National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-02-26T08:31:12.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Proto-Tytan, tajemniczy Chrysalis i wielkie zderzenie. Astronomowie mają nową teorię pochodzenia pierścieni Saturna
items: Na Enceladusie, księżycu Saturna, odnaleziono złożone związki organiczne. Czy cegiełki kosmicznego życia są wszędzie?
items: Która planeta ma najwięcej księżyców w Układzie Słonecznym? Ścigają się Saturn i Jowisz
items: Fale w metanowych jeziorach Tytana mogą być tak silne, że powodują erozję wybrzeża
items: Odkryto sekret dziwnych „magicznych wysp” na Tytanie. Skąd się biorą?
items: Z Enceladusa wydobywa się gigantyczny pióropusz pary wodnej. Na tym księżycu może być życie
items: Robotyczny wąż do eksploracji lodowych światów. JPL właśnie wślizgnął się na nowy poziom robotyki
items: Na dnie oceanu na Enceladusie, księżycu Saturna, istnieją kominy hydrotermalne. Czy powstało tam życie?
items: Dragonfly wyląduje na styku wydm i lodowych skał. Poznajemy długo oczekiwane szczegóły misji na Tytana
items: Na księżycu Saturna są wszystkie pierwiastki potrzebne do powstania życia. Jakie tajemnice kryje Enceladus?
items: Saturn ciekawostki. Władca pierścieni i księżyc z własną atmosferą
items: Saturn traci Tytana. Księżyc oddala się od planety
items: Planety z pierścieniami. Jak powstały spektakularne systemy pierścieni wokół Saturna i innych planet?
items: Planety gazowe – jak zimne i gorące jowisze pomagają zrozumieć ewolucję systemów planetarnych
items: Enceladus: mały, jasny księżyc Saturna, na którym być może istnieje życie!
items: Metan w pióropuszach wody wyrzucanej spod powierzchni księżyca Saturna Enceladusa. Czy to oznaka życia?
items: Już dziś Jowisz i Saturn stworzą Gwiazdę Betlejemską. Sprawdź, jak ją obserwować i fotografować? [PORADNIK]
items: W atmosferze Tytana odkryto nietypowe cząsteczki
items: Odkryto 20 nowych księżyców Saturna. Możesz nazwać jednego z nich
items: Tu kończył się kiedyś świat! Dla starożytnych astronomów ten olbrzym był ostatnią planetą
items: Poznamy tajemnice lodowego księżyca? "Nurkowanie" sondy
items: Księżyc, Mars, kometa... Gdzie jeszcze lądowaliśmy?
items: Niesamowite zdjęcie mórz na Tytanie
items: Pizza przed kamerą Voyagera: Historia jednej okładki
items: Galileusz i jego teleskop

Proto-Tytan, tajemniczy Chrysalis i wielkie zderzenie. Astronomowie mają nową teorię pochodzenia pierścieni Saturna
type: item
date: 2026-02-26T08:30:20.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: astronomia
subject: badania naukowe
subject: saturn
subject: tytan
subject: układ słoneczny
description: Gdy Galileusz obserwował Saturna przez zbudowaną przez siebie lunetę, uznał, że planeta przypomina garnek z uszami. Dziś wiemy, że te „uszy” to rozciągające się na 280 tysięcy kilometrów cienkie lodowe pierścienie. Ich pochodzenie jest wciąż zagadką. Przede wszystkim dlatego, że są znacznie młodsze od samego Saturna.
encoded: W przypadku Jowisza i Saturna, dwóch największych gazowych planet Układu Słonecznego, często używa się określenia „układ”. To dlatego, że planety te wraz z ogromną liczbą swoich naturalnych satelitów stworzyły system podobny do planetarnego. Układ Saturna jest pełen zagadek. Bo jak to możliwe, że pierścienie tej planety, wydają się o bagatela cztery miliardy lat młodsze, niż powinny? Cztery tajemnice Saturna Geneza pierścieni to tylko jedna z zagadek Saturna. Naukowcy próbują odpowiedzieć też na inne pytania: skąd się bierze charakterystyczne kołysanie się planety? Było wiązane m.in. z ruchem Neptuna. Kolejne to: dlaczego trzeci co do wielkości księżyc Saturna, Japet, ma dziwnie nachyloną orbitę? W końcu: dlaczego Tytan, największy z księżyców Saturna, ma zaskakująco mało kraterów oraz ekscentryczną (owalną) orbitę? Regularnie pojawiają się kolejne hipotezy dotyczące tych kwestii. Za jedną z nich stoi grupa badawcza kierowana przez dr. Matija Ćuka z SETI Institute w Kalifornii. Dr Ćuk specjalizuje się w dynamice orbitalnej i rotacyjnej ciał Układu Słonecznego. Czy w układzie Saturna doszło do gigantycznego zderzenia? Ekspert SETI przygląda się w swoich rozważaniach Tytanowi, zarówno jego odbiegającej od pozostałych satelitów orbicie, jak i niewielkiej liczbie kraterów uderzeniowych na powierzchni księżyca. Jego zdaniem rozwiązaniem szeregu zagadek układu Saturna może być zderzenie wczesnego proto-Tytana z mniejszym obiektem, do czego miało dojść około 400 milionów lat temu. Mogło to zapoczątkować całą serię zdarzeń, które doprowadziły do powstania charakterystycznych pierścieni Saturna oraz zmieniły zarówno kołysanie planety, jak i orbity jej księżyców. Księżyc Chrysalis: istniał czy nie? – To zunifikowana teoria obejmująca wszystkie główne problemy związane z Saturnem. Mieliśmy pewne wyobrażenie o każdym z nich osobno, ale łączą się w jedną historię, którą można przetestować – przekonuje naukowiec. W swoich analizach badacze uwzględnili hipotetyczny księżyc Saturna…

saturn-pierscienie-tytan-360dc5d.jpg
width: 5693
height: 3202

Na Enceladusie, księżycu Saturna, odnaleziono złożone związki organiczne. Czy cegiełki kosmicznego życia są wszędzie?
type: item
date: 2025-10-01T10:30:04.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: astronomia
subject: chemia
subject: księżyce
subject: saturn
subject: układ słoneczny
subject: życie
description: Równo 26 lat po dotarciu sondy Cassini-Huygens w okolice Saturna i osiem lat po zakończeniu tej przełomowej misji, dane zebrane przez sondę wciąż zaskakują. Dzisiaj opublikowano informację, z której wynika, że na księżycu Saturna Enceladusie odnaleziono złożone cząstki organiczne. Czy oznacza to, że w oceanach Enceladusa może tlić się życie?
encoded: Spis treści: Gejzery Enceladusa Polowanie na świeży lód Cegiełki życia Lądowanie na Enceladusie Wiele misji kosmicznych ma jeden wspólny cel, którym jest poszukiwanie życia w kosmosie. Lata badań pokazały nam, jak często bazowaliśmy jedynie na naszych wyobrażeniach lub skąpych danych. Było tak na przykład z istnieniem wody w kosmosie. Jeszcze do połowy ubiegłego wieku panowało dość powszechne przekonanie, że woda jest czymś wyjątkowym i można ją znaleźć w naszym układzie planetarnym jedynie na Ziemi. Era sond kosmicznych udowodniła, że wody w kosmosie jest naprawdę dużo. Jest na planetach, księżycach, planetoidach. Jest również, co wykazała sonda Cassini-Huygens w 2005 roku, na księżycu Saturna – Enceladusie. Od tej chwili rozpoczęły się astrobiologiczne debaty dotyczące tego, czy woda ta pozwoliła na utworzenie się złożonych cząsteczek organicznych określanych jako cegiełki życia. Co więcej, część uczonych uważała, że związki te mogą być wystrzeliwane w kosmos przez aktywne gejzery tego księżyca. Pióropusze największych wznoszą się nawet 400 kilometrów od Enceladusa, czyli na wysokość, po jakiej porusza się nad Ziemią Międzynarodowa Stacja Kosmiczna. Gejzery Enceladusa Teraz, dzięki nowej analizie danych zebranych przez misję Cassini wiemy więcej o tym, co znajduje się w pióropuszach gejzerów Enceladusa i na samym księżycu. Dzisiaj na łamach prestiżowego czasopisma „Nature” ukazał się artykuł opisujący kwestię złożonej chemii organicznej na tym odległym księżycu. Jak już wspomnieliśmy, w 2005 roku Cassini po raz pierwszy wykryła dowody na istnienie oceanu ukrytego pod lodową skorupą Enceladusa. Z pęknięć w pobliżu południowego bieguna księżyca wyrzucane są strumienie wody, które unoszą w przestrzeń kosmiczną drobiny lodu. Część z nich opada z powrotem na powierzchnię księżyca, a część jest przyciągana przez grawitację Saturna. Tworzą pierścień wokół Saturna, odpowiadający orbicie Enceladusa. – Cassini przez cały okres przelotów przez pierścień E Saturna rejestrował…

