National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-10-28T14:04:10.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Niezwykły dorsz olimpijczyk przepłynął 860 kilometrów w górę rzeki. To absolutny rekordzista
items: Najciemniejsza rzeka świata nie przestaje zaskakiwać – zanurzona w niej dłoń znika
items: Ganges wysycha w bezprecedensowym tempie. Jaka będzie przyszłość świętej rzeki?
items: Wołga to rzeka zakorzeniona w rosyjskiej historii i kulturze. Jest najdłuższa w Europie
items: Udana renaturyzacja delty rzeki Nidy – powrót rzadkich gatunków i lepsza ochrona przed suszą
items: Tajowie traktują te ryby jak świętość. Prywatne stawy skrywają coś wyjątkowego
items: Podziemne rzeki to prawdziwe cuda natury. Skrywają unikatowe skarby przyrody
items: Żona barona Rothschilda nie chciała tego prezentu. Dziś to skarb Górnej Odry
items: Leonardo DiCaprio uratował tę rzekę przed zagładą. Dziś to prawdziwy cud natury
items: Wodospady Kravica. Urokliwa „bałkańska Niagara” ma sporo do zaoferowania
items: Tama Wielkiego Odrodzenia miała rozwiązać problemy energetyczne Etiopii. Stała się kością niezgody z sąsiadami
items: Najdłuższa rzeka w Hiszpanii była świadkiem krwawej bitwy. Dziś jest jednym z najsłynniejszych łowisk
items: Rejs po Wiśle pychówką to niezapomniana przygoda. Pozwala oderwać się od codzienności
items: Najdłuższy dopływ Dunaju ma ponad 900 km długości. Przepływa przez pięć krajów
items: Prawdziwa polska sielanka. Do tego regionu jeździmy dla wody i ptaków
items: Zagadka budowy egipskich piramid wyjaśniona. Pomogły potężne siły przyrody
items: Najdłuższa rzeka Francji jest krótsza od Wisły. Mimo to stanowi jedną z największych atrakcji w kraju
items: Rzeka jako osoba? To udało się w Nowej Zelandii i Indiach. Czy nasza Odra też uzyska osobowość?
items: Pamięć i zapomnienie nad legendarną Rzeką Żółtą – Paul Salopek relacjonuje z Chin
items: „To jedyny taki projekt z Polski”. Rzeka wraca na powierzchnię po 100 latach
items: W tym roku czeka nas powtórka katastrofy ekologicznej na Odrze? Szokujące ustalenia naukowców
items: Co zrobiliśmy z naszym źródłem życia? Film „Rzeka” już w kinach
items: Krokodyle zadomowiły się w toksycznej rzece w Kostaryce. Ścieki najwyraźniej im nie przeszkadzają
items: 8 najpiękniejszych jaskiń. Miejsca jak nie z tej Ziemi
items: Zdjęcia geologicznego „ciasta" na Syberii zaskoczyły NASA

Niezwykły dorsz olimpijczyk przepłynął 860 kilometrów w górę rzeki. To absolutny rekordzista
type: item
date: 2025-10-28T10:53:50.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: dorsz
subject: rekordy
subject: ryby
subject: rzeka
description: Australijski dorsz Murray Arnie dokonał niemożliwego – wykorzystał powodzie i wyruszył w niespotykaną dla jego gatunku podróż, podczas której pokonał prawie tysiąc kilometrów, z czego większość w górę rzeki. Chociaż nie od razu pochwalił się olimpijskim wyczynem, to naukowcom udało się prześledzić jego trasę. Jego ekscesy mogą świadczyć o poprawie kondycji całego ekosystemu.
encoded: Arnie jest dorszem Murray, czyli dużą, słodkowodną rybą drapieżną zamieszkującą Australię i teraz już na zawsze zapisał się w annałach historii. Pobił absolutny rekord migracji swojego gatunku, przepływając 860 kilometrów wzdłuż rzeki Murray. Drugie miejsce pokonało zaledwie 160 kilometrów, więc naukowcy głowią się, co wstąpiło w wielką rybę. Dorsz Arnie popłynął ku przygodzie Można się zastanawiać, co Arnie – który zawdzięcza swoje imię australijskiej pływaczce, mistrzyni olimpijskiej Ariarnie Titmsie – tak właściwie robił w rzece. Dorsze są przecież rybami słonowodnymi, a najbardziej kojarzymy je z dorszem atlantyckim. Cóż, Arniego łączy z nimi jedynie nazwa – dorsz Murray to kompletnie inny gatunek ryby. To duży, słodkowodny drapieżnik. Olimpijczyk został oznakowany w 2022 roku w Mullaroo Creek, około 13 godzin jazdy samochodem od Sydney. Miał wówczas 4 lata i ważył niespełna 1,7 kilograma i nikt nie spodziewał się, że dokona niemożliwego. To historia jak z filmu o najmniejszym chłopcu z klasy, który zostaje rekordzistą świata. Powódź, która zmieniła wszystko Niedługo po oznakowaniu przez region zamieszkiwany przez sympatycznego Arniego przetoczyły się ciężkie powodzie, a ryba rozpoczęła swoją niebywałą wędrówkę. Wykorzystała zalewającą teren wodę i upadające tamy, by pokonać dystans, który wcześniej wydawał się niemożliwy do osiągnięcia dla tego gatunku. W ciągu niespełna dwóch miesięcy ryba pokonała 760 kilmetrów w górę rzeki Murray, a następnie, w ciągu kilkunastu kolejnych tygodni przebyła 100 kilometrów w dół rzeki, wykorzystując inne koryta i wracając w kierunku domu. Łącznie Arnie zwiedził 860 kilometrów, bijąc dotychczasowy rekord innego dorsza Murray, który wynosił… 160 kilometrów. To deklasacja. Naukowcy śledzili jego trasę z zapartym tchem Jednym z pierwszych, którzy zauważyli dane wskazujące na ekstremalną migrację Arniego, był Zed Tonkin z Departamentu Energii, Środowiska i Działań Klimatycznych australijskiego stanu Wiktoria. Dla badaczy było to cał…

FABRIC-KOLAZ-32-14-bfbf933.jpg
width: 2700
height: 1800

Najciemniejsza rzeka świata nie przestaje zaskakiwać – zanurzona w niej dłoń znika
type: item
date: 2025-10-03T06:55:11.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Przyroda
subject: afryka
subject: Edukacja
subject: kongo
subject: rzeka
description: Najciemniejsza rzeka świata pochłania niemal całe światło, sprawiając, że wszystko znika pod jej taflą. Naukowcy od lat próbują wyjaśnić, co stoi za tym niezwykłym zjawiskiem.
encoded: Spis treści: Najciemniejsza rzeka świata? Zaskakujące właściwości Ruki w sercu Konga Dlaczego rzeka Ruki przez dekady pozostawała tajemnicą dla naukowców? Co zamienia rzekę Ruki w „dżunglową herbatę”? Zaskakujące źródło ciemnej wody Ukryte zagrożenie w sercu Afryki. Jak torfowiska Ruki mogą wpłynąć na klimat? Zwana potocznie „rzeką ciemności”, rzeka Ruki w Kotlinie Konga nie przestaje zadziwiać badaczy. Wody tego naturalnie płynącego cieku charakteryzują się niecodzienną absorpcją światła – po zanurzeniu dłoni przestaje być ona widoczna już kilka centymetrów pod powierzchnią. To efekt wyjątkowych warunków fizykochemicznych, które sprawiają, że rzeka pochłania ponad 90% światła słonecznego. Co ciekawe, mimo tak niskiej przejrzystości, w rzece żyje wiele gatunków ryb i roślin, które zaadaptowały się do tych ekstremalnych warunków. Najciemniejsza rzeka świata? Zaskakujące właściwości Ruki w sercu Konga – Byliśmy zaskoczeni kolorem tej rzeki – mówi Travis W. Drake, badacz z Politechniki Federalnej w Zurychu. Tak wspomina Ruki, dopływ Konga, jedną z największych rzek w Kotlinie Konga. Wody Ruki są tak ciemne, że gdy zanurzy się w niej dłoń, przestaje się ją widzieć. Zdaniem badaczy Ruki to jedna z najczarniejszych – a być może nawet najciemniejsza rzeka świata. Jej wody są ciemniejsze nawet od Rio Negro, największego lewego dopływu Amazonki. Czemu zawdzięczają swoje wyjątkowe zabarwienie? Według badaczy ogromnym ilościom rozpuszczonej materii organicznej, które trafiają do rzeki z lasów równikowych, przez którą płynie. Dlaczego rzeka Ruki przez dekady pozostawała tajemnicą dla naukowców? Ruki pozostaje słabo poznaną rzeką. Nigdy wcześniej nie była badana przez naukowców. Od lat 30. ubiegłego wieku rejestrowano jedynie zmiany poziomu jej wód. Natomiast nigdy wcześniej nie analizowano jej składu chemicznego. Tego zdania podjął się międzynarodowy zespół naukowców dopiero w 2019 r. Badacze założyli stację pomiarową w pobliżu miasta Mbandaka. Przez następny rok mierzyli pozio…

