National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-03-07T10:34:07.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Skala Richtera odeszła do historii. Naukowcy zastąpili ją dokładniejszą metodą
items: Afryka wciąż „ucieka” Azji, chociaż proces ten miał się zatrzymać miliony lat temu. Co przegapiliśmy?
items: Tajemnicze ruchy we wnętrzu Ziemi. Wywołały olbrzymią anomalię grawitacyjną
items: Dlaczego trzęsienie ziemi na Kamczatce nastąpiło właśnie teraz, a tsunami było mniejsze, niż oczekiwano? Hipotezy sejsmologów
items: Co wywołuje trzęsienie ziemi? Czy można przewidzieć jego występowanie?
items: Topniejące lodowce a wulkany. Zaskakujące skutki zmian klimatu
items: Zatopione światy pod Pacyfikiem? Naukowcy wytropili niespodziankę we wnętrzu Ziemi
items: Ognisty pierścień Pacyfiku jest obszarem o silnej aktywności sejsmicznej i wulkanicznej. Efektem są katastrofy
items: W Polsce zarejestrowano trzęsienie ziemi. Miasta w centrum kraju odczuły je najbardziej
items: Co to znaczy „sejsmologia” i czym zajmują się sejsmolodzy? Trzęsienia ziemi pod lupą naukowców
items: Trzęsienia Marsa. Lądownik NASA przesłał dane o pięciokrotnie silniejszych wstrząsach niż znane dotąd
items: Rodzaje wulkanów – jak się je dzieli ze względu na aktywność i budowę?
items: Jak powstaje wulkan? Najważniejsze etapy i procesy
items: Superwulkany - jak powstają i jakie są znane superwulkany?
items: Trzęsienie ziemi, które trwało latami. Naukowcy wiedzą już, co było przyczyną
items: Dom na huśtawce: budynki odporne na trzęsienia ziemi

Skala Richtera odeszła do historii. Naukowcy zastąpili ją dokładniejszą metodą
type: item
date: 2026-03-07T10:33:56.000Z
creator: Artur Białek
subject: Nauka
subject: fizyka
subject: geologia
subject: ruchy sejsmiczne
subject: trzęsienie ziemi
description: Skala Richtera to bez wątpienia najsłynniejsza miara geofizyczna. Warto jednak podkreślić, że w swojej pierwotnej formie jest w zasadzie martwa od dziesięcioleci. Współczesna nauka odeszła od oryginalnej metody Richtera i Gutenberga, zastępując ją bardziej wyrafinowaną fizyką momentu sejsmicznego. Jednak nazwisko ekscentrycznego fizyka przetrwało jako synonim trzęsienia ziemi.
encoded: Spis treści: Skala Richtera to nieistniejące pojęcie Wykres Richtera Skutki trzęsień ziemi Zmierzch skali Richtera Najsilniejsze trzęsienia ziemi w nowożytnej historii Kiedy ziemia zaczyna drżeć, a budynki kołyszą się niczym targane wiatrem drzewa, pojawia się pytanie: „Ile w skali Richtera?”. Ta jedna wartość, najczęściej mieszcząca się w przedziale od 1 do 9, stała się ostatecznym wyznacznikiem skali katastrofy. Zaczęło się od próby uporządkowania danych w laboratorium w Kalifornii, a skończyło na systemie, który monitoruje puls całej planety. Skala Richtera to nieistniejące pojęcie Gdy gdzieś na świecie zadrży ziemia, nagłówki gazet i portali internetowych „krzyczą” o sile wstrząsów, wyrażonej w skali Richtera. Czy to zwykłe przyzwyczajenie, czy raczej celowo używane uproszczenie? Trudno powiedzieć, jednak oczywiste jest, że używanie nazwiska sławnego sejsmologa w kontekście miary siły kataklizmu jest ewidentnym błędem – z dwóch powodów. Po pierwsze, Charles Richter nigdy nie nazwał swoim nazwiskiem skali, którą opracował wspólnie z Beno Gutenbergiem. Po drugie, oryginalna skala miała poważne ograniczenia, które dla nauki były niedopuszczalne. Z tego powodu od kilkudziesięciu lat nie jest stosowana. Przed opracowaniem magnitudy Zanim Richter nakreślił swoje słynne krzywe, świat polegał na skalach intensywności. Najczęściej stosowana była skala Mercalliego i jej późniejsze modyfikacje. Problem w tym, że nie mierzyły one trzęsienia ziemi jako zjawiska fizycznego u źródła, a jedynie jego skutki na powierzchni. Oznacza to, że wstrząsy, które nawiedzały obszary niezurbanizowane i niezamieszkane, właściwie były ignorowane. W tej sytuacji, nie można było zrozumieć zjawiska tektoniki płyt i dynamiki wnętrza Ziemi. Nauka potrzebowała miary bezwzględnej. Wykres Richtera W 1935 roku Charles Richter opublikował przełomową pracę, w której zdefiniował to, co dziś nazywamy „skalą Richtera”, a co naukowo określane jest mianem magnitudy lokalnej. Swoją metodę pomiarową oparł na k…

