National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-06-18T17:00:27.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Teoretycznie księżyce mogłyby mieć własne naturalne satelity. Dlaczego zatem ich nie obserwujemy?
items: Era kosmicznej sztucznej inteligencji. SpaceX chce umieścić AI na orbicie
items: Podpisz się na globie. NASA stworzyła generator imion z tysięcy zdjęć satelitarnych. Grzech go nie wypróbować
items: Chiny przedstawiają kosmiczne plany na przyszłość. Chcą odnaleźć „Ziemię 2.0”
items: Archeologia kosmiczna. Czy ocalimy skarby ery kosmicznego wyścigu?
items: Rakieta Falcon 9 SpaceX wyniesie pięć polskich satelitów. Wśród nich pierwszego satelitę Iceye dla Wojska Polskiego
items: Google chce umieścić sztuczną inteligencję w kosmosie. Bazy danych AI znajdą się na orbicie Ziemi
items: Satelita Biomass dostarcza pierwsze niezwykłe zdjęcia lasów. W misji mają udział Polacy
items: Słońce zabija satelity Starlink. Czy ich szczątki wpłyną na ziemską atmosferę?
items: W kosmosie przetestowano najdłuższy koronograf świata. Będzie wywoływał zaćmienia Słońca
items: Nowy rekord kwantowej telekomunikacji. Udało się przesłać klucz kwantowy na odległość prawie 13 tys. km
items: Drewno jako materiał kosmiczny? Naukowcy chcą posadzić las na Marsie
items: Najmniejszy polski satelita poleciał w kosmos. Jest dziełem studentów Akademii Górniczo-Hutniczej
items: NATO chce zbudować system internetu satelitarnego, by uniezależnić się od Elona Muska
items: Teleskop polskiej firmy Scanway trafi na orbitę Księżyca. Będzie poszukiwał surowców
items: Pierwszy satelita wykonany z drewna poleciał w kosmos
items: Pomoc z kosmosu. Naukowcy CBK PAN i firma Iceye wspierają działania ratownicze na południu Polski
items: Zagadka upadku Wyspy Wielkanocnej rozwiązana. Klucz tkwił w polach uprawnych
items: Czy Rosjanie szykują nam prawdziwe gwiezdne wojny? Rosyjska broń antysatelitarna budzi poważne obawy
items: 10 lat Lema na orbicie. Pierwszy polski satelita naukowy wciąż działa
items: W Serbii odkryto wielkie ufortyfikowane osady sprzed ponad 3000 lat. Rozwiązano zagadkę ich sukcesu
items: Dwa nowe polskie satelity na orbicie! Jeden testuje ogniwa perowskitowe, drugi sztuczną inteligencję
items: Jedno z najstarszych jezior na świecie skrywa sekret. Dlaczego ma tak dziwne kolory?
items: Śmiecisz w kosmosie? Zapłacisz na Ziemi. Wymierzono pierwszą w historii karę finansową za zaśmiecanie nieba
items: Dziś satelita Europejskiej Agencji Kosmicznej spadnie na Ziemię. Gdzie uderzy?

Teoretycznie księżyce mogłyby mieć własne naturalne satelity. Dlaczego zatem ich nie obserwujemy?
type: item
date: 2026-06-22T07:03:06.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: astronomia
subject: fizyka
subject: księżyc
subject: satelita
description: Prawa fizyki pozwalają na istnienie naturalnych satelitów księżyców. Mimo to nie zaobserwowano takich ciał niebieskich nawet wokół bardzo masywnych księżyców. Ten brak subksiężyców jest ciekawą zagadką naukową. Nie dlatego, że subksiężyce nie mogą istnieć, lecz dlatego, że w kilku przypadkach powinny być możliwe, a mimo to ich nie widzimy.
encoded: Niektóre księżyce planet Układu Słonecznego są ogromne. Księżyc Jowisza Ganimedes, największy naturalny satelita Układu Słonecznego, ma średnicę 5268 km, czyli jest 1,5 razy szerszy od naszego Księżyca i ponaddwukrotnie odeń masywniejszy. Księżyc Saturna Tytan ma średnicę 5149 km – jest o 6% większy od Merkurego i o 50% większy od ziemskiego Księżyca. Natomiast Kallisto, drugi co do wielkości księżyc Jowisza, ze średnicą 4821 km jest mniej więcej o jedną trzecią większy od Księżyca. Nie tylko masa ma znaczenie Pod względem masy i rozmiarów Ganimedes, Tytan i Kallisto są wystarczająco duże, aby móc utrzymywać satelity, gdyby krążyły samodzielnie wokół Słońca jako planety. Jednak astronomowie nie zarejestrowali żadnych satelitów krążących wokół masywnych księżyców. Dlaczego? Zacznijmy od tego, że każde ciało niebieskie ma wokół siebie obszar, w którym dominuje jego grawitacja. Obszar ten zwany jest sferą Hilla. Aby księżyc mógł utrzymać własnego satelitę, musi posiadać odpowiednio dużą sferę Hilla. Im bliżej planety znajduje się księżyc, tym mniejsza jest jego sfera Hilla, a zatem trudniej utrzymać subksiężyc na stabilnej orbicie. Ponadto aby zapewnić dynamiczną stabilność, układ księżyc-gospodarz musi mieć sferę Hilla większą niż jego własny promień fizyczny oraz większą niż limit Roche’a. Limit Roche’a jest to minimalna odległość, w której satelita może krążyć, nie zostając rozszarpanym przez siły pływowe. Grawitacja planety (lub księżyca-gospodarza) ciągnie mocniej w stronę bliższego boku satelity niż dalszego – to rozciąganie. Gdy satelita jest zbyt blisko, rozciąganie przewyższa jego własną grawitację i obiekt się rozpada. Właśnie tak powstały pierścienie Saturna. Grawitacja planety Jak wyjaśnia w artykule opublikowanym na łamach „New Scientist” dr Russell Sceats z Uniwersytetu w Essex w Wielkiej Brytanii, księżyce zazwyczaj nie mają własnych księżyców, ponieważ planeta, wokół której krążą, wywiera znacznie silniejszy wpływ grawitacyjny niż sam księżyc. – Każdy o…

shutterstock2735468973-b8b9d96.jpg
width: 5000
height: 3600

Era kosmicznej sztucznej inteligencji. SpaceX chce umieścić AI na orbicie
type: item
date: 2026-06-15T08:41:35.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: Technologia
subject: Elon Musk
subject: komputery
subject: satelita
subject: spacex
subject: sztuczna inteligencja
description: Elon Musk, pierwszy bilioner w historii, ogłosił plan budowy orbitalnych centrów AI. Milion satelitów z szybkimi łączami laserowymi ma zastąpić ziemskie serwerownie, mierzące się z brakiem energii i oporem lokalnych społeczności.
encoded: SpaceX właśnie zadebiutował na giełdzie. Firma wyceniła akcje na 135 dolarów i pozyskała około 75 mld dolarów, osiągając rynkową wartość 1,77 bln dolarów. Pozyskane w ten sposób pieniądze posłużą rozwojowi firmy i nowym projektom. W tym planowanym przez firmę orbitalnym centrom obliczeniowym AI zbudowanym z miliona satelitów. W opublikowanym na kilka dni przed debiutem giełdowym SpaceX nagraniu, Elon Musk przedstawił wizję rozwoju firmy. Już teraz SpaceX jest podstawową firmą świadczącą usługi NASA, posiada własny kosmodrom, konstelację satelitów Starlink i dopracowuje lądownik księżycowy. Ale to nie wszystko. Firma pracuje nad rozwinięciem orbitalnych centrów obliczeniowych AI. Największy debiut IPO w historii Debiut giełdowy SpaceX okazał się największym w historii IPO (pierwszym publicznym zaoferowaniem nabycia papierów wartościowych spółki w historii) – firma wyceniła akcje na 135 dolarów i pozyskała około 75 mld dolarów, osiągając rynkową wartość 1,77 bln dolarów. Dzięki temu Elon Musk stał się pierwszym w historii bilionerem, ponieważ jego udziały w SpaceX są warte około 867 mld dolarów, a po doliczeniu akcji Tesli jego majątek przekracza 1,1 bln dolarów. Znaczna część inwestycji trafia obecnie do sektora sztucznej inteligencji, zwłaszcza po przejęciu przez SpaceX spółki xAI, której celem jest rozwój orbitalnych centrów danych AI. – Mamy już całkiem dobre pojęcie o tym, jak bezpiecznie operować naprawdę ogromnymi konstelacjami satelitów. Jesteśmy jedynym operatorem, który ma doświadczenie na taką skalę – powiedział Musk. W filmie opublikowanym w serwisie X w poniedziałek, 8 czerwca, Musk opisał plan wynoszenia satelitów AI wyposażonych w „dużą liczbę ogniw słonecznych”, radiatory oraz szybkie laserowe łącza komunikacyjne. SpaceX planuje również uruchomienie do końca przyszłego roku zakładu produkcyjnego skoncentrowanego na satelitach AI, który ma działać już na „rozsądną skalę produkcyjną”. Zabrać centra obliczeniowe z Ziemi na orbitę Pomysł na przeniesienie c…

