National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-03-29T10:58:07.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Dlaczego potęga Habsburgów runęła? Historia rodu, który zjednoczył Europę
items: Ta rodzina od pokoleń nie ma zębów. Pochodzący z niej lekarz odkrył tajemniczą mutację genu
items: Naukowcy rozwiązali tajemnicę pradawnego grobu. Nastolatka spoczywała z kośćmi ojca
items: Gdy brakuje bliskich, Japończycy wynajmują przyjaciół. Ta usługa naprawdę działa
items: Pokłóciłeś się z rodziną przed urlopem? Nowa „klauzula Beckhama” może uratować wakacje
items: Te niezwykłe małpy umieją się dzielić – tak jak ludzie. Ich zachowanie przypomina naszych przodków
items: Rodzice czy rodzeństwo? Odkryto zaskakujący sekret sikorek.
items: Kobiety bardziej agresywne niż mężczyźni? Tylko wobec... rodzeństwa
items: „Telepatia bliźniąt” pod lupą. Co odkryli naukowcy i dlaczego wciąż nie ma jednoznacznej odpowiedzi?
items: Podróż poślubna z rodzicami? Zaskakujący trend wśród nowożeńców
items: Najstarsza matka na świecie urodziła bliźniaki w podeszłym wieku. To historia bez happy endu
items: Rodzice nie traktują swoich dzieci tak samo. Lepiej mają córki oraz starsze z rodzeństwa
items: Naukowcy odkryli pochodzenie matki Leonarda da Vinci? „Była czerkieską niewolnicą”
items: Samochód rodzinny na szybki wypad za miasto. Testujemy 4 nowe modele
items: Na nic nasza technologia i cywilizacyjna ogłada. Ewolucja zawsze zwycięży! Wywiad z prof. Robinem Dunbarem
items: Jedziesz w podróż z dziećmi? Z pewnością zadadzą ci te pytania - przygotuj się na nie
items: Przyjaciel robot. Kiedy staną się członkami naszych rodzin? [REPORTAŻ]
items: Jak się zmieniło nasze podejście do macierzyństwa? [REPORTAŻ]
items: Test Travelera: Wakacje na przyczepkę
items: Park Miniatur - Ogrodzieniec zaprasza na rodzinną zabawę!

Dlaczego potęga Habsburgów runęła? Historia rodu, który zjednoczył Europę
type: item
date: 2026-03-29T10:57:42.000Z
creator: Marzena Wardyn-Kobus
subject: Historia
subject: austria
subject: cesarz
subject: europa
subject: królowie
subject: rodzina
description: Habsburgowie to jedna z najbardziej rozpoznawalnych dynastii w historii Europy, której wpływ wykraczał daleko poza granice Austrii. Ich pałace, herb i złożona sieć małżeństw dynastycznych symbolizują zarówno potęgę, jak i wyzwania związane z rządzeniem wielonarodowym imperium. Habsburgowie ukształtowali politykę, kulturę i architekturę kontynentu.
encoded: Spis treści: Imperium Habsburgów – struktura i terytoria Gałęzie dynastii Habsburgów Najsłynniejsze postacie z rodu Habsburgów Schyłek dynastii Habsburgów Habsburgowie to niemiecka dynastia (von Habsburg), której początki sięgają X wieku. Nazwa rodu wywodzi się od zamku Habsburg położonego w dzisiejszym kantonie Aargau w Szwajcarii. Już w XIII wieku przedstawiciel dynastii został wybrany królem Niemiec i sprawował władzę jako Rudolf I. Król przekazał w dziedziczne władanie swoim potomkom Austrię i Styrię. Terenami tymi wcześniej zarządzała dynastia Babenbergów. Z czasem dynastia Habsburgów rozrosła się na całą Europę Środkową dzięki polityce dynastycznej opartej na strategicznych małżeństwach. Władcy z dynastii dbali o to, by każdy nowy teren wchodził w skład ich imperium poprzez związki rodzinne, a nie wojny – w myśl dywizy „Niech inni prowadzą wojny, ty, szczęśliwa Austrio, zaślubiaj”. W Polsce Habsburgowie pojawiali się głównie w kontekście polityki dynastycznej oraz kontroli nad Galicją i częścią Śląska. Chociaż nie sprawowali pełnej władzy nad krajem, ich obecność była zauważalna w architekturze, administracji i wpływach gospodarczych. Imperium Habsburgów – struktura i terytoria Imperium Habsburgów było jednym z najbardziej rozległych i złożonych politycznie organizmów państwowych w Europie. Zamiast jednego scentralizowanego państwa tworzyły je terytoria złączone unią personalną. W praktyce oznaczało to, że poszczególne prowincje miały własne prawa, sejmy i administracje, a wspólny był jedynie monarcha. Ziemie dziedziczne obejmowały Arcyksięstwo Austrii, Styrię, Karyntię, Tyrol, Księstwo Krainy i inne prowincje. Do tego dochodziły Ziemie Korony Czeskiej – Królestwo Czech, Marchia Morawska i Śląsk Austriacki – oraz Królestwo Węgier z częściami Chorwacji i Siedmiogrodu. W wyniku podbojów oraz dziedziczenia imperium obejmowało także Galicję, Lombardię, Wenecję, Niderlandy Austriackie, a na krótko Królestwo Neapolu i Sardynii. W 1867 roku, po kompromisie austro-węg…

