą historię i relaks. Tu w łaźni można porozmawiać o ikonach
type: item
date: 2024-08-11T08:01:27.000Z
creator: Michał Głombiowski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: polska
subject: prawosławie
subject: religie
subject: sauna
subject: suwalszczyzna
subject: Travel
description: W tradycyjnej bani we wsi Wodziłki poznaję historię rosyjskich starowierców, którzy znaleźli azyl w Polsce. Zostało ich już niewielu w Polsce.
encoded: W tym artykule: Wodziłki i historia prawosławia Starowiercy w Polsce Wizyta w łaźni i ikony Brzozowe witki smagają moją skórę. Uderzam się równomiernie To niezwykle przyjemne. W końcu porzucam rózgę i wychodzę z tej ciasnej drewnianej budki, by wskoczyć do lodowatej wody w głębokiej gliniance. Zanim znów wejdę do rozgrzanej bani – rosyjskiej sauny parowej – wypijam litr wody. Wodziłki i historia prawosławia Do bani wszedłem nie w Rosji, lecz we wsi Wodziłki na Suwalszczyźnie. Wodziłki oraz Gabowe Grądy i Wojnowo są jednak trochę Rosją przeniesioną do Polski. Pod koniec XVIII w. dotarli tu ze wschodu staroobrzędowcy. Ci wyznawcy prawosławia uciekali przed prześladowaniami od połowy XVII w. Czyli od chwili, gdy odrzucili reformę Cerkwi prawosławnej przeprowadzoną przez patriarchę Nikona w 1662 r. Ustanowił on dogmaty, które dziś mogą się wydawać mało istotne. To np. modyfikacja tekstów ksiąg liturgicznych, nakaz żegnania się trzema, a nie dwoma palcami, inna pisownia imienia Jezus. W założeniu miały one jednak pomóc powrócić Cerkwi do jej korzeni. To nieprawda, że leży na końcu świata i trudno tu dotrzeć. Choć trzeba przyznać: Suwalszczyzna jest warta wysiłku! Mówią o niej: ziemia ta piękna jak baśń, można ją zwiedzać kajakiem, konno, rowerem lub pieszo. Byle niespiesznie. Na tych, którzy odrzucili reformy, spadły prześladowania, a z czasem krwawe rozprawy. Ratując życie, starowiercy uciekli w odległe miejsca w głębi Rosji i poza jej granice. Część z nich trafiła w okolice Suwałk. Wznieśli wioski drewnianych chałup i zbudowali molenny – świątynie. Będąc odłamem wyklętym, a więc niepodlegającym zwierzchnictwu Cerkwi prawosławnej, zaczęli samodzielnie powoływać koordynatorów religijnych. Nazywali ich jednak nie popami, lecz nastawnikami. Starowiercy w Polsce Gdy kilka godzin wcześniej krążyłem po Wodziłkach urzeczony łagodnymi pagórkami, drewnianymi domami, miękkim światłem kładącym się na pastwiskach i polach – nie natrafiłem jednak na zbyt wiele śladów starowierców. O…

wodzilki-na-suwalszczyznie-lacza-historie-i-relaks-tu-w-lazni-mozna-porozmawiac-o-ikonach-fot-shutterstock-292fe0b.jpg
width: 1000
height: 675

