National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-07-29T11:40:08.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Wśród ruin Starego Książa odkryto metalowy krzyżyk. Pochodzi sprzed chrztu Polski
items: Masada to starożytna twierdza z tragiczną historią. Do dziś stanowi symbol heroicznego oporu
items: Tutaj odbywały się starożytne uczty ponad 2 tys. lat temu. Odkrycie polskich archeologów w Albanii
items: Ostia Antica to miasto, które żywiło starożytny Rzym. Dziś zostały z niego tylko malownicze ruiny
items: Leptis Magna. Gdzie znajdują się jedne z najlepiej zachowanych ruin starożytności?
items: Nim Inkowie stworzyli imperium, swój ślad w Andach odcisnęli Tiahuanaco. Z czego byli znani?
items: Skanowanie laserowe ujawniło ruiny fortecy sprzed ponad 1500 lat. Znajdowała się w hiszpańskim lesie
items: Najstarsze miasto świata. Qaramel w Syrii mogło powstać nawet 14 tys. lat temu
items: Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce: ruiny zamków, opustoszałe szpitale, pustostany i mroczne lasy, w których straszy
items: Zobacz, jak natura odzyskuje to, co zabrał jej człowiek. Opuszczone miejsca na zdjęciach
items: Czy ruiny mogą być piękne? TAK! Przekonasz się, oglądając te niezwykłe zdjęcia z Hawany [GALERIA]
items: Koniec świata: wybuch w Czarnobylu
items: Kto je zbudował i dlaczego? W kamiennym kręgu Zimbabwe
items: Gdzie diabły harcują

Wśród ruin Starego Książa odkryto metalowy krzyżyk. Pochodzi sprzed chrztu Polski
type: item
date: 2026-07-29T11:39:32.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: chrześcijanie
subject: chrześcijaństwo
subject: dolny śląsk
subject: polska zabytki
subject: religie
subject: ruiny
subject: średniowiecze
subject: wierzenia
subject: zabytki
subject: zamki
subject: zamki w Polsce
description: Wśród ruin Starego Książa w województwie dolnośląskim archeolodzy znaleźli niezwykły zabytek. Jest to niewielki metalowy krzyżyk sprzed ponad tysiąca lat. To jeden z najstarszych dowodów na chrześcijaństwo na obecnych polskich ziemiach.
encoded: Zamek Stary Książ, położony na malowniczym, stromym cyplu skalnym na wysokości 410 m n.p.m., przez stulecia pozostawał w cieniu swojego potężniejszego sąsiada – Zamku Książ. Przez długi czas polscy badacze uważali go za XIX-wieczną „romantyczną ruinę”, wzniesioną jedynie w celach estetycznych przez architekta Christiana Wilhelma Tischbeina. Źródła z XVII wieku wspominały o „pozostałościach pogańskiego zamku”, co sugerowało, że Tischbein wzniósł konstrukcję na fundamentach autentycznej, wiekowej warowni. Po latach domniemań naukowcy poznali prawdę i to dzięki wykopaliskom. W czasie prac natknięto się na niezwykły zabytek. Odkrycie, które zaskoczyło badaczy W marcu 1991 roku zespół archeologów pod kierunkiem Krzysztofa Jaworskiego z Uniwersytetu Wrocławskiego rozpoczął badania wykopaliskowe na Starym Książu. Łopaty badaczy natrafiły na coś, co zrewidowało mapę osadniczą regionu. Oprócz ceramiki z XIII wieku odkryto zespół zabytków wskazujących na istnienie tu potężnego, wieloczłonowego grodu słowiańskiego z przełomu IX i X wieku. Później w tym samym miejscu stanął zamek Bolka I Surowego. Wśród licznych wczesnośredniowiecznych znalezisk żelaznych, takich jak fragmenty topora typu bradatice czy płacidła, znaleziono mały przedmiot, który zelektryzował archeologów. Był to kilkucentymetrowy, równoramienny krzyżyk. Z czego wykonano zagadkowy krzyżyk? Krzyżyk precyzyjnie wycięto z miedzianej blachy o grubości 0,8 mm. Tym, co czyni go wyjątkowym, jest jednostronne pozłocenie. Naukowcy przypuszczają, że nie był to przedmiot noszony na szyi, lecz aplikacja – okucie zdobiące drewnianą skrzyneczkę na relikwie lub oprawę drogocennej księgi. Na krawędziach krzyżyka zachowały się ślady po otworkach na nity (o średnicy ok. 1,5 mm), które służyły do przytwierdzenia go do podłoża. Zabytek, który „zmieniał” swój wiek Tuż po odkryciu w 1991 roku krzyżyk został sklasyfikowany jako zabytek późnośredniowieczny. Naukowcy nie byli w stanie znaleźć innych podobnych obiektów z wcześniejszych ok…