habsburgowie-2a3592b.jpg
width: 1800
height: 1200

Ta rodzina od pokoleń nie ma zębów. Pochodzący z niej lekarz odkrył tajemniczą mutację genu
type: item
date: 2026-03-06T08:41:19.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Ludzie
subject: Nauka
subject: choroby
subject: genetyka
subject: rodzina
subject: zęby
description: Brak zębów był u rodziny Grahamów czymś więcej niż chorobą – był rodzinnym piętnem. Od pokoleń usta kolejnych dzieci pozostawały puste, niezależnie od upływu lat. Rodzina musiała czekać dekady, aż w ich szeregach narodzi się genialny medyk zdolny rzucić wyzwanie „klątwie” i odkryć prawdę ukrytą w ich genach.
encoded: Rodzina dr. Johna Grahama, profesora genetyki medycznej i pediatrii w Cedars-Sinai w Los Angeles, od lat nie ma zębów. Uparty naukowiec odkrył powodującą to tajemnicza mutację genu, która została jednoznacznie zidentyfikowana jako przyczyna agenezji zębów w pięciu pokoleniach rodziny. Teraz może pomóc innym. Historia rodziny bez zębów – medyczny sekret, który trwał pokolenia Ten niemal symboliczny brak zębów ciążył nad rodziną podczas codziennych posiłków, nauki mowy u dzieci, w trakcie dorastania. Brak lub zanik zębów wpływał na poczucie własnej wartości, wybory życiowe i relacje społeczne. Z biegiem lat niektóre dzieci miały nie w pełni wykształcone pojedyncze zęby, inne miały ich nawet kilka, ale nikt nie mógł mówić o pełnym, zdrowym uśmiechu. Tradycją stały się drogie implanty i protezy, ale także milcząca frustracja: czemu właśnie my? Lekarz, który leczył innych – i siebie John Graham – wnuk i syn osób dotkniętych rodzinną agenezją zębów – wybrał ścieżkę medycyny i genetyki: nic dziwnego, że tak go fascynowała. Całe życie diagnozował innych, pomagając rodzinom z rzadkimi chorobami. Jednak to jego własna historia, rodzinna anomalia, okazała się największym wyzwaniem zawodowym. Przez lata zbierał medyczne akta, analizował rodowody i przeszukiwał literaturę naukową. Z pomocą przyjaciela i współpracownika, dr. Pedro Sancheza, rozpoczął genetyczne śledztwo na skalę, jakiej w tej rodzinie jeszcze nie było. Używając najnowszych narzędzi do sekwencjonowania DNA, Graham i Sanchez porównali materiał genetyczny dwóch osób dotkniętych agenezją i dwóch zdrowych krewnych. Tajemnicza mutacja w genie KDF1 Efektem ich badań i było odkrycie jednego, kluczowego genu, który różnił się u osób z agenezją i zdrowych. Chodziło o mutację genie KDF1, a dokładnie niewielką zmianę w chromosomie 1 dotycząca fragmentu odpowiedzialnego za prawidłowy rozwój skóry i zębów. Badania potwierdziły, że ta rzadka mutacja genetyczna pojawiała się wyłącznie u osób bez zębów w rodzinie Grahama. Przy uż…