enceladus-0200d4c.jpg
width: 2500
height: 1250

Która planeta ma najwięcej księżyców w Układzie Słonecznym? Ścigają się Saturn i Jowisz
type: item
date: 2025-03-12T13:01:05.000Z
creator: Artur Białek
subject: Kosmos
subject: astronomia
subject: Gwiazdy
subject: jowisz
subject: księżyc
subject: księżyce
subject: saturn
subject: układ słoneczny
description: W Układzie Słonecznym istnieją planety, które nie mają żadnego księżyca. Ziemia ma jednego naturalnego satelitę. O miano zwycięzcy w tym zakresie od zawsze rywalizują dwa obiekty astronomiczne – Saturn i Jowisz. Która planeta ma najwięcej księżyców? Poniżej odpowiadamy na to pytanie.
encoded: W tym artykule: Czym jest księżyc? Jowisz stracił prowadzenie Która planeta ma najwięcej księżyców? Saturn wysunął się na pozycję lidera Jak odkryto nowe księżyce Saturna? Co wiemy na temat nowo odkrytych księżyców? Co wnosi to odkrycie? Lista księżyców w Układzie Słonecznym podlega ciągłej aktualizacji Która planeta ma najwięcej księżyców? Pod względem liczby naturalnych satelitów, planety skaliste, takie jak Ziemia, znajdują się w ogonie stawki Układu Słonecznego. Mars ma „aż” dwa księżyce, z kolei Wenus i Merkury nie mają żadnego. Ziemia, ze swoim pojedynczym naturalnym satelitą, znajduje się w samym środku tego grona. Żadna z planet skalistych nie aspiruje jednak do miana planety z największą liczbą księżyców w Układzie Słonecznym. Pod tym względem nie mogą nawet zbliżyć się do planet gazowych. Czym jest księżyc? Nie każdy potrafi wskazać poprawną definicję księżyca, ale każdy bezbłędnie rozpozna to ciało niebieskie na nocnym niebie, o ile pozwalają na to warunki pogodowe. Naturalny satelita Ziemi towarzyszy jej od ponad 4 miliardów lat, czyli prawie od początku istnienia naszej planety. Należy jednak stanowczo podkreślić, że ziemski Księżyc nie jest jedyny w Układzie Słonecznym. Mało tego, nie jest nawet największy. Ten tytuł dzierży odkryty w 1610 roku (przez Galileusza) Ganimedes – jeden z księżyców Jowisza. Mówiąc o księżycu, na myśli trzeba mieć ciało niebieskie orbitujące wokół planety lub planetoidy. To zatem nic innego, jak naturalny satelita. Nie ma wspólnej genezy ich powstawania. Ziemski Księżyc jest „pamiątką” po zderzeniu Ziemi z innym ciałem niebieskim, którego wielkość była zbliżona do wielkości Marsa. Z kolei księżyce Marsa to po prostu planetoidy, które wpadły w pole grawitacyjne planety. Różna jest też budowa księżyców. Niektóre z nich są obiektami skalistymi, inne – lodowymi. Istnieją też księżyce mieszane. Jowisz stracił prowadzenie Długo sądzono, że planetą w Układzie Słonecznym, która ma najwięcej naturalnych satelitów jest Jowisz. Astronom…

ktora-planeta-ma-najwiecej-ksiezycow-w-ukladzie-slonecznym-saturn-czy-jowisz-fot-getty-images-9c84383.jpeg
width: 2314
height: 1295

Fale w metanowych jeziorach Tytana mogą być tak silne, że powodują erozję wybrzeża
type: item
date: 2024-06-21T11:15:23.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: jeziora
subject: metan
subject: saturn
subject: układ słoneczny
subject: Wolny czas
description: W jaki sposób kształtuje się linia brzegowa mórz i jezior na Tytanie? Naukowcy opracowali symulacje, według których na największym księżycu Saturna muszą pojawiać się fale. I to one powodują erozję wybrzeża. Podobne procesy zachodzą również na Ziemi.
encoded: W tym artykule: Gładkie jak morza na Tytanie Porównanie z Ziemią Kiedy będziemy badać Tytana? Za najważniejsze składniki Układu Słonecznego uważa się Słońce i osiem planet krążących dookoła niego. Najważniejsze nie oznacza jednak największe. Merkury, planeta najbliższa naszej gwieździe, pod względem rozmiarów ustępuje miejsca niektórym księżycom gazowych olbrzymów. Np. Tytanowi, największemu księżycowi Saturna. Tytan, większy nie tylko od Merkurego, ale i naszego Księżyca, jest wyjątkowym ciałem niebieskim. To jedyny naturalny satelita w Układzie Słonecznym, który ma własną atmosferę. Na dodatek ta atmosfera jest gęsta. Przy powierzchni Tytana ciśnienie jest o 50 proc. wyższe niż na Ziemi. Składa się ona w ponad 98 proc. z azotu i powoduje, że Tytan wygląda jak wielka pomarańczowa kula. Ale tylko wtedy, gdy oglądamy go z orbity. W 2005 r. na Tytanie wylądował próbnik Huygens, zaś w 2007 r. księżyc fotografowała sonda Cassini. Wówczas okazało się, że pod pomarańczową „kopertą” Tyran kryje prawdziwe niespodzianki. Piaszczyste wydmy, a między nimi jeziora i morza ciekłych węglowodorów. Przede wszystkim metanu i etanu z domieszką organicznych molekuł. Gładkie jak morza na Tytanie Odkrycie akwenów na Tytanie było naukową sensacją. Od razu wywołało wiele pytań, na które naukowcy szukają odpowiedzi do dziś. Jedno z nich dotyczy powierzchni tych rozległych jezior i mórz. Czy są gładkie jak stół, czy raczej pojawiają się na nich fale? I jak tego dowieść, skoro hipotetycznych fal nie da się zaobserwować z orbity? Rose Palermo z US Geological Survey znalazła sposób na rozwiązanie tego problemu. Wraz z zespołem skupiła się na fotografiach wybrzeży na Tytanie. Interesowała ją linia brzegowa takich akwenów jak Kraken Mare czy Ligeia Mare – dwóch ogromnych jezior z ciekłym metanem. Porównanie z Ziemią Fotografie Tytana badacze porównali z ziemskimi analogami. Czyli z akwenami na Ziemi, które miały podobną linię brzegową. Takim zbiornikiem okazało się Lake Rotoehu – jezioro w Nowej…

fale-w-metanowych-jeziorach-tytana-moga-byc-tak-silne-ze-powoduja-erozje-wybrzeza-5fc30a5.jpg
width: 1280
height: 910

Odkryto sekret dziwnych „magicznych wysp” na Tytanie. Skąd się biorą?
type: item
date: 2024-01-15T11:35:50.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Historia
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: góra lodowa
subject: kosmos
subject: księżyc
subject: lody
subject: saturn
subject: Wolny czas
description: Tytan, największy księżyc Saturna, ma pomarańczową atmosferę. Jednak od czasu do czasu widać na nim charakterystyczne jasne plamy przypominające wyspy. Naukowcy doszli do wniosku, że to mogą być nietypowe, porowate góry lodowe.
encoded: W tym artykule: Z atmosfery na powierzchnię Jeziora metanu Porowate ciało stałe Saturn ma ponad osiemdziesiąt Księżyców. Największym – i najbardziej znanym – jest Tytan. Ten księżyc jest większy nawet od najmniejszej planety Układu Słonecznego, czyli Merkurego. Ma również własną atmosferę, gęstszą od ziemskiej. Składa się ona przede wszystkim z azotu, ale również metanu, etanu i związków organicznych. Atmosfera Tytana, w której czasami tworzą się chmury, ma grubość kilkuset kilometrów. Wyróżnia ją intensywny pomarańczowy kolor. Poniżej, na powierzchni księżyca, rozciągają się ciemne wydmy oraz jeziora ciekłego metanu. Niektóre otrzymały nawet własne nazwy – jak Ligeia Mare, średnicy 500 km. Ten ogromny zbiornik fotografowała sonda Cassini-Huygens w 2014 r. Na zdjęciach, które zrobiła, kryła się zagadka. Na powierzchni metanowego akwenu naukowcy dostrzegli jaśniejsze plamy. Utrzymywały się od kilku godzin do kilku tygodni, po czym znikały. Badacze ochrzcili je „magicznymi wyspami”. I od dziewięciu lat spierali się, czym te „magiczne wyspy” są. Z atmosfery na powierzchnię Zagadkę „magicznych wysp” spróbował ostatnio wyjaśnić Xinting Yu z Uniwersytetu Teksańskiego w San Andreas. Jego zdaniem plamy te mają związek z przemianami chemicznymi, do jakich dochodzi w atmosferze Tytana. Złożone cząsteczki organiczne sklejają się w niej ze sobą, zamarzają i opadają na powierzchnię niczym śnieg. Tam tworzą się z nich większe bryły, odpowiadające ziemskim górom lodowym. Podobnie jak w przypadku tych ostatnich, z brył na Tytanie mogą odrywać się większe kawałki. Następnie wpadałyby one do metanowych mórz i jezior. Tam powinny natychmiast zatonąć – jednak tak się nie dzieje. Jeśli spełnione są pewne warunki, uważa Yu, możliwe jest, że te tytanowe lodowe góry nawet tygodniami unoszą się na powierzchni ciekłego metanu. Z Enceladusa wydobywa się gigantyczny pióropusz pary wodnej. Na tym księżycu może być życie Z południowego bieguna Enceladusa, księżyca Saturna, bije ogromny strumień …

odkryto-sekret-dziwnych-magicznych-wysp-na-tytanie-fot-nasa-jpl-caltech-stephane-le-mouelic-virginia-pasek-45aa632.webp
width: 900
height: 600

