Co kryje Salina Turda? Kopalnia soli w Rumunii bez tajemnic
Salina Turda to dobrze zachowana kopalnia soli w Rumunii, udostępniona zwiedzającym. W podziemnych komorach wciąż widoczne są ślady pracy górników, uzupełnione o rozwiązania pozwalające na komfortowe poruszanie się po całym obiekcie. Kopalnia soli Turda jest dziś uznawana za jedną z najciekawszych atrakcji regionu i przykład udanej rewitalizacji dziedzictwa przemysłowego.
Spis treści: Historia wydobycia soli w Turdzie Struktura kopalni i kluczowe przestrzenie Funkcja zdrowotna – znaczenie haloterapii Turystyka i sposób udostępnienia obiektu Kopalnia jest szczególnie chętnie odwiedzana przez osoby zainteresowane historią, geologią czy architekturą podziemną. Jednocześnie pozostaje dostępne dla szerokiego grona odwiedzających, co pokazuje, że sposób jego udostępnienia dobrze przemyślano. Historia wydobycia soli w Turdzie Pierwsza udokumentowana wzmianka o kopalni pochodzi z 1271 roku, choć eksploatacja złóż mogła rozpocząć się wcześniej. W średniowieczu sól była surowcem strategicznym, a jej wydobycie w Turdzie stanowiło istotny element gospodarki regionu Siedmiogrodu w dzisiejszej Rumunii. Obecny układ przestrzenny kopalni ukształtował się w dużej mierze pod koniec XVII wieku. W XIX wieku zaczęły jednak ujawniać się ograniczenia technologiczne – przestarzałe metody eksploatacji oraz rosnąca konkurencja doprowadziły do spadku wydajności. W efekcie kopalnia została zamknięta w 1932 roku. W czasie II wojny światowej pełniła funkcję schronu, a w kolejnych dekadach była wykorzystywana m.in. jako magazyn. Funkcja turystyczna pojawiła się w drugiej połowie XX wieku, natomiast pełną adaptację do współczesnych potrzeb rozpoczęto w 2008 roku. Struktura kopalni i kluczowe przestrzenie Układ kopalni tworzy system komór i galerii powstających na przestrzeni kilku stuleci. Ich zróżnicowanie pokazuje, jak na przestrzeni czasu zmieniały się metody wydobycia soli. Mina Rudolf – przestrzeń o największej skali adaptacji Mina Rudolf to ostatnia eksploatowana komora i jednocześnie główna przestrzeń udostępniona turystom. Jej imponujące wymiary (około 42 metry głębokości, 80 metrów długości i 50 metrów szerokości) pozwoliły na wprowadzenie funkcji rekreacyjnych. Zachowano przy tym istotne elementy dokumentujące historię wydobycia, takie jak oznaczenia poziomów eksploatacyjnych. Współczesne wyposażenie obejmuje m.in. amfiteatr, kręgielnię, boisko sportowe oraz windę panoramiczną, która umożliwia obserwację całej przestrzeni. Ciekawostką jest także zlokalizowany tu najprawdopodobniej jedyny na świecie podziemny diabelski młyn. Mina Terezia – forma przestrzenna i mikroklimat Mina Terezia należy do najstarszych wyrobisk i reprezentuje typ komory o kształcie zbliżonym do dzwonu. Jej wysokość sięga około 90 metrów, a średnica 75 metrów. Centralnym elementem jest podziemne jezioro, które zajmuje większość dna komory. Powstało ono w wyniku zakończenia eksploatacji i naturalnych procesów hydrologicznych. W jego obrębie znajduje się wyspa utworzona z materiału pozostałego po wydobyciu. Istotne znaczenie ma również mikroklimat – stabilne warunki temperaturowe i niska zawartość mikroorganizmów sprawiają, że przestrzeń ta jest wykorzystywana w celach zdrowotnych. Mina Iosif – komora o wyjątkowej akustyce Mina Iosif ma formę komory stożkowej, sięgającej około 115 metrów głębokości i 67 metrów średnicy u podstawy. Jej izolacja od innych dużych wyrobisk oraz specyficzna geometria sprawiają, że dźwięk ulega tu wielokrotnemu odbiciu, stąd bywa ona nazywana także „Salą Echa”. Z uwagi na sposób udostępnienia kopalni komorę można oglądać jedynie z poziomu galerii transportowej i wykutych w soli balkonów. Brak bezpośredniego dostępu do dna podkreśla jej skalę i surowy charakter. Sala Crivacului – zachowany mechanizm wydobywczy Sala Crivacului dokumentuje sposób transportu urobku w kopalni. Znajduje się tu crivac – urządzenie napędzane siłą koni, wykorzystywane do wyciągania soli na powierzchnię. Maszyna z 1881 roku zachowała się w oryginalnej lokalizacji, co czyni ją unikatowym zabytkiem techniki w skali europejskiej. Jej konstrukcja dobrze ilustruje mechanikę pracy kopalni w XIX wieku. Galeria Franciszka Józefa – logistyka transportu soli Galeria Franciszka Józefa została zbudowana w XIX wieku w celu usprawnienia transportu soli. Jej długość przekracza 900 metrów, a część przebiegająca przez niestabilne skały została wzmocniona kamienną obudową. To jeden z najlepiej zachowanych elementów infrastruktury technicznej, pokazujący skalę inwestycji i poziom ówczesnej wiedzy inżynieryjnej. Funkcja zdrowotna – znaczenie haloterapii Jednym z istotnych aspektów współczesnego wykorzystania kopalni jest jej funkcja zdrowotna. Mikroklimat wnętrza – wysoka wilgotność, brak zanieczyszczeń i obecność aerozolu solnego – sprzyja terapii schorzeń układu oddechowego. Haloterapia jest stosowana profilaktycznie i wspomagająco w leczeniu chorób takich jak astma czy alergie. Wydzielone przestrzenie zostały przystosowane do prowadzenia tego typu terapii. Turystyka i sposób udostępnienia obiektu Salina Turda funkcjonuje dziś jako turystyczna atrakcja wielofunkcyjna. Oprócz klasycznego zwiedzania oferuje także przestrzenie rekreacyjne, dzięki czemu jest dostępna dla różnych grup odwiedzających. Na uwagę zasługuje sposób prowadzenia ruchu turystycznego – czytelna trasa i dobrze zaprojektowana infrastruktura pozwalają zachować charakter miejsca. Podziemne jezioro, infrastruktura sportowa i instalacje rekreacyjne nie dominują przestrzeni, lecz stanowią jej uzupełnienie. Na tle innych udostępnionych turystycznie kopalni soli w Europie, Salina Turda wyróżnia się tym, że zachowuje równowagę między funkcją turystyczną a historycznym charakterem wyrobisk, bez nadmiernej ingerencji w ich pierwotną strukturę. Nasza autorka Marzena Wardyn-Kobus Autorka tekstów z pogranicza przyrody, kultury i podróży. W serwisie tworzy artykuły popularnonaukowe o otaczającym nas świecie, łącząc rzetelną wiedzę z przystępnym językiem i dbałością o szczegóły. Pisze, by zachęcać innych do uważnego kontaktu z przyrodą – nawet tą najbliższą, tuż za domem. Kaszubka mieszkająca na Kujawach, zakochana w górskich szlakach i leśnych bezdrożach. Jej przydomowy ogródek to strefa zrównoważonego eksperymentowania – dąży do tego, by uprawiać rośliny ekologicznie, z szacunkiem dla natury. Wolne chwile spędza z książką, wędrując po lesie lub tworząc makramy.
Harry Potter naprawdę istnieje? Te miejsca pokażą ci świat magii poza ekranem
Od londyńskiego King’s Cross, przez szkockie wiadukty, po zamki, które współtworzyły filmowy Hogwart – świat Harry’ego Pottera ma swoje bardzo realne adresy. Sprawdź, gdzie powstawały kultowe sceny, które miejsca naprawdę pojawiły się na ekranie, a które jedynie inspirowały J.K. Rowling i twórców serii. To podróż obowiązkowa nie tylko dla fanów magii.
Spis treści: Odwiedź plany zdjęciowe Harry'ego Pottera w Wielkiej Brytanii W tych krajach w Europie również kręcono Harry'ego Pottera Harry Potter na Antypodach Inne miejsca związane z powstawaniem książek i filmów o Harrym Potterze Harry Potter – kolejność filmów „Harry Potter” to jedna z najbardziej dochodowych i rozpoznawalnych serii filmowych w historii kina. Choć od premiery „Harry’ego Pottera i Kamienia Filozoficznego”, pierwszej ekranizacji bestsellerowej powieści J.K. Rowling, minęło już ponad 20 lat, popularność tego filmowego uniwersum wciąż nie słabnie. Kolejne pokolenia widzów nadal z zainteresowaniem śledzą losy Harry’ego Pottera oraz jego najbliższych przyjaciół z Hogwartu. Na grudzień tego roku zaplanowana jest nowa serialowa wersja cyklu. Wraz z dziennikarzami Travelera zapraszamy w podróż śladami świata wykreowanego na ekranie i do miejsc, które posłużyły jako plany zdjęciowe lub inspiracje dla filmowej serii. Oto wybrane lokalizacje związane z produkcją filmów o Harrym Potterze – od słynnych brytyjskich zabytków po mniej oczywiste zakątki, które mogą zaskoczyć nawet oddanych fanów sagi. Co ciekawe, poza miejscami, gdzie kręcono filmy, można też odwiedzić specjalne parki rozrywki, a nawet hotel Harry'ego Pottera! Odwiedź plany zdjęciowe Harry'ego Pottera w Wielkiej Brytanii Dworzec King’s Cross w Londynie Świat Pottera: Peron 9¾ to legendarne miejsce, z którego Harry Potter i jego przyjaciele co roku wyruszają Ekspresem Hogwart do Szkoły Magii i Czarodziejstwa. Świat rzeczywisty: Londyn to jedno z najciekawszy miast dla kinomanów. W filmach o Harrym Potterze sceny związane z odjazdem do Hogwartu realizowano głównie w rejonie peronów 4 i 5 londyńskiej stacji King’s Cross, a nie przy rzeczywistych peronach 9 i 10. Z czasem dworzec stał się ważnym punktem na mapie fanów serii – ustawiono tam tabliczkę „Peron 9¾” oraz charakterystyczny wózek „znikający” w ścianie, upamiętniający filmowy fenomen. Goathland, North Yorkshire Świat Pottera: Stacja Hogsmeade to miejsce, gdzie uczniowie po raz pierwszy wysiadają z Ekspresu Hogwart przed dalszą podróżą do szkoły. Świat rzeczywisty: Rolę filmowej stacji Hogsmeade odegrał zabytkowy dworzec Goathland w North Yorkshire. To właśnie tutaj kręcono sceny przyjazdu uczniów do Hogwartu w pierwszym filmie. Do dziś miejsce przyciąga fanów z całego świata, choć sam zamek Hogwart nie znajduje się w pobliżu – jego ekranowy wizerunek powstał z połączenia różnych lokacji oraz efektów specjalnych. Zamek Alnwick, Anglia Świat Pottera: To tutaj Harry uczestniczył w swoich pierwszych lekcjach latania na miotle. Świat rzeczywisty: Dziedzińce i błonia zamku Alnwick posłużyły jako plener do scen nauki latania oraz niektórych ujęć związanych z terenami Hogwartu. W filmowej serii szkoła nie była jednak jednym rzeczywistym miejscem – jej ekranowy obraz tworzono z wielu lokalizacji, m.in. zamku Alnwick, katedr w Durham i Gloucester, Lacock Abbey oraz Christ Church w Oksfordzie, które stanowiło głównie inspirację wizualną dla wybranych wnętrz. Londyńskie Zoo Świat Pottera: To właśnie tutaj Harry po raz pierwszy odkrywa swoją niezwykłą zdolność porozumiewania się z wężami. Świat rzeczywisty: Scenę z boa dusicielem z „Harry’ego Pottera i Kamienia Filozoficznego” nakręcono w londyńskim zoo, które dzięki temu stało się jedną z bardziej rozpoznawalnych miejskich lokalizacji związanych z serią. Szkocja Świat Pottera: Choć dokładne położenie Hogwartu nie zostało wskazane wprost, szkoła jest powszechnie kojarzona ze szkockim krajobrazem – surowym, górzystym i pełnym zamków. Świat rzeczywisty: Szkocja odegrała kluczową rolę w budowaniu wizualnej tożsamości filmów. To tutaj znajdują się takie ikoniczne miejsca jak wiadukt Glenfinnan na trasie West Highland Line, po której mknął Ekspres Hogwart, oraz dolina Glen Nevis, wykorzystana w części plenerów. Szkockie pejzaże i architektura były również ważnym źródłem inspiracji dla wyobrażenia świata czarodziejów. W tych krajach w Europie również kręcono Harry'ego Pottera Bułgaria Świat Pottera: Bułgaria to ojczyzna Viktora Kruma – słynnego szukającego reprezentacji narodowej Quidditcha oraz ucznia Instytutu Durmstrangu, jednego z uczestników Turnieju Trójmagicznego. Świat rzeczywisty: Choć Bułgaria nie była istotną lokacją filmową serii, jej obecność w uniwersum J.K. Rowling wiąże się przede wszystkim z postacią Kruma i międzynarodowym wymiarem świata czarodziejów. W kontekście podróżniczym warto raczej traktować Bułgarię jako kulturowe skojarzenie niż bezpośredni „kierunek Harry’ego Pottera”. Mistyczna atmosfera Gór Riła (to swoją drogą popularne miejsce na narty w Bułgarii) czy lokalne tradycje duchowe mogą przywoływać baśniowe skojarzenia, ale nie mają bezpośredniego związku z produkcją filmów. Irlandia Świat Pottera: Irlandia zajmuje ważne miejsce w magicznym świecie przede wszystkim jako zwycięzca finału Mistrzostw Świata w Quidditchu w 1994 roku. Irlandzka mitologia, pełna legend o nadprzyrodzonych stworzeniach, dobrze współgra z klimatem serii, choć wiele wymienianych istot nie jest bezpośrednio kluczowe dla fabuły. Świat rzeczywisty: Irlandia nie była głównym planem zdjęciowym filmów, ale jej krajobrazy, folklor i silna tradycja legendarnych opowieści sprawiają, że bywa kojarzona z magiczną atmosferą świata Rowling. To raczej inspiracyjny trop kulturowy niż konkretna lokalizacja związana z ekranizacją. Walia Świat Pottera: W magicznym świecie to właśnie stąd pochodzi zielony smok walijski pospolity – jeden z najbardziej znanych gatunków smoków. Świat rzeczywisty: Walia pojawia się w kontekście serii bardziej symbolicznie niż jako główna lokacja zdjęciowa, choć walijska przyroda i górskie pejzaże dobrze wpisują się w wyobrażenie świata smoków. Warto jednak zaznaczyć, że Pembrokeshire posłużyło jako plener dla Muszlowej Chatki w „Harrym Potterze i Insygniach Śmierci”, co stanowi jeden z bardziej bezpośrednich związków regionu z filmową sagą. Norwegia Świat Pottera: Norwegia to miejsce pochodzenia rogogona norweskiego – smoka znanego fanom jako Norbert, którego Hagrid niegdyś wyhodował z jaja. Świat rzeczywisty: Norwegia nie była bezpośrednią lokacją filmową serii, lecz jej surowe krajobrazy, fiordy i skandynawski folklor często przywołują skojarzenia z magicznymi stworzeniami. To bardziej geograficzne rozszerzenie świata przedstawionego niż rzeczywisty ślad produkcyjny. Rumunia Świat Pottera: Rumunia słynie w uniwersum Harry’ego Pottera z rezerwatu smoków, do którego trafił Norbert pod opiekę Charliego Weasleya. Świat rzeczywisty: Podobnie jak w przypadku Norwegii czy Bułgarii Rumunia nie odegrała istotnej roli jako plan filmowy. Jej obecność w artykule warto przedstawiać raczej jako element rozszerzający wiedzę o świecie przedstawionym niż jako faktyczny kierunek podróży śladami ekranizacji. Transylwania i rumuński folklor mogą budzić skojarzenia z fantastyką, jednak odnoszą się bardziej do tradycji gotyckiej niż bezpośrednio do Harry’ego Pottera. Harry Potter na Antypodach Wollongong, Australia Świat Pottera: Wollongong Warriors (Wojownicy z Wollongong) to jedna z najbardziej znanych australijskich drużyn Quidditcha, wspomniana w „Quidditchu przez wieki” jako ważny element sportowego świata czarodziejów. Ich obecność pokazuje globalny zasięg tej dyscypliny w uniwersum J.K. Rowling. Świat rzeczywisty: Wollongong w Nowej Południowej Walii to nadmorskie australijskie miasto znane przede wszystkim z plaż, surfingu i malowniczych krajobrazów. Choć nazwa drużyny wyraźnie nawiązuje do prawdziwej lokalizacji, związek ten ma charakter literackiego odniesienia, a nie filmowej czy fabularnej osi podróży śladami Harry’ego Pottera. Inne miejsca związane z powstawaniem książek i filmów o Harrym Potterze Dla wielu fanów serii ważnym punktem podróży pozostaje Edynburg – miasto silnie związane z początkiem literackiej historii Harry’ego Pottera. To właśnie tutaj J.K. Rowling pisała pierwsze części cyklu, pracując m.in. w lokalnych kawiarniach. Warto jednak rozróżnić miejsca związane z procesem powstawania książek od rzeczywistych planów filmowych. Edynburg jest przede wszystkim ważnym punktem na mapie fanów literackiego uniwersum, a nie główną lokalizacją ekranizacji. Wśród najbardziej znanych miejsc związanych z tworzeniem świata Harry’ego Pottera znajdują się także liczne lokacje wykorzystane podczas produkcji filmów lub uznawane za inspiracje wizualne. Biblioteka Bodleian w Oksfordzie posłużyła jako jedno z wnętrz Hogwartu, Australia House w Londynie wykorzystano do scen przedstawiających bank Gringotta, a Leadenhall Market stał się filmową inspiracją dla ulicy Pokątnej. Warto jednak zachować precyzję – niektóre popularne miejsca, takie jak księgarnia Livraria Lello w Porto, są częściej uznawane za potencjalne inspiracje lub atrakcje marketingowo powiązane z marką niż potwierdzone lokacje bezpośrednio związane z filmami. Podobnie Martins Heron w Berkshire wykorzystano jako okolice Privet Drive, choć sama ulica była filmowo modyfikowana. Podróż śladami Harry’ego Pottera bywa więc połączeniem rzeczywistych planów zdjęciowych, miejsc związanych z autorką oraz lokalizacji, które zyskały popularność dzięki skojarzeniom z magicznym światem. Dla czytelników największą wartość ma jasne rozróżnienie między tymi kategoriami. Harry Potter – kolejność filmów Filmowa seria o Harrym Potterze, oparta na siedmiu powieściach J.K. Rowling, obejmuje osiem pełnometrażowych produkcji. Ostatni tom – „Harry Potter i Insygnia Śmierci” – został podzielony na dwie części, stąd większa liczba filmów niż książek. Najlepszym sposobem oglądania pozostaje kolejność premier, która odpowiada rozwojowi fabuły i dojrzewaniu bohaterów. Chronologiczna kolejność oglądania: Harry Potter i Kamień Filozoficzny (2001) Harry Potter i Komnata Tajemnic (2002) Harry Potter i Więzień Azkabanu (2004) Harry Potter i Czara Ognia (2005) Harry Potter i Zakon Feniksa (2007) Harry Potter i Książę Półkrwi (2009) Harry Potter i Insygnia Śmierci: Część I (2010) Harry Potter i Insygnia Śmierci: Część II (2011) Pierwszy film, „Harry Potter i Kamień Filozoficzny”, miał światową premierę w 2001 roku, natomiast finał serii trafił do kin dekadę później. Taki układ najlepiej oddaje zarówno rozwój głównej historii, jak i stopniowe dojrzewanie tonu całej opowieści – od baśniowej przygody po znacznie mroczniejsze fantasy. Źródło: National Geographic Traveler Nasz ekspert Łukasz Załuski Od ponad 20 lat opowiada o świecie – jego historii, nauce i miejscach, do których warto wyruszyć z otwartą głową. Jest redaktorem naczelnym „National Geographic Polska” oraz National-Geographic.pl. Wcześniej kierował m.in. „Focusem”, „Focusem Historia” czy „Sekretami Nauki”, konsekwentnie rozwijając tematykę popularnonaukową i podróżniczą. Jest inicjatorem projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Po godzinach miłośnik gimnastyki sportowej, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Polacy przestają wybierać oczywiste kierunki. Te miejsca przejmują turystów
W dobie rosnącego zjawiska overtourismu i nieustannego skupienia ruchu turystycznego wokół tych samych, najbardziej obleganych miejsc, coraz więcej Polaków zaczyna szukać alternatyw. Podróżujemy częściej niż kiedyś, ale też coraz uważniej i zamiast powielać utarte schematy, wybieramy kierunki mniej oczywiste, spokojniejsze oraz bardziej autentyczne. Jak dziś planujemy wyjazdy i czego tak naprawdę szukamy poza głównym nurtem?
Zamiast najbardziej popularnych destynacji Polacy coraz częściej kierują się ku mniej oczywistym zakątkom Europy, które pozwalają nie tylko uniknąć tłumów, lecz także odkryć coś nowego. Ten zwrot w stronę alternatywnych kierunków wpisuje się w szerszy trend świadomego podróżowania – takiego, które stawia na doświadczenia, lokalną kulturę i autentyczność zamiast „odhaczania” atrakcji. Coraz większą rolę odgrywa potrzeba odpoczynku od zgiełku i poszukiwanie miejsc, które nie są jeszcze zdominowane przez masową turystykę. Wszystko wskazuje na to, że zainteresowanie mniej oczywistymi regionami będzie rosło, a lista popularnych kierunków stopniowo się poszerzy o miejsca dotąd pomijane przez szeroki nurt turystyczny. Gdzie zatem warto pojechać? Vodice, czyli spokojniejsza alternatywa dla Splitu i Dubrownika nad Adriatykiem Położone nad turkusowymi wodami Adriatyku Vodice to przykład miejsca, które coraz wyraźniej zyskuje na znaczeniu wśród polskich turystów. Choć Chorwacja od lat pozostaje jednym z najchętniej wybieranych wakacyjnych kierunków, dziś widać zmianę w sposobie podróżowania – zarówno pod względem wyboru transportu, jak i samych destynacji. Coraz więcej osób rezygnuje bowiem z wielogodzinnych tras samochodem na rzecz wygodnych połączeń lotniczych lub kolei, a zamiast najbardziej znanych kurortów (jak Dubrownik czy Split), wybiera mniejsze, mniej oczywiste miejscowości. Z danych internetowego biura podróży eSky wynika, że w 2026 roku liczba rezerwacji do Vodic wzrośnie o ponad 120% rok do roku, co wyraźnie pokazuje rosnące zainteresowanie tym kierunkiem. A skąd jego popularność? Miasto oferuje wszystko to, co kojarzy się z chorwackimi wakacjami – słoneczną pogodę, dostęp do zadbanych plaż i rozwiniętą bazę noclegową – a jednocześnie zapewnia bardziej kameralną atmosferę. Dodatkowym atutem jest bliskość atrakcji przyrodniczych, takich jak Park Narodowy Krka, co sprawia, że Vodice stanowią świetną bazę wypadową do zwiedzania regionu, bez konieczności rezygnowania z komfortowego wypoczynku. Sardynia – włoska wyspa poza utartym szlakiem turystycznym Choć Włochy niezmiennie przyciągają turystów takimi ikonami jak Rzym czy Mediolan, coraz więcej podróżnych kieruje swoją uwagę na mniej oczywiste regiony, a jednym z najciekawszych przykładów jest Sardynia. Ta druga co do wielkości wyspa na Morzu Śródziemnym zachwyca nie tylko krystalicznie czystą wodą i spektakularnymi, często dzikimi plażami, ale także wyraźnie spokojniejszym tempem życia niż na kontynencie. Sardynia oferuje unikatowe połączenie natury i kultury – od surowych, górzystych krajobrazów w głębi wyspy, po urokliwe miasteczka i lokalne tradycje, które przetrwały tu w niemal niezmienionej formie. To również jeden z europejskich obszarów zaliczanych do tzw. blue zones, gdzie mieszkańcy żyją wyjątkowo długo, co dodatkowo wzmacnia jej wizerunek jako miejsca sprzyjającego zdrowiu i równowadze. Z danych internetowego biura podróży eSky wynika, że osoby wybierające Sardynię stawiają głównie na dłuższe pobyty – co najmniej pięciodniowe wyjazdy stanowią aż 66% wszystkich rezerwacji. To pokazuje, że wyspa traktowana jest nie jako pomysł na szybki city break, lecz raczej jako przestrzeń do pełniejszego, spokojnego wypoczynku i eksplorowania jej różnorodnych krajobrazów. Braszów jako alternatywny city break w sercu Rumunii Rosnące zainteresowanie mniej oczywistymi kierunkami sprawia, że na mapie popularnych wyjazdów coraz częściej pojawia się też Braszów. Położony u podnóża Karpat, w centralnej części Rumunii, przyciąga podróżnych, którzy szukają czegoś więcej niż klasycznego zwiedzania zatłoczonych metropolii. Miasto zachowało wyjątkowy, średniowieczny charakter – z brukowanymi uliczkami, kolorowymi kamienicami i jednym z najbardziej rozpoznawalnych zabytków regionu, czyli Czarnym Kościołem w Braszowie. Jego gotycka bryła dominuje nad starówką i stanowi symbol miasta. Braszów wyróżnia się jednak nie tylko architekturą, ale też dostępem do natury – w zaledwie kilkanaście minut można znaleźć się na górskich szlakach lub w popularnych ośrodkach, takich jak Poiana Brașov, co czyni go atrakcyjnym kierunkiem przez cały rok. Dodatkowym atutem jest bliskość słynnych atrakcji regionu, w tym Zamku w Bran, często kojarzonym z legendą o Drakuli. Wzrost zainteresowania tym kierunkiem nie umyka branży lotniczej – nowe połączenia i coraz lepsza dostępność komunikacyjna sprawiają, że Braszów staje się realną alternatywą dla klasycznych europejskich city breaków, oferując jednocześnie bardziej kameralne i różnorodne doświadczenie podróżnicze. Źródło: eSky.pl Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Świat bez władców? Odkrycie z Rumunii sprzed 6000 lat podważa historię hierarchii społecznej
Czy cywilizacja zaczęła się od władców i elit? Nowe odkrycie w Rumunii sugeruje coś zupełnie odwrotnego. Jedna z największych społeczności neolitycznych Europy mogła funkcjonować bez wyraźnej hierarchii. W centrum osady znaleziono ogromną budowlę, która wygląda raczej na miejsce spotkań niż siedzibę władzy.