mbandaka-kongo-ruki-GettyImages-966568298-2b9e384.jpg
width: 2892
height: 2168

Ganges wysycha w bezprecedensowym tempie. Jaka będzie przyszłość świętej rzeki?
type: item
date: 2025-09-25T10:10:37.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: ganges
subject: indie
subject: klimat
subject: rzeka
subject: rzeki
subject: susza
description: Ganges to święta rzeka hinduizmu, od której zależne są miliony mieszkańców Indii. I zarazem temat rzeka. Duże emocje wzbudza jej ogromne zanieczyszczenie, za które odpowiadają trafiające do nurtu tysiące ton odpadów przemysłowych czy niedopalone ciała zmarłych. Największa rzeka płynąca w Indiach ma też jednak inny problem: wysycha w bezprecedensowym tempie, co przeraża lokalną ludność.
encoded: Od Gangesu zależy przetrwanie niemal 600 milionów ludzi w Indiach i krajach sąsiednich. W dolinie położonej wzdłuż 2500-kilometrowej rzeki od stanu wody uzależnione jest życie nie tylko ludzi – to najgęściej zaludnione dorzecze na świecie – ale także całej fauny i flory. Doświadcza ona obecnie najgorszego okresu suszy od 1300 lat, a naukowcy z Uniwersytetu Arizony i IIT Gandhinagar udowodnili, że przyczyną tego stanu rzeczy jest działalność człowieka. Tak źle jeszcze nie było Badania na temat Gangesu zostały opublikowane w czasopiśmie „Proceedings of the National Academy of Sciences”. Naukowcy najpierw zrekonstruowali przepływ rzeki przez ostatnie 1300 lat. Pracy było sporo, bo na tapet wzięli okres od 700 do 2020 roku n.e. W oszacowaniu jej przebiegu pomogły im słoje starych drzew. Następnie porównali dane z udokumentowanymi historycznie suszami czy klęskami głodu w Indiach. Okazało się, że wysychanie rzeki z lat 1991–2020 jest zdecydowanie bardziej intensywne niż wszystkie dotychczasowe. Susza jest o 76% gorsza niż ta z XVI wieku, czyli do tej pory największa w historii pomiarów. Nie chodzi tylko o skalę suszy, ale także o częstość jej występowania i długość trwania. Bardziej suche okresy zdarzały się zawsze, ale nigdy jeszcze nie były tak dotkliwe. Jaki jest powód wysychania Gangesu? Wysychanie świętej rzeki zdaniem naukowców ma podłoże antropogeniczne, czyli spowodowane jest przez człowieka. Głównym powodem jest między innymi ocieplenie Oceanu Indyjskiego i zanieczyszczenie aerozolami – kropelkami cieczy z drobnymi cząstkami stałymi pochodzącymi z setek okolicznych fabryk, pojazdów czy elektrowni. Te hamują monsunowe opady deszczu, od których zależny jest region. – Ostatnie susze wykraczają poza zakres zmienności klimatu ostatniego tysiąclecia. Nasze odkrycia podkreślają pilną potrzebę głębszego zbadania interakcji między czynnikami kontrolującymi opady monsunowe w okresie letnim – ostrzegają autorzy badania. Jak zapobiec wysychaniu rzeki? Badacze apelują, by ko…

GettyImages-532933532-1fee389.jpg
width: 3857
height: 2466

Wołga to rzeka zakorzeniona w rosyjskiej historii i kulturze. Jest najdłuższa w Europie
type: item
date: 2025-09-14T11:03:31.000Z
creator: Artur Białek
subject: Przyroda
subject: europa
subject: rosja
subject: rzeka
description: Wołga, rzeka zajmująca pierwsze miejsce na liście najdłuższych w Europie, pojawiała się na kartach powieści, płótnach wielkich i mniej znanych artystów i w ludowych pieśniach. Dla Rosjan była i nadal jest symbolem narodowego ducha i historii kraju. Nieodłącznie związana z tamtejszą kulturą i tożsamością narodową, dziś króluje także w przewodnikach turystycznych.
encoded: Spis treści: Caryca europejskich rzek Głęboki związek Rosjan z Wołgą Turystyczne oblicze Wołgi Już we wczesnym średniowieczu Wołga była ważnym szlakiem handlowym i komunikacyjnym, łączącym północ z południowym wschodem. Do dziś stanowi najważniejszą śródlądową arterię wodną Rosji. Należy jednak podkreślić, że dla Rosjan jest czymś więcej niż tylko ogromnym ciekiem, łączącym miasta i jednostki geograficzne. Na przestrzeni wieków, była dla nich żywicielką i świadkinią wielu tragicznych wydarzeń. Caryca europejskich rzek Rosja ma wiele imponujących rzek, ale w przeduralskiej części kraju niepodzielnie rządzi tylko jedna. Wołga mierzy aż 3531 km długości. To czyni ją nie tylko najdłuższą rzeką w europejskiej części macierzystego kraju, ale także rekordzistką Europy. Drugi na tej liście Dunaj jest krótszy o niemal 650 km. Należy też wspomnieć, że Wołga dzierży jeszcze jeden rekord. Jest największą i najdłuższą rzeką świata uchodzącą do jeziora. Jej źródła znajdują się na wzgórzach Wałdaj (w pobliżu wsi Wołgowierchowje), na wysokości 229 metrów n.p.m. Stamtąd Wołga płynie na wschód. Jeszcze na obszarze Wyżyny Wałdajskiej przecina wiele niewielkich jezior, w tym Wsieług, Pieno i Wołgo, poniżej którego napotyka wybudowaną w 1843 roku zaporę. Dalej wypływa na Nizinę Środkoworosyjską, skąd wąską doliną płynie na wschód, przecinając dwie wyżyny: Uglicko-Daniłowską i Galicko-Czuchłomską, a dalej – niziny Unżeńską i Bałachnińską, by w okolicy Kazania skręcić na południe i przejąć Kamę, swój największy dopływ. Poniżej Wołgogradu płynie na południowy wschód. 21 km dalej oddziela się jej odnoga – Achtuba. Miejscem ujścia rzeki jest Morze Kaspijskie. Tworzy tam największą deltę w Europie. Jej powierzchnia wynosi około 19 tys. kilometrów kwadratowych. Głęboki związek Rosjan z Wołgą Wołga to jednak nie tylko suche dane. Jako matka, żywicielka i świadkini dziejów, dla Rosjan, jest prawdziwym symbolem Matuszki Rosiji. Serce i dusza Rosji Ze swoimi długimi nurtami i żyznymi dolinami, prz…

wolga-4eba2d8.jpg
width: 1000
height: 667

Udana renaturyzacja delty rzeki Nidy – powrót rzadkich gatunków i lepsza ochrona przed suszą
type: item
date: 2025-09-07T07:14:46.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Przyroda
subject: ekologia
subject: rzeka
subject: rzeki
subject: Świętokrzyskie
description: Od dziesięcioleci meandrująca delta Nidy coraz bardziej obumierała, tracąc swoją faunę i florę. Naprzeciw pogarszaniu się jakości rzecznych wód wyszli naukowcy z Zespołu Świętokrzyskich i Nadnidziańskich Parków Krajobrazowych, którzy podjęli się próby przywrócenia naturalnego stanu rzece. Obecnie możemy podziwiać efekty tych działań, dzięki którym Nida ponownie tętni życiem.
encoded: Proces renaturyzacji to szereg przyrodniczych działań mających na celu przywrócenie naturalnych cech rzece, które zostały utracone wskutek działalności człowieka. Przywraca się rzece jej naturalny bieg, odnawiając meandry oraz likwidując sztuczne umocnienia. Rzeka odzyskuje również dawne rozlewiska i tereny zalewowe, które działają jak naturalny magazyn wody. Całość prowadzi do stworzenia odpowiednich warunków dla powrotu ryb, płazów, ptaków wodnych i roślin związanych z terenami podmokłymi. Dlaczego Nida zaczęła obumierać? Nida przez lata meandrowała pośród świętokrzyskich łąk. Tworzyła starorzecza, mokradła i torfowiska, które były domem dla rzadkich gatunków zwierząt (np. traszki czy żółwie błotne). Całość zaczęła obumierać wraz z nasileniem się procesów melioracji i regulacji rzeki prowadzonych przez człowieka. Aby pozyskać więcej terenów rolniczych, odcinano rzeczne zakola oraz prostowano koryto Nidy. Władze PRL w ten sposób prowadziły swoją politykę zwiększenia produkcji rolnej kosztem „nieużytków”. Pobliskie bagna i łąki zalewowe zaczęły więc się osuszać – przeobraziły się w rolnicze pastwiska, przez co przestały być domem dla niektórych płazów, ptaków i owadów. Mogłoby się wydawać, że rozwój rolnictwa na tych terenach doprowadzi do całkowitego przeobrażenia rzeki. Na szczęście przyrodnicy w porę zaczęli zwracać uwagę na ekologiczną destrukcje zapoczątkowaną w latach 70 XX wieku, co skutkowało rozpoczęciem procesu renaturyzacji. Renaturyzacja delty Nidy Sam proces odbudowy delty Nidy składa się z kilku prac mających na celu przywrócenie terenowi jego pierwotnego kształtu. Całe przedsięwzięcie obejmuje około 400 ha w gminach Kije, Pińczów i Imielno (woj. świętokrzyskie). Na działania prowadzone w terenie składają się m.in.: udrożnienie cieków i odtworzenie starorzeczy – odbudowano 12 km cieków i 5 km dawnych zakoli rzeki, dzięki czemu woda może swobodniej krążyć i nie odpływa już tak szybko, jak po regulacjach XX wieku. przywrócenie rozlewisk i mokradeł – odtw…