krzyz-z-ksiaza-3341037.jpg
width: 1688
height: 1125

Masada to starożytna twierdza z tragiczną historią. Do dziś stanowi symbol heroicznego oporu
type: item
date: 2024-12-09T09:17:47.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: azja
subject: izrael
subject: ruiny
subject: rzymianie
subject: starożytność
description: Masada przed wieloma wiekami była teatrem tragicznych wydarzeń, które do dziś wywołują przygnębienie, a nawet przerażenie. W pierwszym wieku naszej ery niemal tysiąc obrońców twierdzy wybrało śmierć zamiast rzymskiej niewoli. Dziś to miejsce jest tłumnie odwiedzane przez turystów, nie tylko z Izraela. Gdzie znajduje się Masada? Na to i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: Spis treści: Gdzie są ruiny Masada? Historia Masady Czy warto zwiedzić Masadę? Co łączy Nosal z płaskowyżem, na którym znajdują się ruiny twierdzy Masada? Na pewno nie wysokość. Tatrzański szczyt osiąga 1206 metrów n.p.m., podczas gdy obszar na Pustyni Judzkiej wznosi się na zaledwie 410 metrów n.p.m. Wspólne dla obu miejsc są natomiast tragiczne wydarzenia, które się tam rozegrały. Nosal, góra samobójców, czasami przyciąga osoby, które chcą zakończyć życie. Na szczęście takie przypadki nie należą do częstych. Znacznie tragiczniej przedstawia się historia Masady. W 73 roku 960 osób popełniło tam zbiorowe samobójstwo. Gdzie są ruiny Masada? Masada, starożytna żydowska twierdza, znajduje się na skraju Pustyni Judzkiej, nad Morzem Martwym w Izraelu. Wybudowano ją na samotnym płaskowyżu, który osiąga wysokość 410 metrów n.p.m. Forteca wybudowana w II wieku p.n.e. dziś jest jedną z największych atrakcji tego regionu. Nic dziwnego. Szczyt płaskowyżu jest wspaniałym punktem widokowym, ale turystów przyciąga tam nie tylko pustynna panorama. Wyjątkowość tego miejsca kryje się przede wszystkim w jego historii. Jak dojechać do Masady? Do Masady można dotrzeć autobusem z Jerozolimy i Ejlatu. W pierwszym przypadku turyści mogą skorzystać z dwóch linii: 444 i 486. Z Ejlatu na miejsce kursują autobusy linii 444. Podróżujący samochodem mają do wyboru dwie drogi. Pierwsza, numer 90, prowadzi od strony Morza Martwego. Po kilku kilometrach od zjazdu dociera się do niewielkiego ronda, skąd znaki prowadzą na darmowy parking. Drugą opcją jest droga numer 3199 z Aradu. Prowadzi do drugiego wejścia, zwanego „rzymską rampą”. Do ruin twierdzy można dostać się pieszo lub kolejką linową. Na szczyt płaskowyżu prowadzi Droga Węża. Podejście jest dość forsowne, więc latem szlak jest zamykany jeszcze przed południem. Osoby, które nie chcą płacić za wjazd kolejką, powinny wówczas wybrać „rzymską rampę”. Historia Masady Twierdza, której ruiny wznoszą się na pustynnym płaskowyżu, powstała w czasie, g…

masada-81a0e1d.jpg
width: 1000
height: 666

Tutaj odbywały się starożytne uczty ponad 2 tys. lat temu. Odkrycie polskich archeologów w Albanii
type: item
date: 2024-08-13T14:02:23.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: albania
subject: archeologia
subject: europa
subject: odkrycia archeologiczne
subject: ruiny
subject: starożytność
subject: Wolny czas
description: W zaginionym starożytnym mieście w Albanii polscy archeolodzy zlokalizowali miejsce publicznych lub religijnych uczt. Prowadziły tam monumentalne kamienne schody. Wykopaliska utrudniały gwałtowne burze i ekstremalnie wysokie temperatury.
encoded: Nawet w Europie można odkryć wielkie starożytne miasto, o którym słuch zupełnie zaginął. W 2018 roku zespół polskich archeologów z Uniwersytetu Warszawskiego zlokalizował niespodziewanie zaginione miasto obok wsi Bushat w północno-zachodniej Albanii w okolicy współczesnej Szkodry. Do tamtej pory uważano, że kamienie wystające ze wzgórz to naturalne ostańce. Tymczasem były to bloki kamienne tworzące mury budowli sprzed 2 tysięcy lat. Kamienne budowle. Czy to świątynia? W ostatnich latach archeolodzy kontynuowali wykopaliska w Bushat pod kierunkiem dyrektora Ośrodka Badań nad Antykiem Europy Południowo-Wschodniej UW, prof. Piotra Dyczka. Odkryli między innymi potężne mury cyklopie o 3 m szerokości, główną bramę i bramę boczna. Teraz trwają prace w górnej części płaskowyżu, na którym leżało miasto. To tam zlokalizowano sporą budowlę o wymiarach 10 na 20 m. Jest to tzw. hestiaterion, czyli miejsce publicznych lub religijnych uczt. Nazwa nawiązuje do bogini greckiej Hestii, która była opiekunką ogniska domowego. – Odkryliśmy tam mnóstwo kości zwierzęcych. Były to najsmaczniejsze kąski z młodych kóz i owiec. Obok nich leżało wiele fragmentów amfor i naczyń do picia wina. Zabytki pochodziły z IV wieku p.n.e. – relacjonuje dla National Geographic Polska prof. Dyczek. Ślady po kościach wskazują, że konsumowano szynkę, łopatki i żeberka. Wśród naczyń nie było sprzętów kuchennych, co oznacza, że budowla pełniła specjalną funkcję. Z kolei zachowane naczynia są dobrej, jakości, o czarnej i lśniącej powierzchni. W budynku panował porządek. Kości i rozbite naczynia były usunięte do narożnika. Otoczenie zagadkowej budowli. Coraz więcej znaków zapytania Archeolodzy sprawdzili, jakie było otoczenie tej budowli. Stała przy bardzo szerokiej ulicy o szerokości 5 m. To pierwszy ślad po trakcie komunikacyjnym w tym starożytnym mieście. Pozwoli on badaczom poznać rozplanowanie osady. – A ulica kończy się monumentalnymi schodami kierującymi się w stronę murów obronnych – pewnie ku kolejnej …

tutaj-odbywaly-sie-starozytne-uczty-ponad-2-tys-lat-temu-odkrycie-polskich-archeologow-w-albanii-5341c2f.jpg
width: 5472
height: 3648

