National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-03-24T08:59:07.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Parami, w trójkącie, a nawet zbiorowo. Ampleksus to najdziwniejszy zwyczaj godowy polskich zwierząt
items: Płazy, które łamią zasady– ropuchy z gór Tanzanii zaskoczyły naukowców
items: Ropuchy i żaby na drzewach. Wyjątkowi wspinacze z Poznania
items: Oddychają przez skórę, a pod względem liczby gatunków przewyższają ssaki. Jakie są cechy płazów?
items: Czy to największy płaz na świecie? W Australii znaleziono ropuchę olbrzymią, która waży prawie 3 kg
items: Czy płazy mogą zniknąć z Ziemi? "Ekologiczne skutki takiej zmiany są trudne do przewidzenia"
items: W ostatniej chwili. Ptasznik zwycięża w pojedynku z ropuchą. A płaz już miał go w pysku

Parami, w trójkącie, a nawet zbiorowo. Ampleksus to najdziwniejszy zwyczaj godowy polskich zwierząt
type: item
date: 2026-03-24T08:58:10.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: ropucha
subject: rozmnażanie
subject: salamandra
subject: wiosna
subject: żaby
description: Już za chwilę małe i duże zbiorniki wodne staną się hałaśliwą areną żabich godów. Samce żab są wyjątkowo kreatywne w swoich staraniach o partnerki. Najpierw popisują się głośnym śpiewem, a kiedy już uda im się oczarować partnerkę, chwytają ją w uścisk, jakiego nie znajdziemy u żadnych innych zwierząt. To ampleksus.
encoded: Ampleksus to po łacinie dosłownie „uścisk”. U żab, ropuch i niektórych płazów ogoniastych (np. salamandry plamistej) ten termin oznacza uścisk godowy. To swoisty „szał miłosny”, kiedy samce żab mocno łapią samice w mocny uścisk, niezależnie od swojej woli. Ten dziwny zwyczaj ma zapewnić zapłodnienie jaj. Nie puszczę cię, choćbym chciał U płazów zapłodnienie zachodzi poza organizmem samicy. Aby do niego doszło, po złożeniu do wody jaj przez samicę, mniej więcej w tym samym czasie, samiec musi uwolnić też nasienie. Uścisk godowy zwiększa prawdopodobieństwo, że do zapłodnienia dojdzie i że to samiec, który „złapał” partnerkę zostanie ojcem. U żab i ropuch ampleksus jest odruchem bezwarunkowym – czyli niezależnym od woli samca. Uścisk jest bardzo silny, może trwać wiele godzin, a nawet dni i wyczerpać zarówno samicę, jak i samca. Ale uciskanie brzucha przez samca może też trochę pomóc samicy złożyć jaja. Całkiem często zdarza się, że w ten godowy szał żaby wpadają trójkami, a nawet całymi grupami. Obserwowano także ampleksus z…rybami oraz różnymi przedmiotami. Jak objąć żabę? Choć jest w nim element przypadkowości, najczęściej ampleksus polega na objęciu samicy przez samca pod pachami. Ale zdarza się, że samiec chwyta samicę w pachwinach. Dość oryginalny uścisk występuje u żab z rodziny Manteliidae na Madagaskarze: samiec łapie samicę za głowę. Godowa rywalizacja jest u żab bardzo silna, więc czasem samce próbują siłą zrzucić konkurenta z grzbietu samicy. Kiedy ampleksus się zakończy bywa, że przez jakiś czas jeszcze pilnują samicy. Dla samicy bywa to sytuacją niebezpieczną – zdarza się, że pod ciężarem kilkunastu rywalizujących samców zostaje zepchnięta pod wodę i tonie. Aby uścisk był skuteczny, samce niektórych gatunków wykształciły modzele godowe – narośla na przednich kończynach. Działają one jak „rzepy”, które wbijają się w śliską skórę samicy, uniemożliwiając jej wysunięcie się z objęć. Nie tylko żaby: ampleksus u innych zwierząt Uścisk godowy jest strategią ewol…