renaturyzacja-nidy-dea05df.jpg
width: 1000
height: 749

Tajowie traktują te ryby jak świętość. Prywatne stawy skrywają coś wyjątkowego
type: item
date: 2025-08-23T11:46:57.000Z
creator: Stefan Lovgren
subject: Przyroda
subject: azja
subject: mekong
subject: ryby
subject: rzeka
subject: tajlandia
description: Pangaz, uznawany za jedną z największych słodkowodnych ryb na świecie, zanika w naturze. W Tajlandii zyskuje jednak nowe życie jako symbol duchowości, prestiżu i ochrony zagrożonych gatunków.
encoded: Spis treści: Sumy i karpie jako symbole religijne i duchowe Tajlandia: prywatne hodowle przejmują rolę rezerwatów Ryby jako pasja, biznes i dziedzictwo Dlaczego liczenie ryb to dopiero początek Genetyczne pułapki hodowli – zagrożenie dla przyszłości Czy prywatne kolekcje mogą pomóc w ratowaniu gatunków? Powrót do rzeki – największe wyzwanie ochrony Gigantyczne ryby znikają z rzek i jezior, ale świetnie odnajdują się w prywatnych stawach i ogrodach. Naukowcy widzą w tym szansę na odbudowę zagrożonych gatunków. Kiedy w zeszłym roku na zalanej stacji kolejowej w Chiang Mai w Tajlandii pojawił się pangaz ważący około 90 kilogramów, ludzie dosłownie stanęli jak wryci. Widok ryby długiej na ponad dwa metry, uwięzionej przy kasie biletowej, wydawał się surrealistyczny. Pojawiło się oczywiste pytanie: jak się tam znalazła? Na pewno nie przybyła ze swojego naturalnego środowiska – rzeki Mekong, która przepływa przez kilka krajów Azji Południowo-Wschodniej. Ten krytycznie zagrożony gatunek należy do największych ryb słodkowodnych na świecie i w Tajlandii stał się już niemal niespotykany. Ryba ze stacji niemal na pewno pochodziła z hodowli – prawdopodobnie uciekła z prywatnego stawu, świątynnej sadzawki albo zarybionego zbiornika, gdy powódź przerwała ogrodzenia. To wydarzenie dało rzadki wgląd w ukryty świat. W całej Tajlandii megaryby, takie jak pangaz (Pangasianodon gigas) oraz równie zagrożony karp syjamski, zwany też karpiem olbrzymim (Catlocarpio siamensis), są masowo rozmnażane w niewoli. Hodują je państwowe wylęgarnie, komercyjne farmy i prywatni właściciele. Ryby trafiają do łowisk wędkarskich, do świątyń jako obiekty kultu, a także do ogrodowych stawów jako egzotyczne ozdoby. W ten sposób powstała ogromna, w dużej mierze nieudokumentowana populacja, która wielokrotnie przewyższa liczebnością to, co pozostało jeszcze w naturze. Dziś naukowcy stawiają pytanie: czy te stada hodowlane mogą pomóc w zatrzymaniu spadku liczebności megaryb w rzekach? – Zasoby hodowlane mogą …

2025-08-18-120155-How-600-lb.-megafish-became-a-collectors-item-in-Thailand--National-Geographic-209418a.png
width: 1223
height: 806

Podziemne rzeki to prawdziwe cuda natury. Skrywają unikatowe skarby przyrody
type: item
date: 2025-08-15T08:01:56.000Z
creator: Artur Białek
subject: Przyroda
subject: geologia
subject: rzeka
description: Podziemne rzeki to rzadkie i wyjątkowe zjawisko geologiczne. Ta specyficzna forma przepływu wód podziemnych stanowi prawdziwy cud natury, skrzętnie ukryty przed ludzkim wzrokiem. Tworzy unikatowy ekosystem, zapewniający warunki bytowe dla równie unikatowych gatunków fauny i flory, przystosowanej do życia w tym niezwykłym środowisku. Jak powstają podziemne rzeki? Na to i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: Spis treści: Magia chemii i fizyki, czyli złożony proces powstawania podziemnych rzek Rozwój podziemnych rzek to proces wieloetapowy Unikatowe środowisko dla unikatowej przyrody Natura rozsiała swoje cuda po całym świecie Mówiąc o podziemnej rzece, na myśli trzeba mieć ciek płynący pod powierzchnią ziemi. W tym miejscu należy zaznaczyć, że takie twory mogą mieć pochodzenie zarówno naturalne, jak i antropogeniczne. Te stworzone przez człowieka służą przede wszystkim celom gospodarczym, przemysłowym, rolniczym i retencyjnym i mimo że stanowią prawdziwy popis inżynieryjny, to prawdziwym cudem są ich naturalne odpowiedniki. Magia chemii i fizyki, czyli złożony proces powstawania podziemnych rzek Podziemne rzeki powstają w następstwie złożonych procesów hydrologicznych i geologicznych. Te są nierozerwalnie związane ze zjawiskami krasowymi. Rola procesów krasowych Gdy mowa o krasowieniu, na myśli trzeba mieć proces rozpuszczania skał – wapieni, dolomitów, soli kamiennych i gipsów – przez wody powierzchniowe i podziemne. Kluczową rolę odgrywa tu dwutlenek węgla. Rozpuszczony w wodzie, tworzy kwas węglowy, który wchodzi w reakcję ze składnikami skał i w ten sposób doprowadza do ich rozpuszczenia. Powstaje wówczas kwaśny węglan wapnia, który łatwo rozpuszcza się w wodzie i dalej rozprasza się w postaci roztworu. Wsiąkając w istniejące szczeliny i pęknięcia w skałach, woda drąży je i rozpuszcza, w ten sposób powiększając sieć podziemnych kanałów. Zachodzą tu zatem dwa procesy – erozja chemiczna, w następstwie której skała zostaje rozpuszczona i odprowadzona w postaci roztworu, i erozja mechaniczna, czyli obejmująca usuwanie cząstek skał, żłobienie dna koryta i eworsję (pogłębianie odcinków dna w następstwie ruchu wirowego wody obciążonej materiałem okruchowym). Rozwój podziemnych rzek to proces wieloetapowy W jaki sposób proste szczeliny przekształcają się w złożone jaskinie, tworzące równie skomplikowane systemy rzeczne? To długotrwały i dynamiczny proces. Początkowo woda po…

podziemne-rzeki-ba34322.jpg
width: 1000
height: 667

Żona barona Rothschilda nie chciała tego prezentu. Dziś to skarb Górnej Odry
type: item
date: 2025-06-21T08:46:06.000Z
creator: Anna Kłossowska
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: odra
subject: polska
subject: rzeka
subject: traveler
description: Kraina Górnej Odry to miejsce pełne tajemnic, spektakularnych obiektów i zapomnianych historii. Od egipskiej mumii aż po Białą Damę – sprawdź, co czeka na odwiedzających ten region.
encoded: Spis treści: Gigantyczny zbiornik, który ocalił miasta Egipska tajemnica z miłosnym wątkiem Spacer przez stare miasto i kaplicę z gwiazdami Ruiny z miłości i legenda Białej Damy Jezus na Odrze i diabeł w budce Tworków i cudowna pszenica Rudy – klasztor, drezyny i cystersi Śląski obiad z widokiem na XIX wiek Choć druga co do wielkości polska rzeka, Odra, ma źródło na zboczu najwyższego szczytu Gór Odrzańskich, Fidluv Kopec w Czechach, to wpływa zaraz do nas przez Bramę Morawską, wąskie zapadlisko między Sudetami a Karpatami. Dostrzegam je z czubka wieży widokowej w formie ostro zakończonej piramidy. Stalową konstrukcję zakotwiczono wśród szachownicy pól położonej na polodowcowym, wydłużonym wzgórzu wsi Pogrzebień pod Raciborzem. – Przez Bramę Morawską wędrowały plemiona celtyckie, germańskie i słowiańskie, uczniowie Cyryla i Metodego niosący chrześcijaństwo, kupcy z Południa, a Sobieski poszedł na Wiedeń – przypomina mi Grzegorz Wawoczny, wicedyrektor Zamku Piastowskiego w Raciborzu, gdzie dziś nocuję. Widzimy stąd bohatera jesiennej powodzi. Czas poznać go z bliska. Gigantyczny zbiornik, który ocalił miasta Największy zbiornik hydrotechniczny w Polsce, Racibórz Dolny, znajduje się w Krainie Górnej Odry, której „podbój” właśnie rozpoczęłam. – Ma 185 mln m³ pojemności i ubiegłej jesieni wraz z sąsiednim polderem Buków przyjął w ciągu kilkudziesięciu godzin całą falę powodziową, gromadząc ok. 147 mln m³ wody, czyli zapełnił się w 80% – opisuje Grzegorz Kawalec z Urzędu Miasta Racibórz. Teraz jest pusty – to jeden z największych suchych polderów na świecie – jego dno pokryte jest na przemian wyspami trawy i pól uprawnych należących do rolników z pobliskich miejscowości. Pracujące koparki wybierają żwir, stale pogłębiając zbiornik do docelowej objętości 300 mln m³. Polder jest tak ogromny (26,3 km²), że jego kres rozmywa się na horyzoncie. Potężna betonowa konstrukcja budowli przelewowo-spustowej zapory czołowej zbiornika, niczym wielkie szare zębiska wbite w dno, przypo…

Odra-f5ece2b.jpg
width: 4608
height: 2592

Leonardo DiCaprio uratował tę rzekę przed zagładą. Dziś to prawdziwy cud natury
type: item
date: 2025-05-24T08:45:31.000Z
creator: Michał Głombiowski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: albania
subject: cuda natury
subject: europa
subject: rzeka
description: Rzeka Wjosa w Albanii jako pierwsza w Europie otrzymała status parku narodowego. W jej obronie stanął sam Leonardo DiCaprio, a dziś przyciąga turystów spragnionych kontaktu z dziką naturą.
encoded: W tym artykule: Co miało powstać, a co dziś możemy zobaczyć Wjosa dla każdego – spacer, kajaki i gorące źródła Festiwal, cerkwie i kawa z gliko, czyli Wjosa po albańsku Wjosa – informacje praktyczne Kamienny łukowaty most nie ma barierek i stoi tu od kilkuset lat. Siedzimy na jego krawędzi, machając nogami w powietrzu, i plujemy pestkami wiśni do turkusowej wody. Pod nami przetacza się Shushicë – dopływ przecinającej południe Albanii Wjosy, jednej z ostatnich nieuregulowanych rzek w Europie. Dwa lata temu została ona, wraz z dopływami, objęta ochroną Parku Narodowego Rzeki Wjosy. – Czekaliśmy na to całe lata – mówi Gent Mati z firmy Outdoor Albania, który pokazuje mi okolice rzeki. – I dalej byśmy czekali, gdyby nie wsparcie Leonarda DiCaprio. Trzeba było głosu słynnego aktora, by albański rząd porzucił plany projektów górniczych i hydroinżynieryjnych i przychylił się do pomysłu wyznaczenia tu obszaru chronionego. Wjosa jako pierwsza rzeka w Europie zyskała parkowy statut. – Wcześniejsze plany zakładały postawienie na rzece i strumieniach ponad osiemdziesięciu zapór i pięciu elektrowni wodnych – mówi Gent. Park ma powierzchnię 12 727 ha i obejmuje niemal całą rzekę Wjosę na terytorium Albanii oraz trzy dopływy: Drino, Bënçe i Shushicë. Władze prowadzą teraz rozmowy ze stroną grecką, by rozszerzyć ochronę także na tamten kraj (Wjosa ma źródło w górach Pindos) i stworzyć transgraniczny park Aoos-Vjosa. Co miało powstać, a co dziś możemy zobaczyć Dzień wcześniej wybrałem się w okolice wioski Queserat, gdzie miała powstać największa, wysoka na 50 m tama. Wizyta pozwoliła mi się rozeznać, o co tak naprawdę toczyła się walka aktywistów – wzgórza po obu stronach rzeki pocięte są głębokimi, ogołoconymi z zieleni tarasami. Wciąż stoi tam jeszcze kilka koparek pozostawionych przez włoską firmę, która prowadziła prace budowlane, zanim je porzuciła. Krajobraz przypomina scenę z filmu postapokaliptycznego. Wiatr unosi pył, zranione wzgórza tkwią w ciszy – ptaki, zwierzęta, ale n…