Przez tysiące lat władza miała swoje wyraźne symbole, takie jak pałace górujące nad miastami, monumenty i rzeźby czy bogate grobowce. Hierarchia towarzyszy ludziom od zarania dziejów. Powszechnie uważa się, że rozwój cywilizacji jest nieodłącznie związany z elitami, które jednoczyły i sprawowały pieczę nad konkretnym narodem lub państwem. Pradawna kultura bez elit? Najnowsze badania w Rumunii sugerują jednak, że nie zawsze mogło tak być. Archeolodzy prowadzili wykopaliska w starożytnej osadzie Stăuceni-Holm w północno-wschodniej części kraju. Podczas badań geomagnetycznych naukowcy odkryli ok. 45 domów, otoczonych kilkoma systemami rowów i palisad, a także megastrukturę o powierzchni 350 metrów kwadratowych, datowaną na około 6000 lat. Jest to jeden z niewielu przykładów ogromnej budowli, która została odkryta w tym regionie. Według badaczy konstrukcja została wybudowana przez ludzi należących do kultury Cucuteni-Trypole. Była to jedna z największych i najbardziej zagadkowych cywilizacji epoki kamienia. – Mamy nadzieję, że dowiemy się więcej o tej kulturze, która znana była z budowy dużych i dobrze zaplanowanych osad – napisali naukowcy. Ich odkrycie zostało opublikowane w czasopiśmie „PLOS One”. Naukowcy przez dekady badali kulturę Cucuteni-Trypole, ale wciąż niewiele wiadomo, jak i czy w ich społeczności istniały klasy lub hierarchia. W osadach nigdy nie znaleziono pozostałości pałaców, widocznych śladów pochówków bogatych elit, a metale szlachetne były tam niezwykle rzadkie. Zagadkowe przeznaczenie odkrytej megastruktury Archeolodzy podkreślają, że zidentyfikowana budowla nie przypomina ani domu mieszkalnego, ani świątyni w klasycznym rozumieniu. Jej konstrukcja i położenie sugerują, że mogła być to bardzo duża przestrzeń wspólna. To nie pierwszy taki obiekt odkryty w regionie, ale jeden z najlepiej zachowanych. Wcześniejsze znaleziska wskazywały, że podobne budowle mogły pełnić funkcję miejsc spotkań, rytuałów lub przestrzeni, w której podejmowane były decyzje przez całą społeczność. Wykopaliska ujawniły, że w przeciwieństwie do mniejszych domów w pobliżu, w dużym budynku znajdowało się bardzo mało typowych obiektów domowych znanych sprzed 6000 lat, takich jak doły magazynowe czy piece. Hipoteza, którą obecnie rozważa zespół, wskazuje, że budynek był wspólną salą zgromadzeń lub publicznym centrum administracyjnym. Jego widoczne położenie w pobliżu wejścia do osady sugeruje, że miał być od razu widoczny. Władzę mogło sprawować całe społeczeństwo – Megastruktura na pierwszy rzut oka wydaje się zbędna. Jednak ponieważ takie konstrukcje stanowią typowy element stanowisk archeologicznych Cucuteni-Trypole, uważamy, że budynek musiał być najważniejszym miejscem w tych osadach – napisali autorzy badania w swoim artykule. – Miejsce to zostało odkopane tylko częściowo, więc wszelkie wnioski na tym etapie są tymczasowe. Dalsze prace mogą rzucić światło na jej rzeczywiste przeznaczenie, a także strukturę społeczną tej starożytnej kultury – dodali. Jeśli ta interpretacja okazałaby się trafna, oznaczałoby to, że duże, złożone społeczeństwa mogły funkcjonować bez wyraźnej elity rządzącej. To hipoteza, która stoi w sprzeczności z dominującą narracją o początkach cywilizacji. W Mezopotamii, Egipcie czy Chinach rozwój miast niemal zawsze wiązał się z pojawieniem się hierarchii: władców, kapłanów czy państwowej administracji. Władza koncentruje się w rękach nielicznych, a jej symbole, czyli pałace, świątynie, monumentalne grobowce, dominują w krajobrazie archeologicznym. Źródło: PLOS One Nasz autor Jakub Rybski Dziennikarz i reporter, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, motocykli i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24, obecnie pracuje w RMF FM. W National-Geographic.pl pisze regularnie o historii, nauce i przyrodzie. Publikował m.in. w „Viva! Man” i National Geographic Traveler”.
Odporna na antybiotyki superbakteria sprzed 5000 lat odkryta w rumuńskiej jaskinii. I to nie jest zła wiadomość
Starożytna bakteria była uwięziona w lodzie, w rumuńskiej jaskini Scărișoara. Najnowsze badanie wykazało, że potrafi przeciwstawić się wielu współczesnym antybiotykom, mimo że nie mogła mieć z nimi styczności. Ale – wbrew pozorom – to może być dobra wiadomość.
W najgłębszych zakamarkach naszej planety wciąż kryje się wiele tajemnic. Tam, gdzie lód zalega od tysięcy lat, skrywa się mikroświat o zadziwiających właściwościach. W rumuńskiej jaskini Scărișoara naukowcy wydobyli bakterię, która przez około 5 000 lat spoczywała w wiecznym lodzie, odseparowana od reszty życia na Ziemi. Badanie wykazało, że szczep ten jest odporny na 10 antybiotyków. Naukowcy twierdzą jednak, że może być to szansa na opracowanie nowych strategii zapobiegania antybiotykooporności oraz zbadania, jak oporność ta naturalnie ewoluuje i się rozprzestrzenia. Lekoodporna bakteria sprzed cywilizacji Praca rumuńskich uczonych została opublikowana na łamach czasopisma „Frontiers in Microbiology”. – Bakterie ewoluowały, aby przystosować się do najbardziej ekstremalnych warunków na Ziemi, od palącego upału po temperatury znacznie poniżej zera. Jaskinie lodowe to tylko jedno ze środowisk, w których żyją różnorodne mikroorganizmy. Stanowią one bogate, ale wciąż słabo poznane źródło różnorodności genetycznej – podkreślają autorzy. Chodzi o szczep bakterii Psychrobacter SC65A.3. Naukowcy ustalili, że posiada ponad 100 genów związanych z opornością. – Ta bakteria może również hamować wzrost kilku głównych, opornych na antybiotyki „superbakterii” i wykazuje aktywność enzymatyczną o istotnym potencjale biotechnologicznym – wskazuje główna autorka dr Cristina Purcarea, z Instytutu Biologii Akademii Rumuńskiej w Bukareszcie. Psychrobacter to rodzaj bakterii przystosowanych do życia w bardzo niskich temperaturach. Należą do tzw. bakterii psychrofilnych lub psychrotolerancyjnych. Żyją m.in. w: wodach i lodach polarnych Arktyki i Antarktydy, głębinach oceanicznych, wiecznej zmarzlinie, a nawet w chłodniach i przechowywanej żywności. Oporność bez antybiotyków: jak to się stało? Naukowcy twierdzą, że ich odkrycie dowodzi, że oporność bakterii nie wytworzyła się tylko poprzez stosowanie antybiotyków współcześnie. – Badanie drobnoustrojów, takich jak Psychrobacter SC65A.3, ujawnia, jak oporność na antybiotyki ewoluowała naturalnie w środowisku, na długo przed wprowadzeniem współczesnych leków – powiedziała dr Purcarea. Badacze sprawdzili, jak szczep SC65A reaguje na 28 antybiotyków z 10 różnych klas — zarówno powszechnie stosowanych, jak i tych zarezerwowanych do leczenia ciężkich zakażeń bakteryjnych. – Dziesięć antybiotyków, wobec których wykazaliśmy oporność, jest powszechnie używanych w leczeniu poważnych zakażeń bakteryjnych – zarówno w terapii doustnej, jak i dożylnej – podkreśliła Purcarea. To m.in. medykamenty wykorzystywane do leczenia gruźlicy, zapalenia jelita grubego i zakażeń układu moczowego. Superbakteria to szansa czy zagrożenie? Naukowcy podkreślają, że SC65A.3 to pierwszy szczep Psychrobacter, u którego stwierdzono oporność na antybiotyki – w tym trimetoprim, klindamycynę i metronidazol. W jego DNA naukowcy odkryli też prawie 600 genów o nieznanych funkcjach. Sugeruje to zagadkowe źródło nowych mechanizmów biologicznych. Analiza tego genomu ujawniła także 11 genów, które potencjalnie mogą zabijać lub hamować wzrost innych bakterii, grzybów i wirusów. – Jeśli topniejący lód uwolni te mikroby, geny te mogą rozprzestrzenić się na współczesne bakterie, pogłębiając globalne wyzwanie, jakim jest oporność na antybiotyki – powiedziała dr Purcarea. – Z drugiej strony, produkują one unikalne enzymy i związki przeciwdrobnoustrojowe, które mogą zainspirować nowe antybiotyki, enzymy przemysłowe i inne innowacje biotechnologiczne – dodaje rumuńska badaczka. - Te starożytne bakterie są niezbędne dla rozwoju nauki i medycyny. Jednak należy się z nimi obchodzić ostrożnie i z zachowaniem środków bezpieczeństwa w laboratoriach, aby zminimalizować ryzyko niekontrolowanego rozprzestrzeniania się – podsumowała Purcarea. Źródło: Frontiers in Microbiology Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal+, obecnie pracuje w RMF FM. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu. Pisze przede wszystkim o archeologii i przyrodzie. Prywatnie bardzo zainteresowany polityką.
Dracula Land: nowy gigant rozrywki pod Bukaresztem. Co naprawdę powstaje w Rumunii?
W krainie hrabiego Drakuli powstaje nowoczesny park rozrywki, nawiązujący do najbardziej znanego mieszkańca Transylwanii na świecie. Dracula Land, którego pomysłodawcą jest rumuński milioner Dragoș Dobrescu, ma zapewniać nie tylko atrakcje znane z lunaparków, ale również być technologicznym centrum dla licznych firm z branży informatycznej.
Postać Hrabiego Drakuli – wiekowego wampira zamieszkującego zamek w rumuńskiej krainie Transylwania – od lat stanowi ważny element światowej popkultury. O wampirzym władcy powstawały filmy, książki i gry komputerowe, a sam region Karpat, będący domem Drakuli, cieszy się ogromnym zainteresowaniem fanów stylistyki horroru na całym świecie. Nic dziwnego, że przedsiębiorcy z kraju ze stolicą w Bukareszcie chętnie korzystają z wizerunku słynnego hrabiego. Gigantyczny, nowoczesny kompleks rozrywkowy, którego motyw wizualny ma nawiązywać do krainy krwiopijców, powstaje w okolicy miasta stołecznego i ma łączyć świat rzeczywisty z wirtualnym. Czym będzie Dracula Land? Inicjatorzy projektu zapowiadają z rozmachem: Dracula Land to nie tylko park rozrywki. Na działce o powierzchni 164 hektarów ma powstać wiele atrakcji przyciągających przyjezdnych z całej Europy – zarówno najmłodszych, jak i dorosłych. Na obszarze inwestycji mają się znaleźć obiekty takie jak: arena z zapleczem – na 780 tys. m² ma stanąć hala widowiskowa na 22 tysiące miejsc, w której odbywać się będą koncerty i rozgrywki e-sportowe. Towarzyszyć jej mają zaplecze treningowe, strefa gastronomiczna oraz przestrzeń wystawiennicza; sześciostrefowy park rozrywki – ponad czterdzieści kolejek rozlokowanych w sześciu strefach tematycznych, m.in. Transylwania, dzielnica księżycowa, zamek Drakuli czy odwzorowane ulice starego Londynu; centrum technologiczne – przestrzeń dla start-upów i innych projektów z branży informatycznej, mieszcząca się w nowoczesnym biurowcu. Dodatkowo w Dracula Land znajdą się hotele, tory wyścigowe oraz aquapark. Dracula w świecie wirtualnym Dracula Land ma powstać nie tylko w świecie materialnym. Gigantyczna inwestycja zostanie wiernie odwzorowana także w tzw. DraculaLand Metaverse, dzięki któremu odwiedzający będą mogli korzystać z atrakcji parku również w przestrzeni cyfrowej. Twórcy podkreślają, że Metaverse nie będzie jedynie grą, lecz „portalem” łączącym świat rzeczywisty z wirtualnym. W materiale promocyjnym widzimy postacie stworzone przez sztuczną inteligencję, wykonujące te same aktywności, które park ma oferować w rzeczywistości. Gracze będą mogli wchodzić w interakcje z innymi „odwiedzającymi” oraz brać udział w wydarzeniach organizowanych w ramach funkcjonowania wirtualnego lunaparku. DraculaLand Metaverse będzie posiadał własną walutę umożliwiającą zakupy i ulepszanie postaci. Całość projektu twórcy określają jako prawdziwą rewolucję w sposobie tworzenia przestrzeni rozrywkowych. Połączenie świata realnego i cyfrowego ma otworzyć park na gości, którzy z różnych względów nie mogą odwiedzić Dracula Landu w rzeczywistości. Rozmach przedsięwzięcia imponuje, ale naturalnie budzi też wątpliwości dotyczące jego ostatecznej jakości i skuteczności. Prezentowany materiał zawiera tak wiele elementów, że pytania o ich dopracowanie są całkowicie zrozumiałe. Gdzie powstaje park i kiedy zostanie otwarty? Teren pod inwestycję położony jest około 15 minut od miasta Ploeszti na północ od Bukaresztu. Dla przedsiębiorców istotne było ulokowanie projektu w pobliżu lotniska – i rzeczywiście, port lotniczy Bukareszt-Otopeni znajduje się również około 15 minut drogi od działki. Według zapowiedzi inicjatorów Dracula Land ma zostać otwarty w 2027 roku. Gotowy jest już projekt parku i jego wirtualnego odpowiednika. Kolejne lata to czas budowy oraz wdrażania DraculaLand Metaverse. W pierwszym roku funkcjonowania park spodziewa się około 3 milionów odwiedzających, co automatycznie uczyniłoby go jednym z najpopularniejszych parków rozrywki w Europie. Źródła: Dracula Land, Parkmag Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Transylwania to nie tylko legenda Drakuli. Czekają tu na was niezwykłe zamki
Ruszyliśmy śladami hrabiego Drakuli – ikony popkultury – a trafiliśmy do niezwykłej krainy. Transylwania urzeka architekturą i historią.
Spis treści: Autostop w Transylwanii Kopalnia w Turdzie Legenda Drakuli Zamek Râșnov Zamek Bran Transylwania – informacje praktyczne Co zobaczyć w Transylwanii Autostopem w Transylwanii? Z dwójką małych dzieci i wózkiem? Serio? Recepcjonista hotelu w pięknym, nasyconym secesją mieście Kluż-Napoka przytakuje i jeszcze raz stuka palcem w rozłożoną przed nami mapę. – Możecie oczywiście tłuc się autobusami przez pół dnia, ale jeśli chcecie dotrzeć do kopalni w Turdzie szybko i tanio, to po prostu złapcie stopa przy kwiaciarni Magnolia naprzeciwko opery. Wszyscy tak robią – dodaje. Autostop w Transylwanii Szczerze mówiąc, nie jesteśmy zachwyceni perspektywą stania z wystawionym kciukiem przy drodze w chłodny poranek, ale wygląda na to, że nie mamy wyjścia. Alternatywnie można byłoby wybrać się na drugi koniec miasta na dworzec autobusowy. Potem pojechać te kilkadziesiąt kilometrów do Turdy. A stamtąd znów dwoma autobusami dotrzeć do najsłynniejszej i najpiękniejszej kopalni soli w tej części świata. No to może jednak spróbujemy ten autostop. Pod kwiaciarnią Magnolia stoi już kilka osób w kolejce, jak na postoju taksówek. Co jakiś czas zatrzymują się samochody osobowe. Wsiadamy do dacii. Młody kierowca upycha składany wózek w bagażniku i ruszamy. Andrei przedstawia się i zasypuje nas pytaniami. Może podszlifować i tak całkiem niezły angielski. Po czterdziestu minutach wspólnej jazdy jesteśmy tak zaprzyjaźnieni, że gdy wysadza nas pod samą bramą kopalni, długo wzbrania się przed przyjęciem symbolicznych 10 lei (ok. 10 zł) – zwyczajowej tutaj opłaty za autostop. Kopalnia w Turdzie Według tradycji to Rzymianie – władcy Dacji – pierwsi zaczęli wykorzystywać tutejsze saliny. Ale dokumenty potwierdzające istnienie kopalni soli w Turdzie mamy dopiero z XI w. Dwa wieki później odnajdujemy wątek polski. Węgierska księżniczka Kunegunda (u nas bardziej znana jako św. Kinga), wybierając się za mąż za księcia Bolesława Wstydliwego, wrzuciła ponoć w Turdzie do szybu swój zaręczynowy pierścień, a wkrótce potem odnalazła go w bryle soli wydobytej w Wieliczce. Mniej romantyczna, ale bardziej pragmatyczna wersja tej samej legendy mówi, że węgierska księżniczka poprosiła ojca, króla Belę IV, by w drodze do Małopolski towarzyszyli jej górnicy z Turdy i pomogli „rozkręcić” kopalnie soli w Wieliczce i Bochni. Bo sól przez całe wieki oznaczała bogactwo. Wchodzimy do nowoczesnego budynku Salina Turda i zagłębiamy się w długi, poziomy szyb. Kilkadziesiąt metrów korytarza, potem skręt i nagle stajemy przed gigantyczną podziemną przestrzenią, która jest połączeniem kopalni i wesołego miasteczka. Windami można zjechać na najniższy poziom – minus 112 m. Ogromna komnata w formie dzwonu ma aż 90 m wysokości i 75 m szerokości. Dno kopalni pokryte jest solanką, po której pływają niewielkie łódki. Na nieco wyższym poziomie stoją: koło diabelskiego młyna, stoliki do ping-ponga, ławki, mała kawiarnia. Wokół spacerowicze, roześmiane dzieciaki i seniorzy wdychający drogocenne powietrze przesycone jodem i innymi cennymi pierwiastkami występującymi w soli kamiennej. Nic dziwnego, że kopalnia soli w Turdzie jest w pierwszej piątce najczęściej odwiedzanych miejsc w całej Transylwanii. Choć przecież nie sól rozsławiła tę krainę, tylko legenda o pewnym nieistniejącym hrabim. Legenda Drakuli Nie wiem, ile razy obejrzeliśmy z dziećmi „Hotel Transylwania”. Nic dziwnego, że nasz siedmioletni syn wypatruje wszędzie duchów, nietoperzy i dekadenckiego luksusu. Dopóki nocujemy w Klużu i Sibiu – iluzja jest pełna. Te wielkomiejskie perełki secesyjnej austro-węgierskiej architektury mogą służyć za dekoracje filmu grozy umiejscowionego na przełomie XIX i XX w. Pięknie odnowione fasady przywodzą na myśl Wiedeń czy Budapeszt. Ale zapuszczone podwórka kryją mroczne sekrety postsocjalistycznej Rumunii. Wystarczy jednak tylko wyjechać z miasta, żeby natychmiast wpaść w głęboką karpacką puszczę, a na horyzoncie zobaczyć ośnieżone skaliste szczyty. Za Târgu Mureş wjeżdżamy na tereny Seklerszczyzny – obszar zdominowany niegdyś przez walecznych węgierskich osadników, którzy przez kilka stuleci opierali się tureckiej inwazji. Wąska droga prowadzi do Sighişoary – miejscowości, która na zawsze zrosła się z postacią Drakuli. – Jak to nie był hrabią? – nasz syn unosi brwi. – I nie był wampirem? Nie zmieniał się nocą w nietoperza? Wspinamy się na wzgórze ponad Sighişoarą. Dawna cytadela to wpisany na listę UNESCO kompleks średniowiecznych uliczek, kościółek i cmentarz. Jedna z kamieniczek ma tablicę „Casa Draculei”, czyli dom Drakuli. W środku jest restauracja i małe muzeum. W tym domu przyszedł na świat Vlad Ţepeş zwany Drakulą. Piętnastowieczny hospodar mołdawski słynął z okrucieństwa, a szczególnie upodobał sobie nawlekanie na pal jeńców wojennych, podczas którego rozsiadał się w miejscu z dobrym widokiem i ucztował. Restauracja w domu Drakuli serwuje lokalne dania, podają tu świetną zupę ciorbă de burtă – czyli flaczki w śmietanie. Zamek Râșnov Pogranicze Transylwanii i imperium otomańskiego było przez wieki najbardziej niebezpiecznym regionem Europy. Na początku XIII w. ściągnięto tu nawet na pomoc Zakon Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego, ale Krzyżacy zdążyli zbudować tylko kilka zamków i umknęli. Węgrzy i osadnicy z Saksonii musieli sobie radzić sami z najazdami tatarskimi, a potem tureckimi. Nieopodal Braszowa, na wyniosłym wzgórzu dostrzegamy jeden z najbardziej niezwykłych zamków. Parkujemy auto na parkingu dla turystów w połowie góry. A do samej fortecy dojeżdżamy traktorem prowadzonym przez miejscowego górala, który w wolnych chwilach najmuje się do wożenia turystów. Dzieci są zachwycone przejażdżką. Râșnov, a właściwie Rosenauer Burg – jak nazwali fortecę sascy osadnicy, którzy ją zbudowali osiemset lat temu – to zamek „chłopski”. Nie ma tu kasztelu i podgrodzia, a zamiast tego wiele zagród i kamiennych rodzinnych domków. Gdy obce wojska najeżdżały wsie w dolinach, chłopi wraz z dobytkiem chronili się w górskim zamku, za wysokim murem. Wytrzymali niezliczone oblężenia. Poddali się tylko raz, w 1612 r., gdy janczarzy odkryli jedyne źródło wody nieopodal zamku. Kilka lat później tureccy jeńcy zostaną zmuszeni do wykopania głębokiej na 146 m studni i Râșnov nigdy już nie zawiedzie swoich obrońców. Chodzimy po tym niezwykłym miejscu, podziwiając obłędne widoki z zamkowych murów, a dzieci naciągają nas na zakupy w małych kramikach, które lokalni rzemieślnicy otworzyli w starych kamiennych domach. Można tu kupić zarówno zabawkowe łuki, strzały i drewniane miecze, jak i całkiem porządne kolczugi, koncerze, szyszaki i białą broń, która zachwyci członków niejednego współczesnego bractwa rycerskiego. Zamek Bran Kilkanaście kilometrów dalej stajemy przed zamkiem Bran, który wygląda dokładnie tak, jak powinna wyglądać siedziba hrabiego Drakuli. Liczbą wieżyczek, okienek, sekretnych przejść i balkoników może się ścigać z bajkowym zamkiem Ludwika Szalonego Neuschwanstein w Bawarii czy zachwycającym pałacem Chambord w dolinie Loary. Z czasów warowni krzyżackiej pozostało niewiele, za to przebudowa z lat 20. XX w. trafiła w gusta rumuńskiej królowej Marii. Trudno uwierzyć, żeby czeski architekt Karl Liman nie znał popularnej powieści grozy Brama Stokera „Drakula” z 1897 r., w której irlandzki pisarz popuścił wodze wyobraźni, opisując zamek hrabiego wampira. Dlatego Bran tak przypomina wizję irlandzkiego pisarza, który nigdy w Transylwanii nie był. Za to miłośnicy horrorów przybywają tu tłumnie. Przed bramą zamkową można się zaopatrzyć w wampirze zęby, silikonowe maski, a nawet gumową dłoń do złudzenia przypominającą okrwawiony kikut ręki. Dzieci są zachwycone. Niestety, dużo mniej im się podoba zamkowe muzeum, gdzie zgromadzono ciekawe, ale całkiem „zwyczajne” eksponaty związane z etnografią regionu i historią królowej Marii. Przewodnicy robią, co mogą, by podtrzymać zainteresowanie małych turystów. Otulają się podbitymi czerwienią płaszczami, w upiornym grymasie odsłaniają wampirze zęby i prowadzą do komnat poświęconych Władowi Palownikowi. To miejsce, które rozwiewa romantyczne mity, ale za to pozwala poznać całkiem sporo faktów, przy których powieść „grozy” Brama Stokera to bajka dla grzecznych dzieci. Wracamy na jarmark przed zamkiem. W zapadającym zmierzchu dzieci wypatrują cieni nietoperzy na bladej poświacie wschodzącego księżyca. Transylwania – informacje praktyczne Dojazd Do Transylwanii można dojechać samochodem (z Warszawy do Klużu-Napoki jest w zależności od trasy ok. 850–950 km) i pociągiem. My lecieliśmy z przesiadką na lotnisko w Klużu. Po mieście jeździliśmy komunikacją, a dalej – autostopem. Jedzenie W kuchni rumuńskiej królują ciorby, czyli gęste, sycące zupy. Niemal wszędzie spróbujemy ciorbă de burtă (flaczki ze śmietaną) lub ciorbă de peşte (zupa rybna). Dla wegetarian bezpieczniejsza będzie ciorbă de fasola (zupa fasolowa) lub ciorbă de legume (zupa jarzynowa). Popularnym daniem jest tocană de carne (gulasz mięsny) lub tocană de ciuperci (gulasz grzybowy). Smaczną przekąską są mititei – pikantne kiełbaski z mięsa mielonego. Popularnym dodatkiem jest mamałyga (kasza kukurydziana podawana z kwaśną śmietaną i bryndzą). Zakupy Poza makabrycznymi pamiątkami rodem z horroru o wampirach warto rozejrzeć się za elementami regionalnego stroju. W sklepach i domach towarowych w Transylwanii można niedrogo kupić piękne haftowane ludowe koszule. Karta EKUZ Zwłaszcza kiedy podróżujemy z dziećmi, pamiętajmy o karcie EKUZ, która uprawnia do bezpłatnej opieki medycznej. Co zobaczyć w Transylwanii Zamek Korwina w Hunedoarze Uważany za jeden z najbardziej tajemniczych zamków świata. Według legendy Wład Palownik, książę Wołoszczyzny, był tu więziony przez Jánosa Hunyadyego. Jest to jeden z największych zamków w Europie. Kościoły warowne Świątynie obronne to cenne zabytki i charakterystyczny element krajobrazu Siedmiogrodu. Najciekawsze zespoły to: Biertan, Câlnic, Dârjiu, Prejmer, Saschiz, Valea Viilor i Viscri. Sybin Założony przez saskich kolonistów Sybin w niczym nie przypomina chaotycznych rumuńskich miast. Jest uosobieniem niemieckiego porządku i gospodarności. Najważniejsze zabytki znajdują się w Górnym Mieście. Źródło: archiwum NG
„Jak Tatry skrzyżowane z Bieszczadami”. Góry Fogaraskie to mało znana perełka Rumunii
Góry Fogaraskie to najwyższe pasmo w całej Rumunii. Szczyty przekraczają tu 2500 metrów, a szlaki wiodą przez polodowcowe jeziora, owcze pastwiska i surowe górskie przełęcze.