CommontoadBufobufomultipleamplexusmatingball-b796a91.jpg
width: 1620
height: 1080

Płazy, które łamią zasady– ropuchy z gór Tanzanii zaskoczyły naukowców
type: item
date: 2025-11-07T11:22:28.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Przyroda
subject: badania naukowe
subject: ewolucja
subject: płazy
subject: ropucha
subject: tasmania
description: Trzy nowe gatunki ropuch zostały odkryte w górach Tanzanii przez międzynarodowy zespół naukowców. Co czyni to odkrycie wyjątkowym? Te płazy stosują jedną z najrzadszych strategii rozrodczych w świecie zwierząt.
encoded: Badania były prowadzone przez międzynarodowy zespół składający się m.in. z uczonych z Wielkiej Brytanii, Danii czy Niemiec. Przy projektowaniu metodologii, naukowcy wykorzystali technikę muzeomiki, która polega na pozyskiwaniu i analizie DNA z historycznych próbek biologicznych. W ten sposób badacze wyodrębnili trzy nowe gatunki zwierząt, dające przykład tego, jak ewolucja potrafi przystosować osobniki do panujących warunków środowiskowych. 257 ropuch pod lupą – jak przebiegały badania? Od 1905 roku biolodzy żyli w przekonaniu, że jedynym endemiczny gatunkiem ropuch w całej Tanzanii jest Nectophrynoides viviparus. Płazy, opisane po raz pierwszy przez niemieckiego zoologa Gustava Torniera, różniły się od siebie wyglądem w obrębie jednej populacji. Ta różnorodność skłoniła naukowców do przeprowadzenia wnikliwych badań, w trakcie których przeanalizowano 257 kodów genetycznych poszczególnych osobników. Okazy, nad którymi pochylili się naukowcy, były zarówno płazami żyjącymi współcześnie, jak i tymi złapanymi aż 120 lat temu, przy okazji pierwszych badań nad tym gatunkiem. Zespół porównywał próbki z poprzedniego stulecia z tymi współczesnymi i na ich podstawie ustalał stopień pokrewieństwa badanych gatunków. Kierowniczka badań muzeomicznych, Alice Petzold, tak argumentuje wykorzystanie archiwalnych ropuch: „Nasze analizy pozwoliły dokładnie ustalić, do jakich populacji należały te stare okazy. A to daje nam znacznie większą pewność w przyszłych badaniach nad tymi ropuchami”. Jak przetrwać bez wody? – trzy nowe gatunki ropuch Badania udokumentowały występowanie trzech – wcześniej nieopisanych – gatunków ropuch z rodzaju Nectophrynoides. Odkrycie to nie byłoby tak niezwykłe, gdyby nie fakt, który od lat fascynuje naukowców. Nectophrynoides nie stosują bowiem klasycznej dla płazów drogi rozmnażania. Ograniczony dostęp do wody, w której zwykle wykluwają się kijanki, zmusił te zwierzęta do noszenia zapłodnionych zarodków w swoim ciele. Ropucha, niczym w ciąży, nosi w sobie mł…