skala-richtera-425f938.jpg
width: 1600
height: 1200

Afryka wciąż „ucieka” Azji, chociaż proces ten miał się zatrzymać miliony lat temu. Co przegapiliśmy?
type: item
date: 2025-11-21T07:50:50.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: afryka
subject: azja
subject: geologia
subject: kontynenty
subject: morze czerwone
subject: ruchy sejsmiczne
description: Płyty tektoniczne afrykańska i arabska 28 milionów lat temu nie rozstąpiły się. Choć wiele wskazywało na to, że się rozstąpią. Nie nastąpiło oderwanie dawno związanych ze sobą lądów, a Afryka nie powędrowała na środek oceanu. I chociaż myśleliśmy, że ich rozstanie się zatrzymało, to nie mieliśmy racji: ono po prostu spowolniło. I trwa dalej.
encoded: Granica między Afryką a Azją od milionów lat pozostaje areną nieustających zmian geologicznych. Najbardziej interesującym regionem jest Zatoka Sueska, którą do tej pory uważano za przykład zatrzymanego riftingu. Najnowsze analizy pokazują jednak, że wciąż się rozszerza – my to po prostu przegapiliśmy. To rzuca nowe światło na przyszłość Ziemi. Zatoka Sueska do dziś się rozszerza, pogłębiając różnice między kontynentami Przez lata uważano, że Zatoka Sueska – łącząca Morze Śródziemne z Morzem Czerwonym – stanowiąca granicę pomiędzy Afryką a Azją jest przykładem tzw. nieudanego riftingu, który przestał ją rozszerzać około. 5 mln lat temu. Wyniki najnowszego badania opublikowanego w czasopiśmie „Geophysical Research Letters” przeczą jednak tej tezie: rifting, chociaż znacząco spowolniony, trwa nadal. Rozciąganie skorupy ziemskiej w tym miejscu postępuje w tempie ok. 0,5 mm rocznie. Kropla drąży skałę Chociaż może się wydawać, że pół milimetra to niewiele, ale w skali geologicznej ma to ogromne znacznie. To właśnie takie procesy odpowiadają za powstawanie nowych oceanów, prowadzą do trzęsień ziemi czy deformacji powierzchni kontynentów. Jak naukowcy odkryli, że Afryka jednak „ucieka”? Nie da się po prostu zbadać dna. Naukowcy musieli połączyć kilka niezależnych metod badawczych. Przede wszystkim konieczny był szczegółowy pomiar topografii i wysokości raf koralowych, który pozwolił stwierdzić, że są one obecnie wyniesione nawet 18 metrów nad zatokę, pomimo swojego powstania na poziomie morza podczas okresów cieplejszego klimatu. Przeanalizowano także przebieg rzek regionu i ich nietypowe profile – wykraczające poza naturalne kształtowanie przez erozję i wskazujące na wpływ ruchów tektonicznych. Kluczowe okazało się również rejestrowanie niewielkich, ale powtarzających się trzęsień ziemi w głębinach. To wszystko pozwoliło ustalić, że ruchy tektoniczne nadal trwają. Dlaczego Azja i Afryka oddalają się od siebie? Rozdzielanie się kontynentów to skutek złożonej gry sił wewnęt…

FABRIC-KOLAZ-32-22-ea9c7e6.jpg
width: 2700
height: 1800

Tajemnicze ruchy we wnętrzu Ziemi. Wywołały olbrzymią anomalię grawitacyjną
type: item
date: 2025-10-03T07:52:51.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: jądro ziemi
subject: odkrycia
subject: ruchy sejsmiczne
description: Tego zjawiska nikt z nas nie odczuł: pokazała je dopiero analiza danych. W 2007 roku grawitacja Ziemi uległa gwałtownym fluktuacjom na ogromnym obszarze. Naukowcy właśnie znaleźli rozwiązanie tej zagadki: kryje się ono głęboko we wnętrzu naszej planety.
encoded: W 2007 roku satelity krążące wokół Ziemi zarejestrowały zaskakujące zjawisko: nad wschodnim Atlantykiem pojawiła się olbrzymia anomalia grawitacyjna. Zjawisko obejmowało obszar wielkości kontynentu, po czym zupełnie zanikło. Dla ludzi było nieodczuwalne, odkryto je dopiero niedawno w danych z misji kosmicznej GRACE (Gravity Recovery and Climate Experiment), prowadzonej przez NASA i DLR w latach 2002–2017. Co zmierzyły satelity misji GRACE? GRACE składała się z dwóch satelitów, które mierzyły minimalne zmiany odległości między sobą spowodowane lokalnymi różnicami w sile grawitacji Ziemi. Mogły w ten sposób rejestrować zmiany masy na powierzchni planety – np. topnienie lodowców, podnoszenie poziomu mórz czy przesunięcia wód gruntowych. Zespół geofizyczki Charlotte Gaugne Gouranton z Université Paris Cité przypuszczał jednak, że satelity mogły uchwycić także procesy zachodzące w głębi Ziemi. I tak właśnie się stało. Analiza danych z lat 2006–2008 ujawniła niezwykły wzorzec: w styczniu 2007 roku nad Oceanem Atlantyckim pojawił się ogromny obszar o oscylującej grawitacji, rozciągający się na 7 tys. km. Zmiany grawitacji wskazywały nie na prosty ubytek czy przyrost masy, lecz na jej gwałtowne przemieszczenie. Co więcej, w tym samym czasie w tym samym rejonie zarejestrowano tzw. geomagnetic jerk – nagłą zmianę pola magnetycznego Ziemi związaną z głębokimi procesami w pobliżu jądra planety. Odrzucone hipotezy i zaskakujące wnioski Badacze rozważali kilka możliwości, m.in. przesunięcie wód oceanicznych lub gruntowych. Modele wykazały jednak, że ilość wody zdolna wywołać obserwowany efekt byłaby fizycznie niemożliwa. Uwaga naukowców skupiła się więc na tym, co się dzieje głęboko we wnętrzu Ziemi. Najbardziej prawdopodobnym wyjaśnieniem okazała się przemiana fazowa minerału dominującego w płaszczu Ziemi: bridgmanitu ((Mg,Fe)SiO₃). Na granicy jądra i płaszcza, w ekstremalnym ciśnieniu i temperaturze, jego struktura krystaliczna może przejść z formy perowskitowej w post-perowski…

earth-Gravity-Model-b42860d.png
width: 1920
height: 1047

Dlaczego trzęsienie ziemi na Kamczatce nastąpiło właśnie teraz, a tsunami było mniejsze, niż oczekiwano? Hipotezy sejsmologów
type: item
date: 2025-07-31T11:40:10.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Kierunki
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: Traveler
subject: kamczatka
subject: ruchy sejsmiczne
subject: trzęsienie ziemi
description: Trzęsienie ziemi z 29 lipca 2025 roku było jednym z najsilniejszych w historii, tymczasem wysokość fal tsunami i zniszczenia okazały się zaskakująco niewielkie. Naukowcy starają się zrozumieć, dlaczego.
encoded: Spis treści: Dlaczego tsunami było słabsze, niż się spodziewano? Silne trzęsienie dużo wcześniej od przewidywań Trzęsienie ziemi na Kamczatce z 29 lipca 2025 było jednym z najsilniejszych zarejestrowanych w historii. A jednak zarówno zniszczenia, jak i fale tsunami przez nie spowodowane okazały się mniejsze, niż oczekiwano. Trzęsienie o tej sile nie powinno też wystąpić w tak krótkim odstępie od tego z 1952 roku. Sejsmolodzy mają kilka hipotez, dlaczego tak się stało. Dlaczego tsunami było słabsze, niż się spodziewano? Formowanie się fal tsunami zależy bezpośrednio od ukształtowania dna morskiego. Nagle przesuwające się w czasie trzęsienia ziemi obszary dna morskiego powodują przemieszczenie się gigantycznych mas wody we wszystkich kierunkach, co skutkuje powstaniem fal tsunami. Ich dalsza wędrówka uzależniona jest od wielu czynników, m.in. interakcji z normalnymi falami wywołanymi wiatrem, pływami i ukształtowaniem dna morskiego oraz linii brzegowej. W porównaniu z niszczącymi trzęsieniami ziemi z lat 2007 na Sumatrze i 2011 w Japonii epicentrum na Kamczatce było zlokalizowane nieco głębiej – około 20,7 km pod powierzchnią dna morskiego. To zaowocowało mniej gwałtownym, mniej pionowym i bardziej rozproszonym przemieszczaniem się mas wody uniesionych przez ruchy tektoniczne. Poza tym – im dalej od centrum, tym bardziej energia fali słabnie, wytracając się podczas podróży po oceanie. Nie bez znaczenia jest też fakt, że Kamczatka to region słabo zaludniony, więc siłą rzeczy ucierpiało tam mniej ludzi i budynków. Silne trzęsienie dużo wcześniej od przewidywań Kamczatka to region częstych trzęsień ziemi, spowodowanych przez dwie ścierające się olbrzymie płyty tektoniczne: pacyficzną i północnoamerykańską. Zajmująca się monitoringiem trzęsień ziemi amerykańska instytucja United States Geological Survey (USGS) twierdzi, że podczas lipcowego zdarzenia jedna z płyt tektonicznych nagle podniosła się, ścierając się z drugą. Duży fragment skorupy ziemskiej znajdujący się nad a…