Ostia Antica to miasto, które żywiło starożytny Rzym. Dziś zostały z niego tylko malownicze ruiny
type: item
date: 2023-04-02T11:02:49.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: historia
subject: porty
subject: ruiny
subject: starożytność
subject: starożytny rzym
subject: Travel
subject: zwiedzanie
description: Ostia Antica to ruiny starożytnego miasta portowego. Znajdują się około 25 kilometrów na południowy zachód od Rzymu. By dostać się do parku archeologicznego Ostia Antica, wystarczy wsiąść w kolejkę podmiejską. Można nią dojechać do stacji o tej samej nazwie.
encoded: W tym artykule: Kiedy założono Ostię? Czy Ostia była terenem walk? Rozbudowa Ostii Jak wyglądała Ostia w czasach świetności? Co zwiedzić w Ostii? Starożytna Ostia leżała przy ujściu Tybru do Morza Śródziemnego. Stąd wzięła się jej nazwa. „Ostia” pochodzi od słowa „ostium”, oznaczającego ujście rzeki. To zaś wywodzi się od „os” – czyli ust lub paszczy. W okolicach „ust” Tybru założono w czasach antycznych port. Karmił on Rzym w okresie jego największej świetności. Dzisiaj Ostia Antica jest popularnym celem turystycznym i atrakcją dla miłośników historii i archeologii. Znajduje się w niej mnóstwo zabytków z czasów republiki i cesarstwa: wspaniałe antyczne budynki, teatr, ulice. Jednak jednego w nim brakuje. Paradoksalnie – morza. Osady nanoszone przez Tyber sprawiły, że przez dwa tysiące lat morze oddaliło się od Ostii. Dziś ruiny starożytnego miasta znajdują się ok. 3 km od plaży. Kiedy założono Ostię? Tego dokładnie nie wiadomo. Ostia uważana jest za pierwszą rzymską kolonię. Jednak opisy starożytnych historyków – i cytowane przez nich legendy o założeniu Ostii – nie znalazły potwierdzenia w okryciach archeologicznych. Według legend Ostię ufundował czwarty król Rzymu, Ankus Marcjusz, w roku 620 p.n.e. Marcjusz miał wpierw zniszczyć Ficanę, małe miasto nad Tybrem, 17 km od Rzymu. Później dziesięć kilometrów dalej, na wybrzeżu, rzekomo założył nowy ośrodek – właśnie Ostię. Ile w tej legendzie jest prawdy? Nie wiadomo. Najstarsze artefakty wykopane w Ostii przez archeologów pochodzą z IV w. p.n.e. Najstarsze odsłonięte budowle zbudowano ok. trzysta lat przed Chrystusem. Jest to castrum – czyli obóz militarny – oraz świątynia Jowisza, Junony i Minerwy. Czy Ostia była terenem walk? Tak i to niejednych. Miasto, w którego porcie rozładowywano towary trafiające do Rzymu, stanowiło tłusty kąsek dla wszystkich pragnących się wzbogacić. W 67 roku przed naszą erą Ostia, która dwadzieścia lat wcześniej ucierpiała w czasie wojen domowych, została złupiona przez piratów. W czasie …

ostia-antica-ruiny-antycznego-portu-ktory-karmil-rzym-gdzie-sie-znajduje-i-co-w-nim-warto-zobaczyc-fot-getty-images-db1fa97.jpg
width: 1024
height: 681

Leptis Magna. Gdzie znajdują się jedne z najlepiej zachowanych ruin starożytności?
type: item
date: 2023-03-25T11:58:03.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: historia
subject: morze śródziemne
subject: ruiny
subject: starożytny rzym
subject: Travel
subject: zabytki
description: Na brzegu Morza Śródziemnego leży Leptis Magna. Kiedyś doskonale zorganizowane rzymskie miasto, dziś ruiny na morskim wybrzeżu. Pozwalają one wyobrazić sobie, jak rozwijała się bogata miejscowość ponad dwa tysiące lat temu.
encoded: W tym artykule: Kto założył Leptis Magna? Zabytki Leptis Magna Cesarz, który pochodził z Leptis Magna Odkrycie Leptis Magna Jak wyglądało rzymskie miasto w czasach swojej świetności? Jakie budynki stawiali w nim kolejni władcy, by rozsławić swoje panowanie? Dlaczego zaczęło podupadać i czy do jego końca mogła przyczynić się katastrofa naturalna? Historia Leptis Magna składa się z odpowiedzi na powyższe pytania. Te starożytne ruiny są dzisiaj bardzo chętnie odwiedzane przez turystów. Znajdują się na libijskim wybrzeżu Morza Śródziemnego, ok. 100 km na wschód od Trypolisu. Leptis Magna przetrwały dwa tysiąclecia w doskonałym stanie. Dzięki temu pozwalają wyobrazić sobie, jak wyglądało bogate i ważne miasto w czasach rzymskich. W okresie swojej największej świetności Leptis Magna było jednym z trzech najważniejszych miast Afryki – obok Kartaginy i Aleksandrii. Dziś pozostaje odsłonięte w zaledwie 40 proc. Reszta nadal ukrywa się pod tonami piasku. Kto założył Leptis Magna? W czasie, gdy Imperium Rzymskim władał cesarz August, Leptis Magna miało już za sobą kilkaset lat historii. Miasto założyli Fenicjanie ok. 600–700 lat p.n.e. Wraz z Oeą i Sabratą tworzyło Trypolis, czyli trójmiasto. Początkowo miasto należało do Kartaginy. Rozwijało się dzięki portowi, umożliwiającemu handel. Po II wojnie punickiej, kiedy Rzym pokonał Kartaginę, Leptis Magna przez pewien okres pozostawało względnie niezależnym ośrodkiem. Stopniowo jednak dostawało się pod wpływ republiki rzymskiej. Ta wysłała do Leptis osadników i – do ich ochrony – niewielki garnizon. Miasto zaczęło prosperować. Mogło nawet bić własne srebrne i brązowe monety. Niektóre z nich odnaleziono. Stanowią ciekawy przykład różnorodności kulturowej: mają punickie inskrypcje oraz wizerunki Herkulesa i Dionizosa. W połowie pierwszego wieku przed naszą erą Leptis Magna było już bogatym miastem. W 46 roku p.n.e. po zwycięstwach Juliusza Cezara w Afryce, ośrodek został włączony do prowincji Africa Nova. Później na krótki czas traf…