spaceX-fe0e708.jpg
width: 1575
height: 1050

Podpisz się na globie. NASA stworzyła generator imion z tysięcy zdjęć satelitarnych. Grzech go nie wypróbować
type: item
date: 2026-05-06T13:39:51.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: nasa
subject: satelita
subject: zdjęcia
description: Z wysokości ponad 700 kilometrów para mechanicznych oczu nieustannie skanuje powierzchnię planety, dostrzegając wzory, których nie jesteśmy w stanie zauważyć z Ziemi. Okazuje się, że ziemska rzeźba terenu – od meandrujących rzek po poszarpane fiordy – tworzy gigantyczny, naturalny alfabet. Dzięki nowej inicjatywie NASA „Your Name in Landsat”, każdy z nas może teraz odnaleźć swoje imię wypisane na mapie świata przez samą naturę. Każdy może to wypróbować!
encoded: Najnowsza inicjatywa NASA to część obchodów Dnia Ziemi 2026. Ma ona na celu nie tylko dostarczenie rozrywki, ale przede wszystkim rozbudzenie ciekawości świata i świadomości ekologicznej. Algorytm generatora przeszukuje miliony zdjęć w poszukiwaniu struktur geologicznych przypominających litery alfabetu łacińskiego (A–Z). Kosmiczne archiwum: 50 lat podglądania Ziemi Program Landsat to nie tylko zabawa w układanie liter. To najdłuższy w historii, nieprzerwany zapis zmian powierzchni Ziemi z kosmosu, prowadzony wspólnie przez NASA oraz U.S. Geological Survey (USGS). Wszystko zaczęło się w 1972 roku wraz z wystrzeleniem satelity Landsat 1. Od tamtej pory kolejne generacje urządzeń dokumentują to, jak rozrastają się miasta, kurczą lodowce i jak zmieniają się koryta rzek. Obecnie na orbicie współpracują ze sobą dwie jednostki: Landsat 8 oraz jego niemal lustrzane odbicie – Landsat 9. Razem dostarczają dane, które pomagają naukowcom monitorować stan lasów, upraw i zasobów mineralnych naszej planety. Ale mogą też służyć do zabawy. Geograficzny alfabet. Algorytm czyta Ziemię jak książkę To, co dla nas jest literą „L”, dla satelity może być meandrem rzeki w Amazonii, a „O” – kraterem wulkanicznym na odległej wyspie. Litery składające się na twoje imię mogą więc pochodzić z tak różnorodnych miejsc jak tybetańskie doliny rzeczne czy australijskie jezioro Tandou. Jednym z najbardziej znanych przykładów w algorytmie jest wyspa Akimiski u wybrzeży Kanady, która z lotu ptaka tworzy niemal idealny kształt litery „D”. Jak stworzyć własny napis? Proces tworzenia jest intuicyjny i pozwala na natychmiastowe pobranie grafiki. Wejdź na stronę. Odwiedź oficjalną witrynę narzędzia „Your Name in Landsat”. Wystarczy kliknąć TUTAJ. Wpisz dowolne słowo. Wpisz swoje imię, nazwę firmy czy ksywkę w polu „Enter a name”. Pamiętaj, że – póki co – nie można używać polskich znaków. Podziwiaj wynik. Narzędzie automatycznie dobierze takie zdjęcia terenu, które kształtem odpowiadają wybranym literom. Po …

FABRIC-KOLAZ-32-2026-05-06T133804.915-1085672.jpg
width: 2700
height: 1800

Chiny przedstawiają kosmiczne plany na przyszłość. Chcą odnaleźć „Ziemię 2.0”
type: item
date: 2025-12-09T15:45:51.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Kosmos
subject: Nauka
subject: chiny
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: podróże kosmiczne
subject: satelita
subject: słońce
subject: wszechświat
description: Plan kosmiczny Chin na najbliższe lata może przyprawić o zawrót głowy. Chcą one wysłać cztery przełomowe satelity, z których każdy ma zmienić nasze postrzeganie Wszechświata – w tym odnaleźć planety podobne do Ziemi, na których moglibyśmy zamieszkać. Czy to część propagandy Państwa Środka, czy rzeczywisty plan podboju kosmosu?
encoded: Chińska Narodowa Agencja Kosmiczna przedstawiła plany czterech nowych misji kosmicznych, które mają zostać zrealizowane w ramach 15. Planu Pięcioletniego (2026–20230). Zostały ogłoszone w państwowej telewizji, a ich celem ma być eksploracja najbardziej fascynujących i tajemniczych obszarów kosmosu oraz wyniesienie kraju na szczyt światowych badań egzoplanetarnych. Czy to może się udać? Chiny chcą odnaleźć nową Ziemię W ostatnich latach chińskich program kosmiczny przeszedł ogromną transformację. Po sukcesach misji księżycowych, marsjańskich i uruchomieniu własnej stacji orbitralnej kolejnym krokiem stała się eksploracja dalekiego kosmosu. Chińczycy chcą odpowiedzieć na pytanie: czy Ziemia jest jedyną planetą nadającą się do życia? Założenia misji Exo-Earth są ambitne. Chiński satelita, wyposażony w najnowocześniejsze instrumenty, ma monitorować tysiące gwiazd w naszej galaktyce, poszukując egzoplanet (planet orbitującej wokół gwiazdy innej niż Słońce) w tzw. strefie zamieszkiwalnej, czyli tym obszarze wokół gwiazdy, w którym mogą istnieć warunki sprzyjające obecności wody w stanie ciekłym oraz – potencjalnie – życiu. Dlaczego Chiny inwestują w poszukiwanie planet podobnych do Ziemi? Powodów jest kilka. Po pierwsze, chodzi o prestiż w światowym wyścigu technologicznym i naukowym. Stany Zjednoczone i Europa od lat prowadzą badania nad egzoplanetami, a sukcesy takich misji jak Kepler czy TESS pokazują, że poszukiwanie planet podobnych do Ziemi może stać się jednym z najważniejszych kierunków współczesnej astrofizyki. Chińczycy w dalszym kosmosie nie powinni więc nikogo dziwić. Po drugie, badania te są motorem rozwoju nowoczesnych technologii. Projekt Exo-Earth pobudza innowacje w zakresie optyki, detekcji światła, przetwarzania danych i automatyzacji analiz astronomicznych. Dzięki temu mogą budować nie tylko własne know-how, ale także potencjał do tworzenia nowych technologii cywilnych i militarnych. Te zaś dobrze wyglądają na udostępnianych w internecie propagandowych…

GettyImages-2246679435-83b9e42.jpg
width: 3500
height: 2195

Archeologia kosmiczna. Czy ocalimy skarby ery kosmicznego wyścigu?
type: item
date: 2025-12-06T08:14:09.000Z
creator: Brian Kevin
subject: Kosmos
subject: loty w kosmos
subject: satelita
subject: satelity
subject: sonda
description: Ludzkość zostawiła w przestrzeni kosmicznej tysiące obiektów. Naukowcy i historycy zastanawiają się, czy tych najważniejszych z nich nie warto by sprowadzić na Ziemię.
encoded: Z pewnego punktu widzenia Vanguard 1 to kosmiczny śmieć: aluminiowa kula z antenami, którą Nikita Chruszczow drwiąco porównał do grejpfruta. USA wystrzeliły go w marcu 1958 r. Satelita przesyłał sygnały radiowe do maja 1964 r., po czym zamilkł. Do dziś pozostaje najstarszym na orbicie obiektem stworzonym przez człowieka. Śmieć czy skarb? Dla historyka kosmosu Matta Bille’a ten „grejpfrut” to jednak „jeden z najcenniejszych obiektów wczesnej ery kosmicznej”, który zasługiwałby na miejsce w Smithsonian Institution. Jak podkreśla, naukowcy mogliby się zeń wiele dowiedzieć o długotrwałej ekspozycji materiałów na warunki kosmiczne. Bille wraz z grupą inżynierów i historyków na konferencji Amerykańskiego Instytutu Aeronautyki i Astronautyki przedstawił plan hipotetycznej misji mającej sprowadzić Vanguarda na Ziemię. Pomysł wywołał dyskusję, ponieważ podważa zasadę in situ, czyli ochrony zabytków w miejscu ich istnienia, coraz częściej przyjmowaną również w archeologii kosmicznej. – Stare satelity trzeba zostawić tam, gdzie są – mówi Alice Gorman z Międzynarodowej Rady Ochrony Zabytków i Miejsc Historycznych. – W kosmosie są bezpieczniejsze, nie należą do żadnego kraju i można je badać za pomocą zdjęć czy teledetekcji. Bille zwraca jednak uwagę, że przestrzeń wokół Ziemi szybko się zapełnia. Na orbicie krąży już ponad 14 tys. satelitów, nie licząc odłamków. Dlatego jego zespół pyta w swoim artykule, czy powinniśmy kiedyś rozważyć sprowadzenie historycznych obiektów. I które z nich mogłyby na to zasługiwać. Wskazuje też 11 kolejnych kandydatów – każdy z nich to „pierwszy raz” w historii jakiegoś kraju lub przełomowa misja. Zabytkowe obiekty kosmiczne Vanguard 1 USA, wystrzelony 17 marca 1958 r. niska orbita okołoziemska Drugi amerykański satelita na orbicie (pierwszy, Explorer 1, spłonął w atmosferze w 1970 r.). Jego największym osiągnięciem było potwierdzenie na podstawie zmian w orbicie, że Ziemia nie jest idealną kulą, lecz wybrzusza się w okolicach równika. Łuna 1 ZSRR,…

VanguardI-f378ccd.jpg
width: 2240
height: 1260

Rakieta Falcon 9 SpaceX wyniesie pięć polskich satelitów. Wśród nich pierwszego satelitę Iceye dla Wojska Polskiego
type: item
date: 2025-11-26T15:16:23.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: loty w kosmos
subject: satelita
subject: satelity
subject: wojsko
description: Jeszcze nigdy nie zdarzyło się, by jednego dnia trafiło w kosmos aż pięć satelitów z polską flagą. Misja Transporter-15, realizowana przez rakietę Falcon 9 firmy Elona Muska SpaceX, wyniesie w kosmos satelity Iceye, SatRev i trzy satelity konstelacji PIAST.
encoded: Misja Transporter-15 miała polecieć w kosmos 26 listopada. Start zapowiedziany był na godz. 19.18, ale został odwołany. Najbliższy termin to piątek, 28 listopada. Dla pierwszego stopnia rakiety Falcon 9 będzie to już trzydziesty lot. Po separacji stopni pierwszy stopień Falcona 9 powróci na Ziemię i wyląduje na autonomicznej barce „Of Course I Still Love You” stacjonującej na Oceanie Spokojnym. W tym czasie drugi człon będzie kontynuował wznoszenie. Rakieta wyniesie ponad 100 satelitów Falcon 9 wyniesie łącznie 140 satelitów na orbitę heliosynchroniczną. Pośród wielu satelitów komercyjnych i naukowych będzie też pięć polskich urządzeń: trzy nanosatelity z polskiej konstelacji PIAST (Polish ImAging SaTellites) – przeznaczone do obserwacji optycznej Ziemi; satelita typu „mikro SAR” zbudowany przez firmę ICEYE – radarowy instrument obserwacji Ziemi podwójnego zastosowania; nanosatelita (6U) PW6U polskiej firmy SatRev – do obrazowania multispektralnego Ziemi i przetwarzania danych na orbicie. Iceye w służbie Wojska Polskiego Przeznaczony dla Wojska Polskiego satelita radarowy Iceye bazuje na technologii tzw. syntetycznej apertury. Może monitorować powierzchnię Ziemi niezależnie od pokrywy chmur, ponieważ te nie zakłócają obserwacji radarowych. Satelity radarowe Iceye znakomicie sprawdziły się podczas ubiegłorocznej powodzi na południu Polski, dostarczając cennych danych służbom ratowniczym. Ten konkretny satelita, zbudowany w rekordowym czasie sześciu miesięcy, ma pozwolić na ciągłą obserwację interesujących wojsko obszarów, w tym infrastruktury wojskowej, transportowej czy energetycznej. Pozwoli strzec z orbity naszych granic, a w razie wojny posłuży do rozpoznawania nieprzyjacielskich wojsk i śledzenia ich ruchu. Satelita powstał na specjalne zamówienie Ministerstwa Obrony Narodowej. Umowa zawarta pomiędzy polsko-fińską spółką Iceye a MON mówi o trzech satelitach SAR z możliwością rozszerzenia konstelacji do sześciu urządzeń. Liczba ta dawałaby Polsce dużą samodzielno…