FABRIC-KOLAZ-32-82-19f3695.jpg
width: 2700
height: 1800

Naukowcy rozwiązali tajemnicę pradawnego grobu. Nastolatka spoczywała z kośćmi ojca
type: item
date: 2026-02-20T09:29:21.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: cmentarze
subject: grób
subject: odkrycia archeologiczne
subject: rodzina
description: Najnowsze badania DNA szczątków z neolitycznego stanowiska wykazały, że nastolatka sprzed 5500 lat została pochowana wraz z kośćmi swojego ojca na wysokości serca. Odkrycie rzuca nowe światło na prehistoryczne relacje rodzinne.
encoded: Czym jest miłość rodzicielska i jak głęboko zakorzeniona jest w ludzkiej naturze? To z pozoru proste pytanie frapuje badaczy od czasów starożytnych. Filozofowie, tacy jak Arystoteles, Platon, także stoicy, zastanawiali się, czym jest więź między rodzicami a dziećmi i czy jest ona naturalna, czy to jedynie konstrukt społeczny. Myśliciele nowożytni dopiero wskazali, że relacje dziecko-ojciec, dziecko-matka, to emocjonalna relacja, a potomstwo zaczęto postrzegać jako podmiot, a nie wyłącznie część wspólnoty, czy kapitał. Kiedy rodzina stała się dla ludzi ważna? Najnowsze odkrycie szwedzkich naukowców może dodać nową cegiełkę do dyskursu o rodzinnych relacjach. Badacze przeprowadzili badanie DNA szczątków odkrytych na neolitycznym cmentarzysku w Ajvide na Gotlandii. W latach 80. na nekropolii odkryto 85 grobów z kultury ceramiki dołkowej. Ta społeczność łowców-zbieraczy żyła na tej szwedzkiej wyspie ok. 5500 lat temu. Badacze ustalili, że w niektórych pochówkach złożono kilka osób, które były ze sobą spokrewnione. Najbardziej poruszający był jednak grób nastoletniej dziewczyny, w którym znajdowały się także szczątki jej ojca. – Ponieważ tego typu groby rzadko się zachowują, badania nad pokrewieństwem w archeologicznych kulturach łowców-zbieraczy są rzadkie i zazwyczaj ograniczone – powiedziała Tiina Mattila, genetyczka populacyjna z Uniwersytetu w Uppsali. Co wykazały badania? „Relacje pokrewieństwa między dawnymi społeczeństwami mogą dostarczyć cennych informacji na temat dynamiki społecznej populacji. Dane genetyczne z prehistorycznych szczątków ludzi mogą ujawnić pokrewieństwo genetyczne, a w połączeniu z informacjami archeologicznymi, rzucić światło na czynniki społeczne kształtujące pradawne społeczności” – napisali we wstępie swojej pracy opublikowanej na łamach „Proceedings of the Royal Society B”. W badaniu naukowcy wygenerowali nowe dane genomiczne pochodzące od 10 osób pochowanych na cmentarzysku na Gotlandii. Autorzy pracy porównali je z DNA 24 osób z czterec…