leptis-magna-d6f2c49.jpg
width: 2056
height: 1458

Nim Inkowie stworzyli imperium, swój ślad w Andach odcisnęli Tiahuanaco. Z czego byli znani?
type: item
date: 2023-03-25T07:52:09.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: ameryka południowa
subject: archeologia
subject: cywilizacja
subject: historia
subject: inkowie
subject: ruiny
subject: Społeczeństwo
subject: starożytność
description: Tiahuanaco prowadzili zaawansowane obserwacje astronomiczne oraz parali się metalurgią. Do perfekcji doprowadzili umiejętność obróbki kamienia. Ich pochodzenie jest nieznane. To od nich najprawdopodobniej pochodzą Indianie Uros, po dziś zamieszkujący pływające trzcinowe wyspy na jeziorze Titicaca.
encoded: W tym artykule: Cywilizacja Tiahuanaco, inaczej Tiwanaku Rozwój kultury Tiahuanaco Rolnictwo Tiwanaku Jak wygląda Brama Słońca Tiahuanaco? Kiedy powstała Brama Słońca? Jezioro Titicaca ma ponad osiem tysięcy metrów kilometrów kwadratowych powierzchni i leży na wysokości niemal czterech tysięcy metrów nad poziomem morza. Okolice tego akwenu z jego licznymi wyspami stały się miejscem narodzin i upadku kilku kultur. W tym tej, która pozostawiła nam Bramę Słońca – ogromny monolit, będący symbolem Tiahuanaco. Cywilizacja Tiahuanaco, inaczej Tiwanaku Setki lat przed południowoamerykańskim imperium Inków, na terenach dzisiejszej Boliwii, północnego Chile i południowego Peru, rozwijała się inna cywilizacja. Państwo Tiahuanaco (nazwa z języka keczua) lub Tiwanaku (w języku ajmara) istniało od około 550 do 950 r. n.e. Było jedną z trzech głównych potęg pierwszego tysiąclecia w Andach. Pozostałymi dwoma regionalnymi mocarstwami w tym czasie były Wari i Moche, które kontrolowały terytorium na północ od Tiwanaku w dzisiejszym Peru. Dłużej, bo niemal tysiąc lat, rozwijała się cywilizacja Tiwanaku. Badania archeologiczne datują jej narodziny na III wiek naszej ery, a upadek na wiek XII. Chociaż centrum kultury Tiahuanaco znajdowało się w regionie jeziora Titicaca w dzisiejszym południowym Peru i zachodniej Boliwii, to wpływy kulturowe rozprzestrzeniły się na Boliwię oraz części Chile i Argentyny. Rozwój kultury Tiahuanaco Centralne miasto Tiwanaku w szczytowym momencie zamieszkiwało nawet 40 tysięcy mieszkańców. Głównie rolników, pasterzy lam, rybaków i rzemieślników. W ceremonialnej części osady znajdowała się wielopoziomowa piramida zwana Akapana oraz kompleks świątynny (Kalasasaya). Niektórzy są przekonani, że to jedno ze starożytnych miast, które mieli odwiedzić kosmici. Religia była ważną częścią cywilizacji. W wodach jeziora Titicaca odnaleziono cenne artefakty Tiahuanaco, w tym złote medaliony i kamienne rzeźby. Ikonografia religijna i lokalizacja obiektów sugerują, że ważn…

nim-inkowie-stworzyli-imperium-swoj-slad-w-andach-odcisneli-tiahuanaco-z-czego-byli-znani-fot-giovanni-mereghetti-education-images-universal-images-group-via-getty-images-2d81871.jpg
width: 1024
height: 683

Skanowanie laserowe ujawniło ruiny fortecy sprzed ponad 1500 lat. Znajdowała się w hiszpańskim lesie
type: item
date: 2023-02-14T10:19:34.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: celtowie
subject: Edukacja
subject: forteca
subject: hiszpania
subject: ruiny
subject: twierdza
description: Dotychczas naukowcy sądzili, że w jednym z hiszpańskich lasów znajduje się pozostałość po grodzie z epoki żelaza. Najnowsze badania metodą LIDAR wykazały, że w rzeczywistości były to ruiny średniowiecznej fortecy z V wieku.
encoded: W tym artykule: Archeolodzy odnaleźli ruiny średniowiecznej fortecy w Hiszpanii Fortyfikację prawdopodobnie zbudowali Wizygoci na pozostałościach celtyckiego grotu Odkrycie może rzucić światło na migracje ludów celtyckich Lidar to niezwykle skuteczna metoda badawcza, która służy do różnego rodzaju pomiarów. Wykorzystuje się ją m.in. w meteorologii i geologii. Za pomocą specjalnego czujnika urządzenie jest w stanie zmierzyć odległość od celu poprzez oświetlanie go światłem laserowym. Mówiąc w uproszczeniu, lidar jest połączeniem lasera z teleskopem, który potrafi wykryć rzeczy niewidoczne gołym okiem. Właśnie dlatego metoda ta znalazła swoje zastosowanie również w archeologii. Archeolodzy odnaleźli ruiny średniowiecznej fortecy w Hiszpanii To właśnie z wykorzystaniem lidaru naukowcom udało się dokładnie zbadać obszar w Gwatemali, na którym kilka tysięcy lat temu rozwijała się potężna cywilizacja Majów. Skaning laserowy ujawnił również system kanałów w pobliżu Machu Picchu oraz 478 starożytnych miejsc ceremonialnych w Meksyku. Archeolodzy odkryli przełomowe fakty dotyczące życia starożytnego plemienia Brytów Icenowie byli plemieniem Brytów z epoki żelaza, którzy zamieszkiwali obszary wschodniej Anglii. W historii zasłynęli heroicznym powstaniem przeciwko Cesarstwu Rzymskiemu, które w 43 roku n.e.... Kilka lat temu szwedzki archeolog odkrył miejsce pochówku legendarnego wodza wikingów. Okazało się, że jego grobowiec znajdował się niedaleko wyspy Wolin, co potwierdził po kilku latach lidar. O nieocenionych zaletach lasera przekonali się ostatnio hiszpańscy naukowcy. Grupa archeologów prowadziła poszukiwania pozostałości grodu z epoki żelaza, który miał znajdować się w lesie w północno-zachodniej Hiszpanii. Wyniki pomiarów wykazały, że w miejscu grodziska wybudowano dużych rozmiarów fortecę, którą otaczał mur obronny o długości ok. 1,2 km. Naukowcy twierdzą, że twierdzę wybudowano w V wieku n.e., w miejscu starożytnej celtyckiej osady. Autorzy nazwali ją Castro Valente. …

