Gdy brakuje bliskich, Japończycy wynajmują przyjaciół. Ta usługa naprawdę działa
Kilka dni temu do polskich kin trafił film „Rodzina do wynajęcia”, w którym amerykański aktor mieszkający w Tokio podejmuje pracę jako „członek rodziny na zamówienie”. Choć fabuła może brzmieć jak czysta fikcja, podobne usługi naprawdę istnieją. W Japonii od lat działają agencje oferujące wynajem osób, które na kilka godzin lub dni wcielają się w role bliskich, partnerów czy przyjaciół.
Starzejące się społeczeństwo, rosnąca samotność i silna presja społecznych oczekiwań sprawiają, że relacje międzyludzkie w Japonii przybierają czasem nieoczywiste formy. W odpowiedzi na te zjawiska powstał specyficzny segment rynku usług – firmy oferujące „wynajem relacji”. Klienci mogą zatrudnić kogoś, kto zagra rolę męża, żony, ojca, matki, babci, a nawet współpracownika czy przyjaciela. Dla jednych to sposób na poradzenie sobie z izolacją, dla innych – narzędzie do utrzymania pozorów w świecie, w którym wizerunek społeczny wciąż ma ogromne znaczenie. Początki wynajmu „rodzin” w Japonii. Skąd wzięło się to zjawisko? W Japonii usługi polegające na wynajmowaniu aktorów do ról członków rodziny, przyjaciół czy towarzyszy codziennych aktywności mają swoje korzenie już w początku lat 90. XX wieku, kiedy jedna z pierwszych firm w Tokio zaczęła oferować tego typu rozwiązania jako tzw. „usługi miękkie”, czyli kontakty z innymi z empatią i wsparciem, które miały pomagać osobom w trudnych sytuacjach społecznych. Firmy te, choć brzmią dziś egzotycznie dla zachodnich odbiorców, powstały w odpowiedzi na konkretne potrzeby: samotność, presję społeczną i lukę w tradycyjnych relacjach międzyludzkich. Pionierami tego segmentu byli przedsiębiorcy, którzy już ponad dwie dekady temu dostrzegli potencjał rynku. Jednym z nich jest Ryuichi Ichinokawa, który około 20 lat temu założył firmę Heart Project, określając jej działalność mianem „usługi dodatkowej obecności”. Jego koncepcja polegała na wynajmowaniu ludzi, którzy mogą zastąpić kogoś bliskiego w życiu klienta, wypełniając lukę emocjonalną lub społeczną. Ceny takich usług były zróżnicowane w zależności od roli i długości wynajmu, a sama idea szybko zyskała na popularności i zaczęła się rozprzestrzeniać w całym kraju. To właśnie ta długoletnia praktyka i ewolucja rynku sprawiły, że zjawisko wynajmu relacji stało się na tyle znane, iż stało się inspiracją dla twórców filmowych. Głośno zrobiło się o tym ponownie w kontekście premiery obrazu „Rodzina do wynajęcia”. Jego współautorka Hikari, urodzona w Japonii reżyserka i scenarzystka mieszkająca w USA, w jednym z wywiadów przyznała, że podczas przygotowań do filmu odkryła setki firm oferujących takie usługi. – Przeprowadziłam wywiady z przedstawicielami branży na temat potrzeb japońskich klientów i na tej podstawie stworzyłam scenariusz – wyznała. Hikari wskazała też, że japońska kultura usług jest ponadprzeciętnie rozwinięta i często włącza elementy, które w innych krajach mogłyby wydawać się nietypowe. – Myślę, że w Japonii mamy tendencję do próbowania wszystkiego. W pewnym momencie mieliśmy nawet usługę przytulania, która nie miała charakteru seksualnego, służyła wyłącznie do przytulania. Są usługi, w ramach których ktoś pomaga w zakupach spożywczych lub robi prawie wszystko, o co poprosisz. A ponieważ są one tak powszechne, ludzie nie czują dyskomfortu, kiedy z nich korzystają – dodała, podkreślając, że wiele z tych usług powstało w odpowiedzi na realne braki w systemie wsparcia społecznego. Kultura wynajmu przyjaciół i rodzin w Azji – normy, zasady i podobne usługi Zjawisko wynajmowania aktorów do ról członków rodziny, przyjaciół czy towarzyszy życia codziennego ma w Japonii głębokie społeczne korzenie, wynikające z miejscowych norm dotyczących relacji i zachowań społecznych. W kulturze tego kraju ogromny nacisk kładzie się na zachowanie harmonii w grupie, uniknięcie wstydu czy publicznego zawstydzenia oraz wypełnianie ról przypisanych wiekowi, płci czy statusowi – co sprawia, że samotność, rozwód czy brak rodziny bywają postrzegane jako porażka lub powód do krytyki społecznej. Dla wielu klientów wynajęta osoba pełni przede wszystkim funkcję społeczną, pozwalającą zachować pozory i „dobrą twarz” przed otoczeniem (np. podczas rodzinnych uroczystości, spotkań czy zawodowych imprez) bez konieczności zdradzania prawdziwej sytuacji osobistej. W praktyce firmy oferujące takie usługi działają według surowych zasad: kontakt z wynajętą osobą kończy się wraz z realizacją zlecenia, istnieje zakaz ingerowania w realne życie klienta, a całość ma pozostać umowną, poufną relacją, nawet jeśli emocje będą intensywne. Wiele osób pracujących jako „towarzysze” podkreśla, że ich rola to przede wszystkim obecność i wsparcie, a nie manipulowanie czy wchodzenie w prawdziwe relacje. Podobne, choć kulturowo zróżnicowane formy usług pojawiają się także w innych krajach Azji. W Chinach popularne są oferty wynajmu „narzeczonych” czy partnerów na ważne okazje rodzinne. Np. podczas Święta Wiosny młode kobiety często decydują się na wynajęcie chłopaka, aby uniknąć niezręcznych pytań o stan cywilny ze strony rodziny. W chińskim internecie kwitnie też rynek wynajmu partnerów na święta lub inne uroczystości, które można spędzić z wynajętym „ukochanym”, co ma złagodzić presję społeczną dotyczącą relacji i statusu rodzinnego. W Korei Południowej z kolei działa branża „wynajmu przyjaciół”, choć nieco inaczej zorganizowana i mniej ustandaryzowana, często funkcjonująca przez platformy internetowe. Takie usługi (oferujące towarzystwo czy wsparcie) wiążą się tam z kontrowersjami wokół możliwości rozmycia granic między relacją płatną a emocjonalną oraz z obawami o etyczne aspekty takiej formy kontaktów. Źródła: Alo Japan, AP News, Unseen Japan, Beam Media, Wonder Never Ends Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Nowe życie kawiarenek internetowych – Japonia pokazuje, że to nie przeżytek
Kawiarenki internetowe w Japonii to nie tylko miejsce z dostępem do sieci – dla wielu stały się schronieniem, miejscem oddechu i... sypialnią. Takie kapsuły prywatności zmieniają sposób, w jaki Japończycy radzą sobie z codzienną samotnością.
Spis treści: Mikro-samotność w podróży – czym jest i kiedy staje się potrzebna? Co oferują nowoczesne japońskie kawiarenki internetowe? Kto korzysta z kawiarenek internetowych i dlaczego? Kawiarenka jak jaskinia – doświadczenie z pierwszej ręki Hofu, Japonia: 34° 03' 20" N, 131° 33' 40" E Od pojawienia się Homo sapiens około 300 000 lat temu, nasz gatunek żył i umierał, stłoczony jeden na drugim. Od plejstoceńskich skalnych schronień po trzaskające drzwi sypialni współczesnego nastolatka – ludzie byli poczęci, rodzeni, spali, jedli, wydalali, kłócili się, płakali, tańczyli, mordowali, pracowali i marzyli – zazwyczaj w towarzystwie innych. Tylko królowie i ekscentryczni mistycy cieszyli się tymi czynnościami w samotności. I tak jest nadal – gdy przemierzasz świat pieszo. Mikro-samotność w podróży – czym jest i kiedy staje się potrzebna? Wyobraź sobie życie w ciągłym ruchu. Dni spędzasz pod spojrzeniami obcych, w przestrzeniach publicznych: na polnych drogach, rogach ulic, bazarach, w parkach, na chodnikach, autostradach. Jesteś nomadycznym bohaterem na globalnej scenie. W najlepszych zakątkach świata, gdzie ludzie znają trud, ale mają czym się podzielić (choć niekoniecznie na tyle, by stawiać mury czy płoty), taka ciągła ekspozycja może otwierać drzwi do kilometrów gościnności. Przechodząc pieszo przez Gruzję przez 42 dni, niemal każdej nocy zapraszano mnie do domów w wioskach. Ale nawet bycie gościem zużywa energię psychiczną. Dlatego możliwość popatrzenia w cztery puste ściany w ciszy, we własnym towarzystwie, może być błogosławieństwem. Stąd zalety skromnych japońskich kawiarenek internetowych. Co oferują nowoczesne japońskie kawiarenki internetowe? Oprócz nieograniczonego dostępu do Wi-Fi i dużych konsol do gier, japońskie kawiarenki oferują gorące prysznice i pralki. Znajdziesz tam otwarte barki z napojami, lodami, a czasem i zupą. Ich ściany wyłożone są pokaźnymi zbiorami komiksów manga – dla tych, którzy mają taką słabość. Najlepsze są jednak prywatne pokoiki. Zamykane za drzwiami przypominającymi szafę, ustawione w długich korytarzach, oferują kokon prywatności. W środku czeka biurko mieszczące jeden łokieć, haczyk na plecak i poduszka wielkości sarkofagu do odpoczynku.Wszystko to można wynająć na pół godziny. Kto korzysta z kawiarenek internetowych i dlaczego? Docelowi klienci to przemęczeni pracownicy, którzy przegapili ostatni pociąg, pijani biznesmeni, którzy potrzebują wytrzeźwieć, oraz młodzi ludzie szukający schronienia poza ciasnymi mieszkaniami w japońskich miastach. W ostatnich dekadach stagnacji gospodarczej, tysiące osób zatrudnionych poniżej kwalifikacji zamieszkało w kawiarenkach internetowych – bo są tanie. Osiem godzin w mini-pokoju kosztuje zazwyczaj od 15 do 25 dolarów. Kawiarenka jak jaskinia – doświadczenie z pierwszej ręki Podczas pieszej wędrówki liczącej ponad 1 500 kilometrów przez Japonię, moi towarzysze i ja zazwyczaj zatrzymujemy się w ryokanach – tradycyjnych, rodzinnych pensjonatach. Ale po trudnych etapach marszu po asfalcie, śpimy też w kawiarenkach. Z zewnątrz wyglądają jak brutalistyczne kostki. W środku są często ciemne, ciche i męskie. Unosi się w nich zapach bezosobowego porządku – a czasem samotności. Ale to również element człowieczeństwa. Podążam ścieżkami naszych przodków z epoki kamienia przez kontynenty. Kawiarenki takie jak Kaikatsu Club i Media Café POPEYE to po prostu kolejna jaskinia po drodze – z cieniami na ścianie. Towarzystwo National Geographic, zaangażowane w popularyzację i ochronę cudów naszego świata, od 2013 r. finansuje podróżnika Paula Salopka i jego projekt Out of Eden. Szczegółowe informacje o tym przedsięwzięciu znajdziesz tutaj. Możesz też śledzić Paula na platformie X (dawniej Twitter): @outofedenwalk.