shutterstock1599829399-5d1e47c.jpg
width: 6240
height: 4160

Gdy brakuje bliskich, Japończycy wynajmują przyjaciół. Ta usługa naprawdę działa
type: item
date: 2026-01-31T11:57:45.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Lifestyle
subject: Traveler
subject: azja
subject: japonia
subject: rodzina
subject: samotność
subject: Społeczeństwo
description: Kilka dni temu do polskich kin trafił film „Rodzina do wynajęcia”, w którym amerykański aktor mieszkający w Tokio podejmuje pracę jako „członek rodziny na zamówienie”. Choć fabuła może brzmieć jak czysta fikcja, podobne usługi naprawdę istnieją. W Japonii od lat działają agencje oferujące wynajem osób, które na kilka godzin lub dni wcielają się w role bliskich, partnerów czy przyjaciół.
encoded: Starzejące się społeczeństwo, rosnąca samotność i silna presja społecznych oczekiwań sprawiają, że relacje międzyludzkie w Japonii przybierają czasem nieoczywiste formy. W odpowiedzi na te zjawiska powstał specyficzny segment rynku usług – firmy oferujące „wynajem relacji”. Klienci mogą zatrudnić kogoś, kto zagra rolę męża, żony, ojca, matki, babci, a nawet współpracownika czy przyjaciela. Dla jednych to sposób na poradzenie sobie z izolacją, dla innych – narzędzie do utrzymania pozorów w świecie, w którym wizerunek społeczny wciąż ma ogromne znaczenie. Początki wynajmu „rodzin” w Japonii. Skąd wzięło się to zjawisko? W Japonii usługi polegające na wynajmowaniu aktorów do ról członków rodziny, przyjaciół czy towarzyszy codziennych aktywności mają swoje korzenie już w początku lat 90. XX wieku, kiedy jedna z pierwszych firm w Tokio zaczęła oferować tego typu rozwiązania jako tzw. „usługi miękkie”, czyli kontakty z innymi z empatią i wsparciem, które miały pomagać osobom w trudnych sytuacjach społecznych. Firmy te, choć brzmią dziś egzotycznie dla zachodnich odbiorców, powstały w odpowiedzi na konkretne potrzeby: samotność, presję społeczną i lukę w tradycyjnych relacjach międzyludzkich. Pionierami tego segmentu byli przedsiębiorcy, którzy już ponad dwie dekady temu dostrzegli potencjał rynku. Jednym z nich jest Ryuichi Ichinokawa, który około 20 lat temu założył firmę Heart Project, określając jej działalność mianem „usługi dodatkowej obecności”. Jego koncepcja polegała na wynajmowaniu ludzi, którzy mogą zastąpić kogoś bliskiego w życiu klienta, wypełniając lukę emocjonalną lub społeczną. Ceny takich usług były zróżnicowane w zależności od roli i długości wynajmu, a sama idea szybko zyskała na popularności i zaczęła się rozprzestrzeniać w całym kraju. To właśnie ta długoletnia praktyka i ewolucja rynku sprawiły, że zjawisko wynajmu relacji stało się na tyle znane, iż stało się inspiracją dla twórców filmowych. Głośno zrobiło się o tym ponownie w kontekście premiery o…