forteca-e34977a.webp
width: 970
height: 546

Najstarsze miasto świata. Qaramel w Syrii mogło powstać nawet 14 tys. lat temu
type: item
date: 2022-09-19T11:36:00.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: Edukacja
subject: Kultura
subject: ruiny
subject: syria
subject: Travel
subject: wieża
subject: wykopaliska
description: Mieszkańcy osiedla Qaramel nigdy nie splamili się pracą na roli czy hodowlą. Mimo to stworzyli kulturę dalece przewyższającą zdobycze współczesnych im rolników i pasterzy. Najstarsze miasto świata odkryła polsko-syryjska ekspedycja archeologiczna.
encoded: W tym artykule: Najstarsze miasto świata Qaramel – miasto budowniczych Jak wyglądało życie w Qaramel? W co wierzyli mieszkańcy Qaramel? Sukces polskiej archeologii Jaką sztukę rozwijali mieszkańcy Qaramel? Najstarsze miasto świata Qaramel leży na terenie dzisiejszej Syrii, w miejscu przecinania się najdawniejszych szlaków komunikacyjnych. Dowody zebrane przez polskich archeologów potwierdzają nieprzerwane zasiedlenie tego miejsca od co najmniej 12 tys. lat p.n.e. Qaramel składało się z wydzielonych okręgów, z których każdy należał prawdopodobnie do jednej grupy rodzinnej. Serce każdej z takich rodowych „dzielnic” stanowiła wieża. Wokół niej stawiano domy wraz z zapleczem gospodarczym. Domostwa qaramelczyków, budowane z kamienia i mady, trudno nazwać prymitywnymi. Były obszerne, dwuizbowe, z paleniskiem i wewnętrznymi ściankami działowymi. Najstarsze miasto świata – Znamy również inne osady z podobnego okresu. Są to m.in. osady kultury Jomon w Japonii, a także kilkanaście osad z terenów Chin Środkowych. Wspólnie zalicza się je do najstarszych świadectw zorganizowanego bytowania Homo sapiens. Żadna z nich nie może się jednak pochwalić tak spektakularnymi przejawami wysokiej kultury jak to, co znaleźliśmy w Syrii – mówi prof. Ryszard F. Mazurowski z Uniwersytetu Warszawskiego. Naukowiec prowadzi badania wykopaliskowe na stanowisku archeologicznym w Qaramel z ramienia Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego. – Największe skupisko domów z japońskiej kultury Jomon liczyło zaledwie 14 prymitywnych, jednoizbowych półziemianek – dodaje prof. Mazurowski. W Azji, Ameryce Północnej, Ameryce Środkowej i Ameryce Południowej początki osadnictwa tego typu (co nie znaczy, że równie okazałego) są znacznie późniejsze. Pochodzą dopiero z końca VIII tysiąclecia p.n.e., a więc ok. 3 tys. lat po Qaramel. W Europie (Tesalia i Argolid w Grecji, strefa nadczarnomorska) najstarsze osady neolitu przedceramicznego są datowane na VII tysiąclecie p.n.e. Odkryto fragment …

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/47da1b84a865d307d26d5a638b779d2dd9a95dfe-d746879.jpeg
width: 756
height: 534

Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce: ruiny zamków, opustoszałe szpitale, pustostany i mroczne lasy, w których straszy
type: item
date: 2022-05-04T10:39:09.000Z
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: ciekawostki
subject: Go Poland
subject: podróże po polsce
subject: polska
subject: ruiny
subject: Travel
subject: zamki w Polsce
description: Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce, czyli jakie? Nad Wisłą znajdziemy wiele ruin zamków, opustoszałych szpitali, a nawet komisariatów, które od lat skrywają mroczne tajemnice i cieszą się sporym zainteresowaniem, szczególnie w okresie Halloween. Oto 10 z nich.
encoded: W tym artykule: Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce: Ruiny zamku w Ogrodzieńcu Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce: Łysa Góra Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce: Las w Witkowicach Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce: Diablak Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce: Komisariat w Konstancinie-Jeziornie Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce: Dom na ulicy Kosocickiej w Krakowie Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce: Zamek w Niedzicy Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce: Szpital psychiatryczny w Owińskach Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce: Skała Czarownic w Beskidzie Małym Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce: Kamienica na ulicy Wilczej w Warszawie Filmy o nawiedzonych domach Strach ma wielkie oczy – mawiają nasze mamy i babcie. Fakt, to co z reguły wydaje nam się groźne i niebezpieczne, w rzeczywistości bywa mniej wyolbrzymione. Na mapie Polski znajdziemy jednak kilka miejsc, w których strach naprawdę ma wielkie oczy. Mowa tu o opustoszałych zamkach, szpitalach, domach, a także mrocznych lasach czy górskich szczytach, które na samą myśl wywołują gęsią skórkę. Przeważnie łączy je tragiczna lub tajemnicza historia, zawsze związana z ludzkim cierpieniem. Zapraszamy na wycieczkę mrocznymi miejscami w Polsce. Nawiedzone miasta w USA. Atrakcje tylko dla odważnych Krwawe potyczki, mroczne praktyki, przerażające cmentarze i nie tylko – zapraszamy na spacer po ciemnej stronie Ameryki. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/7f98f20fe68003d6414873e5c510b0cd60ebe4f3-02d5d02.jpeg" width="938" height="606" alt="Historia tych miejsc sprawia, że w świadomości wielu pozostały zawieszone między życiem a śmiercią (fot. Getty Images)" title="Historia tych miejsc sprawia, że w świadomości wielu pozostały zawieszone między życiem a śmiercią (fot. Getty Images)" /> Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce: Ruiny zamku w Ogrodzieńcu Ranking na „najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce” otwiera Zamek Ogrodzieniec. To jedna z …

nawiedzone-miejsca-w-polsce-na-zdjeciu-opuszczony-szpital-psychiatryczny-w-owinskach-stan-na-rok-2008-fot-wikimedia-rzuwig-cc-by-3-0-20e0a86.jpeg
width: 2048
height: 1152

Zobacz, jak natura odzyskuje to, co zabrał jej człowiek. Opuszczone miejsca na zdjęciach
type: item
date: 2021-01-11T11:01:39.000Z
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: fotografia
subject: ruiny
subject: Technologia
subject: Travel
subject: zabytki
description: Pokryta chwastami szklarnia z kutego żelaza, obok zabitego deskami zamku w Belgii, może zatrzymać na chwilę nielicznych zwiedzających. Ale francuski fotograf Jonathan „Jonk” Jimenez właśnie w takich miejscach – przez lata opuszczonych i zdziczałych – poszukuje prawdziwego piękna. Odwiedził już ponad 700 zapomnianych miejsc.
encoded: – To zardzewiały budynek z wybitymi oknami, ale wciąż jest piękny. Lubię znajdować piękno tam, gdzie myśli się, że nie można go znaleźć – wyjaśnia Jimenez. Po podróży do ponad 700 opuszczonych miejsc w 33 krajach na czterech kontynentach, Jimenez opublikował swoje zdjęcia w książce Naturalia: Reclaimed by Nature. ZOBACZ GALERIĘ >>> Swoją pracę Jimenez zaczął od dokumentowania pracy artystów graffiti w Barcelonie, którzy wykorzystywali opuszczone punkty miasta jako swoje płótno. Sam także próbował swoich sił jako artysta uliczny, stąd pseudonim. Po powrocie do rodzinnego Paryża, Jimenez zaczął odkrywać zapomniane zakamarki miejskiego świata, wspinając się po dachach, przedzierając przez tunele metra i spędzając dni pod ziemią w miejskich katakumbach. Teraz skupia się na odkrywaniu takich tajemniczych miejsc poza miastem. Dla tych, którzy chcieliby odwiedzić takie opuszczone miejsca samodzielnie, Jimenez ma radę, aby dobrze się zastanowili. Do wielu z nich można dotrzeć tylko przy odrobinie ryzyka, ale inne wymagają prawdziwego wtargnięcia. Kiedy Jimenez odwiedzał browar na północy Francji, wywęszył go pies, a jego ujadanie zaalarmowało ochronę. Ta z kolei wezwała policję. – Jest to wykroczenie w tym sensie, że większość miejsc jest własnością prywatną, ale jest to wtargnięcie bez włamania się lub zmuszania do czegokolwiek. W 99 proc. przypadków inni zdają sobie sprawę z tego, że jesteśmy tylko fotografami i nas odsyłają. Ten [strażnik] musiał mieć zły dzień – opowiada o tym incydencie Jimenez. Kontynuując swoje dążenie do zobaczenia niewidocznego, Jimenez sfotografował najróżniejsze miejsca: od zapomnianej radzieckiej bazy wojskowej na Białorusi, po zarośnięty zamek w Chorwacji. Zamiast badać historię tych miejsc, prace Jimeneza rejestrują konkretny moment upływającego czasu. Rozkładające się budynki przypominają nam o nieuniknionym procesie historii. W końcu dziki świat odzyskuje to, co kiedyś nazywał swoim. – Niektórzy ludzie widzą w tym coś bardzo mrocznego, na pr…