Z Enceladusa wydobywa się gigantyczny pióropusz pary wodnej. Na tym księżycu może być życie
type: item
date: 2023-05-31T11:37:07.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: fizyka
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: księżyce
subject: saturn
subject: układ słoneczny
subject: woda
description: Z południowego bieguna Enceladusa, księżyca Saturna, bije ogromny strumień pary wodnej. Naukowcom udało się go zaobserwować dzięki Kosmicznemu Teleskopowi Jamesa Webba.
encoded: W tym artykule: Enceladus, czyli księżyc, który pluje lodem Wodny świat, który może kryć życie Torus zasilany wodą Wyobraźmy sobie, że pod Enceladusa podstawiamy basen olimpijski. Jak szybko napełnilibyśmy go wodą wydobywającą się z tego księżyca? Gdyby wykorzystać nowo odkryty pióropusz, potrzeba byłaby na to tylko dwóch godzin. Dla porównania: napełnienie takiego basenu z pomocą węża ogrodowego zajęłoby dwa tygodnie. Naukowcy dostrzegli gigantyczny pióropusz dzięki obserwacjom Enceladusa, prowadzonym w listopadzie zeszłego roku za pomocą Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba. Udało im się zobrazować pióropusz, wydobywający się z południowego bieguna księżyca. Jak policzyli, strumień pary wodnej ma aż 9600 km długości. Czyli jest aż 20 razy większy niż sam Enceladus. I większy niż promień Ziemi. Enceladus, czyli księżyc, który pluje lodem Enceladus to księżyc Saturna, szósty pod względem wielkości. Nie wyróżnia się rozmiarami. Ma średnicę 500 km i powierzchnię 800 tys. km kw. Czyli tylko około dwa razy tyle, ile wynosi powierzchnia Polski. Dzięki sondom Voyager wiemy, że składa się głównie z lodu. View oEmbed on the source website W 2005 roku do Enceladusa zbliżyła się sonda Cassini. Zaowocowało to przełomowym odkryciem. Okazało się wówczas, że z tego księżyca wydobywają się pióropusze lodu i pary wodnej. Enceladus jest aktywnym księżycem. Kilka lat temu szacowano, że w każdej sekundzie wypluwa 250 kg materii na kilka tysięcy kilometrów w przestrzeń kosmiczną. Teraz te szacunki zostały poprawione. Z samego tylko nowo odkrytego pióropusza wydobywa się aż 300 kg wody na sekundę. – Byliśmy pod wrażeniem, jak duży i rozległy jest ten strumień – powiedział Geronimo Villanueva, planetolog NASA. Villanueva jest pierwszym autorem pracy o nowym odkryciu przyjętej do publikacji w czasopiśmie naukowym „Nature Astronomy”. Wodny świat, który może kryć życie Enceladus pokryty jest skorupą składającą się z lodu. Pod nim znajduje się ocean słonej wody. Jak gruby jest lód i jak głębok…

z-enceladusa-wydobywa-sie-gigantyczny-pioropusz-pary-wodnej-na-tym-ksiezycu-moze-byc-zycie-0b540ce.jpg
width: 1500
height: 1500

Robotyczny wąż do eksploracji lodowych światów. JPL właśnie wślizgnął się na nowy poziom robotyki
type: item
date: 2023-05-16T08:27:21.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: księżyce
subject: roboty
subject: saturn
subject: węże
description: Inżynierowie Laboratorium Napędu Odrzutowego NASA zbudowali robota, którego zadaniem będzie wślizgnięcie się pod lodowe skorupy księżyców Saturna i Jowisza. Urządzenie przypomina węża lub węgorza. To nie pierwszy raz, gdy inżynierowie JPL czerpią inspirację ze świata zwierząt. Wśród opracowywanych przez JPL robotów są takie wzorowane na lemurach, małpach i psach.
encoded: W tym artykule: Do odległych planet i księżyców polecą roboty Robot przypominający węża Sztuczna inteligencja w kosmosie Testy robota EELS trwają Jak zaprojektować robotycznego węża Coraz częściej i głośniej mówi się o badaniu odległych ciał Układu Słonecznego. Już nie tylko z orbity, za pomocą sond, ale przy pomocy nowoczesnych robotów przemieszczających się po i pod powierzchnią wybranych planet i księżyców. Polem testowym dla tego typu eksploracji jest Mars. Niedługo dołączy do niego Księżyc. Człowiek już wylądował na Księżycu, a wkrótce ruszy kolejna faza programu Artemis. Dzięki niej trafią tam misje robotyczne, a w dalszej kolejności także załogowe. Mars też nie jest już poza naszym zasięgiem. Do odległych planet i księżyców polecą roboty Ale już Jowisz, Saturn, a tym bardziej Uran i Neptun są dla nas za daleko. Sonda JUICE, która w kwietniu wystartowała w kierunku księżyców Jowisza, będzie lecieć prawie osiem lat, nim dotrze do celu. Tak długi czas przelotu i ryzyko dla zdrowia astronautów wykluczają w tym momencie misje załogowe. Na dnie oceanu na Enceladusie, księżycu Saturna, istnieją kominy hydrotermalne. Czy powstało tam życie? Naukowcy sądzą, że tajemnicza krzemionka wyrzucana w ogromnych ilościach przez Enceladusa jest dowodem na istnienie kominów hydrotermalnych na dnie globalnego oceanu. Ten księżyc Saturna jes... Dlatego należy postawić na roboty. Już nie tylko ruchome laboratoria w typie marsjańskich łazików Curiosity czy Perseverance, ale bardziej wymyśle urządzenia. Takie, które są dostosowane do warunków interesującego nas miejsca. Robot przypominający węża Laboratorium Napędu Odrzutowego NASA (JPL) od lat rozwija program robotycznej eksploracji kosmosu. To tam powstały wszystkie amerykańskie łaziki marsjańskie, helikopter Ingenuity, a także mający latać nad Tytanem ciężki dron Dragonfly. Tam również budowane są najnowocześniejsze urządzenia, mające wspinać się po ścianach, skakać między uskokami i eksplorować miejsca niedostępne dla człowieka. …

robotyczny-waz-do-eksploracji-lodowych-swiatow-jpl-wlasnie-wslizgnal-sie-na-nowy-poziom-robotyki-fot-nasa-jpl-caltech-fa7a72e.jpg
width: 4032
height: 3024

Na dnie oceanu na Enceladusie, księżycu Saturna, istnieją kominy hydrotermalne. Czy powstało tam życie?
type: item
date: 2023-03-09T09:32:40.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: biologia
subject: kosmos
subject: księżyce
subject: oceany
subject: saturn
subject: woda
subject: Wolny czas
subject: życie
description: Naukowcy sądzą, że tajemnicza krzemionka wyrzucana w ogromnych ilościach przez Enceladusa jest dowodem na istnienie kominów hydrotermalnych na dnie globalnego oceanu. Ten księżyc Saturna jest aktywny geologicznie, a jego jądro rozgrzewa się poprzez tzw. deformacje pływowe. Może głęboko pod skorupą tego ciała niebieskiego mają miejsce procesy, jakie miliardy lat temu rozpoczęły się na Ziemi, stając się zaraniem biogenezy.
encoded: W tym artykule: Tajemnice Enceladusa, księżyca Saturna Ciepło z wnętrza księżyca napędza ruch materii Kominy hydrotermalne pozwalają na powstanie życia Czy Enceladus to siedlisko życia? Komentarz polskiego naukowca Zgodnie z nowym modelem analitycznym, zaproponowanym przez amerykańskich naukowców związanych m.in. z Uniwersytetem Kalifornijskim oraz Laboratorium Napędu Odrzutowego NASA w Pasadenie, wewnętrzne ciepło Enceladusa tworzy prądy oceaniczne, które transportują w górę cząstki krzemionki. Są one wyrzucane z głębokich kominów hydrotermalnych, które również uwalniają ciepło do otaczających je wód. Krzemionka to nieorganiczny związek chemiczny, który powstaje w wyniku wytrącania z gorących roztworów. Jest też końcowym produktem bardzo powolnego rozkładu krzemianów pod wpływem wody i dwutlenku węgla. Niektóre postacie krzemionki powstają w organizmach żywych. Krzemionka jest m.in. składnikiem skorupek okrzemek. Również rośliny wytwarzają drobne krzemionkowe twory, zwane fitolitami. Tajemnice Enceladusa, księżyca Saturna O tym, że Enceladus jest aktywny geologicznie, dowiedzieliśmy się dzięki sondzie Cassini. W latach 2004–2017 badała ona Saturna i jego księżyce. Sonda dostarczyła dowodów, że na Enceladusie istnieją lodowe wulkany i gejzery. Wyrzucają one wodę, parę, lód i inne cząstki na dziesiątki kilometrów w górę. Na księżycu Saturna są wszystkie pierwiastki potrzebne do powstania życia. Jakie tajemnice kryje Enceladus? Mamy pewność, że jesteśmy jedyną cywilizacją w Układzie Słonecznym. Jednak to nie oznacza, że nigdzie poza Ziemią nie mogło rozwinąć się pierwotne mikro-życie. Badacze oceniają, że... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/na-ksiezycu-saturna-sa-wszystkie-pierwiastki-potrzebne-do-powstania-zycia-jakie-tajemnice-kryje-enceladus-fot-tobias-roetsch-future-publishing-via-getty-images-0493f99.jpg" width="938" height="605" alt="Na księżycu Saturna są wszystkie pierwiastki potrzebne do powstania życia. Jakie taje…