W tym kraju sauna to świętość. To mistyczny rytuał i jeden z ważniejszych elementów kultury
type: item
date: 2023-04-29T11:04:45.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: estonia
subject: filmy
subject: filmy dokumentalne
subject: Kultura
subject: sauna
subject: wypoczynek
description: Sauna jako miejsce najbardziej intymnych rozmów i zwierzeń. „Siostrzeństwo świętej sauny” to niezwykły film o kobietach, które odnalazły swoją bezpieczną przestrzeń w mistycznym i rozgrzanym świecie, w którym swój wstyd zostawia się na zewnątrz.
encoded: W tym artykule: Sauna jako mistyczna przestrzeń do refleksji To opowieść o sile kobiet i siostrzeństwa Festiwal Millenium Docs Against Gravity od 12 maja w wybranych kinach Sauna to jeden z najważniejszych elementów kultury Estonii. Chociaż dziś to tylko miejsce wypoczynku i relaksu, w dawnych czasach pobyty w saunie miały wymiar również symboliczny i rytualny. To w saunach na świat przychodziły dzieci, a ludzie u kresu życia spędzali tu swoje ostatnie chwile. To ciemne i ekstremalnie gorące pomieszczenie było początkiem i końcem, życiem i śmiercią. Sauna jako mistyczna przestrzeń do refleksji „Siostrzeństwo świętej sauny” w reżyserii Anny Hints to dokument opowiadający o grupie kobiet, które kilka razy w roku zostawiają wszystko za sobą i udają się w głąb lasu, nad jezioro na południu Estonii. Czeka tam na nie tradycyjna drewniana sauna dymna. To wyjątkowy rodzaj sauny, który wywodzi się z regionu Võru i znajduje się na liście niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO. Większość filmu jesteśmy wraz z kobietami zamknięci w małym i ciemnym pomieszczeniu. Praca kamery pozwala poczuć piekielnie wysoką temperaturę panującą w środku. Debiutująca reżyserka postawiła w filmie na opowieść poprzez cielesność i nagość, ale także pokazanie tradycyjnych obrzędów. Na zdjęciach widzimy uderzenia brzozowymi witkami o nagie plecy, polewanie ciała zimną wodą oraz nacieranie solą. Wszystkiemu towarzyszą wypowiadane słowa, które brzmią niczym pradawne zaklęcia. To opowieść o sile kobiet i siostrzeństwa Na pierwszy rzut oka wydaje się, że jest to prosta historia, która ukazuje pewne lokalne praktyki w odległym kraju bałtyckim. Hints szybko nie pozostawia złudzeń, że to opowieść o sile kobiet i pewnym poczuciu kobiecej solidarności. Bohaterki filmu żartują sobie z mężczyzn i prowadzą luźne dyskusje o swojej rodzinie i trudach macierzyństwa. Pojawiają się jednak i trudne tematy, takie jak gwałt i poronienie. To wciąż nieodkryty skarb! Estońskie wyspy są fascynujące Największą i najp…

siostrzenstwo-swietej-sauny-07b3ee7.jpg
width: 3200
height: 1800

Jak korzystać z sauny? Dobre praktyki prosto z Finlandii
type: item
date: 2022-05-29T06:55:09.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Porady
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: finlandia
subject: sauna
subject: Wolny czas
description: „Dla nas Finów sauna to styl życia”. Rozmawiamy z Caritą Harju, popularyzatorką sauny na świecie.
encoded: W tym artykule: Czym dla przeciętnego Fina jest sauna? Do sauny chodzi się w towarzystwie czy w pojedynkę? Jak korzystać z sauny dla początkujących Jakie są największe zalety sauny? Carita Harju zawodowo zajmuje się saunami już od ponad 10 lat. Jest autorką popularnych książek na temat fińskiego stylu życia, nierozerwalnie związanego z saunowaniem: „Sauna – the way of Finnish life” i „Soul of the sauna”. Jest też licencjonowanym kontrolerem jakości saun. W rozmowie z National-Geographic.pl Carita Harju opowiada o fińskim podejściu do saunowania. To warto zobaczyć w Finlandii. Z czego słynie ten nordycki kraj? Finlandia to nordyckie państwo na północy Europy, coraz częściej odwiedzane przez turystów. Ogromną atrakcję stanowi fińska przyroda, niesamowite krajobrazy oraz ciekawa kultura. Tylko tut... Czym dla przeciętnego Fina jest sauna? Cóż, staram się zgłębiać ten temat całe życie, a od 13 lat zajmuję się saunami zawodowo. Do sauny regularnie przynajmniej raz w tygodniu chodzi w zasadzie każdy Fin i każda Finka. Oczywiście wielu z nas, w tym ja, korzystamy z sauny każdego dnia. To po prostu część naszej codzienności. To bardzo ważna część naszej kultury. Pierwsze sauny powstały już 10 tys. lat temu. Choć nie do końca wiadomo, komu można przypisać ten pomysł, to w naszym kraju saunowanie stało się elementem, który nas wyróżnia. W Finlandii można nawet odwiedzić muzeum Sauna Village, w którym te tradycje zostały bardzo dobrze udokumentowane i zaprezentowane. Co ciekawe, początkowo sauny służyły przede wszystkim za miejsce do mycia. Pełniły rolę dzisiejszych łazienek. To tam właśnie dbano o higienę ciała. Dziś dla nas, Finów, sauna to element naszego stylu życia. Jak mało kto wiemy, jak korzystać z sauny. To miejsce w którym możemy odpocząć i się zrelaksować. Korzystając z sauny publicznej zaspokajamy też nasze potrzeby kontaktów społecznych. Do sauny chodzi się w towarzystwie czy w pojedynkę? Jeszcze w czasach, kiedy nasi rodzice byli dziećmi, niewiele osób miało włas…