naturalia-reclaimed-by-nature4-14903b7.png
width: 1114
height: 736

Czy ruiny mogą być piękne? TAK! Przekonasz się, oglądając te niezwykłe zdjęcia z Hawany [GALERIA]
type: item
date: 2019-08-07T06:40:48.000Z
creator: redakcja
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: budynki
subject: hawana
subject: ruiny
subject: Travel
subject: zdjęcia
description: Michael Eastman udowadnia, że zdjęcia architektury nie muszą być nudne, i zabiera nas w fotograficzną podróż po Hawanie w poszukiwaniu minionego piękna.
encoded: Ślady minionego piękna Wyobraź sobie, że spacerujesz jedną z uliczek magicznej Hawany. Zaglądasz przez przybrudzoną szybę starej kamienicy. Ze ściany odpada tynk, pod sufitem wisi nadłamana sztukateria, która ma przypominać dawny blask. Masz wrażenie, że ktoś opuszczał to miejsce zbyt pospiesznie. Chciałbyś wejść. Swoją ciekawość postanowił zaspokoić Michael Eastman. Do środka wszedł z aparatem fotograficznym na szyi. To, co zobaczył przerosło jego oczekiwania. -Takiej scenografii nie da się chyba podrobić. Łatwiej podrabiać dolary – pisze o pracach Eastmana jeden z internautów. Podróż w czasie Hawana to zresztą bardzo fotogeniczne miejsce. Eklektyzm, bieda, elegancja - wszystko to decyduje o jego niebywałym uroku. Hawana jakby zatrzymała się w czasie. - W ciągu kilkunastu lat, od czasu mojej pierwszej wizyty na Kubie, niewiele zmieniło się na lepsze. Wydaje się, że podjęto próby rewitalizacji budynków, z marnym jednak skutkiem ze względu na brak funduszy – opowiada fotograf. - Poprawił się natomiast system transportu, na ulicach pojawiły się nowoczesne autobusy. Nie zmienili się – na szczęście – ludzie. Wciąż są wspaniali, jak wtedy, kiedy po raz pierwszy przybyłem tu w grudniu 1999 r. Niektóre, znane z jego fotografii, miejsca, zniknęły z architektonicznej mapy miasta. Mistrz kadru Eastman udowadnia, że zdjęcia architektury mogą wzruszać. Oglądającym jego zdjęcia udziela się dekadentyzm - fotografuje przecież ślady minionego piękna, obrócone w ruinę dzieła sztuki. Od czterech dekad penetruje zakamarki takich miast, jak Hawana, Paryż, Rzym czy Nowy Orlean. Dokumentuje głównie elewacje budynków i ich wnętrza. To architektura gra pierwsze skrzypce na jego zdjęciach. Brzmi nudno? Nic podobnego. Fotograf ma niezwykłą umiejętność wydobywania duszy z kształtów i faktur. Kolory postrzega okiem malarza. Tylko on, fotografując budynki, potrafi snuć tajemnicze opowieści. Choć jest samoukiem, zyskał miano jednego z czołowych fotografów w swojej dziedzinie. Jego zdjęcia pojawi…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/e3f7165a6dde1b0ce744abeeed99929bedd9ccd3-b18e7f3.png
width: 3400
height: 1734

Koniec świata: wybuch w Czarnobylu
type: item
date: 2018-05-04T08:00:00.000Z
creator: Andrzej Łomanowski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: czarnobyl
subject: dniepr
subject: elektrownia
subject: katastrofy
subject: kijów
subject: podróże
subject: promieniowanie
subject: reportaże
subject: ruiny
subject: ukraina
subject: wybuch
subject: wyprawy
description: 26 kwietnia 1986 miała miejsce największa katastrofa w dziejach elektrowni jądrowych. To wydarzenie do dziś rozpala wyobraźnię.
encoded: Czarnobylska Strefa to według miesięcznika Forbes „najbardziej egzotyczne miejsce turystyczne na Ziemi”. Bardziej egzotyczne niż Antarktyda, Wyspy Galapagos czy nawet stolica Korei Północnej Pjongjang. Ale egzotyka ma swoją cenę, nawet tuż obok ukraińskiej stolicy. W prostej linii to tylko 60 km od rozświetlonego i rozbawionego, trzymilionowego Kijowa. W praktyce półtorej godziny jazdy powiatowymi drogami. Strefa to jedno z najbardziej tajemniczych i niebezpiecznych miejsc na ziemi. Tajemniczych, gdyż nikt tak naprawdę nie wie, czym grozi. Tego niebezpieczeństwa nie widać, nie można złapać ani odepchnąć. Czarnobylska Strefa to ponad 2 tys. km2, z których ponad połowę przed katastrofą porastały gęste lasy ukraińskiego Polesia. Mniejszą część stanowiły pola uprawne, jeszcze teraz dające się odróżnić w krajobrazie. Całość położona w jednym z najbardziej malowniczych rejonów naszej części Europy: na wschodnim końcu poleskich bagien, u ujścia Prypeci do Dniepru. Kilkadziesiąt kilometrów dalej na południe, w dół Dniepru, wpada do niego jeszcze jedna rzeka, Desna. A pomiędzy ujściami Prypeci i Desny znajduje się ogromny sztuczny zbiornik wodny, powstały w połowie lat 60. przez przegrodzenie Dniepru zaporą Kijowskiej Elektrowni Wodnej. Gigantyczny obszar rekreacyjny. Z jednym nieprzyjemnym zastrzeżeniem. Zapora zagradzała i zagradza drogę radioaktywnym zanieczyszczeniom, które dostały się do Prypeci w okolicy Czarnobyla i spływają rzeką w dół, do Dniepru. Co prawda na zaporze nie odnotowano zwiększonego promieniowania, ale na przykład i łowienie, i spożywanie ryb ze Zbiornika jest w Kijowie surowo zabronione. Droga do samej Strefy prowadzi na północ od Kijowa, przez „obołońską dzielnicę” miasta. Widoki nie są zbyt zachęcające, to przemysłowa dzielnica. Ale tutaj znajduje się znany i w Polsce browar Obołoń zbudowany pod koniec lat 70. Przed olimpiadą 1980 r. władze ZSRR doszły do wniosku, że „ojczyzna proletariatu” potrzebuje piwa europejskiej jakości. Ponoć zaproszono czesk…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/901e56a9611c76c49098fa945eeb94fdedc9c1f5-705764c.jpeg
width: 1950
height: 1905