shutterstock2457504653-5cde1dc.jpg
width: 1000
height: 563

Wodospady Kravica. Urokliwa „bałkańska Niagara” ma sporo do zaoferowania
type: item
date: 2025-03-08T13:30:46.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Kierunki
subject: Przyroda
subject: Traveler
subject: bałkany
subject: bośnia i hercegowina
subject: rzeka
subject: turystyka
subject: wodospady
description: Położone wśród gęstego lasu i dzikiej przyrody wodospady Kravica w Bośni i Hercegowinie oferują spektakularną feerię barw i dźwięków. Tej perły przyrody nie można pominąć w czasie wizyty na Bałkanach.
encoded: Spis treści: Gdzie znajdują się wodospady Kravica? Jak wyglądają wodospady Kravica? Czy w wodospadach Kravica można się kąpać? Aktywności na terenie wodospadów Ciekawostki na temat wodospadów Kravica Ile kosztuje wejście na wodospady Kravica? Wodospady są wspaniałym celem podróży i magnesem przyciągającym ruch turystyczny. Często te wcale nie najdłuższe i największe są ciekawszym celem podróży niż te najbardziej popularne. Podobnie jest z wodospadami Kravica w Bośni i Hercegowinie. Gdzie znajdują się wodospady Kravica? Wodospady Kravica położone są na rzece Trebižat w południowej części Bośni i Hercegowiny, około 40 km od Mostaru. Niedaleko położone jest też Medziugorie. Z tego powodu ten cud natury powinien znaleźć się na trasie każdego turysty wizytującego ten bałkański kraj. Od 2014 roku niedaleko wodospadów przebiega autostrada A1, dlatego dojazd jest zdecydowanie szybszy. Jak wyglądają wodospady Kravica? Wodospady – w zależności od natężenia przepływu wody – rozciągają się na szerokości do 150 metrów w naturalnie ukształtowanym amfiteatrze. Powstały w wyniku akumulacji trawertynu. Woda opada z wysokości 25–30 metrów, więc są to jedne z najwyższych wodospadów w tym kraju. Można powiedzieć, że jest to bałkański odpowiednik słynnego wodospadu Niagara w Ameryce. Najlepszą porą roku na odwiedziny jest wiosna, kiedy wodospadów jest najwięcej, a suchy latem krajobraz zmienia się nie do poznania – wszędzie widać bujną i nasyconą zieleń. Kiedyś krajobraz wyglądał inaczej, bo woda była wykorzystywana przez wiele zlokalizowanych na rzece młynów. Czy w wodospadach Kravica można się kąpać? Aktywności na terenie wodospadów Nie ma zakazu kąpania przy wodospadach Kravica, ale można to robić na własną odpowiedzialność. Jest to ulubione lokalne kąpielisko miejscowych mieszkańców z miejscem piknikowym. Większość turystów podziwia wodospady z kawiarni lub restauracji, z których roztacza się doskonały widok na ten cud natury. Specjalnością są ta, serwowane na różny sposób ryby. Obs…

wodospady-kravica-f4e8a8c.jpg
width: 1000
height: 563

Tama Wielkiego Odrodzenia miała rozwiązać problemy energetyczne Etiopii. Stała się kością niezgody z sąsiadami
type: item
date: 2024-12-28T13:21:17.000Z
creator: Artur Białek
subject: Przyroda
subject: afryka
subject: egipt
subject: etiopia
subject: nil
subject: rzeka
description: Tama Wielkiego Odrodzenia jest największą w Afryce instalacją hydroenergetyczną. Kolos wybudowany kosztem 4,6 mld dolarów powstał, by zwiększyć produkcję energii w Etiopii i poprawić sytuację lokalnej ludności. Inne zdanie na ten temat mają władze państw zlokalizowanych w dolnym biegu Nilu. Rząd Egiptu stoi na stanowisku, że śmiała inwestycja zagraża dostawom wody z Nilu, a władze Sudanu dodatkowo wyrażają obawę o bezpieczeństwo zapory, która znajduje się w odległości zaledwie kilkunastu kilometrów od granicy. W rezultacie, Tama Wielkiego Odrodzenia stała się zarzewiem konfliktu, który do dziś nie doczekał się rozwiązania.
encoded: Spis treści: Informacje o Tamie Wielkiego Odrodzenia Geneza budowy Tamy Wielkiego Odrodzenia Tama Wielkiego Odrodzenia może zagrozić bioróżnorodności Tama Wielkiego Odrodzenia kością niezgody z Egiptem Każda inwestycja, której przedmiotem jest budowa tamy, wzbudza kontrowersje i obawy. Każdorazowo istnieje bowiem ryzyko, że tego typu obiekt doprowadzi do zaburzenia stosunków wodnych na obszarach znajdujących się poniżej. Emocje towarzyszące Wielkiej Tamie Odrodzenia są proporcjonalne do wielkości samej budowli i zbiornika, który zasila. Trudno się temu dziwić. Egipt jest dosłownie uzależniony od podaży słodkiej wody, którą zapewnia Nil. Informacje o Tamie Wielkiego Odrodzenia Tama Wielkiego Odrodzenia jest największą hydroelektrownią w Afryce. Mierzy 1780 metrów długości i 145 metrów wysokości. Po spiętrzeniu Nilu Błękitnego powstał ogromny zbiornik wodny o pojemności 74 mld metrów sześciennych i długości 246 km, największy na całym kontynencie. Zasilana dwiema turbinami elektrownia na zaporze docelowo ma osiągnąć moc 6000 MW. Potężna budowla stanęła na Nilu Błękitnym. Jest zlokalizowana w zachodniej części Etiopii, w regionie Benishangul-Gumuz, w odległości zaledwie 15 km od granicy z Sudanem. Wypływający z jeziora Tana Nil Błękitny jest najdłuższym i najzasobniejszym w wodę dopływem Nilu. Ponad 70 proc. wód dopływowych pochodzi właśnie z tej rzeki. Geneza budowy Tamy Wielkiego Odrodzenia Etiopia, drugi najludniejszy kraj Afryki, od lat zmaga się z poważnym deficytem energetycznym. Jak wynika z danych Banku Światowego, około dwie trzecie Etiopczyków nie ma dostępu do energii elektrycznej. By poprawić sytuację ludności, a jednocześnie wspomóc rozwój gospodarczy kraju, etiopski rząd zdecydował się na budowę ogromnej zapory grawitacyjnej, mającej wytwarzać energię na użytek wewnętrzny i eksportową. Śmiała inwestycja ma ma zapewnić dostęp do energii ponad 60 milionom mieszkańców. Plan budowy Tamy Wielkiego Odrodzenia został ogłoszony w 2010 roku. Rok później (w kwietni…

Tama-Wielkiego-Odrodzenia-fd1db2a.jpg
width: 960
height: 540

Najdłuższa rzeka w Hiszpanii była świadkiem krwawej bitwy. Dziś jest jednym z najsłynniejszych łowisk
type: item
date: 2024-09-21T10:56:01.000Z
creator: Artur Białek
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: europa
subject: hiszpania
subject: rzeka
subject: Travel
description: Najdłuższa rzeka w Hiszpanii w przeszłości była świadkiem ważnych wydarzeń historycznych. To właśnie nad jej brzegiem rozegrała się największa bitwa hiszpańskiej wojny domowej. Dziś kojarzona jest przede wszystkim z wędkarskim rajem, który ściąga tam miłośników tego sportu z najodleglejszych zakątków Europy i świata. Jaka jest najdłuższa rzeka w Hiszpanii? Dlaczego wędkarze uwielbiają zarzucać tam haczyk? Poniżej odpowiadamy na te pytania.
encoded: W tym artykule: Jaka jest najdłuższa rzeka w Hiszpanii? Skąd wypływa najdłuższa rzeka w Hiszpanii? Gdzie uchodzi najdłuższa rzeka w Hiszpanii? Dlaczego wędkarze uwielbiają najdłuższą rzekę w Hiszpanii? Bitwa nad Ebro Hiszpanię charakteryzuje gęsta, dobrze rozbudowana sieć rzeczna. Najwięcej cieków wodnych skupia się w północno-wschodniej i zachodniej części kraju. Większość głównych rzek uchodzi do Atlantyku. W tym miejscu wypada wskazać choćby na rzekę Tag (731 km długości), Gwadianę (778 km długości), Duero i Gwadalkiwir (657 km długości). Mimo że każda jest imponująca, żadna z tych rzek nie dzierży statusu najdłuższej. Jaka jest najdłuższa rzeka w Hiszpanii? Ten tytuł dzierży Ebro – rzeka przecinająca północną część kraju. Mierzący 910 kilometrów długości ciek rozpoczyna bieg w Górach Kantabryjskich, skąd płynie przez Kotlinę Aragońską i nadbrzeżne góry Katalońskie, aż do swojego ujścia. Powierzchnia dorzecza Ebro to 83,5 tysiąca kilometrów kwadratowych. Średni przepływ przy ujściu wynosi 426 metrów sześciennych na sekundę. Średnia głębokość najdłuższej rzeki Hiszpanii zamyka się w przedziale od sześciu do dziewięciu metrów. Ciek największą szerokość osiąga w Saragossie. Po przekroczeniu granicy Katalonii Ebro staje się węższa. Odkryto zaginione miasto na Półwyspie Iberyjskim. Ma ponad 2000 lat Archeolodzy odnaleźli w Hiszpanii celtoiberyjskie miasto sprzed 2000 lat. Badacze uważają, że to prawdopodobnie zaginiona osada Titiakos, która była potężną twierdzą z czasów wojny ser... Ebro charakteryzuje się dużymi sezonowymi wahaniami stanów wody. Nie zmienia to jednak faktu, że mówimy tu o najbardziej zasobnej w wodę rzece całego Półwyspu Iberyjskiego. Główne dopływy Ebro i najważniejsze miasta nad rzeką Wymieniając najważniejsze dopływy najdłuższej rzeki w Hiszpanii, należy wskazać przede wszystkim na: Jalón (prawy dopływ), Guadalope (prawy dopływ), Aragón (lewy dopływ), Segre (lewy dopływ). Kluczowe miasta to: Miranda de Ebro, Logroño, Saragossa, Flix, Tortosa, Amp…

najdluzsza-rzeka-w-hiszpanii-byla-swiadkiem-krwawej-bitwy-dzis-jest-jednym-z-najslynniejszych-lowisk-8cea4e0.jpg
width: 1000
height: 667