wynajem-d74ce38.jpg
width: 7008
height: 4672

Pokłóciłeś się z rodziną przed urlopem? Nowa „klauzula Beckhama” może uratować wakacje
type: item
date: 2026-01-23T15:55:29.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Porady
subject: Traveler
subject: celebryci
subject: rodzina
subject: social media
subject: wakacje
description: Internet dosłownie oszalał. Po tym, jak Brooklyn Beckham opublikował na Instagramie obszerne oświadczenie ujawniające głęboki konflikt rodzinny, media społecznościowe zalała fala komentarzy, memów i filmów analizujących każdy szczegół afery. Viralowy kryzys szybko przestał być wyłącznie sprawą celebrycką – i właśnie wtedy do gry wkroczyła firma oferująca zorganizowane wyjazdy wakacyjne. Jej nowa oferta zaskoczyła i rozbawiła nawet branżowych ekspertów.
encoded: W ostatnich dniach media społecznościowe żyją konfliktem w rodzinie Beckhamów. W poniedziałek, 19 stycznia 2026 roku, Brooklyn Beckham opublikował na Instagramie sześciostronicowe oświadczenie, w którym oskarżył swoich rodziców – Davida Beckhama i Victorię Beckham – o kontrolowanie medialnej narracji, manipulacje oraz próby sabotowania jego relacji z Nicolą Peltz. Publiczne pranie rodzinnych brudów natychmiast stało się jednym z najgłośniejszych tematów w sieci. Na fali tego skandalu jedna z firm specjalizujących się w zorganizowanych wyjazdach wakacyjnych postanowiła wykorzystać moment wprowadzając nietypową „klauzulę Beckhama”, która ma pomóc klientom uniknąć przedurlopowego chaosu i rodzinnych napięć. Rodzinny konflikt Beckhamów zaskakująco zmienia branżę turystyczną Publiczny konflikt w rodzinie Beckhamów wciąż eskaluje i pozostaje jednym z najgłośniejszych tematów w mediach społecznościowych. 26-letni Brooklyn Beckham opublikował emocjonalne, kilkustronicowe oświadczenie, w którym oskarżył swoich rodziców o wieloletnie ingerowanie w jego życie prywatne. Wśród zarzutów pojawiły się m.in. sugestie, że jego żona Nicola Peltz została pozostawiona bez sukni ślubnej, próby wymuszenia podpisania dokumentów dotyczących nazwiska, a także publiczne upokorzenia – w tym „przejęcie” przez Victorię Beckham pierwszego tańca podczas wesela. „Nie chcę się pojednać z rodziną. Nikt mną nie manipuluje. Po raz pierwszy w życiu staję w swojej obronie” – napisał Brooklyn, podkreślając, że zależy mu wyłącznie na spokoju, prywatności i szczęściu u boku żony. Oświadczenie natychmiast stało się viralem, a dramat Beckhamów zaczął żyć własnym życiem w formie komentarzy, analiz, memów i ironicznych interpretacji. Ten medialny chaos błyskawicznie podchwyciła branża turystyczna. Eksperci z brytyjskiej firmy On the Beach, specjalizującej się w zorganizowanych wyjazdach wakacyjnych, ogłosili wprowadzenie nowego rozwiązania, które – jak sami przyznają – powstało w odpowiedzi na „rodzinne napięci…