Geografia samotności. Wędrówka przez opuszczoną prowincję Japonii
Japonia jawi się nam jako kraj postępu i zaawansowanych technologii. Ale prowincja pustoszeje. Wiejskie drogi są puste, sklepy zamknięte, domy porastają chwastami. Oto niezwykły reportaż Paula Salopka z japońskiej wsi, gdzie cisza jest głośniejsza niż zgiełk miasta.
Spis treści: Niezwykły projekt japońskiego fotografa Japońskie pustkowie Dlaczego japońska prowincja się wyludnia? Młode miasto – opustoszała prowincja W poszukiwaniu bazy noclegowej Wędrówka przez Japonię niczym przez pustynię Ostatni Mohikanie japońskiej prowincji W pobliżu Yuyashinbetosuumyo, Japonia – 34° 22' 32" N, 131° 04' 17" E – Co fotografujesz, Soichi? – Ludzi. – Przypadkowych ludzi? – Tak, każdego, kogo spotkam. Gdy tylko widzę człowieka, muszę zrobić zdjęcie. Niezwykły projekt japońskiego fotografa Soichiro „Soichi” Koriyama jest moim towarzyszem pieszej wędrówki przez Japonię. To doświadczony fotograf dokumentalny, człowiek światowy, w pełni sił, pełen energii. Jest autorem opowieści o donośnym śmiechu i szybkim, zdecydowanym kroku. Realizuje niecodzienny projekt: postanowił sfotografować każdą osobę, którą napotkamy na naszej liczącej 1400 kilometrów trasie przez japońską wieś. Za każdym razem, gdy Koriyama dostrzeże człowieka – czy to starszego rolnika pochylonego nad grządką cebuli, parę spacerującą z psem, czy kobietę rozwieszającą pościel – unosi aparat, naciska migawkę i natychmiast rusza dalej, z determinacją przypominającą marsz żołnierza, którym niegdyś był. Cel Koriyamy początkowo budzi moje zdziwienie. Wydaje się arbitralny, pozbawiony konkretnej logiki. Co skłania człowieka do kolekcjonowania portretów przypadkowo napotkanych osób? Wydaje się to zadaniem niewykonalnym, zbyt ogromnym w skali. Jednak jak się okazuje, trudność tego przedsięwzięcia leży zupełnie gdzie indziej. Nie polega na nadmiarze ludzi do sfotografowania, lecz na ich braku. Japońskie pustkowie Przemierzamy główną wyspę Japonii – Honsiu – godzinami, nie spotykając ani jednej osoby. Mijamy pola ryżowe przypominające duchy dawnego życia, wioski z domami pokrytymi dachówką, milczące jak ekspozycje w muzeum. Idziemy środkiem wiejskich dróg, na których nie pojawia się żaden samochód. Sklepy są zamknięte, ich szyby ciemne i zakurzone. Od czasu do czasu trafiamy na opuszczony dom z uchylonymi drzwiami. Wewnątrz, w półmroku, dostrzegamy chwasty porastające stoły i telewizory. W takich chwilach misja Koriyamy zaczyna mieć głęboki sens: rejestruje on ostatnie przejawy życia na wsi, która powoli, lecz nieuchronnie zanika. Jest łowcą dowodów istnienia, świadkiem przemijania, który próbuje upamiętnić ostatnich mieszkańców opuszczonego krajobrazu. Krajobrazu, który wygląda, jakby został nagle opuszczony wskutek jakiejś ogromnej katastrofy – wojny, epidemii, może nawet biblijnego uniesienia. Pewnego dnia przemierzamy 43 kilometry w ciągu 12 godzin, bez większych przerw, przez dziesiątki wiosek. Spotykamy troje ludzi. Dlaczego japońska prowincja się wyludnia? Proces wyludniania japońskiej prowincji trwa od dawna. Od lat 50. XX wieku wiejskie rodziny zaczęły wysyłać swoje dzieci do miast, by tam pracowały lub studiowały. Życie na roli było trudne, zwłaszcza przed pełną mechanizacją rolnictwa. Japonia przeżywała wówczas tzw. cud gospodarczy – w latach 60. i 80. produkt krajowy brutto wzrósł dziesięciokrotnie – napędzany właśnie migracją ze wsi do miast. Wówczas całe społeczności gromadziły się na peronach, by pożegnać młodych wyjeżdżających do Tokio lub Osaki. – Cieszyliśmy się, że nasze dzieci idą na studia – mówi 83-letnia Keiko, piekarka z niemal opuszczonej wioski Marue niedaleko Kioto, która nadal codziennie o świcie gotuje ciastka ryżowe. – Ale to była pułapka. Nigdy nie wrócili. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/05/4soichiro32-b6b6455.jpg" width="1731" height="1154" alt="Automaty vendingowe są jednymi z ostatnich pozostałości po działalności gospodarczej w niektórych częściach wyludnionej japońskiej wsi" title="Automaty vendingowe są jednymi z ostatnich pozostałości po działalności gospodarczej w niektórych częściach wyludnionej japońskiej wsi" /> Podobnych historii jak Marue są setki, a może tysiące. W ciągu ostatnich sześciu dekad udział ludności wiejskiej w populacji Japonii spadł z 62% do zaledwie 8%. Dla porównania: w Stanach Zjednoczonych ten odsetek wynosi 17%, a w rolniczej Papui-Nowej Gwinei – 86%. Problem pogłębia fakt, że Japonia jest obecnie najstarszym społeczeństwem świata. Młode miasto – opustoszała prowincja Jedna trzecia obywateli ma ponad 65 lat, co wynika z niskiego przyrostu naturalnego i rosnącej długości życia – zjawiska charakterystycznego dla wielu zamożnych krajów. Jednak w Japonii temu starzeniu się społeczeństwa towarzyszy szczególna reorganizacja demograficzna: młodzi ludzie w przytłaczającej większości koncentrują się w wielkich miastach. Metropolia tokijska liczy obecnie niemal 38 milionów mieszkańców i nadal się rozrasta. Tymczasem na prowincji – w przestrzeniach odzyskiwanych przez naturę – niemal każda napotkana przez nas osoba jest w podeszłym wieku. Udało nam się porozmawiać z kilkoma rolnikami. Najmłodszy z nich miał 76 lat. Zrozumienie skali tego zjawiska poprzez statystyki czy spojrzenie przez okno pociągu dużych prędkości to jedno. Ale doświadczyć tego na własne oczy, tydzień po tygodniu, pieszo – to zupełnie inna perspektywa. W poszukiwaniu bazy noclegowej Z dala od świątyń, galerii handlowych, parków narodowych, popularnych szlaków pielgrzymkowych i innych atrakcji przyciągających miliony turystów, Koriyama i ja przesuwamy się powoli przez zapomniane regiony Japonii. Krajobrazy te są zarazem niepokojące i piękne, melancholijne i poruszające. – Przed nami nie ma żadnego pensjonatu – mówi Koriyama z westchnieniem, wpatrując się w telefon. Taka sytuacja powtarza się niemal codziennie w prefekturze Yamaguchi. Nasze cyfrowe mapy pokazują gęsto zaludniony świat – sieć wiosek i miasteczek. Z bliska ten świat okazuje się być jedynie martwą mapą ciszy. Mijamy setki zaniedbanych ogródków. Na nabrzeżach portów gniją rybackie sieci. Przystanki autobusowe są porośnięte winoroślą. Szkolne boiska wypełnia echo nieobecności. Wędrówka przez Japonię niczym przez pustynię Ze względu na brak sklepów z żywnością musimy nosić prowiant w plecakach. Noclegi są rzadkie. Zaczynamy rozważać nocowanie w krzakach przydrożnych żywopłotów. Prowincjonalna Japonia zaczyna przypominać moje wcześniejsze wędrówki przez odludne tereny, jak pustynie Arabii Saudyjskiej. Z tą różnicą, że tutaj krajobraz jest w pełni zabudowany, choć opustoszały. Nasze „studnie” to automaty z napojami, które za 130 jenów oferują butelki wody i napojów gazowanych. – 7-Eleven! – krzyczy Koriyama z radością, widząc sklep w zasięgu pieszej wędrówki. Jeszcze bardziej surrealistyczne niż ogólne opuszczenie są te miejscowości, które – dzięki miliardom jenów z państwowych programów rewitalizacji – próbują zachować pozory normalności. Idziemy samotnie po idealnie utrzymanych, czystych wiejskich uliczkach. W niewielkich, nowo urządzonych parkach znajdują się ławki i miejsca do odpoczynku. Ale nie słychać tam nawet szczekania psa. Te niemal bezludne wioski – z populacją liczącą od dwóch do kilkunastu osób – wyglądają, jakby były zamrożone w czasie, zakonserwowane niczym pod szklanym kloszem. – Nikt już nie chce wykonywać takiej pracy – mówi Kunihiro Nishida, 48-letni robotnik drogowy, który usuwa osuwisko skalne w prefekturze Tottori. Droga przybrzeżna, zasypana granitowym rumoszem, powoli wraca do natury. – Młodym łatwiej jest pracować w biurze w Kioto. jest uprzejmy i otwarty, jak większość ludzi, których spotykamy w wymierającej prowincjonalnej Japonii. To ludzie twardzi, pogodni. Ostatni Mohikanie japońskiej prowincji Ci nieliczni, których napotykamy, mówią o pustych polach i opustoszałych wsiach z godnością i spokojem, jakby ich samotność była zjawiskiem naturalnym – nieuniknionym jak zmiana klimatu. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/05/1-soichiro33-2b72617.jpg" width="1731" height="1154" alt="Posąg Jizu stoi na straży przed prawie opuszczoną wioską w prefekturze Yamaguchi. Kapliczki chronią dzieci i podróżnych, którzy są nieobecni na japońskiej wsi" title="Posąg Jizu stoi na straży przed prawie opuszczoną wioską w prefekturze Yamaguchi. Kapliczki chronią dzieci i podróżnych, którzy są nieobecni na japońskiej wsi" /> Babcia uśmiecha się i macha do nas z oddali. Dziadek z podkaszarką krzyczy radosne „Ohayō!” (dzień dobry). Pewien starszy rolnik właśnie sprząta grób przodków, gdy się do niego zbliżamy – pierwsza osoba, którą widzimy od pół dnia. Jest tak nieśmiały, tak odwykły od towarzystwa, że stopniowo usuwa się z naszego pola widzenia, chowając się za kamiennym nagrobkiem, jednocześnie uprzejmie odpowiadając na nasze pytania. W dniu, w którym przemierzamy samotne 43 kilometry przez prefekturę Yamaguchi, dostaję wiadomość o śmierci dawnego przyjaciela – artysty, lepszego człowieka ode mnie. Tego wieczoru, w jedynym dostępnym schronieniu – ciasnej kabinie wielkości dwóch mat do jogi, wynajmowanej sezonowym robotnikom – pozwalam sobie na łzy. Następnego ranka kierownik tego prowizorycznego zajazdu puka do moich drzwi. Z wielką kulturą i taktem przekazuje kondolencje, informując mnie łagodnie, że pokój został zarezerwowany i muszę go opuścić. Z życzliwością i szacunkiem zachęca nas, byśmy się nie poddawali. Byśmy szli dalej. Koriyama naciska spust migawki. Towarzystwo National Geographic, zaangażowane w popularyzację i ochronę cudów naszego świata, od 2013 r. finansuje podróżnika Paula Salopka i jego projekt Out of Eden. Szczegółowe informacje o tym przedsięwzięciu znajdziesz tutaj. Możesz też śledzić Paula na platformie X (dawniej Twitter): @outofedenwalk.