Rejs po Wiśle pychówką to niezapomniana przygoda. Pozwala oderwać się od codzienności
type: item
date: 2024-09-03T09:07:53.000Z
subject: Adventure
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: polska
subject: rejsy
subject: rzeka
subject: Travel
subject: wisła
description: Przy odrobinie wyobraźni rejs po Wiśle może być przygodą porównywalną z tą na Amazonce czy Orinoko. Zwłaszcza, gdy płyniemy pychówką, czyli drewnianą łodzią z wiosłem.
encoded: W tym artykule: Wisła, dzika rzeka Jezioro Włocławskie Rejs po Wiśle Plaże i śmieci Flota wiślana Jak przygotować pychówkę Rejs po Wiśle – informacje praktyczne – Kupujemy łódź. Drewnianą, siedmiometrową pychówkę. – Pychówkę? Co to jest pychówka? – Taka długa. Na pych. Odpychasz się od dna długim wiosłem i płyniesz. Kiedyś rybacy pływali po Wiśle właśnie takimi. Tak rozmawialiśmy zimą 2018 r. Teraz mogę zdradzić, że wiosłem po Wiśle można się odpychać, ale skoro są małe silniczki pozwalające po prostu płynąć – pod prąd i z prądem, patrzeć, dobijać do pustych brzegów, rozbijać namiot na bezludnych wyspach z wyłączeniem tych, które są rezerwatami przyrody, kąpać się na golasa (tak, woda jest czysta i ciepła), palić ogniska, gotować i – teraz użyję wyświechtanego, ale do tej opowieści bardzo pasującego określenia – odrywać się od codzienności… Wisła, dzika rzeka W grudniu wyciągnęliśmy ją na brzeg, to znaczy czterech silnych facetów wyciągało, bo łódka waży ze trzysta kilo. Stoi pod daszkiem w porcie, tuż przy jednym z warszawskich mostów. Odwrócona do góry dnem czeka na pierwszy flis 2019 r. Nie, to my czekamy. Na to, aż popłyniemy naszą dziką rzeką. Znawcy Wisły zaraz mnie poprawią, że nie dziką, tylko zdziczałą. Że te wszystkie kamienie w Wiśle to zasługa człowieka, a nie natury, że naturalne są tu tylko piach i żwir. I że te kamienie to stąd, że najpierw w latach 50. próbowano użeglowić Wisłę, a potem w 70., za Gierka, ją ucywilizować. Miało powstać siedem tam, zbudowano jedną. Ale to właśnie przez tę jedną przestały płynąć jesiotry i łososie. Nie miały jak się dostać na tarło do morza. Jezioro Włocławskie Teraz, żeby przepłynąć przez Włocławek, najpierw wpływa się na Jezioro Włocławskie. To największy sztuczny zbiornik wodny w Polsce, jego długość to 58 km. Tama zmieniła tu wszystko; różnica poziomów to aż 12 m, a żeby przedostać się na drugą jej stronę, trzeba wpłynąć do śluzy i wziąć udział w skomplikowanej operacji. Otwierają się stalowe wrota, mijamy je, zamyk…

rejs-po-wisle-c157206.jpg
width: 2560
height: 1438

Najdłuższy dopływ Dunaju ma ponad 900 km długości. Przepływa przez pięć krajów
type: item
date: 2024-07-21T06:28:06.000Z
creator: Artur Białek
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: dunaj
subject: rzeka
subject: Travel
description: Najdłuższy dopływ Dunaju płynie przez terytorium pięciu państw, a jego wody zasilają także inne ważne cieki. Mówimy tu o dziewiętnastej najdłuższej rzece Europy, która pod tym względem tylko nieznacznie ustępuje Wiśle. Jaki jest najdłuższy dopływ Dunaju? Na to i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: W tym artykule: Jaki jest najdłuższy dopływ Dunaju? Źródło najdłuższego dopływu Dunaju Przebieg Cisy Wezbrania i powodzie Geografia zlewni Cisy Dunaj jest długą najdłuższą rzeką Europy. Pod tym względem ustępuje jedynie Wołdze. Wstęga o długości 2888 km przepływa przez dziesięć państw, od Niemiec, gdzie wypływa w górach Schwarzwaldu, aż po Ukrainę i Rumunię, gdzie rozbudowaną deltą uchodzi do Morza Czarnego. Po drodze zasila ją 31 jeden dopływów o długości powyżej 140 km, czternaście lewo- i siedemnaście prawobrzeżnych. Który z nich jest najdłuższy? Jaki jest najdłuższy dopływ Dunaju? Tytuł najdłuższego dopływu Dunaju dzierży Cisa – dziewiętnasta pod względem długości rzeka Europy. Mierzy 966 kilometrów i przebiega przez terytorium pięciu państw: Ukrainy, Rumunii, Słowacji, Węgier i Serbii. Jest więc ponad trzy razy dłuższa niż Wieprz i ponad osiem razy dłuższa niż Krzna – rzeki, które łączy najdłuższy kanał w Polsce. Powierzchnia zlewni to 157218 km kw., a średni przepływ u ujścia wynosi 776 m3/s. Do drugiej najdłuższej rzeki Europy uchodzi w okolicach serbskiej wsi Novi Slankamen, między Nowym Sadem a Belgradem. Cisa jest najdłuższym dopływem Dunaju, ale pod względem objętości niesionej wody plasuje się na drugim miejscu. W tej kategorii ustępuje tylko Sawie, która dostarcza 1513 m3/s. Źródło najdłuższego dopływu Dunaju Cisa rozpoczyna swój bieg w odległości około 4 km na północ od miasteczka Rachów na Zakarpaciu (w Beskidach Połonińskich). Powstaje z połączenia dwóch potoków źródłowych, Czarnej Cisy i Białej Cisy. Pierwszy bierze początek w Gorganach, natomiast drugi – Czarnohorze. Przebieg Cisy Rzeka dzieli się na trzy odcinki: górny, środkowy i dolny. Pierwszy jest mierzony do ujścia Samoszu, drugi – do ujścia Maruszy, a trzeci – do ujścia. Odcinek górny Wstęga najdłuższego dopływu Dunaju początkowo wije się przez góry i zmierza na południe. Załamuje się u ujścia Vișeu i tam skręca na zachód. Na tym odcinku wyznacza 62-kilometrową granicę między Ukrainą a Rumun…

cisa-rzeka-ae5a733.jpg
width: 1000
height: 667

Prawdziwa polska sielanka. Do tego regionu jeździmy dla wody i ptaków
type: item
date: 2024-07-04T15:30:50.000Z
subject: Adventure
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: bug
subject: Lifestyle
subject: podróże
subject: polska
subject: porady w podróży
subject: rzeka
description: O poranku budzi mnie ptasi koncert. Z oddali słychać porykiwania krów. Właściwie mógłbym ponarzekać, że ledwie co nastał świt i pora zbyt wczesna, by wstawać, ale przecież właśnie po to udałem się do tej części Polski.
encoded: W tym artykule: Deska po desce Królestwo ptaków Przy wspólnym stole Wirujący świat i wyciszony umysł Jeśli prawdziwe jest powiedzenie, że każdy ma taki raj, na jaki zasłużył, nie mogę narzekać. Wychodzę na taras i cieszę się chwilą, gdy po nocnej przerwie świat budzi się do życia. Zza unoszącego się nad ziemią mlecznego obłoku coraz wyżej wznosi się słońce. Wkrótce poranny opar rozpłynie się i świat odzyska kształty. W Domu nad Wierzbami nad brzegiem starorzecza Bugu w Jackowie Dolnym trafię na prawdziwe cuda. Jak to w raju. Deska po desce Wita mnie Synek, wesoły pies i pupil właścicielki. Merdając ogonem, prowadzi mnie w stronę drzwi do domu. A to nie byle jaki dom! Drewniany, z werandą porośniętą winoroślą, której liście latem zapewniają ożywczy cień i chłód. Na ganku stoi już gospodyni, pani Barbara Polak, która za sprawą mieszkającej w okolicy koleżanki odkryła przed laty Jackowo Dolne i tę położoną nad starorzeczem parcelę. I choć tego nigdy nie planowała, przeprowadziła się tutaj z Warszawy. – Ten dom ma już ponad 100 lat – wyjaśnia, gdy siadamy na werandzie. – Pochodzi z Wysokiego Mazowieckiego. Po rozłożeniu ekipa podlaskich cieśli i zdunów z Tykocina złożyła go tutaj na nowo, deska po desce. Było to w 2003 r. Pani Barbara nazwała swoje nowe miejsce Domem nad Wierzbami. I nie jest to rzecz jasna nazwa przypadkowa. U stóp skarpy, na której stoi, wznoszą się rozłożyste wierzby. – Wystrój domu zaprojektowaliśmy z synem architektem – mówi gospodyni, zapraszając mnie do środka. Zanurzamy się w przytulnym, ciepłym i przestronnym wnętrzu. W chłodniejsze dni w kominku trzaskają płomienie. Salon, kuchnia i jadalnia tworzą wspólną przestrzeń. Centralne miejsce zajmuje zaś solidny stół. To tutaj celebruje się posiłki i radości wspólnie spędzanego czasu. W wazonie świeże polne kwiaty, w wiklinowych koszykach warzywa i owoce. Na ścianach wiszą obrazy, które pozostawili artyści z całego świata, podczas organizowanych tutaj plenerów malarskich. Jest też stary zegar. – Mebl…

kraina-wody-ostoja-ptakow-i-ryb-ta-czesc-polski-koi-cialo-i-umysl-i-zachwyca-cisza-406e198.jpg
width: 5522
height: 3821