piast-1-321209b.jpg
width: 1400
height: 800

Google chce umieścić sztuczną inteligencję w kosmosie. Bazy danych AI znajdą się na orbicie Ziemi
type: item
date: 2025-11-06T12:49:28.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Kosmos
subject: Technologia
subject: komputery
subject: satelita
subject: satelity
subject: sztuczna inteligencja
description: Google ogłosił swój nowatorski Projekt Suncatcher (ang. łapacz Słońca), który ma na celu umieszczenie centrów baz danych AI na orbicie Ziemi. Pierwsze satelity testowe zostaną wysłane już na początku 2027 roku.
encoded: Co jest potrzebne do rozwoju sztucznej inteligencji, oczywiście oprócz danych, narzędzi i infrastruktury? Energia. To jeden z kluczowych elementów, który prowadzi do doskonalenia AI. Trenowanie dużych modeli prowadzi do ogromnego zużycia energii, ponieważ wymaga tysięcy procesorów pracujących równolegle przez tygodnie, a nawet miesiące. To przekłada się na wykorzystywanie olbrzymich ilości megawatogodzin energii elektrycznej. Zatem jeśli naukowcom zależy na coraz większym postępie technologicznym, będą musieli produkować coraz więcej prądu. Sztuczna inteligencja w kosmosie I tu właśnie z pomocą przychodzi Google. Przedsiębiorstwo planuje umieścić centra danych sztucznej inteligencji w kosmosie w ramach projektu Suncatcher. Na orbicie ma zostać umieszczonych ok. 80 satelitów, które zasilane będą energią słoneczną. W każdej sekundzie do powierzchni naszej planety dociera ok. 173 tys. terawatów energii emitowanej przez centralną gwiazdę Układu Słonecznego. Oznacza to, że w ciągu godziny Słońce dostarcza na Ziemię więcej energii, niż zużywamy przez cały rok. – Dzisiaj ogłaszamy Suncatcher, nasz nowy projekt badawczy, który ma w przyszłości umożliwić skalowanie uczenia maszynowego w kosmosie. Będziemy badać, jak połączona sieć satelitów zasilanych energią słoneczną, wyposażona w nasze układy AI Tensor Processing Unit (TPU), mogłaby wykorzystać pełną moc Słońca – napisało Google w swoim oświadczeniu. Kiedy pierwsze satelity trafią na orbitę? Procesory TPU mają być zoptymalizowane pod kątem trenowania modeli sztucznej inteligencji oraz w łącza optyczne w wolnej przestrzeni. Amerykańskie przedsiębiorstwo chce w ten sposób zbadać, czy w przyszłości będzie możliwe wykonywanie obliczeń uczenia maszynowego w przestrzeni kosmicznej. – Sztuczna inteligencja to fundamentalna technologia, która może pomóc nam stawić czoła największym wyzwaniom ludzkości. Teraz zastanawiamy się, dokąd możemy pójść dalej, aby w pełni wykorzystać jej potencjał – podkreślają specjaliści z Google. – Nas…

ai-kosmos-f2ee343.jpg
width: 2666
height: 1500

Satelita Biomass dostarcza pierwsze niezwykłe zdjęcia lasów. W misji mają udział Polacy
type: item
date: 2025-06-26T10:55:59.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: Przyroda
subject: lasy
subject: obserwacje
subject: satelita
subject: satelity
description: Dwa miesiące temu z kosmodromu Europejskiej Agencji Kosmicznej w Gujanie Francuskiej wystartowała misja Biomass. Zadaniem satelity jest precyzyjny pomiar ilości biomasy leśnej i zasobów węgla na Ziemi. Ponoć urządzenia badawcze umieszczone na satelicie dają tak dokładne dane, że tylko ścięcie i zmierzenie wszystkich drzew na Ziemi mogłoby się równać precyzji Biomass. Właśnie otrzymaliśmy przedsmak możliwości satelity.
encoded: Spis treści: Nowatorska technika kosmiczna Boliwia pod czujnym okiem satelity Polski udział w misji Biomass jest misją badawczą serii Earth Explorer, czyli misji o wysokiej wartości naukowej, które przygotowują grunt pod przyszłe systemy operacyjne. Do serii należą m.in. satelity pogodowe, monitorujące grubość lodu morskiego czy badające pole magnetyczne Ziemi. Wszystkie dostarczają unikatowych danych o naszej planecie. A chociaż Biomass jest nadal w fazie uruchamiania, to pierwsze zdjęcia przesłane przez satelitę są oszałamiające i wskazują na większy potencjał badań naukowych, niż pierwotnie zakładano. Nowatorska technika kosmiczna – Nadal jesteśmy w fazie uruchamiania, dostosowując satelitę, aby zapewnić naukowcom najwyższej jakości dane, które pozwolą im dokładnie określić, ile węgla jest magazynowane w lasach na całym świecie – powiedział kierownik projektu Biomass w ESA, Michael Fehringer. Podkreślił, że Biomass jest wyposażony w nowatorską technologię kosmiczną, dlatego konieczne jest uważne monitorowanie jego działania. – Z wielką przyjemnością informujemy, że wszystko działa bez zarzutu, a pierwsze zdjęcia są po prostu spektakularne – a to tylko przedsmak tego, co nas jeszcze czeka – dodaje badacz. Przede wszystkim pierwsze opublikowane zdjęcia stanowią ogromny krok w kierunku zrozumienia zmian zachodzących w lasach na Ziemi, ilości biomasy nadziemnej oraz ilości zgromadzonego węgla. Ma to pomóc zbadać obieg węgla. Jest to proces, w którym węgiel nieustannie krąży między atmosferą, ziemią i organizmami żywymi, takimi jak rośliny i zwierzęta. Zrozumienie i zmierzenie tego procesu pomoże naukowcom zbudować systemy ochrony klimatu i zarządzania zasobami leśnymi. Boliwia pod czujnym okiem satelity Satelita używa radaru P-band SAR (Synthetic Aperture Radar). To fale o niskiej częstotliwości, które przenikają przez korony drzew i pozwalają zmierzyć strukturę lasu od góry aż do pnia. Pierwsze zaprezentowane przez naukowców misji zdjęcia przedstawiają część Boliwii…

Biomass-2fa9217.jpg
width: 3839
height: 2160

Słońce zabija satelity Starlink. Czy ich szczątki wpłyną na ziemską atmosferę?
type: item
date: 2025-05-28T11:55:25.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: Technologia
subject: satelita
subject: satelity
subject: spacex
description: Erupcje słoneczne skracają żywotność satelitów na orbicie okołoziemskiej, zwłaszcza dużych konstelacji, takich jak Starlink firmy SpaceX. Zdaniem ekspertów może to być zarówno korzystne, jak i niepokojące.
encoded: Spis treści: Ruch na orbicie Satelitarny boom Przyspieszona deorbitacja Jeszcze nigdy nie było tak wielu satelitów krążących wokół Ziemi, jak obecnie. Według danych z maja 2025 roku, liczba aktywnych satelitów osiągnęła około 11 700. Znaczna część z nich, ponad 60%, to satelity Starlink należące do SpaceX. Ruch na orbicie Jeśli prześledzić wzrost liczby sztucznych satelitów, okaże się, że od roku 1990 liczba ta rosła o około 100 nowych satelitów co pięć lat. Według danych SatCat w 1990 roku wokół Ziemi krążyło 470 sztucznych satelitów, a w 2000 – 650. Przez kolejne pięć lat liczba to wzrosła do 900, aż do skoku w 2015 r., gdy liczba ich miała wynosić 1300. I nagle, za sprawą satelitów Starlink, w 2020 wzrosła do 2800, by w tym roku osiągnąć 11700. Co więcej, liczba ta będzie nadal rosnąć, gdyż własne konstelacje planują kolejne firmy i kraje. Niedawno Chiny ogłosiły projekt narodowej konstelacji satelitarnej, której celem jest – analogicznie do Starlinków – dostarczanie internetu satelitarnego. Jednak te wszystkie urządzenia nie są tak odporne na burze geomagnetyczne, jak byśmy chcieli. A jesteśmy nadal w bardzo żywiołowym okresie 11-letniego cyklu aktywności słonecznej. Erupcje słoneczne mogą powodować burze geomagnetyczne, które ogrzewają atmosferę naszej planety, powodując jej pęcznienie i zwiększając tarcie na satelitach. – Odkryliśmy, że w trakcie burz geomagnetycznych satelity opadają ze swojej orbity szybciej, niż miałoby to miejsce w okresie mniejszej aktywności słonecznej. Uważamy, że podczas maksimum słonecznego żywotność satelity może zostać skrócona nawet o 10 dni – twierdzi Denny Oliveira z Centrum Lotów Kosmicznych NASA Goddard w Maryland. Satelitarny boom Efekt ten staje się widoczny dopiero teraz ze względu na boom w wynoszeniu satelitów na orbitę, szczególnie przez SpaceX. Starty rakiet wynoszących Starlinki odbywają się niemal co tydzień. SpaceX planuje mieć w przyszłości ponad 30 000 satelitów na orbicie. W każdym tygodniu odnotowujemy również prz…