sauna-db54d85.jpeg
width: 1024
height: 683

Jak zachować się w prawdziwej fińskiej saunie?
type: item
date: 2018-02-28T02:00:00.000Z
creator: Patrycja Michalak
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: finlandia
subject: porady w podróży
subject: sauna
description: Gorący temat, czyli jak zachować się w saunie z rodowitym Finem.
encoded: Trzy rzeczy, z których Fin jest naprawdę dumny, to kompozytor Jean Sibelius, sauna i sisu. To ostatnie oznacza upór, dumę i twardość. Przy czym jedyne miejsce, w którym można pozbawić Fina sisu, to sauna. Tam zazwyczaj skryty i nieokazujący emocji otwiera się i potrafi pogadać z nami jak człowiek z człowiekiem. Oczywiście pod warunkiem, że nie popełnimy jakiejś gafy i będziemy wiedzieli, jakie panują w tym niemal świętym dla niego miejscu zasady. Czego robić nie wolno, co można, a co należy? Mamy informacje z pierwszej ręki! O saunowym savoir-vivrze opowiadają nam Finowie: Tommi Pirttinen, menedżer, oraz Pia Turunen-Rusinek, dziennikarka. Nie wolno ODMAWIAĆ WPROST – Zaproszenie do sauny to wyraz gościnności. Odmowa jest więc pewną niezręcznością – mówi Tommi. – Jeśli chcemy się dyplomatycznie wymigać, najlepiej powołać się na względy zdrowotne – radzi Pia. „Najlepsza” w tym przypadku dolegliwość to wysokie ciśnienie. NOSIĆ MAJTEK - A także kostiumów kąpielowych czy czapek. – To obciach! – śmieje się oboje Finów. Jeśli ktoś krępuje się nagością, może zasłonić się ręcznikiem, i tyle. – W saunie też można rzucić okiem na atrakcyjną kobietę. Tak samo jak na ulicy czy w kawiarni – przyznaje Tommi. I jeszcze jedno. Na zjazdach rodzinnych mężczyźni korzystają z sauny na przemian z kobietami. POLEWAĆ KAMIENI OLEJKAMI! - Prawdziwa fińska sauna jest jedna: panuje w niej temperatura 90–110 stopni, a kamienie polewa się samą wodą. Dlaczego więc w sklepach z pamiątkami mnóstwo jest olejków eterycznych przeznaczonych niby do tego celu? – To marketingowy lep na turystów! – denerwuje się Pia. Jeśli więc chcemy narazić się Finowi, najprościej jest obficie zlać kamienie takim właśnie zapachowym olejkiem. Można JEŚĆ I PIĆ - Tommi nie ukrywa, że wiaderko z zimną wodą służy mu za lodówkę na piwo, a na kamieniach piecze kiełbaski lub karkówkę (zawiniętą w folię). Pia woli owczy ser. – Oczywiście tak się można zachować tylko w saunie prywatnej, nie w publicznej – podkreśla Tommi. ROBIĆ IN…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/d8aed93b1fee0b113efeecfc125c9cda168885ff-d78dd73.jpeg
width: 500
height: 334