W tym artykule: Owce w Górach Fogaraskich Najwyższy szczyt Rumunii Przewodnik po Górach Fogaraskich Rumuńskie przysmaki Góry Fogaraskie – co warto wiedzieć? Czy są tu niedźwiedzie? – pytamy szefową schroniska, przy którym chcemy rozstawić nasz namiot. – Czasem przychodzą. Ale turystów raczej nie ruszają, bo wolą polować na owce – pada odpowiedź. Słowo „raczej” nie uspokaja, bo czytaliśmy w prasie o przypadkach atakowania ludzi przez rumuńskie miśki, ale szczęście w nieszczęściu stado pasących się owiec mamy w pobliżu. Nasze pytanie nie jest wcale bezzasadne – 50 proc. europejskiej populacji niedźwiedzi brunatnych, czyli ok. 6,2 tys. osobników, żyje właśnie w Rumunii, w dużej mierze w Górach Fogaraskich. A i tak jest ich tu dużo mniej niż w latach 80. XX w. Polowania na te zwierzęta uwielbiał rumuński dyktator Nicolae Ceauşescu. Za jego sprawą o niedźwiedzie specjalnie dbano – nie dość, że ich liczba doszła wówczas do 8 tys., to jeszcze – dla lepszego wyglądu – serwowano im witaminy i proteiny. Na razie tutejsze niedźwiedzie instytucjonalnej ochrony wciąż się nie doczekały. Ale bez wątpienia czują się panami okolicy. Na własne oczy widzę zdjęcia wielkiego miśka, który rozsiadł się tuż przy ruchliwej drodze i nie zamierza się nigdzie ruszać. Nie dziwią porozwieszane w wielu miejscach tablice z prośbą, by nie zostawiać w koszach na śmieci żadnej żywności, a w razie spotkań ze zwierzętami – ich nie dokarmiać. Owce w Górach Fogaraskich Nocujemy nad malowniczym jeziorkiem przy cabanie Podragu (cabana to rumuńskie określenie schroniska). To dobra baza wypadowa na Moldoveanu (2544 m) – najwyższą górę Rumunii. Mamy do przejścia ok. 4 godz. w każdą stronę, ale droga się nie dłuży, bo widoki są wyjątkowe. Popularna nazwa tych gór to Alpy Fogaraskie, co rzecz jasna jest mocno nobilitujące, aczkolwiek określenie „Alpy” jest trochę na wyrost. Choćby dlatego, że nie ma tu żadnych lodowców. Mnie Góry Fogaraskie przypominają Tatry skrzyżowane z Bieszczadami. W liczącym 72 km paśmie jest aż 40 szczytów osiągających pułap 2,4 tys. m n.p.m., z kolei 107 przekracza 2 tys. m. Mimo całkiem imponujących wysokości góry te aż do samych wierzchołków porośnięte są trawą, co przywodzi na myśl połoniny. No a jak trawa, to i tereny wypasów – w ciągu prawie tygodnia, jaki spędzamy w Górach Fogaraskich, nie ma dnia, żebyśmy nie zaliczyli spotkań z owcami. Czasem są zupełnie daleko, przypominając białe pędraki na zielonym dywanie, czasem zaś z bliska podziwiamy, jak zaganiane przez kudłate psy karnie i w szyku zmierzają do jeziorek będących wodopojami. Zdarza się też, że pojawiają się wprost na naszej drodze – uwagę na siebie zwracają zwłaszcza nieufnie spoglądające na nas rogate barany. Turystów jest mało, może dlatego, że daleko stąd do jakiejkolwiek cywilizacji – zdobycie Moldoveanu to dla przeciętnego wędrowca wycieczka minimum dwudniowa. Ale jeśli ktoś już się na szlaku trafi, jest oczywiście wymiana pozdrowień. „Buna!”, czyli rumuńskie „cześć!”, to jedno ze słówek, które najszybciej nam się utrwala. Drugim jest „dupa”, co oznacza niewinne „po”, w znaczeniu: „później”. Jak dobrać buty trekkingowe? Najważniejsze wskazówki Jak dobrać buty trekkingowe? Czym się kierować przy wyborze odpowiedniego modelu? Które sprawdzą się najlepiej podczas górskich wędrówek? Odpowiedzi na te pytania i wiele innych znajdzieci... Najwyższy szczyt Rumunii Główny czerwony szlak, którym idziemy mniej więcej w linii wschód-zachód, w dużej mierze prowadzi granią stanowiącą granicę między dwiema historycznymi krainami Rumunii. Rozciągającą się od strony południowej Wołoszczyzną oraz Siedmiogrodem, zwanym też Transylwanią, po stronie przeciwnej. Różnica widoczna jest w ukształtowaniu terenu – stoki południowe są łagodniejsze, podczas gdy od północy trudniej dostępne, skaliste, bardziej strome. Ale oto wyłania się Moldoveanu, nasz cel, zwany potocznie Wielkim Namiotem. Faktycznie, kiedy patrzymy na niego z dala, z perspektywy naszego szlaku, jego kształt może się kojarzyć z pasterskim namiotem. Ciekawa jest jego szczytowa grań, z oddali niemalże płaska, bo łącząca go z trzecim pod względem wysokości rumuńskim szczytem – Viștea Mare (2527 m). Obie te góry przedziela niewielki uskok, jak się potem okaże – najtrudniejszy na trasie moment, w którym ci, co mają lęk wysokości, mogą mieć nieco problemów. Na ich szczęście są tam łańcuchy. Na szczyt wchodzimy dość szybko. Nie jest to typowa góra wspinaczkowa, raczej trekkingowa. Choć w paru miejscach trzeba użyć nie tylko nóg, ale i rąk. U celu widzimy mnóstwo ludzi. Trochę jesteśmy zdziwieni, ale w sumie niesłusznie. Dochodzą tu szlaki od kilku stron, a zdjęcie z flagą powiewającą na najwyższej w Rumunii (tym samym zaliczanej do Korony Gór Europy) górze chce mieć każdy, kto wybrał się na trekking po Górach Fogaraskich. Przy okazji warto wyjaśnić, skąd wzięła się nazwa szczytu. Według legendy stosowana obecnie na mapach wersja nawiązuje do niejakiego Iona Moldoveanu, mołdawskiego pasterza, który w połowie XIX w. pasał w tych okolicach owce. Ale jest też inna wersja. Wcześniej mówiono o tej górze: Cioaca Moldoveanului, czyli Szczyt Mołdawii. Mołdawia to nie tylko kraj, ale też jedna z krain geograficzno-historycznych. Należy obecnie po części do Rumunii, a po części do Ukrainy i Republiki Mołdawii. Po powrocie do namiotu postanawiamy uczcić zdobycie szczytu kupionym w schronisku winem. Rumuńskim rzecz jasna. Podpytujemy szefową cabany, jak transportują zaopatrzenie do schroniska? – Ano tak! – śmiejąc się, wskazuje na „zaparkowane” na zewnątrz osiołki. Przewodnik po Górach Fogaraskich Następnego dnia wracamy już do cywilizacji, co oznacza, że mamy jakieś pięć godzin całkiem wymagającej wędrówki. W kilku miejscach obserwujemy kozice – sporo ich tutaj. Potem przerzucam się na wyszukiwanie co ciekawszych egzemplarzy miejscowej flory. Zwracam uwagę zwłaszcza na różowe goździki lodowcowe, które w Polsce są bardzo rzadkie, a tutaj rosną na pęczki. Przerwę na batony energetyczne robimy przy Smoczym Oknie (rum.: Fereastra Zmeilor). Okno to nic innego jak stworzony przez naturę skalny łuk, w którym zamiast smoka chętnie pozują do zdjęć turyści. Kolejny przystanek to Lacul Capra, czyli Jeziorko Kozy czy raczej Kozicy. Urocze miejsce, ze szmaragdową wodą i w otoczeniu wzgórz, jest też skupiskiem namiotów – w sumie to aż się prosi, by zatrzymać się tutaj na noc. Po sąsiedzku stoi obelisk wykonany z białego marmuru – smutna pamiątka po czwórce speleologów, którzy zginęli tu w 2002 r. w śnieżnej lawinie. Niestety okolica zimą jest dość lawinowa. Trochę dalej, na stokach, gdzie są wyciągi, 17 kwietnia 1977 r. życie straciło aż 26 osób, głównie z grona młodzieży, która przyjechała na obóz narciarski. Sudety nie gorsze niż Karpaty! Sprawdź, dlaczego warto tu przyjechać Przygotowaliśmy dziesięć sudeckich propozycji. Od szlaków, po karczmy! Bo jak na żurek to... najlepiej tutaj. Naszą wędrówkę kończymy w kolejnym dniu nad jeziorem Bâlea (2034 m n.p.m.). To takie tutejsze Morskie Oko, chociaż Rumunii na tego typu pozostałości po dawnych lodowcach używają określenia: Błękitne Oko (w tym przypadku: raczej ciemnogranatowe). Przy ładnej pogodzie są tu prawdziwe tłumy. Od strony północnej można tu łatwo dojechać wagonikiem kolejki linowej, poza tym dosłownie obok przebiega trasa słynnej Drogi Transfogaraskiej. Jej liczący ok. 90 km główny odcinek w różnych rankingach zaliczany jest do najbardziej spektakularnych dróg Europy. Rzeczywiście, serpentyny które wiją się, docierając docelowo na wysokość 2042 m n.p.m., zapierają dech chyba każdemu. Wolę nie myśleć, jaka to zmora dla kolarzy pokonujących je w ramach rozgrywanych tu wyścigów kolarskich. Wbrew temu, co można by dziś sądzić, Drum National 7C (tak jest opisywana na mapach) powstała wcale nie na potrzeby turystów, ale dla celów militarnych. Wybudowano ją w latach 1970–1974 na polecenie Nicolae Ceaușescu, który, obawiając się inwazji ZSRR, chciał mieć możliwość szybkiego przerzucenia wojsk przez Karpaty. Nie trzeba dodawać, że przedsięwzięcie było karkołomne. Problemem było nawet nie tyle położenie asfaltu na takiej wysokości, ale w ogóle przygotowanie skalistego terenu pod całe przedsięwzięcie. Wiązało się to również z postawieniem ponad 800 mostów, kilkudziesięciu wiaduktów i wydrążeniem 5 tuneli (jeden z nich, liczący 884 m, do tej pory jest najdłuższym tunelem Rumunii). Koszty budowy były monstrualne, zginęło kilkaset osób (oficjalnie 40), a o skali ingerencji w naturę świadczy to, że zużyto 6 mln kg dynamitu. Dziś malownicza trasa przecinająca Karpaty nazywana jest Szaleństwem Ceaușescu i stanowi jedną z najsłynniejszych rumuńskich atrakcji turystycznych. Choć trzeba pamiętać, że otwarta jest jedynie latem – śnieg w jej górnych partiach zalega nawet do końca czerwca. Rumuńskie przysmaki Zanim zjedziemy Drogą Transfogaraską w dół, dajemy sobie jeszcze czas na zakupy. Koło parkingu przy jeziorze stoją stragany. Pełno na nich produktów domowej roboty. Jest kolorowo, pachnąco, no i smacznie – zanim się coś kupi, wszystkiego można spróbować. Na ladach: sery, wędliny, soki, dżemy, wszelkiego rodzaju nalewki i obowiązkowo – sztandarowa w Rumunii śliwowica. I wreszcie zakuski (rum. zacuscă), czyli fantastyczne przeciery z papryki, pomidorów czy bakłażanów. Zawartość jednego z kupionych słoiczków razem ze świeżym, ciepłym jeszcze chlebem zjadamy na finiszu Drogi Transfogaraskiej, na pikniku urządzonym nad sztucznym jeziorem powstałym po wybudowaniu potężnej tamy, przez którą przejeżdżamy. Okoliczne wzgórza tu już są niskie, zalesione, ale hen na horyzoncie majaczą gdzieś jeszcze łyse, wyniosłe, budzące respekt wierzchołki naszych – teraz już dobrych znajomych – Gór Fogaraskich. Diabeł tkwi w szczegółach, czyli jak przygotować się do wyjazdu w góry Na pytanie, kiedy najlepiej jechać w góry, bez wahania odpowiada: latem. Z Anną Szczepaniak, licencjonowaną trenerką CrossFitu i organizatorką górskich obozów, rozmawiamy między innymi o t... Góry Fogaraskie – co warto wiedzieć? Dojazd: Najwygodniej autem; z Warszawy w Góry Fogaraskie jest 1,1 tys. km, co przekłada się na 16 godz. jazdy. Góry Fogaraskie to góry dość dzikie, polecane raczej doświadczonym turystom. Zdarzają się odcinki eksponowane, z łańcuchami, a w razie konieczności wezwania pomocy trzeba pamiętać,że nie wszędzie jest zasięg telefonii komórkowej. Dużo wypadków zdarza się zimą (lawiny), zaś latem problemem są burze, zwłaszcza na szlakach biegnących graniami. Tekst ukazał się na łamach magazynu „National Geographic Traveler Extra. Rumunia + Bułgaria – 19 podróży życia” (nr 02/maj-lipiec 2022).
Oradea to jedno z najpiękniejszych miast w Rumunii. Zachwyca wielokulturowością i wspaniałą architekturą
Oradea to najlepszy przykład, że różne kultury i tradycje mogą się wzajemnie przenikać i uzupełniać. Dzięki położeniu przy granicy z Węgrami, rumuńskie miasto dziś jest prawdziwym klejnotem tego kraju. Nic dziwnego, że coraz więcej obieżyświatów chce poznać wszystkie jego atrakcje. Co zobaczyć w Oradei? Na to i inne pytania odpowiadamy poniżej.
Spis treści: Gdzie znajduje się Oradea? Historia Oradei Atrakcje Oradei Ciekawostki o Oradei O wyjątkowym charakterze Oradei zadecydowała jej burzliwa historia. Na przestrzeni wieków miasto przechodziło z rąk do rąk, raz znajdując się po stronie węgierskiej, a raz po stronie rumuńskiej. Dziś jest jednym z najlepiej rozwiniętych miast w Rumunii i prawdziwym tyglem kulturowym. Spacerując nastrojowymi uliczkami miasta nie sposób nie napawać się jego niezwykłą atmosferą. Gdzie znajduje się Oradea? Oardea, stolica historycznej krainy Kriszana, znajduje się w okręgu Bihor, w północno-zachodniej części Rumunii. Miasto rozciąga się nad malowniczym brzegiem rzeki Crișul Repede. Od granicy z Węgrami jest oddalone o 13 km, a od węgierskiego Eger – o około 200 km. Historia Oradei Tereny, na których dziś rozpościera się Oradea, były zamieszkane już w starożytności, najpierw przez Celtów, później przez Rzymian. Początków miasta należy jednak upatrywać w średniowieczu. Rozkwit grodu Miasto wyrosło wokół klasztoru i twierdzy, wzniesionej przez Władysława I Świętego, węgierskiego króla z dynastii Arpadów. W 1093 roku, z inicjatywy władcy, w Varadinum, bo taką nazwę nosiła wówczas Oradea, powstało biskupstwo. To wydarzenie znacząco przyspieszyło rozwój grodu, który szybko stał się jednym z najważniejszych ośrodków w Królestwie Węgier. Mongolski najazd i upadek miasta Czas dobrobytu nie trwał jednak zbyt długo. W 1241 roku miasto najechali Mongołowie. Kwitnący gród upadł. Minęło kilka stuleci, zanim odzyskał dawne znaczenie. Rządy Habsburgów W 1541 roku miasto znalazło się w granicach zależnego od Imperium Osmańskiego Wschodniego Królestwa Węgier, które 29 lat później zostało przekształcone w Księstwo Siedmiogrodu. W XVIII stuleciu weszło w skład dóbr należących do imperium Habsburgów. Wówczas Oradea zaczęła zyskiwać na znaczeniu. Miasto doczekało się kompleksowej przebudowy, za którą odpowiadał Franz Anton Hillebrandt. Wiedeński architekt zaprojektował zespół barokowych zabudowań. Te, które przetrwały, dziś są jedną z najbardziej wyrazistych wizytówek miasta. Oradea w granicach Rumunii Gdy doszło do rozpadu Austro-Węgier, miasto znalazło się w granicach Rumunii, ale nie na długo. Oradea była zamieszkana przede wszystkim przez Węgrów, toteż po drugim arbitrażu wiedeńskim z powrotem trafiła w węgierskie ręce. W 1944 roku, po zdobyciu miasta przez czerwonoarmistów, ponownie znalazła się w rumuńskim posiadaniu, co zostało usankcjonowane trzy lata później. Atrakcje Oradei Oradea bez cienia wątpliwości jest miejscem niezwykłym. W wieloetnicznym mieście wyraźnie uwidaczniają się wpływy kilku kultur. Doskonale widać to w tamtejszej architekturze, w której barokowe budowle mieszają się z socjalistycznymi bryłami, będącymi skazą na ich tle. Należy jednak podkreślić, że Oradea to przede wszystkim miasto Art Nouveau. Kolorowe kamienice z bogatą ornamentyką mają w sobie coś abstrakcyjnego, niemal surrealistycznego. Wydaje się, że nieregularne fasady manifestują swój sprzeciw wobec nudnych zasad symetrii. Nic dziwnego, że w rumuńskim mieście gościł nie kto inny, jak sam Salvador Dali. Już sam spacer ulicami, wzdłuż których wyrastają niezwykłe budowle i miejska zieleń, jest niezwykłym doświadczeniem. Należy jednak wspomnieć, że rumuńskie miasto oferuje więcej atrakcji. Co zobaczyć w Oradei? Katedra Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny Miejscem, które koniecznie trzeba zobaczyć podczas wizyty w Oradei, jest największa katedra w Rumunii. Wybudowana w XVIII stuleciu, stanowi wspaniały przykład barokowej architektury sakralnej. Inspirowana rzymskim kościołem Najświętszego Imienia Jezus, cechuje się dość lekką w formie fasadą i mrocznym wnętrzem. Przed kościołem znajduje się pomnik króla Władysława I Świętego. Katedra jest sercem kompleksu, w skład którego wchodzą także wspaniały park i pałac biskupów rzymskokatolickich. Piękny w swojej formie budynek mieści ponad sto pomieszczeń, a jego fasada jest upstrzona 365 oknami. Kościoły w Oradei Stwierdzenie, że Oradea jest rajem dla każdego miłośnika architektury sakralnej, w żadnym wypadku nie jest nadużyciem. W średniej wielkości mieście znajduje się ok. 100 kościołów różnych wyzwań. Każdy z nich jest miejscem kultu religijnego, ale także namacalnym świadectwem historii i wielokulturowego charakteru miasta. Jednym z najciekawszych jest cerkiew p.w. Najświętszej Marii Panny. Jest dość konserwatywna w swojej formie. Nie zachwyca cebulastymi kopułami, mieniącymi się złotem. Zatem co w niej takiego ciekawego? Niewątpliwą atrakcją tej świątyni jest mechanizm odmierzający fazy Księżyca. Z tego względu cerkiew bywa nazywana „Księżycowym Kościołem”. Cytadela Średniowieczna cytadela powstała w XI wieku. Obecnie w budowli wzniesionej na planie pięciokąta znajduje się muzeum i Instytut Sztuk Pięknych. W pobliżu znajdują się liczne ścieżki spacerowe, prowadzące wzdłuż jezior i pagórków. Teatr Miejski Wybudowany w 1900 roku Teatr Miejski w Oradei (Regina Maria) zachwyca nie tylko repertuarem, na który składają się klasyczne dzieła i nowoczesne adaptacje. Budynek zaprojektowany przez słynne biuro projektowe Fellner & Helmer zachwyca wspaniałą, neobarokową fasadą i wnętrzem ociekającym kunsztownymi zdobieniami. Pałac Czarnego Orła Pałac Czarnego Orła to bez wątpienia jeden z najbardziej rozpoznawalnych zabytków Oradei. Zaprojektowany w stylu secesyjnym budynek zachwyca wspaniałą bryłą, pięknymi zdobieniami i kunsztownymi witrażami. Dziś ten koronny przykład architektury Art Nouveau mieści centrum handlowe z licznymi pubami, restauracjami i butikami. Organizowane są tam także wydarzenia kulturalne, przede wszystkim koncerty i wystawy. Dom Darvasa-La Roche Kolejną architektoniczną perełką Oradei jest Dom Darvasa-La Roche. Budynek zachwycający oryginalną, utrzymaną w stylu secesyjnym formą i pięknymi witrażami dziś jest siedzibą Muzeum Art Nouveau. Calea Republicii Ta ulica jest głównym ośrodkiem handlu i rozrywki w mieście. Przyciąga nie tylko nastrojowymi kawiarniami, cenionymi restauracjami i butikami, ale także niezwykle klimatyczną zabudową. Bulwary Bulwary nad rzeką Crișul Repede to miejsce o dwóch obliczach, gdzie bujna zieleń przeplata się z miejskimi zabudowaniami. Parkowa przyroda tworzy wspaniałą atmosferę, sprzyjającą odpoczynkowi i relaksowi, podobnie jak panująca wokół cisza. Ciekawostki o Oradei Na koniec zostawiliśmy kilka ciekawych informacji na temat jednego z najpiękniejszych miast w Rumunii. Jak głosi legenda, król Władysław wybudował klasztor, wokół którego powstała twierdza, na polecenie Matki Boskiej. Maryja podobno ukazała mu się we śnie. W 1461 roku w Oradei wyznaczono jeden z najstarszych w Europie południków zerowych. Dokonał tego Johannes Muller, austriacki astronom, który opracował tablice astronomiczne „Tabula Varadiensis”. Korzystali z nich między innymi Krzysztof Kolumb i Amerigo Vespucci, na ich podstawie wyznaczając kurs do Nowego Świata, a Johannes Kepler i Tycho Brache używali ich do obserwacji astronomicznych. Monumentalne organy, które rozbrzmiewają w katedrze Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, były podarunkiem od samej cesarzowej Marii Teresy. Telefony dotarły do Oradei w XX wieku. Pod względem długości linii, miasto przebiło Budapeszt. XX wiek był w Oradei czasem inwestycji budowlanych. Za większość odpowiedzialni byli żydowscy kupcy. Żeby sfinansować swoje przedsięwzięcia, założyli własny bank. Budulec pozyskiwali z własnego kamieniołomu. Oradea jest znana między innymi z kompleksów basenów termalnych. W tamtejszych uzdrowiskach gościło wiele znakomitych osobistości. W tym miejscu należy wskazać między innymi na Salvadora Dalego i Chrlesa de Gaulle'a. Nazwa „Crișul Repede” oznacza „Szybki Keresz”. W Oradei nabiera ona nieco ironicznego wydźwięku, bo rzeka przepływa przez miasto wyjątkowo leniwym nurtem.