starlink-d38119a.jpg
width: 4096
height: 2160

W kosmosie przetestowano najdłuższy koronograf świata. Będzie wywoływał zaćmienia Słońca
type: item
date: 2025-05-13T07:19:55.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: astronomia
subject: polska
subject: satelita
subject: słońce
subject: teleskop
description: Dwa satelity mają przemieszczać się po specyficznej orbicie po to, by w odpowiednim miejscu ustawić się w formacji pozwalającej na stworzenie sztucznego zaćmienia Słońca. Misja Europejskiej Agencji Kosmicznej Proba-3 przeszła pierwszy test.
encoded: Spis treści: Czym jest koronograf Misja Proba-3 Wszechstronne urządzenie Polski wkład w misję Proba-3 Pierwszy test Na ten moment czekaliśmy już od dekady. Misja Proba-3, której pierwotnym celem było przetestowanie i udoskonalenie lotu satelitów w precyzyjnej formacji, ma też swój wymiar naukowy. I właśnie to połączenie wysokiej technologii z zebraniem trudno dostępnych danych astronomicznych sprawia, że Proba-3 jest tak ekscytującą misją. Czym jest koronograf Chodzi o skonstruowanie najdłuższego do tej pory koronografu, czyli przyrządu do badania słonecznej atmosfery. Co to takiego? Od dziecka uczymy się, że patrzenie bezpośrednio na Słońce to zły pomysł. Silne promieniowanie gwiazdy „oślepia” także aparaturę badawczą. Jeśli jednak tarcza słoneczna zostanie zasłonięta – tak jak podczas zaćmienia, gdy ukrywa się za Księżycem – naukowcy mogą bezpiecznie obserwować koronę, czyli najbardziej zewnętrzną część atmosfery Słońca. Koronograf to urządzenie, które pozwala na wywołanie sztucznego zaćmienia. Misja Proba-3 Dwa mające działać w tandemie satelity Proba-3 zostały wystrzelone z kosmodromu Centrum Kosmicznego Satish Dhawan. W kosmos wyniosła je rakieta PSLV-XL, będąca wersją rakiety Polar Satellite Launch Vehicle (PSLV) z dodatkowymi boosterami, co zapewnia większą moc i precyzyjne umieszczenie satelitów w docelowym punkcie. Trafiły na wysoce eliptyczną orbitę – 600 x 60 530 km przy nachyleniu około 59 stopni – by w odpowiednim miejscu utworzyć formację. Koszt paliwa byłby zbyt wysoki, aby utrzymać formację przez całą orbitę. Dlatego każda orbita zostanie podzielona na sześć godzin manewrów lotu formacyjnego w apogeum i resztę orbity w pasywnym bezpiecznym dryfowaniu. Mówimy o sześciu godzinach tworzenia przez Probę-3 sztucznego zaćmienia Słońca. Oczywiście to zaćmienie będzie widoczne tylko dla instrumentów koronografu, w żaden sposób nie wpłynie na to, co postrzegamy na Ziemi. Jeden z pary satelitów będzie działał jak okulter i przesłaniał tarczę słoneczną, by możl…

Proba-3orbit-bd33eac.jpg
width: 4667
height: 3500

Nowy rekord kwantowej telekomunikacji. Udało się przesłać klucz kwantowy na odległość prawie 13 tys. km
type: item
date: 2025-03-20T13:21:56.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Nauka
subject: Technologia
subject: badania naukowe
subject: chiny
subject: fizyka kwantowa
subject: internet
subject: satelita
description: Naukowcy z Chin i Republiki Południowej Afryki ustanowili najdłuższe dotychczas kwantowe połączenie satelitarne. Dzięki mikrosatelicie przesłali klucz kwantowy między punktami oddalonymi od siebie o 12,9 tys. km. To krok w stronę superbezpiecznego kwantowego internetu.
encoded: W tym artykule: Dwa zdjęcia i klucz kwantowy Bezpieczna komunikacja z użyciem satelitów Kto pierwszy będzie miał kwantowy internet? Naukowcy ustanowili kwantowe połączenie pomiędzy stacjami naziemnymi w Chinach i w Republice Południowej Afryki. Pomógł w tym mikrosatelita Jinan-1 znajdujący się na niskiej orbicie okołoziemskiej. Dzięki niemu udało się przesłać klucz kwantowy, czyli porcję informacji służącą do odkodowania danych, na rekordowo duży dystans. W przyszłości właśnie takie mikrosatelity mogą oferować kwantowy internet. Czyli superbezpieczne przesyłanie informacji, których – z uwagi na podstawowe reguły fizyki kwantowej – nie będzie można przechwycić ani zmienić. Kluczowa jest niewielka waga Jinan-1. Instrumenty naukowe na pokładzie tego mikrosatelity ważyły tylko 23 kilogramy. To dziesięć razy mniej niż sprzęt wykorzystywany w poprzednich eksperymentach tego typu. Zdaniem ekspertów w przyszłości możliwe będzie wysyłanie na orbitę za jednym razem wielu takich satelitów. Mogłyby się stać dla kwantowego internetu tym samym, co satelity Starlink firmy SpaceX dla zwykłego. Dwa zdjęcia i klucz kwantowy W eksperymencie przesłano klucz kwantowy, który utworzono z fotonów w stanie kwantowym. Posłużył do odszyfrowania dwóch zdjęć, jakie wymieniono między ośrodkami naukowym: fotografii chińskiego Wielkiego Muru i kampusu południowoafrykańskiego Uniwersytetu Stellenbosch. Klucz kwantowy przesyłano między różnymi stacjami naziemnymi i mikrosatelitą. W sumie udało się to zrobić 20 razy. Zminiaturyzowano nie tylko satelitę, ale i naziemne przekaźniki wykorzystane w testach. Wcześniej ważyły 13 ton. Teraz zaledwie po ok. 100 kg. – Chcemy udoskonalić tę technologię: od demonstracyjnej do takiej, która jest naprawdę praktyczna i użyteczna – zapowiada prof. Jian-Wei Pan z Uniwersytetu Nauki i Technologii w Chinach. A także tańsza: mikrosatelita Jinan-1 kosztował 45 razy mniej niż jego poprzednik. Bezpieczna komunikacja z użyciem satelitów Metoda bezpiecznej komunikacji, jaką…

SU-Physics-Night-Phtos-3-0d22018.jpg
width: 5389
height: 3593

Drewno jako materiał kosmiczny? Naukowcy chcą posadzić las na Marsie
type: item
date: 2025-01-29T11:53:43.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: Technologia
subject: drzewa
subject: inżynieria
subject: rośliny
subject: satelita
description: W ubiegłym roku na orbitę trafił pierwszy satelita skonstruowany częściowo z drewna. W trakcie wykładu w Centrum Badań Kosmicznych PAN stojący za tym projektem profesor Koji Murata z Uniwersytetu w Kioto wyjaśniał, dlaczego drewno może zastąpić aluminium i być surowcem powszechnie używanym w misjach kosmicznych.
encoded: Spis treści: Od pierwszych narzędzi do kosmicznych habitatów Kosmiczne drewno Beztlenowa konserwacja Pozaziemskie lasy LignoSat, pierwszy na świecie drewniany satelita został opracowany przez naukowców z Uniwersytetu w Kioto we współpracy z firmą Sumitomo Forestry. Wystrzelony w kosmos w listopadzie 2024 roku dotarł na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS). Miesiąc później, w grudniu 2024 roku, został umieszczony na orbicie okołoziemskiej. Ma tam spędzić pół roku, co pozwoli ocenić, jak sprawuje się w kosmosie materiał kompletnie nie kojarzący się ze statkami kosmicznymi. Bo jeśli opanujemy wykorzystywanie w kosmosie materiałów odnawialnych, otworzy się przed nami całkiem nowa ścieżka rozwoju ludzkiej obecności poza Ziemią. – Jeśli gospodarka leśna będzie prowadzona w sposób racjonalny i zrównoważony, drzewa można sadzić i wycinać w nieskończoność. To zapewnia stałą dostawę materiału. Innymi słowy – sięgamy do źródeł odnawialnych, a nie zasobów nieodnawialnych, jak minerały czy metale – tłumaczył w trakcie wykładu profesor Koji Murata. Od pierwszych narzędzi do kosmicznych habitatów Koji Murata, lider projektu LignoStella, którego częścią jest drewniany satelita, jest profesorem w Katedrze Nauk o Lesie i Biomateriałach na Wydziale Rolnictwa Uniwersytetu w Kioto. Jego zainteresowania badawcze obejmują naukę o biomateriałach, ze szczególnym uwzględnieniem właściwości drewna i jego potencjalnych zastosowań w inżynierii kosmicznej. Zdaniem naukowca, drewno jest materiałem nierozerwanie związanym z rozwojem naszego gatunku. Pierwsze drzewopodobne rośliny pojawiły się na Ziemi już 400 milionów lat temu. 200 milionów lat temu rosły już miłorzęby, a 50 milionów lat późnej pierwsze drzewa iglaste. Obok kamienia, drewno było najczęściej używanym surowcem do wyrobu prostych narzędzi i budowania schronień. Zaczęło się to, gdy nasi ewolucyjni przodkowie rozwinęli się na tyle, by samodzielnie tworzyć swoje otoczenie. Przez wieki z drewna budowano z domy, łodzie, nawet pierwsze sa…