Zrzut-ekranu31-7-2025122210earthquake.usgs.gov-e052073.jpeg
width: 1202
height: 849

Co wywołuje trzęsienie ziemi? Czy można przewidzieć jego występowanie?
type: item
date: 2025-07-30T06:48:29.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Przyroda
subject: geologia
subject: ruchy sejsmiczne
subject: trzęsienie ziemi
subject: tsunami
description: Według definicji trzęsienie ziemi to gwałtowne rozładowanie naprężeń w skorupie ziemskiej połączone z ruchem warstw skalnych. Zwykle wywołane jest globalnymi ruchami płyt tektonicznych i wulkanizmem, choć coraz częstsze są trzęsienia ziemi wywołane działalnością człowieka. Trzęsienia ziemi są wyjątkowo nieprzewidywalne i mogą zabić ogromną liczbę ludzi w krótkim czasie.
encoded: Spis treści: Uwolniona energia Pierścień ognia Działalność człowieka Trzęsienia ziemi i tsunami Nieco ponad dwa lata temu, w lutym 2023 roku, w południowo-wschodniej Turcji oraz w Syrii, na granicy płyt tektonicznych anatolijskiej i arabskiej, doszło do trzęsienia ziemi, które pochłonęło niemal 60 tysięcy ofiar. A choć wydarzenie było gigantyczną katastrofą, którą pogłębiły jeszcze panująca wówczas zima oraz zniszczenia wojenne w Syrii, to niektóre trzęsienia ziemi potrafią pochłonąć nawet 250 tysięcy istnień. Uwolniona energia Przełom w rozumieniu zjawiska trzęsień ziemi przyniosła sejsmologia – nauka, która od początku XX wieku bada wszystkie aspekty trzęsień, ich przyczyny, przebieg i skutki. Dzięki sejsmologii wiemy, że trzęsienia ziemi powstają, gdy energia sprężysta zgromadzona w skorupie ziemskiej przez lata nagle uwalnia się podczas przemieszczenia skał wzdłuż uskoku. Uwalniająca się w ten sposób energia w około 20–30% rozchodzi się w postaci fal sejsmicznych. Część z tych fal dociera na powierzchnię Ziemi w postaci niszczących fal powierzchniowych. Pozostała część energii zamienia się w ciepło lub trwałe deformacje skał. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/56-sekund-ktore-wywrocily-domy-i-zycie-nepalczykow-do-gory-nogami-reportaz-z-nepalu-dotknietego-trzesieniem-a306d16.jpeg" width="1024" height="683" alt="56 sekund, które wywróciły domy i życie Nepalczyków do góry nogami. Reportaż z Nepalu dotkniętego trzęsieniem" title="56 sekund, które wywróciły domy i życie Nepalczyków do góry nogami. Reportaż z Nepalu dotkniętego trzęsieniem" /> Miejsce, w którym zapoczątkowane zostało uwalnianie energii zgromadzonej na linii uskoku nazywamy ogniskiem trzęsienia ziemi. Jest to punkt czysto teoretyczny, ponieważ faktycznie energia wstrząsu rozładowuje się zawsze na pewnej powierzchni uskoku. Bezpośrednio nad ogniskiem wstrząsu znajduje się tzw. epicentrum. Jest to punkt, gdzie fale sejsmiczne rozchodzące się z ogniska we wszystk…

trzesienie-ziemi-b620cf9.jpg
width: 1000
height: 750

Topniejące lodowce a wulkany. Zaskakujące skutki zmian klimatu
type: item
date: 2025-07-10T09:59:03.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Przyroda
subject: erupcja wulkanu
subject: ocieplenie klimatu
subject: pogoda
subject: ruchy sejsmiczne
subject: wulkany
description: Globalne ocieplenie może rozpalić nie tylko debatę o klimacie. W niektórych miejscach Ziemi topniejący lód dosłownie budzi wulkany do życia.
encoded: Spis treści: Zmiany klimatu a erupcje wulkanów Gdzie erupcje mogą być częstsze? Zmiany klimatu w różnym stopniu są już odczuwalne niemal na całej planecie. Jednym z najbardziej widocznych (i dotkliwych) skutków globalnego ocieplenia jest topnienie lodowców, co przyczynia się do podnoszenia poziomów mórz. Mniej oczywistą konsekwencją jest rosnące ryzyko erupcji wulkanicznych. Coraz więcej badań, w tym najnowsze opublikowane na łamach czasopisma „GSA Bulletin” wskazuje, że cofające się lodowce mogą przyczyniać się do wzrostu aktywności wulkanicznej. To dotyczy zarówno siły, jak i częstotliwości wybuchów. Zmiany klimatu a erupcje wulkanów Jak działa ta zależność? Można ją wytłumaczyć w logiczny sposób. Lodowce, zwłaszcza te grube i rozległe jak Patagoński Lądolód czy czapa lodowa Antarktydy Zachodniej, wywierają olbrzymi nacisk na skorupę ziemską. Ten ciężar stabilizuje podziemne zbiorniki magmy, tłumiąc potencjalne erupcje. Kiedy lód się topi, ta presja znika. W efekcie magma może łatwiej przemieszczać się ku powierzchni. Przykładem tego zjawiska może być położona na styku płyt tektonicznych Islandia. Kraj od kilku lat przechodzi fazę intensywnej aktywności wulkanicznej. Od końca 2023 roku półwysep Reykjanes doświadczył już ośmiu erupcji. Naukowcy wskazują, że podobna sekwencja zdarzeń mogła dziać się około 10 tysięcy lat temu, po ustąpieniu lodowców z końca epoki lodowcowej. Wówczas częstotliwość erupcji wzrosła nawet pięćdziesięciokrotnie. Autorzy najnowszego badania koncentrują się m.in. na kompleksie wulkanicznym Mocho-Choshuenco w południowym Chile. Datowanie argonowe skał wykazało, że do największego nagromadzenia magmy doszło w czasie maksymalnego zlodowacenia, a wzrost aktywności erupcyjnej nastąpił, gdy lądolód zaczął ustępować. Gdzie erupcje mogą być częstsze? Największe obawy naukowców budzi dziś jednak sytuacja na Antarktydzie. Pod Zachodnim Lądolodem Antarktycznym znajduje się ponad 100 aktywnych wulkanów. Wiele z nich jest ukrytych pod setkami metrów lod…