Ten kamień przez dziesięciolecia służył za odbojnik do drzwi. Okazało się, że jest wart milion euro
To, co dla jednego jest śmieciem, dla drugiego może być skarbem – głosi powiedzenie. W tym wypadku „śmieć” miał wartość około jednego miliona euro, wiek od 38 do 70 milionów lat i służył do przytrzymywania drzwi. Podpórka okazała się jednym z największych nienaruszonych kawałków bursztynu na świecie.
Spis treści: Niezauważony skarb Jak powstaje bursztyn? Rumuński skarb narodowy Największe odnalezione bursztyny Ogromny bursztyn o wadze około 3,5 kilograma został odnaleziony przez starszą kobietę z Colti w Rumunii. Dostrzegła go w korycie strumienia i po prostu przyniosła do domu. Nie podejrzewała, jaką może mieć wartość. Umieściła kamień przy drzwiach jako odbojnik i jako taki sprawdzał się przez wiele kolejnych lat. Dodajmy, że to właśnie nieopodal miejscowości Colti, w piaskowcu z brzegów rzeki Buzau, od lat dwudziestych XX wieku wydobywany jest bursztyn. Ten konkretny, znany jako rumanit, jest ceniony ze względu na swoją charakterystyczną barwę – szeroką gamę głębokich, czerwonawych odcieni. Niezauważony skarb Wartość „odbojnika” wycenia się na około 1 milion euro. Przez sposób wykorzystania bursztynu, cenny łup umknął uwadze złodziei, którzy ograbili dom z biżuterii i innych cennych przedmiotów. Nie zwrócili uwagi na podpierający drzwi kawałek skały. A jego wartość znacznie przewyższała wszystko, co mogli znaleźć w okradanym domu. Po śmierci w 1991 roku właścicielki domu krewny, który odziedziczył jej nieruchomość, podejrzewał, że odbojnik może być czymś więcej niż się wydaje. Dowiedziawszy się, co posiada, sprzedał bursztyn państwu rumuńskiemu, które zleciło jego wycenę ekspertom z Muzeum Historycznego w Krakowie. Według krakowskich specjalistów 3,5-kilogramowy bursztyn ma prawdopodobnie od około 38 do 70 milionów lat. Jak powstaje bursztyn? Przypomnijmy, że bursztyn powstaje w wyniku długotrwałego procesu fosylizacji żywicy drzewnej. Proces zaczyna się od drzew, które wydzielają żywicę. Najczęściej są to drzewa iglaste, choć nie tylko. Żywica wydobywająca się z drzewa może zostać pochłonięta przez ziemię lub inne materiały organiczne. Tam ulega procesowi twardnienia i przekształcania w polimery. To początkowe utwardzenie nazywane jest procesem wstępnej polimeryzacji. Z biegiem milionów lat, w wyniku pogłębiającego się procesu chemicznego, żywica przechodzi proces fosylizacji. Staje się coraz bardziej twarda i stabilna, ostatecznie przekształcając się w bursztyn. Trzeba pamiętać, że bursztyn tworzy się tylko w odpowiednich warunkach geologicznych. Żywica musi być chroniona przed czynnikami atmosferycznymi, co pozwala na jej stopniowe przekształcanie się. Oznacza to, że każdy, nawet najmniejszy kawałek bursztynu, który dziś odnajdujemy, jest efektem długotrwałych procesów geologicznych i chemicznych, które miały miejsce na przestrzeni wielu milionów lat. Rumuński skarb narodowy 3,5-kilogramowy bursztyn – samorodek – został sklasyfikowany jako skarb narodowy Rumunii. Od 2022 r. znajduje się w Muzeum Prowincji Buzau – okręgu, w którym go odnaleziono. – Jego odkrycie ma ogromne znaczenie zarówno na poziomie naukowym, jak i muzealnym – powiedział El Pais Daniel Costache, dyrektor Muzeum Prowincji Buzau. Odnalezienie go przypomina odkrycie dokonane przez mężczyznę z Michigan. On również używał dużego odłamka skalnego jako odbojnika do drzwi. Dopiero kilkadziesiąt lat później dowiedział się, że tym odbojnikiem był meteoryt o wartości 100 tys. dolarów. Największe odnalezione bursztyny Chociaż 3,5-kilogramowy bursztyn robi wielkie wrażenie, to jego waga jest dość niewielka w porównaniu z największymi bursztynami świata. Największy jest ważący 50,4 kg bursztyn z Sumatry. Niestety nie trafił do muzeum, lecz jest w rękach prywatnego kolekcjonera z Indonezji. Kolejnym jest bursztyn znany jako „Amber Lion”. Znaleziony w Kaliningradzie kamień waży 47,5 kg. Jest przechowywany w tamtejszym Muzeum Bursztynu, gdzie stanowi jeden z najcenniejszych eksponatów. Trzecią lokatę na naszej liście zajmuje bursztyn z Mjanmy. Waży 15 kg i znany jest z zawartości licznych inkluzji, w tym doskonale zachowanych owadów i roślin. Przechowywany jest w Muzeum Historii Naturalnej w Londynie. Trzy kilogramy mniej waży bursztyn „Słoneczny Kamień”. Podobnie jak „Amber Lion” został odnaleziony i jest przechowywany w Kaliningradzie. Natomiast w Muzeum Bursztynu w Gdańsku przechowywany jest „Gdański Gigant” o wadze 9,75 kg. Został znaleziony na wybrzeżu Bałtyku. Jest jednym z najcenniejszych i najpopularniejszych eksponatów znajdujących się w gdańskiej kolekcji. Źródło: ScienceAlert. Nasza autorka Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Moldoveanu to najwyższy szczyt Rumunii. Jest wymagający, ale widoki wynagradzają trud podejścia
Moldoveanu, potocznie nazywany „wielkim namiotem”, to najwyższy szczyt Rumunii. Monumentalny wierzchołek budzi respekt i słusznie. Mimo że droga na szczyt nie obfituje w techniczne trudności, to nie każdy będzie w stanie zdobyć tę górę. Gdzie znajduje się Moldoveanu? Jak wejść na szczyt? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
W tym artykule: Gdzie znajduje się Moldoveanu? Jak wysoki jest Moldoveanu? Geneza nazwy Kto zdobędzie najwyższy szczyt Rumunii? Trasy na szczyt Moldoveanu Jeziora polodowcowe, kręte drogi, szczyty sięgające na wysokość przekraczającą 2000 m n.p.m. i dzika przyroda, w tym jeden jej przedstawiciel, które nie chce się oglądać z bliska. Oto najkrótsza charakterystyka Gór Fogaraskich. W tej pięknej scenerii wznosi się dach Rumunii, czyli Moldoveanu. Gdzie znajduje się Moldoveanu? Moldoveanu to szczyt górski w Rumunii. Wznosi się w Górach Fogaraskich, najwyższym pasmie Karpat Południowych (i całej Rumunii), znajdującym się pomiędzy Niziną Wołoską na południu i Wyżyną Transylwańską na północy. Najbliżej położonymi miastami są Victoria (na północy) i Câmpulung (na południu). Jak wysoki jest Moldoveanu? Najwyższy szczyt Rumunii wznosi się na 2544 m n.p.m. W Koronie Europy, w której pierwszą trójkę otwiera Dufourspitze, najwyższy szczyt Szwajcarii, a zamyka włoski i francuski Mont Blanc, uplasował się na piętnastym miejscu. Dwie pozycje niżej znalazły się polskie Rysy (2499 m n.p.m.). Najpiękniejsze miasto Rumunii i serce Transylwanii. Ciekawostki o Braszowie i okolicy Otoczony Karpatami, położony w samym sercu Siedmiogrodu, świetnie zachowany. Takich miejsc jest w Rumunii, a nawet w całej Europie, tylko kilka. Oto zaskakujące ciekawostki o Braszowie, które... Moldoveanu nie jest jedynym wysokim szczytem w Górach Fogaraskich. W pasmie mierzącym 72 km długości aż 107 wierzchołków wznosi się powyżej 2 tys. metrów n.p.m. 40 szczytów osiąga wysokość przekraczającą 2400 metrów n.p.m. Geneza nazwy Skąd wzięła się nazwa „Moldoveanu”? W języku rumuńskim to słowo oznacza „mołdawski”. Jak głosi legenda, nawiązuje ona do Iona Moldoveanu – mołdawskiego pasterza, który w połowie XIX stulecia wypasał tam stada owiec. Warto jednak wspomnieć, że wcześniej stosowano nazwę „Cioaca Moldoveanului”, co można przetłumaczyć jako „szczyt Mołdawii”. Mołdawia to także kraina historyczna, obecnie podzielona między Rumunię, Mołdawię i Ukrainę. Jest więc bardziej prawdopodobne, że nazwa wierzchołka nawiązuje do niej, nie do osoby pasterza. Kto zdobędzie najwyższy szczyt Rumunii? Na szlakach prowadzących na wierzchołek Moldoveanu nie ma zbyt wielu technicznych utrudnień. Najbardziej wymagający jest końcowy etap, tuż przed szczytem. Reszta trasy ma charakter górskiego trekkingu. Nie oznacza to jednak, że Moldoveanu jest dostępny dla każdego miłośnika wypraw w góry. Przeciwnie. Wejście na dach Rumunii powinni planować wyłącznie doświadczeni turyści górscy. Wynika to z dużej zmienności pogody na tym obszarze. Samo podejście jest długie, a co za tym idzie – także wymagające kondycyjnie. Trzeba też pamiętać, że niewielka ilość technicznych trudności nie oznacza, że nie ma ich w ogóle. Poza tym Góry Fogaraskie wciąż pozostają dość dzikim obszarem, gdzie nie wszędzie dociera zasięg telefonii komórkowej. W takich warunkach ewentualne wezwanie pomocy może być utrudnione lub niemożliwe. Jak zaplanować wejście? Wejście w jeden dzień jest jak najbardziej możliwe. Jednak ci miłośnicy trekkingu, którzy wybiorą dłuższe podejście (np. szlakiem z jeziora Balea) powinni podzielić wyprawę na dwa dni. Zanocować można w cabanie (czyli w schronisku), albo na dziko. Drugą opcję polecamy wyłącznie odważnym. Dlaczego? Ponieważ Rumunia jest domem największej europejskiej populacji niedźwiedzi brunatnych. Żyje tam ponad osiem tysięcy osobników, a najwięcej tych zwierząt występuje w Górach Fogarskich. Przypadki ataków największego europejskiego drapieżnika na ludzi są tam znacznie częstsze niż w Polsce. U nas mają charakter incydentalny, w Rumunii – niekoniecznie. Warto mieć to na uwadze. Trasy na szczyt Moldoveanu Na najwyższy szczyt Rumunii prowadzi pięć szlaków: Lacul Balea-Cabana Podragu-Moldoveanu, Victoria-Cabana Turnuri-Moldoveanu, Visitsoara-Valea Viseti-Moldoveanu, Sambetei-Cabana Sambetei-Moldoveanu, Stana Iui Burnei-Moldoveanu. Na który wariant warto się zdecydować? Każdy szlak jest niezwykle urokliwy. Najbardziej widokową opcją jest trasa prowadząca od jeziora Balea, przez schronisko Podragu. Ścieżka wiedzie z parkingu przy Drodze Transfogarskiej, przez przełęcz Caprei i dalej główną granią Gór Fogaraskich. Trzeba jednak pamiętać, że jest dość długa. Mierzy około 14 km, a wracać trzeba tą samą ścieżką. W tym przypadku rozsądnie będzie rozłożyć wyprawę na dwa dni. Osoby nastawiające się na jednodniową wycieczkę powinny wyruszyć z polany Stana Iui Burnei. Odchodzą stamtąd dwa szlaki, czerwony i niebieski. To dobra informacja dla osób chcących zrobić pętlę. Podejście oznaczone czerwonymi trójkątami jest nieco krótsze i lepiej oznakowane. Szlak z Stana Iui Burnei Kierując się oznaczeniami, z parkingu dociera się do wodospadu na rzece Valea Rea, będącej prawym dopływem Turu. Nie jest tak okazały jak największy wodospad w Tatrach, ale nie można odmówić mu uroku. Stamtąd wychodzi się na rozległy płaskowyż, z którego rozciąga się widok na okoliczne szczyty. Po ok. 2–3 godz. dochodzi się do rozwidlenia dróg. Szlak za drogowskazem staje się stromy i coraz bardziej wymagający. Zwiększa się ekspozycja. Droga wiedzie przez szczyt Vistea Mare. Za nim prowadzi wprost na Moldoveanu. Wybierając inną drogę powrotną, należy wejść na szlak oznaczony kolorem żółtym, który wkrótce dochodzi do niebieskiego. Ścieżka prowadzi przez kolejne dwa szczyty: Piscul Rosu i Varful Galbena. Trzeba jednak pamiętać, że wybierając tę opcję zejścia, trzeba będzie zmierzyć się z dość stromym ostatnim odcinkiem. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Góry w Rumunii – Przewodnik po najpiękniejszych szlakach i atrakcjach
Rumunia to kraj, który zaskakuje różnorodnością krajobrazów i bogactwem kultury. Od majestatycznych Karpat po historyczne zabytki Bukowiny, każdy znajdzie tu coś dla siebie. W tym artykule przyjrzymy się najbardziej malowniczym górom Rumunii, jak Góry Rodniańskie i Marmarosz, oraz odkryjemy unikalne atrakcje, które czekają na turystów w tych regionach.
W tym artykule: Góry w Rumunii – Królestwo Karpat Zabytki i Kultura Bukowiny Praktyczne Porady dla Turystów Podsumowanie – Dlaczego warto odwiedzić góry w Rumunii? Rumunia to kraj, w którym majestatyczne góry spotykają się z bogatą kulturą i historią. W sercu Karpat skrywają się malownicze szlaki i wyjątkowe zabytki, które zachwycają każdego, kto odważy się odkryć ich piękno. W tym artykule zabierzemy cię w podróż po najpiękniejszych zakątkach gór Rumunii, od dzikich i tajemniczych Gór Rodniańskich po historyczne skarby Bukowiny. Góry w Rumunii – Królestwo Karpat Góry Rodniańskie – Najwyższe szczyty i wyjątkowe szlaki Góry Rodniańskie to jeden z najpiękniejszych regionów górskich w Rumunii, który zachwyca nie tylko wysokością swoich szczytów, ale także dziką, nieujarzmioną naturą. Najwyższym szczytem tego pasma jest Pietrosul, wznoszący się na wysokość 2303 m n.p.m. To tak, jakby Rysy, najwyższy szczyt Polski, postawić w okolicach Zakopanego – robi wrażenie, prawda? Pietrosul przyciąga turystów, mimo że droga na szczyt bywa wymagająca i, jak zauważyli podróżnicy, nie zawsze oferuje spektakularne widoki. Szlak na Pietrosul to prawdziwe wyzwanie – od niższych partii, które prowadzą przez gęste lasy, aż po wyższe, gdzie często toniesz w chmurach. Jednak Góry Rodniańskie oferują o wiele więcej – przepiękne widoki, które zapierają dech w piersiach, rozległe łąki i niemal całkowity brak cywilizacji. Idealne miejsce na ucieczkę od zgiełku miasta. Marmarosz – Dzikość i piękno natury Marmarosz to kraina, która charakteryzuje się surowym pięknem i dziką przyrodą. To tu, w Górach Marmaroskich, możesz poczuć się jak w Bieszczadach, ale na wyższym poziomie – zarówno dosłownie, jak i w przenośni. Region ten, oddzielony od Gór Rodniańskich Przełęczą Prislop, jest idealnym miejscem dla osób, które pragną eksplorować mniej uczęszczane szlaki. Plantacje herbaty i malownicze Góry Kaçkar. Oto zielona oaza Turcji W pełnej życia tureckiej prowincji Rize wzgórza pokrywają plantacje herbaty. Życie płynie w rytmie „Sıkıntı yok”, czyli „Nie ma problemu". To właśnie w północno-wschodniej częś... Przełęcz Prislop to ważne miejsce, nie tylko z geograficznego, ale i historycznego punktu widzenia. Oddziela ona Marmarosz od Bukowiny i stanowi doskonały punkt wyjścia do wędrówek po górach. W pobliżu znajduje się cmentarz żołnierzy poległych w czasie I wojny światowej, gdzie spoczywają także Polacy, walczący w szeregach II Brygady Legionów Polskich. Przełęcz Prislop – Wrota do Karpat Marmaroskich Przełęcz Prislop, na wysokości 1416 m n.p.m., to miejsce, które łączy Marmarosz z Bukowiną. Jest to również popularny punkt wyjściowy dla tych, którzy chcą zdobyć najwyższe szczyty Karpat Marmaroskich. Warto rozważyć biwak w tej okolicy, zwłaszcza że pracownicy parku narodowego wyznaczyli tu kilka miejsc do rozbicia namiotu. Otoczone górami, te miejsca biwakowe oferują wspaniałe widoki i spokój, który trudno znaleźć w innych, bardziej turystycznych częściach Europy. Zabytki i Kultura Bukowiny Wesoły cmentarz w Săpânța – Miejsce, gdzie tradycja spotyka sztukę W Bukowinie, jednym z najbardziej fascynujących miejsc jest Wesoły Cmentarz w Săpânța. To unikalne miejsce, które wyróżnia się na tle innych cmentarzy swoją kolorystyką i specyficzną atmosferą. Niebieskie nagrobki ozdobione są scenami z życia zmarłych oraz zabawnymi, czasem ironicznymi epitafiami. Mimo, że miejsce to stało się popularną atrakcją turystyczną, nadal pełni funkcję cmentarza, a świeże groby przypominają o jego pierwotnym przeznaczeniu. Monastyr Moldovita – Perła Bukowiny na liście UNESCO Monastyr Moldovita, wpisany na listę UNESCO, to kolejna atrakcja Bukowiny, której nie można pominąć. Świątynia pochodzi z XVI wieku i jest ozdobiona malowidłami zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz. Każdy detal jest tu starannie wykonany, co sprawia, że monastyr zachwyca swoją wyjątkowością. To jedno z miejsc, które najlepiej oddaje ducha rumuńskiej Bukowiny – regionu pełnego historii i tradycji. Praktyczne Porady dla Turystów Najlepsze czas na wędrówki po Rumunii Góry Rumunii są dostępne przez większą część roku, jednak najlepszy czas na wędrówki to późna wiosna oraz wczesna jesień. Wiosną przyroda budzi się do życia, a pogoda jest łaskawa, co pozwala cieszyć się wędrówkami bez zbytniego upału. Jesienią zaś, kolory gór są najpiękniejsze, a temperatury wciąż sprzyjają długim spacerom. Co zabierać ze sobą na wyprawy górskie Planując wyprawy w góry Rumunii, warto dobrze się przygotować. Ze względu na dzikość i izolację wielu szlaków, należy zabrać ze sobą wszystko, co potrzebne do przetrwania w warunkach terenowych. Namiot, śpiwór, ciepłe ubrania, zapas jedzenia i wody, a także sprzęt do gotowania są absolutnie niezbędne. Warto także mieć przy sobie mapę, gdyż nie wszystkie szlaki są dobrze oznaczone, a pogoda w górach potrafi zmienić się w mgnieniu oka. Podsumowanie – Dlaczego warto odwiedzić góry w Rumunii? Góry w Rumunii to idealne miejsce dla miłośników dzikiej przyrody i zapierających dech w piersiach krajobrazów. Od majestatycznych Gór Rodniańskich, przez dzikie i piękne Marmarosz, po historyczne zabytki Bukowiny – każdy znajdzie tu coś dla siebie. Dzięki różnorodności szlaków, zarówno początkujący, jak i zaawansowani turyści będą mogli cieszyć się wędrówkami wśród nieskażonej natury. Źródło: National Geographic Traveler Nasza autorka Barbara Żukowska Redaktorka i dziennikarka. Przez lata prowadziła dział Adventure w Travelerze poświęcony ekstremalnym wyprawom. Redaktorka tłumaczeń książek z języka angielskiego o tematyce górskiej, przede wszystkim o himalaizmie. W redakcji nazywana Baśką z lasu. Z wykształcenia leśnik, z zamiłowania botanik i ornitolog. Z wielkiego miasta wróciła na Podlasie. Jest przewodnikiem turystycznym, oprowadza ludzi z całego świata po Puszczy Białowieskiej i Białowieskim Parku Narodowym. Z ukochanego lasu wychodzi głównie po to, by pojechać w równie ukochane góry i do Skandynawii. Strzela z łuku.
Paryż Wschodu jest naprawdę blisko Polski. Bukareszt przyciąga swoim niepowtarzalnym klimatem
Bukareszt miał wiele imion. Ale dzisiaj Paryż Wschodu w końcu jest sobą – i to w najlepszej wersji. Klimatyczne uliczki i lokalne specjały przyciągają turystów do tego miasta każdego roku. A najciekawsza jest historia Bukaresztu.