drewniany-satelita-1-8ec8e24.jpg
width: 4032
height: 2467

Najmniejszy polski satelita poleciał w kosmos. Jest dziełem studentów Akademii Górniczo-Hutniczej
type: item
date: 2025-01-15T14:29:07.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: Technologia
subject: kraków
subject: polska
subject: satelita
subject: studenci
description: Ma wielkość 5 x 5 x 5 centymetrów i nosi imię HYPE. Dzieło studentów z Koła Naukowego SatLab Akademii Górniczo-Hutniczej (AGH), wspieranych przez Centrum Technologii Kosmicznych AGH jest już na orbicie. Ten niewielki satelita, w standardzie PocketQube, jest najmniejszym urządzeniem tego typu wyprodukowanym w Polsce.
encoded: Spis treści: Małe, lecz wielkie urządzenie Im mniejsze, tym bardziej skomplikowane Coraz bardziej kosmiczny Kraków We wtorek 14 stycznia rakieta Falcon 9 SpaceX, realizująca misję Transporter 12, wyniosła na orbitę 131 satelitów. Wśród nich absolutne kosmiczne maleństwo – zaprojektowanego i zbudowanego przez polskich studentów nanosatelitę HYPE. Jest to sześcian podobnej wielkości co drewniane klocki dla dzieci. Raptem 5 x 5 x 5 cm! Już dzisiaj satelita znajdzie się na orbicie docelowej, na wysokości 525 km nad powierzchnią Ziemi. Jak wyjaśnia Jan Rosa, członek zarządu SatLab AGH, w ciągu 5–10 dni HYPE zostanie oddzielony od statku D-Orbit i wypuszczony w przestrzeń kosmiczną. Po oddaleniu się od innych satelitów nastąpi rozłożenie anten i selfie sticka, a następnie uruchomienie podsystemów. Małe, lecz wielkie urządzenie HYPE posiada spektrometr umożliwiający prowadzenie obserwacji Ziemi. Przy jego pomocy można ocenić poziom zanieczyszczenia światłem, monitorować emisję pyłów wulkanicznych oraz badać zmiany w obszarach leśnych. Dane te mogą być wykorzystywane do modelowania wpływu aktywności wulkanicznej na środowisko i zdrowie ludzi, a także do oceny skuteczności ochrony lasów. Projekt ma walory edukacyjne i technologiczne, pomagając studentom rozwijać umiejętności analizy danych przestrzennych i spektroskopii. Ciekawym elementem misji jest miniaturowa kamera zamontowana na składanym ramieniu. Kamera będzie rejestrować obrazy wyświetlane na ekranie satelity, na który przesyłane będą grafiki ze stacji naziemnej. Ma to na celu promowanie polskich osiągnięć technologicznych oraz popularyzację nauki. „Cel był bardzo ambitny. Opieraliśmy się na własnej wiedzy, testach, licznych materiałach naukowych i konsultacjach. Tworzenie HYPE to piękna przygoda, która pokazała, jak dzięki determinacji można w krótkim czasie zdobyć ogromną wiedzę i doświadczenie. Projekt nie byłby możliwy bez pracy zespołowej” – podkreśla w komunikacie prasowym Paweł Rapta, jeden z twórców satelity.…

Najmniejszy-polski-satelita-d8a428a.jpg
width: 2048
height: 1364

NATO chce zbudować system internetu satelitarnego, by uniezależnić się od Elona Muska
type: item
date: 2025-01-10T15:14:00.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Technologia
subject: Elon Musk
subject: internet
subject: satelita
description: Już nie po dnie morskim, tylko z orbity. Lękając się niszczenia łączy internetowych w coraz bardziej niepewnym świecie, NATO sfinansuje nowy projekt mający przenieść krytyczną infrastrukturę internetową w kosmos. Ma to ją uchronić przed zakusami speców od wojny hybrydowej.
encoded: Spis treści: 99% międzynarodowej transmisji internetowej Zerwane światłowody na Bałtyku Odebrać moc Muskowi Internet NATO jeszcze w tym roku? Według danych z 2023 roku, na świecie istnieje 529 aktywnych lub będących w budowie podmorskich sieci kablowych, które łączą kontynenty i wyspy, tworząc globalną sieć komunikacyjną. Ich łączna długość przekracza 1,3 miliona kilometrów, co odpowiada ponad 30-krotności obwodu Ziemi. 99% międzynarodowej transmisji internetowej Podwodne kable wykorzystują światłowody do przenoszenia ogromnych ilości danych na duże odległości przy minimalnej utracie informacji. Są absolutnie kluczowe dla przesyłania danych. Odpowiadają za około 99% międzynarodowej transmisji internetowej. Zostały zaprojektowane tak, by wytrzymać trudne warunki na dnie oceanicznym, takie jak zmiany ciśnienia, korozja czy kontakt z fauną morską. Kilka z najważniejszych podmorskich kabli to: APCN-2 (Asia Pacific Cable Network-2): łączy kraje Azji Wschodniej, takie jak Chiny, Japonia, Korea Południowa, Malezja, Singapur i Filipiny. TPE (Trans-Pacific Express): łączy Chiny, Koreę Południową, Tajwan i USA, zapewniając szybkie połączenia transoceaniczne. EAC-C2C (East Asia Crossing – City-to-City Cable System): sieć łącząca kraje Azji Wschodniej, takie jak Chiny, Japonia, Korea Południowa i Singapur. Internet, dający możliwość szybkiej wymiany informacji, jest podstawą współczesnego świata. Dlatego ten, kto chce wprowadzić chaos, będzie myślał o zakłóceniu działania tej infrastruktury. Ataki i „nieszczęśliwe wypadki” zdarzają się coraz częściej. Szacuje się, że rocznie zrywanych jest od 100 do 150 kabli, głównie z powodu wypadków z udziałem sprzętu rybackiego lub kotwic ciągniętych po dnie morskim. Zerwane światłowody na Bałtyku Istnieje również rosnące ryzyko sabotażu. W listopadzie 2024 r. dwa podmorskie kable internetowe zostały zerwane na obszarze Morza Bałtyckiego. Choć rządy europejskie unikały bezpośredniego wskazywania palcem na którykolwiek kraj, większość uznała…

internet-satelitarny-nato-79ce59c.jpg
width: 1000
height: 666

Teleskop polskiej firmy Scanway trafi na orbitę Księżyca. Będzie poszukiwał surowców
type: item
date: 2025-01-08T09:39:12.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: obserwacje
subject: polska
subject: satelita
subject: teleskop
description: Wrocławska firma Scanway podpisała kontrakt z amerykańską Intuitive Machines na budowę teleskopu do obserwacji powierzchni Księżyca. Teleskop trafi na pokład pierwszego satelity z księżycowej konstelacji telekomunikacyjnej, tworzonej przez Amerykanów w ramach inicjatywy Lunar Data Network. Projekt ma na celu stworzenie infrastruktury telekomunikacyjnej wokół naszego naturalnego satelity oraz zbadanie jego powierzchni pod kątem zasobów naturalnych.
encoded: Spis treści: Komunikacja księżycowa Szybka i sprawdzona technologia W poszukiwaniu surowców księżycowych – To wyjątkowo szybki projekt. Rozmowy z amerykańską firmą rynku kosmicznego Intuitive Machines rozpoczęliśmy około trzech miesięcy temu. Zamówienie na budowę teleskopu podpisaliśmy pod koniec grudnia. Samo urządzenie mamy dostarczyć latem 2025 roku, a satelita z naszym teleskopem trafi na orbitę księżycową pod koniec tego roku. Takie tempo możliwe jest tylko dzięki prywatyzacji sektora kosmicznego i praktykom określanym jako Space 4.0, czyli m.in. masowo produkowanym podzespołom urządzeń kosmicznych – wyjaśnia Jędrzej Kowalewski, prezes Scanway SA. Komunikacja księżycowa Lunar Data Network to przedsięwzięcie amerykańskiej firmy Intuitive Machines. Realizowane jest w ramach kontraktu z NASA i szeroko pojętego programu Artemis, czyli powrotu ludzkości na Księżyc. Seria księżycowych satelitów telekomunikacyjnych ma umożliwić zarówno zbieranie danych z powierzchni Księżyca oraz ich przesyłanie na Ziemię, jak również poprawną i sprawną komunikację między nowymi lunonautami. Jednym z pierwszych elementów tej infrastruktury będzie satelita wyposażony w teleskop skonstruowany właśnie przez Scanway. – Ten teleskop to jeden z naszych sztandarowych produktów. Jest urządzeniem bazującym na naszych rozwiązaniach już sprawdzonych w kosmosie, co oznacza, że ma tzw. flight heritage. Między innymi to utorowało nam drogę do kontraktu z Intuitive Machines. Amerykanie stawiają na relatywnie tanie, szybko konstruowane satelity czy lądowniki. To wysokie tempo można uzyskać właśnie używając podzespołów sprawdzonych i produkowanych w krótkim czasie – twierdzi Jędrzej Kowalewski. Szybka i sprawdzona technologia Flight heritage (dosłownie „dziedzictwo lotu”), o którym wspomniał prezes Scanway SA to termin używany w przemyśle kosmicznym i lotniczym. Odnosi się do komponentów, systemów lub technologii, które zostały już wcześniej przetestowane i sprawdzone w warunkach lotu w przestrzeni ko…

