Twarz „Małej Stopy” po cyfrowej rekonstrukcji. Tak wyglądał nasz przodek sprzed 3,5 mln lat
„Mała Stopa”, jeden z najstarszych i najbardziej kompletnych szkieletów hominina, doczekała się cyfrowej rekonstrukcji twarzy. Dzięki skanom o niezwykle wysokiej rozdzielczości naukowcy odtworzyli jej rysy po ponad 3,5 mln lat. Wyniki analiz sugerują, że historia ewolucyjna tego australopiteka może być bardziej złożona, niż dotąd zakładano. To odkrycie może zmienić sposób patrzenia na początki człowieka.
To skamieniałość jest absolutnie unikatowa. Jest to najpełniejszy szkielet wczesnego hominina, jaki kiedykolwiek znaleziono. Niestety jego twarz została zniekształcona przez miliony lat procesów geologicznych, których nie dało się skorygować metodami rekonstrukcji fizycznej. Dlatego naukowcy musieli wykorzystać w tym celu bardzo zaawansowane metody badawcze. Ich wynik przedstawili na łamach. Okoliczności odkrycia „Małej Stopy” Szkielet odkryto w jednej jaskiń Wits Sterkfontein, położonych około 40 km na północny zachód od Johannesburga w Republice Południowej Afryki, na terenie wpisanego na listę światowego dziedzictwa UNESCO jako „Kolebka Ludzkości”. Odkrycie tego szkieletu tak naprawdę dokonało się w momencie analizy kości w magazynie. W 1994 roku Ronald J. Clarke zidentyfikował cztery kości lewej stopy należące do hominida. P.V. Tobiasa okrzyknął znalezisko mianem „Małej Stopy” ze względu na niewielki rozmiar zidentyfikowanej... stopy. Dopiero w kolejnych latach do tych kostek dokooptowano resztę szkieletu, która należała do tej samej istoty, która otrzymała naukową nazwę Australopithecus prometheus. Skanowanie daje twarz homininowi Wykorzystując skanowanie synchrotronowe o wysokiej rozdzielczości w synchrotronie Diamond Light Source w Wielkiej Brytanii oraz zaawansowane techniki rekonstrukcji wirtualnej, międzynarodowy zespół badawczy pod kierownictwem dr Amelie Beaudet z Uniwersytetu w Cambridge oraz francuskiego CNRS i prof. Dominica Stratforda z Uniwersytetu Witwatersrand (RPA) oraz Uniwersytetu Stony Brook (USA) zrekonstruował cyfrowo kości twarzy „Małej Stopy” z rozdzielczości 21 mikronów. Praca nad tym zadaniem trwała 5 lat. Synchrotrony są używane też do analizy fizykochemicznej artefaktów archeologicznych, tak jak to miało miejsce niedawno w przypadku broni z epoki brązu. W ten sposób udało się stworzyć jedną z najpełniejszych znanych rekonstrukcji twarzy australopiteka. Eksperci wskazują, że twarz jest kluczowym obszarem anatomicznym dla zrozumienia, jak homininy adaptowały się do otoczenia. Eksperci przeanalizowali dziewięć liniowych pomiarów twarzy i zastosowali trójwymiarową morfometrię geometryczną, aby porównać „Małą Stopę” z twarzami kilku innych żyjących małp człekokształtnych, a także z trzema innymi skamieniałościami australopiteka. Wśród nich znalazł się młodszy okaz z Republiki Południowej Afryki i dwa okazy etiopskie. Co wynika z tej analizy? Co skany wnoszą do poznania australopiteków? Wyniki pokazują, że ogólny rozmiar twarzy, kształt i wymiary oczodołów oraz ogólna budowa twarzy „Małej Stopy” bardziej przypominają skamieniałości wschodnioafrykańskie (do których należy na przykład słynna Lucy) niż młodsze okazy z RPA. – Ta prawidłowość jest nieoczekiwana, biorąc pod uwagę geograficzne pochodzenie Małej Stopy i sugeruje bardziej dynamiczną historię ewolucyjną niż wcześniej zakładano – mówi dr Beaudet. W czasie badania zidentyfikowano też dowody na presję selekcyjną działającą na okolicę oczu, co może być związane ze zmianami w zdolności widzenia. Wniosek dotyczący „Małej Stopy” jest następujący: może reprezentować linię blisko spokrewnioną z populacjami wschodnioafrykańskimi, podczas gdy późniejsze południowoafrykańskie homininy rozwinęły bardziej charakterystyczne cechy twarzy w wyniku lokalnych procesów ewolucyjnych. Badania kształtu twarzy tego hominina pokazują, że wykazuje ona morfologię pośrednią między wzorcami obserwowanymi u dzisiejszych małp człekokształtnych (goryli i szympansów) a wzorcem ludzkim (Homo). Jej twarz różni się od ludzkiej tym, że jest bardziej masywna i wysunięta do przodu. Twarz to tylko początek Na razie zrekonstruowano tylko twarz, a nie całą czaszkę. W miarę jak będą kontynuowane dalsze wirtualne rekonstrukcje, naukowcy mają nadzieję pogłębić naszą wiedzę na temat tego, jak wczesne homininy poruszały się, wchodziły w interakcje i ewoluowały w Afryce. – Twarz to tylko część historii. Inne części czaszki, zwłaszcza mózgoczaszka, pozostają zniekształcone przez deformację plastyczną i będą wymagały podobnej cyfrowej rekonstrukcji, aby lepiej zrozumieć rozmiar i organizację mózgu u tego wczesnego hominina – kończy dr Beaudet. Źródło: Comptes Rendus Palevol Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
Kapsztad ma własne „państwo” roślin. Wyprzedza całe kraje i największe parki narodowe
Na Półwyspie Przylądkowym w RPA rośnie 2785 gatunków roślin – to więcej niż w wielu europejskich krajach. Po 76 latach botanicy zaktualizowali listę i potwierdzili: Kapsztad to centrum światowej bioróżnorodności. Problem w tym, że to zielone bogactwo szybko znika.