Pandemia samotności szczególnie dotyka młodzież. Nowy raport
Gdyby powieści Gabriela Marqueza "Miłość w czasach zarazy" i "Sto lat samotności" miały dziecko, tytuł tego dzieła idealnie oddawałby stan emocjonalny pokolenia wchodzącego w dorosłe życie.
Badania ze Stanów Zjenoczonych pokazują, że 1 na 3 Amerykanów podczas pandemii cierpi z powodu „poważnej samotności”, w tym aż 60 proc. osób w wieku 18-25 lat. Jedną z grup najbardziej zagrożoną poczuciem samotności są młode matki, przekonuje raport powstały w ramach projektu Making Caring Common, że liczba osób doświadczających samotności nieprzerwanie rośnie od początku pandemii. - Ponad połowa młodych ludzi w naszym badaniu twierdzi, że w ciągu poprzednich kilku tygodni ani jedna osoba nie poświęciła im więcej niż kilka minut by dowiedzieć się, co robią i jak się czują – czytamy w informacji prasowej. Raport „Loneliness in America: How the Pandemic Has Deepened an Epidemic of Loneliness and What We Can Do About It” (Samotność w Ameryce: jak pandemia pogłębiła epidemię samotności i co możemy z tym zrobić” bazuje na wynikach ogólnokrajowego badania opinii wśród 950 pełnoletnich obywateli USA. Ankieterzy Making Caring Common donieśli, że 36 proc. ich rozmówców skarży się na „poważną samotność”, tzn. uczucie to w 4 tygodniach poprzedzających udział w badaniu odczuwali często lub niemal cały czas. Skarżyło się na to samo 61 proc. osób w wieku 18-25 oraz 51 proc. matek z małymi dziećmi. - Ten dane o samotności po prostu łamią serce. Widać, że w naszej tkance społecznej jest olbrzymia wyrwa. Musimy się sensownie zmobilizować i zacząć przeciwdziałać uczuciu wyrzucenia na skraj społeczeństwa – przekonuje Richard Weissbourd, dyrektor Making Caring Common. Samotność to nie tylko dołujące nas uczucie. Z nim związane konsekwencje dotyczą przedwczesnego umierania (zwiększa ryzyko nawet o 26 proc.), całej gamy dodatkowych problemów fizycznych i psychicznych, w tym depresji, stanów lękowych, chorób serca, nadużywania substancji psychoaktywnych. Według danych z 2018 roku samotność i izolacja społeczna mają dla naszego zdrowia i ryzyka przedwczesnej śmierci taki sam efekt jak wypalanie 15 papierosów dziennie. Epidemia samotności to także częstsze przypadki przemocy domowej. Jak temu przeciwdziałać? W raporcie znalazły się trzy rekomendacje dotyczące sposobu łagodzenia efektów epidemii samotności: - należy uczyć ludzi na temat strategii i sposobów radzenia sobie z samotnością; szczególnie ważna jest umiejętność rozpoznawania myśli i zachowań wzmacniających poczucie samotności; - wzmacnianie i rozbudowa społecznej infrastruktury na każdym poziomie władzy i wspólnoty. Musimy przemyśleć nowe typy siatki powiązań międzyludzkich w systemie edukacji czy opieki zdrowotnej; - ludzie muszą odbudować wzajemne zaufanie i umiejętność działania dla dobra wspólnego, że jesteśmy na równi odpowiedzialni za siebie jak i za tych wokół nas, szczególnie tych najsłabszych.
Samotność zakodowana w mózgu. Naukowcy przeskanowali samotników i ekstrawertyków
Niedawne badania wykonane z pomocą rezonansu magnetycznego pokazują, że mózgi osób samotnych inaczej obrazują relacje z przyjaciółmi i bliskimi, niż w przypadku osób bardziej towarzyskich. Te różnice mogą sprawiać, że niektórzy czują się bardziej oddaleni od swoich bliskich, a tym samym – bardziej samotni.
W tym artykule: Mózg samotnika Przyjaciele a celebryci Indywidualna sieć społecznościowa Naukowcy ze Stanford University i Dartmouth College twierdzą, że aktywność neuronalna w naszym mózgu może wykazać, czy doświadczamy samotności. Aby to udowodnić badacze zwerbowali 50 ochotników w wieku od 18 do 47 lat i poddali ich prostemu testowi, z użyciem funkcjonalnego obrazowania rezonansu magnetycznego. Przed badaniem, którego wyniki opublikowane zostały w Journal of Neuroscience, każdy z uczestników został poproszony o wskazanie pięciu najbliższych sobie osób oraz pięciu znajomych. W trakcie testów, badanym zadawano pytania dotyczące cech osobowych, a ich zadaniem było wskazanie na ile dana cecha pasuje do określonej osoby – w czterostopniowej skali od „wcale” do „bardzo”. Badacze sprawdzali aktywność MPFC – środkowej kory przedczołowej – obszaru uznawanego za odpowiedzialny za nasze kontakty społeczne. W pierwszej kolejności sprawdzano aktywność, kiedy uczestnicy odpowiadali na pytania dotyczące własnych cech. Później musieli odpowiadać na pytania na temat przyjaciół, znajomych i celebrytów – zadawane losowo. Grafika: Wzorce aktywności regionów odzwierciedlających podobieństwo do siebie. Im bliższy związek, tym bardziej wzorce są do siebie podobne (fot. Journal of Neuroscience) Mózg samotnika Autorzy analizy odkryli, że u osób bardziej towarzyskich w trakcie opowiadania o sobie samych oraz o najbliższych uaktywniały się te same obszary MPFC. Z kolei aktywność mózgu u ludzi samotnych wykazała duże różnice, kiedy myśleli oni o samych sobie w porównaniu z momentami, kiedy opowiadali o bliskich. – To prawie tak, jakbyś miał określoną konstelację aktywności neuronowej, która jest aktywowana, gdy myślisz o sobie. Kiedy myślisz o swoich przyjaciołach, aktywuje się większość tej samej konstelacji. Jeśli jednak jesteś samotny, aktywujesz całkiem inną konstelację, kiedy myślisz o innych niż wtedy, kiedy myślisz o sobie – wyjaśnia starsza autorka badań prof. Meghan L. Meyer, z Dartmouth Social Neuroscience Lab w Hanover, New Hampshire. – To tak, jakby wyobrażenie ciebie w twoim mózgu było bardziej odłączone od innych ludzi, co jest zgodne z tym, jak czują się samotni ludzie – dodaje prof. Meyer. Podczas gdy relacje społeczne z innymi są kluczowe dla naszego samopoczucia psychicznego i fizycznego, sposób, w jaki mózg mapuje nasze relacje z innymi ludźmi, od dawna był tajemnicą. Teraz, dzięki skanom fMRI, mierzącym aktywność mózgu poprzez wykrywanie zmian związanych z przepływem krwi, udało się ustalić, jak samotność jest zakodowana w mózgu. Wykres: Wraz ze wzrostem poziomu samotności zmniejszały się podobieństwa (mierzone w aktywności mózgu) między przyjaciółmi i znajomymi. Samotni ludzie widzieli mniejsze różnice w powiązaniu między sobą a bliskim przyjacielem niż między sobą a celebrytą, w porównaniu z osobami bardziej towarzyskimi (fot. Journal of Neuroscience) Przyjaciele a celebryci Odkrycia ujawniły nowe spojrzenie na sposób, w jaki nasz mózg mapuje nasze powiązania społeczne i postrzeganie przyjaciół. – Gdybyśmy mieli znacznik aktywności neuronalnej, który odzwierciedlałby twoją autoprezentację i taki, który odzwierciedlałby ludzi, z którymi jesteś blisko, dla większości z nas te znaczniki wyglądałyby bardzo podobnie. Jednak dla osób bardziej samotnych aktywność neuronowa była naprawdę różna – mówi Meyer. Naukowcy odkryli, że mózg zdawał się grupować ludzi w trzy różne kategorie – siebie, własną sieć społecznościową i znanych ludzi, takich jak gwiazdy. Im bardziej uczestnicy czuli się z kimś związani, tym bardziej ich wzorce aktywności mózgu przypominały wzorzec widziany, gdy myśleli o sobie. To zjawisko naukowcy nazwali nakładaniem się. Mózgi ludzi towarzyskich – tych z większą subiektywną bliskością z innymi – wykazywały większe podobieństwa między sobą a bliskim przyjacielem, niż między sobą a celebrytą. Samotni ludzie, z mniej subiektywną bliskością, wykazywali mniejsze neuronalne podobieństwo między sobą a innymi we wszystkich wzorcach. „Samotny mózg” był także mniej zdolny do rozróżniania ludzi w różnych kategoriach. Odnotowywał więc podobne różnice między sobą a przyjaciółmi, jak między sobą i celebrytami. Indywidualna sieć społecznościowa Zespół badawczy doszedł do wniosku, że jakość naszego życia społecznego może częściowo zależeć od map interpersonalnych, które nosimy w mózgu. – Nasze wyniki sugerują, że mózg społeczny może pomóc nam nawigować w naszych powiązaniach społecznych poprzez mapowanie ludzi na podstawie tego, czy znajdują się w naszej sieci społecznościowej, przy czym nasze najbliższe więzi społeczne są najbliżej nas samych – powiedziała współautorka badań dr Andrea Courtney, psycholog na Uniwersytecie Stanforda w Kalifornii. – Samotność wiąże się z zakłóceniami w tym mapowaniu, szczególnie wypaczonym podobieństwem neuronalnym między sobą i innymi oraz niewyraźnymi reprezentacjami słabych więzi – dodała. „Mózg społeczny najwyraźniej utrzymuje informacje o szerokich kategoriach społecznych, a także o bliskości do siebie samego. Co więcej, wyniki te wskazują na możliwość, że uczucia chronicznej izolacji społecznej mogą być odzwierciedlone przez neuronową »reprezentację samotnika«” – napisano w artykule. „Wygląda na to, że mózg społeczny mapuje nasze więzi interpersonalne, a zmiany na tej mapie mogą pomóc wyjaśnić, dlaczego samotne osoby popierają stwierdzenia takie jak »ludzie są wokół mnie, ale nie ze mną«” – dodają autorzy.