W tym artykule: Centrum miasta w romańskim stylu Błądzenie po Bukareszcie to dobry pomysł Modna część Bukaresztu Historyczna aleja z duszą Bukaresztu W słoneczne wiosenne popołudnie próbuję włączyć się do pieszego ruchu na zamkniętej w weekendy dla ruchu samochodowego Calea Victoriei, arterii przecinającej centrum Bukaresztu. Wśród nieśpiesznie spacerujących mieszkańców czuję się jak na festiwalu muzycznym. Z tą różnicą, że tłum nie zmierza do określonego celu, ale przelewa się po zakamarkach, wlewa do bram, gdzie ukryte są modne restauracje i bary. Albo nagle zastyga przy sklepowych witrynach. W końcu i ja bezwiednie ustawiam się w kolejce, której początku nie jestem w stanie zidentyfikować, aż jej cel staje się jasny: są nim rożki wypełnione po brzegi kremowymi lodami, które – jak się okazuje – są rumuńską specjalnością. – Lody i kawę mamy lepsze od Włochów, wyjaśnia mi sąsiad z kolejki, a Velocità jest w tym całkiem niezła. Lokalni smakosze stawiają poprzeczkę naprawdę wysoko. Lody o smaku słonego karmelu są najlepsze w moim życiu! I nie jest to chyba efekt kilkudziesięciominutowego oczekiwania. – Musisz jeszcze spróbować naszych eklerów – śmieje się mój nowy kolega. – Są o wiele lepsze niż w Paryżu. Oczywiście! Centrum miasta w romańskim stylu Spaceruję z tłumem w stronę centrum miasta, które pod każdym względem może konkurować z europejskimi stolicami. Imponujące kamienice z czasów belle époque (koniec XIX w.) odzyskały dawną świetność, a w architektonicznym kalejdoskopie wprawne oko może zauważyć zdobienia inspirowane arabskimi inkrustowaniami, neoklasycystyczne wykończenia i zabytki w stylu romańskim. To jednocześnie spacer śladami rumuńskiej historii, zwłaszcza tej XIX-wiecznej. Mijam imponujący neoklasycystyczny budynek filharmonii, Ateneul Român i Muzeum Narodowe w dawnym klasycystycznym pałacu. Aż w końcu docieram do ikonicznego budynku CEC – symbolu belle époque, a dziś siedziby banku. Legenda głosi, że król Karol I, za którego czasów wzniesiono gmach, cenił punktualność, a wszystkie budowle wzniesione za jego rządów miały mieć zainstalowany zegar. Zabytkowego czasomierza dogląda rzeźba Demeter, bogini płodności i Merkurego – patrona handlu. Kiedy patrzę na przesiadujących w kawiarnianych ogródkach mieszkańców Bukaresztu, mam wrażenie, że król Karol nie byłby zadowolony – nikt tu czasu nie liczy. Na stolikach pojawiają się kolejne kieliszki pinot noir, być może z domieszką bardziej pikantnego lokalnego szczepu fetească neagră. Bukareszt nie jest już Paryżem Wschodu, nowym Berlinem ani „miastem między dwoma światami”. Bukareszt w końcu jest sobą i celebruje to na każdym kroku. Pojechałem pociągiem z Warszawy do Bukaresztu. Podróż rumuńską koleją to przeżycie jedyne w swoim rodzaju Jak dojechać pociągiem z Polski do Rumunii i gdzie spać po drodze? W najnowszym Podcaście National Geographic Polska usłyszysz praktyczne wskazówki na zorganizowanie eurotripu w mniej oczywis... Błądzenie po Bukareszcie to dobry pomysł Najlepiej „zgubić się” w Bukareszcie, wypatrując wielowiekowych wpływów i śladów kultur oraz historii: ormiańskich, tureckich, rumuńskich, żydowskich czy wreszcie tych związanych z rządami komunistów. Często te światy są tuż obok siebie. Odrestaurowane kamienice w stylu belle époque i świecące pustymi oczodołami ruin opuszczone budynki. Komunistyczne bloki i wciśnięte między zabudowania zabytkowe kościółki. Minimalistyczne kawiarnie i lokalne sklepy wielobranżowe, pod którymi panowie prezentując w cieplejsze dni gołe torsy, omawiają bieżące sprawy przy łykach piwa Ursus. I chociaż kolejne dzielnice odzyskują dawny blask, wśród bocznych uliczek łatwo zajść na podwórka, po których biegają kury i psy, a na balkonie wietrzy się pościel. Kiedy szerokimi arteriami dojeżdżamy do Bulevardul Libertătii, rzeczywiście czuję się jak w Paryżu. Aż do momentu, gdy przed nami objawia się budynek parlamentu. Gmach o nierzeczywistych rozmiarach, który jest wytworem wyobraźni rumuńskiego dyktatora Nicolae Ceauşescu. Żeby zrealizować swoją wizję, Ceauşescu nakazał zrównanie z ziemią historycznej części miasta – Uranus, już poranionej po trzęsieniu ziemi. Zniknęło 19 cerkwi, 6 synagog, 3 kościoły i 30 tys. domów mieszkalnych. Powstał jeden monumentalny pałac o powierzchni 365 tys. m², gdzie wszystko miało być największe. Jest tu największy na świecie dywan i 480 żyrandoli, z których najcięższy waży… 5 ton! – Naprawdę nie wiem, po co komu 1,1 tys. pokoi – zastanawia się Ion, z którym zwiedzam Bukareszt. – Pewnie nawet Ceauşescu nigdy nie był we wszystkich. Dziś można zwiedzić fragmenty pałacu z przewodnikiem. Dyktator z żoną Eleną mieszkał tu aż do obalenia reżimu komunistycznego w 1989 r. Modna część Bukaresztu Zostawiamy parlament za sobą, kierując się w stronę odradzającej się dzielnicy Uranus, gdzie wyrastają modne miejsca. Jednym z nich jest restauracja Mahala założona przez celebrowanego szefa kuchni Petru Sorina Cucu. We wnętrzach inspirowanych folklorem lepiej smakują biały ser telemea i policzki wołowe z kremową polentą i czarną truflą z Transylwanii, w towarzystwie wina – oczywiście wyłącznie od lokalnych producentów. W restauracji słychać głośne rozmowy i wybuchy śmiechu wśród toastów, esencję rumuńskiego joie de vivre. Radość życia, ironiczne poczucie humoru i odzyskana duma ze swojego dziedzictwa to motywy, które przewijają się w moich rozmowach z mieszkańcami Bukaresztu. W dzielnicach na obrzeżach centrum miasta mam wrażenie, że miasto wybucha kreatywnością. Spacerując mieszkalnymi uliczkami: Popa Tatu, Transilvaniei czy Occidentului, co kilka kroków natykam się na ukryte w bramach restauracje z ogrodami w podwórkach kamienic, pracownie rzemieślników, sklepy z ceramiką i galerie. W jednej z bram odkrywam galerię fotograficzną specjalizującą się w promowaniu młodych rumuńskich artystów, Centrul de Resurse în Fotografie. Prowadzi ją para pasjonatów zdjęć i oczywiście kawy podawanej tu w ceramicznej filiżance projektu zaprzyjaźnionej z galerią artystki. Zaledwie kilka kroków dalej odkrywam idealne miejsce na lunch, bistro Ou, gdzie w nowoczesnych wnętrzach można zjeść jajka na wszystkie sposoby i włoskie słodkie bułeczki maritozzo – na słodko z tradycyjnym kremem albo na słono z lokalnymi dodatkami. Wieczorem miejsce zamienia się w bar, gdzie bywają artyści. Historyczna aleja z duszą Bukaresztu Transformacja miasta w centrum kreatywności zaczęła się od jego serca – modnej nadal dzielnicy Lipscani, najstarszej w Bukareszcie. W XVI w. była ona znana pod szumną nazwą Wielka Aleja, chociaż dopiero zaczynali się tu osiadać kupcy i rzemieślnicy. Jednym z pierwszych był piekarz Jipa Vel Pitar, który w 1589 r. zagospodarował niewielki lokal na piekarnię. Niedługo dołączyli do niego inni. Wkrótce właśnie tutaj można było kupić cenne jedwabie, przyprawy z całego świata i lokalne produkty. Dziś w klimatycznych lokalach królują przytulne restauracje i bary w nowoczesnym wydaniu, ale spacer uliczką Strada Franceză to nadal podróż w czasie. Wąskie przesmyki między budynkami, które pamiętają XIII w., opierając się wszystkim przeciwnościom, jak w soczewce odbijają niezłomny charakter mieszkańców tego miasta. Bukareszt pamięta o historii, ale patrzy w przyszłość.
Najwyższy szczyt Bieszczad to wyjątkowe miejsce. Co można z niego zobaczyć?
Jej nazwa wcale nie jest polska, a w jej szczycie znajduje się ukryta jaskinia. Przy odrobinie szczęścia można z niej dostrzec pięć krajów. Tarnica, czyli najwyższy szczyt Bieszczad, to wyjątkowa góra.
W tym artykule: Swoją nazwę Tarnica zawdzięcza językowi rumuńskiemu Tarnica należy do Korony Gór Polski Wewnątrz szczytu Tarnicy znajduje się jaskinia Najwyższy szczyt Bieszczad to wyjątkowy punkt widokowy Z Tarnicy można zobaczyć 5 krajów Szlak na Tarnicę z Wołosatego jest najpopularniejszy Szlak na Tarnicę z Mucznego – dla samotników Najwyższy szczyt całego pasma Bieszczad leży na Ukrainie Wznosząca się na wysokość 1346 m.n.p.m. Tarnica to najwyższy szczyt polskiej części Bieszczad. Geograficznie należy do Bieszczad Zachodnich, a bardziej szczegółowo – do tzw. Pasma Połonin. Obok połonin Caryńskiej i Wetlińskiej to właśnie Tarnica jest najpopularniejszym turystycznym punktem Bieszczad. I nie bez powodu – należy do najpiękniejszych i najbardziej atrakcyjnych widokowo miejsc w całym paśmie. Swoją nazwę Tarnica zawdzięcza językowi rumuńskiemu Najwyższy szczyt Bieszczad to góra o charakterystycznym kształcie. Jej grzbiet jest wydłużony, ale nierównomiernie. Widać w nim wyraźne wgłębienie, przypominające siodło. To Przełęcz pod Tarnicą, zwana też Przełęczą Siodło lub Siodłem pod Tarnicą. Po rumuńsku „tarnița” (czytane „tarnica”) opisuje właśnie takie „siodłowate” miejsce w górach. Niższy koniec tego siodła to szczyt zwany Tarniczką. Może i nie są najwyższe na świecie, ale i tak zachwycają! Oto najpiękniejsze góry w Polsce Polska nie jest krajem górskim, jednak żeby móc przeżyć niezapomnianą przygodę w malowniczej okolicy, nie trzeba wyjeżdżać za granicę. Gdyby zsumować długość wszystkich szlaków pies... Tarnica należy do Korony Gór Polski Oprócz Tarnicy tworzy ją jeszcze 27 najwyższych szczytów wszystkich pasm górskich naszego kraju. Koronę Gór Polski zatwierdzono w 1997 roku. Inicjatorami przedsięwzięcia byli Marek Więckowski i Wojciech Lewandowski z miesięcznika „Poznaj Swój Kraj”. Aby wejść na wszystkie jej szczyty, trzeba pokonać ponad 30 tysięcy metrów deniwelacji. To przy okazji doskonały sposób na poznanie także tych mniej znanych polskich pasm górskich – np. Gór Złotych czy Gór Bardzkich. Wewnątrz szczytu Tarnicy znajduje się jaskinia „Jaskinia w Tarnicy” zaczyna się kilkanaście metrów od szczytu, przy żółtym szlaku turystycznym. Ma długość 16 metrów i schodzi na 6 metrów w dół. Odkryto ją bardzo niedawno, bo w 2003 roku. Naturalne procesy erozji otworzyły wtedy wejście do tzw. studzienki otwierającej jaskinię. W roku 2008 dyrekcja Bieszczadzkiego Parku Narodowego zdecydowała o zasypaniu wejścia do jaskini, ze względu na bezpieczeństwo turystów. Najwyższy szczyt Bieszczad to wyjątkowy punkt widokowy Z Tarnicy niemal we wszystkich kierunkach rozpościerają się zachwycające widoki na Bieszczady. Widać zarówno polską, jak i ukraińską część pasma. Doskonale widoczne są przede wszystkim najbliższe szczyty: Krzemień, Kopa Bukowska, Szeroki Wierch i Halicz. Nieco dalej w kierunku północno-zachodnim – nasze dwie najpiękniejsze połoniny: Caryńska i Wetlińska, a także Wielka i Mała Rawka oraz Krzemieniec. Poza tym szczyty ukraińskie, m.in. Pikuj, Kiczera i Czeremcha. Przy dobrej widoczności dostrzeżemy też Tatry, leżące w odległości ponad 220 km oraz szczyty Beskidu Niskiego (140 km). Nieco łatwiej jest dostrzec bliżej położne ukraińskie pasmo Gorganów. To jedne z najdzikszych gór Europy. Z Tarnicy można zobaczyć 5 krajów To jednak nie wszystko. Pasjonat dalekich obserwacji Sławomir Cyzio na swoim blogu h300.pl opisał, jak z Tarnicy udało mu się dostrzec i sfotografować góry położone w 5 krajach. Przy dobrej pogodzie z Tarnicy oprócz polskiej i ukraińskiej części Bieszczad można dostrzec ich część słowacką, a także pasma w Rumunii oraz słynną z upraw winorośli wulkaniczną górę Tokaj na Węgrzech. Tak dalekich obserwacji autor bloga dokonał zimą 2020, przy słonecznej pogodzie z cyrkulacją przejrzystego, arktycznego powietrza. Atrakcje Podkarpacia – sprawdź, jakie miejsca warto zobaczyć w południowo-wschodniej Polsce Atrakcje Podkarpacia to zdecydowanie więcej niż tylko zamki, kościoły czy skanseny. To także górskie szczyty, szlaki turystyczne i parki narodowe. Odkryj z nami piękno tego regionu! Szlak na Tarnicę z Wołosatego jest najpopularniejszy Zdobywanie Tarnicy można rozpocząć z dwóch miejsc. Pierwsze to Wołosate, wioska stanowiąca punkt wypadowy na wiele popularnych bieszczadzkich szlaków. Stąd na najwyższy szczyt Bieszczad prowadzi szlak niebieski. To najkrótszy pieszy szlak na Tarnicę. Jego przejście zajmuje około 2,5 godziny. Pokonujemy w tym czasie przewyższenie wynoszące 610 m. Można też wybrać się nieco dłuższą trasą, z lepiej skomunikowanych Ustrzyk Górnych. To szlak czerwony, z przewyższeniem 741 m i czasem przejścia około 3 godzin. Są i bardziej ambitne możliwości. Z Wołosatego prowadzi na Tarnicę także szlak czerwony, przez okoliczne szczyty: Rozsypaniec i Halicz. Ta trasa ma długość ponad 14 km, przewyższenie 841 m. Na jej pokonanie trzeba zarezerwować aż 8 godzin. Szlak na Tarnicę z Mucznego – dla samotników Ciekawą opcją jest rozpoczęcie wędrówki w Mucznem. Ta położona na końcu utwardzonych dróg osada kiedyś była miejscem niedostępnym dla zwykłych obywateli. Stał tu bowiem ośrodek wypoczynkowy dla komunistycznych dygnitarzy. Budynek stoi do dziś, ale stał się Centrum Promocji Leśnictwa. Teraz nocleg może zarezerwować tu każdy. Maleńkie Muczne oferuje także inne opcje noclegowe. W wioseczce tej rozpoczyna się szlak oznaczony kolorem żółtym, który następnie przechodzi w niebieski. To świetny wybór dla turystów nie lubiących tłumów. Droga na Tarnicę z Mucznego jest znacznie rzadziej uczęszczana. Co prawda szlak jest dość długi – ma ponad 8 km i przewyższenie 841 m. Ale przez dłuższy czas prowadzi górskimi grzbietami, a nie lasem. Mamy więc możliwość podziwiania widoków dużo dłużej. Po drodze zdobywamy także dwa inne bieszczadzkie szczyty – Krzemień i Bukowe Berdo. Na tę wycieczkę trzeba przeznaczyć przynajmniej 4 godziny. Najwyższy szczyt całego pasma Bieszczad leży na Ukrainie Bieszczady to pasmo górskie leżące w trzech krajach: Polsce, Ukrainie oraz na Słowacji. Potraktowane jako całość Bieszczady mają inny najwyższy punkt. Jest nim ukraińska góra Pikuj o wysokości 1408 m.n.p.m. To jednocześnie najwyższy punkt Bieszczadów Wschodnich, leżących w całości w Ukrainie. Pikuj to także bardzo atrakcyjny turystycznie szczyt. Wystaje kilkaset metrów ponad otaczające go doliny, więc oferuje niezapomniane widoki. Może właśnie dzięki swojej wybitności (czyli wysokości wobec otoczenia) od wieków jest szczytem granicznym. Do rozbiorów biegła przezeń granica między Polską a Węgrami. Potem – między Monarchią Habsburgów a Austro-Węgrami. Tuż przed II wojną światową znajdowała się na nim z kolei granica polsko-czechosłowacka.
Polscy archeolodzy odkryli w Rumunii niezwykłą figurkę kobiety sprzed blisko 7 tys. lat. Jej wnętrze skrywa sekret
Ta figurka ma blisko 7 tys. lat, a zachowała się w stanie idealnym. Znalezisko dokonane przez archeologów z Polski we wschodniej Rumunii jest unikatowe. Dlaczego? Po prześwietleniu figurki odkryto w niej coś zagadkowego.
W tym artykule: Osada sprzed tysięcy lat Zagadkowe figurki kobiet Figurka pełna tajemnic Celem badań zespołu polsko-rumuńskiego było stanowisko archeologiczne Topolița we wschodniej Rumunii w pobliżu miasta Târgu Neamț. Archeolodzy nie kopali w ciemno Osada sprzed tysięcy lat Dzięki wykonanym wcześniej badaniom geofizycznym, które umożliwiają zajrzenie pod powierzchnię ziemię bez wbicia łopaty, naukowcy wiedzieli, że miejsce to skrywa ślady po obecności pradziejowych ludzi. Z wcześniejszych wykopalisk było wiadomo, że mieszkali w tym miejscu jedni z pierwszych rolników na terenie Europy. Są to społeczności określane przez archeologów jako kultura ceramiki wstęgowej rytej. Zasiedlali ten obszar mniej więcej 5200–5000 lat p.n.e. Niedługo nich pojawili się osadnicy społeczności kultury Precucuteni (4700-4500 lat p.n.e.). Zagadkowe figurki kobiet To w warstwach ziemie pochodzących z czasów kultury Precucuteni polsko-rumuński zespół archeologów odkrył cztery figurki ceramiczne. Jedna z nich zachowana była w stanie idealnym, co jest rzadkością. – Figurka ukazuje kobietę o wydatnych pośladkach oraz schematycznie przedstawionych górnych partiach ciała – opisuje w rozmowie z National Geographic Polska dr Maciej Dębiec z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Rzeszowskiego, który kierował badaniami ze strony polskiej. Rumuńskim partnerem wykopalisk był dr Vasile Diaconu z Muzeul de Istorie si Etnografie Târgu Neamţ. Figurki są koloru ceglastego. Znajdowały się wśród licznych fragmentów naczyń ceramicznych. Dzięki nim możliwe było dość precyzyjne określenie wieku figurki. Archeolodzy rozpoznali charakterystyczne zdobienia naczyń w postaci różnego rodzaju rytych linii oraz odciskanych stempelków, które wykonywano około 6700 lat temu. Figurka pełna tajemnic Nie jest jasne, do czego służyły odkryte figurki. Do tej pory w Topolița odkryto ich aż około 100. Jednak żadna z nich nie była zachowana w idealnym stanie. – Ich interpretacja od wielu lat jest gorąco dyskutowana w środowisku archeologicznym. W literaturze rumuńskiej łączy się je ze sferą religijną i przedstawieniami bóstw – opowiada dr Dębiec. Z obszaru Polski podobne figurki z czasów neolitu ukazujące ludzi czy zwierzęta są znajdowane sporadyczne. Tymczasem w obrębie innych osad na terenie południowej Europy odkrywanych jest ich całkiem sporo. Wenus paleolityczna. Bogini? Obiekt westchnień? Zagadkowe przedstawienia sprzed wielu tysięcy lat Z terenu Europy Środkowej znanych jest wiele przedstawień kobiet ze starszej epoki kamienia. Część badaczy uważa, że jest to wizerunek bogini, bo wszystkie są do siebie dość podobne. Bywa... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/wenus-paleolityczna-bogini-obiekt-westchnien-zagadkowe-przedstawienia-sprzed-wielu-tysiecy-lat-ccc4fa6.jpg" width="938" height="626" alt="Wenus paleolityczna. Bogini? Obiekt westchnień? Zagadkowe przedstawienia sprzed wielu tysięcy lat" title="Wenus paleolityczna. Bogini? Obiekt westchnień? Zagadkowe przedstawienia sprzed wielu tysięcy lat" /> W czasie dogłębnej analizy perfekcyjnie zachowanej figurki z Topolița archeologów czekało zaskoczenie. Gdy prześwietlano ją tomografem w Kolegium Nauk Medycznych Uniwersytetu Rzeszowskiego, dojrzano w jej wnętrzu zagadkowy, podłużny przedmiot. – Czy jest to kość, a może gliniany wałek? Tego nie wiemy – przyznaje dr Dębiec. Wkrótce dr Anna Rauba-Bukowska z Instytutu Archeologii i Etnologii PAN w Krakowie pobierze próbkę w postaci tzw. szlifu. To powinno pomóc pozwolić ustalić, co dokładnie znajduje się wewnątrz figurki i z czego zagadkowy przedmiot wykonano. Dodatkowo analiza ta pozwoli zbadać skład gliny, którą wykorzystano do ulepienia figurki oraz technologię jej wypału. Polscy archeolodzy powrócą na stanowisko latem tego roku. Dzięki badaniom geofizycznym wytypowali kilkanaście miejsc, w których zapewne znajdują się domostwa społeczności kultury Precucuteni. – Szansę wzięcia udziału w kolejnych wykopaliskach będą mieli studenci Instytutu Archeologii Uniwersytetu Rzeszowskiego w ramach swoich praktyk terenowych – zachęca naukowiec. Nasz ekspert Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Pojechałem pociągiem z Warszawy do Bukaresztu. Podróż rumuńską koleją to przeżycie jedyne w swoim rodzaju
Jak dojechać pociągiem z Polski do Rumunii i gdzie spać po drodze? W najnowszym Podcaście National Geographic Polska usłyszysz praktyczne wskazówki na zorganizowanie eurotripu w mniej oczywistym kierunku.