Oni nie mogli doczekać się mrozów. Fińska sztuka czerpania radości z... zimna
type: item
date: 2017-12-22T08:57:02.000Z
creator: redakcja
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: finlandia
subject: jeziora
subject: mors
subject: sauna
subject: zdjęcia
description: Kiedy przychodzi ocieplenie, modlą się, by szybko minęło. Mróz musi być porządny. Najlepiej ok. -30 stopni Celsjusza.
encoded: ZOBACZ GALERIĘ >>> Podróż sentymentalna Rok temu odwiedziłem rodzinne Tampere, miasto w południowej Finlandii. To niezwykłe uczucie ujrzeć bliskie niegdyś miejsce po wielu latach. Jednym z moich ulubionych miejsc w okolicy było Rauhaniemi położone nad ogromnym jeziorem Näsijärvi. Ośrodek wypoczynkowy z 1929 roku zapamiętałem jako gwarny, pełen ludzi cieszących się słońcem, lodami i kąpielą w jeziorze. Kiedy przybyłem tu po latach, termometr w samochodzie wskazywał - 24 stopnie Celsjusza. Spodziewałem się, że na miejscu zobaczę tylko oszronione drzewa i zamarzniętą taflę jeziora. Jakie było moje zaskoczenie, kiedy zamiast tego, moim oczom ukazał się wesoły tłum w kąpielówkach! Dyskretny dym wydobywający się z komina podpowiadał mi, że czeka na nich gorąca sauna. To był ich codzienny rytuał. Ja, polarnik Było tak zimno, że - by utrzymać w rękach aparat (Leica M 240 z obiektywem Summilux 1.4 50 mm ) - musiałem mieć naprawdę ciepłe rękawiczki. Do tego czapkę, kurtkę, ciepły polar. Wyglądałem jak polarnik. Oni w bikini, ja niemal w kombinezonie. Kiedy podchodziłem do nich z wymierzonym wprost aparatem, zastanawiałam się, jak zareagują na mój widok. Zostałem przyjęty – nomen omen – bardzo ciepło. Wszyscy byli pozytywnie nastawieni, Leica nie budziła przerażenia. Jedno musiałem im obiecać – po sesji zdjęciowej dam nura. Jak obiecałem, tak zrobiłem. Sześć razy! To było niesamowite doświadczenie, wręcz duchowe, zapierające dech w piersiach, ożywcze i, oczywiście, bardzo zimne.Byłem szczęśliwy. Chcemy chłodu! Po trzech dniach przyszło ocieplenie. Słońce utrzymywało się nad horyzontem, a termometry wskazywały zaledwie -1 C. Moi znajomi morsi byli rozczarowani, bo nie mogli pozwolić sobie na ulubiony rytuał. Mieli nadzieję, że niefortunna fala ciepła szybko minie. View oEmbed on the source website Autor: Markku Lahdesmaki - fotograf, znany głównie w branży reklamowej. Urodził się w Finlandii, studiował w Londynie, skąd przeprowadził się do Los Angeles. Więcej: FB | Instagram | …

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/e43c3a8340ed0c866784c5eb69b1a4a94d02f96d-6d85c7e.jpeg
width: 2000
height: 1336

06/2017
type: item
date: 2017-05-29T08:22:00.000Z
creator: redakcja
subject: Magazyn
subject: National Geographic
subject: kąpiele
subject: sauna
subject: Spa
description: Cena Rewolucji Nie ma chyba na świecie miejsca, które byłoby archeologicznie bardziej fascynujące i intensywniej przebadane niż Egipt. Ani budowli dawnych cywilizacji, które wydawałyby się bardziej tajemnicze i budziły większe emocje niż wielkie piramidy w Gizie. Niewielu też faraonów – choć w historii starożytnego Egiptu było ich ponad 350 – stało się obiektem takiego zainteresowania, jak Echnaton, i to mimo że władca zniknął z kart dziejów na ponad 3 tys. lat. Po śmierci Echnatona kartusze z jego imieniem skuto z pomników, skutecznie zamazując pamięć o nim. W czasach, kiedy ludzie wręcz obsesyjnie myśleli o nieśmiertelności i życiu po śmierci, skazano go na los najgorszy z możliwych, na nieistnienie. A jednak faraon powrócił w blasku chwały. Stało się to w 1926 r., kiedy badający kompleks świątynny w Karnaku archeolodzy odkryli fragmenty świątyni oraz szczątki olbrzymich posągów faraona, z których odczytali jego imię. Co było powodem tak straszliwej dla władcy kary? Rewolucja religijna, którą zapoczątkował Echnaton, a która zredukowała panteon egipskich bogów do jednego – boga słońca Atona. Rewolucja, na którą nie byli gotowi ani poddani, ani następcy kontrowersyjnego władcy. Niemal natychmiast po jego śmierci starzy bogowie triumfalnie powrócili, a on sam został uznany za szaleńca, heretyka i tyrana. Tymczasem wielu współczesnych badaczy, ale też polityków, widzi w Echnatonie wizjonera, ojca religii monoteistycznych, człowieka wyprzedzającego swoją epokę. Silnego przywódcę, który nie bał się zmian i był gotów zapłacić za nie wysoką cenę. Dziś wydaje się, że świat znów ceni silnych przywódców gotowych przeprowadzić rewolucyjne zmiany. Warto jednak pamiętać, że poddani Echnatona zatrudnieni przy budowie jego nowej wspaniałej stolicy cierpieli z powodu niedożywienia, przeciążenia organizmów pracą i związanych z tym chorób, w wyniku których rzadko dożywali 35 lat, o czym przeczytacie w artykule na str. 30. Bo cenę za wszelkie rewolucyjne zmiany zwykle płacą najsłabsi…
encoded: 30 - Echnaton Faraon, który nie wahał się zadrzeć z licznymi bogami Egiptu, uznając tylko jednego z nich. Tekst Peter Hessler Zdjęcia Rena Effendi 54 - Galapagos Ewolucja klimatu coraz bardziej daje się we znaki wyspom, które są symbolem teorii ewolucji. Tekst Christopher Solomon Zdjęcia Thomas P. Peschak 70 - Wyrzeźbione przez lawę Stulecia erupcji stworzyły pod hawajskimi wulkanami imponujący labirynt lawowych jaskiń i korytarzy – w przytłaczającej większości wciąż niespenetrowanych. Tekst Joshua Foer Zdjęcia Carsten Peter 84 - Tana Toradża W tej indonezyjskiej grupie etnicznej zmarli mieszkają z żywymi przez miesiące, a nawet lata. Tekst Amanda Bennett Zdjęcia Brian Lehmann 100 - Pakistan W zapadłym regionie Pakistanu największe zmiany społeczne przynosi najnowsza technologia. Tekst i zdjęcia Matthieu Paley 108 Nodozaur W kanadyjskiej kopalni odkryty został niezwykły dinozaur – „jak żywy”, choć skamieniały. Tekst Michael Greshko Zdjęcia Robert Clark 122 - Mamma Mia W teatrze Roma setki spektakli musicalu Mamma Mia! pokazały, że muzyka zespołu Abba wciąż ma moc. Tekst Danuta Śmierzchalska