teleskop-scanway-1-87f58f2.png
width: 1920
height: 1080

Pierwszy satelita wykonany z drewna poleciał w kosmos
type: item
date: 2024-11-05T15:00:44.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: kosmos
subject: satelita
subject: satelity
subject: Space X
description: Dzisiaj rano rakieta Falcon 9 wyniosła w kosmos pierwszego na świecie drewnianego satelitę. Został on zbudowany przez japońskich naukowców w ramach nowatorskiego testu. Jego celem jest sprawdzenie możliwości wykorzystania drewna w eksploracji Księżyca i Marsa.
encoded: Surowce odnawialne w kosmosie Tradycyjna japońska technologia Satelita bardzo ekologiczny LignoSat – taką nazwę nadano satelicie opracowanemu przez badaczy z Uniwersytetu w Kioto i firmę Sumitomo Forestry. Został on zbudowany z wyjątkowo nietypowego jak na warunki kosmiczne materiału. „Lignum” to po łacinie drewno. Urządzenie jest wielkości dłoni i ma za zadanie zademonstrować kosmiczny potencjał tego odnawialnego surowca. Satelita właśnie leci w kierunku Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). Zostanie wypuszczony na orbitę na wysokości około 400 kilometrów nad Ziemią. Czyli na takiej samej, na jakiej porusza się ISS. Surowce odnawialne w kosmosie Takao Doi, zasłużony astronauta i pracownik Uniwersytetu w Kioto podkreśla, że właśnie drewno może stać się najlepszym materiałem do rozpoczęcia kolonizacji innych planet. – Dzięki drewnu, materiałowi, który możemy sami wyprodukować, będziemy mogli budować domy, mieszkać i pracować w kosmosie już na zawsze – mówił na konferencji prasowej Takao Doi. – Samoloty z początku XX wieku były wykonywane z drewna. Dlaczego nie możemy nie wypróbować tego materiału do budowy satelity – przekonywał profesor nauk leśnych Uniwersytetu Kioto, Koji Murata. Ten innowacyjny projekt prowadzony jest we współpracy z NASA. Drewno, w tym przypadku magnolia, zostało wybrane ze względu na stabilność w kosmosie, biodegradowalność oraz potencjalne korzyści ekologiczne. Tradycyjna japońska technologia Honoki to rodzaj drzewa magnolii pochodzącego z Japonii, tradycyjnie używanego do produkcji osłon mieczy. Naukowcy odkryli, że najlepiej nadaje się ono do wykorzystania na statkach kosmicznych po 10-miesięcznym eksperymencie na pokładzie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. LignoSat został wykonany z honoki przy użyciu tradycyjnej japońskiej techniki rzemieślniczej, bez śrub i kleju. Twórcy drewnianego satelity mają bardzo ambitny plan sadzenia drzew na Księżycu i Marsie. W ramach projektu LignoStar naukowcy rozważają długoterminowe działania ekologiczne…

GOCB0wfaIAAsZE4-a88d918.jpg
width: 4096
height: 2104

Pomoc z kosmosu. Naukowcy CBK PAN i firma Iceye wspierają działania ratownicze na południu Polski
type: item
date: 2024-09-17T11:01:22.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: Technologia
subject: powódź
subject: satelita
subject: satelity
description: Przez południe Polski przetacza się niszczycielska powódź. Walka z żywiołem nie jest łatwa, a woda zalewa kolejne miejscowości. Służby ratunkowe otrzymały wsparcie z nieoczywistej, bo kosmicznej strony. Mowa o radarowych satelitach ICEYE oraz metodach wypracowanych przez Centrum Informacji Kryzysowej CBK PAN. Wspólnie co kilka godzin dostarczają dane satelitarne do zastosowań operacyjnych.
encoded: Spis treści: Radar widzi więcej Szybka ścieżka dostępu Eksperyment, który działa Teledetekcja w zarządzaniu kryzysowym „W związku z pogarszającą się sytuacją Centrum Informacji Kryzysowej będące częścią Centrum Badań Kosmicznych PAN uruchomiło w piątek 13 września specjalny monitoring satelitarny sytuacji powodziowej. Pozwala on wykryć miejsca, gdzie woda wystąpiła z koryt rzecznych i pojawiają się rozlewiska. Działania prowadzone są we współpracy z polsko-fińską firmą Iceye, twórcą największej cywilnej konstelacji satelitów radarowych obserwujących Ziemię. Co kilka godzin dane i raporty są dostarczane Państwowej Straży Pożarnej, centrom zarządzania kryzysowego oraz IMGW-PIB” – poinformowało w niedzielę 15 września Centrum Badań Kosmicznych PAN. Rafał Modrzewski, współzałożyciel i prezes Iceye dodał: „Wszystkie satelity radarowe ICEYE zostały skierowane do obserwacji sytuacji kryzysowej na południu Polski. Nasi analitycy współpracują z Centrum Informacji Kryzysowej Centrum Badań Kosmicznych PAN, opracowując zbierane dane i dostarczając informacje Instytutowi Meteorologii i Gospodarki Wodnej, Państwowej Straży Pożarnej i innym służbom działającym na zalewanych terenach. Działamy!” Radar widzi więcej – Dzięki konstelacji satelitów radarowych Iceye otrzymujemy szeroki obraz rozkładu powodzi. Satelity radarowe są tu o tyle istotne, że pozwalają obserwować powierzchnię Ziemi poprzez chmury. A te zwykle towarzyszą powodziom i uniemożliwiają pracę satelitom optycznym. Radar nie ma tych ograniczeń – wyjaśnia dr Jakub Ryzenko, kierownik Centrum Informacji Kryzysowej CBK PAN. Nowe dane dostarczane są co godzinę. Następnie trafiają do miejscowych ośrodków walczących z powodzią. Mowa nie tylko o straży pożarnej, ale również o urzędach wojewódzkich i miejskich. Wszędzie tam, gdzie potrzebna jest szeroka informacja o zasięgu i rozwoju rozlewisk. Miejscowi specjaliści konfrontują obraz ze swoim wyobrażeniem o sytuacji oraz uzupełniają go o raporty terenowe pozyskane z góry, np. z …

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/09/Klodzko20240913T0000-20240916T0916Iceyewodatopo90kv1-6647d74.jpg
width: 4960
height: 3507

Zagadka upadku Wyspy Wielkanocnej rozwiązana. Klucz tkwił w polach uprawnych
type: item
date: 2024-06-21T14:00:09.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: chile
subject: rolnictwo
subject: satelita
subject: Wolny czas
subject: wyspa wielkanocna
description: Do kryzysu wśród społeczności Wyspy Wielkanocnej nie przyczyniło się przeludnienie, zbyt intensywne rolnictwo i brak zasobów, ale przybycie Europejczyków. Takie ustalenie było możliwe między innymi dzięki sztucznej inteligencji.
encoded: W tym artykule: Upadek Wyspy Wielkanocnej – pora obalić mit Satelitą w pola Rapanujczyków. Klucz do zrozumienia zagadki Kamienne pola Wyspy Wielkanocnej Wyspa Wielkanocna (Rapa Nui) jest jedną najbardziej odosobnionych wysp na świecie o powierzchni około 160 km kw. To tyle co obszar Częstochowy. Znajduje się w południowym rejonie Pacyfiku. Od najbliższych wysp i lądów dzielą ją tysiące kilometrów – ponad 2 tys. km od Wysp Pitcairn w Polinezji i 3,7 tys. km od Santiago de Chile w Ameryce Południowej. A jednak w tak odosobnionym miejscu wykształciła się kultura, którą podziwiamy do dziś. Chyba nie ma osoby, która nie kojarzyłaby monumentalnych wielotonowych posągów moai wykonanych z kamienia. Zapewne przedstawiały przodków. Upadek Wyspy Wielkanocnej – pora obalić mit Od lat popularne było przekonanie, że pierwsi Europejczycy, którzy dotarli na Wyspę Wielkanocną w XVIII wieku zastali obraz nędzy i rozpaczy. Pola miały być nieurodzajne i wyeksploatowane, z kolei jej mieszkańcy cierpieli głód. Taki obraz przedstawiła hollywoodzka produkcja „Rapa Nui” z 1994 roku. W ostatnich latach przybywa dowodów, że nie jest to prawda. Tym razem zespół badaczy z USA i z Wyspy Wielkanocnej opublikował artykuł na łamach „Science Advances”, na potrzeby którego wykorzystano zobrazowania satelitarne w podczerwieni i… sztuczną inteligencję. Satelitą w pola Rapanujczyków. Klucz do zrozumienia zagadki Wnioski badaczy są bardzo ciekawe. Eksperci zmapowali pola uprawne na całej wyspie. W ten sposób doszli do wnioski, że populacja Rapa Nui przed kontaktem z Europejczykami była znacznie mniejsza niż sądzono. Pola były w stanie wyżywić mniej niż 4000 osób. Tymczasem ze wcześniejszych analiz wynikało, że w czasach prekolonialnych mieszkało tam aż 17 tys. osób. To oczywiste, że przy tak dużym zapotrzebowaniu na żywność po prostu by jej nie starczyło dla wszystkich. Skąd przybyli pierwsi ludzie na Wyspę Wielkanocną? Rośliny pomogły rozwiązać zagadkę Naukowcy przebadali najstarsze znane rośliny uprawn…

zagadka-upadku-wyspy-wielkanocnej-rozwiazana-naukowcy-dlugo-sie-mylili-d0fba17.png
width: 1200
height: 630

Czy Rosjanie szykują nam prawdziwe gwiezdne wojny? Rosyjska broń antysatelitarna budzi poważne obawy
type: item
date: 2024-06-11T08:04:05.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: broń
subject: kosmos
subject: rosja
subject: satelita
subject: satelity
subject: Społeczeństwo
subject: wojna
description: Rada Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych nie przyjęła historycznej rezolucji dotyczącej wyścigu zbrojeń w przestrzeni kosmicznej z powodu weta Federacji Rosyjskiej. Tymczasem Pentagon ostrzega, że Rosja opracowuje „masową” broń jądrową, która ma zostać wysłana w kosmos. Czy traktat o zakazie prób broni nuklearnej z czasów zimnej wojny przestaje nas chronić?
encoded: W tym artykule: Rosja wetuje rezolucję ONZ Broń antysatelitarna Rosji Prawo obowiązujące w kosmosie Dlaczego Rosja może blokować ONZ? Historyczne testy jądrowe w kosmosie Skutki eksplozji 16 maja 2024 r. Rosja wystrzeliła na niską orbitę okołoziemską satelitę, który może przenosić broń zdolną do niszczenia innych satelitów – poinformował 21 maja rzecznik amerykańskiego Departamentu Obrony. Rosyjski satelita trafił na tę samą orbitę, co amerykański satelita USA-314, wyniesiony 26 kwietnia 2021 roku. USA-314 to elektrooptyczny satelita rozpoznawczy KH-11, działający na rzecz Narodowego Biura Rozpoznania (National Reconnaissance Office). Rosja wetuje rezolucję ONZ Zaledwie kilka tygodni wcześniej, w trakcie kwietniowego spotkania Rady Bezpieczeństwa ONZ, przedstawiciele Federacji Rosyjskiej zawetowali projekt rezolucji. Miała ona potwierdzić postanowienia Traktatu o Przestrzeni Kosmicznej, zakazującego umieszczania broni jądrowej lub innej broni masowego rażenia w kosmosie. – Rosja zachowuje się jak szachista, który, nie mogąc wygrać inaczej, przewraca szachownicę – komentuje dr Bartosz Malinowski, specjalista ds. prawa kosmicznego Centrum Badań Kosmicznych PAN. Jeszcze przed wojną w Ukrainie było wiadomo, że Rosja dysponuje bronią antysatelitarną. Mowa o pociskach ASAT. Kreml skutecznie przetestował je w 2020 roku, niszcząc satelitę Kosmos 2543. Pocisk rozbił urządzenie na tysiące kawałków, które zagroziły Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Będą problemem dla misji kosmicznych jeszcze przez długi czas. Broń antysatelitarna Rosji Natomiast stosunkowo niedawno okazało się, że tuż przed atakiem na Ukrainę Rosja wystrzeliła satelitę Kosmos 2553. Jest przeznaczony do testowania uzbrojenia zdolnego do niszczenia satelitów przy użyciu broni nuklearnej – poinformował „Wall Street Journal”. Powołał się przy tym na amerykańskich urzędników i ekspertów. Czy bomba atomowa może jednak uratować Ziemię przed asteroidą? Wyniki najnowszych badań NASA dają nadzieję na skuteczną obronę …

czy-rosjanie-szykuja-nam-prawdziwe-gwiezdne-wojny-rosyjska-bron-antysatelitarna-budzi-powazne-obawy-ryc-getty-images-2196510.jpg
width: 2123
height: 1413