Minister ds. samotności powołany w Japonii. To odpowiedź na rosnącą liczbę samobójstw
Japonia mianowała pierwszego w historii ministra ds. samotności. Osoba obejmująca nowo utworzone stanowisko będzie odpowiedzialna za poszukiwanie rozwiązań, które pozwolą przeciwdziałać samobójstwom. Ich liczba w Japonii wzrosła po raz pierwszy od 11 lat.
W tym artykule: Palący problem społeczny Kobiety i młodzież pod szczególną ochroną Zabójcza samotność Wstępne dane za 2020 rok pokazują, że w Japonii życie odebrało sobie 20 919 osób. To o 750 więcej tragicznie zakończonych prób samobójczych, niż w roku 2019. Za wzrost wskaźnika odpowiada kryzys związany z pandemią koronawirusa, a także psychiczne skutki długotrwałej izolacji społecznej. Dane ujawniają też, że szczególnie ucierpiały kobiety i młodzież. Pierwszym w historii Japonii ministrem ds. samotności mianowany został Tetsushi Sakamoto. O utworzeniu nowego – na razie jednoosobowego – resortu zdecydował premier Yoshihide Suga. Suga przyznał, że powołując ministra ds. samotności wziął przykład z Wielkiej Brytanii, gdzie w 2018 roku stworzono podobne stanowisko w celu opracowania strategii zapobiegania osamotnieniu, depresji, a w konsekwencji także samobójstwom. Japoński rząd powołał również grupę zadaniową, która będzie starała się zająć kwestią samotności w jurysdykcji i będzie wsparciem dla nowego ministra. "Cecha samotności" pod lupą badaczy. Mózgi takich osób funkcjonują inaczej Poprzez analizę wyników 38 701 wolontariuszy w średnim i starszym wieku, biorących udział w brytyjskim projekcie Biobank Health database, który połączył dane z rezonansu magnetycznego z oc... Palący problem społeczny Tetsushi Sakamoto, który jest odpowiedzialny także za walkę ze spadkiem wskaźnika urodzeń w kraju i ożywienie gospodarki regionalnej, powiedział, że ma nadzieję „podjąć działania mające na celu zapobieganie samotności i izolacji społecznej oraz ochronę więzi między ludźmi”. Administracja Sugi zauważa, że sprawa jest wyjątkowo pilna, a osamotnienie wśród ludności Japonii ponownie znalazło się w centrum uwagi z powodu pandemii. Izolacja społeczna jest postrzegana jako przyczyna wielu problemów społecznych, takich jak samobójstwa, ubóstwo i samotność społeczna. Dane są tym bardziej przytłaczające, że np. w październiku minionego roku odnotowano więcej zgonów z powodu samobójstw niż z powodu zakażenia koronawirusem od początku pandemii. Przykładem mogą być liczby za październik 2020. W ciągu miesiąca 2 153 osoby zginęły w próbie samobójczej, podczas gdy wskaźnik zgonów związanych z COVID-19 od początku statystyk pokazywał wówczas 1 765. Oficjalne dane na dzień 22 lutego 2021 r. pokazują, że 7 541 osób zmarło z powodu Covid-19 w Japonii od początku pandemii. Samotność: jak ją pokonać w trakcie izolacji społecznej? Seniorzy LGBTQ mają ponad dwukrotnie większe ryzyko życia w samotności, ale wielu z nich stworzyło silne społeczności, które zastąpiły utracone przez nich wsparcie rodzinne. Kobiety i młodzież pod szczególną ochroną Według Japan Times wzrost wskaźnika samobójstw związany jest głównie ze wzrostem liczby samobójstw wśród kobiet i młodych ludzi. Wynika to z rosnącej liczby kobiet mieszkających samotnie, z których wiele nie ma stałego zatrudnienia. W październiku 2020 w wyniku samobójstwa zginęło 879 kobiet. To o 70 proc. więcej niż w tym samym miesiącu w 2019 roku. – Wiele kobiet nie jest zamężnych. Muszą żyć same i nie mają stałej pracy. Tak więc, kiedy coś się dzieje, oczywiście uderza to w nie bardzo, bardzo mocno – mówiła w ostatnich dniach Michiko Ueda, japońska profesor zajmująca się badaniem samobójstw. – Kobiety bardziej cierpią z powodu izolacji (niż mężczyźni), a liczba samobójstw rośnie. Mam nadzieję, że zidentyfikujesz problemy i kompleksowo będziesz promować środki polityczne – mówił premier Japonii do nowo mianowanego ministra, choć podkreślił, że samobójstwa dotyczą wszystkich grup społecznych. Hikikomori, czyli wycofani ze świata [FOTOREPORTAŻ] - National Geographic Maika Elan odkrywa świat ludzi, którzy uciekają przed oczekiwaniami ze strony rodziny i społeczeństwa. Zabójcza samotność Suga zwrócił również uwagę na osoby starsze, które zostały uwięzione w domach z powodu pandemii i na studentów, którzy nie mogą osobiście uczestniczyć w zajęciach akademickich, co negatywnie odbija się na ich życiu społecznym i towarzyskim, a co za tym idzie – przyczynia się do izolacji i osamotnienia. Tetsushi Sakamoto, japoński minister ds. samotności, powiedział, że jeszcze w lutym zamierza zorganizować specjalne forum, aby wysłuchać obaw i spostrzeżeń osób, które na co dzień borykają się z samotnością lub mają do czynienia z innymi cierpiącymi z powodu osamotnienia i izolacji. Coraz więcej badań potwierdza, że samotność wpływa negatywnie nie tylko na nasze zdrowie psychiczne, ale również na zdrowie fizyczne. Samotność powiązano m.in. z wyższym ryzykiem chorób serca, demencji czy zaburzeń odżywiania.
"Cecha samotności" pod lupą badaczy. Mózgi takich osób funkcjonują inaczej
Poprzez analizę wyników 38 701 wolontariuszy w średnim i starszym wieku, biorących udział w brytyjskim projekcie Biobank Health database, który połączył dane z rezonansu magnetycznego z oceną własnego poczucia samotności, naukowcom udało się zidentyfikować kilka znaczących różnic między pracą mózgu osób, które opisały się jako samotne, a tymi, którzy uznali, że to uczucie jest im obce.
Nowe badanie zaowocowało wynikami, które mogą pomóc nam lepiej zrozumieć, co jest rosnącym zagrożeniem dla zdrowia psychicznego w dobie COVID-19 – okazało się, że mózgi ludzi, którzy doświadczają samotności, pracują nieco inaczej niż u innych osób. Różnice te skupiały się wokół sieci stanu spoczynkowego w mózgu – zespołowi obszarów aktywnych wówczas, gdy mózg nie jest skupiony na konkretnym zadaniu, czyli gdy nasze myśli podążają własnym torem. "W przypadku braku pożądanych doświadczeń społecznych osoby samotne mogą być nastawione na myślenie ukierunkowane wewnętrznie, takie jak przypominanie lub wyobrażanie sobie doświadczeń społecznych” – mówi neurolog Nathan Spreng z Uniwersytetu McGill w Kanadzie – "Wiemy, że te zdolności poznawcze są pośredniczone przez sieć stanu spoczynkowego mózgu, więc to wzmożone skupienie się na autorefleksji i ewentualnie wyobrażanie sobie doświadczeń społecznych w naturalny sposób angażuje funkcje pamięciowe sieci spoczynkowej". Badacze przyjrzeli się temu, co nazywali "cechą samotności", czyli trwałemu negatywnemu wpływowi, jaki dana osoba subiektywnie odczuwa, gdy jest społecznie odizolowana. Podkreślili przy tym, że czas spędzony samotnie i mała liczba kontaktów społecznych wcale nie muszą powodować poczucia samotności – chodzi tylko o to, jak człowiek się z tym czuje. W mózgach osób, które często czuły się samotne, domyślna sieć była silniej połączona i zaobserwowano więcej szarej materii, co sugerowało większą aktywność lub możliwości w tych konkretnych regionach nerwowych. Poczucie samotności było również związane z pełniejszą wiązką włókien nerwowych, która łączy sieć stanu spoczynkowego z hipokampem, co jest bardzo ważne dla tworzenia wspomnień. Na tej podstawie naukowcy stwierdzili, że aktywność mózgu prawdopodobnie rekompensuje poczucie społecznej pustki. "W kontekście poprzednich badań spekulujemy, że przy braku pożądanych doświadczeń społecznych, samotne jednostki mogą być stronnicze wobec wewnętrznie ukierunkowanych poznań za pośrednictwem spoczynkowej sieci regionów mózgu" – piszą naukowcy w swoim artykule, który pojawił się w czasopiśmie “Nature Communications”. Większość ludzi nie potrafi jednak poradzić sobie z izolacją, a samotność jest bardzo podstępnym stanem, który może wiązać się z różnymi problemami zdrowotnymi, w tym podwyższonym ciśnieniem krwi, zwiększonym ryzykiem występowania choroby Alzheimera, a nawet przedwczesnej śmierci. Dlatego tak ważne jest, aby naukowcy i specjaliści z dziedziny medycyny zrozumieli, jak rozwija się poczucie samotności i jak dokładnie wpływa na mózg człowieka – medycyna ma na tym polu jeszcze dużo do odkrycia. "Dopiero zaczynamy rozumieć wpływ samotności na mózg" – mówi inżynier biomedyk Danilo Bzdok z Uniwersytetu McGill – "Poszerzenie naszej wiedzy w tej dziedzinie pomoże nam lepiej zrozumieć pilną potrzebę ograniczenia samotności we współczesnym społeczeństwie."