Zagadka budowy egipskich piramid wyjaśniona. Pomogły potężne siły przyrody
type: item
date: 2024-05-16T15:01:09.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: egipt
subject: nil
subject: piramidy
subject: rzeka
subject: starożytność
subject: starożytny egipt
subject: Wolny czas
description: Potężne siły przyrody miały pomóc w budowie kilkudziesięciu największych egipskich piramid. Naukowcy wykryli na pustyni pozostałości po wyschniętym korycie najdłuższej rzeki świata. Wody Nilu umożliwiały transport części kamiennego budulca.
encoded: W tym artykule: Nil i piramidy. Jaki jest związek? Starorzecze pod pustynią Jak ujrzeć niewidoczne? Wodna autostrada pomocna w budowie piramid W wielu przewodnikach po Egipcie można natknąć się na cytat z greckiego podróżnika żyjącego w czasach starożytnych, Herodota: „Egipt jest darem Nilu”. Jest to co prawda parafraza, ale trafnie opisuje egipską cywilizację. Gdyby nie Nil, państwo faraonów raczej by nie powstało. Ta potężna, życiodajna rzeka już tysiące lat temu przyciągała na swoje brzegi ludzi. Po zmianach klimatu i osuszaniu północno-wschodniej Afryki było to jedyne miejsce oprócz oaz, gdzie istniały odpowiednie warunki do życia. Takie są początki cywilizacji egipskiej przeszło 5 tysięcy lat temu. Nil i piramidy. Jaki jest związek? Świat faraonów nawet na ówczesnych robił niesamowite wrażenie. Już ponad 2 tysiące lat temu do tej krainy zmierzali greccy „turyści”, by obejrzeć monumentalne świątynie, obeliski i piramidy. Napisy pozostawione przez nich na zabytkach można „podziwiać” do dziś. Wszystko to było możliwe dzięki Nilowi. Niektóre bloki skalne używane do budowy niebosiężnych monumentów sprowadzono z kamieniołomów odległych nawet o kilkaset kilometrów. Ówczesną „autostradą”, którą je spławiano, był właśnie Nil. Znamy płaskorzeźby, na których widać ważące dziesiątki ton bloki umieszczone na barkach rzecznych, na przykład w świątyni Hatszepsut. Jednak obecnie Nil w wielu przypadkach jest oddalony od egipskich piramid czy świątyń nawet o kilka kilometrów. Dotyczy to również kilkudziesięciu piramid w północnym Egipcie w rejonie Kairu. Ciągną się one w wielokilometrowym pasie na pustyni po zachodniej stronie Nilu. W jaki sposób część z bloków użytych do wzniesienia piramid i otaczających je świątyń docierało na plac budowy? Odpowiedź na to pytanie długo pozostawała zagadką. Starorzecze pod pustynią 31 piramid w Egipcie, w tym kompleks słynnych, ikonicznych piramid w Gizie, mogło pierwotnie zostać zbudowanych wzdłuż 64-kilometrowej odnogi Nilu. Dzisiaj na powie…

zagadka-budowy-egipskich-piramid-wyjasniona-pomogly-potezne-sily-c800452.jpg
width: 1000
height: 668

Najdłuższa rzeka Francji jest krótsza od Wisły. Mimo to stanowi jedną z największych atrakcji w kraju
type: item
date: 2024-04-27T12:26:01.000Z
creator: Artur Białek
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: atrakcje turystyczne
subject: europa
subject: francja
subject: rzeka
subject: rzeki
subject: Travel
description: Malownicze i urozmaicone krajobrazy, miasta pamiętające odległą historię, niesamowite zamki, wspaniałe winnice – atrakcje Francji można wymieniać i wymieniać. Warto wiedzieć, że większość z nich rozciąga się wzdłuż doliny największej rzeki tego kraju. Ciek, o którym mowa, już w starożytności miał ogromne znaczenie komunikacyjne i handlowe. Nic dziwnego, że przyczynił się do rozwoju regionu, a przy jego brzegach powstały liczne miasta. Jaka jest najdłuższa rzeka Francji? Poniżej odpowiadamy na to pytanie.
encoded: W tym artykule: Jaka jest najdłuższa rzeka Francji? Czy najdłuższa rzeka Francji wysycha? Najdłuższa rzeka Francji to jedna z największych atrakcji tego kraju Najdłuższa rzeka świata – Amazonka – mierzy 7040 km i przepływa przez trzy kraje. Natomiast najdłuższa rzeka Francji nie może równać się z tym gigantem. Bądźmy szczerzy, pod względem długości żaden z europejskich cieków nawet nie zbliża się do tego giganta, bo największy – Wołga – ma „zaledwie” 3688 km (według niektórych źródeł 3530 km). Największa rzeka Francji jest ponad trzykrotnie krótsza. Jaka jest najdłuższa rzeka Francji? Wymieniając główne rzeki Francji, należy wskazać przede wszystkim na Sekwanę i Loarę. Która z tej pary dzierży status najdłuższej? Poprawna odpowiedź to Loara. Sekwana mierzy niemal 775 km. Długość Loary to natomiast 1020 km (według niektórych źródeł 1006 km). Zwycięzca może być tylko jeden. Loara a Wisła Warto zauważyć, że największa rzeka Francji ustępuje Wiśle. O włos, ale jednak. Od punktu początkowego aż do ujścia królowa polskich rzek mierzy 1022 km (do 2009 roku GUS podawał długość 1047 km). Loara musi uznać nie tylko wyższość Wisły, ale także szesnastu innych europejskich rzek, bo w zestawieniu najdłuższych cieków Starego Kontynentu plasuje się na osiemnastej pozycji. Powierzchnia dorzecza Loary wynosi 120,5 tys. km kw. Także pod tym względem górą jest Wisła. Dorzecze najdłuższej rzeki w Polsce ma powierzchnię przekraczającą 194 tys. km kw. Na terenie Polski znajduje się 87 proc. tej wartości (169 tys. km kw.). Skąd wypływa najdłuższa rzeka Francji? Źródła Loary wybijają ze stoków malowniczego Gerbier-de-Jonc – szczytu w Masywie Centralnym. To piękna wyżynno-górska kraina w środkowej i południowej Francji, zajmująca powierzchnię około 85 tysięcy km kw. Gdzie uchodzi największa rzeka Francji? Największa rzeka we Francji znajduje ujście w Zatoce Biskajskiej (zatoka Oceanu Atlantyckiego). Ma formę estuarium, czyli poszerzonego lejka. Takie ujście powstaje w następstwie oddziaływan…

najdluzsza-rzeka-francji-jest-krotsza-od-wisly-ale-stanowi-jedna-z-najwiekszych-atrakcji-w-kraju-fot-shutterstock-1ddb932.jpg
width: 1000
height: 727

Rzeka jako osoba? To udało się w Nowej Zelandii i Indiach. Czy nasza Odra też uzyska osobowość?
type: item
date: 2024-04-27T08:00:06.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: filmy dokumentalne
subject: nowa zelandia
subject: ochrona przyrody
subject: odra
subject: prawo
subject: przyroda
subject: rzeka
subject: rzeki
subject: Wolny czas
description: Coraz więcej rzek na świecie uzyskuje osobowość prawną. Czy doczekamy się tego, że i polska rzeka Odra będzie traktowana jak osoba?
encoded: W tym artykule: Rzeka Whanganui jako pierwsza została osobą Inne przykłady osobowości prawnej przyrody Czy rzeka Odra uzyska osobowość prawną? Millennium Docs Against Gravity 2024 „Nadanie Odrze osobowości prawnej oznacza, że zyskałaby zdolność sądową, a zatem mogłaby stać się stroną postępowania. Obecnie Odra nie posiada swojej reprezentacji, nikt nie może zająć stanowiska w jej sprawie, i nikt nie może podjąć się jej obrony” – piszą aktywiści na stronie „Apelujemy o uznanie Odry za osobę prawną”. Pod apelem podpisało się ponad 14 tys. osób. Jak rzeka może zostać osobą? M.in. o tym opowiada film „Jestem rzeką, rzeka jest mną” (I Am The River, The River Is Me, reż. Petr Lom). W 2017 roku rzeka Whanganui w Nowej Zelandii – jako pierwsza na świecie – uzyskała osobowość prawną. Rzeka Whanganui jako pierwsza została osobą Whanganui to jedna z najdłuższych rzek w Nowej Zelandii. Mierzy blisko 300 km. Nowozelandzcy Maorysi starali się o nadanie rzece wyjątkowego statusu od 1873 roku. Uznają ją za żywą istotę i swojego przodka. Odzwierciedla to porzekadło w ich języku: „Ko Au Te Awa, Ko Te Awa Ko Au”. Czyli właśnie „Jestem rzeką, rzeka jest mną”. Jednym z bohaterów filmu pod tym tytułem jest przywódca plemienia Maorysów – Ned Tapa. Podczas spływu kajakowego rzeką opowiada o więzi, jaka łączy z nią jego lud. – Jesteśmy niepodzielni, powiązani ze sobą – mówi. Maorysi identyfikują się nie tylko poprzez imiona i nazwę plemienia, ale też poprzez nazwę swojej góry i rzeki. Przebywanie nad wodą i na wodzie przywraca Maorysom równowagę, odnawia ich mauri – niewidzialną siłę życiową. 15 marca 2017 roku Whanganui uzyskała osobowość prawną. Dotyczy ona wszystkich jej części fizycznych (a więc np. dopływów) i metafizycznych (wierzeń z nią związanych). Maorysi i rząd Nowej Zelandii wyznaczają po jednym jej opiekunie. Na rzece wciąż można budować elektrownie wodne i realizować inne projekty komercyjne. Wymaga to jednak zgody opiekunów. – Nie jesteśmy właścicielami rzeki. My tylko jej pi…

rzeka-jako-osoba-to-udalo-sie-w-nowej-zelandii-i-indiach-czy-nasza-odra-tez-uzyska-osobowosc-fot-shutterstock-aaca2d8.jpg
width: 1000
height: 664