enceladus2-e52a51f.jpeg
width: 954
height: 1024

Dragonfly wyląduje na styku wydm i lodowych skał. Poznajemy długo oczekiwane szczegóły misji na Tytana
type: item
date: 2022-10-11T08:33:38.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: księżyce
subject: misja
subject: misja cassini huygens
subject: saturn
subject: sonda
subject: tytan
description: Trwają intensywne prace inżynierskie nad ogromnym wiropłatem, który za pięć lat ma zostać wystrzelony w kierunku Tytana. Dragonfly jako pierwszy po sondzie Cassini-Huygens ma badać odległy księżyc gazowego olbrzyma Saturna. Jego celem, jak niemal wszystkich misji NASA, jest szukanie cegiełek życia.
encoded: W tym artykule: Gdzie wyląduje sonda Dragonfly? Na Tytanie płyną rzeki ciekłego metanu Uczeni przeanalizowali ukształtowanie powierzchni Tytana Dragonfly będzie jeździć po Tytanie i latać nad nim Dragonfly, czyli ważka to jedna z najciekawszych i najbardziej brawurowych misji NASA. Prowadzony przez specjalistów z Laboratorium Fizyki Stosowanej Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa zespół właśnie wybrał miejsce na Tytanie, w którym osiądzie lądownik niosący wiropłat wielkości SUV-a. Będzie to szerokie na 80 km pole wydm Shangri-La, znajdujące się w pobliżu krateru Selk. Gdzie wyląduje sonda Dragonfly? Region ten został sfotografowany przez sondę Cassini podczas misji na Saturna w latach 2004–2017. Zespół naukowców kierowany przez planetolożkę dr Léę Bonnefoy z Uniwersytetu Cornella ponownie przeanalizował zebrane dane, aby wybrać najwłaściwsze miejsce do posadzenia lądownika z cennym ładunkiem. – Dragonfly wyląduje w równikowym, suchym regionie Tytana. W miejscu, w którym co pewien czas pada deszcz ciekłego metanu, choć zwykle teren ten bardziej przypomina ziemską pustynię, usianą wydmami, wzniesieniami i z kraterem uderzeniowym – napisała w oświadczeniu dr Bonnefoy. W atmosferze Tytana odkryto nietypowe cząsteczki Molekuła pierwszy raz odkryta w kosmosie blisko 40 lat temu, pierwszy raz zsyntetyzowana na Ziemi 14 lat temu, tak nietrwała, że przetrwać może tylko w pustce kosmosu, została odkryta w atmos... Selk to faktycznie bardzo ciekawa lokalizacja. Szacuje się, że jest to geologicznie młody obszar, liczący być może kilkaset milionów lat. Doszło tam do upadku meteorytu, który, poza pozostawieniem krateru, stopił zalegający miejscowo lód. Mogło to prowadzić do interakcji między świeżą ciekłą wodą a cząsteczkami organicznymi obecnymi w zupie węglowodorowej na powierzchni Tytana. Astrobiolodzy są szczególnie zainteresowani chemią prebiotyczną – czyli chemią obejmującą cząsteczki bogate w węgiel. Na Tytanie płyną rzeki ciekłego metanu Jednak obrazy radarowe tego obszaru, pozys…

dragonfly-wyladuje-na-styku-wydm-i-lodowych-skal-poznajemy-dlugo-oczekiwane-szczegoly-misji-na-tytana-fot-nasa-jhu-apl-06403de.jpg
width: 1920
height: 1080

Na księżycu Saturna są wszystkie pierwiastki potrzebne do powstania życia. Jakie tajemnice kryje Enceladus?
type: item
date: 2022-09-27T09:59:40.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: chemia
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: księżyce
subject: saturn
subject: układ słoneczny
subject: życie
description: Mamy pewność, że jesteśmy jedyną cywilizacją w Układzie Słonecznym. Jednak to nie oznacza, że nigdzie poza Ziemią nie mogło rozwinąć się pierwotne mikro-życie. Badacze oceniają, że na księżycu Saturna Enceladusie może potencjalnie występować pięć kluczowych tzw. pierwiastków biogennych.
encoded: W tym artykule: Enceladus ma wodny ocean i gejzery Do czego organizmom żywym potrzebny jest fosfor? Czy na księżycu Saturna jest fosfor? Skąd organizmy na Enceladusie mogą czerpać energię? Enceladus powinien zostać przebadany przez kolejną misję Potrzeba całej szerokiej gamy pierwiastków, aby utrzymać człowieka przy życiu. Ale tylko pięć z nich jest wymaganych przez każdą żywą istotę na Ziemi. Są to wodór, tlen, węgiel, azot i fosfor. Oczywiście sam fakt współistnienia wymienionych pierwiastków nie oznacza, że gdzieś powstało życie. A jedynie, że istnieje do niego budulec. Enceladus ma wodny ocean i gejzery Na Enceladusie, księżycu Saturna, występuje ocean wody, dającej dwa pierwsze, czyli wodór i tlen. W dodatku ocean z wody w stanie ciekłym. Jego istnienie pod lodową skorupą odkryła sonda Cassini. Sonda przeleciała nawet przez pióropusze wody, jakie strzelają w kosmos z gejzerów Enceladusa. I to właśnie te dane zainteresowały astrobiologów. W pióropuszach wodnych zarejestrowano m.in. występowanie amoniaku i metanu. To potwierdza obecność azotu i węgla w wewnętrznym oceanie Enceladusa. Natomiast wodór cząsteczkowy wskazuje na obecność biologicznie dostępnej energii. Do czego organizmom żywym potrzebny jest fosfor? Pojawiły się jednak wątpliwości co do fosforu. Oczywiście nie możemy uznawać, że sposób powstania życia na Ziemi jest jedynym możliwym. Jednak z naszej obecnej wiedzy wynika, że brak fosforu znacznie uszczupliłby możliwości powstania samoreplikujących się organizmów. Która planeta ma najwięcej księżyców w Układzie Słonecznym? Saturn czy Jowisz? W Układzie Słonecznym istnieją planety, które nie mają żadnego księżyca. Ziemia ma jednego naturalnego satelitę, ale w porównaniu z gazowymi olbrzymami, to wynik co najmniej mizerny. Trze... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/ktora-planeta-ma-najwiecej-ksiezycow-w-ukladzie-slonecznym-saturn-czy-jowisz-fot-getty-images-676f04b.jpeg" width="938" height="525" alt="Która plane…

na-ksiezycu-saturna-sa-wszystkie-pierwiastki-potrzebne-do-powstania-zycia-jakie-tajemnice-kryje-enceladus-fot-tobias-roetsch-future-publishing-via-getty-images-ce57a62.jpg
width: 1024
height: 660

Saturn ciekawostki. Władca pierścieni i księżyc z własną atmosferą
type: item
date: 2022-05-27T08:34:26.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: księżyce
subject: pierścień pyłu
subject: saturn
subject: tytan
subject: układ słoneczny
description: Saturn to planeta, która ma najpiękniejsze pierścienie w całym Układzie Słonecznym. Oprócz nich wokół gazowego olbrzyma krąży ponad osiemdziesiąt księżyców. Jeden z nich – Tytan – jest większy od Merkurego i ma własną, gęstą atmosferę.
encoded: W tym artykule: Saturn ciekawostki: kto odkrył tę planetę? Saturn ciekawostki: planeta ma sześciokąt na biegunie Saturn ciekawostki: jak powstały pierścienie tej planety? Saturn ciekawostki: czy na Enceladusie istnieje życie? Saturn ciekawostki: sekrety Tytana Saturn ciekawostki: woda na „Gwieździe Śmierci” Saturn jest drugą największą planetą w Układzie Słonecznym (po Jowiszu). Nic dziwnego, że jest od Ziemi 95 razy cięższy i ma dziewięć razy większy promień. Jednak jego gęstość to tylko jedna ósma gęstości Ziemi. Planeta składa się z niewielkiego skalistego jądra, które otacza lód. Następnie występują wodór i hel w różnych postaciach: metalicznej, ciekłej, gazowej. Nad tym wszystkim unosi się dwustukilometrowa warstwa chmur. Atmosfera Saturna składa się głównie z wodoru, z niewielkimi domieszkami helu i metanu. Saturn ciekawostki: kto odkrył tę planetę? Szóstą planetę Układu Słonecznego (licząc od Słońca) znali już starożytni Babilończycy, Grecy i Hindusi. Ci ostatni – w V w. n. e. – pokusili się o obliczenie średnicy Saturna. W stosunku do obliczeń wykonanych w XXI wieku pomylili się tylko o 2 tys. km! Odkryto 20 nowych księżyców Saturna. Możesz nazwać jednego z nich Jowisz stracił na rzecz Saturna tytuł księżycowego rekordzisty. Z kolei pierścienie wokół tego gazowego olbrzyma zaobserwowano jeszcze w XVII wieku z pomocą pierwszych prostych teleskopów. Wtedy również odkryto Tytana. Dokonał tego holenderski astronom Christiaan Huygens. Saturn ciekawostki: planeta ma sześciokąt na biegunie W latach 80. XX wieku w okolicach Saturna przelatywały sondy Voyager. Zaobserwowały coś bardzo dziwnego. Był to gigantyczny układ burzowy o nietypowym kształcie sześciokąta. Długość jego boku – wynosząca 13800 km – była większa od średnicy Ziemi. W 2006 roku istnienie tej struktury potwierdzono dzięki zdjęciom zrobionym przez sondę Cassini. Obecnie wiadomo, że w centrum tego układu burzowego znajduje się cyklon. Wiatry wieją w nim z prędkością 135 m/s (486 km/godz.). Metan w piór…

saturn-ciekawostki-wladca-pierscieni-i-ksiezyc-z-wlasna-atmosfera-fot-getty-images-1645fce.jpeg
width: 2150
height: 1428