Szata roślinna Ziemi nie jest jednorodna – niektóre regiony aż kipią zielenią, inne są jej prawie całkiem pozbawione. Wynika to z milionów lat ewolucji, zmian klimatycznych oraz barier geograficznych. Aby uporządkować tę mozaikę gatunków, nauka wprowadziła system podziału na obszary o podobnej historii i składzie botanicznym. Najważniejszą jednostką jest tzw. państwo florystyczne. A najciekawsze znajduje się w jednym z najbardziej bioróżnorodnych miejsc na Ziemi: w południowej Afryce. Czym jest państwo roślinne? Państwo florystyczne (lub roślinne) to największa jednostka w systemie podziału roślinności na świecie. Obejmuje ono – zwykle ogromne – obszary o wspólnej szacie roślinnej, wynikającej ze wspólnego pochodzenia i historii rozwoju. Fundamentem wyróżnienia danego państwa jest występowanie endemizmu na poziomie całych rodzin i rodzajów roślin. Oznacza to, że określone grupy roślin powstały i występują naturalnie tylko na danym obszarze. Granice państw florystycznych mają często charakter umowny lub nieostry, bo szata roślinna wykazuje tam cechy mieszane. Przykładem takiej strefy przejściowej jest Obszar Saharo-Sindyjski, który łączy cechy flory holarktycznej oraz paleotropikalnej. Globalny podział świata roślin Nauka wyróżnia sześć państw florystycznych, z których każde dzieli się na mniejsze jednostki: podpaństwa, obszary i prowincje. Największym z nich jest Państwo Holarktyczne, obejmujące większość północnej półkuli. Pozostałe to Państwo Neotropikalne (Ameryka Środkowa i Południowa), Paleotropikalne (Afryka i Azja zwrotnikowa), Australijskie oraz Antarktyczne. Ale najciekawsze jest szóste. To najmniejsze pod względem powierzchni, lecz niezwykle bogate Państwo Przylądkowe, obejmujące tylko sam południowy koniuszek Afryki. Pięcioro botaników bada tysiące gatunków Państwo Przylądkowe (Capensis) w RPA i samo miasto Kapsztad, są uznawane za „hotspot” bioróżnorodności. To region wpisany też na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Grupa pięciorga botaników z uniwersytetów w Pretorii i Stellenbosch oraz Narodowego Instytutu Bioróżnorodności RPA podjęła się niedawno karkołomnego i bardzo pracochłonnego zadania: aktualizacji spisu gatunków roślin Półwyspu Przylądkowego. To pierwsza taka aktualizacja od 76 lat. Botanikom udało się ustalić, że na tym niewielkim obszarze występuje aż 2785 gatunków, podgatunków i odmian roślin. Zagrożone bogactwo To bogactwo przewyższa wiele całych krajów w Europie i największe parki narodowe USA. Dzięki nowoczesnym narzędziom, takim jak cyfrowe bazy danych i nauka obywatelska (np. aplikacja iNaturalist), naukowcy stworzyli fundament dla skuteczniejszego zarządzania ochroną przyrody w tym regionie. Dominującą formacją Państwa Przylądkowego jest tzw. fynbos. To odporna na okresowe pożary i susze, szybko rosnąca szata roślinna. Charakteryzuje się unikalnymi rodzinami roślin, takimi jak Bruniaceae, które nie występują nigdzie indziej. Niestety, to bogactwo jest poważnie zagrożone – Kapsztad uznaje się jednocześnie za… światową stolicę wymierania roślin kwiatowych. Główne zagrożenia to: gatunki inwazyjne, utrata siedlisk oraz gaszenie naturalnych pożarów, które są niezbędne do regeneracji fynbosu. Dlatego inicjatywy takie, jak aktualizacja spisu gatunków, są absolutnie kluczowe dla zachowania bioróżnorodności Kapsztadu i Państwa Przylądkowego. Źródło: The Conversation Nasza autorka Magdalena Rudzka Redaktorka i wydawczyni National-Geographic.pl. Wcześniej związana m.in. z National Geographic Traveler i magazynem pokładowym PLL LOT Kaleidoscope. Z wykształcenia humanistka (MISH i SNS PAN), ale to przyroda stanowi jej największą pasję. Szczególnie bliskie są jej ekosystemy słodkowodne, a prawdziwym „konikiem” są ryby. W National-Geographic.pl pisze o swoich przyrodniczych pasjach, nauce i medycynie. Prywatnie ceni sobie podróże po nieoczywistych kierunkach, ze szczególnym sentymentem do Europy Środkowej i Wschodniej.
Prastare trujące strzały mają 60 tysięcy lat. Nie stworzono ich, by zabijały natychmiast
Naukowcy odkryli bezpośrednie dowody na użycie zatrutych strzał sprzed 60 000 lat. To rewolucja w naszej wiedzy o ewolucji człowieka. Użycie trucizny było przełomem technologicznym. Dowodzi niezwykłej wiedzy łowców i zbieraczy.
Zastosowanie trucizny można uznać za szczytowe osiągnięcie technologii łowieckiej w okresie paleolitu. Dotychczas najwcześniejsze bezpośrednie dowody na taką praktykę były o wiele tysiącleci późniejsze. Wśród nich jest, mający około 24 tysiące lat, obiekt określany mianem „aplikatora trucizny”, pochodzący z Border Cave w RPA. Warto zaznaczyć, że identyfikacja rośliny w tym przypadku jest nadal przedmiotem debaty. Kolejne znaleziska tego typu mają zaledwie kilka tysięcy lat. Dlatego nowe znalezisko jest tak ważne. Toksyczny koktajl sprzed 60 000 Lat Groty, na których są ślady trucizny, archeolodzy wydobyli w schronisku skalnym Umhlatuzana w KwaZulu-Natal w Republice Południowej Afryce. Groty są kwarcowe i naukowcy określają je mikrolitami, ze względu na niewielkie wymiary. Pochodzą z warstw datowanych na 60 tys. lat. Na pięciu z dziesięciu analizowanych mikrolitów wykryto toksyczne alkaloidy roślinne. Substancje te pochodzą wyłącznie z roślin z rodziny Amaryllidaceae, rosnących w Afryce Południowej. Ich wykrycie nie było łatwe – użyto zaawansowanej analizy mikrobiologicznej i chemicznej, w tym chromatografii gazowej ze spektrometrią mas. Badacze musieli pracować z niesamowicie niewielkimi pozostałościami trucizny – ważącymi poniżej 100 μg. Pochodzenie trucizny Najbardziej prawdopodobnym źródłem trucizny jest roślina Boophone disticha, znana lokalnie jako „trująca cebulka”. Jest to roślina obficie występująca w regionie i udokumentowana historycznie jako trucizna nakładana na strzały kilkaset lat temu. Trucizna dowodem na myślenie abstrakcyjne Jak przebiegało polowanie z zatrutymi strzałami dziesiątki tysięcy lat temu? Substancja nie zabijała zwierzęcia od razu. Trafione osobniki uciekały, a trucizna działała z opóźnieniem, osłabiając ofiarę. Zapewne w ten sposób polowano na groźniejsze zwierzęta, których trafienie strzałą nie nie gwarantowało sukcesu. Być może łowcy tropili ofiary przez wiele godzin, zanim je dopadli. Jedno jest pewnie: użycie trucizny było dowodem na zaawansowane myślenie abstrakcyjne. Nasi przodkowie musieli posiadać wiedzę i zastosować odpowiednią procedurę w celu przygotowania trucizny i jej użycia. „Użycie zatrutej broni myśliwskiej stanowi niezwykłą innowację w strategiach zdobywania mięsa i od wieków intryguje badaczy. Ostatnie prace neurokognitywne podkreślają, jak technologia może przyczynić się do naszego zrozumienia rozwoju złożoności technicznej i poznawczej” – piszą naukowcy, którzy są autorami badania na łamach „Science Advances”. Badanie to podkreśla złożoność strategii przetrwania i funkcji poznawczych u ludzi w Afryce, ponieważ wymagało zaawansowanego planowania i rozumowania przyczynowo-skutkowego Źródło: Science Advances Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
Te pingwiny masowo umarły z głodu, a my tego nie zauważyliśmy. Zniknęło 95% z nich w ciągu 8 lat
Żyjące u wybrzeży RPA pingwiny przylądkowe masowo wymarły z głodu w okresie linienia – wtedy, kiedy były najbardziej bezbronne. Przyczyną ich tragedii jest długa reakcja łańcuchowa całego ekosystemu, a najbardziej przyłożyły się do tego sardynki.