Erupcja-wulkanu-na-Islandii-ad87712.jpg
width: 6028
height: 4019

Zatopione światy pod Pacyfikiem? Naukowcy wytropili niespodziankę we wnętrzu Ziemi
type: item
date: 2025-01-08T14:08:00.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: ocean spokojny
subject: ruchy sejsmiczne
subject: trzęsienie ziemi
subject: ziemia
description: Wewnątrz Ziemi naukowcy natrafili na nietypowe strefy skał. Wyglądają jak pozostałości po starych płytach tektonicznych, które kiedyś zostały wypchnięte głęboko pod powierzchnię. Jedna znajduje się pod Pacyfikiem. Ich istnienie to potężna zagadka dla geofizyków.
encoded: Spis treści: Jak się bada budowę wewnętrzna Ziemi? Co naukowcy znaleźli we wnętrzu Ziemi? Nowa geofizyczna zagadka Podróż do wnętrza Ziemi to niezrealizowane marzenie ludzkości. Na razie jesteśmy dalecy od tego, by bezpośrednio badać skały znajdujące się pod naszymi stopami. Rekordowa dziura, jaką udało się wywiercić w skorupie Ziemi, liczy niewiele ponad 12 km. To odwiert kolski zlokalizowany w obwodzie murmańskim, na północy Rosji. Skorupa Ziemi – czyli jej najbardziej zewnętrzna część – ma różną grubość. Pod oceanami to zaledwie kilka kilometrów, pod potężnymi masywami górskimi (takimi jak Himalaje) nawet 80 km. Poniżej skorupy znajduje się druga warstwa naszej planety, tak zwany płaszcz. Wszelkie informacje, jakie mamy na jego temat, pochodzą z badań sejsmograficznych. Geofizycy z Politechniki Federalnej w Zurychu opracowali właśnie nowy model budowy dolnego płaszcza. I odkryli, że są w nim strefy, których istnienia nie przewiduje obowiązująca teoria tektoniki płyt. To skały, które mają niższą temperaturę i nieco inny skład od otoczenia. Jak się bada budowę wewnętrzna Ziemi? Kiedy dochodzi do trzęsienia ziemi, we wszystkich kierunkach od epicentrum rozchodzą się fale sejsmiczne. Prędkość, z jaką poruszają się przez warstwy skał, zależy od ich rodzaju. Ale też od samych skał: ich gęstości oraz wytrzymałości. Fale sejsmiczne są rejestrowane przez stacje rozmieszczone na całej planecie. Naukowcy dostają w ten sposób dane, dzięki którym mogą wyciągać wnioski na temat budowy i składu poszczególnych fragmentów Ziemi. Pozwala to między innymi określić, co się dzieje z płytami tektonicznymi, które w wyniku subdukcji zagłębiły się w płaszcz Ziemi. Płyty kontynentalne i oceaniczne znajdują się w ciągłym ruchu, choć jest to ruch bardzo, bardzo powolny. Mogą się od siebie oddalać, ocierać o siebie albo się do siebie zbliżać. W pewnych rejonach – zwanych strefami subdukcji – jedna płyta jest wpychana głęboko pod drugą. Strefy subdukcji znajdują się na granicach płyt litosfer…

strefywplaszczu-2f7154c.jpg
width: 1276
height: 721

Ognisty pierścień Pacyfiku jest obszarem o silnej aktywności sejsmicznej i wulkanicznej. Efektem są katastrofy
type: item
date: 2024-12-28T10:28:07.000Z
creator: Artur Białek
subject: Przyroda
subject: geografia
subject: ocean spokojny
subject: ruchy sejsmiczne
subject: wulkany
description: Ognisty pierścień Pacyfiku jest „odpowiedzialny” za większość zachodzących na naszej planecie katastrof naturalnych. Nie jest to specjalnie zaskakujące. W rozległej strefie, okalającej Ocean Spokojny, znajdują się 452 aktywne wulkany. Jaki jest przebieg ognistego pierścienia Pacyfiku? Dlaczego niszczycielskie erupcje i potężne wstrząsy są tam na porządku dziennym? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: Spis treści: Co to ognisty pierścień Pacyfiku? Zasięg ognistego pierścienia Pacyfiku Z czego wynika aktywność sejsmiczna i wulkaniczna ognistego pierścienia Pacyfiku? Wulkany w ognistym pierścieniu Pacyfiku Trzęsienia ziemi w ognistym pierścieniu Pacyfiku W Polsce czynne wulkany nie występują, a trzęsienia ziemi należy zaliczyć do zjawisk niezwykle rzadkich i o niewielkiej sile. Są jednak obszary, gdzie niszczycielskie wstrząsy i potężne erupcje są niemal codziennością. Do takich należy ognisty pierścień Pacyfiku. To właśnie tam odnotowuje się większość zachodzących na naszej planecie zjawisk sejsmicznych i wulkanicznych. Co to ognisty pierścień Pacyfiku? Mówiąc o ognistym pierścieniu Pacyfiku (pacyficznym pierścieniu ognia lub okołopacyficznym pasie sejsmicznym), na myśli trzeba mieć strefę często występujących trzęsień ziemi i erupcji wulkanicznych. Na ten obszar składają się rowy oceaniczne, łuki wyspowe i aktywne wulkany, tworzące umowny pierścień, okalający niemal cały Ocean Spokojny. To właśnie tam znajduje się większość czynnych wulkanów. Łącznie jest ich 452, a w obszarze ognistego pierścienia Pacyfiku dochodzi do ponad 80 proc. wszystkich trzęsień ziemi. Ognisty pierścień Pacyfiku nie jest ewenementem w dziejach Ziemi Należy podkreślić, że obszary o wysokiej aktywności wulkanicznej i sejsmicznej powstawały na naszej planecie na długo przed nastaniem naszej ery. Podobna strefa geotektoniczna ukształtowała się około 500 milionów lat temu, w kambrze. W tamtym czasie większość lądów tworzyło jeden superkontynent – Gondwanę. Wokół ogromnego obszaru, który obejmował współczesną Amerykę Południową, Afrykę, Australię, Nową Zelandię, Antarktydę, Madagaskar i południowe fragmenty Europy, powstał gigantyczny pas łuków wyspowych, basenów zaułkowych, rowów oceanicznych i wysp wulkanicznych. Właściwie należy tu mówić o dwóch strefach. Pierwsza przebiegała wzdłuż współczesnej Ameryki Południowej oraz północnej i zachodniej Afryki. Druga formowała się po przeciwległej stro…