zdj-16-854ffb5.jpg
width: 4608
height: 3051

Te niezwykłe małpy umieją się dzielić – tak jak ludzie. Ich zachowanie przypomina naszych przodków
type: item
date: 2025-10-25T14:30:30.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: małpy
subject: pożywienie
subject: rodzina
subject: stado
description: Świadome dzielenie się zasobami to podstawa funkcjonowania każdego społeczeństwa: zdawało się jednak, że to umiejętność zarezerwowana wyłącznie dla ludzi. Pawiany gwinejskie zaskoczyły naukowców – okazało się, że dystrybuują między sobą mięso według wzorców charakterystycznych dla ludzkich grup łowców-zbieraczy. Jak to działa?
encoded: Pawiany gwinejskie to jedne z najbardziej fascynujących naczelnych – szczególnie dla tych, którzy interesują się światem zwierząt i ewolucją społeczeństw. Do takich należą naukowcy z Niemieckiego Centrum Naczelnych, których badania udowodniły, że małpy te tworzą struktury o zasadach znanych z ludzkich społeczności. Badacze zauważyli to dzięki… mięsu. Pawiany gwinejskie dzielą się mięsem. Czemu nas to szokuje? Skomplikowane relacje społeczne i wielopoziomowe grupy do niedawna uznawano wyłącznie za domenę ludzi i niektórych najbardziej rozwiniętych naczelnych. Tymczasem niemieckie badania przeprowadzone w Senegalu wykazały, że pawiany gwinejskie (Papi papi) dzielą się mięsem na podstawie jasno określonego wzoru stosowanego także u ludzi. Zależy on od bliskości więzi. Badacze pod kierownictwem doktoranta Williama J. O’Hearna przeanalizowali 109 przypadków spożywania mięsa i połączył te zapisy z danymi behawioralnymi z prawie dekady badań terenowych. Na tapet wzięto niemal 320 transferów tego cennego zasobu z jednych małpich rąk do drugich. Okazało się, ze im bliższa relacja łączyła dwa osobniki, tym częściej i spokojniej przebiegało przekazanie mięsa. Często dobrowolnie, bez walki. Kto otrzymuje mięso najczęściej? Podczas badań okazało się, że mięso najczęściej trafiało z rąk jednych pawianów do członków własnej jednostki, czyli do najbliższej „rodziny” – samca, samicy i ich młodych. Na poziomie partii, czyli grupy kilku spokrewnionych ze sobą samców, współpraca zdarzała się nieco rzadziej, a na poziomie gangu – grupy kilku partii – niemal nie występowała. Relacje pomiędzy osobnikami są najsilniejsze na najniższym poziomie, a więc w obrębie jednostki. To właśnie na tych poziomach najczęściej dochodziło do dzielenia się mięsem i innymi zasobami. Udowodniono dzięki temu, że więzi społeczne są kluczem do sukcesu. Osobniki z silnymi relacjami z innymi, a nie najlepiej zbudowane samce, mają wśród pawianów szansę na większy dostęp do jedzenia. Warto dodać, że liderami stad w…

GettyImages-1233874758-9d981f5.jpg
width: 4951
height: 3301

Rodzice czy rodzeństwo? Odkryto zaskakujący sekret sikorek.
type: item
date: 2025-10-13T11:30:42.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Przyroda
subject: ptaki
subject: rodzina
subject: wychowanie
description: To nie rodzice są najważniejsi podczas dorastania – przynajmniej u sikorek. Naukowcy przeprowadzili eksperyment z udziałem 229 piskląt. Wyniki były zaskakujące i mogą mieć duże znaczenie dla przyszłości ochrony przyrody.
encoded: Panuje powszechne przekonanie, że to rodzice wychowują swoje dzieci lub młode – zarówno w świecie ludzi, jak i zwierząt. Okazuje się jednak, że nie zawsze. Międzynarodowy zespół badaczy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Davis i Instytutu Zachowań Zwierząt im. Maxa Plancka postanowił się przyjrzeć jak to wygląda wśród sikorek bogatek. Wiadomo, że w tym przypadku rodzice opiekują się pisklakami zaledwie kilka tygodni. Jak w takim razie odbija się to na nich wychowaniu? Wnioski opublikowano na łamach „PLOS Biology”. Od kogo uczą się sikorki? Jak wyjaśnia główna autorka badania, dr Sonja Wild, spora część naszej wiedzy na temat uczenia się społecznego u młodych osobników pochodzi od gatunków z wydłużonym okresem opieki rodzicielskiej, w tym od ludzi. – Wiele osobników uczy się od rodziców, ponieważ potomstwo i rodzice spędzają ze sobą tak dużo czasu. Ale co dzieje się z przekazywaniem wiedzy, gdy opieka rodzicielska jest ograniczona – zastanawiała się dr Wild. Przeprowadzone przez nią badanie to pierwsze, które analizuje strategie uczenia się społecznego u młodych osobników w środowisku naturalnym, gdzie gatunek ten sprawuje opiekę, którą można nawet określić jako rodzicielską. Przyjrzano się ptakom w ich naturalnym środowisku na terenie lasu w Instytucie Maxa Plancka w Radolfzell w Niemczech. Rodzeństwo jak rodzice – u sikorek Przeprowadzenie tego badania było złożonym eksperymentem terenowym, którego celem było zrozumienie, jak młode dzikie sikorki bogatki uczą się umiejętności potrzebnych do przetrwania. Wszystkie dorosłe ptaki i ich 229 piskląt zostały zaobrączkowane z mikroczipami. Dzięki temu automatyczne karmniki mogły rozpoznać każdego ptaka. Aby uzyskać pożywienie ptak musiał przesunąć drzwiczki w lewo lub w prawo. Naukowcy wiedzieli, które dorosłe ptaki przesuwały je w lewo, a które w prawo – rodzice młodych czy ich rodzeństwo. Na tej podstawie dowiedzieli się, że wiedza na temat dostania się karmy wśród młodych ptaków pochodziła w dużej mierze właśnie od rodz…