Szacuje się, że w dwóch najważniejszych koloniach lęgowych pingwinów przylądkowych, czyli na należących do RPA wyspach Dassen i Robben, w ciągu 8 lat wyginęło około 95% ptaków, które w 2004 roku się tam rozmnażały. Drastyczne spadki populacji i masowe przypadki śmierci głodowej pokazują, jak bardzo zwierzęta są wrażliwe na zmiany środowiskowe i działalność człowieka. Czemu umarło tak wiele pingwinów przylądkowych? Pingwiny przylądkowe (Spheniscus demersus) raz do roku przechodzą proces linienia, podczas którego wymieniają wszystkie swoje pióra. W tym okresie, trwającym około 21 dni, ptaki nie mogą polować – utracona warstwa piór pozbawia je izolacji termicznej i charakterystycznej dla tego gatunku wodoodporności. Aby przetrwać ten czas, pingwiny muszą wcześniej zgromadzić zapasy tłuszczu. Od 2004 roku biomasa sardynek (Sardinops sagax) u zachodniego wybrzeża RPA osiągała poniżej 25% swojej maksymalnej obfitości. Tak się składa, że ryby te są głównym pokarmem pingwinów. Brak sardynek równał się braku zapasów tłuszczu nielotów, a to oznaczało niemożliwość regeneracji zmęczonych organizmów i masową śmierć. Czy jest jeszcze szansa na uratowanie pingwinów? W 2024 roku pingwin przylądkowy został oficjalnie sklasyfikowany jako krytycznie zagrożony. Globalny spadek populacji gatunku w ciągu ostatnich 30 lat wyniósł niemal 80%. Chociaż sytuacja zdaje się – i jest! – dramatyczna, naukowcy wskazują, że są jeszcze działania, które mogą pomóc w uratowaniu tych ptaków. Zdaniem ekspertów konieczne jest przede wszystkim odbudowanie zasobów sardynek w kluczowych obszarach żerowania pingwinów. Jednocześnie podkreślają oni, że poprawa rozrodu tych ryb zależy głównie od warunków środowiskowych, takich jak temperatura czy zasolenie wód. Wpływ ma także intensywne rybołówstwo rejonach ich kolonii. Katastrofa ekologiczna u wybrzeży RPA Spadek biomasy sardynek wiąże się z globalnymi zmianami klimatycznymi. Wzrost temperatury i zmiany zasolenia wód u wybrzeży południowej Afryki wpłynęły na przesunięcie obszarów rozrodu sardynek z zachodniego wybrzeża ku południowemu. Jednak ze względu na strukturę przemysłu rybnego, większość połowów wciąż prowadzono na zachód od Przylądka Igielnego, co doprowadziło do wysokiego poziomu eksploatacji w tym regionie. Nic nie zostało dla pingwinów. Już w 2006 roku poziom eksploatacji sardynek osiągnął 80%, co jeszcze bardziej utrudniło życie ptakom. To właśnie wtedy odnotowano znaczne nasilenie spadku przeżywalności dorosłych osobników – zwłaszcza podczas krytycznego okresu linienia. Pingwiny wymierają na całym świecie Nie tylko pingwiny przylądkowe mają problemy – alarmujące dane dotyczą również innych gatunków pingwinów. Według prognoz naukowców światowa populacja pingwinów cesarskich może spaść aż o 90% do końca XXI wieku, co praktycznie oznacza ich wyginięcie. Przytoczyć można także katastrofy o charakterze lokalnym, które doprowadzają do całkowitego wyginięcia kolonii. Tak było w przypadku pingwinów białookich, którym olbrzymia góra lodowa oderwana od lodowca odcięła dostęp do żerowisk. Z liczącej ponad 150 000 osobników kolonii miało przeżyć jedynie 10 000. Obecnie jest ich znacznie mniej. Masowe wymieranie pingwinów oznacza nie tylko utratę ikonicznych zwierząt, ale także poważne zaburzenia w funkcjonowaniu ekosystemów morskich. Pingwiny są ważnym elementem łańcucha pokarmowego – kontrolują populacje ryb i bezkręgowców, a ich wyginięcie grozi zaburzeniem równowagi ekologicznej. Kolejnym. Źródło: Journal of African Ornithology, Antarctic Science Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Radioaktywne rogi nosorożców? To sposób naukowców z RPA na przemytników
Radioaktywne rogi nosorożców to nie fikcja, a realny sposób na walkę z kłusownictwem. Naukowcy z RPA wykorzystują zaskakującą metodę, która ma ochronić zagrożone gatunki przed wyginięciem. Działa na lotniskach i granicach.