Saturn traci Tytana. Księżyc oddala się od planety
type: item
date: 2022-04-28T07:13:20.000Z
subject: Historia
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: kosmos
subject: saturn
subject: tytan
subject: układ słoneczny
subject: uran
description: Czy księżyc Saturna może odlecieć w kosmiczną przestrzeń? Tak, choć nie nastąpi to szybko.
encoded: W tym artykule: Dlaczego Uran toczy się po orbicie Kiedy Tytan odleci od Saturna Tytan, największy księżyc Saturna, oddala się od swojej planety 11 centymetrów każdego roku. Nie jest to jeszcze nic niezwykłego. Księżyc również oddala się od Ziemi, choć wolniej – 4 cm rocznie. Z tego powodu za miliony lat nie będzie już całkowitych zaćmień Słońca, jedynie obrączkowe. Tarcza Księżyca stanie się mniejsza od słonecznej. Woda na Marsie – co się z nią stało? NASA: może być „uwięziona” w minerałach Gdzie zniknęły oceany pokrywające niegdyś powierzchnię Czerwonej Planety? Rozwiązanie zagadki proponuje nowa teoria dotycząca geologii Marsa. Jak wyliczyli astrofizycy, oddalanie się Tytana wpływa na obrót Saturna wokół jego osi. Planeta zaczyna obracać się szybciej, a jej oś obrotu staje się mniej stabilna. – Jeśli Tytan nadal będzie oddalał się w takim tempie, jak dziś, nachylenie osi obrotu Saturna w ciągu najbliższych kilku miliardów lat znacząco się zwiększy – mówi Melaine Saillenfest z francuskiego CNRS (Centre national de la reserche scientifique). Dlaczego Uran toczy się po orbicie Wraz z Giacomo Larim z włoskiego Uniwersytetu w Pizie Melaine Saillenfest przeprowadził serię komputerowych symulacji. Wynika z nich, że w pewnym momencie orbita Saturna będzie nachylona o 90 stopni w stosunku do „pionu”, czyli będzie zgodna z płaszczyzną orbity (większość planet ma osie ustawione mniej więcej pionowo względem tej płaszczyzny). Gazowy olbrzym będzie toczył się po orbicie niczym beczka. Podobny mechanizm może tłumaczyć, dlaczego tak właśnie zachowuje się Uran. Oś obrotu tej planety jest nachylona 98 stopni w stosunku do „pionu”. Dotychczas sądzono, że winę za to ponosi jakieś kosmiczne zderzenie, które przechyliło oś jego obrotu. Symulacje dotyczące Saturna i jego księżyca wskazują, że taki sam efekt mógł spowodować dawny księżyc Urana. Dawny – bowiem już go nie ma. Stałe oddalanie się księżyca sprawia bowiem, że po pewnym czasie oddala się on od planety na tyle, że jej przycią…

saturn-cee8ab9.jpeg
width: 1000
height: 500

Planety z pierścieniami. Jak powstały spektakularne systemy pierścieni wokół Saturna i innych planet?
type: item
date: 2022-03-30T08:39:07.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: egzoplanety
subject: Gwiazdy
subject: jowisz
subject: kosmos
subject: neptun
subject: pierścień pyłu
subject: planety
subject: saturn
subject: uran
subject: ziemia
description: Planety z pierścieniami to wszystkie cztery gazowe planety Układu Słonecznego. Składają się z pyłu, lodu i kawałków kosmicznego gruzu. Te najbardziej spektakularne należą do gazowego olbrzyma Saturna.
encoded: W tym artykule: Planety z pierścieniami w Układzie Słonecznym Czy Ziemia też ma pierścienie? Skąd się wzięły planety z pierścieniami? Jak są zbudowane pierścienie? Czym są księżyce pasterskie i jak wpływają na powstanie pierścieni? Planety z pierścieniami z innych układów gwiezdnych W 1655 roku młody, zaledwie 26-letni holenderski astronom Christiaan Huygens w piśmie dotyczącym badań Saturna zamieścił taki anagram: „aaaaaaacccccdeeeeeghiiiiiiillllmmnnnnnnnnnooooppqrrstttttuuuuu”. Rozszyfrował go dopiero cztery lata później w traktacie „Systema Saturnium” (System Saturna), w którym przedstawił swój model w pełnym kształcie. Anagram oznaczał: „Annulo cingitur, tenui, plano, nusquam cohaerente, ad eclipticam inclinato”. Można to przetłumaczyć: jest on [Saturn] otoczony przez cienki, płaski dysk, który nigdzie go nie dotyka i jest nachylony do ekliptyki. Chociaż pierścienie Saturna po raz pierwszy miał zaobserwować w 1610 roku sam Galileusz, to nie był on w stanie zidentyfikować poprawnie tego, co zobaczył. Sądził, że planeta ma „uszy” czy chwytak. Po pewnym czasie zrezygnował z tego wyjaśnienia i uznał, że zwyczajnie popełnił błąd, a żadnych „uszu” nie ma. Natomiast Jan Heweliusz widział w Saturnie planetę potrójną. Trzeba było genialnego Huygensa, by stwierdzić, że to, co Galileusz nazwał uszami, jest w rzeczywistości pierścieniami z gazu, lodu i kosmicznego gruzu. Planety z pierścieniami w Układzie Słonecznym Teraz wiemy, że pierścienie planetarne, kiedyś uważane za charakterystyczne jedynie dla Saturna, istnieją wokół wszystkich olbrzymich planet gazowych naszego Układu Słonecznego. Pierścienie nie są obiektami stałymi, ale składają się z niezliczonych cząstek o rozmiarach od drobinek pyłu po małe księżyce. Skład i wielkość pierścieni poszczególnych planet różni się od siebie. Odkryto 20 nowych księżyców Saturna. Możesz nazwać jednego z nich Jowisz stracił na rzecz Saturna tytuł księżycowego rekordzisty. Jak wyglądają najbliższe planety z pierścieniami? Pierścienie …

planety-z-pierscieniami-jak-powstaly-spektakularne-systemy-pierscieni-wokol-saturna-i-innych-planet-fot-nasa-public-domain-460884f.jpeg
width: 2150
height: 1000

Planety gazowe – jak zimne i gorące jowisze pomagają zrozumieć ewolucję systemów planetarnych
type: item
date: 2022-03-29T10:06:01.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: egzoplanety
subject: Gwiazdy
subject: jowisz
subject: kosmos
subject: neptun
subject: planety
subject: saturn
subject: uran
description: Jowisz, piąta planeta Układu Słonecznego. Planeta gazowa z rozbudowanym systemem księżyców. Układ planetarny wewnątrz układu planetarnego. Od jego imienia nazwano całą klasę planet gazowych – gorących lub zimnych jowiszów, na które polują teleskopy szukające egzoplanet.
encoded: W tym artykule: Planety gazowe – Jowisz Planety gazowe – Saturn Planety gazowe – Uran i Neptun Planety gazowe – misje kosmiczne Planety gazowe – egzoplanety Planety gazowe – badania egzoplanet Cztery zewnętrzne planety Układu Słonecznego – Jowisz, Saturn, Uran i Neptun – to planety ze skalistym, metalicznym lub lodowo-skalnym jądrem. Reszta ich masy jest uformowana z gazów. Głównie z wodoru i helu. Określamy je jako planety gazowe, gazowe olbrzymy lub – od największej tego typu planety naszego układu – jowisze. Są ogromne i masywne. Masa największego gazowego olbrzyma w Układzie Słonecznym, Jowisza, to zaledwie jedna tysięczna masy Słońca. Ale z drugiej strony to ponad dwa razy tyle, ile wynosi łączna masa wszystkich pozostałych planet Układu Słonecznego. Jeszcze lepiej widać to na przykładzie Ziemi – trzeba 320 naszych planet, by dorównać masie Jowisza. Planety gazowe – Jowisz Co ciekawe, skład chemiczny Jowisza jest niemal identyczny z tym, jaki miał pierwotny obłok gazowo-pyłowy, z którego powstał Układ Słoneczny. Wylicza się, że atmosfera Jowisza składa się w 86 proc. z wodoru, w 13 proc. z helu, a resztę stanowi niewielka ilość metanu, tlenu oraz amoniaku. Układ słoneczny: Na początku był chaos Historia Układu Słonecznego to dość zagadkowa układanka. Jedno jest pewne: na początku był chaos. Przeczytaj, jak powstał Układ Słoneczny. Jak na planety gazowe przystało Jowisz oraz kolejna, Saturn, nie mają powierzchni, na której można byłoby wylądować. Nie oznacza to jednak, że są całkowicie jednorodne. Tworzący je wodór zwiększa gęstość wraz z głębokością, a przechodząc do tak zwanego stanu nadkrytycznego (w punkcie krytycznym zanika różnica gęstości między fazą ciekłą a gazową), zmienia się w ciecz. Jeszcze głębiej, pod wpływem ogromnego ciśnienia zmienia się w tzw. wodór zjonizowany lub metaliczny. To właśnie on otacza jądra planet. Dzięki obserwacjom Jowisza wiemy, że w górnych warstwach atmosfery tej planety gazowej prędkość wiatru dochodzi w porywach do 550 km/g…

zimne-i-gorace-jowisze-planety-gazowe-ktore-pomagaja-zrozumiec-ewolucje-systemow-planetarnych-fot-space-frontiers-hulton-archive-getty-images-cc95c1f.jpeg
width: 1024
height: 797

Enceladus: mały, jasny księżyc Saturna, na którym być może istnieje życie!
type: item
date: 2021-09-06T14:40:20.000Z
creator: Rafał Dadura
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Edukacja
subject: księżyce
subject: saturn
subject: układ słoneczny
description: Księżyc Saturna Enceladus, ma średnicę jedynie 505 kilometrów i jest na tyle mały, że zmieściłby się w granicach Polski! Enceladus ma więc tylko jedną siódmą średnicy ziemskiego Księżyca.
encoded: W tym artykule: Minus 201 stopni Celsjusza na powierzchni 101 znanych gejzerów Ten malutki satelita jest jednym z najbardziej obiecujących potencjalnych miejsc dla życia w całym Układzie Słonecznym. Pomimo bardzo niskich temperatur jakie panują na jego powierzchni, pod powierzchnią księżyca znajduje się woda w stanie ciekłym. Woda wydaje się bezpośrednio stykać ze skalistym dnem morskim, co umożliwia zachodzenie złożonych reakcji chemicznych - takich jak te, które mogą prowadzić do powstania życia. Minus 201 stopni Celsjusza na powierzchni Gdy 28 sierpnia 1789 r. Sir William Herschel skierował swój 1,2-metrowy teleskop w stronę nieba, by dokonać pierwszej obserwacji, nowy instrument udowodnił swoją wartość, pomagając mu w odkryciu nowego księżyca Saturna. Enceladus był pierwszym z dwóch księżyców odkrytych przez Herschela i szóstym znanym ludziom księżycem krążącym wokół Saturna. Enceladus posiada co najmniej pięć różnych typów terenu na swojej powierzchni. Kratery wypełniają jego krajobraz, osiągając rozmiary nie większe niż 35 km średnicy. Inne rejony są gładkie i pozbawione śladów uderzeń, co wskazuje na to, że wodny lód, który je pokrywa jest dość świeży. Choć mały, Enceladus jest bardzo jasnym obiektem. Jego lodowa powierzchnia odbija ponad 90 procent padającego na niego światła słonecznego, co czyni go jednym z najjaśniejszych obiektów w całym Układzie Słonecznym. Ponieważ księżyc ten odbija światło słoneczne zamiast je pochłaniać, na jego powierzchni panują temperatury tak niskie, jak minus 201 stopni Celsjusza! Ponieważ Enceladus nie jest zbyt masywny i na jego powierzchni zachodzi jedynie nieznaczne oddziaływanie grawitacyjne, naukowcy z zaskoczeniem odkryli, że posiada atmosferę! Dalsze obserwacje prowadzone przez zakończoną niedawno misję NASA Cassini ujawniły pęknięcia w powierzchni księżyca, znane jako „tygrysie pasy", które okresowo uwalniają płynną wodę w przestrzeń kosmiczną. Podczas gdy niektóre z lodowych erupcji zasilają atmosferę księżyca, większ…