sikorka-446264a.jpg
width: 5721
height: 3814

Kobiety bardziej agresywne niż mężczyźni? Tylko wobec... rodzeństwa
type: item
date: 2025-08-28T07:57:07.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: przemoc
subject: psychologia
subject: rodzina
description: Wiemy, że mężczyźni wykazują się zwykle większą agresją niż kobiety. Badanie przeprowadzone w 24 krajach wskazuje jednak jeden wyjątek od tej reguły: relacje między rodzeństwem. Okazuje się, że siostry mają większą skłonność do przemocy niż bracia. Co udowodniono i jak wyglądało to niezwykłe badanie?
encoded: Badanie opublikowane w czasopiśmie „PNAS Nexus” analizowało tendencję do agresji w relacjach między rodzeństwem biorąc pod uwagę płeć. Chciano sprawdzić, czy bardziej skłonni do przemocy są mężczyźni – jak wiemy z innych badań – czy kobiety. Przemoc nie tylko fizyczna Eksperyment przeprowadzono na szeroką skalę. Wzięło w nim udział 4136 osób z 24 krajów o różnej strukturze społecznej: bardziej zamożnych, biedniejszych, związanych z kulturą zachodnią lub zupełnie od niej oderwanych. Douglas T. Kenrick i Michael EW Warnum oraz towarzyszący im zespół 49 innych badaczy pytali uczestników, jak często zachowywali się agresywnie wobec siostry, brata, koleżanki, znajomego, znajomej czy przyjaciół. Zbierano dane zarówno z dorosłego życia, jak i z dzieciństwa. Ważnym elementem badania było to, że jako agresję nie traktowano jedynie przemocy fizycznej, przez którą rozumiano bicie, ciągnięcie za włosy czy policzkowanie, ale także przemoc psychiczną – na przykład obrażanie, wyzywanie czy rozsiewanie szkodliwych plotek w szkole. Brano pod uwagę także skarżenie rodzicom czy nauczycielom na niewłaściwe zachowanie. Siostrzane zaczepki Biorąc pod uwagę agresję czysto fizyczną, to przodowali w niej chłopcy… ale tylko w stosunku do obcych. Wewnątrz rodzeństwa to dziewczynki miały większą skłonność do agresji. Inklinacje do przemocy psychicznej były za to jednakie zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet. Ponadto nie miał na nie wpływu okres życia. Badanie jest o tyle istotne, że analizowało różnice w poziomie agresji w kontrastujących ze sobą środowiskach. Wzięły w nim udział społeczności reprezentujące różne kultury – niekoniecznie związane ze światem zachodnim – a także grupy bardziej i mniej zamożne. Płciowe tendencje dotyczące wzorów agresji wśród rodzeństwa utrzymywały się jednak we wszystkich badanych grupach. To sugeruje, że wpływ relacji między rodzeństwem na agresję kobiet może mieć charakter uniwersalny. Warto pamiętać, że chociaż siostrzane zaczepki faktycznie są bardziej powszech…