Spis treści Nowe podejście do ochrony nosorożców Czy izotopy nie zagrażają zdrowiu zwierząt? Promieniowanie jako narzędzie wykrywania przemytu W Republice Południowej Afryki rozpoczęła się niezwykła kampania antykłusownicza – naukowcy z Uniwersytetu Witwatersrand rozpoczęli wstrzykiwanie w rogi nosorożców radioaktywnych izotopów, które mają uprzykrzać życie przemytników. Zabieg ten pozwala na łatwe wykrycie przemycanych rogów nosorożców na lotniskach czy przejściach granicznych. Nowe podejście do ochrony nosorożców Przygotowania do startu programu nazwanego Rhisotope trwały już od kilku lat. To wspólny projekt fizyków i ekologów z Uniwersytetu Witwatersrand w RPA, w który zaangażowali się także przedstawiciele sektora energetyki. Chcieli oni rozwiązać problem malejącej populacji nosorożców i wzrastającego problemu kłusownictwa. Wiele osób może kojarzyć charakterystyczną fotografię, na której grupa uzbrojonych żołnierzy pilnuje ostatniego nosorożca północnego. Dzięki staraniom naukowców obecnie może być nieco łatwiej. Testy przeprowadzone w zeszłym roku okazały się skuteczne: wszczepienie w rogi zwierząt materiałów radioaktywnych pozwoliło wykrywać je na lotniskach i granicach, a dzięki temu skutecznie ścigać przestępców. Czy izotopy nie zagrażają zdrowiu zwierząt? Sprawą bezpieczeństwa nosorożców zajęli się fizycy z Instytutu Promieniowania i Zdrowia Uniwersytetu Witwatersrand. – Wykazaliśmy ponad wszelką wątpliwość, że proces ten jest zupełnie bezpieczny dla zwierząt, a przy tym pozwala na wykrywanie rogów nosorożców przez międzynarodowe systemy bezpieczeństwa nuklearnego – mówi James Larkin, dyrektor naukowy Rhisotope. Promieniowanie jako narzędzie wykrywania przemytu Pomysł naukowców okazał się bardzo skuteczny: izotopy sprawiają, że rogi wykrywalne są nawet wewnątrz masywnych kontenerów transportowych. Larkin dowodzi ponadto, że nawet pojedynczy róg o znacznie zmniejszonym stężeniu promieniowania, niż to wykorzystywane w programie, pozwala na uruchomienie alarmu w detektorach promieniowania. Populacja nosorożców w XX wieku drastycznie spadła – na jego początku szacowało się ją na około 500 000 osobników, a obecnie wynosi ona jedynie… 27 000, z czego ponad połowa żyje w Republice Południowej Afryki. Wystepują tam dwa gatunki: nosorożec czarny i biały. Jednym z głównych problemów gatunku jest popyt na rogi nosorożców na czarnym rynku – te wśród zwolenników lokalnej medycyny alternatywnej mają służyć jako środek na potencję. Co roku z tego powodu zabija się nawet około 500 przedstawicieli tych wielkich ssaków. W walce z tym procederem niezwykle ważne są więc programy takie jak Rhisotope, pozwalające uchronić ten wyjątkowy na skalę światową gatunek – a w przyszłości także inne – przed wyginięciem. Źródło: Nauka w Polsce, Phys.org Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Wyginęły w czasach dinozaurów. Malowidła ukazujące te zwierzęta odkryto w Afryce
Masywne zwierzęta z kłami namalowano 200 lat temu na ścianie skalnej w Republice Południowej Afryki. Wyglądają jak gatunek wymarły dziesiątki milionów lat temu. Skąd o nim wiedziały lokalne społeczności?
Spis treści: Tajemnicze zwierzę z kłami Dicynodonty w sztuce naskalnej Lud San – pierwsi archeolodzy i paleontolodzy Sztuka naskalna jest skarbnicą wiedzy na temat wierzeń dawnych ludów i środowiska, w którym żyły. Najbardziej słynne są malowidła pochodzące z zachodniej Europy – Francji i Hiszpanii. Pochodzą z czasów paleolitu, mają zatem nawet kilkadziesiąt tysięcy lat. Zachowały się w jaskiniach i ukazują zwierzęta, ale też różnego rodzaju symbole. Sztuka naskalna jest fenomenem znanym na całym świecie. Ryty i malowidła są interpretowane na różne sposoby. Interesujące spostrzeżenia na temat takich obraz z Republiki Południowej Afryki opublikowano właśnie na łamach czasopisma naukowego „Plos ONE”. Tajemnicze zwierzę z kłami Prof. Julien Benoit z Uniwersytetu Witwatersrand w Johannesburgu w RPA przeanalizował malowidła naskalne wykonane na ścianie skalnej określanej Panelem Rogatego Węża. Widać na nich różne zwierzęta i inne przedstawienia. Wykonała je społeczność San w latach 1821–1835. Wśród namalowanych zwierząt znalazła się też zagadkowa postać. To istota o długim ciele z kłami skierowanymi w dół. Różni się również od słonia brakiem trąby. Na innych malowidłach są tez zwierzęta z kłami zwróconymi w górę, które znane są współcześnie Naukowiec był zdziwiony, bo nie był w stanie przypisać tego przedstawienia do żadnego żyjącego obecnie w okolicy gatunku. Było to tym bardziej zagadkowe, że malowidła mają około 200 lat. A w tym czasie w RPA nie wyginęło takie zwierzę. Co zatem lud San namalował na Panelu Rogatego Węża? Według prof. Benoita jest to dicynodont, czyli zwierzę wymarłe wraz z pojawieniem się dinozaurów. Dicynodonty były pierwszymi lądowymi zwierzętami roślinożernymi, które zamieszkiwały całą Ziemię. Jeśli lokalne społeczności nie mogły stanąć z nimi twarzą w twarz, to skąd wiedziały o ich istnieniu? Na te pytania należało poszukać odpowiedzi. Dicynodonty w sztuce naskalnej Dicydonty zostały odkryte i opisane przez angielskiego naukowca, sir Richarda Owena dopiero w połowie XIX wieku. Stało się to zatem co najmniej dziesięć lat później od powstania malowideł w dzisiejszej RPA. – Malowidło to potwierdza, że pierwsi mieszkańcy południowej Afryki, łowcy-zbieracze San, odkryli skamieniałości, zinterpretowali je i włączyli do swojej sztuki naskalnej i systemu wierzeń – uważa prof. Benoit. Oznacza to, że południowoafrykańska sztuka naskalna prawdopodobnie inspirowana była dawno wymarłymi gatunkami. Lokalne społeczności były zaintrygowane skamieniałościami niemniej niż nowożytni naukowcy. Zdaniem prof. Benoita, w lokalnych wierzeniach ludu San pojawiają się duże zwierzęta, które kiedyś wędrowały po tym regionie, ale obecnie wymarły. Lud San – pierwsi archeolodzy i paleontolodzy Zwierzę z kłami na panelu naskalnym przyjmuje pozę z grzbietem wygiętym w szeroką i płaską literę U, co jest niezwykłe w sztuce naskalnej San. Przywodzi to na myśl tzw. opistotoniczną „pozę śmierci”, często widoczną wśród skamieniałych szkieletów w okolicy. Skóra zwierzęcia jest nakrapiana, co jest zgodne z brodawkowatą zmumifikowaną skórą zachowaną w niektórych skamieniałościach dicynodontów na tym obszarze. Basen Karoo w południowej Afryce słynie z obfitości dobrze zachowanych skamieniałości, w tym dicynodontów, które często wystają z zerodowanej ziemi. Istnieją archeologiczne dowody na to, że lud San mógł zbierać skamieniałości i włączać je do swoich dzieł sztuki. Jednak zakres rdzennej wiedzy na temat paleontologii jest słabo poznany w całej Afryce. Tak czy owak wygląda na to, że społeczności te były pierwszymi „archeologami” i „paleontologami”. – Zdolność ludu San do obserwowania i interpretowania swojego środowiska w zasadniczo naukowy sposób jest dobrze znana. Ich umiejętności tropienia na podstawie obserwowanych śladów są znane precyzji – pisze prof. Benoit. Dalsze badania nad rdzennymi kulturami mogą rzucić więcej światła na to, w jaki sposób ludzie na całym świecie włączali skamieniałości do swojej kultury. Źródło: <a href="https://link.mediaoutreach.meltwater.com/ls/click?upn=u001.wc16nnrQaeN4luysnGxkivkcZieEB9PAdXnS5QLzQgngRluwbTmtrwDmA7qRXhs0JKO5CPmHroTq532Y3gxP3PaRaV8NOBiwxJ2r28cFmTWPXTs5NOjGlRdqG375jkj3z78h_Jn2XuvNEfhF4HsL2Hr58cmIY3CelVIoupPheCFMme-2BxIVVspI3xjcMwCYaNmXU1WWeaqOEG4PmUZW-2Bu9fBCJP4gm77D6N1aE44aYb8f5VrArA4z2UI-2F71dgc8l2s9HG-2BlslwZt0bfeIyv6QegiwfDbYe1s2pBqzVBW-2BnpoT77fajD9Xgejl9ZtCus3JIDEFQZ78NJaorbbtLW3cjX6LgGmUaAeOD9nCK3LtemidRfNI-2FbNW3VDRlH5JhYero3FvuQLcCYQUE-2F6avFubpW7DR7O5KNEts74mSzymlTrQUeFEcYZLEQ1c7ioThkNefdU8Jda0lBHkV3898gD1Ch2qR-2FgBI2KhjHzigREdeh5f0J-2BoZ47UwXpzweKyCv3PeQ4zo" target="_blank" rel="nofollow noopener">Plos ONE. Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Polacy z ekipy OSHEE Slide Challenge zdobyli i zjechali z drugiego największego wodospadu na świecie
Polska ekipa zbliża się do zdobycia Korony Wodospadów. Jak wyglądała ich ostatnia wyprawa w RPA? Oto relacja członków OSHEE Slide Challenge.