GettyImages-1041346600-ed13ad7.jpg
width: 5527
height: 3686

Ropuchy i żaby na drzewach. Wyjątkowi wspinacze z Poznania
type: item
date: 2025-01-13T14:07:59.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Przyroda
subject: drzewa
subject: dzikie zwierzęta
subject: ochrona przyrody
subject: płazy
subject: przyroda
subject: ropucha
subject: żaby
description: W Poznaniu na gałęziach drzew znajdujących się ponad 2 metry nad ziemią naukowcy dostrzegli wspinające się ropuchy i żaby. Jak to możliwe, że te dość nieporadne i ociężałe płazy tam trafiły i dlaczego do tego doszło?
encoded: Spis treści: Przypadkowe i zaskakujące odkrycie – dzięki traszkom Co żaby i ropuchy robią na drzewach? Płazy na drzewach – to trzeba zbadać Obserwacji dokonano na obszarze użytku ekologicznego „Traszki Ratajskie” w Poznaniu. Zdaniem badaczy, ukazuje ona w zupełnie nowym światle zrozumienie tego, jak płazy korzystają z przestrzeni wokół nas. Przypadkowe i zaskakujące odkrycie – dzięki traszkom „Alpinistyczne” zdolności płazów zostały wykryte przypadkowo. Naukowcy badali w terenie śmiertelność traszek nocną porą na trasach rowerowych i pieszych. Działo się to w czerwcu 2020 roku. Aby rozpoznać otoczenie przyrodnicy świecili latarkami po pobliskich drzewach. Podczas tej inspekcji badacze nieoczekiwanie zaobserwowali ropuchy zwyczajne (Bufo bufo) i żaby zwyczajne (Rana temporaria) na pniach i gałęziach wierzb i na martwej brzozie brodawkowatej. Nie było to przedmiotem badań, ale nieoczekiwane zachowanie płazów przykuło uwagę naukowców. To pierwsza taka obserwacja z terenu Polski, ale może dlatego, że wcześniej przyrodnicy nie szukali żab wśród konarów. Tego typu zachowanie jest bardziej powszechne niż wcześniej sądzono – do takiego stwierdzenia się teraz skłaniają. Obserwacje dotyczące wspinaczek płazów opisali dr hab. Anna Maria Kubicka i dr inż. Mikołaj Kaczmarski – pracownicy Katedry Zoologii na Uniwersytecie Przyrodniczym w Poznaniu. – Nasze obserwacje wskazują, że ropuchy świetnie sobie radzą ze wspinaczką na drzewa, pomimo że są dość masywne i nie posiadają przylg ani innych struktur które ułatwiałby im ten proces. Dlatego pomocna we wspinaczce może być także sama struktura kory, którą charakteryzują się wierzby – wyjaśniają autorzy badania. Co żaby i ropuchy robią na drzewach? Naukowcy mają kilka teorii. Oto one: ucieczka przed dzikami – takie obserwacje dotyczące płazów były raportowane przez badaczy z innych krajów; żerowanie – obserwacji dokonano w ciepłą letnią noc po burzy. Tuż po opadach żaby i ropuchy wyszły z dziupli i spękań kory. Nie bez powodu. Wygląda…