Samotność: jak ją pokonać w trakcie izolacji społecznej? Radzą seniorzy LGBTQ
Seniorzy LGBTQ mają ponad dwukrotnie większe ryzyko życia w samotności, ale wielu z nich stworzyło silne społeczności, które zastąpiły utracone przez nich wsparcie rodzinne.
Po okresie otwartego życia jako homoseksualista, Elliot Englebaum (73 lata), został zamknięty w swoim domu opieki w Hollywood na Florydzie. Z powodu śmiertelnej pandemii koronawirusa, Englebaum większość czasu spędza samotnie w swoim pokoju, gdzie wspomina cotygodniowe wyjścia do kina ze zmarłym mężem. Okazjonalnie odbywa zdystansowane społecznie spacery po okolicy, gdzie zachwyca się widokiem legwanów, które wygrzewają się na trawniku. Englebaum, były pracownik socjalny, który widział, jak wolność LGBTQ zwiększa się od czasu, gdy brał udział w zamieszkach w Stonewall latem 1969 roku, nigdy nie czuł się bardziej samotny. Mimo że wychodzi do swoich przyjaciół w ośrodku, jest tam jedyną osobą LGBTQ. "Nie ma tu nikogo dla mnie" – mówi Englebaum. Samotność, psychologicznie rzecz biorąc, różni się od zwykłego osamotnienia. Tego stanu psychicznego można doświadczyć zarówno w odosobnieniu od innych ludzi, jak i w tłumie i może on zaostrzyć problemy zdrowotne, w tym lęki, depresję, demencję, chorobę Alzheimera, nadciśnienie i choroby serca. Może to być szczególnie niepokojące w odniesieniu do starszych osób LGBTQ w Stanach Zjednoczonych, które są ponad dwa razy bardziej narażone na samotne życie i doświadczanie izolacji społecznej, niż osoby nie będące LGBTQ. Tak twierdzi SAGE, grupa działająca na rzecz osób starszych LGBTQ. Jak wynika z sondażu przeprowadzonego przez AARP, jeszcze przed pandemią około 50 procent seniorów LGBTQ odczuwało samotność lub izolację wraz z wiekiem. Oprócz typowych czynników, które przyczyniają się do samotności w starzejących się populacjach, w przypadku seniorów LGBTQ ryzyko jest większe, biorąc pod uwagę brak dzieci, wykluczenie z rodziny, ostracyzm rówieśników oraz utratę przyjaciół i partnerów w szczytowym okresie kryzysu AIDS w latach 80. i wczesnych latach 90. Samotność Englebauma wynika po części z działań izolacyjnych wprowadzonych przez jego placówkę oraz przez stan Floryda, w celu powstrzymania rozprzestrzeniania się koronawirusa. Według danych Departamentu Zdrowia Florydy, mniej więcej połowa z 2 993 zgonów w słonecznym stanie dotyczyła mieszkańców lub pracowników placówek opieki długoterminowej. "Samotność już teraz jest problemem numer jeden, z którym borykają się mieszkańcy domów opieki" – mówi Steve Blay, współzałożyciel Friends Across the Ages, organizacji, która łączy mieszkańców domów opieki z wolontariuszami, mając na uwadze długotrwałą przyjaźń i zaangażowanie społeczne. "Wraz z pandemią gwałtownie wzrosła izolacja i poczucie samotności". SAGE szacuje, że w Stanach Zjednoczonych mieszka około 1,5 miliona seniorów LGBTQ, ale zakłada się, że mniej niż 5 procent z nich mieszka w domach opieki. Dokładne liczby są jednak trudne do oszacowania, biorąc pod uwagę fakt, że większość seniorów LGBTQ obawia się, że jeśli będą otwarcie mówić o swojej seksualności, będą musieli zmierzyć się z dyskryminacją ze strony pracowników domów opieki lub rówieśników. Jest jednak pewna zaleta bycia seniorem LGBTQ. Przed zamieszkami w Stonewall i powstaniem ruchu społecznego Gay Liberation, wiele osób LGBTQ w USA zjednoczyło się, by opiekować się sobą nawzajem, tworząc wspólnotę, która zastąpiła utracone przez wielu wsparcie rodzinne. Zdrowotne skutki samotności Samotność to stan odgórny, zaczynający się w mózgu i wpływający na resztę ciała. Przewlekła samotność i odczuwalna izolacja mogą mieć ogromny wpływ na samopoczucie ludzi w każdym wieku. Tak wynika z pracy Johna i Stephanie Cacioppo, męża i żony tworzących zespół neurobiologów odpowiedzialnych za wiele przełomowych odkryć w badaniach nad samotnością poznawczą, w ciągu ostatnich dwóch dekad. Ewolucyjna Teoria Samotności Cacioppo opisuje samotność jako stan sprzeczny z zachowaniami społecznymi, które ukształtowali ludzie, aby pozostać na tyle bezpiecznymi, by przekazać swoje geny. W przypadku braku tej socjalizacji, nasz mózg zaczyna się rozpadać, wpływając zarówno na nasze zdrowie psychiczne, jak i na nasze zachowanie. Ten stres może dosłownie zmieniać strukturę mózgu. Jak wykazały wczesne badania przeprowadzone przez Johna Cacioppo, odczuwana izolacja społeczna przyczynia się do szybszego spadku zdolności poznawczych u osób starszych. Samotność obniża również funkcjonowanie wykonawcze, czyli zdolność myślenia, która pozwala nam na szybkie podejmowanie decyzji i wykonywanie codziennych czynności przy minimalnym stresie. Co więcej, samotność może zmienić nasz sposób myślenia i reagowania, sprawiając, że jesteśmy bardziej podatni na występowanie objawów depresji, bardziej wrażliwi na zagrożenia społeczne, bardziej narażeni na doświadczanie myśli samobójczych i innych negatywnych procesów myślowych, które mogą utrudnić powrót do interakcji społecznych osobom, które już są samotne. "Ludzki mózg traktuje izolację jako formę zagrożenia" - mówi Steven Cole, badający genomikę na UCLA, który analizuje wpływ społeczny na zdrowie. "Kiedy jesteśmy samotni lub oddzieleni od innych, wyzwala to reakcje na zagrożenie, która aktywuje systemy zapalne i tłumi reakcje antywirusowe. A to z pewnością nie jest najlepsze w warunkach pandemii koronawirusa". Według badań Cole'a, samotność może osłabić układ odpornościowy i wywołać stan zapalny, czyniąc chorego bardziej podatnym na wiele rodzajów chorób przewlekłych. Na przykład samotność zwiększa ryzyko zawału serca i udaru mózgu, w takim samym stopniu jak lekkie palenie papierosów czy otyłość. W wielu stanach niedofinansowane i cierpiące na niedobór personelu placówki opieki nad osobami starszymi walczą o zniwelowanie skutków samotności, aby chronić swoich bezbronnych podopiecznych przed COVID-19. W placówkach takich jak ta, w której mieszka Englebaum, rezydenci mogą wychodzić na zewnątrz na spacery lub zakupy, pod warunkiem, że odizolują się na okres do dwóch tygodni po kontakcie z osobami spoza placówki. W innych domach opieki personel poinformował o bardziej rygorystycznych zasadach izolacji, które od marca ograniczyły pobyt mieszkańców niechodzących do ich pokoi, z niewielką dozą odstępstw od tej reguły lub kontaktu społecznego. "Niektórzy ludzie nie wstają z łóżka" - mówi Ana Rodriguez, technik medyczny w wielu ośrodkach opieki długoterminowej w Jacksonville na Florydzie. "Widzą tylko jedną osobę dziennie. Kiedy ja idę, tą osobą jestem ja". Sposób na samotność Chociaż statystyki wskazują, że seniorzy LGBTQ są najbardziej narażeni na samotność lub izolację, wielu z nich starzeje się z entuzjazmem i niezłomną radością, które towarzyszyły im przez całe życie. Niektórzy z nich stworzyli duże organizacje, takie jak SAGE lub opracowali programy w ośrodkach LGBTQ, aby utrzymać więzi między członkami społeczności w miarę ich starzenia się. Ich wytrwałość może być lekcją dla innych. Lillian Wolf (86 lat) przeniosła się z Maryland do domu spokojnej starości w Orlando na Florydzie na początku marca, tuż przed pandemią, która zamknęła ośrodki w tym stanie. Żywiołowa i towarzyska Wolf natychmiast skontaktowała się z Centrum LGBTQ+ w Orlando, gdzie stała się częścią programu Older Wiser Learning Program, łączącego seniorów LGBTQ ze sobą i społecznością LGBTQ w mieście. Mimo, że nie mogą brać udziału w zwykłych wycieczkach do lokalnych atrakcji, grupa OWL utrzymuje kontakt poprzez cotygodniowe wideokonferencje na Zoomie. Mimo, że Wolf tęskni za swoją zmarłą w 2015 roku partnerką, z którą tworzyła związek przez 40 lat, z determinacją i mądrością podejmuje każde nowe wyzwanie w swoim życiu. Nadal uwielbia rozmawiać przez telefon z rodziną. Nadal co tydzień gra w pokera i nie wstydzi się opowiadać żartów. Podobnie jak Englebaum, Wolf jest jedyną osobą LGBTQ w swojej placówce, o której jej wiadomo. Ale jej życie, w którym wykorzystywała to, co miała najlepszego i znajdowała radość w tych małych rzeczach, przygotowało ją do bycia niezłomną i pozytywną w środku pandemii. "Musisz być świadomy, że są rzeczy, na które nie mamy wpływu" - mówi Wolf, która służyła w marynarce i wojsku. "Moje życie w młodości było bardzo ciężkie. Ale nawet, gdy jest ci trudno, przetrwasz to. Może dlatego się nie martwię". Dzięki zaangażowaniu w społeczność LGBTQ, Wolf stworzył siatkę ludzi, którzy wspierają ją emocjonalnie w miarę starzenia się. Wykazano, że takie wysokiej jakości relacje społeczne zapobiegają spadkowi wydajności poznawczej, który zwykle towarzyszy starzeniu się i samotności. Ulgę może przynieść nam również szczerość dotycząca naszych problemów, nawet jeśli odbywa się to za pośrednictwem internetu. Choć badaczka Seydi Ahmet Satici ostrzega, że uzależnienie od mediów społecznościowych może mieć