W tym artykule: Ekipa OSHEE Slide Challenge z kolejnym sukcesem Pierwsza w historii Korona Wodospadów Dotarła do nas ekscytująca wiadomość prosto z Republiki Południowej Afryki. Zespół OSHEE Slide Challenge zjechał na linach z drugiego co do wielkości wodospadu na świecie – Tugela. Polak najbardziej utytułowanym eksploratorem na świecie. Jak wygląda życie Fianna Paula? Pochodzi z Polski, choć nad Wisłą wiemy o nim niewiele. A szkoda, bo Fiann Paul to jeden z najbardziej doświadczonych wioślarzy oceanicznych na świecie. Swoimi osiągnięciami udowadnia, że ... Ekipa OSHEE Slide Challenge z kolejnym sukcesem Wyprawa do Afryki jest kolejnym etapem projektu Korony Wodospadów, czyli zjazdu na linach z 10 najwyższych wodospadów świata. Pomysłodawcą i głównym organizatorem przedsięwzięcia jest Dariusz Pachut. Polacy zaczęli realizację projektu w 2019 r. od najwyższego wodospadu na świecie – Salto Angel w Wenezueli. Po trzyletniej przerwie spowodowanej pandemią ruszyli dalej. Ekipa rozpoczęła wędrówkę 20 lutego 2022 r. Uczestnicy wyprawy weszli na płaskowyż Gór Smoczych położony na wysokości 3000 m n.p.m. ze specjalistycznym sprzętem alpinistycznym, ważącym 200 kilogramów. Pierwszą noc na krawędzi wodospadu spędzili w namiotach. Kolejnego dnia, wraz ze wschodem słońca, przekroczyli krawędź ściany skalnej i rozpoczęli zjazd wzdłuż linii spadku wodospadu. Zespół OSHEE Slide Challenge zrobił to jako drugi na świecie. Przed nimi byli tylko Słowacy. Mimo że droga była już oznaczona, odkrywcy z Polski musieli wyznaczyć nową trasę zjazdu, ponieważ zbyt wysoki poziom wody nie pozwalał na zjazd w linii zjazdu słowackiej ekipy. Sportowcy musieli zmierzyć się z dziewiczym terenem zamieszkałym przez jadowite węże. Zadania dodatkowo utrudniały spadające z góry kamienie i nurt kaskady. Po 12 godzinach pracy w ścianie zespół zdecydował się na nocleg na półce skalnej, mniej więcej w połowie wysokości wodospadu. Drugi dzień zjazdu przebiegał bardzo sprawnie. Po kilkunastu godzinach zespół, cały i zdrowy stanął u podnóża Tugeli. Czekał ich jeszcze wielokilometrowy trekking kanionem George z całym sprzętem, który ze sobą mieli. Późno w nocy dotarli do wioski Thendele. Co się dzisiaj najbardziej liczy? Historia Krzysztofa Wielickiego W dzisiejszym świecie jest dużo pokus, by iść na skróty. Historia Krzysztofa Wielickiego, ikony światowego himalaizmu oraz wielu przedstawicieli biznesu pokazują, że nie tędy droga. Pierwsza w historii Korona Wodospadów To dopiero początek projektu OSHEE Slide Challenge. Przed ekipą kolejne wyzwania: Cataratas las Tres Hermanas (Peru, 914 m), Oloʻupena (USA, 900 m), Catarata Yumbilla (Peru, 896 m), Vinnufossen (Norwergia, 865 m), Skorga (Norwegia, 864 m), Pu’uka’oku (USA, 840 m), James Bruce Falls (Kanada, 840 m), Browne Falls (Nowa Zelandia, 836 m). W pierwszej połowie 2022 r. polscy zdobywcy zamierzają zdobyć trzy wodospady. Razem z Dariuszem Pachutem Tugelę zdobyli Dimitri Wika, z zawodu arobrysta i lekarz drzew, prywatnie miłośnik sportów ekstremalnych; Jakub Poburka, ratownik TOPR, uczestnik wielu wypraw w góry Pamiru, Karakorum oraz Himalaje; Miłosz Forczek, instruktor ratownictwa górskiego GOPR i grotołaz; Tomasz Grodzicki, były funkcjonariusz jednostek specjalnych, skoczek spadochronowy i pasjonat gór. Projekt Korona Wodospadów jest dokumentowany na filmach i zdjęciach przez Jana Wierzejskiego i Wojciecha Kozakiewicza – specjalistów od pracy z kamerą w górskim środowisku. Za swoją artystyczną pracę byli wielokrotnie nagradzani na festiwalach górskich i filmowych w kraju i za granicą. Sponsorem tytularnym jest marka Oshee, sprzętowym AMC Petzl, ubrania zapewnił Jack Wolfskin, a patronat medialny objął National Geographic Polska.
Dlaczego, w przeciwieństwie do większości krajów na świecie, Republika Południowej Afryki ma aż trzy stolice?