pierscien-ognia-e8b0202.jpg
width: 1000
height: 625

W Polsce zarejestrowano trzęsienie ziemi. Miasta w centrum kraju odczuły je najbardziej
type: item
date: 2024-09-05T10:58:55.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Przyroda
subject: ruchy sejsmiczne
subject: trzęsienie ziemi
subject: ziemia
description: Trzęsienie ziemi nie jest częstym zjawiskiem w Polsce, co nie oznacza, że Polacy nigdy nie odczuwają ruchów sejsmicznych. Na początku września wnętrze naszej planety przypomniało o sobie mieszkańcom województwa łódzkiego. Dlaczego właśnie im?
encoded: Spis treści: Trzęsienie ziemi w okolicach Bełchatowa – co wiemy? Skąd się biorą trzęsienia ziemi? Gdzie trzęsienia ziemi są najczęstsze? Najsilniejsze trzęsienie ziemi w Polsce W nocy z 2 na 3 września między Łodzią a Radomskiem odnotowano wstrząsy sejsmiczne, które były wyczuwalne na powierzchni. Trzęsienie ziemi o magnitudzie 3,6 miało swoje epicentrum około 3 km na południowy wschód od Szczercowa. Głębokość wstrząsów wynosiła około 1000 metrów pod powierzchnią Ziemi. Trzęsienie ziemi w okolicach Bełchatowa – co wiemy? Europejsko-Śródziemnomorskie Centrum Sejsmologiczne poinformowało, że trzęsienie ziemi zanotowano dokładnie o godzinie 23:59:56. Według relacji lokalnych mediów wstrząs był na tyle silny, że mieszkańcy Bełchatowa oraz Radomska usłyszeli, jak przedmioty codziennego użytku zadrżały w domach. – Zasypiałem, wybudziło mnie bujanie łóżka – wspomina jeden z internautów. Mimo że wstrząs był odczuwalny, rzecznik wojewody łódzkiego zapewnił, że nie zgłoszono poważnych strat czy zniszczeń. Ekspert sejsmologii, prof. Piotr Czubla z Uniwersytetu Łódzkiego, uspokaja: „trzęsienie to było niegroźne”. Epicentrum wstrząsu znajdowało się w okolicach odkrywki w Chabielicach. To sugeruje, że wstrząsy mogły być wynikiem eksploatacji złóż węgla brunatnego w pobliskiej kopalni Bełchatów. Ten region, jak wyjaśnia prof. Czubla w rozmowie z PAP, jest interesujący geologicznie. Przebiega tam granica między Waryscyjską Platformą Europy Zachodniej a Wielką Platformą Wschodnio-Europejską, co sprawia, że czasami dochodzi do przemieszczania się płyt tektonicznych. Skąd się biorą trzęsienia ziemi? Trzęsienia ziemi wynikają z ruchu płyt tektonicznych, które tworzą powierzchnię Ziemi. Zjawisko to występuje, gdy naprężenia powstałe na styku tych płyt uwalniają się nagle, co prowadzi do przesunięcia skał i wywołania fal sejsmicznych. Najwięcej trzęsień ziemi odnotowuje się na granicach płyt, gdzie są one w stałym ruchu. Choć w Polsce tego typu zjawiska są rzadkie, w niektórych częściach…

Trzesienie-ziemi-w-Polsce-bd5731e.jpg
width: 1000
height: 665

Co to znaczy „sejsmologia” i czym zajmują się sejsmolodzy? Trzęsienia ziemi pod lupą naukowców
type: item
date: 2022-06-06T07:22:05.000Z
creator: Artur Białek
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: badania naukowe
subject: Edukacja
subject: geologia
subject: przyroda
subject: ruchy sejsmiczne
subject: trzęsienie ziemi
subject: ziemia
description: Otaczający nas świat skrywa wiele tajemnic. Naukowcy robią co mogą, by poznać wszystkie odpowiedzi na ziemskie zagadki, ale do ich rozwikłania potrzebna jest szeroka wiedza, nie tylko na temat powierzchni naszej planety, ale także tego, co znajduje się pod nią. Badaniem procesów zachodzących w skorupie ziemskiej zajmuje się sejsmologia.
encoded: W tym artykule: Co to znaczy sejsmologia? Czym zajmują się sejsmolodzy? Jakich narzędzi używają sejsmolodzy? Jaki jest cel prowadzonych badań? Gdzie rozchodzą się fale sejsmiczne? Trzęsienia ziemi należą do najbardziej niszczycielskich spektakli matki natury. W jednej chwili, potężne wstrząsy mogą obrócić w gruz nawet największe budynki i pochłonąć tysiące ludzkich istnień. Człowiek nie potrafi zapobiec tym zjawiskom, może jednak tworzyć nowe standardy budowlane, które zminimalizują ich skutki. To zadanie dla inżynierów budownictwa, jednak inżynieria sejsmiczna nie byłaby w stanie zaproponować bezpiecznych rozwiązań bez współpracy ekspertów budowlanych z sejsmologami. Nie można jednak ograniczać zakresu działań tej gałęzi nauki wyłącznie do badań trzęsień ziemi. Co to znaczy sejsmologia? Nazwa „sejsmologia” powstała przez połączenie dwóch greckich słów: seismós, czyli trzęsienie i logos – nauka. „Nauka o wstrząsach/trzęsieniach ziemi” stanowi dział geofizyki. To dziedzina badająca procesy i zjawiska geofizyczne, zachodzące we wszystkich ziemskich geosferach. Trzęsienia ziemi w Nowej Zelandii. Dlaczego najczęściej są „ciche”? Nowa Zelandia to jeden z najpiękniejszych, a zarazem najciekawszych geologicznie krajów na świecie. W ostatnim czasie naukowcy wzięli pod lupę „ciche” trzęsienia ziemi. Obszar badawczy sejsmologii jest skupiony na trzęsieniach ziemi i zjawiskach rozchodzenia fal sprężystych we wnętrzu naszej planety. Upraszczając, sejsmologia jest niczym innym, jak nauką o trzęsieniach ziemi i falach sejsmicznych. Czym zajmują się sejsmolodzy? Zadania wykonywane przez sejsmologów dotyczą przede wszystkim obserwacji i analizy zaburzeń w obszarze stanu równowagi we wnętrzu naszej planety. W ramach swojej pracy, sejsmolodzy badają mechanizmy i przebieg trzęsień ziemi, ale nie tylko. W zakresie ich kompetencji leży także: klasyfikacja wstrząsów sejsmicznych, określenie rozmieszczenia stref sejsmicznych (obszarów częstego występowania wstrząsów) na powierzchni Ziemi,…

co-to-znaczy-sejsmologia-i-czym-zajmuja-sie-sejsmolodzy-trzesienia-ziemi-pod-lupa-naukowcow-fot-adhitya-hendra-pacific-press-lightrocket-via-getty-images-27641c8.jpeg
width: 1024
height: 680