odwrotny skutek psychologiczny, jeśli ludzie nie będą ostrożni. Inni seniorzy zapomnieli o swojej samotności dzięki "poważnym", ukierunkowanym na cel rozrywkom, takim jak poszukiwanie idealnego przepisu na zakwas. Podobnie jak Wolf i Edlebaum, starsi ludzie w Chinach znaleźli wytchnienie od swojej samotności w cotygodniowych, zaplanowanych rozmowach telefonicznych z wolontariuszami, członkami rodziny i starymi przyjaciółmi. I nawet jeśli nie możesz iść na paradę równości, tańcząc samemu również możesz poprawić sobie humor i swoje funkcje poznawcze. Bez względu na to, jak krótkie jest to spotkanie, rozmowa z drugim człowiekiem w czasie rzeczywistym, cechująca się otwartością i zrozumieniem może wydobyć człowieka z głębin samotności. "Kiedy musisz ukryć integralną część tego, kim jesteś, ma to istotny wpływ na twoje zdrowie fizyczne i psychiczne" - mówi Charles Pitre Hoy-Ellis, wspominając chwile ze swojego życia jako młody homoseksualista, które zainspirowały go do badań i działań na rzecz zdrowia osób starszych LGBTQ. Hoy-Ellis jest obecnie adiunktem na wydziale pracy socjalnej Uniwersytetu w Utah, który specjalizuje się w równości zdrowotnej osób LGBTQ. Ponieważ pozytywne wsparcie społeczne nie jest czymś oczywistym, SAGE stworzyła programy, które pomagają starzejącym się członkom społeczności pozostać jednością. Jednym z tych programów jest South Florida Institute on Aging's Friendly Visitor Program, który łączy wolontariuszy (Friendly Visitors) z samotnymi i odizolowanymi starszymi osobami LGBTQ. Pandemia utrudnia kontynuację wielu normalnych działań w ramach programów. Ale dorosłe osoby LGBTQ, które wciąż świetnie się rozwijają, zdołały utrzymać kontakt twarzą w twarz z innymi, albo przez Zoom, albo żyjąc w grupie, która odizolowała się razem, jak Wolf. Edlebaum stara się rozmawiać przez telefon, kiedy tylko może. Znajduje również sposoby na zachowanie poczucia celu, które jest głównym czynnikiem wpływającym na zdrowe starzenie się. Hoy-Ellis podaje przykład organizacji o nazwie ACT UP, AIDS Coalition to Unleash Power, która działała w San Francisco podczas pandemii AIDS. "Ich credo polegało na tym, że milczenie równało się śmierci. Więc jeśli się nie odezwiesz, w rzeczywistości przyczyniasz się do śmierci" - mówi Hoy-Ellis. "W kręgu starszych osób LGBTQ doświadczających izolacji społecznej i samotności, mówienie, samo mówienie o sytuacji, robi różnicę". Źródło: NationalGeographic.com: How to beat loneliness during a pandemic? LGBTQ elders lend their wisdom
Mateusz Waligóra: „Pomyślałem, że najbardziej chciałbym zasnąć i obudzić się dokładnie za rok” [WYWIAD]
"Lubię wszystko, co się przydarza w samotności. To jest dla mnie odtrutka na to codzienne przebodźcowanie: ilość informacji i spraw do załatwienia". O konieczności odłożenia marzeń na później z powodu koronawirusa, o dobrodziejstwach wędrowania i odkryciach wokół własnego domu opowiada Mateusz Waligóra - podróżnik, specjalista od wypraw wyczynowych, "gość od pustyń".
Hanna Gadomska: Miałeś być teraz w Australii. (Celem wyprawy WALK ACROSS AUSTRALIA miało być pierwsze polskie przejście kontynentu przez jego pustynny interior). Mateusz Waligóra: Tak to sobie zaplanowałem. Wyprawa do Australii była już w 80 % przygotowana. Miałem ruszać w maju, ale rozpoczęła się pandemia koronawirusa. Nawet paczki z jedzeniem były już wysłane. Tak, rozesłałem paczki z żywnością liofilizowaną, które miałem odbierać po drodze (niestety do Australii nie mogę wwieźć jedzenia z Polski). Na szczęście udało mi się odzyskać większość z nich, oprócz jednej, która pojechała do najbardziej odizolowanego miejsca, ale są szanse, że i ona wróci. Tak więc zdecydowana większość przygotowań była już na bardzo zaawansowanym etapie. Pogodziłeś się z myślą, że na razie trzeba odłożyć spełnianie marzenia? Sytuacja była trudna i przechodziłem przez nią fazami. Na początku myślałem, że wszystko się uspokoi. Aż w końcu zdałem sobie sprawę, że nigdzie w tym roku jednak nie pojadę. Pamiętam taki dzień. Mamy w domu poddasze, które służy jako magazyn mojego sprzętu. Wszedłem na nie, spojrzałem na cały ekwipunek i pomyślałem, że jedyną rzeczą, na którą mam teraz ochotę jest zaśnięcie i obudzenie się dokładnie za rok. To było dość przykre uczucie. Dotarło do mnie, że prawie wszystko, co robiłem w ostatnich miesiącach, a nawet latach, było podporządkowane czemuś, czego nie mogę teraz zrealizować. Zrozumiałem, że to się w tym roku nie uda, a tak naprawdę nie wiadomo, czy uda się kiedykolwiek, bo Australia jest nadal zamknięta. Ta niepewność w całej tej sytuacji doskwiera mi najbardziej. Krążą pogłoski, że będzie zamknięta przynajmniej do końca roku. Jest jeszcze inna kwestia, moja droga przez Australię miała prowadzić przez środek kontynentu, terenami należącymi do Aborygenów, na które osoby z zewnątrz nie mają obecnie wstępu ze względu na COVID-19. Więc nawet jeśli Australia się otworzy, to nadal nie będę miał pewności, ze moja wyprawa rozpocznie się bez przeszkód. Oficjalnie przełożyłem ją na maj 2021 roku. Twoja trasa będzie częściowo pokrywała się z trasą Robyn Davidson – kobiety, która w 1977 r. pokonała Australię Środkową jedynie w towarzystwie psa i 4 wielbłądów. O całej historii powstał film „Ścieżki” (Tracks) z 2013 roku, który zresztą poleciłeś mi kiedyś obejrzeć. Czy Davidson była dla Ciebie inspiracją? I tak, i nie. Na pewno cała otoczka wokół wyprawy i postawa samej Robyn były dla mnie bardzo inspirujące, szczególnie w kontekście tego, jak jej wyprawa była odbierana przez innych. Zawsze miałem wiele rozterek związanych z tym, że moje wyprawy na pustynie są bardzo egoistyczne, że tak naprawdę to wszystko nie ma dla kogokolwiek najmniejszego sensu, bo nie zmieniam świata, nie ratuję w ten sposób życia innych ludzi. A Davidson umiała powiedzieć, że nie zawsze musisz ratować świat, możesz zrobić coś tylko dla siebie, tylko dla ciebie to może mieć sens, i to jest w porządku. Dziś już nie szukam dodatkowych usprawiedliwień dla swojej potrzeby przeżywania przygód. W filmie nie do końca pozytywnie pokazana jest współpraca z mediami. Robyn otrzymała wsparcie National Geographic, ale obecność fotografa przeszkadzała jej w realizacji samotnego przedsięwzięcia. Ten wątek jest ci bliski? Nigdy nie można tego rozpatrywać w sposób zerojedynkowy. Sama Davidson bardzo negatywnie odbierała zainteresowanie mediów i obecność Ricka Smolana – fotografa National Geographic, ale z drugiej strony to ona wyszła z inicjatywą patronatu magazynu, bo potrzebowała pieniędzy na tę wyprawę. Poszła zatem na pewien kompromis, który dał jej możliwość zrealizowania tej wyprawy, kosztem pewnej niezależności. W moim przypadku jest podobnie. Ruszam na pustynię po to, by w dużej mierze pobyć w samotności, przemyśleć sobie różne rzeczy, ale dopuszczam też udział osób, które są zaangażowane w relacjonowanie tej wyprawy na bieżąco. Bardzo ważne jest jednak to, że to ja decyduję o tym, ile tych materiałów na temat wyprawy zostanie wypuszczonych do mediów. Z dużą dozą prawdopodobieństwa w Australii na krótki moment dołączy do mnie fotograf i operator, by zrealizować film z wyprawy. Dla wielu osób izolacja w związku z pandemią koronawirusa, mogła być pierwszym takim prawdziwym doświadczeniem samotności. Tutaj musielibyśmy zastanowić się, co tak naprawdę oznacza samotność. Bo ja w trakcie pandemii czuję się wręcz przytłoczony obecnością innych ludzi, szczególnie w tej pierwszej fazie, gdy wszyscy zostawaliśmy w domach, a ja 24 godziny na dobę spędzałem ze swoimi dzieciakami, będąc skazanym na ich dobre i złe humory, a oni na moje. Czyli pandemia to dla ciebie głównie czas z dziećmi. Ja zazwyczaj spędzam z nimi dużo czasu. To nie jest tak, że jestem typem podróżnika, który cały czas jest w drodze, zostawiając w domu pogrążoną w tęsknocie rodzinę. U nas to jest w ten sposób zorganizowane, że żona pracuje na etacie, wykonuje swój zawód, który lubi, i w którym się spełnia a to ja jestem kurą domową, która czasem gdzieś wyjeżdża. Siedzę z synami, odprowadzam ich do przedszkola, piorę, sprzątam, czasem coś ugotuję. Nuda. A raczej prosta codzienność. Mówi się, że liczba wniosków rozwodowych znacznie wzrośnie po pandemii (śmiech). Wcale by mnie to nie zdziwiło, bo w normalnych warunkach z partnerem widujemy się wyłącznie w wybranych godzinach. W naszym przypadku było trochę łatwiej, bo my z Agnieszką znamy się dosyć dobrze i wielokrotnie byliśmy zdani na swoją stałą obecność. Spędziliśmy półtora roku w podróży rowerowej przez Amerykę Południową i pamiętam, że najdłuższy okres na jaki się wtedy rozstaliśmy w czasie tego wyjazdu to było 6 godzin. W czasie pandemii jedynym momentem, kiedy mogłem złapać oddech, były późne wieczory i noce, kiedy Agnieszka pozwała mi wyjść i ochłonąć przez chwilę w samotności. Wędrowałeś wtedy? Znalazłem rzekę w okolicy i