W tym artykule: Dziedzictwo wojen burskich RPA posiada trzy stolice, z których każda jest siedzibą innej gałęzi władzy: Pretoria to siedziba prezydenta i rządu (władzy wykonawczej), Kapsztad to miasto w którym mieści się parlament (czyli władza ustawodawcza) a Bloemfontein jest miejscem w którym urzęduje władza sądownicza i gdzie mieści się Naczelny Sąd Odwoławczy RPA. Jakby tego było mało, Sąd Konstytucyjny RPA, który jest najwyższym sądem w kraju, znajduje się w Johannesburgu, który jednak nie posiada statusu stolicy. Parlament Republiki Południowej Afryki w Kapsztadzie (getty images) Dziedzictwo wojen burskich Taki stan rzeczy jest efektem Drugiej wojny burskiej (1899-1902). Parlament nowej, zjednoczonej Unii Południowej Afryki powstałej w 1910 roku, miał rezydować na Przylądku Dobrej Nadziei (w Kapsztadzie), część biurokratyczna rządu miała mieć swoją siedzibę w starej stolicy Republiki Transwalu (w Pretorii), a władza sądownicza miała zostać umiejscowiona w Bloemfontein, stolicy drugiej republiki burskiej, Wolnego Państwa Orańskiego. Ten układ obowiązuje do dziś, choć wraz z utworzeniem Trybunału Konstytucyjnego, tak naprawdę rzeczywistą stolicą sądownictwa RPA jest Johannesburg. Siedziba Prezydenta Republiki Południowej Afryki w Pretorii (creative commons) W czasie demokratycznej transformacji RPA w 1994 r. pojawiły się propozycje, aby skonsolidować wszystkie funkcje rządowe w jednym miejscu – Pretorii lub by zbudować zupełnie nową stolicę od podstaw wzorem np. brazylijskiej Brasilii. Pomysł budowy nowej stolicy wydawał się atrakcyjny ze względu na fakt, iż takie miejsce byłoby wolne od skojarzeń z zakończoną właśnie epoką apartheidu i byłoby adekwatnym symbolem nowej karty w historii państwa. Przeważyły jednak względy finansowe, bowiem budowa nowego miasta, w sytuacji gdy kraj zmagał się z ogromnymi niedostatkami w dziedzinach takich jak oświata, służba zdrowia czy mieszkalnictwo byłaby wg wielu niepotrzebną rozrzutnością. Innym argumentem podnoszonym przez wielu ekspertów, jest też to, że w sytuacji gdy instytucje należące do trzech różnych gałęzi władzy urzędują w innych, oddalonych od siebie miastach, praktycznie niemożliwe jest przejęcie władzy w całym kraju na drodze nagłego przewrotu wojskowego czy zamachu stanu. Naczelny Sąd Odwoławczy Republiki Południowej Afryki Bloemfontein (creative commons)
73 000–letni rysunek naskalny z RPA może być najstarszym malowidłem tego typu na świecie
Fragment kamienia z jaskini w RPA skłania ekspertów do dyskusji na temat tego, kiedy ludzie rozwinęli artystyczne zainteresowania.
W tym artykule: Co i gdzie znaleźli naukowcy? Co, tak naprawdę jest sztuką? Siedemdziesiąt trzy tysiące lat temu, wczesny człowiek na terenie dzisiejszej Republiki Południowej Afryki podniósł kawałek ochry i użył go do wydrapania na kamieniu znaku przypominającego współczesny hashtag. Teraz ten kamień został odkryty przez międzynarodowy zespół archeologów, którzy nazywają go najwcześniejszym znanym rysunkiem w historii. Według ich raportu, kamień wyprzedza poprzednie, najwcześniejsze znane dzieła sztuki jaskiniowej, znalezione w Indonezji i Hiszpanii, o 30 000 lat. To znacznie przesunęłoby w czasie pojawienie się „behawioralnie współczesnych" działań wśród starożytnych Homo sapiens. Co i gdzie znaleźli naukowcy? Archeolodzy znaleźli gładki płatek krzemionki (ang.: silcrete), minerału powstającego, gdy piasek i żwir cementują się razem. Długi na półtora centymetra płatek pokryty jest rysami wykonanymi ochrą – utwardzonym, bogatym w żelazo materiałem, który pozostawia po sobie czerwony pigment. Zespół archeologów znalazł płatek kamienia w złożu artefaktów, które wczesny Homo sapiens pozostawił w jaskini Blombos, która leży około 300 km na wschód od Kapsztadu w RPA. Zagnieżdżona wewnątrz klifu z widokiem na Ocean Indyjski jaskinia wydaje się być miejscem, które dało małym grupom ludzi miejsce do odpoczynku przez krótki czas, zanim wyruszyli na polowanie i zbieranie pożywienia. Około 70 000 lat temu wejście do jaskini zostało zakryte przez wodę, gdzie artefakty z tych wizyt przetrwały do dziś. Jaskinia otwierała się i zamykała ponownie przez lata, gdy poziom mórz i wydm podnosił się i opadał, a to wyświadczyło archeologom wielką przysługę, uszczelniając jaskinię zamiast pozwolić, by jej zawartość została wypłukana przez morze. „Stopień w jakim zachowały się te malowidła jest absolutnie doskonały" - mówi autor pracy, Christopher Henshilwood, archeolog, który kieruje Centrum Zachowania Wczesnych Gatunków Sapiens na Uniwersytecie w Bergen. Henshilwood, który wcześniej otrzymał granty National Geographic, prowadził wykopaliska w tym miejscu od lat 90. Wewnątrz jaskini naukowcy znaleźli inne dowody na to, że Homo sapiens był sprytny już sto tysięcy lat temu. Odkrycia do tej pory obejmują perforowane muszle, które według archeologów były używane jako koraliki, narzędzia i groty włóczni, kawałki kości i ochry z porysowanymi twarzami, oraz grupę artefaktów, które wydają się wskazywać na produkcję płynnej formy pigmentu ochry. Odkrycie pokazuje, że „rysowanie było częścią repertuaru zachowań" wczesnych ludzi, piszą badacze. „Jeśli ludzie robili farby, nawlekali paciorki, grawerowali wzory na kościach i rysowali, to byli behawioralnie nowocześni już 70 000 lat temu, a może nawet wcześniej”, mówi Henshilwood. Te same rodzaje dowodów zostały wykorzystane do pokazania rozwoju wczesnych współczesnych ludzi w Europie, zauważa „Datowanie jest poprawne", mówi Margaret Conkey, archeolożka i emerytowana profesor na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley, która obszernie badała sztukę jaskiniową i naskalną. Koraliki z muszelek znalezione w jaskini Blombos (getty images) Co, tak naprawdę jest sztuką? „Nie wiemy, czy to w ogóle jest sztuka", mówi Henshilwood. „Wiemy, że jest to symbol", dodaje. Ale ponieważ kamienny płatek ma podobne poprzeczne kreskowanie, jak te znalezione na kościach i kawałkach ochry w Blombos, wierzy on, że wzór był zamierzony. „Sztuka jest bardzo trudną rzeczą do zdefiniowania. Spójrzmy na niektóre abstrakcje Picassa. Czy to jest sztuka? Kto tak naprawdę może orzec, że to jest sztuka czy nie?". Ale Conkey uważa, że sformułowania wybrane przez Henshilwooda i jego zespół wskazują na szczególną interpretację, zwłaszcza jeśli chodzi o sposób, w jaki opisują ochrę użytą do przedstawienia znaków haszyszu. Conkey traktuje użycie słów takich jak „rysunek" i „kredka" jako narzędzia retoryczne używane przez Henshilwooda i jego zespół, aby zasugerować, że zachowanie wczesnych ludzi było w rzeczywistości nowoczesne. Ona widzi znaki pozostawione przez wczesnych ludzi jako być może nic więcej niż bazgroły. Po prostu przykład wczesnego człowieka angażującego się w otaczający go świat. „Czy wczesny człowiek celowo podniósł ten kawałek ochry? Czy miał on przedstawiać jakiś przedmiot lub nawet abstrakcyjną koncepcję? Bez wehikułu czasu nigdy się tego nie dowiemy”, pyta Conkey. „To jest ekscytujące. To dodaje do złożoności zapisu materiału z wczesnego Homo sapiens w Afryce Południowej". Autorką artykułu jest Erin Blakemore. Został on pierwotnie opublikowany na stronie: https://www.nationalgeographic.com/science/article/news-ancient-humans-art-hashtag-ochre-south-africa-archaeology Tłumaczenie: Rafał Dadura
Kapsztad to najstarsze i drugie najludniejsze miasto RPA. Jest godne polecenia każdemu odwiedzającemu ten kraj. Zamiast jednak skupiać się na samym mieście my tym razem, chcemy przybliżyć to, co mają do zaoferowania jego przepiękne okolice.