Trzęsienia Marsa. Lądownik NASA przesłał dane o pięciokrotnie silniejszych wstrząsach niż znane dotąd
type: item
date: 2022-04-28T07:41:22.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: geologia
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: mars
subject: misja na marsa
subject: ruchy sejsmiczne
subject: trzęsienie ziemi
subject: wulkany
description: Lądownik InSight zarejestrował dwa największe trzęsienia Marsa w historii obserwacji sejsmologicznych Czerwonej Planety. Jedno miało magnitudę 4,2, kolejne 4,1. Oba są pięć razy silniejsze niż jakiekolwiek wcześniej zarejestrowane trzęsienia marsjańskie. Na Ziemi takie wstrząsy uznane byłyby za słabe, lecz groźne.
encoded: W tym artykule: Trzęsienia Marsa – najsilniejsze i najdłuższe Trzęsienia Marsa – skąd się biorą? Trzęsienia Marsa – jak się je bada? Trzęsienia Marsa – co wynika z badań? Pierwsze z wymienionych trzęsień o magnitudzie 4,2 miało miejsce na Marsie 25 sierpnia 2021 roku. Nadano mu sygnaturę S0976a. Do kolejnego wstrząsu – S1000a o magnitudzie 4,1 – doszło 24 dni później. Oba miały miejsce w tzw. strefie cienia. To region, z którego fale sejsmiczne nie mogą podróżować bezpośrednio do sejsmometru lądownika InSight, ponieważ są silnie odchylane przez jądro planety. Po raz pierwszy sejsmograf InSight zarejestrował trzęsienie pochodzące z tak dużej odległości. Trzęsienia Marsa – najsilniejsze i najdłuższe Analizujący trzęsienia Marsa zespół naukowców z Uniwersytetu Bristolskiego w Wielkiej Brytanii ocenił je jako „naprawdę niezwykłe wydarzenia w marsjańskim katalogu sejsmicznym”. Ze względu na szeroki zakres częstotliwości, S1000a określono jako wstrząs wyraźnie wyróżniający się spośród trzęsień zarejestrowanych do tej pory. Jest to również najdłużej trwające zdarzenie sejsmiczne monitorowane do tej pory przez InSight. Trwało aż 94 minuty. To było największe trzęsienie ziemi w historii. Jego skutki odczuwalne były przez 1000 lat. Gdzie do niego doszło? Naukowcy odnaleźli dowody na największe trzęsienie ziemi, które spowodowało katastrofalne skutki dla ludzkości. Jego magnituda wynosiła 9,5. Badacze podkreślili również, że S0976a wygląda jak wiele zdarzeń zlokalizowanych w Cerberus Fossae. To obszar rozległych uskoków o głębokości ocenianej na około 50 km lub więcej. Ich zdaniem prawdopodobne jest, że to trzęsienie ma podobny, głęboki mechanizm źródłowy. Trzęsienia Marsa – skąd się biorą? Rejestrowane regularnie przez lądownik InSight trzęsienia Marsa są ostatnio tematem wielu analiz. Niedawno na łamach czasopisma naukowego „Nature Comunications” ukazał się artykuł sugerujący, że za zdarzenia sejsmiczne na naszej sąsiedniej planecie może odpowiadać aktywność wulkaniczna. Tak…

trzesienia-marsa-ladownik-nasa-przeslal-dane-o-pieciokrotnie-silniejszych-wstrzasach-niz-znane-dotad-fot-getty-images-1f00705.jpeg
width: 2206
height: 1359

Rodzaje wulkanów – jak się je dzieli ze względu na aktywność i budowę?
type: item
date: 2022-04-07T07:21:02.000Z
creator: Artur Białek
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: erupcja wulkanu
subject: geologia
subject: ruchy sejsmiczne
subject: Travel
subject: wulkany
subject: ziemia
description: Potocznie mianem wulkanu określa się formę terenu, która powstała w następstwie procesów wulkanicznych, zachodzących w głębi i na powierzchni Ziemi. Jakie rodzaje wulkanów rozróżniamy?
encoded: W tym artykule: Rodzaje wulkanów Rodzaje lawy Typy działalności wulkanicznej Nie można kojarzyć wulkanów wyłącznie z charakterystycznym stożkiem, bo te struktury geologiczne mogą przybierać różnorakie formy. W tym kontekście, należy przyjąć, że wulkan to po prostu miejsce na powierzchni Ziemi, z którego wydobywają się produkty wulkaniczne. Przyjrzyjmy się temu nieco bliżej. Zanim dokładnie omówimy poszczególne rodzaje wulkanów, warto w skrócie odpowiedzieć na ważne pytanie - jak powstaje wulkan? Ten proces można podzielić na dwa etapy, z których jeden zachodzi pod powierzchnią, a drugi - na powierzchni Ziemi. Mowa o plutonizmie, czyli zjawiskach związanych z powstawaniem, zastyganiem i przemieszczaniem magmy, oraz o wulkanizmie, czyli procesach, w wyniku których dochodzi do punktowego wydobywania się produktów wulkanicznych (ciekłych, stałych i gazowych). Najwyższy wulkan - rekordowe wysokości w Europie i na świecie Ile metrów mierzy najwyższy wulkan na świecie? Niektóre stożki są tak olbrzymie, że pod względem wysokości, zaczynają "deptać po piętach" najwyższym górskim szczytom. To właśnie magma (upłynnione skały), która przesuwa się ku górze i nie zastyga w szczelinach skalnych, rozpoczyna proces tworzenia charakterystycznych struktur. Dzieła dopełnia wydobywająca się na powierzchnię lawa. Jeżeli komora wulkaniczna (miejsce pod powierzchnią, w którym gromadzi się magma) jest bardzo duża, a eksplozja wynikająca ze znacznego nagromadzenia magmy - potężna, powstają superwulkany. Tak w skrócie wyglądają procesy powodujące zjawiska wulkaniczne. Jak to się ma do rodzajów wulkanów? Spieszymy z odpowiedzią. Rodzaje wulkanów Mówiąc o rodzajach wulkanów, pod uwagę należy brać nie tylko ich kształt, ale także rodzaj erupcji i aktywność. Najogólniejsza klasyfikacja ma związek z rodzajem lawy oraz erupcji i przewiduje podział wulkanów na: Wulkany we Włoszech - które z nich warto zobaczyć? Wulkany we Włoszech stanowią nie lada gratkę dla osób odwiedzających ten piękny kraj. Któ…