enceladus-ebfce98.jpeg
width: 1024
height: 660

Metan w pióropuszach wody wyrzucanej spod powierzchni księżyca Saturna Enceladusa. Czy to oznaka życia?
type: item
date: 2021-08-17T19:44:07.000Z
creator: Rafał Dadura
subject: Historia
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: metan
subject: misja cassini huygens
subject: saturn
subject: życie
description: Badania wykazały, że znane procesy geochemiczne nie mogą służyć za pełne wyjaśnienie poziomu metanu zmierzonego przez sondę Cassini na lodowym księżycu Saturna. Chociaż najnowsze wyniki badań w żaden sposób nie sugerują, że na Enceladusie istnieje życie, wyniki byłyby zgodne z aktywnością mikrobów podobną do tej, która występuje w otworach hydrotermalnych w oceanach Ziemi.
encoded: W tym artykule: Metan na Enceladusie Modele matematyczne z pomocą Na ostateczne odpowiedzi musimy jeszcze poczekać Metan na Enceladusie Nowe badania opublikowane w Nature Astronomy przez naukowców z Uniwersytetu Stanowego w Arizonie i Paryski Uniwersytet Naukowo - Humanistyczny, sugerują, że w ukrytym oceanie pod lodową powłoką księżyca Saturna, Enceladusa prawdopodobnie działa nieznany proces produkcji metanu. Ogromne pióropusze wody wydobywające się z Enceladusa od dawna fascynują naukowców i opinię publiczną, inspirując badania i spekulacje na temat ogromnego oceanu, który, jak się uważa, znajduje się pomiędzy skalistym jądrem księżyca a jego lodową skorupą. Przelatując przez pióropusze, pobierając ich próbki i analizując ich skład chemiczny, sonda Cassini wykryła stosunkowo wysokie stężenie pewnych cząsteczek związanych z otworami hydrotermalnymi na dnie ziemskich oceanów, a konkretnie dwuatomowych cząsteczek wodoru (z ang. dihydrogen), metanu i dwutlenku węgla. Ilość metanu znalezionego w pióropuszach była szczególnie zaskakująca. „Chcieliśmy wiedzieć: Czy podobne do ziemskich mikroby, które wykorzystują jako źródło energii dwuatomowy wodór i produkują metan, mogłyby wyjaśnić zaskakująco dużą ilość metanu wykrytą przez Cassini?" - powiedział Regis Ferriere, profesor nadzwyczajny na Wydziale Ekologii i Biologii Ewolucyjnej Uniwersytetu Stanowego Arizony i jeden z dwóch głównych autorów badania. „Poszukiwania takich mikrobów, znanych jako metanogeny, na dnie oceanu Enceladusa wymagałyby niezwykle wymagających technologicznie misji głębokiego nurkowania, które nie nastąpią przez kilka dekad". Modele matematyczne z pomocą Ferriere i jego zespół obrali inną, łatwiejszą drogę: Skonstruowali modele matematyczne, aby obliczyć prawdopodobieństwo, że różne procesy, w tym biologiczna metanogeneza, mogą wyjaśnić dane z sondy Cassini. Autorzy zastosowali nowe modele matematyczne łączące geologię, chemię i mikrobiologię do analizy danych z pióropusza Enceladusa i modelowania…

enceladus-15e3d7f.jpeg
width: 2000
height: 1500

Już dziś Jowisz i Saturn stworzą Gwiazdę Betlejemską. Sprawdź, jak ją obserwować i fotografować? [PORADNIK]
type: item
date: 2020-12-21T14:45:32.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: boże narodzenie
subject: Edukacja
subject: jowisz
subject: saturn
subject: święta
subject: Wolny czas
description: Poprzednio Wielką Koniunkcję Jowisza i Saturna można było zaobserwować gołym okiem w 1226 roku, a więc blisko 800 lat temu. Jowisz i Saturn znacząco zbliżyły się do siebie także w 1623 roku, jednak astronomowie twierdzą, że panujące wówczas warunki obserwacyjne i położenie Słońca najprawdopodobniej uniemożliwiły oglądanie zjawiska. Wielka Koniunkcja 2020 będzie jednak miała miejsce w nocy, a to sprawi, że – jeśli nie przesłonią jej chmury – będzie świetnie widoczna.
encoded: Dwie największe planety naszego Układu Słonecznego – Jowisz i Saturn – „połączą się” na niebie już 21 grudnia, tworząc jeden jasny punkt. W związku z bliskością świąt Bożego Narodzenia, zjawisko to znane jako Wielka Koniunkcja, nazwane zostało Gwiazdą Betlejemską. Jak obserwować i jak fotografować koniunkcję Jowisza i Saturna? – Możemy sobie wyobrazić, że Układ Słoneczny jest torem wyścigowym, z planetami jako biegaczami, każdą na własnym torze, a Ziemia znajduje się w pobliżu środka stadionu. Z naszego punktu obserwacyjnego będziemy mogli zobaczyć Jowisza na wewnętrznym pasie, zbliżającego się do Saturna przez cały miesiąc i ostatecznie wyprzedzającego go 21 grudnia – opisuje Wielką Koniunkcję Henry Throop, astronom z Wydziału Nauk Planetarnych NASA. Wielka koniunkcja 2020 Koniunkcja to nic innego jak „złączenie”, czyli ustawienie ciał niebieskich w jednej linii z obserwatorem. W czasie wielkiej koniunkcji 2020 Jowisz i Saturn na ziemskim niebie będą oddalone od siebie o zaledwie 0,1 stopnia, co sprawi, że z naszej perspektywy będą wyglądały jak jeden świetlisty punkt. NASA podała, że ​​Jowisz i Saturn „stopniowo zbliżają się do siebie” i w szczytowym punkcie będą oddalone od siebie zaledwie o „jedną piątą księżyca w pełni”. „Planety będzie można łatwo zobaczyć gołym okiem, patrząc na południowy zachód tuż po zachodzie słońca. Z naszego punktu obserwacyjnego na Ziemi ogromne gazowe giganty znajdą się bardzo blisko siebie, ale w rzeczywistości wciąż pozostaną oddalone o setki milionów mil. I chociaż koniunkcja ma miejsce tego samego dnia co przesilenie zimowe, czas jest jedynie zbiegiem okoliczności, opartym na orbitach planet i nachyleniu Ziemi” wyjaśnia NASA. Agencja zwraca się do amatorów podniebnych spektakli o uważność, bo choć widok „będzie uderzający”, to całe przedstawienie nie będzie trwało długo. Planety zajdą za horyzont niedługo po zachodzie słońca. W Polsce obserwacje najlepiej prowadzić między 16:00 a 17:00. View oEmbed on the source website Gwiazda Be…

wielka-koniunkcja-jowisza-i-saturna-bedzie-miala-miejsce-21-grudnia-fot-getty-images-e55da1a.jpeg
width: 2121
height: 1414

W atmosferze Tytana odkryto nietypowe cząsteczki
type: item
date: 2020-10-30T15:57:28.000Z
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: saturn
subject: Technologia
subject: tytan
description: Molekuła pierwszy raz odkryta w kosmosie blisko 40 lat temu, pierwszy raz zsyntetyzowana na Ziemi 14 lat temu, tak nietrwała, że przetrwać może tylko w pustce kosmosu, została odkryta w atmosferze Tytana, największego z księżyców Saturna.
encoded: Naukowcy badający cyklopropenyliden (C3H2) na Ziemi mają problem z wyodrębnianiem i utrzymaniem stabilnej postaci tej molekuły do badań. Karbeny jak C3H2 są wysoce reaktywne, tzn. usilnie dążą to tworzenia bardziej złożonych cząsteczek organicznych. Jakże wielkie więc było zdziwienie naukowców badających Tytana z pomocą radioteleskopu ALMA (Atacama Large Millimeter/submillimeter Array) w Chile, gdy w górnych partiach atmosfery księżyca Saturna zdołali zidentyfikować niewielkie ilości C3H2. - Kiedy zorientowałem się, że patrzę na cyklopropenyliden, najpierw pomyślałem sobie: no tego to się nie spodziewałem – powiedział Conor Nixon, kierujący pracami z radioteleskopem ALMA planetolog z należącego do NASA Centrum Lotów Kosmicznych Goddarda w Greenbelt, w stanie Maryland. Wyniki pracy jego zespołu naukowego opisano w czasopiśmie ”Astronomical Journal”. Grafika: Cyklopropenyliden wykrywano dotąd tylko w obłokach molekularnych gazu i pyłu, jak widoczny powyżej Obłok Molekularny Byka, ”gwiezdny żłobek” w konstelacji Byka; Conor Nixon / NASA Goddard Space Flight Center Wysoko nad powierzchnią Tytana jest mniej gazów z którymi ta molekuła mogłaby oddziaływać, być może to pozwala jej przetrwać. Pytanie pozostaje, dlaczego C3H2 tam się w ogóle znalazł. Badacze spekulują, że to może być konsekwencja obecności na powierzchni Tytana cząsteczek podobnych do tych, z których na Ziemi powstało życie (to także spekulacja). W azotowej atmosferze tego księżyca jest domieszka metanu. Być może 3,8 – 2,5 mld lat temu podobne, beztlenowe warunki panowały na Ziemi. A C3H2 jako prosta molekuła może być prekursorem złożonych związków z których może powstawać życie. Dlatego tak atrakcyjna wydaje się wizja lepszego zbadania tego miejsca. - To dziwna mała cząsteczka o której raczej w szkole na zajęciach z chemii, czy nawet na studiach licencjackich nie usłyszycie. Na Ziemi też raczej jej nie spotkacie – wyjaśnia w informacji prasowej Michael Malaska z NASA Jet Propulsion Laboratory Astrobiolożka …