10 lat Lema na orbicie. Pierwszy polski satelita naukowy wciąż działa
type: item
date: 2023-11-21T14:30:35.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: badania naukowe
subject: Edukacja
subject: kosmos
subject: obserwacje
subject: satelita
subject: wszechświat
description: Równo 10 lat temu z rosyjskiego kosmodromu Dombarowskij wystartowała rakieta Dniepr, będąca zmodyfikowanym pociskiem balistycznym. Na jej pokładzie znajdował się niewielki sześcian wypakowany aparaturą naukową. Nosił zacne imię „Lem” i był pierwszym polskim satelitą naukowym. Po dekadzie na orbicie Lem wciąż łączy się z Ziemią.
encoded: W tym artykule: 10 lat pomiarów Lema Historia pierwszego polskiego satelity naukowego Duży sukces projektu BRITE Lem to kosmiczna kostka. CubeSat o wymiarach 20 x 20 x 20 cm. Jego podstawowym instrumentem badawczym jest teleskop o średnicy zaledwie 30 mm, ogniskowej 70 mm i stosunkowo szerokim polu widzenia (24 stopnie). To wystarczyło, by przez dekadę na orbicie niewielki polski satelita dokonał aż sześciu milionów obserwacji gwiazd jaśniejszych i gorętszych od Słońca. 10 lat pomiarów Lema Dzięki Lemowi i drugiemu satelicie z konstelacji BRITE, polscy naukowcy badali mechanizmy transportu energii i momentu pędu działające we wnętrzach najgorętszych gwiazd. – Lem dostarczył około sześciu milionów pomiarów z ponad 200 gwiazd różnego rodzaju. W tym gwiazd podwójnych, gwiazd gorących, chłodnych, pulsujących, gwiazd magnetycznych, z wiatrami i wielu innych. Było tego tak dużo, że nie potrafię wybrać obiektywnie najcenniejszych zebranych dzięki niemu danych – mówi profesor Gerald Haendler z Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika PAN. To instytucja, która wraz z Centrum Badań Kosmicznych PAN tworzyła konsorcjum polskiej części systemu BRITE. Bo Lem to tylko jeden z pięciu satelitów składających się na kanadyjsko-austriacko-polską konstelację BRITE (ang. BRIght Target Explorer, czyli Badacz Jasnych Obiektów). – Dla mnie samego najcenniejsze były te dane dotyczące gorących i pulsujących gwiazd. Dzięki możliwościom Lema dowiedzieliśmy się, jak szalenie skomplikowane są i jak wiele jeszcze musimy się o nich nauczyć – dodaje naukowiec. Historia pierwszego polskiego satelity naukowego Autorem pomysłu na międzynarodową konstelację, a także planu naukowego i planów realizacji satelitów serii BRITE, był profesor Sławomir Ruciński, polski astronom wykładający na Uniwersytecie w Toronto. Polską część projektu, czyli nanosatelity Lem i Heweliusz, sfinansowało Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Koszt opiewał na 16 mln złotych. Natomiast nazwy wyłoniono w konkursie. Nad…

satelita-lem-238ba5e.jpg
width: 3414
height: 2270

W Serbii odkryto wielkie ufortyfikowane osady sprzed ponad 3000 lat. Rozwiązano zagadkę ich sukcesu
type: item
date: 2023-11-15T11:46:41.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: odkrycia archeologiczne
subject: samoloty
subject: satelita
subject: serbia
subject: Wolny czas
description: Sto osad, z których część była olbrzymia i ufortyfikowana z pomocą rowów i drewnianych umocnień, namierzyli archeolodzy w Serbii wzdłuż rzeki Cisy. Istniały od 1500 do 1200 lat p.n.e. Osady wykryto z pomocą zdjęć satelitarnych.
encoded: W tym artykule: Satelita, samolot i łopata – od szczegółu do ogółu Osady z epoku brązu w zasięgu wzroku Rozległa sieć handlowa Osadnikom pomógł klimat, ale nadszedł kres Archeologia z lotu ptaka To odkrycie to dla archeologów spore zaskoczenie. Do tej pory uważano, że po 1600 roku p.n.e. w rejonie Serbii upadły ośrodki władzy i opuszczono osady. Epoka brązu na tym obszarze miała nie skrywać większych zagadek. Tymczasem dzięki wykorzystaniu zdjęć satelitarnych i rekonesansu lotniczego naukowcom udało się namierzyć nieznane do tej pory osady. Międzynarodowy zespół badaczy z Serbii, Irlandii, Słowenii i Portugalii opublikował właśnie wyniki analiz w czasopiśmie naukowym „Plos One”. Satelita, samolot i łopata – od szczegółu do ogółu Archeolodzy skupili się na analizie regionu, który do tej pory był słabo rozpoznany. Domyślnie uważano, że w pradziejach niewiele się tam działo. Pod lupę wzięto obszar dorzecza Cisy na ponad 100-kilometrowym odcinku w północno-wschodniej Serbii. Najpierw badacze przeanalizowali zobrazowania satelitarne z Google Maps. Już na nich dostrzegli na polach uprawnych ślady, które wskazywał na to, że pod nimi skrywają się dawne konstrukcje. Zboża mają inny kolor lub wysokość tam, gdzie kiedyś były domy, rowy, zabudowania. Bywa, że te różnice bardzo wyraźnie rysują się i są widoczne z lotu ptaka. Tam też było w tym przypadku. W tak wytypowanych miejscach eksperci wykonali naloty samolotem, z którego zrobili zdjęcia „podejrzanych” miejsc. Ostatnią częścią prac terenowych były wykopaliska wykonane w ograniczonym zakresie Osady z epoku brązu w zasięgu wzroku Okazało się, że wzdłuż Cisy 1500–1200 lat p.n.e. istniały wielkie osady. Część z nich była chroniona przez pojedyncze, okrągłe w planie wały lub drewniane fortyfikacje. W czasie badań terenowych w obrębie osad udało się pozyskać fragmenty naczyń ceramicznych. To na ich podstawie i badań radiowęglowych szczątków kostnych możliwe było określenie wieku domostw. Osady znajdowały się na obszarze 8 tys. k…

w-serbii-odkryto-wielkie-ufortyfikowane-osady-sprzed-ponad-3000-lat-rozwiazano-zagadke-ich-sukcesu-78e6aa8.png
width: 2100
height: 1181

Dwa nowe polskie satelity na orbicie! Jeden testuje ogniwa perowskitowe, drugi sztuczną inteligencję
type: item
date: 2023-11-13T10:16:07.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: energia słoneczna
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: polska
subject: satelita
subject: satelity
description: To było kosmicznie wyjątkowe Święto Niepodległości. W sobotę, 11 listopada należąca do firmy SpaceX rakieta Falcon 9 wyniosła na orbitę ładunek, wśród którego znalazły się dwa polskie satelity.
encoded: W tym artykule: Orbitalny test perowskitów z Polski Gliwicki satelita w kosmosie Polska sztuczna inteligencja we włoskim pojeździe Polski sektor kosmiczny W sobotni wieczór z bazy Vandenberg wystartowała rakieta Falcon 9, wynosząca na orbitę szereg małych satelitów, tzw. cubesatów. Wśród nich znalazły się dwie polskie jednostki oraz pojazd transferowy, do którego Polacy przygotowali nowoczesny komputer pokładowy Antelope. W kosmos trafił kolejny satelita obserwacyjny wrocławskiej firmy SatRev. Stork-7 wyposażony jest w 28 ogniw perowskitowych firmy Saule Technologies. Po raz pierwszy w historii przełomowe, opracowane przez dr Olgę Malinkiewicz ogniwa perowskitowe zostaną przetestowane w warunkach kosmicznych. Za skonstruowanie, oprogramowanie, wyniesienie i operację satelity na orbicie odpowiada firma SatRev. Orbitalny test perowskitów z Polski – Wierzę, że ta misja potwierdzi odporność ogniw perowskitowych Saule Technologies na promieniowanie kosmiczne, co wykazały już badania w laboratorium. To idealne źródło zasilania w kosmosie z wielu powodów – komentuje dr Olga Malinkiewicz, CEO Saule Technologies. – Ogniwa perowskitowe są znacznie lżejsze od ogniw tradycyjnych, co jest niezwykle istotne, biorąc pod uwagę koszt transportu każdego kilograma na orbitę. Są elastyczne, więc można je upakować w niewielkiej przestrzeni. Z kolei dzięki temu, że są drukowane cyfrowo, mogą przybierać dowolne kształty. To oznacza, że można w maksymalnym stopniu wykorzystać dostępne powierzchnie do wytwarzania prądu – dodaje dr Malinkiewicz. W trakcie misji ogniwa perowskitowe firmy Saule Technologies będą stale monitorowane. Dane dotyczące prądu, natężenia światła słonecznego i temperatury będą regularnie przesyłane do stacji naziemnych, umożliwiając analizę pracy ogniw w czasie rzeczywistym. Zdaniem Viveka Babu, dyrektora ds. kosmonautyki w Saule Technologies, ta misja otwiera nowe perspektywy dla ultracienkich rozwiązań energetycznych w przemyśle kosmicznym. Gliwicki satelita w kosmos…

dwa-nowe-polskie-satelity-na-orbicie-jeden-testuje-ogniwa-perowskitowe-drugi-sztuczna-inteligencje-ryc-kp-labs-e31d93d.jpg
width: 1920
height: 1080