thumbnailFot-Anna-Maria-Kubicka3-e7d2922.jpg
width: 1384
height: 923

Oddychają przez skórę, a pod względem liczby gatunków przewyższają ssaki. Jakie są cechy płazów?
type: item
date: 2023-03-18T12:06:02.000Z
creator: Artur Białek
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: dzikie zwierzęta
subject: Edukacja
subject: przyroda
subject: ropucha
subject: salamandra
subject: żaby
subject: zwierzęta
description: Płazy są jedną z najliczniej reprezentowanych gromad. Zasięg ich występowania obejmuje niemal wszystkie kontynenty, a na całym świecie żyje ok. 6500 gatunków tych zwierząt, z czego w Polsce – zaledwie 19. Czym charakteryzują się te niezwykłe stworzenia? Poniżej wymieniamy cechy płazów, które zapewniają im przetrwanie od wielu milionów lat.
encoded: W tym artykule: Czym są płazy? Rodzaje płazów Cechy charakterystyczne płazów Czym żywią się płazy? Rozmnażanie płazów Budowa płazów Jak odróżnić gady od płazów? Płazy wydają się być zwierzętami prymitywnymi, które zatrzymały się na wczesnym etapie ewolucji. To tylko pozory, bo natura wyposażyła je w szereg cech i zdolności, które zapewniają im przetrwanie od setek milionów lat. Żyły na naszej planecie, zanim Ziemią zawładnęły dinozaury, a współcześnie wciąż odkrywane są nowe gatunki. To jednoznacznie wskazuje, że pozorna prymitywność płazów to po prostu mechanizm przystosowania do życia w środowiskach, które zamieszkują. Czym są płazy? Mówiąc o płazach, na myśli trzeba mieć jedną z sześciu gromad kręgowców. To zmiennocieplne zwierzęta wodno-lądowe, czyli wykazujące przystosowanie do życia w obu środowiskach. Większość gatunków zamieszkuje środowiska lądowe, niektóre żyją w wodzie (wyłącznie słodkiej), konarach drzew i gruncie. Zasięg ich występowania obejmuje niemal wszystkie kontynenty (jedynym wyjątkiem jest Antarktyda). Dlaczego gady i płazy są długowieczne? Widać to gołym okiem Niektóre gady i płazy żyją od kilkudziesięciu do nawet ponad 100 lat. Czemu to zawdzięczają? Naukowcy twierdzą, że ich odkrycie może być istotne także dla ludzkiej medycyny. W tym miejscu należy jednak podkreślić, że najbardziej sprzyjają im gorące i umiarkowane strefy klimatyczne. Największa liczba gatunków zamieszkuje Azję Południową, Południowo-Wschodnią i Afrykę. Najmniejsza reprezentacja gatunkowa tej gromady jest natomiast charakterystyczna dla Azji Północnej i Europy. Rodzaje płazów We współczesnej klasyfikacji płazów występuje tylko jedna podgromada – Lissamphibia – która dzieli się na trzy rzędy: płazy bezogonowe (Anura): żaby i ropuchy, płazy ogoniaste (Caudata): traszki i salamandry, płazy beznogie (Gymnophiona). Całkowita liczba poznanych gatunków płazów to ok. 6500. Niektóre źródła wskazują na liczbę większą o 2 tys. gatunków. Wartość ta jest trudna do oszacowania, bo w stref…

cechy-plazow-czym-wyrozniaja-sie-te-zwierzeta-wodno-ladowe-fot-matt-mcclain-the-washington-post-via-getty-images-5731e3a.jpg
width: 1024
height: 693

Czy to największy płaz na świecie? W Australii znaleziono ropuchę olbrzymią, która waży prawie 3 kg
type: item
date: 2023-01-20T12:26:23.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: australia
subject: dzikie zwierzęta
subject: płazy
subject: rekordy
subject: ropucha
subject: zwierzęta
description: Ropucha wielkości piłki futbolowej i ważąca 2,7 kg wzbudziła sensację. Jednak do rekordzistów w świecie płazów jeszcze jej sporo brakuje.
encoded: W tym artykule: Rekordowo duża ropucha z Australii Ciekawostki o ropuchach olbrzymich Największe płazy na Ziemi Pochodząca z Ameryki Południowej ropucha olbrzymia, czyli aga (Rhinella marina) – jak sama nazwa wskazuje – osiąga duże rozmiary. Jej długość ciała wynosi najczęściej do 26 cm, zaś waga do 2,5 kg. Jednak okazy tej wielkości są rzadkie. Największy znaleziony do tej pory osobnik ważył 2,65 kg. Długość jego ciała wynosiła 38 cm. Teraz ten rekord może zostać pobity. Strażnicy przyrody z Parku Narodowego Conway w Australii znaleźli wyjątkowo wielką ropuchę obok szlaku Conway Circuit. – Nazwaliśmy ją Toadzilla, czyli ropucha-Godzilla – opowiada strażniczka Kylee Gray. Rekordowo duża ropucha z Australii Ten konkretny osobnik ważył aż 3,7 kg. Był sześć razy większy niż przeciętna ropucha. – Nie mogłam uwierzyć, jaka była duża i ciężka. Wyglądała jak piłka futbolowa z nogami – mówi Kylee Gray. – Ze względu na rozmiary uważamy, że to samica. Atomowe żaby? W strefie zamkniętej wokół Czarnobyla pojawiły się smoliście czarne rzekotki Naukowcy odkryli, że po wybuchu reaktora w Czarnobylu w okolicy mogło dojść do błyskawicznej ewolucji pewnego gatunku płazów. Rzekotki wschodnie z jaskrawozielonych zrobiły się czarne. Sk.. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/atomowe-plazy-w-strefie-zamknietej-wokol-czarnobyla-pojawily-sie-smoliscie-czarne-zaby-fot-german-orizaola-pablo-burraco-cc-by-14eb2bf.jpg" width="938" height="462" alt="Atomowe płazy? W strefie zamkniętej wokół Czarnobyla pojawiły się smoliście czarne żaby (fot. Germán Orizaola/Pablo Burraco, CC BY)" title="Atomowe płazy? W strefie zamkniętej wokół Czarnobyla pojawiły się smoliście czarne żaby (fot. Germán Orizaola/Pablo Burraco, CC BY)" /> – Ropucha tej wielkości zje wszystko, co zmieści się w jej paszczy. Owady, gady, małe ssaki – wylicza strażniczka. Zwierzęta te są uznawane za szkodniki. Dlatego Toadzilla została złapana i poddana eutanazji. – Muzeum Queensland jest zaint…