Pamięć i zapomnienie nad legendarną Rzeką Żółtą – Paul Salopek relacjonuje z Chin
type: item
date: 2023-11-16T10:48:06.000Z
creator: Paul Salopek
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: chiny
subject: namioty
subject: podróże
subject: rzeka
subject: trekking
subject: Wolny czas
description: Paul Salopek, podróżnik i dziennikarz Towarzystwa National Geographic, wyruszył w liczącą 34 tys. km reporterską wędrówkę przez świat, którą nazwał Out of Eden Walk. Podąża śladami naszych praprzodków. Tę depeszę przesłał z chińskiej prowincji Shaanxi, znad legendarnej Rzeki Żółtej.
encoded: W tym artykule: Żółta Rzeka nie tylko z nazwy Rzeka świadkiem licznych wojen i konfliktów Okolice wsi Quli, prowincja Shaanxi, Chiny: 37° 17’ 26” N, 110° 40’ 52” E Po niemal 2900 km włóczęgi przez Chiny docieramy wreszcie, spowici dławiącymi obłokami przywianego z Mongolii pyłu, nad słynną Huang He. W języku mandaryńskim bywa ona nazywana – co może wydawać się zagadkowe – zarówno Rzeką Matką, jak i Rzeką Katastrof. Skąd ta dwuznaczność? Szósta pod względem długości rzeka świata zapisała się w nieskończenie długich kronikach chińskiej pamięci jako yin i yang, alfa i omega. Jest kolebką cywilizacji i źródłem kultury Hanów, ale również grobowcem pełnym czaszek. Z prowadzonych od 2500 lat zapisków wynika, że jej niepokorny nurt wylewał, często z katastrofalnymi skutkami, co najmniej 1600 razy. Sama tylko powódź z 1931 r. pochłonęła aż cztery miliony ludzkich istnień. Jednak w ostatnich dekadach rozległe systemy irygacyjne wysysają z rzeki takie ilości wody, że niekiedy w ogóle nie dociera ona do swego ujścia w zatoce Bo Hai. View Ediplayer on the source website Żółta Rzeka nie tylko z nazwy Gruby piach na brzegach ma żółtawą barwę kaszy kukurydzianej, suche pałki tataraku kiwające się na wietrze jak blade proporce – kolor pożółkłego pergaminu. Złocistożółta niczym wyschłe trawy jest sierść czmychających znad wody zajęcy, płomiennie żółty – blask słońca w górze przebijający się przez bure kłęby chmur. I tylko sama Huang He, Rzeka Żółta, ma odcień najzieleńszej z zieleni, a może raczej mlecznego jadeitu – poznaczonego obłymi, butelkowozielonymi cieniami fal i szczodrze obsypanego diamentami. – Ileż wojen tu stoczono – wzdycha mój towarzysz wędrówki Luo Xin, znakomity pisarz i profesor historii z Uniwersytetu Pekińskiego. Proszę, by je wymienił. Rzeka świadkiem licznych wojen i konfliktów Nie przerywając marszu, Luo zaczyna od wojen toczonych w Okresie Walczących Królestw ponad 2200 lat temu. Potem wspomina walki dynastii Han z ludem Xiongnu w II w. p.n.e. Następnie kampan…

salopek2-b1d09c8.jpg
width: 4032
height: 3024

„To jedyny taki projekt z Polski”. Rzeka wraca na powierzchnię po 100 latach
type: item
date: 2023-11-14T11:00:01.000Z
creator: Igor Szulim
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: atrakcje turystyczne
subject: łódź
subject: rzeka
subject: Travel
subject: województwo łódzkie
description: To przedsięwzięcie unikatowe nie tylko w skali kraju, ale również całej Europy. Rzeka Lamus, płynąca obecnie podziemnym kanałem przez centrum Łodzi, powróci na powierzchnię miasta po ponad 100 latach.
encoded: W tym artykule: Rzeka Lamus wraca na powierzchnię po 100 latach Łódź chętnie odwiedzana przez turystów Łódź z roku na rok cieszy się coraz większym zainteresowaniem turystów zarówno polskich, jak i zagranicznych. Już wkrótce jednym z magnesów przyciągających gości stanie się odnowiony park im. płk. Jana Kilińskiego, przez który popłynie odsłonięta po ponad 100 latach rzeka Lamus. Na ten cel władze miasta otrzymały ponad 15 milionów złotych pochodzących ze środków unijnych. Rzeka Lamus wraca na powierzchnię po 100 latach Przez Łódź przepływa ok. 20 niewielkich rzek, ale większość z nich ukryta jest w podziemnych kanałach. Jednak już niebawem jeden z tych cieków wodnych zostanie wydobyty na powierzchnię po ponad 100 latach. Mowa o dwukilometrowej rzece Lamus, która miała swój znaczący udział w rozwoju gospodarczym miasta, napędzając młyn wodny stojący w miejscu dzisiejszego placu Zwycięstwa. O inwestycji wartej miliony złotych za pośrednictwem mediów społecznościowych poinformowała Hanna Zdanowska, prezydent Łodzi. – Po ponad 100 latach rzeka Lamus wraca na powierzchnię. Unia Europejska przyznała ponad 15 milionów złotych na ten cel! Projekt dofinansowania złożył łódzki europoseł Marek Belka – przekazała Hanna Zdanowska. Polska atrakcja robi prawdziwą furorę. Tłumy turystów przyjeżdżają z całego kraju Brama w Gorce to zupełnie nowa atrakcja na turystycznej mapie Polski. Zlokalizowana na Podhalu ścieżka w koronie drzew jest tłumnie odwiedzana zarówno przez pobliskich mieszkańców, jak i odw... Jak zaznacza Marek Belka, który wnioskował o dofinansowanie przedsięwzięcia, odkryciu rzeki Lamus towarzyszyć będzie urządzenie wokół niej terenów zieleni, wchodzących w skład parku im. J. Kilińskiego. – To jedyny taki projekt z Polski, który w tym roku otrzymał aż tak duże wsparcie finansowe. Projekt odkrycia Lamusa składać się będzie z dwóch ważnych komponentów: rewaloryzacji parku im. J. Kilińskiego oraz odkrycia rzeki Lamus poprzez „wyciągnięcie” jej spod ziemi, umożliwienie p…

rzeka-wraca-na-powierzchnie-po-100-latach-to-jedyny-taki-projekt-z-polski-3605d90.jpg
width: 5500
height: 3667

W tym roku czeka nas powtórka katastrofy ekologicznej na Odrze? Szokujące ustalenia naukowców
type: item
date: 2023-02-27T13:42:33.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Edukacja
subject: ekologia
subject: katastrofy ekologiczne
subject: odra
subject: polska
subject: rzeka
subject: Zdrowie
subject: zmiany klimatyczne
description: Naukowcy twierdzą, że katastrofa ekologiczna na Odrze może powtórzyć się już w tym roku. Badacze przyznają, że ryzyko jest naprawdę duże.
encoded: W tym artykule: Co spowodowało katastrofę ekologiczną na Odrze? Sytuacja rzeki wciąż jest fatalna W tym roku może dojść do kolejnego zakwitu złotych alg Jak powstrzymać katastrofę? To jedna z największych katastrof ekologicznych w historii Polski. W lipcu 2022 roku pierwsi wędkarze zaobserwowali, że w Odrze znajdują śnięte ryby. Martwych zwierząt codziennie było coraz więcej. Miesiąc później na Dolnym Śląsku wyłowiono kilkanaście ton śniętych ryb. Co spowodowało katastrofę ekologiczną na Odrze? Wstępne raporty niemieckich naukowców wspominały o działalności człowieka w katastrofie. Władze w Berlinie wzywały wówczas polski rząd do pilnych działań, aby ratować Odrę. Polska analiza wykazała, że do zatrucia rzeki doprowadziła toksyna wytworzona przez tzw. złote algi, czyli mikroglony Prymnesium parvum. Organizmy te odpowiadają w sumie za pomór ponad 360 ton ryb. Raport zespołu ds. sytuacji na Odrze, za który odpowiada Ministerstwo Klimatu i Środowiska, wskazał, że za zakwit alg w Odrze odpowiadają przede wszystkim upały i susza hydrologiczna, które są spowodowane ociepleniem klimatu. W badaniach brało udział 49 naukowców z państwowych instytutów badawczych i uniwersytetów. Polscy uczeni przeanalizowali kilkadziesiąt tysięcy materiałów, aby dokładnie ustalić przyczyny katastrofy. Polski raport nie uwzględniał jednak działalności człowieka. Sytuacja rzeki wciąż jest fatalna Minęło już ponad pół roku od pierwszego przypadku odnalezienia martwych ryb w Odrze, a sytuacja wciąż jest daleka od poprawnej. Na początku lutego Finn Vielhberg, szef bałtyckiego oddziału WWF Niemcy, ocenił, że stan rzeki nadal jest „fatalny i bardzo niepokojący”. Największe rzeki w Polsce – jak jest najdłuższa, a jaka najgłębsza polska rzeka? Największe rzeki w Polsce nie są tak imponujące, jak światowi giganci. W tej kategorii, niepodzielnie rządzi Nil, który osiąga 6853 km, a tuż za nim plasuje się Amazonka, mierząca 6437 km... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2…