W tym artykule: Niezwykłe plaże i morze w 50 odcieniach turkusu Szlak wraków Dzikie, ukryte plaże Niezwykłe plaże i morze w 50 odcieniach turkusu Kapsztad (czyli dosł. „miasto przylądka”) leży nad Oceanem Atlantyckim, nieco ponad 200 km od miejsca gdzie przebiega umowna granica pomiędzy Atlantykiem a Oceanem Indyjskim – Przylądka Agulhas. Bliżej miasta znajduje się za to przylądek Cape Piont, często mylnie uważany za punkt, w którym spotykają się wspomniane oceany. Malownicze wybrzeża pełne chropowatych skał i plaże nad wodą, która, jak się mówi, ma 50 odcieni turkusu to jedno z miejsc, które trzeba odwiedzić w czasie podróży do Kapsztadu. Oprócz pięknych widoków pełnych chyba wszystkich odcieni błękitu jakie istnieją, obszar ten jest też siedliskiem wielu gatunków ptaków. Cape Point leży na terenie Parku Narodowego Gór Stołowych, w części parku zwanej Przylądkiem Dobrej Nadziei. Klify Cape Point (getty images) Szlak wraków Nazywany również jako szlakiem Olifantsbos, szlak wraków to trasa wędrówki prowadząca do wraku okrętu SS Thomas T. Tucker, który rozbił się w tym miejscu 1942 roku. Ten były statek transportowy, który przewoził amerykańskie uzbrojenie i oddziały wojska w czasie II wojny światowej jest dzisiaj wrakiem, którego kadłub (a raczej to co z niego zostało) wystaje z wody tuż przy samym wybrzeżu. Nieopodal znajduje się inny wrak – to pozostałości po holenderskim statku Nolloth, który służył do przewozu alkoholu, a który rozbił się tutaj w 1965 roku. Okoliczne wybrzeże daje możliwość zobaczenia jeszcze kilku innych wraków, które leżąc u samych wybrzeży sprawiają wrażenie, jakby były dekoracją postapokaliptycznego filmu. To naprawdę niezwykły widok, którego nie widuje się codziennie. Jeden z wraków na „szlaku wraków" (getty images) Dzikie, ukryte plaże Tajemnicze plaże ukryte wśród skał nie są tylko specjalnością Tajlandii (to z nią najbardziej kojarzą się takie miejsca dzięki słynnemu filmowi z Leonardo Di Caprio). Okolice Kapsztadu również są ich pełne, a co najlepsze – nie są zapełnione przez turystów. Jedną z najbardziej wartych uwagi jest plaża Diaz, która powszechnie uważana za jedną z najpiękniejszych w Kapsztadzie. To puste i spokojne miejsce. Przyczyną tego jest po pierwsze fakt, iż z powodu występujących tu silnych prądów morskich, pływanie jest zabronione. Po drugie, zniechęcający może wydawać się spacer, który trzeba odbyć by do niej dotrzeć z pobliskiego parkingu, w dół po stromych drewnianych schodach. Plaża jest jednak absolutnie warta wysiłku! Same widoki jakich można tu doświadczyć wynagradzają wycieczkę w to miejsce.
Miasta w RPA są jednymi z najbardziej zielonych na świecie
Wielu twierdzi, że w Johannesburgu znajduje się największy zasadzony przez człowieka las na świecie
W tym artykule: Największy zasadzony przez człowieka las na świecie? 10 milionów drzew Kilka lat temu, naukowcy ze słynnego Massachusetts Institute of Technology (MIT) w USA podjęli współpracę ze Światowym Forum Ekonomicznym (WEF) by opracować światowe zestawienie miast o największej ilości drzew. W pierwszej dziesiątce znalazły się dwa miasta z Republiki Południowej Afryki: Durban (na 7. miejscu z 23,7% swojej powierzchni stanowiącej parki) i Johannesburg (na 8. miejscu z 23,6% zajętymi przez miejską zieleń). Ponadto, to drugie miasto może się poszczycić według wielu, największym zasadzonym przez człowieka lasem na świecie! Największy zasadzony przez człowieka las na świecie? W rzeczywistości nie chodzi tu o las w tradycyjnym znaczeniu tego słowa, bowiem miliony drzew porastających miasto są rozproszone po całym jego terenie. Wciąż jednak ekosystem, który tworzą, sprawia, że Johannesburg jest jednym z najbardziej zalesionych miast na całym świecie, z różnorodnymi drzewami zasadzonymi na całym jego obszarze. Jednym z najbardziej godnych uwagi są jakarandy. Przywiezione do Afryki z Ameryki Południowej w późnych latach dziewiętnastego wieku jakarandy szybko stały się ulubionym gatunkiem drzew wśród mieszkańców, ponieważ ich fioletowe kwiaty podkreślają nadejście wiosny i lata. 10 milionów drzew Pierwszym parkiem założonym w Johannesburgu był Joubert Park otwarty w 1887 roku. Od tamtej pory panorama miasta zyskała ogromną ilość zieleni. Z racji na ogromną bioróżnorodność roślinności w tym mieście, na zdjęciach satelitarnych Johannesburg rejestrowany jest jako deszczowy las tropikalny! Oprócz tego, co określa się mianem „lasu” w mieście znajduje się jeszcze ponad 2 343 różnej wielkości parków oraz 36 cmentarzy (które choć nie są oczywiście terenami rekreacyjnymi, jak najbardziej spełniają kryterium obszarów zielonych z racji wszechobecnej na nich roślinności) na terenach których, rośnie w sumie około 10 milionów drzew. Ten wynik jest tym bardziej imponujący jeśli weźmiemy pod uwagę fakt, że Johannesburg jest największym miastem na świecie (żyje tu 6 mln ludzi) bez dostępu do morza, jeziora lub choćby rzeki! Od 2006 r. podejmowane są również szeroko zakrojone wysiłki, aby niezwykły las Johannesburga poszerzyć tak, by obejmował oddalone o ok. 20km na Soweto. Zajmuje się tym „Projekt Zazielenienia Soweto” który od 2006 roku doprowadził do posadzenia w Soweto ponad 200 tysięcy drzew!