czy-to-najwiekszy-plaz-na-swiecie-w-australii-znaleziono-ropuche-olbrzymia-ktora-wazy-prawie-3-kg-fot-queensland-department-of-environment-and-science-42502fa.jpg
width: 3024
height: 1512

Czy płazy mogą zniknąć z Ziemi? "Ekologiczne skutki takiej zmiany są trudne do przewidzenia"
type: item
date: 2019-03-15T08:48:47.000Z
creator: Jennifer S. Holland
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Edukacja
subject: Kuchnia
subject: Kultura
subject: ropucha
subject: Travel
subject: żaby
description: Stoimy w obliczu masowego wymierania płazów. Egzotyczny grzyb staje się zagrożeniem dla stworzeń i tak już nękanych przez zanieczyszczenie środowiska, utratę siedlisk i zmiany klimatu. Prowadzone na wielką skalę badania i działania ochronne mogą jednak dać zagrożonym gatunkom szansę na przetrwanie.
encoded: Samiec mocno ściska partnerkę przednimi łapami. Samica leży pod nim w płytkim strumyku, rozpłaszczona, z pełnym skrzeku brzuchem. To rzadkie ropuchy z rodzaju Atelopus. Gatunek nie ma jeszcze nawet nazwy. Występuje na niewielkim obszarze między szczytami Andów a przylegającymi do nich nizinami dorzecza Amazonki. Samica wygląda jak świeżo malowana: na grzbiecie czarny deseń na żółtym tle, brzuch w kolorze krzyczącej czerwieni. Niestety, jest martwa. U góry, nad krawędzią wąwozu, dudni spychacz. W pobliżu miasteczka Limón w południowo- wschodnim Ekwadorze trwa budowa drogi. Zepchnięta ze zbocza przez buldożer lawina kamieni, ziemi, gałęzi i gruzu zatarasowała płynący lasem strumień. Luis Coloma, 47-letni herpetolog, chodzi po chybotliwych kamieniach i ocenia rozmiar szkód. Zaabsorbowany, nawet nie podwinął nogawek jasnych spodni, które teraz są do kolan utytłane w błocie. Żaby, ropuchy, salamandry, traszki i mało znane płazy beznogie – wszystkie należą do gromady Amphibia: zmiennocieplnych, pełzających, skaczących i ryjących w ziemi stworzeń znanych z baśni, biblijnych plag, przysłów i opowieści o wiedźmach. W średniowiecznej Europie żaby uważano za wcielenie zła. U starożytnych Egipcjan symbolizowały życie i płodność. Dla dzieci od wieków stanowią śliskie wprowadzenie do świata przyrody. Natomiast dla naukowców płazy są gromadą, która przez ponad 300 mln lat wyewoluowała w ponad 6 tys. gatunków. Płazy należą do zwierząt najbardziej dotkniętych współczesnymi niesprzyjającymi przyrodzie zmianami. Ponad połowa gatunków tej gromady jest zagrożona wyginięciem. Setki zmierzają ku zagładzie, dziesiątki już zniknęły. Wymieranie jest szybkie i powszechne. Ma złożone przyczyny – spychacz w jarze koło Limón to tylko jedno z niebezpieczeństw. Pojawił się jednak promyk nadziei. Podejmowane obecnie wysiłki pozwolą ochronić część zwierząt przed zabójczą falą wymierania. Poza tym naukowcom (przynajmniej w warunkach laboratoryjnych) udaje się już leczyć grzybicę, która sieje spustosz…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/b86d760a554d3ac8c9069d44ce0badca0d5e8d98-2d726f4.jpeg
width: 714
height: 522