wydeptałem wzdłuż niej jakieś 1000 km. Myślę, że ten okres zamknięcia we własnym środowisku, udało mi się przetrwać właśnie dzięki chodzeniu. Powtarzalne marsze w tym samym miejscu sprawiły, że zacząłem patrzeć na przemieszczanie się zupełnie inaczej. Np. zwróciłem większą uwagę na zapach. Kiedy zaczynałem wędrować była późna zima, obserwowałem, jak rzeka zmienia się wiosną - również pod względem zapachów. Były momenty, że chodziłem z zamkniętymi oczami, próbując rozpoznać miejsca za pomocą węchu. Dla mnie to było odkrycie. Brzmi jak forma medytacji. Bo marsz to jest medytacja. Na każdej wyprawie odkrywam, że chodzi o to samo – o rytm. To jest słowo klucz. Przez pierwsze dwa tygodnie przyzwyczajam się do nowego trybu, do tego, że muszę być skupiony. Ciało przyzwyczaja się do wysiłku fizycznego. Później przychodzi ten dzień, kiedy łapię rytm, wiem, co mam robić, wszystkie czynności wyglądają dokładnie tak samo, mają swój porządek i powtarzalność. To moja ulubiona faza, bo wówczas czuję, że jestem w miejscu, w którym chciałem być. A ta powtarzalność - nie dopada Cię czasem brak silnej woli, by znowu złożyć namiot i ciągnąć wózek? Pierwszy okres, ten przed złapaniem rytmu, jest trudny. Patrzysz na mapę, widzisz dystans, który może przytłaczać. Dlatego ja nigdy nie myślę o głównym celu, np. o tym, że chcę przejść Gobi. Myślę o konkretnym miejscu, np. wiosce odległej o kilkadziesiąt kilometrów, w której znajdę kolejną studnię. Jest mi wówczas dużo łatwiej. W czasie kryzysu po prostu skupiam się na najbliższych godzinach, minutach, na tym co mam zrobić. Czasem przychodzi zmęczenie i organizm opada z sił. Na Gobi straciłem 24 kg masy ciała. To wtedy z oczu zniknął mi też sens tego, co robię. Czułem się już nasycony pustynią. Uznałem, że przejście każdego kolejnego kilometra niczego nie zmienni, niczego nowego już się o sobie nie dowiem. A jednak poszedłeś dalej. Jesteś pierwszym człowiekiem na świecie, który sam przeszedł tę pustynię pieszo. Pomógł mi cytat, który znalazłem w jednym z audiobooków. To słowa słoweńskiego wspinacza Nejca Zaplotnika: „Ten, kto jedynie dąży do celu, poczuje pustkę, dotarłszy do kresu. Lecz ten, kto znalazł własną drogę, zawsze będzie nosił cel w sobie”. Uznałem, że choć może teraz tego sensu nie widzę, bo jestem wykończony fizycznie, to z perspektywy czasu będę oceniał to inaczej. Ten cytat pomógł mi się na Gobi pozbierać i przejść ostatnie 600 km, pomimo wszystkich trudności, które mnie wtedy spotykały. Kilka miesięcy po powrocie domu, już wiedziałem, że przerwanie tej wyprawy byłoby błędem. W czerwcowym numerze Travelera można było przeczytać Twoje wspomnienia z podróży rowerowej z żoną po Ameryce Południowej. Napisałeś, że nigdy nie przeżyliście tylu przygód, co wtedy. Pomyślałam sobie, że to całkowite przeciwieństwo samotnego wędrowania przez pustynię. Ja nigdy się ze sobą nie nudziłem, więc dla mnie przybywanie w samotności na pustyni nie stanowi problemu, wręcz przeciwnie – ja to lubię. Lubię wszystko, co się przydarza w samotności. To jest dla mnie odtrutka na to codzienne przebodźcowanie – ilość informacji i codziennych spraw do załatwienia. Na pustyni wszystko zredukowane jest do podstaw: spania, jedzenia i marszu. Początkowo to może uwierać, bo brakuje nam pewnych rzeczy do których byliśmy przyzwyczajeni, ale potem zaczynamy rozumieć, że nie potrzebujemy w życiu niczego więcej oprócz tych podstaw, aby być szczęśliwymi. A jednak wiele osób przed samotnością ucieka. Myślę, że osoby które czują się samotne wśród innych ludzi, niekoniecznie czułyby się samotne na pustyni. Korzenie mojego wędrowania sięgają czasów liceum, gdy czułem się osamotniony. To jest chyba taki czas w życiu młodego człowieka, kiedy się zastanawia nad tym, co chciałby robić, w czym może się realizować. Wtedy pojąłem, że odkrywanie świata dla siebie stanowi dla mnie wielką frajdę. Ciekawi mnie. Niestety nie znalazłem wśród moich bliskich i otoczenia aprobaty dla tych śmiałych pomysłów. Zacząłem więc uciekać nad pobliskie jezioro. Tu przyznam się, że czasem wagarowałem. To wtedy odkryłem, że dobrze mi jest w tym miejscu pośród natury. Że to miejsce rozumie mnie, a ja rozumiem je. Potem na kursie przewodników górskich poznałem Agnieszkę, założyliśmy rodzinę i dobrze mi z tym. Gdy zastawiam się, jak wyglądałoby moje życie, gdybym nie miał rodziny, to czuję pustkę. Oczywiście to nie wyklucza tego, że czasem jestem zmęczony. I tak jak kiedyś uciekałem nad jezioro, tak teraz ruszam na pustynię. Ale teraz nie nazwałbym już tego ucieczką. Więc pomimo tego że lubię swoją rodzinę, realizuję się w niej, potrzebuję też pobyć w ciszy i samotności. Chyba wielu z nas brakuje takiego pobycia ze sobą przez dłuższy czas. Wtedy możemy się o sobie dużo dowiedzieć, zaakaceptować siebie, choć to czasem trudne. Pustynie dają czas na analizę, a chodzenie to doskonały katalizator myślenia. Wędrowców można podzielić na dwa typy: "Niektórzy wszędzie czują się jak w domu, inni nie czują się tak nigdzie” (Robyn Davidson). Z którym utożsamiasz się bardziej? Z tym drugim. I może to być kłopotliwe. Bo będąc w domu tęsknię za pustynią, a na pustyni za domem. I być może dotąd ma mnie doprowadzić moja droga - do poczucia, że będąc w danym miejscu i czasie jestem dokładnie tam, gdzie chciałem być.
Podróże dla singli. 6 rad jak podróżować w pojedynkę
Podróże dla singli nie różnią się zbytnio od tych realizowanych wraz z partnerem. Samodzielne wyjazdy wymagają jednak zachowania większej dozy ostrożności i zastosowania się do kilku porad, które zwiększą twoje bezpieczeństwo i pozwolą cieszyć się urlopem. Jak i gdzie podróżować samemu?
Podróże dla singli: pozostań w kontakcie Wczasy dla samotnych mogą mieć miejsce zarówno w imprezowych częściach świata przyciągających głównie singli, jak i zupełnie innych lokalizacjach wybieranych przez całe rodziny z dziećmi. Niezależnie od miejsca, w którym zamierzasz spędzić swoje samotne wakacje, warto pozostać w kontakcie z bliskimi i znajomymi. Nie chodzi o sam fakt, że człowiek potrzebuje kontaktu z innymi ludźmi, a na zagranicznych wyjazdach może być o to trudno, szczególnie, gdy nie mówimy w lokalnym języku. Pozostanie w kontakcie z rodziną zwiększa również twoje bezpieczeństwo i pozwala na zaalarmowanie odpowiednich instytucji w sytuacji, gdy spotka cię potencjalne zagrożenie. Nie raz w historii zdarzały się przypadki, kiedy to osoba będąca na samotnym wyjeździe znikała bez śladu, a rodzina orientowała się w sytuacji dopiero po upływie terminu jej planowanego powrotu. Z tego powodu dobrym nawykiem jest ustalenie stałych pór, o których kontaktujesz się z bliskimi za pomocą telefonu czy internetu. Dzięki temu, w razie ewentualnego zniknięcia, istnieje duża szansa na zaalarmowanie właściwych instytucji już na kilka godzin po zaginięciu. Nawet jeśli myślisz, że tobie przecież nie przytrafi się taka sytuacja, weź to pod uwagę podczas wyjazdów w pojedynkę. W ten sposób uspokoisz nie tylko samego siebie, lecz także swoich najbliższych. Podróże dla singli: nie zabieraj ciężkiego bagażu Wakacje dla singli mogą być pięknym czasem, jednak w sytuacji, gdy zamierzasz zatrzymać się w kilku miejscach, zbyt ciężki bagaż może popsuć cały urlop. Ciąganie dużej walizki po schodach, autobusach czy lotniskach bez niczyjej pomocy jest mało komfortowe, szczególnie w sytuacji, gdy jednocześnie korzystamy z nawigacji lub wykonujemy inne czynności zajmujące drugą rękę. Jeśli jednak musisz zabrać ze sobą duży bagaż, lepiej decydować się na walizki na kółkach. Są one znacznie wygodniejsze niż torby, a jedynym momentem, w którym musisz je podnieść są klasyczne schody oraz wkładanie bagażu do kolejnych środków transportu. W wielu hotelach znajdziesz również windy stanowiące prawdziwe zbawienie dla posiadaczy ciężkiego bagażu zakwaterowanych na najwyższych piętrach. Podróże dla singli: zachowaj ostrożność Podróże dla singli zwykle kojarzą się z typowo imprezowymi miejscowościami, takimi jak niezwykle popularne Rimini, Lloret de Mar czy Złote Piaski. Takie wyjazdy są świetnym pomysłem na odpoczęcie od codzienności i zaznanie prawdziwej zabawy, jednak w sytuacji, gdy wybierasz się na wakacje sam, warto zachować zdrowy rozsądek. Wszechobecne imprezy łączą się ściśle z alkoholem, którego nadmiar może przysporzyć ci poważnych kłopotów. Rozpoczynając od ryzyka zgubienia w obcym mieście, aż po zostanie okradzionym lub wykorzystanym. W miejscowościach tego typu każdego roku pojawiają się miliony turystów z całego świata, dlatego nigdy nie wiesz, na kogo trafisz. Kwestia ta dotyczy również drinków czy nawet napojów bezalkoholowych pozostawionych bez opieki na krótką chwilę. Podróżując z dobrymi znajomymi możesz mieć pewność, że ktoś zaopiekuje się nim w trakcie, gdy ty pójdziesz, na przykład, do toalety. Podczas samotnych wyjazdów nie jest to jednak