Jedno z najstarszych jezior na świecie skrywa sekret. Dlaczego ma tak dziwne kolory?
type: item
date: 2023-11-06T11:04:14.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Edukacja
subject: ekologia
subject: jeziora
subject: Onet
subject: przyroda
subject: satelita
subject: wenezuela
subject: zanieczyszczenie środowiska
description: Fotografia zrobiona w ramach misji Copernicus Sentinel-2 pokazuje jeden z najbardziej wyjątkowych akwenów świata – wenezuelskie jezioro Maracaibo. Jego wody mają niezwykły odcień jadeitu.
encoded: W tym artykule: Historia ukryta w wodzie Najpiękniejsze jezioro świata? Wszystkie kolory zanieczyszczeń Największe jezioro w Polsce, czyli Śniardwy, ma niecałe 114 km kw. I chociaż bywa nazywane „mazurskim morzem”, daleko mu do innych wielkich akwenów. Jednym z takich olbrzymów jest wenezuelskie jezioro Maracaibo. Jego powierzchnia to aż 13 500 km kw. – czyli jest od Śniardw prawie 120 razy większe! I tylko nieco mniejsze niż całe województwo lubuskie. Jezioro Maracaibo to największy naturalny zbiornik wodny w Ameryce Południowej. Leży bardzo blisko Zatoki Wenezuelskiej, z którą łączy go tylko niewielka cieśnina. Maracaibo bywa uznawane za lagunę – czyli fragment morza odcięty od reszty przez kawałek lądu. Ten potężny zbiornik zasilają również rzeki. Największa z nich to Catatumbo. Historia ukryta w wodzie Jezioro Maracaibo – poza tym, że jest ogromne – to również jeden z najstarszych akwenów na kuli ziemskiej. Powstało 36 mln lat temu, czyli na długo przed tym, jak na Ziemi pojawił się człowiek. Jego istnienie to efekt zapadnięcia się uskoków i wypiętrzenia Andów, do którego doszło w późnym eocenie. Od tego czasu kotlinę zalewała na zmianę słona woda morska i słodka woda przynoszona przez rzeki. Pod koniec ostatniego zlodowacenia do Maracaibo spłynęło tak dużo wody, że zbiornik zyskał na pewien czas bezpośrednie połączenie z Oceanem Atlantyckim. Dzisiaj akwen leży między dwoma dużymi miastami. Jedno, na zachód od cieśniny, to Maracaibo, drugie co do wielkości miasto Wenezueli (po stolicy kraju Caracas). Na wschodzie z kolei, poniżej cieśniny, znajduje się Cabimas. Oba miasta związane są z przemysłem naftowym. Stanowią ważne ośrodki wydobycia ropy. I jednocześnie – wyjaśnienie zagadkowego zdjęcia zrobionego z orbity. Najpiękniejsze jezioro świata? W listopadzie 2023 r. Europejska Agencja Kosmiczna opublikowała zdjęcie Maracaibo z sierpnia tego roku. Powstało dzięki satelicie Sentinel-2 – jednemu z dwóch satelitów wchodzących w skład misji realizowanej w ramach progr…

jedno-z-najstarszych-jezior-na-swiecie-skrywa-sekret-dlaczego-ma-tak-dziwne-kolory-fot-contains-modified-copernicus-sentinel-data-2023-processed-by-esa-cc-by-sa-3-0-igo-pelne-zdjecie-ponizej-8e60444.jpg
width: 3000
height: 1499

Śmiecisz w kosmosie? Zapłacisz na Ziemi. Wymierzono pierwszą w historii karę finansową za zaśmiecanie nieba
type: item
date: 2023-10-04T10:49:52.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Technologia
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: satelita
subject: satelity
subject: śmieci
description: Firma, która nie zadbała o prawidłowe pozbycie się swojego satelity, ma zapłacić 150 tys. dol. Przełomową grzywnę nałożyła w poniedziałek amerykańska Federalna Komisja Łączności.
encoded: W tym artykule: Jak umierają satelity Góry kosmicznych śmieci Satelita jaśniejszy od gwiazd Coraz ciaśniej na orbicie To pierwsza kara dla firmy, która zlekceważyła zalecenia dotyczące prawidłowego pozbycia się niedziałającego już satelity. Otrzymała ją spółka Dish Network, amerykański operator telewizji cyfrowej i satelitarnej. Federalna Komisja Łączności (ang. Federal Communications Commission, FCC) nałożyła grzywnę za niezgodną z zaleceniami deorbitację satelity EchoStar-7. EchoStar-7 to satelita komunikacyjny, wystrzelony w kosmos w lutym 2002 roku. Satelita został umieszczony na orbicie geostacjonarnej, 36 tys. km nad Ziemią. Na orbicie geostacjonarnej pracują m.in. satelity telekomunikacyjne i telefonii satelitarnej. Ten obszar kosmosu jest kluczowy dla systemów łączności wykorzystywanych na Ziemi. Jak umierają satelity W 2012 roku, dziesięć lat po rozpoczęciu pracy przez EchoStar-7, jego operator zgodził się przyjąć plan pozbycia się tego satelity, gdy ten wyjdzie już z użytku. Ustalono, że po skończeniu misji satelita trafi na tzw. orbitę cmentarną. „Punkt Nemo” na Oceanie Spokojnym to wyjątkowe cmentarzysko statków kosmicznych i satelitów Jest takie miejsce na Ziemi, do którego najbliżej jest z pokładu Międzynarodowej Stacji Kosmicznej przemieszczającej się około 400 km nad powierzchnią planety. To miejsce nosi nazwę Point ... To jeden z dwóch sposobów pozbywania się kosmicznych śmieci – niedziałających satelitów albo np. wykorzystanych rakiet nośnych. Mogą być one deorbitowane, czyli sprowadzone z orbity w atmosferę, gdzie spłoną. Albo właśnie wyniesione na orbitę cmentarną, znajdującą się 300 km nad orbitą geostacjonarną. Tam nie stanowią już niebezpieczeństwa dla ciągle pracujących satelitów. W 2022 r. okazało się, że EchoStar-7 ma za mało paliwa, by mógł zostać przesunięty w umówione miejsce. Ostatecznie znalazł się jedynie 122 km powyżej orbity, na której pracował. To było przyczyną nałożenia na Dish Network kary przez FCC. Góry kosmicznych śmieci Jak …

smiecisz-w-kosmosie-zaplacisz-na-ziemi-wymierzono-pierwsza-w-historii-kare-finansowa-za-zasmiecanie-nieba-fot-shutterstock-4b8cb7e.jpg
width: 1000
height: 527

Dziś satelita Europejskiej Agencji Kosmicznej spadnie na Ziemię. Gdzie uderzy?
type: item
date: 2023-07-28T07:37:23.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: europejska agencja kosmiczna
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: satelita
subject: śmieci
description: W tym tygodniu ESA zamierza przeprowadzić operację sprowadzania swojego martwego satelity na Ziemię. Niestety, nie wróci on do nas w jednym kawałku.
encoded: W tym artykule: Martwy satelita spada na Ziemię Jak sprowadzić satelitę z orbity Ryzyko operacji ESA Jak sobie poradzić ze śmieciami kosmicznymi To będzie pierwsza tego typu operacja, która – miejmy nadzieję – utoruje drogę do bezpiecznego sprowadzania z orbity urządzeń kosmicznych. W tym tygodniu Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) planuje pomóc satelicie Aeolus ponownie wejść w atmosferę ziemską. Kluczowa część operacji została zaplanowana na piątek, 28 lipca. Ale procedura sprowadzenia urządzenia z powrotem na naszą planetę rozpoczęła się już kilka dni wcześniej – w poniedziałek, 24 lipca. Martwy satelita spada na Ziemię Aeolus został wyniesiony na orbitę w 2018 roku. Jego głównym celem naukowym było badanie wiatrów w atmosferze ziemskiej. Orbiter miał działać przez rok, jednak misję przedłużono. Ale w połowie 2023 r. okazało się, że paliwo niezbędne do manewrów na orbicie wyczerpało się. To wymusiło zakończenie misji. Od tego czasu statek kosmiczny opada w kierunku Ziemi z coraz większą prędkością. W poniedziałek zszedł na wysokość 280 kilometrów. To umożliwiło naukowcom z ESA rozpoczęcie pionierskiej misji sprowadzenia Aeolusa na Ziemię z wykorzystaniem resztek paliwa. Jak sprowadzić satelitę z orbity – Robimy coś wyjątkowego i pionierskiego. W całej historii lotów kosmicznych jeszcze nikt się o to nie pokusił – powiedział Holger Krag, szef Biura Śmieci Kosmicznych ESA podczas briefingu prasowego. Satelita niemal całkowicie wykonany w Polsce. Wiadomo, kiedy poleci w kosmos Pod koniec tego roku gliwickie KP Labs może stać się drugą polską firmą komercyjną z własnym satelitą na orbicie. Satelita ma części zaprojektowane i zbudowane przez inżynierów KP Labs. – Procedura rozpocznie się sekwencją manewrów, których celem jest umieszczenie Aeolusa na eliptycznej orbicie – powiedziała Isabel Rojo Escude-Cofiner z ESA Spacecraft Operations. – Kolejne manewry będą miały na celu obniżenie trajektorii do wysokości 150 km. Wszystko to jest przygotowaniem do finału operacji w…

dzis-satelita-europejskiej-agencji-kosmicznej-spadnie-na-ziemie-gdzie-uderzy-ryc-esa-atg-medialab-9e59424.jpg
width: 3072
height: 2038