W tym artykule: Pociągiem przez Europę Wygodny nocleg w Bratysławie Gdzie nocować w Budapeszcie? Weekend w Bukareszcie Nocny pociąg przez trzy kraje W Europie leży 46 państw. To oznacza, że tzw. eurotrip, czyli wycieczkę po europejskich krajach można organizować na wiele sposobów. Największą popularnością cieszą się kraje położone na zachód od Polski. Między innymi Niemcy, Francja, czy Hiszpania. Wielu turystów podróżuje też na własną rękę do Włoch, łącząc zwiedzanie Italii z wycieczką do Szwajcarii czy Słowenii. Ja wybrałem kraj, który od dawna czekał na mojej liście do zobaczenia, czyli Rumunię. Znaczną część podróży spędziłem w pociągu lub chodząc z plecakiem. Hotele z grupy Bonvoy były miłą odmianą od hosteli, które też uwielbiam za swój urok i oczywiście ceny. Trudno w nich jednak o prywatność czy duże wygodne łóżka i basen. A tego właśnie potrzebowałem, chociażby po przejechaniu koleją trzech krajów jednego dnia. Pociąg ma przewagę nad innymi środkami transportu w tym, że jest bardziej ekologiczny, porusza się stosunkowo szybko i jest wygodny. Dla osób wysokich, a do takich się zaliczam, ważne jest, aby w trakcie kilkugodzinnej podróży móc wyciągnąć nogi czy nawet chwilę pospacerować. W większości pociągów pokonujących długie dystanse można też liczyć na wagon restauracyjny lub wózek z kawą, herbatą i smakołykami. Tak to przynajmniej wygląda w Polsce. A jak w Rumunii? Odpowiedzi na to i inne pytania usłyszysz w najnowszym odcinku Podcastu National Geographic Polska. Do obejrzenia w odtwarzaczu na górze strony oraz na YouTube i Spotify. Pociągiem przez Europę Jak podróżuje się pociągiem po Europie? Sprawdziłem to, korzystając z biletu Interrail Global Pass. Wybrałem opcję miesięczną, upoważniającą do przejazdów w wagonach pierwszej klasy. Do wyboru miałem połączenia w ponad 30 krajach, w tym oczywiście Polsce. Ważne jest jednak, że w ciągu miesiąca w ramach biletu mogłem przekroczyć polską granicę wyłącznie trzy razy. Za czwartym razem musiałbym już kupić normalny bilet poza usługą Interrail. Odwiedziłem zatem 4 europejskie stolice: Bratysławę, Budapeszt, Bukareszt i Wiedeń. Wygodny nocleg w Bratysławie Tylko raz przesiadłem się do autobusu na odcinku Kraków-Bratysława. Miałem zarezerwowany nocleg i zależało mi na tym, żeby dotrzeć do stolicy Słowacji wczesnym wieczorem. Tu korzystniejsze okazało się połączenie FlixBusa. Szczęśliwie złożyło się, że mój hotel Sheraton Bratislava znajdował się stosunkowo niedaleko i dworca autobusowego, i stacji kolejowej Petrzalka. Z niej ruszyłem dalej do Budapesztu (z krótką przesiadką w Wiedniu). Dogodna lokalizacja to niejedyna zaleta Sheraton Bratislava. Mimo tego, że zameldowałem się późnym wieczorem, zdążyłem jeszcze odwiedzić basen i saunę. Część wellness była otwarta do godz. 21. Jeszcze dłużej można korzystać z Executive Lounge, gdzie do późnych godzin uzupełniane są i słodkie smakołyki i dania na ciepło. Gdzie nocować w Budapeszcie? W Budapeszcie znów pozwoliłem sobie na odrobinę luksusu. Zwłaszcza że kolejne noclegi miałem zarezerwowane w transylwańskich hostelach. Uznałem, że spróbuję wypocząć na zaś. W stolicy Węgier spędziłem niecałą dobę. Chciałem wykorzystać ten czas jak najintensywniej. Dzięki temu, że mój hotel Matild Palace znajdował się nad samym Dunajem i kilometr od Bazyliki św. Stefana, mogłem zaplanować długi spacer do najważniejszych i najciekawszych miejsc w mieście. A że pogoda dopisywała, dotarłem aż do Wyspy Małgorzaty. Wiem, że nie wszyscy lubią tak długie piesze wycieczki. Goście Matild Palace mogą skorzystać na przykład z metra. Niedaleko głównego wejścia znajdują się schody prowadzące na stację Ferenciek tere. Można z niej dojechać do słynnego dworca kolejowego Keleti. Stamtąd ruszyłem pociągiem do Klużu-Napoki. Bez tej aplikacji nawet nie ruszaj w podróż PKP. Sprawdzisz aktualne opóźnienia, ale i unikniesz nerwów Utrudnienia, zmiany w kursowaniu i niekiedy wielogodzinne opóźnienia. Podróż pociągiem potrafi dać się we znaki, o czym z pewnością przekonał się niejeden pasażer. Weekend w Bukareszcie Aby nie wykupować dodatkowych rezerwacji, wybierałem połączenia między mniejszymi miastami. Były to pociągi regionalne. Spodziewałem się, że podróż nie będzie dynamiczna, ale czas przejechania z Klużu do Braszowa i tak mnie zaskoczył. Pociąg pokonał niewiele ponad 250 km w 8 godzin z minutami. Przejazd z Braszowa do Bukaresztu (niecałe 170 km) trwał za to ponad 3 godziny. Dopiero rozmawiając z pracownikiem recepcji JW Marriott Bucharest Grand Hotel, dowiedziałem się, że pociągi w Rumunii jeżdżą po prostu bardzo powoli. Ma to oczywiście swój urok, o ile nigdzie się nie spieszymy. Ja mogłem sobie na to pozwolić. W Bukareszcie spędziłem dwie noce. Dwie we wspomnianym Mariotcie, co było świetnym rozwiązaniem. Nie tylko z uwagi na lokalizację (z okna pokoju widziałem słynny Pałac Parlamentu), ale też możliwość korzystania z basenu, sauny i siłowni. Goście mają do wyboru kilka restauracji oferujących kuchnię nie tylko rumuńską, ale też między innymi austriacką. Nocny pociąg przez trzy kraje Ze stolicy Węgier pojechałem nocnym pociągiem prosto do Wiednia (z niespodziewaną przesiadką do nowego składu w Budapeszcie). Z biletem Interrail Global Pass dopłata za rezerwację miejsca siedzącego kosztowała mnie tylko 3 euro. Za kuszetkę musiałbym zapłacić ponad 10 razy więcej. Z Wiednia pociągiem mogłem dojechać bezpośrednio do Katowic lub Warszawy. W przypadku podróżowania z biletem Interrail Global Pass oba połączenia wymagały dokupienia rezerwacji miejsca na dworcu. Ich cena to około 4 euro. Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Najpiękniejsze miasto Rumunii i serce Transylwanii. Ciekawostki o Braszowie i okolicy
Otoczony Karpatami, położony w samym sercu Siedmiogrodu, świetnie zachowany. Takich miejsc jest w Rumunii, a nawet w całej Europie, tylko kilka. Oto zaskakujące ciekawostki o Braszowie, które pozwolą spojrzeć na to miasto z nowej perspektywy.
W tym artykule: Dlaczego warto odwiedzić Braszów? Ciekawostki o nazwie miasta Ciekawostki o historii i zabytkach Braszowa Ciekawostki o najbliższych okolicach Braszowa Założyli go Krzyżacy, rozbudowali niemieccy osadnicy, a dziś jest dumą Rumunii. Oto ciekawostki o Braszowie. Dlaczego warto odwiedzić Braszów? Warto wiedzieć że Braszów to obecnie jeden z najgorętszych kierunków turystycznych. W rankingu portalu Tripadvisor znalazł się w ścisłej czołówce miast polecanych do zwiedzenia w tym roku. Zajął 21 miejsce na 25, wyprzedzając między innymi Tajpej i Casablankę. Jest także jedynym miastem z Europy w całym rankingu. Ciekawostki o nazwie miasta Pierwszym obiektem na terenie dzisiejszego Braszowa była wybudowana około 1211 roku krzyżacka warownia. Zakon krzyżacki osiedlił się na terenie dzisiejszej południowo-wschodniej Transylwanii (Siedmiogrodu). Teren ten historycznie określa się jako Burzenland. Warownia w Braszowie była jedną z wielu w okolicy, a także jedną z największych. Wówczas nosiła nazwę Corona i była to pierwsza nazwa miasta. Krzyżaków wypędzono z Transylwanii w roku 1255. Historycznie Braszów nosił zaskakująco wiele nazw. Najpierw, w XIII w. – Corona. Następnie, po przybyciu niemieckich kolonizatorów był określany jako Kronstadt, a w saskim dialekcie – Krunnen. Jego łacińska nazwa to Brassovia. Historyczny słownik nazw łacińskich „Orbis Latinus” wymienia jeszcze jedno określenie Braszowa – Stephanopolis. Między rokiem 1950 a 1960 przemianowano go na Orasul Stalin, czyli Miasto Stalina. Słowo „Braszów” pochodzi prawdopodobnie od nazwy lokalnej rzeki, Barsa. Podobnie jak wiele miast dzisiejszego Siedmiogrodu (np. Sybin i Sighisoara), Braszów zachował nie tylko nawę rumuńską, ale i węgierską (Brasso) oraz niemiecką (Kronstadt). W Transylwanii często napotkamy drogowskazy ze wszystkimi trzema nazwami. Wład Palownik mógł być weganinem. Najnowsze odkrycie sugeruje, że Drakula nie jadł mięsa Wład Palownik żył w XV w. Do dziś jest znany jako wyjątkowy brutalny władca. Co ciekawe, według najnowszych ustaleń badaczy, na co dzień Drakula miał unikać krwi w kuchni. Obecna nazwa miasta została umieszczona na wielkim, widocznym z daleka napisie na górującym nad miastem szczycie Tampa. „Hollywoodzki” w stylu napis jest popularnym celem pieszych wycieczek, a na Tampę prowadzi także kolejka linowa. Pieszo czy kolejką, na górę wybrać się warto, bo wznosi się aż 400 m nad miastem i jest z niej imponujący widok na najcenniejszą, starą część Braszowa. W latach 50. na Tampie posadzono drzewa tak, by układały się w wyraz „Stalin”. Potem starannie je wycięto i postawiono „hollywoodzki” Braszów. Podobny napis góruje nad miastem Rasnov, zaledwie 20 km od Braszowa. Ciekawostki o historii i zabytkach Braszowa Starówka Braszowa to jeden z najlepiej zachowanych historycznych zespołów miejskich w Rumunii, a kraj ten ma się czym chwalić. Spójną zabudowę, zwieńczoną charakterystycznymi ceglastymi dachówkami najlepiej podziwiać ze szczytu Tampa. Warto wiedzieć że na jej kształt miał wpływ ogromny pożar z 1689 roku, kiedy to spłonęła większość zabudowy. Po nim miasto zakazało budowy domów z drewna. Ale znajdziemy w nim też wiele obiektów zachowanych z czasów sprzed pożaru – m.in. miejskie mury. Pierwsze wzmianki o fortyfikacjach pochodzą z XIII wieku, a przez kolejne stulecia wznoszono liczne bramy i baszty. Niektóre zachowały się do dziś – np. średniowieczne Biała i Czarna Wieża, Bastion Tkaczy czy zwieńczona malowniczymi wieżyczkami Brama Katarzyny. Południowa część starych murów jest dostępna i można po nich spacerować. Rozciąga się stamtąd piękny widok na miasto. Najcenniejszym z wielu zabytków Braszowa jest tzw. Czarny Kościół – późnogotycka świątynia obronna z XIV wieku. To największa budowla sakralna w Rumunii oraz największy gotycki kościół między Wiedniem a Stambułem. Przydomek „czarny” był wiązany z pożarem z 1689 roku. Jednak badania elewacji kościoła wykazały, że poczerniałe mury to raczej efekt późniejszego zanieczyszczenia powietrza. Zwiedzanie świątyni warto połączyć z wysłuchaniem koncertu – posiada olbrzymie organy z 4 tysiącami piszczałek. Zaskakującym elementem wyposażenia kościoła jest imponująca kolekcja dywanów i kilimów. Pochodzące z ówczesnego Imperium Osmańskiego, w XV–XVII wieku były cennymi dobrami. Bogaci sascy kupcy często ofiarowali je jako religijne wota. Pierwszy dokument świadczący o handlu dywanami w Braszowie pochodzi z 1462 roku. W tym kraju kamienie „ożywają”. Jak wyjaśnić to tajemnicze zjawisko? „Żywe kamienie” w Rumunii rosną, przemieszczają się, a nawet się „rozmnażają”. To niezwykłe zjawisko, które trudno dokładnie wyjaśnić. Czym są tzw. trowanty? Na kształt miasta największy wpływ mieli średniowieczni osadnicy niemieccy, czyli Sasi siedmiogrodzcy. W XII wieku dzisiejsza Transylwania była kresami ówczesnych Węgier. Osadnicy zostali po raz pierwszy sprowadzeni przez węgierskiego króla Gejzę II, panującego w latach 1141–1162. Sasi wywarli ogromny wpływ na cały region. Rozbudowali i ufortyfikowali nie tylko Braszów, ale i Sybin, Kluż, Sighisoarę i Medias. Ich dziełem są także niezwykłe kościoły obronne, m.in. wpisane na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO Biertan, Prejmer i Viscri. Niezależność Sasi stracili dopiero na początku XX wieku. W latach 80 i 90 większość z nich wyemigrowała do ówczesnej RFN. Ciekawostki o najbliższych okolicach Braszowa Nie tylko sam Braszów, ale i jego okolice są pełne pięknych, historycznych obiektów. Mniej więcej 20 km. od miasta leży zamek Bran – najsłynniejsza warownia Rumunii. Ten malowniczy XIV-wieczny zamek kojarzony jest niesłusznie jako siedziba Włada Palownika, czyli pierwowzoru legendarnego Draculi. Najprawdopodobniej jednak Wład nigdy w Branie nie był, a jego prawdziwą siedzibą jest zamek Poenari. Pełen zakamarków i położony na wysokiej skale Bran dziś mieści muzeum historyczne. Na targu u jego stóp można zaopatrzyć się w dziesiątki pamiątek związanych z Drakulą – od kubków po wino. W połowie drogi do Branu warto zatrzymać się w Rasnovie i obejrzeć górującą nad miastem cytadelę z XVI w., nigdy nie zdobytą. To rzadki przykład tzw. zamku chłopskiego, służącego jako schronienie mieszkańcom wsi. A kto odwiedzi Braszów zimą, ten może się wybrać i na narty. Zaledwie 15 km od miasta znajduje się kurort Poiana Brasov, z 24 kilometrami tras, największy w Rumunii. Można też jeździć w miejscowości Predeal, niecałe 30 km od Braszowa.
Po latach odczytano inskrypcję z tajemniczego posągu sfinksa. Zabytek pochodził ze starożytnej Dacji
W XIX wieku na terenie dzisiejszej Rumunii odkryto wyjątkowy posąg sfinksa. Przez dziesiątki lat naukowcy nie potrafili jednak rozszyfrować tajemniczej inskrypcji, która znajdowała się u jego podstawy.
W tym artykule: Tajemnicze odkrycie ze starożytnej Dacji Amerykański uczony twierdzi, że rozszyfrował inskrypcję ze sfinksa Odkrycie rzuca światło na mniejszościowe wierzenia w czasach rzymskich Dacja. Kraina historyczna w Europie na terenie dzisiejszej Rumunii, którą zamieszkiwał starożytny lud zwany Dakami. W latach 101 roku n.e. Rzymianie pod wodzą cesarza Trajana rozpoczęli podbój regionu, żeby 5 lat później ogłosić swoje wielkie zwycięstwo. W Rzymie, na Forum Trajana, do dziś stoi kolumna, która upamiętnia te wydarzenia. Tajemnicze odkrycie ze starożytnej Dacji W 106 roku Trajan utworzył rzymską prowincję Dacia, która kilkadziesiąt lat później – już za czasów Hadriana – była jedną z prowincji granicznych, a na jej granicach zbudowano umocnienia i obwarowania. Dacja, jak każda prowincja starożytnego Rzymu, ulegała romanizacji. Jednak pomimo silnych wpływów kultury rzymskiej i języka łacińskiego, w prowincjach Rzymu wciąż żyli ludzie, którzy pamiętali tradycje swoich przodków. Najnowsze odkrycie prof. Petera Z. Revesza z University of Nebraska-Lincoln może rzucać nowe światło na kultywowanie praktyk przedrzymskich w prowincjach, które ulegały romanizacji. Badanie amerykańskiego naukowca ukazało się właśnie w czasopiśmie „Mediterranean Archeology and Archaeometry”. Amerykański uczony twierdzi, że rozszyfrował inskrypcję ze sfinksa Uczony przekonuje, że po ponad 100 latach udało mu się rozszyfrować tajemniczą inskrypcję, która znajdowała się na małym posągu sfinksa. Zabytek odnaleziono w XIX wieku na terenie Rumunii, po czym trafił do niezidentyfikowanego hrabiego w Europie Zachodniej. Problem polegał na tym, że artefakt ok. 1848 roku został skradziony. Przetrwał jedynie jego dokładny rysunek. Mityczne zwierzęta. Tajemnicze istoty z legend, baśni i podań, które do dziś fascynują Fascynują, przerażają i budzą ciekawość. Mityczne stworzenia są od wieków obecne w baśniach i legendach. Skąd się tam wzięły i co symbolizują? W artykule badacz przedstawił tłumaczenie inskrypcji, która znajdowała się u podstawy posągu wykonanego z brązu. Zabytkowy przedmiot pochodził najprawdopodobniej z początku III wieku, gdy Dacja znajdowała się jeszcze pod panowaniem Rzymian. – Posąg sfinksa z brązu ma kilka uderzających podobieństw do słynnego Sfinksa Naksyjczyków z VI wieku p.n.e., który obecnie znajduje się w Muzeum Archeologicznym w Delfach – twierdzi prof. Revesz. Sfinks Naksyjczyków to marmurowa statua sfinksa, dar wotywny Naksyjczyków w sanktuarium delfickim. Mierzy prawie 3 metry wysokości. – Prawdopodobnie kult sfinksa rozprzestrzenił się także na terytorium Dacji, a przybył tam z greckiej wyspy Naksos. Udało mi się ustalić, że inskrypcja została napisana archaicznym alfabetem greckim – twierdzi amerykański uczony. Odkrycie rzuca światło na mniejszościowe wierzenia w czasach rzymskich – Jednakże symbole fonetyczne widoczne na inskrypcji powodują, że tekst w języku greckim jest pozbawiony sensu. Właśnie dlatego znaczenie inskrypcji intrygowało badaczy od czasu odkrycia artefaktu na początku XIX wieku – zwrócił uwagę autor artykułu. – Skryba prawdopodobnie zamierzał wyrazić coś w języku innym niż grecki, jednak posługując się alfabetem greckim. Udało mi się odkryć, że znaki widoczne w tym krótki wierszu zostały zapisane w języku proto-węgierskim. Napis jest niezwykły, ponieważ zawiera archaiczne litery, które należy czytać od prawej do lewej – wyjaśnia prof. Revesz. Autor badania uważa, że zdanie widoczne u podstawy sfinksa oznacza: „Oto święty lew, oddajcie mu cześć”. Inskrypcja sugeruje zatem, że artefakt był obiektem kultu jego posiadaczy. – Odszyfrowany wiersz jest wyjątkowy, ponieważ kult sfinksa nie był częścią głównego nurtu mitologii starożytnego Rzymu. Rzuca nowe światło na wierzenia w czasach rzymskich, które należały do mniejszości – zauważa prof. Revesz. Źródło: Mediterranean Archeology and Archaeometry Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Mercure Discover Local – Co zjeść i zobaczyć w Timișoarze
Największe miasto i stolica regionu Banat to jedno z najciekawszych miast zachodniej Rumunii. Warto się tu zatrzymać na kilka dni podczas podróży przez Bałkany.
W tym artykule: Co zobaczyć w Timișoarze? Co zjeść w Timișoarze? Informacje praktyczne Program Mercure Discover Local Do rumuńskiego miasta Timișoara trafiam dzięki nowej edycji programu Mercure Discover Local. Przygotowana przez popularną sieć hoteli seria przewodników pomaga w odkrywaniu miejscowych atrakcji w topowych destynacjach Europy. Może też być inspiracją do odwiedzenia mniej znanych miast regionu. Wraz z redakcją National-Geographic.pl kontynuuję podróż po Starym Kontynencie, tym razem zatrzymując się w Timișoarze, pełnym życia mieście na pograniczu Rumunii i Serbii. Co zobaczyć w Timișoarze? Mimo że leży w Rumunii, bliżej stąd do Budapesztu i Belgradu niż do Bukaresztu. Timișoara jest stolicą krainy historycznej Banat, która leży na pograniczu Rumunii, Węgier i Serbii. Wpływy dawnego imperium austro-węgierskiego widać tu na każdym kroku. Miasto do dziś zresztą zachowało swój kosmopolityczny charakter. Do Timișoary warto zajechać, podróżując po Bałkanach. Przede wszystkim dla historycznej architektury. Miejska Starówka to niezwykły dla tej części Europy miszmasz stylów. Czego tu nie ma! Z jednej strony można oglądać eleganckie secesyjne kamienice, z drugiej potężny sobór prawosławny w stylu neomołdawskim. A pomiędzy barakowe katolickie kościoły i renesansowe bloki. Oto 5 rzeczy, które należy zobaczyć w Timișoarze. Plac Zwycięstwa (Piața Victoriei). Ten centralny plac miasta nosił przed 100 laty miano Placu Opery. To w tym miejscu 20 grudnia 1989 roku ogłoszono zwycięstwo rewolucji, która miała obalić dyktaturę Nicolae Ceaușescu i jego żony Eleny. Timișoara została wówczas uznana „pierwszym wolnym od komunizmu miastem w Rumunii". Dziś wokół Placu Zwycięstwa znajdują się eleganckie restauracje i hotele. Podczas spaceru warto zwrócić uwagę na wyróżniające się pałace: Pałac Lloyda i Pałac Weissa. Sobór Trzech Świętych Hierarchów (Catedrala Ortodoxă). Jeden z symboli miasta. Świątynię wzniesiono w 1940 roku. Jej wysokość sięga 96 metrów i góruje na Placem Zwycięstwa. Kościół pełni funkcję soboru katedralnego i jest ważnym miejscem kultu dla wyznawców dominującego w Rumunii prawosławia. Zwiedzanie Soboru jest możliwe od wtorku do soboty w godzinach od 10 do 17. Wejście bezpłatne. <a href="https://edipresse.hit.gemius.pl/hitredir/id=0ruaqC9Sowjj6Lm2kuC4BnXn76EBL1uXPZkIcZczi8X.97/stparam=obrjbwfmwk/fastid=coeyvplcvwbfzybyfblpaztynvnm/nc=0/url=all.accor.com/ssr/app/mercure/hotels/timisoara-romania/index.pl.shtml?compositions=1&stayplus=false&snu=false&accessibleRooms=false&utm_term=mar&gclid=CjwKCAjwu4WoBhBkEiwAojNdXmJHSns4I_P4Dq1N_hAWwDzYO4nSiecPRwTh9C5KDcKiVfGpb1B2OhoCygMQAvD_BwE&utm_campaign=ppc-mer-mar-goo-pl-pl-reg_rest-mix-s&utm_medium=cpc&utm_source=google&utm_content=pl-pl-RO-v4007" rel="nofollow">Hotel Mercure Timișoara jest stąd oddalony o zaledwie 20 minut spacerem. Plac Unii (Piața Unirii). Barokowy plac w centrum timișoarskiej Starówki został w ten sposób nazwany w 1919 roku w celu uczczenia przyłączenia Banatu do Rumunii. Przy placu stoi jeden z najpiękniejszych kościołów barokowych na Bałkanach. W katolickiej katedrze pod wezwaniem św. Jerzego nabożeństwa odbywają się po węgiersku, po niemiecku i po rumuńsku, oddając w ten sposób wielonarodowy i wielowyznaniowy charakter miasta. Park Różany (Parcul Rozelor). Park malowniczo położony na brzegami rzeki Bega otwarto w 1891 roku. Wkrótce po tym wydarzeniu Różankę odwiedził cesarz Franciszek Józef. Kilka lat temu park został gruntownie odnowiony. Zrekonstruowano również Teatr Letni, w którym do dzisiaj odbywają się regularne koncerty dla mieszkańców miasta. W ciągu roku w Parku Różanym są organizowane różne festiwale kulturalne i gastronomiczne. Muzeum Wsi Banackiej (Muzeul Satului Bănățean). Banat to jedna z ciekawszych i mniej poznanych przez turystów z Polski krain na Bałkanach. Region przez wieki był zamieszkiwany przez Rumunów, Słowaków, Niemców, Ukraińców i Węgrów. Każda z tych nacji wniosła własne tradycje i zwyczaje. Wizyta w muzeum to podróż w czasie. Zwiedzając kolejne zrekonstruowane domostwa, można się poczuć jak mieszkańcy tych ziem sprzed dziesiątek lat. Co zjeść w Timișoarze? W Banacie nie brakuje wpływów dawnej kuchni austro-węgierskiej. Tutejsze zwyczaje kulinarne przypominają również kuchnię siedmiogrodzką, choć wyraźne są także wpływy greckie, włoskie i serbskie. W Timișoarze gotuje się raczej tłusto i obficie. Większość dań oparta jest o wieprzowinę, wołowine i kurczaka oraz smażone na smalcu lub oleju warzywa. Do zagęszczania sosów używa się tutaj mąki. Banat słynie także ze słodyczy. Podobnie jak mieszkańcy Transylwanii miejscowi wytwarzają „gombot”, deser znany również z kuchni rumuńskiej, węgierskiej i serbskiej. Gomboty robi się ze śliwek zawiniętych w grubą kulę z mieszanki ciasta mącznego i puree ziemniaczanego. Gotuje się je, a następnie obtacza w bułce tartej podsmażanej z cukrem. W Timișoarze nie brakuje restauracji, gdzie można spróbować lokalnych dań, choć większośc lokali oferuje kuchnię międzynarodową. Jednym z najlepszych lokali w mieście, gdzie można zjeść obficie, nie wydając przy tym wszystkich oszczędności, jest restauracja Winestone w hotelu Mercure Timișoara. Warto tu wpaść choćby na fantastyczną treściwą zupę transylwańską z estragonem (ciorbă ardelenească cu tarhon) podawaną ze świeżym pieczywem czy wyśmienitą potrawkę z kurczaka z polentą (Ciulama de pui cu mămăliguţă). Na miejskiej Starówce warto wpaść do Vinto Gastro Wine Bar (Florimund Mercy, nr. 4), gdzie można popróbować lokalnych win oraz do restauracji Massimo (Strada Johann Wolfgang von Goethe 2), gdzie z ogródków rozpościera się fantastyczny widok na Plac Zwycięstwa. Najlepszych lodów w mieście szukajcie na Placu Wolności (Piața Libertății). Informacje praktyczne ■ Do Timișoary nie dolecimy bezpośrednio samolotem z Polski. Najłatwiej jest polecieć do Bukaresztu LOT-em, a stamtąd rumuńskimi liniami TAROM do stolicy Banatu. Lot z Bukaresztu do Timișoary trwa zaledwie 50 minut. Lotnisko jest oddalone od miasta o jakieś 20 minut podróży taksówką. Podróż pociągiem – choć najtańsza – może potrwać ponad dobę. Podróż z Warszawy będzie wymagała dwóch przesiadek – w Budapeszcie i w Szolnoku. ■ Hotel Mercure Timișoara – 4-gwiazdkowy hotel położony w pobliżu miejskiej Starówki. Do dyspozycji gości nowoczesny sposób zarządzania pokojowymi funkcjonalnościami za pomocą tabletu. Na dole świetna restauracja Winestone oferująca międzynarodową kuchnię inspirowaną rumuńskimi smakami. ■ Po Timișoarze łatwo jest się poruszać na piechotę. Miasto nie jest duże, a większość atrakcji skupia się w jego centrum. Dość sprawnie i niedrogo działają tu też firmy taksówkarskie i popularne aplikacje do przewozów. ■ Język rumuński należy do rodziny języków romańskich. Jest blisko spokrewniony z włoskim, choć sporo tu naleciałości słowiańskich. Dla potwierdzania informacji Rumuni używają znanego choćby z serbskiego, chorwackiego czy rosyjskiego słowa „da". Zainteresowanych nauką podstaw tego fascynującego języka odsyłam do strony Opowieści z Rumunii na Instagramie. Mercure Discover Local – Co zjeść i zobaczyć w Bukareszcie Nie ma drugiego miasta w Europie, w którym tak wyraźnie krzyżują się wpływy północy i południa, wschodu i zachodu. Tętniący życiem Bukareszt przyciąga świetną kuchnią, fascynującą... Program Mercure Discover Local Mercure uruchomił nową, wyselekcjonowaną listę autentycznych atrakcji „Discover Local” dla swoich gości, którymi mogą się cieszyć w najlepszych miastach Europy, od hotspotów po ukryte skarby znane miejscowym. Podróżni mogą uzyskać dostęp do łatwych w użyciu internetowych planów podróży z lokalnymi rekomendacjami, które trzeba zobaczyć, w tym lokalnych zabytków, miejsc sztuki, kulinarnych przysmaków i nie tylko. Cyfrowe przewodniki Mercure Discover Local pozwalają gościom zanurzyć się w mieście, zwiedzając, jedząc i pijąc tak, jak robią to miejscowi. Po męczącym dniu spędzonym na odkrywaniu najlepiej strzeżonych tajemnic i atrakcji miasta, goście mogą wrócić do pobliskiego hotelu Mercure o wysokim standardzie, aby wygodnie się przespać, a wszystko to jest zaznaczone na mapach Discover Local. Każdy hotel Mercure czerpie z miejsca, w jakim się znajduje, z jego tradycji, kultury i klimatu. To zachęca gości do samodzielnego odkrywania lokalnych skarbów z perspektywy mieszkańców, a tym samym, daje inspiracje do bardziej autentycznych podróży. Nowe mapy Discover Local marki Mercure to bezpłatny, wygodny dodatek do każdej podróży, zawierający wszystkie najlepsze rekomendacje w jednym miejscu. Działając jako doskonały zbiór miejsc do odkrycia na wyciągnięcie ręki, nowe przygody i eksploracje czekają w Europie z Mercure. Mercure jest zakorzeniony w swojej lokalizacji – inspirowane lokalnie, wysokiej jakości hotele średniej klasy, które rozbudzają apetyt ludzi na odkrywanie. Przewodniki Mercure Discover Local wraz z Lokalnymi ekspertami w każdym hotelu pozwalają gościom w pełni odkryć wybraną destynację i całkowicie poczuć jej lokalną kulturę. Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska". Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów w technologiach. Miłośnik tenisa i europejskich stolic.