Kto je zbudował i dlaczego? W kamiennym kręgu Zimbabwe
type: item
date: 2018-03-29T12:55:01.000Z
creator: Elżbieta Dzikowska
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: afryka
subject: architektura
subject: elżbieta dzikowska
subject: ruiny
subject: zabytki
description: Wielkie Zimbabwe to najpotężniejsze po piramidach budowle w Afryce. Ich powstanie biali przypisywali Fenicjanom, Żydom lub Egipcjanom – tak trudno było im uwierzyć, że postawili je Afrykanie.
encoded: Pokonywaliśmy z przyjaciółmi wyboiste drogi zielonej afrykańskiej wyżyny, dyskutując, co zrobimy, gdy zabraknie nam paliwa, bo większość stacji benzynowych była nieczynna. Byliśmy już jakieś 30 km od Fortu Wiktoria, gdy zza kęp drzew wyłoniło się wzgórze, a na nim i u jego stóp ruiny ogromnych, otoczonych owalnymi murami budowli. Przed nami otwierał się widok na 40-hektarowe Wielkie Zimbabwe. O miejscu tym, położonym na skraju płaskowyżu Maszona, w dorzeczu rzeki Runde, dowiedziałam się w 1961 r., kiedy Państwowy Instytut Wydawniczy opublikował książkę Basila Davidsona Stara Afryka na nowo odkryta, i od razu zapragnęłam tam pojechać. Wtedy jeszcze leżało w Rodezji, kolonii angielskiej, która w 1980 r. stała się niepodległym Zimbabwe. Prezydentem kraju od 1987 r. jest Robert Mugabe, bohater narodowy z czasów walki z kolonializmem, dziś pogrążający swój kraj w ruinie gospodarczej i izolacji politycznej. Moje marzenie w końcu się spełniło. Gdy z oddali zobaczyłam te niesamowite ruiny, pierzchły wszystkie obawy o brak paliwa i inne przeszkody. Nietrudno było zrozumieć, dlaczego niemiecki geolog Carl Mauch przybywając tu w 1871 r., stwierdził, że w tych tajemniczych murach odkrył mityczny Ofir. To stąd królowa Saba w X w. p.n.e. miała przywieźć królowi Salomonowi złoto, kość słoniową, drogie kamienie i korzenie. Jedynym Europejczykiem, który trafił tu przed Mauchem (w 1868 r.), był niemiecki myśliwy Adam Renders. W legendzie o krainie Ofiru – jak to w wielu legendach – tkwi ziarno prawdy. Miasto leżało na skraju obszarów złotodajnych, przy dużym szlaku handlowym między interiorem a wybrzeżem. Wszystko wskazuje na to, że rozwinęło się dzięki intensywnemu handlowi, hodowli zwierząt oraz rolnictwu, któremu sprzyjał panujący tu dość łagodny klimat. Do osady przybywali kupcy z obrotnego ludu Swahili wymieniający chińską porcelanę, indyjskie paciorki i arabskie tkaniny na skarby Zimbabwe. Wielkie Zimbabwe zbudowali przodkowie dzisiejszego ludu Szona, należącego do językowej gr…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/0544762be1574c8c5066ac594f4e3cb68e451a1f-48810b9.jpeg
width: 640
height: 419

Gdzie diabły harcują
type: item
date: 2009-03-22T18:11:38.000Z
creator: Agnieszka Budo
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: jura
subject: parki krajobrazowe
subject: ruiny
subject: szlak orlich gniazd
subject: zamki
subject: zamki w Polsce
description: Na wapiennych ostańcach Jury tkwią ruiny dawnych warowni.
encoded: Skojarzenie z orlimi gniazdami wydaje się oczywiste. Jest ich tu kilkadziesiąt i tworzą osobliwą linię obronną. Związane są z nimi liczne legendy, podania i opowieści o tajemniczych zjawach, groźnych rozbójnikach, błąkających się rycerzach, damach w bieli. Ale przede wszystkim z tym, co potrafi czasem rozbudzić niezdrową gorączkę: nieprzebranych skarbach ukrytych w lochach i jaskiniach. Przekazywane przez wieki z ust do ust, ulegały ciągłym modyfikacjom – przeinaczane, dopełniane i urozmaicane nowymi wątkami. Wszystko zaczęło się za czasów króla Kazimierza Wielkiego, który dążył do ufortyfikowania granic państwa polskiego i zabezpieczenia ich mocnymi, warownymi zamkami. Jednym z takich właśnie pasów obronnych były warownie szlaku Orlich Gniazd. Na południe od Częstochowy stoi zamek Olsztyn. W XII w. na jego szczycie wzniesiono kamienną wieżę na planie koła. Zachowała się ona do dnia dzisiejszego i stercząc wśród ruin, widoczna jest z daleka. Dwa wieki później Kazimierz Wielki rozbudował zamek, tworząc największe „orle gniazdo” w linii warowni broniących granic Polski od strony Śląska, który znajdował się wówczas pod protektoratem Czech. Była to forteca otoczona murem grubości dwóch metrów. Jej budowniczowie wykorzystali obronne walory wzgórza, a także okolicznych skał i grot. Dzięki temu na terenie całego obiektu powstał rozległy labirynt, z wykutymi w skale przejściami, korytarzami i wykuszami. Jak głosi legenda, w lochach tych zgubiła się młodziutka żona starosty Albrechta i do dziś ukazuje się jako dama w bieli tym, którzy zabawią w ruinach dłużej, niż należy. Nie jest ona jedyną zjawą krążącą w tym miejscu. Podobno na koronie muru pojawia się duch starosty Maćka Borkowica. Stanął on na czele wielkopolskiej konfederacji sprzeciwiającej się królowi i został skazany na śmierć głodową. Wyrok wykonano, zamurowując nieszczęśnika w lochu. Od czasu do czasu można też usłyszeć płacz dziecka i jego niańki. To ponoć zawodzi syn Kacpra Karlińskiego, dowódcy załogi broniącej…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/ac01ff533c35188d42edc81e128e2baac5e61ed9-700083a.jpeg
width: 500
height: 360