tytan-d233091.jpeg
width: 1000
height: 1000

Odkryto 20 nowych księżyców Saturna. Możesz nazwać jednego z nich
type: item
date: 2019-10-28T10:48:25.000Z
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: jowisz
subject: księżyc
subject: księżyce
subject: Lifestyle
subject: saturn
subject: Technologia
description: Jowisz stracił na rzecz Saturna tytuł księżycowego rekordzisty.
encoded: Dotąd sądzono, że sędziwy bóg rolnictwa i czasu miał wokół siebie 62 księżyce. Dzięki obserwacjom prowadzonym na Mauna Kea na Hawajach zespół badaczy z Carnegie Institution for Science dodał mu właśnie 20 nowych. Posiadająca 79 naturalnych satelitów największa planeta Układu Słonecznego, utożsamiana z mitycznym władcą nieba i ziemi, musi teraz zadowolić się drugą lokatą. View oEmbed on the source website Każdy z nowoodkrytych księżyców ma około 5 km średnicy. 17 z nich okrąża Saturna w przeciwnym kierunku do obrotu planety i reszty jej satelitów. Trzy pozostałe mają kierunek orbitowania zgodny z większością księżyców. Jeden z nowych dwudziestu jest też najdalej obecnie położonym. Sam fakt ich odkrycia może pomóc lepiej zrozumieć burzliwą historię szóstej planety od Słońca. - Księżyce Saturna nie zostały jeszcze nazwane, ale naukowcy liczą w tym zakresie na pomoc miłośników astronomii. Są pewne ograniczenia. Podstawowe wynika z przyporządkowania nowej 20-ki do osobnych grup (ze względu na położenie i ruch) związanych nazewnictwem z różnymi mitologiami – wyjaśnia sciencealert.com. I tak, wspomniane 17 satelitów okrążających Saturna w przeciwnym kierunku trafiło do grupy księżyców z imionami czerpanymi z mitologii nordyckiej. Z pozostałej trójki dwa będą miały imiona postaci z mitologii innuickiej (eskimoskiej) a ostatni będzie nosił imię jakiego bóstwa Gallów. Odkrywcy sądzą, że członkowie tych grup to fragmenty większych satelitów Saturna, które na jakimś etapie rozpadły się na mniejsze części. – Podobne zgrupowania księżyców znajdują się wokół Jowisza. To ślady po dawnej historii pełnej gwałtownych zderzeń z obiektami z zewnątrz, jak przemykające przez Układ Słoneczny asteroidy czy komety – tłumaczy szef zespołu odkrywców, Scott Sheppard. View oEmbed on the source website Każdy chętny ma czas do 6 grudnia by zaproponować nazwę dla nowej 20-ki księżyców Saturna. Sheppard rozpisał podobny konkurs rok temu, gdy dodawano nowe satelity Jowiszowi. Ludzie podchwycili pomys…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/2d26b7a051696eff7971c19411daa7e5280aa862-9fd1f2f.jpeg
width: 900
height: 453

Tu kończył się kiedyś świat! Dla starożytnych astronomów ten olbrzym był ostatnią planetą
type: item
date: 2018-04-11T09:00:00.000Z
creator: redakcja
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: kosmos
subject: planety
subject: saturn
description: Saturn znany jest ludzkości od dawna, choć jego prawdziwą naturę poznano później. To podobny do Jowisza olbrzym, który, choć złożony z gazów, waży ponad 95 razy tyle co Ziemia. Co jeszcze o nim wiemy?
encoded: Saturn był najbardziej odległą z pięciu planet znanych starożytnym astronomom. W 1610 roku włoski astronom Galileusz jako pierwszy spojrzał na niego przy użyciu teleskopu. Ku jego zaskoczeniu, zobaczył dwa obiekty po obu stronach planety. Naszkicował je jako odrębne sfery i napisał, że Saturn prawdopodobnie składa się z trzech elementów. W 1659 roku holenderski astronom Christiaan Huygens, używając mocniejszego teleskopu niż ten należący do Galileusza, zasugerował, że Saturn jest otoczony przez cienki, płaski pierścień. W 1675 roku urodzony we Włoszech Jean-Dominique Cassini odkrył „przerwę” między tym, co teraz nazywamy pierścieniami A i B. Obecnie wiadomo, że grawitacyjne oddziaływanie Mimasa, księżyca Saturna, jest odpowiedzialne za Przerwę Cassiniego o szerokości 4800 kilometrów. Podobnie jak Jowisz, Saturn składa się głównie z wodoru i helu. Po względem pojemności jest 755 razy większy od Ziemi. Wiatry w górnej atmosferze osiągają w rejonie równika prędkość 500 metrów na sekundę. (Dla porównania, najsilniejsze huraganowe wiatry na Ziemi osiągają najwyżej 110 metrów na sekundę.) Te potężne wiatry, w połączeniu ze strumieniem ciepła z wnętrza planety, powodują, że w atmosferze widoczne są żółte i złote pasy. System pierścieni Saturna jest najbardziej rozległy i skomplikowany w Układzie Słonecznym, rozciągając się na setki tysięcy kilometrów od planety. We wczesnych latach osiemdziesiątych XX wieku dwie sondy wysłane przez NASA, Voyager 1 i 2, ujawniły, że głównym składnikiem pierścieni Saturna są cząsteczki lodu. Odkryły również „plecione” pierścienie, loki i „szprychy”, ciemne fragmenty, które obiegają planetę w różnym tempie od otaczającego materiału tworzącego sam pierścień. Części składowe pierścieni mają różną wielkość - od kilku mikrometrów do kilkudziesięciu metrów. Dwa małe księżyce Saturna krążą w obrębie przerwy w głównych pierścieniach. Liczne księżyce Saturn ma 62 znane naturalne satelity, nie wszystkie nazwane, a możliwe, że jeszcze więcej czeka na o…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/3d6df8358e62c27d1f071436b2d377fc472d59f4-db12fda.png
width: 842
height: 694

Poznamy tajemnice lodowego księżyca? "Nurkowanie" sondy
type: item
date: 2015-10-27T10:54:00.000Z
creator: papauthor
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: saturn
description: Automatyczna sonda Cassini ma w środę przelecieć nad gejzerami Enceladusa, księżyca Saturna i zanurzyć się w strumieniu wyrzucanych przez nie cząstek materii. Taki manewr zapowiedziała amerykańska agencja kosmiczna NASA.
encoded: NASA podała także siedem głównych faktów dotyczących zbliżenia sondy do Enceladusa i przelotu 48 km nad obszarem bieguna południowego, w którym zlokalizowane są gejzery. Enceladus jest księżycem lodowym. Na początku misji Cassini odkryto, że posiada znaczącą aktywność geologiczną oraz zaobserwowano fontanny lodu, pary wodnej i molekuł organicznych rozprzestrzeniających się nad biegunem południowym. Później ustalono, iż pod powierzchnią znajduje się prawdopodobnie globalny ocean i być może występuje aktywność hydrotermalna, co oznacza, że mogą tam występować składniki potrzebne dla istnienia prostych form życia. Omawiamy przelot sondy Cassini będzie jej najgłębszym „nurkowaniem” w fontanny cząstek nad biegunem południowym, które być może pochodzą z podpowierzchniowego oceanu. Sonda przelatywała już koło tego księżyca wielokrotnie i to nawet w bliższej odległości od powierzchni, ale takie zbliżenie nie przebiegało wtedy poprzez obszar nad aktywnym gejzerem. NASA zdecydowanie mówi, że celem przelotu nie jest wykrycie życia. Manewr ten ma natomiast dostarczyć naukowcom informacji na temat warunków panujących w oceanie, co może pomóc w określeniu, na ile są one odpowiednie dla różnych form życia. Naukowcy z misji Cassini mają też nadzieję, że lepiej poznają aktywność hydrotermalną na księżycu, czyli procesy chemiczne, w których biorą udział skały i gorąca woda. Ważnym elementem tych badań będzie próba wykrycia wodoru molekularnego przez sondę. Kolejnym punktem badań jest lepsze poznanie składu chemicznego materii wyrzucanej przez gejzery. Niski przelot pozwoli zwiększyć czułość wykrywania bardziej masywnych molekuł, w tym organicznych, które mogły umknąć wcześniejszym przelotom nad gejzerami na dużych wysokościach. Być może przelot odpowie też na pytanie, czy wyrzuty materii to indywidualne, kolumnowe dżety, czy może sinusoidalne, lodowe erupcje w formie fontann, a być może mieszanka obu procesów. Siódmym punktem, na który wskazuje NASA, jest kwestia niepewności, jak duż…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/98372218f63d3a7d235db184648e9897501c46fc-5618e5d.jpeg
width: 2912
height: 2184