możliwe, dlatego lepiej unikać takich sytuacji i nie narażać się na dodatkowe niebezpieczeństwo. Nawet w sytuacji, gdy imprezujesz z nowo poznanymi ludźmi, których znasz zaledwie od kilku godzin. Podróże dla singli: zabierz kopię dokumentów Kolejna porada na wczasy dla singli może być stosowana również przez osoby wyjeżdżające na zorganizowane wyjazdy z większą liczbą osób. Dobrym nawykiem jest skserowanie najważniejszych dokumentów i noszenie takiej kopii przy sobie. Miejsca turystyczne są nierozerwalnie związane z kieszonkowcami, a utrata paszportu w wielu przypadkach może przysporzyć ci ogromnych problemów podczas powrotu do Polski. Nie w każdym miejscu znajduje się nasza ambasada, dlatego niekiedy brak paszportu to nie tylko długi czas oczekiwania na powrót do kraju, lecz także bardzo duże koszty. Co do kosztów, w tym aspekcie również warto się odpowiednio zabezpieczyć. Gotówka jest dobrym pomysłem, ale jedynie w sytuacji, gdy umieścisz ją w kilku miejscach. Podróżując w pojedynkę ryzyko stracenia całej sumy wraz z bagażem jest znacznie większe, dlatego często doskonałym rozwiązaniem staje się zaopatrzenie nie tylko w gotówkę, lecz także kartę i ewentualną możliwość płatności telefonem. Obecnie istnieją liczne firmy i systemy pozwalające na płacenie dowolnymi walutami bez dużych kosztów przewalutowania, co jest doskonałą opcją dla osób, które często podróżują. Podróże dla singli: nie bój się ludzi Podróże dla singli zazwyczaj wiążą się z poznawaniem wielu nowych osób. Często są to jedynie przelotne kontakty, które pozwolą ci na znalezienie na znalezienie najbliższego sklepu, kupno biletów autobusowych czy zamówienie taksówki. Jeśli decydujesz się na samotny wyjazd w mniej turystyczne rejony świata, serdeczne podejście do miejscowej ludności może ci jedynie pomóc. Oczywiście, zawsze należy zachować rozsądek, a już szczególnie podczas podróży w pojedynkę, kiedy jesteś zdany jedynie na siebie. Podstawowe interakcje z napotkanymi ludźmi mogą jednak sprawić, że wyjazd stanie się znacznie ciekawszy, a ty będziesz mógł cieszyć się wspaniałymi spotkaniami przez kolejne lata. Podróże dla singli: planuj Przed podróżą w pojedynkę warto zarezerwować noclegi i dojazdy oraz stworzyć ramowy plan miejsc, które chcesz zobaczyć. W ten sposób unikniesz konieczności samodzielnego szukania zakwaterowania, co niekiedy nie jest bezpieczną opcją. Zaplanowanie całego wyjazdu jeszcze przed opuszczeniem swojego miejsca zamieszkania daje także poczucie pewności i zmniejsza stres związany z samotną podróżą. Sytuacja wygląda znacznie inaczej w przypadku zorganizowanych wyjazdów, nad którymi pieczę sprawuje biuro podróży. Jednak nawet w takim przypadku rozsądne planowanie podejmowanych czynności i wydatków może uchronić się przed wieloma nieprzyjemnymi sytuacjami, od zostania oszukanym na biletach w konkretnej atrakcji turystycznej, aż po wydanie wszystkich pieniędzy, które miały przecież miały wystarczyć na cały wyjazd. Podróże dla singli: gdzie jechać? Wycieczki dla singli mogą przyjmować naprawdę różne formy, od samodzielnego zwiedzania całego odległego kraju, aż po zorganizowany wyjazd do nadmorskiej miejscowości. Wśród osób decydujących się na takie wakacje szczególną popularnością cieszą się imprezowe lokalizacje nad Morzem Śródziemnym, jednak wszystko zależy jedynie od preferencji danej osoby. Zorganizowane wakacje dla singli są najbezpieczniejszą opcją, dzięki której nie musisz martwić się o samodzielne organizowanie transportu i noclegu, a w razie jakiegokolwiek wypadku czy innej sytuacji losowej możesz zwrócić się o pomoc do biura podróży. Jednak nawet podczas takich wyjazdów należy zadbać o własne bezpieczeństwo i zachować rozsądek. Osoby podróżujące samodzielnie często są znacznie łatwiejszymi celami dla różnego rodzaju przestępców niż grupy znajomych, w których zawsze ktoś jest w stanie zareagować natychmiast na zbliżające się niebezpieczeństwo. Takie sytuacje zdarzają się od lat i będą się zdarzać dalej, ale nie oznacza to, że samotny wyjazd musi bazować jedynie na obawie o własne bezpieczeństwo. Oprócz zorganizowanych wyjazdów dla singli w dalekie rejony świata, osoby samotne mogą zdecydować się także na urlop w Polsce. Od spokojnych wczasów w górach, aż po nieco bardziej oblegane plaże nad Bałtykiem. Będąc we własnym kraju zwiększa się nasze poczucie bezpieczeństwa, dlatego jeśli nie chcesz jechać za granicę i siedzieć w domu, możesz zdecydować się na samodzielny wyjazd do wybranego miejsca w Polsce.
Dzień po Walentynkach obchodzimy Dzień Singla. Samotność może nas wiele nauczyć
Poczucie osamotnienia często jest wynikiem braku znajomości własnych potrzeb i trudnymi doświadczeniami z przeszłości, jednak mimo to samotność jest nam czasem potrzebna. Dlaczego powinniśmy poświęcić jej więcej uwagi i jaką lekcję możemy z niej wynieść?
Istota samotności Badanie przeprowadzone na Uniwersytecie Kalifornijskim wykazało, że aż 76% amerykańskich dorosłych czuje osamotnienie. Z czego może to wynikać? Według Sławomira Prusakowskiego, psychologa z Uniwersytetu SWPS we Wrocławiu, tak duży odsetek samotnych osób wynika ze sposobu, w jaki żyjemy. Cały czas otacza nas ogromna ilość bodźców, a przeciążenie informacjami może często prowadzić do przemęczenia, co w następstwie niekiedy kończy się tendencją do wycofywania się z życia społecznego. W takich sytuacjach zaspokojenie potrzeby bliskości jest mało prawdopodobne, gdyż nie ma ku temu sprzyjających okoliczności. Samotność może też ściśle wiązać się z brakiem jakiejkolwiek przestrzeni na autorefleksję, określenie własnych potrzeb i podjęcie odpowiednich kroków. Wszechobecne bodźce mogą skutecznie zagłuszać to, co dzieje się w głowie, a kiedy sami nie umiemy dojść do tego, czego potrzebujemy w życiu, praktycznie nie ma szans, byśmy odnaleźli to w interakcjach z innymi. Innym zjawiskiem, które może przyczyniać się do samotności, jest obawa przed brakiem akceptacji ze strony innych osób. Ten lęk może być tak silnie zakorzeniony, że niektórzy świadomie wybierają samotność, by za wszelką cenę uniknąć odrzucenia. Czego uczy nas samotność? Naukowcy prowadzący wspomniane wcześniej badania podjęli próbę wyszczególnienia tego, czym różnią się osoby nieszczęśliwie samotne od tych, które nie odczuwają bycia samemu jako coś negatywnego. Okazało się, że ludzie, które nie czują się osamotnieni, są bogaci w tak zwaną życiową mądrość, na którą składa się 6 obszarów i związane z nimi praktyki. Istotę tej mądrości stanowią: wiedza o życiu (uważne doświadczanie codzienności), inteligencja emocjonalna (analizowanie i kontrolowanie własnych reakcji na emocje), empatia, autorefleksja (kluczowa do budowania relacji z innymi), akceptacja różnorodności, zdolność do efektywnego podejmowania decyzji i wdrażania ich w życie. Według Prusakowskiego rozwijając te cechy, możemy skutecznie zminimalizować poczucie osamotnienia, a samą samotność potraktować jako okazję poświęcenia sobie uwagi i opanowania umiejętności, które sprzyjają nawiązywaniu nowych znajomości. Katarzyna Mazur
Skąd się bierze samotność? Odnaleziono jej źródło w mózgu
Zgrupowanie komórek w rejonie jądra szwu w mózgu odpowiada za potrzebę poszukiwania kontaktu po okresie izolacji społecznej – zawiadamia czasopismo „Cell”.
Poczucie osamotnienia to stan, w którym dużą rolę odgrywa tęsknota za bliskością drugiego człowieka. Zdarza się, że samotność doskwiera także zwierzętom, zwłaszcza po wydłużonym okresie izolacji społecznej. Choć istnieje wiele badań na ten temat, dopiero teraz naukowcy z Instytutu Technologicznego w Massachusetts (USA) odkryli, gdzie rodzi się to uczucie. Okazuje się, że powstaje ono w miejscu zgrupowania neuronów w grzbietowej części jądra szwu – fragmentu pnia mózgu. Badacze dokonali niniejszego odkrycia, prowadząc eksperymenty na myszach. Zauważyli, że u gryzoni przebywających razem neurony jądra szwu nie były zanadto aktywne. Jednak u myszy pozbawionych przez jakiś czas możliwości kontaktu z innymi, wzrastała siła połączeń nerwowych w tym rejonie. Po ponownym umieszczeniu wśród pozostałych zwierząt, izolowane myszy stawały się bardzo towarzyskie, a neurony jądra szwu w ich mózgach – bardzo pobudzone. Co ciekawe, najbardziej stęsknione za kontaktem z innymi wydawały się myszy o wysokiej pozycji społecznej. U nich też komórki nerwowe jądra szwu były najbardziej aktywne. Gdy naukowcy zablokowali u myszy neurony jądra szwu za pomocą metody optogenetycznej (wykorzystującej światło do manipulacji aktywnością komórek mózgowych), zwierzęta, nawet te po długiej izolacji, nie były podekscytowane powrotem do społeczności. Zachowywały się tak, jakby uczucie samotności dla nich nie istniało. To sugeruje, że neurony jądra szwu są odpowiedzialne za potrzebę socjalizacji pojawiającą się po okresie osamotnienia” – komentuje współautorka badania Kay Tye. Źródło: PAP