Wład Palownik mógł być weganinem. Najnowsze odkrycie sugeruje, że Drakula nie jadł mięsa
Wład Palownik żył w XV w. Do dziś jest znany jako wyjątkowy brutalny władca. Co ciekawe, według najnowszych ustaleń badaczy, na co dzień Drakula miał unikać krwi w kuchni.
W tym artykule: Drakula nie jadł mięsa Jak zginął Wład Palownik? Gdzie jest zamek Drakuli? Wład Palownik, czyli Drakula, jest uważany za najbardziej znanego wampira na świecie. Sęk w tym, że hospodar z Rumunii naprawdę nie był krwiopijcą. Prawdą jest jednak, że rządził twardą ręką i nie stronił od krwawych wyroków. Swoich wrogów nadziewał na pale i stąd też wziął się jego oryginalny przydomek. To niejedyny krwawy wątek w historii Drakuli. Jak niedawno ustali naukowcy, pierwowzór książkowego wampira cierpiał na chorobę, która powodowała, że z jego oczu płynęła krew. Co jeszcze wiadomo o Władzie Palowniku? Według badaczy miał być na bezmięsnej diecie. Drakula nie jadł mięsa Do takich wniosków prowadzi analiza chemiczna trzech listów, napisanych w latach 1457 i 1475 przez Włada. Adresatem korespondencji był Thomas Altemberger, władca miasta Sybin. W listach poruszano temat między innymi poboru podatków. Aby nie zniszczyć i nie zabrudzić tych cennych źródeł historycznych, naukowcy pobrali próbki przy użyciu etylenu i octanu winylu. – Zidentyfikowaliśmy około 500 peptydów, z czego około 100 z pewnością było pochodzenia ludzkiego [...] We wszystkich dokumentach zidentyfikowano peptydy związane z białkami krwi lub pochodzące z białek układu oddechowego – napisali autorzy badań w oświadczeniu. Zaskakujące jest to, że analiza nie wykazała białek pochodzenia zwierzęcego. To według współautora badania Gleba Zilbersteina ma sugerować, że słynny Wład Palownik był wegetarianinem lub nawet weganinem. Skąd u niego takie nawyki żywieniowe? Eksperci sugerują, że hospodar raczej nie kierował się kwestiami etycznymi. W końcu według szacunków mógł mieć na sumieniu około 80 000 zgonów. Według autorów badania mięsa było wówczas mało. Jego brak w diecie mógł wynikać z braku wyboru. To odkrycie kontrastuje jednak z wizerunkiem, jaki przez wielki przylgnął do Włada Palownika. Mało kto zakładał, że krwawy władca mógł na co dzień raczyć się jarskimi daniami. Jak zginął Wład Palownik? Według literatury i podań wampiry można unieszkodliwić, wystawiając je na światło słoneczne. Przydać może się też czosnek i drewniany kołek do wbicia w serce. Prawdziwy Drakula zginął co prawda w mniej efektowny sposób, ale to, co wydarzyło się z jego ciałem po śmierci również może przyprawiać o gęsią skórkę. W 1476 roku Włada zabito i ścięto. Jego głowa miała zostać dostarczona Mehmedowi II w Konstantynopolu jako trofeum do umieszczenia na bramach miasta. Wcześniej najprawdopodobniej wpadł w zasadzkę Turków. Niektórzy uważają jednak, że został zabity nie przez wrogów, a jednego ze sprzymierzeńców. Długo wierzono, że resztę ciała Drakuli pochowano w monastyrze na wyspie Snagov. Do tej pory archeolodzy nie trafili tam jednak na jego szczątki. Rumunia: Szukanie śladów Drakuli to tylko pretekst, by poznać Siedmiogród Legenda wampira wszech czasów to oczywiście tylko pretekst do tego, by zobaczyć rumuński Siedmiogród. Gdzie jest zamek Drakuli? Zwiedzanie zamku Drakuli to jedna z najpopularniejszych atrakcji, oferowanych przez biura organizujące wycieczki do Rumunii. Najczęściej chodzi o zamek Bran. XIV-wieczna budowla to narodowy zabytek Rumunów. Problem w tym, że Wlad Palownik nigdy tam nie mieszkał. Krwawy hospodar urzędował w zamku Poenari na Wołoszczyźnie. Do dziś w okręgu Ardżesz zachowały się jego ruiny, w tym mury i wieże. Bran jest jednak popularniejszy chociażby dlatego, że zachował się w o wiele lepszym stanie. Przez cały rok na miejscu organizowane jest zwiedzane wnętrz, a w Halloween można wziąć udział w corocznym balu. Pod tym względem trudno o bardziej klimatyczny kierunek w Europie niż Transylwania. Źródło: ACS Analytical Chemistry. Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Mercure Discover Local – Co zjeść i zobaczyć w Bukareszcie
Nie ma drugiego miasta w Europie, w którym tak wyraźnie krzyżują się wpływy północy i południa, wschodu i zachodu. Tętniący życiem Bukareszt przyciąga świetną kuchnią, fascynującą historią i gwarnym życiem nocnym.
W tym artykule: Co zobaczyć w Bukareszcie? Pałac Parlamentu w Bukareszcie Dom Ceauşescu Casa Mița Biciclista Co zjeść w Bukareszcie Weekend w Bukareszcie zaczyna się we wtorek Informacje praktyczne Program Mercure Discover Local Do Bukaresztu trafiam dzięki nowej edycji programu Mercure Discover Local. Przygotowana przez popularną sieć hoteli seria przewodników pomaga w odkrywaniu miejscowych atrakcji w topowych destynacjach Europy. Może też być inspiracją do odwiedzenia mniej znanych miast regionu. Wraz z redakcją National-Geographic.pl zaczynam podróż po Starym Kontynencie od odwiedzenia Bukaresztu, żywiołowej stolicy Rumunii. Co zobaczyć w Bukareszcie? – Bukareszt to miasto pełne życia, w którym historia przeplata się z gwarem rozgrzanych słońcem ulic – mówi mi Luca Onică. Młody działacz ruchów miejskich jest moim przewodnikiem po mniej znanym Bukareszcie. Wspólnie stworzyliśmy listę miejsc, które należy zobaczyć w rumuńskiej stolicy. Luca wymienił te, których nie znalazłbym w żadnym magazynie podróżniczym, ja dorzuciłem „musty", czyli punkty na mapie miasta, które każdy turysta powinien odwiedzić choćby raz. 5 miejsc, które warto zobaczyć Aleja Zwycięstwa (Calea Victoriei) – Na tej głównej alei miasta długości 2700 km bije serce Bukaresztu. Wytyczona w XVII wieku droga została rozbudowana w XIX wieku po utworzeniu niezależnego państwa rumuńskiego. To wtedy powstały fantazyjne kamienice, gmachy, pałace i wille. Secesyjna i neoklasycystyczna architektura rumuńska ma tu swój lokalny, lekko fantazyjny sznyt. Budynki o „rubensowskich kształtach" puszą się, są jakby lekko napompowane i misternie ozdobione. Dziś pełno tu kawiarni, butików, a wieczorami rozbudzonych barów prosecco. Co ważne, zaledwie kilkadziesiąt metrów od Calea Victoriei znajduje się <a href="https://edipresse.hit.gemius.pl/hitredir/id=0ruaqC9Sowjj6Lm2kuC4BnXn76EBL1uXPZkIcZczi8X.97/stparam=rocoewlnmf/fastid=mjnvtkripthcfjdpbhhgigcklvkd/nc=0/url=all.accor.com/ssr/app/mercure/hotels/bucharest-romania/index.pl.shtml?compositions=1&stayplus=false&snu=false&accessibleRooms=false&utm_term=mar&gclid=Cj0KCQjwrfymBhCTARIsADXTabmdLXzEomA9QZ-HkOu2tktg_EtzIiq7JMbcQc8xmeTyCr0EvZseCEcaAshaEALw_wcB&utm_campaign=ppc-mer-mar-goo-pl-pl-reg_top-mix-se&utm_medium=cpc&utm_source=google&utm_content=pl-pl-RO-V0635" rel="nofollow">4-gwiazdkowy hotel Mercure Bucharest City Center. Dzielnica Cotroceni – to tu znajduje się siedziba prezydenta Rumunii, a także jeden z najciekawszych parków w mieście – Bukaresztański Ogród Botaniczny (Grădina Botanică din București) i najpopularniejsze herbaciarnie. Cotroceni może być dobrym pomysłem na leniwy weekendowy spacer poza centrum miasta. Park Michała I (Parcul Regele Mihai I lub Park Herăstrău) – największy park w Bukareszcie. Parcul Regele Mihai I znajduje się w północnej części miasta. Duże jezioro, kawiarnie i okoliczny Hard Rock Cafe przyciągają tu tłumy bukaresztańczyków. Bez problemu można wypożyczyć motorówkę lub łódkę z wiosłami. Uwaga na wszechobecnych biegaczy. Pałac Parlamentu (Palatul Parlamentului) i Dom Ceauşescu (Casa Ceauşescu) – dwa niezwykle kontrastujące ze sobą punkty na mapie Bukaresztu to bolesna pamiątka po najtrudniejszym okresie historii miasta. Reżim Nicolae Ceauşescu i jego żony Eleny trwał prawie trzy dekady XX wieku i pozostawił po sobie zrujnowany kraj. Więcej o obu miejscach przeczytasz poniżej. Ulica Lipscani – główna ulica Starego Miasta Bukaresztu. – My tam za często nie chodzimy. To okolice odwiedzane przede wszystkim przez turystów – mówi mi Luca Onică. Po chwili jednak dodaje – Ale i tak warto, byś się na Lipscani wybrał. Bukaresztańska Starówka jest nazywana „małym Paryżem", ponieważ była przebudowywana na wzór stolicy Francji. Dziś rzeczywiście dominują tu restauracje i bary. Nie można tej dzielnicy jednak odmówić pewnego uroku. Pałac Parlamentu w Bukareszcie Jeden z najcięższych budynków na świecie – więcej waży tylko Wielka Piramida w Gizie. Najcięższy żyrandol w Europie. Nawiększy budynek w Europie pod względem powierzchni. Najdroższy w użytkowaniu budynek administracji publicznej na świecie – tylko w 2020 roku kosztował budżet Rumunii 4 miliardy euro. To zaledwie kilka z rekordów dzierżonych przez Pałac Parlamentu w Bukareszcie. Trudno nie zgodzić się z opinią, że budynek zarówno z zewnątrz, jak i wewnątrz sprawia wrażenie upiornego gmaszyska. Budowa pałacu, który miał początkowo nosić miano Domu Ludowego (Casa Poporului), ruszyła z polecenia Nicolae Ceauşescu w 1983 roku, a zakończyła się dopiero w 1997 roku – 8 lat po śmierci dyktatora. Pomysł na megabudowlę narodził się w głowie Ceauşescu po jednej z wizyt w Korei Północnej. Dramatyczną okazją do rozpoczęcia budowy było tragiczne trzęsienie ziemi, które w 1977 roku spowodowało zniszczenie centralnych dzielnic miasta. Dyktator podjął wówczas decyzję o nieodbudowywaniu zrujnowanych dzielnic oraz o zburzeniu pozostałych budynków, które przetrwały kataklizm. Z ziemią zrównano całą dzielnicę powierzchni 7 km2, a jej mieszkańców przymusowo przesiedlono. W miejsce dawnych historycznych kwartałów powstał jeden z najbardziej kuriozalnych budynków w Europie, w którym wciąż ponad 700 pokoi pozostaje pustych. W pozostałych pomieszczeniach urządzono w ostatnich latach Muzeum Komunizmu, Muzeum Sztuki Nowoczesnej oraz sale obrad rumuńskiego parlamentu. Pałac Parlamentu można zwiedzać wyłącznie z przewodnikiem. Bilety warto kupić online przynajmniej dzień wcześniej. Jeśli czas na zwiedzanie Bukaresztu jest ograniczony, aby dobrze poznać historię dyktatury Nicolae i Eleny Ceauşescu, lepiej wybrać się do Casa Ceauşescu w dzielnicy Primăverii. Dom Ceauşescu Willa rodziny Ceauşescu to jeden z najciekawszych na świecie zachowanych domów dyktatorów. W 1989 roku w wyniku rewolucji małżeństwo Nicolae i Eleny Ceauşescu zostało rozstrzelane, a społeczeństwo rozpoczęło powolną transformację w kierunku państwa demokratycznego. Ówczesne władze postanowiły wówczas zachować dom dyktatora jako przykład zdegenerowanej władzy i zupełnego oderwania od życia codziennego obywateli. Willa w dzielnicy Primăverii to ogromna rezydencja, w której każde z trojga dzieci Nicolae i Eleny miało swoje własne skrzydło ze złoconymi łazienkami. Córka dyktatora urządziła tam swoje pokoje na wzór podparyskiego Pałacu w Wersalu. W podziemiach wili powstał ogromny basen z podgrzewaną wodą wykładany kubańskimi mozaikami. Największe wrażenie robi jednak kontrast między tym, co można było zobaczyć w domu rodziny Ceauşescu, a tym jak żyli zwykli mieszkańcy Rumunii. W jednym z salonów do dziś stoi telewizor, na którym oglądano program ze świata. W tym czasie Rumunii mieli dostęp do zaledwie 2 godzin transmisji telewizyjnych dziennie. Garderoba Eleny pełna jest butów, sukni i torebek szytych i projektowanych na miarę lub sprowadzanych z Paryża. Na ścianach wciąż wiszą zdjęcia rodziny przy ogromnej zielonej choince z okazji jednego ze świąt Bożego Narodzenia. Bilety do Domu Ceauşescu można kupić online. Cena nie powinna przekroczyć 12 euro. Casa Mița Biciclista Przed przyjazdem do Bukaresztu zasięgnąłem języka u znajomych młodych Rumunów i Rumunek. Próbowałem się dowiedzieć, czy jest jakieś miejsce w stolicy Rumunii, gdzie najchętniej się spotykają. Nie będzie przesadą napisać, że większość z nich wspominała jeden adres – Strada Biserica Amzei 9. To tam znajduje się Casa Miţa Biciclista. – To rzeczywiście jedno z najpopularniejszych miejsc w mieście – tłumaczy mi Luca Onică. – Zbierają się w nim młodzi mieszkańcy miasta, którzy działają w młodzieżowych ruchach miejskich. Dyskutują, jak zmienić nasze miasto, by stało się jeszcze bardziej przyjazne. Wybieram się zatem na Strada Biserica Amzei i staję przed przepięknie odnowioną XIX-wieczną kamienicą. Wewnątrz spotykam się z Aną Sabiną, jedną ze współtwórczyń tego kultowego już miejsca w Bukareszcie. – Działamy dopiero od roku, ale już mamy pomysły na dalszą rozbudowę Casy – opowiada mi Ana Sabina. – W Casa Miţa Biciclista organizujemy wystawy czasowe, mamy tu kawiarnię z ogródkiem i księgarnię. Na piętrze działa bar, z którego można skorzystać podczas zwiedzania kolejnych wystaw. Niebawem otworzymy też kino. Casa Miţa Biciclista znajduje się w samym centrum miasta. Warto tam wpaść choćby na filiżankę świetnej kawy lub lampkę wina. Wieczorami bywa tłoczno, ale też bardzo kolorowo. Co zjeść w Bukareszcie Kuchnia rumuńska to fantastyczna mozaika wpływów tureckich, bałkańskich, włoskich i węgierskich. Mimo wielu tradycji, które przenikają się na rumuńskich talerzach, lokalne dania zachowują własny unikatowy charakter. Podstawą rumuńskiej kuchni jest mamałyga – potrawa przyrządzana z kaszy kukurydzianej na wiele różnych sposobów. Po części rumuńska mămăligă przypomina włoską polentę. W Bukareszcie jest wszechobecna. – Jacy jesteśmy? Zarazem kreatywni i chaotyczni. Taka też jest nasza kuchnia – opowiada mi Dan Dammit, informatyk z Bukaresztu. – Będąc w Rumunii można spróbować wielu fantastycznych dań, których nie spotka się w innych krajach. Moje ulubione to ciorba radauteana, czyli pożywna, lekko kwaśna zupa gotowana na mięsie drobiowym i czekoladowy tort Joffre (prăjitură jofre). Jednym z najpopularniejszych miejsc w Bukareszcie, gdzie można spróbować oryginalnej kuchni rumuńskiej jest Caru'cu bere na Starym Mieście. Historia tego miejsca sięga lat 90. XIX wieku. Dawniej zajazd, a dziś restauracja oferuje najbardziej popularne dania lokalnej kuchni oraz świetny wybór piw i win. Gośćmi Caru'cu bere byli m.in. muzycy Rolling Stones, japoński książę Naruhito i Edward Kennedy. – Rumuni nie jedzą dzisiaj dużo tradycyjnego jedzenia. Coraz chętniej eksperymentujemy, mieszamy i poznajemy nowe smaki. Oczywiście od czasu do czasu chętnie sięgamy po rodzime dania, takie jak sarmale, czyli gołąbki po rumuńsku, barszcz z białą gotowaną kiebłasą czy miti, czyli grilowane roladki z mięsa mielonego – wyjaśnia Luca Onică i przyznaje – Mięso jest u nas wszechobecne. Trzeba się porządnie nachodzić, by znaleźć jakąś ofertę dla wegetarian. Weekend w Bukareszcie zaczyna się we wtorek Bukareszt żyje całą dobę. W mieście nie brakuje barów i klubów, w których mieszkańcy spotykają się na kufel lokalnego piwa, lampkę wina lub całonocną zabawę. Oto 3 najpopularniejsze miejsca, w których można spotkać bukaresztańczyków i bukaresztanki i usłyszeć Noroc!, czyli na zdrowie po rumuńsku. Ironic Taproom (Strada Domnița Anastasia 4) – bar z piwem rzemieślniczym. Niezobowiązujące miejsce popularne wśród studentów. W Rumunii nie ma wielu ogrodów piwnych. Łatwiej tu trafić na podobne do Ironic Taproom kameralne bary z piwem. Sara Eden (Strada C. A. Rosetti 37) – szklarnia i ogrody, w których na świeżym powietrzu można się napić fantazyjnych koktajli. Tłoczno od wiosny do jesieni. Apollo111 (Palatul Universul) – bar z tarasem, na którym latem odbywają się jedne z najpopularniejszych imprez w mieście. Control Club (Strada Constantin Mille 4) – najpopularniejszy klub w mieście z muzyką alternatywną. Wielu ekspatów. Uva Wine Shop&Bar (Strada Constantin Mille 18) – znajomity winebar z muzyką na żywo. Pytajcie o rumuńskie odmiany win: Fetească neagră lub Fetească Albă. Informacje praktyczne ■ Do Bukaresztu najszybciej można dotrzeć samolotem z Warszawy. Samoloty PLL LOT latają 3 razy dziennie. Podróż trwa niecałe 2 godziny. Wyprawa samochodem to przynajmniej 16 godzin drogi. Wybierając taką opcję, warto zaplanować dłuższe przerwy w słowackich Koszycach i rumuńskiej Kluż-Napoce. Nie kursują bezpośrednie pociągi z Polski do Rumunii. Dojazd pociągiem do Rumunii możliwy jest z przesiadką w Budapeszcie lub Wiedniu. ■ Hotel Mercure Bucharest City Center – 4-gwiazdkowy hotel położony w samym centrum miasta, niedaleko Alei Zwycięstwa i Casa Miţa Biciclista. Do dyspozycji gości centrum fitness, taras z widokiem na miasto i świetna restauracja Winestone oferująca międzynarodową kuchnię inspirowaną rumuńskimi smakami. ■ Bukareszt jest miastem względnie bezpiecznym. Rumunii lubią i szanują turystów. Warto jednak uważać na kieszonkowców w centrum miasta. Program Mercure Discover Local Mercure uruchomił nową, wyselekcjonowaną listę autentycznych atrakcji „Discover Local” dla swoich gości, którymi mogą się cieszyć w najlepszych miastach Europy, od hotspotów po ukryte klejnoty. Podróżni mogą uzyskać dostęp do łatwych w użyciu internetowych planów podróży z lokalnymi rekomendacjami, które trzeba zobaczyć, w tym lokalnych zabytków, miejsc sztuki, kulinarnych przysmaków i nie tylko. Cyfrowe przewodniki Mercure Discover Local pozwalają gościom zanurzyć się w mieście, zwiedzając, jedząc i pijąc tak, jak robią to miejscowi. Po męczącym dniu spędzonym na odkrywaniu najlepiej strzeżonych tajemnic i atrakcji miasta, goście mogą wrócić do pobliskiego hotelu Mercure o wysokim standardzie, aby wygodnie się przespać, a wszystko to jest zaznaczone na mapach Discover Local. Każdy hotel Mercure czerpie z miejsca, w jakim się znajduje, z jego tradycji, kultury i klimatu. To zachęca gości do samodzielnego odkrywania lokalnych skarbów z perspektywy mieszkańców, a tym samym, daje inspiracje do bardziej autentycznych podróży. Nowe mapy Discover Local marki Mercure to bezpłatny, wygodny dodatek do każdej podróży, zawierający wszystkie najlepsze rekomendacje w jednym miejscu. Działając jako doskonały zbiór miejsc do odkrycia na wyciągnięcie ręki, nowe przygody i eksploracje czekają w Europie z Mercure. Mercure jest zakorzeniony w swojej lokalizacji – inspirowane lokalnie, wysokiej jakości hotele średniej klasy, które rozbudzają apetyt ludzi na odkrywanie. Przewodniki Mercure Discover Local wraz z Local Champions w każdym hotelu pozwalają gościom w pełni odkryć wybraną destynację i całkowicie poczuć jej lokalną kulturę. Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska". Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów w technologiach. Miłośnik tenisa i europejskich stolic.
Drakula płakał krwawymi łzami. Badania wykazały, że Wład Palownik cierpiał na rzadką chorobę
Analiza chemiczna listów Włada Palownika, nazywanego również Drakulą, wykazała, że cierpiał na chorobę, która powodowała, że z jego oczu płynęła krew.