W ostatniej chwili. Ptasznik zwycięża w pojedynku z ropuchą. A płaz już miał go w pysku
type: item
date: 2018-08-23T11:51:32.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Edukacja
subject: Kuchnia
subject: Kultura
subject: Ptasznik
subject: ropucha
subject: Travel
description: Pająk nie miał sobie równych w starciu z płazem w arizońskim kanionie Sabino Canyon. Ten pojedynek trzeba zobaczyć.
encoded: Michael Bogan był w trakcie nocnej wędrówki przez obszar rekreacyjny położonego w Arizonie kanionu Sabino Canyon, kiedy spotkał na swojej drodze ropuchę koloradzką. Biolog z reguły zatrzymuje się i ogląda każdego napotkanego płaza. W tym przypadku już w momencie skierowania latarki w stronę ropuchy, wiedział, że coś jest nie tak. – Patrzę i nagle widzę, że coś wystaje z jej pyska – opowiada Bogan, adiunkt na Uniwersytecie Arizony. Coś czarnego, przypominającego patyki sterczało z otworu gębowego ropuchy – zwierzę nadal żyło, coś się w nim się poruszało. Naukowiec zdał sobie sprawę, że ropucha usiłuje łapczywie połknąć żywego ptasznika z gatunku Aphonopelma chalcodes. Bogan pochylił się i zrobił kilka zdjęć płaza, czekając cały czas, aż nieszczęsny pajęczak wyzionie ducha. Jednak ptasznik wcale nie był gotowy na pogodzenie się ze swoim losem i spokojne odejście. Pająk walczył, a Bogan zauważył, że ropucha zamyka oczy, wykrzywia się z bólu, a jej elastyczne gardło przybiera kształt kieł jadowych pająka. Wyglądało to jakby ptasznik próbował ukąsić swojego porywacza od wewnątrz. Nieapetyczny ptasznik - Nie wiemy, czy ptasznik wypuścił trochę jadu czy nie, ale wcale nie musiał tego robić – twierdzi arachnolog i profesor emeritus z Ohio University Jerome Rovner po obejrzeniu zdjęć przedstawiających całe wydarzenie. – Do obrony wystarczą mu jedynie włoski parzące. Włoski parzące, najeżone i bardzo ostre, pokrywają brzuch i nogi ptasznika i sprawiają, że dla potencjalnych drapieżników pająk jest wyjątkowo mało smakowity. - To jakby ktoś usiłował zjeść włókno szklane – dodaje Rovner. Ptaszniki czasami „gryzą na sucho”, by bez wypuszczania jadu przestraszyć drapieżców, a jad rezerwują sobie dla potencjalnych ofiar – tłumaczy. Nieważne, czy ropucha została ukąszona, czy tylko ugryziona – musiało to być bardzo bolesne. – Ropucha prawdopodobnie dostała podwójną dawkę – uważa Bogan. Śmiała ucieczka pająka Ropucha, która swoje ofiary wciąga w jednym kawałku, prawdopodobnie nie zda…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/91896f06daaf9b7198d69e5a0073ff1811e9daf3-4beab1d.jpeg
width: 945
height: 630