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/694acf27c91436ea1d9974e31ad6cfede703c218-4788a27.jpeg
width: 510
height: 720

05/2017
type: item
date: 2017-05-02T10:07:00.000Z
creator: redakcja
subject: Magazyn
subject: National Geographic
subject: jazda konna
subject: sauna
subject: Spa
subject: wędkarstwo
description: Rodzice obawiali się, że w ogóle nie będzie mówił. W wieku 9 lat nie potrafił jeszcze płynnie się wyrażać. W szkole nie słuchał nauczycieli i zadawał zbyt dużo pytań, za co bywał wyrzucany z zajęć. Nawet jego ojciec sądził, że syn w niczym nie odniesie sukcesu. Egzaminy na politechnikę w Zurychu zdał dopiero za drugim razem. Z pewnością Albert Einstein nie zapowiadał się na geniusza. Tymczasem już w wieku 26 lat fizyk ogłosił swoją rewolucyjną teorię względności. Okazuje się, że nie jest łatwo rozpoznać geniusza. Badanie zachowań wybitnych talentów pozwoliło jednak pewne prawidłowości wychwycić. Otóż geniusze spędzają bardzo dużo czasu na rozmyślaniu i wyobrażaniu sobie różnych rzeczy. Wyobraźnia jest bowiem najpotężniejszym narzędziem, jakim dysponują. Często też mówią sami do siebie. A że najlepiej myśli się w samotności, raczej nie należą do osób towarzyskich. Lubią za to aktywność. Dostojewski spacerował codziennie przez co najmniej 3 godziny, Maria Skłodowska-Curie, nasza dwukrotna noblistka, uwielbiała jeździć rowerem i jako jedna z pierwszych kobiet zrobiła prawo jazdy, kompozytor Igor Strawiński z kolei stawał codziennie przez 15 minut na głowie, by oczyścić umysł. Mają też swoje małe dziwactwa. Einstein nie nosił skarpetek a gdy znudził się pozowaniem do zdjęć, pokazał język (nasza okładka). Karol Darwin nie cierpiał hałasu, więc nie rozstawał się z zatyczkami do uszu. Wielu genialnym ludziom szkoda też było czasu na sen. Nikola Tesla spał tylko 2 godziny w ciągu doby, a Skłodowska--Curie, gdy wpadała w obsesję pracy, nie jadła i nie spała. W przeciwieństwie do Einsteina, z którym się przyjaźniła, była złotym dzieckiem. W wieku 4 lat już czytała lepiej od starszego rodzeństwa, a w dorosłym życiu władała biegle 5 językami. I była dziewczyną z charakterem, bo wielu geniuszy to ludzie niepokorni. Bywa też, że geniusz objawia się niespodziewanie. Kiedy zapytano Einsteina, w jaki sposób jego zdaniem dochodzi do wielkich odkryć, ten odrzekł: – Bardzo prosto. Wszy…
encoded: 26 - Geniusz Co decyduje o ponadprzeciętnych zdolnościach? Jakie czynniki mają na to wpływ? Jednoznacznych odpowiedzi brak, ale badania trwają i pewne tropy już znamy. Tekst Claudia Kalb Zdjęcia Paolo Woods 48 - Płonące serce Afryki Republika Środkowoafrykańska – jak na Afrykę mało ludna i potencjalnie zamożna – pogrąża się w chaosie religijnych waśni. Dlaczego tak się dzieje? Tekst Peter Gwin Zdjęcia Marcus Bleasdale 68 - Drzewa Trudno wyobrazić sobie świat bez drzew. Zbyt ważne są dla naszej kultury i wyobraźni. Tekst Cathy Newman Zdjęcia Diane Cook, Len Jenshel 100 - Topnienie Znikający lód na Alasce odkrywa doskonale zachowane artefakty plemion sprzed wieków. Tekst A.R. Williams Zdjęcia Erika Larsen 118 - Pelikany Mimo swych imponujących rozmiarów pelikany wielkich emocji nie budzą. A chyba powinny, czego postaramy się dowieść. Tekst i zdjęcia Marcin Dobas