sniete-ryby-na-odrze-3550941.jpg
width: 8192
height: 5464

Co zrobiliśmy z naszym źródłem życia? Film „Rzeka” już w kinach
type: item
date: 2023-02-10T13:41:20.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Edukacja
subject: filmy
subject: filmy dokumentalne
subject: rzeka
subject: rzeki
subject: Społeczeństwo
subject: susza
subject: woda
description: „Rzeka” to niezwykła opowieść o relacji człowieka z naturą. Film dokumentalny w reżyserii Jennifer Podeem zabiera nas do świata, w którym możemy na własne oczy zobaczyć, jak kluczowe są rzeki dla naszej planety. Niestety, ludzkość od lat próbuje zniszczyć to źródło życia.
encoded: W tym artykule: Film „Rzeka” to niezwykła opowieść o spotkaniu człowieka z naturą Ludzie z rzek uczynili swoich poddanych Polska premiera odbędzie się już 10 lutego tego roku Woda pojawiła się na Ziemi już kilka miliardów lat temu i od tego czasu jest twórcą życia na naszej planecie. Ponad 70% globu jest pokryte wodą, a szczególnie miejsce w hydrosferze zajmują rzeki. Są niczym żyły i tętnice Ziemi, które umożliwiają wszystkim istotom przetrwanie. „Rzeka” w reżyserii Jennifer Podeem to zachwycająca audiowizualna opowieść o spotkaniu człowieka z naturą. Film „Rzeka” to niezwykła opowieść o spotkaniu człowieka z naturą Film dokumentalny zabiera nas w podróż przez 39 krajów świata. Z lotu ptaka możemy podziwiać wspaniały świat przyrody i płynąć z nurtem dużych i małych oraz spokojnych i nieprzewidywalnych rzek. Tej przygodzie towarzyszy muzyka Australijskiej Orkiestry Kameralnej, która wykonuje dzieła m.in. Bacha, Johnny’ego Greenwooda oraz Radiohead. Postrzeganie rzek zmieniało się w ciągu tysięcy lat istnienia naszego gatunku. Dawniej ludzie czcili je niczym bogów oraz doceniali ich znaczenie. To właśnie nad rzekami powstawały pierwsze osady, a ludzie w sposób racjonalny korzystali z naturalnych zasobów Ziemi. Tam, gdzie płynęła rzeka, powstawała cywilizacja. Widać to nawet współcześnie. Woda płynie przez wszystkie największe miasta świata i to właśnie dzięki niej ludzie byli w stanie się rozwijać. Ludzie z rzek uczynili swoich poddanych Tam, gdzie ziemia była jałowa, ludzie uczynili ją zdatną do uprawiania. To właśnie dzięki rzekom ludzie dostarczyli wodę w regiony, które przez lata były niezdatne do życia. Największe rzeki w Polsce – jak jest najdłuższa, a jaka najgłębsza polska rzeka? Największe rzeki w Polsce nie są tak imponujące, jak światowi giganci. W tej kategorii, niepodzielnie rządzi Nil, który osiąga 6853 km, a tuż za nim plasuje się Amazonka, mierząca 6437 km... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/najwieksze-rzek…

rzeka-a397d32.jpg
width: 1920
height: 1080

Krokodyle zadomowiły się w toksycznej rzece w Kostaryce. Ścieki najwyraźniej im nie przeszkadzają
type: item
date: 2022-11-28T13:04:12.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: ameryka środkowa
subject: dzikie zwierzęta
subject: Edukacja
subject: Kostaryka
subject: krokodyle
subject: przyroda
subject: rzeka
subject: zanieczyszczenie środowiska
subject: zwierzęta
description: Jedna z najbardziej zanieczyszczonych rzek Ameryki Środkowej okazała się oazą dla krokodyli. W Tárcoles żyje ogromna populacja krokodyli amerykańskich, gatunku narażonego na wyginięcie.
encoded: W tym artykule: Brudna rzeka Tárcoles Krokodyl amerykański to żywa skamieniałość Krokodyle w ściekach to atrakcja turystyczna Rzeka Tárcoles wypływa z południowych zboczy Kordyliery Środkowej. Najpierw płynie na zachód, później skręca na południe i przecina Park Narodowy Carara. Uchodzi do Zatoki Nicoya, a jej wody wpadają do Oceanu Spokojnego. Tárcoles ma tylko 111 km długości, jednak jej dorzecze obejmuje ponad 2 tys. km kw. To ponad 4 proc. całego terytorium Kostaryki. Na tym terenie żyje m.in. 50 gatunków ptaków i innych zwierząt, w tym krokodyli amerykańskich (Crocodylus acutus). Te ostatnie są szczególnie interesujące dla naukowców. Okazuje się bowiem, że nie przeszkadza im gigantyczne zanieczyszczenie rzeki. Tárcoles uważana jest za najbrudniejszą rzekę nie tylko w Kostaryce, ale całej Ameryce Środkowej. Brudna rzeka Tárcoles Do Tárcoles spływają przede wszystkim ścieki komunalne i przemysłowe z San Jose, stolicy Kostaryki. Jak podaje AIDA, organizacja zajmująca się ochroną środowiska w Ameryce Środkowej i Południowej, absolutna większość z nich nigdy nie przeszła procesu oczyszczania. Czy to największy krokodyl na świecie? „Szef rzeki” miał 7 metrów długości Największy krokodyl na świecie w historii wyginął. Co wiadomo o przodkach krokodyli? Media zelektryzowała wiadomość o odkryciu okazów największego gatunku zamieszkującego Australię. Efekt? – W wodach Tárcoles można znaleźć metale ciężkie, azotany, azotyny oraz wiele ludzkich zanieczyszczeń – mówi Ivan Sandoval, biolog z Narodowego Uniwersytetu Kostaryki. Mimo to w rzece żyje nawet 2 tys. krokodyli amerykańskich . – To jest wyjątkowo zanieczyszczony teren. A jednak w jakiś sposób nie wpłynęło to negatywnie na populację tych zwierząt – mówi naukowiec. Krokodyle amerykańskie mają status narażonych na wyginięcie. Krokodyl amerykański to żywa skamieniałość Krokodyle amerykańskie to potężne zwierzęta: mają 4 metry długości i ważą kilkaset kilogramów. Występują od Florydy po północną część Ameryki Południowej. …

krokodyle-zadomowily-sie-w-toksycznej-rzece-w-kostaryce-scieki-najwyrazniej-im-nie-przeszkadzaja-fot-getty-images-3194005.jpg
width: 2121
height: 1414

8 najpiękniejszych jaskiń. Miejsca jak nie z tej Ziemi
type: item
date: 2021-05-05T03:02:00.000Z
creator: Barbara Żukowska
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: grota
subject: jaskinie
subject: lód
subject: Moto
subject: rzeka
subject: Sport
subject: Technologia
subject: Travel
description: Korytarze iskrzące się stalaktytami i stalagmitami prowadzą do podziemnej rzeki (jej lustro znajduje się 20 m poniżej wejścia do jaskini). Stąd łódź zabiera turystów na 45-minutową przejażdżkę po jej labiryntach.

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/c2475657114798ef714b777c2cc675a00e7a806a-66028f8.jpeg
width: 2000
height: 1175

Zdjęcia geologicznego „ciasta" na Syberii zaskoczyły NASA
type: item
date: 2021-03-01T10:51:05.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: arktyka
subject: geologia
subject: nasa
subject: rosja
subject: rzeka
subject: skały
subject: syberia
subject: Technologia
description: Agencja kosmiczna pokazała satelitarne zdjęcia niezwykłego fenomenu z Syberii.
encoded: Dziwny „pomarszczony” krajobraz na arktycznej części terytorium Rosji w pobliżu rzeki Marcha nie daje się niczym wyjaśnić. Obrazy z Landsat 8 wykonane na przestrzeni lat niedawno opublikowano na stronach agencji kosmicznej dotyczącej projektu Earth Observatory. Owe “fale” na gruncie znajdują się po obu stronach koryta rzeki. Tworzą je ułożone naprzemiennie paski ciemne i jasne, tworząc prawdziwą optyczną iluzję. Choć „zmarszczki” widać przez cały rok, efekt najmocniejszy jest zimą, gdy biel śniegu zwiększa kontrast tego wzoru. Tak przynajmniej uważa NASA, której eksperci nie mają pewności, co ów wzór na Syberii wykonało. Jedno z oferowanych wyjaśnień odnosi się do niskich temperatur panujących w tej części Rosji. Wiele z tych wzgórz większą część roku pozostaje w stanie zmrożenia (wieczna zmarzlina). Zdarzają się jednak krótkie okresy roztopów. Ten cykl zamrażania i topnienia może właśnie prowadzić do tworzenia się w skałach takich uporządkowanych w okrągłe wzory pęknięć. Sęk w tym, że podobne zjawiska widywane dotąd na Syberii były zdecydowanie mniej okazałe. Jeszcze jedno możliwe wytłumaczenie proponowane przez NASA to erozja powierzchni. Pracujący dla US Geological Survey Thomas Crafford w rozmowie z ekspertami agencji kosmicznej zwrócił uwagę, że zdjęcia z Landsat 8 mogą pokazywać formację skalną nazywaną geologicznym przekładańcem. Dzieje się tak gdy warstwy skał jednego typu przedzielone są warstwą innego materiału (jak np. piaskowiec przedzielony łupkami w polskim fliszu karpackim w okolicach Tyczyna). Topniejące lodowce żłobią miękkie skały, tworząc wzgórza o stromych zboczach i szerokich płaskich grzbietach. Efekt wieloletniej erozji wygląda jak ciasto-przekładaniec. Według Crafforda, ciemniejsze paski odpowiadają niżej położonym obszarom a jaśniejsze bardziej płaskim. Zbocza zamiast gładko opadających wydają się mieć schodkową budowę (ang. cliff and bench topography). Zdaniem Louise Farquharson, arktycznej geolożki z University of Alaska-Fairbanks, na półn…

dziwne-zjawisko-geologiczne-na-syberii-415e7c5.jpeg
width: 3013
height: 1894