Księżyc, Mars, kometa... Gdzie jeszcze lądowaliśmy?
type: item
date: 2014-11-24T08:30:00.000Z
creator: Adam Robiński
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: asteroida
subject: kometa
subject: księżyc
subject: mars
subject: rosetta sonda
subject: saturn
subject: tytan
subject: wenus
description: Kometa 67P/Czurimow-Gierasimienko, na której na początku listopada wylądował próbnik sondy Rosetta, była siódmym ciałem niebieskim zdobytym przez człowieka.
encoded: 1. Księżyc Na naturalnym satelicie Ziemi lądowaliśmy wielokrotnie. Pierwsze były sondy, potem sześciokrotnie na Srebrnym Globie stawał człowiek (pierwszy raz w 1969 roku). Lądowanie na Księżycu było dla ludzkości pierwszym poważnym krokiem w drodze do eksploracji innych światów. 2. Wenus Prób było kilka, dopiero czwarta się udała. Ciśnienie atmosferyczne jest tam tak wysokie, że ziemskie pojazdy były po prostu zgniatane w drodze przez atmosferę. W 1975 roku sonda Wenera 9 jako pierwsza dotknęła powierzchni, wykonała też pierwsze czarno-białe zdjęcia Wenus. Nadawała tylko przez 53 minuty. Kolejne udane lądowania miały podobny efekt. Żadna z sond nie wysyłała na Ziemię danych dłużej niż przez dwie godziny. 3. Mars Jako najbliższa Ziemi planeta od dawna był celem marzeń astronautów. W 1971 roku na jego orbicie umieszczono pierwszy obiekt, w tym samym roku udało się też wylądować na jego powierzchni bezzałogowym pojazdem. Z czasem na Marsie umieszczaliśmy kolejne lądowniki, a wraz z nimi łaziki, dzięki którym dysponujemy dziś masą wysokiej jakości zdjęć oraz bogatą wiedzą na temat budowy i historii Czerwonej planety. 4. Asteroida (433) Eros W 2000 roku naukowcom po raz pierwszy udało się wylądować na asteroidzie. Sonda NEAR Shoemaker miała być tylko orbiterem, ale po zakończeniu udanej misji zdecydowano o posadzeniu jej na powierzchni asteroidy. Dzięki niej zyskaliśmy ponad 150 tys. zdjęć, z czego 69 z samego manewru lądowania. Aparatura sondy działała jeszcze przez dwa tygodnie po nim. Ostatni kontakt z Shoemakerem nawiązano 28 lutego 2001. 5. Asteroida (25143) Itokawa Japońska sonda Hayabusa miała w 2005 roku zbliżyć się do powierzchni asteroidy na odległości kilku centymetrów, a następnie pobrać próbki. Kontakt ten trwał jednak dość długo, można więc uznać go za lądowanie. I to niejedno – Hayabusa zrobiło to dwa razy. Pięć lat później sonda wróciła na Ziemię, po raz pierwszy dostarczając nam materię pochodzącą z planetoidy. 6. Tytan W 2005 roku wylądować na księżycu …

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/114acdeca791208251d0d440e0bca0b3c98c1dc1-04beffe.jpeg
width: 1191
height: 1600

Niesamowite zdjęcie mórz na Tytanie
type: item
date: 2014-11-06T09:00:00.000Z
creator: redakcjang
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: saturn
subject: słońce
subject: tytan
description: Sonda Cassini zarejestrowała odbicie światła słonecznego od powierzchni węglowodorowych mórz na Tytanie, księżycu Saturna.
encoded: Morza Tytana, w przeciwieństwie do ziemskich, nie zawierają wody. Składają się z węglowodorów, głównie metanu i etanu. Znajdują się w okolicach biegunów księżyca. W strefie równikowej i na niskich szerokościach geograficznych dominują rozległe pola piaszczystych wydm. Najnowszy obraz powierzchni Tytana, który opublikowała NASA, nie jest przedstawiony w rzeczywistych barwach. Zdjęcie wykonano bowiem w podczerwieni za pomocą instrumentu Visible and Infrared Mapping Spectrometer (VIMS). Powstało w czasie sierpniowego przelotu nad Tytanem. Tytan (Fot. NASA) Astronomowie zwracają uwagę na dwa szczegóły widoczne na zdjęciu. Pierwszym z nich jest kompleks chmur metanowych nad północnym biegunem (przypominający pomarańczową strzałkę). Przypuszczalnie zasilają one jeziora i morza na powierzchni satelity. Drugi to odbicie Słońca od powierzchni Kraken Mare, jednego z mórz Tytana. Blask był tak jasny, że oślepił urządzenia sondy. Cassini krąży wokół Saturna i jego księżyców. Misję satelity realizują wspólnie NASA, Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) i Włoska Agencja Kosmiczna (ASI).

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/a5249842d1aebd6c236a4b6516aa69958ac1da1c-6a0f94c.jpeg
width: 656
height: 406

Pizza przed kamerą Voyagera: Historia jednej okładki
type: item
date: 2013-05-07T07:00:00.000Z
creator: Adam Robiński
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: jowisz
subject: saturn
subject: sonda voyager
description: Wystrzelenie w 1977 r. dwóch bezzałogowych sond Voyager w kierunku planet gigantów dostarczyło więcej informacji o naszym Układzie Słonecznym niż dotychczasowe załogowe misje.
encoded: Celem były przede wszystkim Jowisz i Saturn. Kiedy po wielu miesiącach podróży oba pojazdy zaczęły przysyłać na Ziemię zdjęcia, naukowcom w NASA odebrało mowę. Artykuł o misji Voyagera ze stycznia 1980 roku (NG 01/1980) – Wszystkie nasze teorie dotyczące atmosfery Jowisza poszły w diabły – mówił Brad Smith, szef zespołu obrazowania programu Voyager, na łamach National Geographic ze stycznia 1980 r. Powierzchnia piątej planety od Słońca wyglądała niczym bulgoczący kociołek pełen jasnych farb, które wcale nie chcą się wymieszać. Glob nieustannie rozświetlały wyładowania atmosferyczne, a wokół biegunów widać było potężne zorze. Jeszcze więcej odkryć przyniosła obserwacja księżyców Jowisza: Io, Europy, Ganimedesa i Kallista. Choć odkrył je w XVII w. Galileusz, do tej pory pozostawały zagadkowymi światami, o których ludzkość nic nie wiedziała. Obiektywy Voyagera-1 uwieczniały powierzchnie kolejnych satelitów. Kiedy sonda przelatywała nad Io, zobaczyła przeplatające się biało-pomarańczowe plamy. Wyglądały jak roztopiona mozzarella na pomidorowym sosie pizzy. Nagle na ekranach pojawił się fioletowy rozbłysk, jak się okazało – wybuch wulkanu. Naukowcy od razu pojęli doniosłość tej chwili. Znaleźli w naszym Układzie Słonecznym aktywne geologicznie ciało niebieskie, pierwsze poza Ziemią. Dlatego właśnie ta fotografia – mimo niskiej rozdzielczości – trafiła na okładkę magazynu National Geographic. Artykuł o misji Voyagera ze stycznia 1980 roku (NG 01/1980) Warto wiedzieć: Gdy Voyager się zbliżył, jego kamery nie obejmowały już całego globu. Chyba wszyscy zgromadzeni w Laboratorium Napędów Odrzutowych NASA poczuliśmy mrowienie. Jakbyśmy byli na pokładzie statku kosmicznego powoli przelatującego w stronę nieznanego zakątka kosmosu, dziwacznego i wykraczającego poza nasze pojmowanie. Na ekranie pojawił się obraz. – To nie może być prawdziwe – powiedziałem sam do siebie. – To jest jak z bajki, jak przedsionek nieba pędzla van Gogha. Wkrótce pojawił się jeszcze bardziej szokujący o…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/d7f509091bb6b7dbea341f126bacb35145d51e77-5360427.jpeg
width: 237
height: 358

Galileusz i jego teleskop
type: item
date: 2010-02-11T12:19:00.000Z
creator: Redaktor National Geographic
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: galileusz
subject: Gwiazdy
subject: nauka
subject: saturn
subject: teleskop
description: W 1608 r. w Holandii na pomysł stworzenia instrumentu do „dalekopatrzenia” wpadło, niezależnie od siebie, aż trzech rzemieślników. W ten sposób powstała luneta, która szybko stała się atrakcją Europejczyków.
encoded: Rok później służyła Galileuszowi, włoskiemu matematykowi, fizykowi i astronomowi, który obserwował przez nią niebo. Udoskonalał też wynalazek Holendrów, by wreszcie stworzyć teleskop, instrument, który powiększał aż 30-krotnie. Nową nazwę miał ponoć wymyśleć znajomy Galileusza, Giovanni Demisiani, ale najważniejsze jest to, że dzięki temu przyrządowi astronom przekonał się o słuszności modelu heliocentrycznego, zaproponowanego 100 lat wcześniej przez Kopernika. Wiadomo też, że wielki uczony w drugiej połowie swego życia cierpiał na bliżej nieokreśloną chorobę oczu, która pod koniec egzystencji doprowadziła go do całkowitej ślepoty. Z tego powodu uczeni z florenckiego Obserwatorium Arcetri i Muzeum Historii Nauki chcą ekshumować szczątki astronoma i poddać badaniom jego DNA. Badając geny chcą dotrzeć do sedna jego choroby, a następnie komputerowo „odtworzyć” jego oczy, by obejrzeć niebo tak, jak on je widział. Już stworzyli replikę teleskopu, jakiego używał, ale, jak na razie, Kościół nie wyraził zgody na ekshumowanie szczątków Galileusza, którego za głoszenie teorii heliocentrycznej skazał w 1633 r. na areszt domowy do końca życia. Florenccy uczeni dążą do wyjaśnienia błędów, które ich wielki rodak popełniał podczas swoich obserwacji, nie widząc np. pierścieni otaczających Saturna. Tekst: Agnieszka Budo

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/43893cf0df6b8a871618ad6f5a07608afefde941-e38df21.jpeg
width: 425
height: 500