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/fbf3abb2a712c9ccddcdeaaebcb7b11d5de7c4ae-b44e5f8.jpeg
width: 2122
height: 3000

Sisu w krainie Muminków
type: item
date: 2010-02-14T16:59:31.000Z
creator: Sławomir Borkowski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: finlandia
subject: jeziora
subject: lasy
subject: sauna
subject: Travel
description: Finlandia nie jest spektakularna. Za to leśno-wodna, spokojna, naturalna, po prostu – urzekająca.
encoded: Żadne państwo w Europie nie ma swego południowego krańca leżącego tak daleko na północy. Z punktu widzenia, dajmy na to, helsińczyka mieszkańcy skandynawskiej w końcu Kopenhagi to niemal południowcy. Tak trudne klimatycznie warunki życia ukształtowały narodowy charakter Finów. Defi niują go przez pojęcie sisu, które oznacza zespół cech charakteryzujących prawdziwego Fina. A są to: fi - zyczna krzepa, akuratność, determinacja w dążeniu do celu, niepoddawanie się przeciwnościom oraz doprowadzanie spraw do końca. I prawdopodobnie za sprawą sisu właśnie ten zaledwie pięciomilionowy naród stworzył konkurencyjną gospodarkę, zapewniającą obywatelom godziwy standard życia. (Ich flagowym okrętem jest Nokia, według ostatnich badań najcenniejsza europejska marka, warta 32 mld dolarów). Poznawanie kraju zaczynamy od Turku. To – można rzec – fiński Kraków. Pierwsza stolica, główny ośrodek gospodarczo- kulturalny w czasach zależności od Szwecji. Helsinki zyskały stołeczny status dopiero w 1812 r., w okresie Wielkiego Księstwa Finlandzkiego, połączonego z Rosją unią personalną. Po prostu carowie chcieli mieć stolicę bliżej swoich granic, poza tym Turku zbyt ciążyło ku Szwecji. Do dziś jest to region dwujęzyczny (szwedzka nazwa Turku brzmi Abo). Miasto, trzecie co do wielkości w kraju, liczy 175 tys. mieszkańców i nie osiągnęło skali przerastającej człowieka. Rozłożyło się nad rzeką Aura, której zielone nadbrzeżne trotuary są jego salonem. Większość godnych uwagi obiektów znajduje się nad rzeką lub niedaleko niej, stąd spacer wzdłuż Aury jest jednym z najoczywistszych sposobów zwiedzania. Między mostami zacumowały na stałe statki-restauracje, zapraszające na posiłek w pięknej scenerii. Za ostatnim mostem zobaczyć już można jednostki wypływające na pełne morze. Mimo że Turku to miasto północne, rowerowe parkingi są pełne (sprzedaje się tam nawet opony zimowe do rowerów, z metalowymi kolcami). W centrum widać sporo drewnianej zabudowy, „syberyjskiej” z ducha, która wprowadza specyfic…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/966fabffe7988f5eb76ed3c1c8eac0e12718c413-a1ea4a2.jpeg
width: 500
height: 289