W tym artykule: Hrabia Drakula cierpiał na rzadką chorobę Analiza chemiczna rzuciła światło na choroby Włada Palownika Krwawa dolegliwość śmiertelnego wampira Włada Palownika zna prawie każdy. Jeśli nie pod jego pełnym imieniem, to pod przydomkiem – Drakula. To właśnie hospodar wołoski urodzony w XV wieku w Siedmiogrodzie stanowił inspirację dla powieści Brana Stokera o arystokratycznym wampirze, mieszkającym w swoim transylwańskim pałacu. Magnat wprawdzie słynął ze swojego okrucieństwa, ale miał również wielu wrogów, którzy pomogli mu wykreowaniu tej mrocznej legendy. Hrabia Drakula cierpiał na rzadką chorobę Zespół międzynarodowych naukowców przeprowadził ostatnio analizę chemiczną trzech listów napisanych przez Włada w 1457 i 1475 roku, w czasach pełnienia funkcji hospodara wołoskiego. Badacze odkryli, że Drakula mógł cierpieć na bardzo rzadką chorobę, która sprawiała, że płakał krwawymi łzami. Wnioski z najnowszych badań zostały właśnie opublikowane na łamach czasopisma naukowego „Analytical Chemistry”. – Charakterystyka dawnych białek wyekstrahowanych z tych dokumentów pozwoliła nam zbadać warunki środowiskowe w drugiej połowie XV wieku na Wołoszczyźnie. To region uważany za miejsce spotkań żołnierzy, migrantów i podróżników, którzy prawdopodobnie wymieniali się nie tylko towarami i tradycjami, ale również chorobami i epidemiami. Ponadto identyfikacja wielu ludzkich peptydów i białek odzyskanych z listów pozwoliła nam dowiedzieć się więcej o Władzie „Draculi” Palowniku – napisali w badaniu autorzy z uniwersytetów w Izraelu, Włoch i Rumunii. Analiza chemiczna rzuciła światło na choroby Włada Palownika Badacze twierdzą, że dane, które uzyskali z analizy, wykazały, że prawdopodobnie Drakula cierpiał na różne dolegliwości. Naukowcy wykorzystali spektrometrię mas, której podstawą jest pomiar stosunku masy do ładunku elektrycznego danego jonu. Metoda służy m.in. do identyfikacji związków chemicznych i ich mieszanin. Badanie to ujawniło pozostałości zawierające 500 peptydów, z których 100 było pochodzenia ludzkiego. – Dane proteomiczne sugerują, że Drakula mógł cierpieć na stan patologiczny zwany hemolakrią, czyli mógł ronić łzy zmieszane z krwią. Warto zauważyć, że więcej średniowiecznych osób mogło dotykać tych dokumentów, czemu nie można zaprzeczyć. Ale można również przypuszczać, że najbardziej znaczące dawne białka powinny być związane z księciem Władem Palownikiem, który napisał i podpisał te listy – podkreślają autorzy. 8 legendarnych mieczy. Każdy z nich ma swoją mityczną historię. Która z nich jest prawdziwa? Magiczne miecze towarzyszą nam w baśniach i legendach od setek lat. Walczą mini bohaterowie, kradną je złoczyńcy, są obecne na koronacjach i przebijają serca złych smoków. Są także lege... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/8-legendarnych-mieczy-kazdy-z-nich-ma-swoja-mityczna-historie-ktora-z-nich-jest-prawdziwa-626af88.jpeg" width="938" height="528" alt="8 legendarnych mieczy. Każdy z nich ma swoją mityczną historię. Która z nich jest prawdziwa?" title="8 legendarnych mieczy. Każdy z nich ma swoją mityczną historię. Która z nich jest prawdziwa?" /> Hemolakria to rzadka choroba, która polega na tym, że z oczu chorego wypływają krwawe łzy. Krwawienie może występować kilka razy dziennie i trwać od kilku minut do godziny. Krwawym łzom mogą towarzyszyć uporczywy ból oraz zawroty głowy. Sama hemolakria może być objawem wielu chorób, takich jak nowotwór narządu łzowego. Zazwyczaj jest jednak wywołana przez czynniki lokalne, np. bakteryjne zapalenie spojówek. Krwawa dolegliwość śmiertelnego wampira Badacze ogłosili, że to właśnie w liście z 1475 r. zidentyfikowano trzy peptydy występujące w białkach krwi i łez. Na podstawie cech tych organicznych związków chemicznych autorzy stwierdzili, że hemolakria to najbardziej prawdopodobny scenariusz. Co ciekawe, badanie dostarczyło również dowodów na to, że Drakula mógł cierpieć na poważną infekcję dróg oddechowych. Naukowcy nie są pewni, co dokładnie spowodowało ten stan, ale może to być związane z urazem oka lub bakteryjnym zapaleniem spojówek – infekcją błony śluzowej oka. – To prawdopodobnie pierwsze takie badania, gdy zwróciliśmy uwagę nie tylko na dzieje Włada Palownika, ale także na jego życie i przede wszystkim stan zdrowia – twierdzą naukowcy. Chociaż legenda Drakuli przedstawia go jako okrutnego człowieka, który pozbywał się wszystkich swoich wrogów, najnowsze badania wykazały, że był tak samo podatny na choroby, jak każdy inny śmiertelnik. Z drugiej zaś strony, być może to właśnie krwawe łzy były jednym z powodów, dla którego ludzie obawiali się bezwzględnego hrabiego. Źródło: Analytical Chemistry. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
W tym kraju kamienie „ożywają”. Jak wyjaśnić to tajemnicze zjawisko?
„Żywe kamienie” w Rumunii rosną, przemieszczają się, a nawet się „rozmnażają”. To niezwykłe zjawisko, które trudno dokładnie wyjaśnić. Czym są tzw. trowanty?
W tym artykule: Czym są „żywe kamienie” w Rumunii? Naukowcy twierdzą, że trowanty mają zdolność „rozmnażania” się Jak powstały te nietypowe konkrecje? Niektóre trowanty potrafią się przemieszczać Costești to niewielkie rumuńskie miasteczko, położone na południu kraju i na zachód od Bukaresztu. Żyje tam ok. 12 tysięcy mieszkańców, dla których wszechobecne niedźwiedzie, Drakula lub wilkołak, to najmniejsze powody do zdziwienia. Nieopodal miasta znajdują się kamienie, które żyją własnym życiem. Czym są „żywe kamienie” w Rumunii? Dotychczas poświęcano im niewiele rzetelnych badań naukowych, chociaż zwracały uwagę lokalnych i zagranicznych badaczy. W Rumunii nazwano je trowantami (rum. trovanti). A nawet stworzono specjalny park (Muzeul Trovanților), w którym można dowiedzieć się więcej o tych enigmatycznych strukturach. Geolodzy twierdzą, że „żywe skały” są rodzajem konkrecji, czyli agregatu mineralnego, który powstaje wskutek stopniowego narastania minerałów. Co ciekawe, konkrecje występują nie tylko na Ziemi, ale również na innych planetach, m.in. na Marsie. Naukowcy twierdzą, że trowanty mają zdolność „rozmnażania” się Każda z nich wygląda inaczej, a ich kształt zależy od wielu czynników. Minerały tworzącej się konkrecji narastają wokół dowolnego obiektu w skale. Przyrastanie odbywa się zawsze od środka na zewnątrz. Trowanty zazwyczaj mają kulisty lub owalny kształt, chociaż zdarzają się wyjątki. Tajemnicze skały sprzed 3,48 mld lat najstarszym dowodem istnienia życia na Ziemi Naukowcy przeprowadzili nowe analizy potwierdzające, że formacje skalne z północno-zachodniej Australii są pochodzenia biologicznego. Czyli że stanowią pozostałość mikroorganizmów, któr... Naukowcy uważają, że trowanty są konkrecjami piaskowca, które pokrywa twarda warstwa piasku. Badania wykazały, że te struktury rosną o kilka centymetrów co 1000 lat. W Costești znajdziemy konkrecje różnej wielkości. Najmniejsze potrafią zmieścić się w dłoni, co oznacza, że są najmłodsze. Bo nowe „żywe skały” powstają regularnie, wskutek swoistej formy rozmnażania. Jak powstały te nietypowe konkrecje? Uczeni odkryli, że po opadach deszczu trowanty pęcznieją, a na ich powierzchni powstają okrągłe narośle. Później odrywają się one od skały i tworzą niezależne formy. – Historia powstania trowantów jest raczej prosta. Około siedem milionów lat temu na tym obszarze znajdowała się delta rzeki. Na równinie tej występowały osady, przede wszystkim piaskowce i mułowce, które były zbierane z całego kontynentu przez prehistoryczną rzekę. Z czasem substancje mineralne zaczęły rozpuszczać się w roztworach, co umożliwiła cyrkulacja wody – wyjaśnia Florin Stoican, rumuński badacz i zarządca Parku Narodowego Buila-Vanturarita, w którym również można spotkać trowanty. Naukowcy potwierdzają: to najgorętsza skała, którą odkryto na Ziemi Po raz pierwszy została odkryta w 2011 roku. Drobna skała znajdowała się w kraterze uderzeniowym Mistastin w Kanadzie. Wieloletnie badania wykazały, że osiągnęła temperaturę 2370 stopni C... – Te minerały były jak cement i „sklejały” różne cząstki osadowe. Współcześnie możemy wyróżnić trowanty o zróżnicowanym składzie. Jedne powstają z piaskowca, a inne ze żwiru – dodaje Stoican. Niektóre trowanty potrafią się przemieszczać Pozostaje również pytanie, dlaczego rumuńskie „żywe skały” potrafią się poruszać? Naukowcy twierdzą, że to zjawisko nie jest niczym niezwykłym. Do takiej sytuacji dochodzi również po ulewnych opadach deszczu. W konkrecji zachodzi wówczas reakcja chemiczna, która powoduje wzrost ciśnienia. To zaś przekłada się na zwiększenie struktury i zmianę kształtu. Niekiedy dochodzi do przesunięcia środka ciężkości, co sprawia, że kamień się przemieszcza. Trowanty można znaleźć nie tylko w Costești, ale na całym terytorium Rumunii. Nietypowe konkrecje występują między innymi: w okolicach Chiojdu, niedaleko Feleacu, w Ulmet, na Wyżynie Transylwańskiej, w pobliżu Munții Berzunți, niedaleko żwirowni w Hăşdat, nieopodal wioski Viişoara, w pobliżu wsi Clit, w górach Mezeş, na lewym brzegu Tazlău, w pobliżu wsi Domneşti. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Nawiedzone lasy w Polsce i na świecie. Jakie tajemnice skrywają?
Nawiedzone lasy wzbudzają spore zainteresowanie wśród turystów, których przyciągają mroczne miejsca na świecie. Nic dziwnego – tajemnicza aura lasów przyciąga poszukiwaczy przygód. Czy w nawiedzonych lasach rzeczywiście straszy?
W tym artykule: Las Aokigahara jest nazywany również lasem samobójców Czarny Las w Niemczech – to tam rozgrywa się akcja baśni Braci Grimm Las Hoia-Baciu w Rumunii Las w Witkowicach naprawdę jest nawiedzony? Duchna Droga w Puszczy Kampinoskiej Lasy mają w sobie coś zarówno bajecznego, jak i przerażającego. Przekraczając granice lasu, przechodzi się do innego świata. Ten zaś rządzi się swoimi prawami. Wszechobecny spokój jest tam od czasu do czasu przerywany chrzęstem gałęzi i liści. To mieszkańcy tej krainy, którzy dobrze wiedzą, że tutaj to człowiek jest intruzem. Czasem jednak, gdy nie widzi się sprawców owego hałasu, ludzka wyobraźnia zaczyna płatać figle i do głowy przychodzą myśli. Czy to aby na pewno tylko zwierzęta nas obserwują? Nic dziwnego zatem, że wiele lasów zostało okrzykniętych mianem „nawiedzonych”, a wiele z nich doczekało się odniesienia w kinie lub literaturze. Taka jest ludzka natura, że tam, gdzie człowiek nie znajduje logicznego wytłumaczenia, szukać odpowiedzi w fikcji. Wiara ma bowiem swoje silne podłoże w strachu przed nieznanym i niewytłumaczalnym. Dlatego właśnie wiele osób w poszukiwaniu duchów i zjaw przychodzi właśnie do lasów, a w szczególności wieczorową porą (co stanowczą odradzamy, bo bardzo łatwo można się wtedy zgubić). W których nawiedzonych lasach zatem „straszy”? Jest ich kilka. Las Aokigahara jest nazywany również lasem samobójców Aokigahara to las mieszany, który znajduje się w Japonii, na wyspie Honsiu, na terenie Parku Narodowego Fudżi-Hakone-Izu. Nazywany jest również Morzem Drzew lub Lasem Samobójców. Od zawsze ten las kojarzony był z duchami oraz dawnymi rytuałami, ale naprawdę złą sławę zyskał po tym, jak las stał się „idealnym” miejscem dla osób, które chciały odebrać sobie życie. Wszystko zaczęło się w latach 60. XX wieku od premiery dwóch książek autorstwa Seichō Matsumoto opowiadających o kobiecie, która popełniła samobójstwo właśnie w Aokigaharze. Liczba samobójstw zaczęła się zwiększać z roku na rok. W latach 90. odnajdowano ok. 70–80 ciał rocznie, ale kilkanaście lat później liczba ta wzrosła do ponad 100. Odważysz się wejść? 10 najsłynniejszych nawiedzonych posiadłości świata - National Geographic W Japonii mówi się, że dusze osób, które zmarły w tym lesie, odnalazły schronienie w drzewach. Aokigahara jest wyjątkowo gęstym lasem. Nie wieje tam wiatr i dociera bardzo mało słońca. Niektórzy mawiają również, że na terenie lasu nie działa nawigacja, a kompasy zaczynają kręcić się dookoła tarczy. Oczywiście nie jest to prawda. Mimo to aura lasu wydaje się niezwykle mroczna. Władze prefektury Yamanashi umieściły kilka lat temu na terenie całego lasu tabliczki, które mają odwieść samobójców od decyzji targnięcia się na swoje życie. Czarny Las w Niemczech – to tam rozgrywa się akcja baśni Braci Grimm Za górami i za lasami, jednak nie tak daleko od naszego kraju, bo tuż za zachodnią granicą, w Niemczech, znajduje się Schwarzwald – Czarny Las. To niewielkie, zrębowe pasmo górskie na południowym-zachodzie kraju. Rośnie tam bardzo gęsty las, który od niepamiętnych czasów owiany jest wieloma mrocznymi opowieściami. To właśnie tutaj rozgrywała się akcja niektórych baśni Braci Grimm, którzy pisali je, inspirując się ludowymi podaniami i mitami. Niektóre z nich głoszą, że nocą przez las jeździ bezgłowy jeździec, a zagubieni spacerowicze znikali bez śladu. Legenda głosi, że nawiedzony jest nie tylko las, lecz również zamek Yburg, który znajduje się w jego granicach. W tym miejscu miało dojść niegdyś do straszliwej tragedii. Młoda kobieta miała zostać zamordowana przez swojego kochanka, lecz jej duch pozostał na zamku i do dziś szuka zemsty. Istnieje również legenda o pewnym celtyckim ludzie, który zamieszkiwał lasy Schwarzwaldu. Pewnego dnia zostali oni bezprawnie wygnani z Löcherberg, lecz obiecali, że kiedyś tam wrócą. Miejscowi twierdzą, że Celtowie dotrzymali swojej obietnicy w dość przewrotny sposób i faktycznie wrócili w rodzinny strony po śmierci jako duchy. Ludzie, którzy nocą spacerowali po okolicy, mieli słyszeć odgłosy biesiady oraz głośne śmiechy, ale nigdy nie ustalono źródła tych dźwięków. Las Hoia-Baciu w Rumunii Ten pełny tajemnic las w Rumunii bywa nazywany również „rumuńskim trójkątem bermudzkim”. Nazwa nie jest przypadkowa. Dzieją się tu rzeczy niewyjaśnione, a pewne sprawy mogłyby trafić do akt „Archiwum X”. Samo Hoia-Baciu oznacza tyle, co „Wzgórze Pastucha”. Las znajduje się na wzgórzu, które częściowo porośnięte jest łąkami. 18 sierpnia 1968 roku Emil Barnea postanowił urządzić sobie biwak w tym lesie. W pewnym momencie chłopak miał usłyszeć głośny dźwięk, a nad głową zauważył przelatujący nad drzewami dysk, który wówczas w Stanach Zjednoczonych nazywano UFO. Emil zdążył zrobić zdjęcie, które potwierdzało jego późniejsze zeznania. Ludzie odwiedzający las Hoia-Baciu twierdzili, że pusta cisza była czasem przerywana głosami, a niekiedy przeraźliwym śmiechem. Inni świadkowie przekonywali, że widzieli za drzewami dziwne twarze, które na pewno nie należały do ludzi. Las w Witkowicach naprawdę jest nawiedzony? Również w Polsce znajdziemy miejsca rodem z horrorów. Na obrzeżach Krakowa położony jest niewielki park leśny, w którym przed laty miało dojść do tajemniczego zaginięcia grupy 9 studentów. Młodzi ludzie mieli świętować rozpoczęcie roku akademickiego w 2001 roku. W tym celu postanowili pójść do lasu, a potem ślad po nich zaginął. Opuszczony psychiatryk, ruiny zamku, a nawet komisariat. 10 "nawiedzonych" miejsc w Polsce Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce, czyli jakie? Nad Wisłą znajdziemy wiele ruin zamków, opustoszałych szpitali, a nawet komisariatów, które od lat skrywają mroczne tajemnice i cieszą ... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/2b00f67f5259863da9e8d44f606ffdc05fd47080-93081c8.jpeg" width="938" height="528" alt="Nawiedzone miejsca w Polsce. Na zdjęciu opuszczony szpital psychiatryczny w Owińskach, stan na rok 2008 (fot. Wikimedia/Rzuwig/CC BY 3.0)" title="Nawiedzone miejsca w Polsce. Na zdjęciu opuszczony szpital psychiatryczny w Owińskach, stan na rok 2008 (fot. Wikimedia/Rzuwig/CC BY 3.0)" /> Po raz ostatni widział ich mężczyzna mieszkający na skraju lasu, który przestrzegł ich, że na miejscu jest niebezpiecznie. Zegarki wskazywały godzinę 20:30. Niektórzy twierdzą, że zaraz po przekroczeniu granicy lasu, mieli wejść w tajemniczą mgłę, z której już nigdy się nie wydostali. Jedynym dowodem w sprawie był aparat fotograficzny, który należał do grupy. Wywołane zdjęcia przedstawiały studentów, jednak ich twarzy były przerażająco zniekształcone. Co więcej, nie był to ten sam las, do którego weszli. Czy ta historia wydarzyła się jednak naprawdę? Nie ma żadnych dowodów, żeby tak było. To prawdopodobnie miejska legenda, którą ktoś przed laty wymyślił, żeby wzbudzić postrach wśród mieszkańców Krakowa. Duchna Droga w Puszczy Kampinoskiej Wiele osób twierdzi, że jest w Puszczy Kampinoskiej miejsce, w którym straszy. Na Duchnej Drodze telefony tracą zasięg, a krótkofalówkom zdarza się odbierać dziwne sygnały. To właśnie w tym miejscu w trakcie II wojny światowej niemieccy żołnierze mieli brutalnie zamordować wiele osób, w tym kilka zakonnic i młodą dziewczynę. Niektórzy świadkowie twierdzą, że po zmroku na drodze widać migoczące światełka. Są również ludzie, którzy mieli widzieć tajemniczego jeźdźca na koniu oraz kobietę spacerującą z dużym czarnym psem lub zakonnice. Co więcej, na Duchnej Drodze słyszano również odgłosy maszerującego wojska oraz odgłosy broni. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Niezwykłe odkrycie w Rumunii: skarb bogatej kobiety i ślady po sarmackiej osadzie
Archeolodzy znaleźli skarbiec w prehistorycznym grobowcu, a w nim między innymi 169 złotych pierścieni, które pewna kobieta miała nosić we włosach. Kim była ta osoba?
W tym artykule: Pogrzebana kobieta należała do bogatej elity prehistorycznej kultury Czym była kultura Tiszapolgár? Badacze odnaleźli ślady po dawnej sarmackiej osadzie Grupa rumuńskich i węgierskich archeologów prowadziła wykopaliska w gminie Biharia, która znajduje się na zachodzie Rumunii, tuż obok Oradei, przy granicy z Węgrami. Naukowcy przeszukiwali region, w którym wkrótce ma powstać nowa droga, która połączy miasto z autostradą. Badania, które odbywały się od marca do czerwca, przyniosły kilka niezwykłych i owocnych odkryć. Odnaleziono m.in. artefakty z okresu neolitu, epoki brązu oraz z czasów imperium rzymskiego i średniowiecza. Pogrzebana kobieta należała do bogatej elity prehistorycznej kultury Na miejscu jednego stanowiska archeologicznego archeolodzy odnaleźli grobowiec, w którym złożono kobietę. W jego wnętrzu tuż obok zwłok, znajdowała się skrytka z cennymi kosztownościami. W środku odnaleziono 169 złotych pierścieni, 800 koralików z kości i ozdobną bransoletkę, którą wykonano z miedzi. Badacze po zawartości skarbca wnioskują, że kobieta należała do bogatej rodziny. Ponadto analiza DNA wykazała, że nie cierpiała na żadne poważniejsze choroby oraz nie była niedożywiona. Według uczonych oznacza to, że pogrzebana w dawnych czasach cieszyła się wysokim statusem społecznym. Co ciekawe, pochówki kobiet i mężczyzn różniły się przede wszystkim tym, że w męskich grobowcach umieszczano zazwyczaj broń. Czym była kultura Tiszapolgár? Naukowcy po przeprowadzeniu analizy metodą datowania radiowęglowego stwierdzili, że ciało pochodzi prawdopodobnie sprzed 6500 lat. Călin Ghemiș, główny autor odkrycia twierdzi, że kobieta mogła należeć do kultury Tiszapolgár. Była to była chalkolityczna kultura, która występowała na terytorium Wielkiej Niziny Węgierskiej, Banatu, wschodniej Słowacji i ukraińskiego Zakarpacia w Europie Środkowej. Kultura istniała w latach 4500–4500 p.n.e. Niewiele wiadomo o jej ludziach, a większość informacji pochodzi z nekropolii odnajdywanych w Rumunii. Rumunia: Szukanie śladów Drakuli to tylko pretekst, by poznać Siedmiogród Legenda wampira wszech czasów to oczywiście tylko pretekst do tego, by zobaczyć rumuński Siedmiogród. – To niesamowite odkrycie. Takich skarbów w Europie Środkowej i Wschodniej już się nie znajduje! – mówił Călin Ghemiș. Badacze przesłali szczątki kobiety do laboratoriów na Węgrzech i w Holandii, aby dowiedzieć się o niej więcej. Uczeni mają nadzieję, że uda im się zdobyć nowe informacje o kulturze Tiszapolgár. – Chcemy dowiedzieć się również, czy pierścienie zostały wykonane ze złota, które pochodziło z Transylwanii – dodaje uczony. Badacze odnaleźli ślady po dawnej sarmackiej osadzie Podczas trwających kilka miesięcy wykopalisk, naukowcom udało się odnaleźć również pozostałości po dwóch domostwach w pobliżu wsi Sântandrei. Odkopano tam ceramikę, która pochodziła z okresu od II wieku p.n.e. do II wieku n.e. Archeolodzy odkryli również sarmacką osadę z III lub IV wieku n.e. Był to irański lud koczowniczo-pasterski, spokrewniony ze Scytami. Sarmaci tworzyli różne plemiona, które przemieszczały się sezonowo między terenami obecnej Mołdawii, Ukrainy, wybrzeżami Morza Czarnego, Jeziora Aralskiego oraz Kazachstanu i Syberii. Co ciekawe, polska ideologia sarmatyzmu, która utrwaliła się przez działaczy oświeceniowych i była propagowana przez szlachtę, głosiła, że szlachta pochodzi właśnie od Sarmatów. Niektórzy historycy i kronikarze twierdzili, że najstarszymi przodkami Polaków byli starożytni Sarmaci. Idea ta głosiła wolność szlachty od obowiązków pełnionych wobec państwa, przywiązanie do wartości życia wiejskiego oraz światopoglądowy partykularyzm. W myśl tego mitu założycielskiego Sarmaci mocno wierzyli w praworządność, tolerancję religijną, patriotyzm oraz idee republikańskie. Jednocześnie szlachta uważała, że podlegli jej chłopi wywodzą się z innej, gorszej rasy. Źródło: Tarii Crisurilor Museum. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".