rodzaje-wulkanow-jak-sie-je-dzieli-ze-wzgledu-na-aktywnosc-i-budowe-fot-salvatore-allegra-anadolu-agency-via-getty-images-00d6e00.jpeg
width: 1024
height: 684

Jak powstaje wulkan? Najważniejsze etapy i procesy
type: item
date: 2022-04-05T07:21:03.000Z
creator: Artur Białek
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: erupcja wulkanu
subject: geologia
subject: przyroda
subject: ruchy sejsmiczne
subject: Travel
subject: wulkany
description: Mimo że stanowią stałe zagrożenie, wulkany niezmiennie fascynują i wprawiają w zachwyt, nie tylko geologów. Nic dziwnego. Jak powstaje wulkan? Przyjrzymy się temu procesowi nieco bliżej.
encoded: W tym artykule: Jak tworzą się wulkany? Elementy wulkanu Ciekawostki o wulkanach Jak powstaje wulkan? Mówimy tu o wrotach łączących powierzchnię z wnętrzem Ziemi, a ich wybuchy, mimo że często towarzyszą im tragiczne następstwa, mają w sobie pewien element tajemniczego piękna. Człowiekowi od zawsze towarzyszy zainteresowanie zjawiskami przyrodniczymi, a te najniebezpieczniejsze zwykle wzbudzają największą ciekawość. Jak tworzą się wulkany? Proces powstawania wulkanu można podzielić na dwa etapy. Pierwszy to plutonizm, a drugi - wulkanizm. Pod pojęciem plutonizmu należy rozumieć zjawiska związane z powstawaniem, ruchem i zastyganiem magmy, czyli lawy, która jeszcze nie wydostała się na powierzchnię. Procesy, o których mowa, zachodzą w obrębie skorupy ziemskiej i płaszcza ziemskiego (jego górnej części). Wskazane warstwy litosfery składają się ze skał, jednak w pewnych warunkach następuje ich upłynnienie. Może do tego dojść pod wpływem: lokalnego wzrostu temperatury i/lub zmiany ciśnienia, napływu fluidów wpływających na zmianę temperatury topnienia materiału skalnego, skoku stężenia pierwiastków promieniotwórczych, napływu ciepła z dolnych obszarów płaszcza ziemskiego. W następstwie tych czynników dochodzi do zmiany stanu skupienia skał na płynny. Powstaje magma, która następnie przesuwa się ku górze. Najczęściej dochodzi do jej zastygnięcia w szczelinach skalnych, w następstwie czego powstają formy skalne zwane intruzjami. Te tworzą coś w rodzaju zbiornika gromadzącego płynną magmę. W większości przypadków, ulega ona zastygnięciu i nie wydostaje się na powierzchnię. Zdarza się jednak, że intruzja tworzy ognisko magmowe, w którym znajduje się magma w stanie ciekłym. Wówczas, będzie wydostawała się na powierzchnię do momentu, aż zakrzepnie. Najwyższy wulkan - rekordowe wysokości w Europie i na świecie Ile metrów mierzy najwyższy wulkan na świecie? Niektóre stożki są tak olbrzymie, że pod względem wysokości, zaczynają "deptać po piętach" najwyższym górskim szczytom. Wy…

jak-powstaje-wulkan-najwazniejsze-etapy-i-procesy-fot-getty-images-c94989c.jpeg
width: 2078
height: 1443

Superwulkany - jak powstają i jakie są znane superwulkany?
type: item
date: 2022-02-16T16:21:06.000Z
creator: Artur Białek
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: erupcja wulkanu
subject: geologia
subject: pył wulkaniczny
subject: ruchy sejsmiczne
subject: Travel
subject: wulkany
description: Jak powstają superwulkany? Gdzie są zlokalizowane? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: W tym artykule: Czym są superwulkany? Kaldera Yellowstone Superwulkan Taupo Superwulkan Toba Pola Flegrejskie Kaldera Long Valley Naukowcy są zdania, że superwulkan to największe zagrożenie dla ludzkości. Badania geologiczne potwierdzają niszczycielską siłę erupcji takiej jednostki, której następstwem są globalne zmiany klimatyczne. Nie ma wątpliwości, że potężny wybuch może zagrozić znacznej części populacji, a nawet przyczynić się do zakończenia ery panowania człowieka, być może do zagłady życia na naszej planecie. Człowiek myślący pojawił się na Ziemi mniej więcej 190 tys. lat temu. Oznacza to, że nasz gatunek spotkał się już z kilkoma erupcjami superwulkanów. Ostatnia miała miejsce 26,5 tys. lat temu, w Nowej Zelandii (superwulkan Taupo). Średnio, superwulkany dają o sobie znać co 50-100 tys. lat. Czy w najbliższym czasie możemy spodziewać się wzrostu aktywności któregoś z nich? Badania naukowe dowodzą, że to już się dzieje. W obrębie Parku Narodowego Yellowstone już od jakiegoś czasu notuje się zwiększoną aktywność geologiczną, ale towarzyszące temu zjawiska należy uznać za normalne i typowe. Kiedy wybuchnie Yellowstone Dwudziestego dziewiątego sierpnia 1870 r. 30-letni porucznik Gustavus Doane, uczestnik ekspedycji badawczej do regionu Yellowstone na terytorium Wyoming, mozolnie wspinał się na szczyt góry Wa... Bardziej niepokojący jest fakt, że najpotężniejszy ze wszystkich superwulkanów ostatni raz obudził się ze snu 640 tys. lat temu. Pozwala to przypuszczać, że kolejna erupcja nastąpi już niebawem. Przy czym należy wyraźnie podkreślić, że słowo "niebawem" zostało tu użyte w kontekście dziejów ziemskich, nie ludzkości. Co to oznacza w praktyce? Yellowstone może zalać Ziemię lawą i przysłonić niebo popiołem za kilka tysięcy lat. Czym są superwulkany? Czym właściwie są niszczycielskie superwulkany i dlaczego są tak bardzo niebezpieczne? Żeby móc to wyjaśnić, najpierw wypada odpowiedzieć na kluczowe pytanie - jak powstaje wulkan? Gdy w litosferze dochodzi do u…

superwulkany-jak-powstaja-i-jakie-sa-znane-superwulkany-fot-getty-images-41667c2.jpeg
width: 2309
height: 1299