Hieny „uśmiechają się” do siebie w trakcie walk. To ważny komunikat
Mimika i mowa ciała hien okazuje się znacznie bardziej skomplikowana, niż do tej pory zakładali naukowcy. Dalecy kuzyni psów potrafią przekazywać sobie najważniejsze informacje wyłącznie za pomocą gestów oraz prostych interakcji.
W tym artykule: Hieny, czyli mistrzowie komunikacji Tak rozmawiają zwierzęta Zespół naukowców z Uniwersytetu w Pizie zbadał zachowanie 24 hien cętkowanych żyjących w prywatnym rezerwacie przyrody Greater Makalali w Republice Południowej Afryki. Po przeanalizowaniu trwającego 38 godzin nagrania zauważyli, że zarówno młode, jak i starsze osobniki w trakcie walk subtelnie komunikują przeciwnikom, że ich zaczepki nie są podyktowane agresją, a chęcią zabawy. – Jeśli chcą pobawić się ze sobą trochę ostrzej, muszą wyjaśnić, że to nie ataki – tłumaczy dr Elisabetta Palagi, współautorka badań. W Australii żył orzeł polujący na koale Autorzy badań podkreślają, że skamielina licząca w sumie 63 kości to wyjątkowo rzadkie znalezisko. Najczęściej archeolodzy znajdują pojedyncze szczątki orłów. Hieny, czyli mistrzowie komunikacji Jakie gesty i miny wskazują na to, że hieny są do siebie nastawione pokojowo? Biolodzy w pierwszej kolejności zwrócili uwagę, na rozluźnione szczęki i otwarte pyski u poszczególnych osobników. Podobny „uśmiech”, można zauważyć również u psów, kiedy dla zabawy przekomarzają się z innymi czworonogami lub właścicielami. – Ważniejsze od wokalizacji są mimika i postawa ciała – dodaje dr Palagi. Co ważne, zwierzęta zawsze upewniały się, że drugi osobnik zauważy ich przyjazne gesty. To z kolei oznacza, że hieny nauczyły się nie tylko sygnalizować swoje zamiary, ale również poprawnie interpretować konkretne zachowania. Większość zwierząt kończy walki dla zabawy, kiedy jeden z osobników zaczyna mieć wyraźną przewagę. W przypadku hien wygląda to nieco inaczej. Udawane bójki są dłuższe i znacznie bardziej złożone. Zwierzaki do końca pamiętają jednak o tym, żeby podtrzymywać komunikat o pokojowym nastawieniu. Najwięksi drapieżnicy Ameryki Północnej. Niedźwiedzie mają ogromnego przodka Historia brutalnie pokazała, że rozmiar nie zawsze ma znaczenie. Żaden z tych gigantów nie chodzi już i nie pływa po świecie. Tak rozmawiają zwierzęta Mimika i mowa ciała hien okazuje się znacznie bardziej skomplikowana, niż do tej pory zakładali naukowcy. Dalecy kuzyni psów potrafią przekazywać sobie najważniejsze informacje wyłącznie za pomocą gestów oraz prostych interakcji. Przez wiele lat ludziom wydawało się, że komunikacja między zwierzętami jest prymitywna. Kolejne badania pokazują jednak, jak bardzo byliśmy w błędzie. Poza hienami z RPA na uwagę zasługują również szympansy bonobo. Małpy te jako jeden z niewielu gatunków witają się i żegnają ze sobą, sygnalizując w ten sposób początek i koniec interakcji. Wampiry zwyczajne są z kolei mniej wylewne, ale nie bez powodu. Tak zwane gacki ograniczają się do wyłapywania tylko najważniejszych komunikatów – naukowcy z miejsca okrzyknęli ich mistrzami small talków. Źródła: Animal Behaviour i Current Zoology
Strażnicy parku Krugera w RPA odkryli w ostatni weekend stratowanego przez słonie człowieka. Najpewniej był to jeden z trzech kłusowników uciekających przed strażnikami.
Mężczyźni 17 kwietnia próbowali opuścić teren Kruger National Park na piechotę klucząc w dziczy, ścigani przez policyjny śmigłowiec i oddział z psami. Po drodze porzucili broń i zapasy. W którymś momencie natknęli się niechcący na stado słoni w trakcie godów, czytamy w informacji prasowej. Jeden z kłusowników został pochwycony, drugi choć raniony w oko zdołał zbiec. Trwa za nim pościg. Trzeciego uciekiniera dopadły słonie. Został stratowany, zmarł na miejscu. Na miejscu odzyskano strzelbę i topory. Mężczyźni próbowali upolować nosorożca. Kierujący parkiem Gareth Coleman wezwał osoby mieszkające przy granicach parku by pomogły schwytać zbiega. – Jesteśmy dumni z pracy naszych strażników, lotników i oddziału psów tropiących. Niestety, człowiek niepotrzebnie stracił życie – stwierdził dyrektor. Dzień później, w niedzielę 18 kwietnia zatrzymano trzech kolejnych kłusowników. Mieli przy sobie broń myśliwską dużego kalibru z tłumikami i amunicję. - Z punktu widzenia walki o zachowanie nosorożców przy życiu to był udany weekend walki. Cieszymy się, że nasi strażnicy ujęli sprawców zanim zdołali zabić jakiekolwiek zwierzę. Tego typu akcje zawsze podnoszą morale – czytamy w komunikacie parku Krugera. Niemal dokładnie dwa lata temu kłusownik w parku Krugera został stratowany przez stado słoni a potem zjedzony przez stado lwów. Strażnicy wezwani na miejsce znaleźli jedynie czaszkę i parę spodni.