Trzęsienie ziemi, które trwało latami. Naukowcy wiedzą już, co było przyczyną
type: item
date: 2020-07-29T08:29:48.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: kalifornia
subject: ruchy sejsmiczne
subject: trzęsienie ziemi
description: Jak powstaje trzęsienie ziemi? Nowy obraz skorupy ziemskiej w wysokiej rozdzielczości pokazuje, co sprawiło, że w południowej Kalifornii doszło do ponad 22 000 maleńkich trzęsień ziemi.
encoded: Na początku 2016 roku, bez żadnego większego zamieszania w południowej Kalifornii po cichu powstał rój trzęsień ziemi. Trzęsienia nie zdarzały się codziennie, a większość z nich była zbyt mała, by człowiek mógł je odczuć. Jednak drżenia występowały też w kolejnych miesiącach, a ich liczba rosła. Do wiosny 2018 r. każdego miesiąca dochodziło do tysięcy małych trzęsień ziemi, a niektóre z nich były na tyle duże, że mogły spowodować kołysanie się lamp i wzbudzić niepokój wśród mieszkańców pobliskich miast. W ciągu ostatnich czterech lat odnotowano ponad 22 000 wstrząsów. Jednak źródło tej aktywności pozostawało tajemnicą. Sejsmolodzy zbadali skupisko 22.698 małych trzęsień ziemi, które trwały prawie cztery lata Przyczyna trzęsień ziemi tego typu? Do tej pory było to niejasne. Ale teraz możemy obserwować serię trzęsień ziemi w jednej z najwyższych rozdzielczości i dzięki temu naukowcy znaleźli ich prawdopodobną przyczynę. Wyniki mogą pomóc geologom na całym świecie w lepszym zrozumieniu fizyki stojącej u podstaw trzęsień ziemi, zarówno dużych jak i małych. Ostatecznie, podobne prace mogłyby nawet poprawić monitorowanie trzęsień ziemi w czasie rzeczywistym W analizie wykorzystano algorytm komputerowy do wyodrębnienia lokalizacji i tego ile trwa trzęsienie ziemi tak małych rozmiarów, tworząc niesamowicie szczegółowy obraz aktywności wstrząsów, które rozwijały się wzdłuż sieci pęknięć. Ten imponujący obraz postępu roju sugeruje, że skupisko wstrząsów zostało wyzwolone przez ciecze naturalnie wtłaczane do sieci uskoków. Badanie wskazuje, że ciecze mogą odgrywać ważną rolę w powstawaniu innych rojów wykrywanych na całym świecie. A zastosowana metoda może okazać się przydatna dla udoskonalenia globalnej analizy sejsmicznej. "Szczegóły są tutaj niesamowite" - mówi sejsmolog Elizabeth Vanacore z Puerto Rico Seismic Network na Uniwersytecie Puerto Rico w Mayagüez, która nie należała do zespołu badawczego. "Ten rodzaj pracy jest nowatorski i nauka zmierza właśnie w tym kierunku."…

nowe-zdjecia-satelitarne-pokazuja-co-spowodowalo-ze-w-poludniowej-kalifornii-odnotowano-ponad-22-000-malenkich-tapniec-graphics-by-riley-d-champine-national-geographic-a42e6ce.jpeg
width: 1900
height: 1266

Dom na huśtawce: budynki odporne na trzęsienia ziemi
type: item
date: 2018-08-24T06:00:00.000Z
creator: Danuta Śmierzchalska
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Technologia
subject: architektura
subject: Edukacja
subject: Kultura
subject: Moto
subject: ruchy sejsmiczne
subject: Travel
description: Nic na to nie poradzimy – kula ziemska drga nieustannie, a uwalniająca się przy tym energia rozchodzi się od hipocentrum w postaci fal sejsmicznych.
encoded: Dziś, gdy w rejonach najsilniejszych trzęsień ziemi stawia się kilkusetmetrowe wieżowce, skuteczne metody zabezpieczeń przed skutkami drgań są koniecznością. Najodporniejsze okazują się konstrukcje sprężyste. Aby całkowity ciężar budynku był możliwie niewielki, stosuje się jak najlżejsze materiały konstrukcyjne. Pod fundamentami umieszczane są sprężynowe lub gumowe amortyzatory, które równomiernie przenoszą i amortyzują drgania pionowe i poziome, stabilizując środek ciężkości budynku. Dla wysokich i wiotkich budowli paradoksalnie najgroźniejsze nie są trzęsienia ziemi czy huragany, ale… ogień. Ich odkształcona pod wpływem wysokiej temperatury wewnętrzna konstrukcja po prostu się zapada. Tragiczny efekt takiego pożaru świat oglądał 11 września 2001 r. – Wspaniałe, lekkie konstrukcje nowojorskich wież World Trade Center runęły wcale nie pod wpływem uderzenia samolotów, ale właśnie pożarów, które były tego skutkiem – mówi prof. Kazimierz Szulborski z Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej. Konstruktorzy wymyślili już wiele rodzajów sejsmicznych izolacji i nadal pracują nad nowymi rozwiązaniami. Bardzo wysoki budynek wymaga jednak zastosowania urządzenia, które przejęłoby drgania w górnej części. Tu doskonale zdaje egzamin tłumik drgań harmonicznych (TMD). Właśnie takie rozwiązanie funkcjonuje m.in. w do niedawna najwyższym na świecie budynku – wieżowcu Tajpej 101 na Tajwanie. Ma on 509,2 m wysokości i 101 kondygnacji, ale nie boi się ani trzęsienia ziemi, ani huraganów, które nawiedzają ten rejon świata. Ważąca 660 ton stalowa kula (z prawej) zwisająca między 92. a 88. piętrem pracuje na zasadzie wahadła, umożliwiając tłumienie drgań o określonej częstotliwości. Tę samą funkcję może pełnić basen z wodą – na szczycie wieżowca One Wall Centre w Vancouver umieszczono dwa zbiorniki zawierające po 227 m3 wody (przydatnej także w razie pożaru). Natomiast w Shanghai World Financial Center, wieżowcu 492-metrowej wysokości, na 90. piętrze pracują dwa TMD, którymi steru…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/6fe28d50732d361d3ab45638714469dfcd216194-b11f968.jpeg
width: 1072
height: 712