GettyImages-130895429-531e87e.jpg
width: 5616
height: 3744

„Telepatia bliźniąt” pod lupą. Co odkryli naukowcy i dlaczego wciąż nie ma jednoznacznej odpowiedzi?
type: item
date: 2025-08-23T08:45:09.000Z
creator: Daryl Austin
subject: Nauka
subject: bliźnięta
subject: dna
subject: genetyka
subject: nauka
subject: rodzina
description: Telepatia bliźniąt od lat pobudza wyobraźnię. Choć liczne historie opisują niezwykłą więź między rodzeństwem, nauka wciąż nie potwierdziła jej istnienia. Sprawdzamy, skąd wziął się ten mit i co na ten temat mówią badania.
encoded: Spis treśći: Czym właściwie jest „telepatia bliźniąt”? Skąd wziął się mit o telepatii? Dlaczego nauce trudno to potwierdzić lub obalić Geny, wspólne środowisko i złudzenie telepatii Od kończenia nawzajem zdań przez pojawianie się w identycznych strojach bez wcześniejszego ustalania, po deklaracje o odczuwaniu bólu rodzeństwa - bliźnięta od dawna fascynują swoimi unikalnymi zdolnościami. Ich osobliwa, głęboka więź, fascynuje także naukowców. — Istnieje ogromna liczba twierdzeń i mitów na temat bliźniąt — mówi Joanne Broder, praktykująca psycholożka , członkini American Psychological Association i mama bliźniąt. Jednym z najtrwalszych przekonań jest tzw. telepatia bliźniąt — rzekoma pozazmysłowa więź między rodzeństwem. Choć anegdoty są liczne, dowody naukowe wciąż wymykają się badaczom. — Nawet jeśli to nie jest „telepatia”, fascynujące jest, jak bardzo bliźnięta są wrażliwe na emocje i potrzeby tej drugiej osoby — podkreśla Tania Johnson, psycholożka i współzałożycielka Institute of Child Psychology w kanadyjskiej Albercie. Czym właściwie jest „telepatia bliźniąt”? Telepatia bliźniąt to przekonanie, że bliźnięta — szczególnie identyczne, jednojajowe — potrafią odczuwać nawzajem swoje emocje, myśli czy doznania fizyczne na odległość, bez udziału żadnego z pięciu znanych zmysłów. Zwolennicy opisują to jako „cichą wiedzę” — instynktowną świadomość, która może ostrzec jedno z nich przed niebezpieczeństwem, „odebrać” ból drugiego lub sprawić, że w danej chwili pomyślą o tym samym. Anegdoty bywają poruszające, a czasem dramatyczne. Jedno z bliźniąt odczuwa nagły, ostry ból w ramieniu dokładnie w chwili, gdy drugie — setki kilometrów dalej — łamie rękę. Innym razem pojawia się niepokój w chwili, gdy brat ma wypadek samochodowy. — „Nakładanie się” mentalne bywa tak silne, że jednojajowe bliźnięta są czasem niesłusznie oskarżane o ściąganie na egzaminach, nawet gdy rozwiązują testy osobno — mówi Nancy Segal, dyrektorka Twin Studies Center na California State University w Ful…

AdobeStock121956227-82a4e5d.jpeg
width: 6016
height: 4016

Podróż poślubna z rodzicami? Zaskakujący trend wśród nowożeńców
type: item
date: 2025-07-22T08:29:20.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Lifestyle
subject: Traveler
subject: podróż poślubna
subject: podróże
subject: rodzina
subject: trendy
description: Choć miesiąc miodowy w towarzystwie rodziców może szokować, coraz częściej staje się przedmiotem otwartych rozmów. Zmieniające się modele rodziny, większa akceptacja dla alternatywnych form wspólnego spędzania czasu i otwartość młodych pokoleń na redefinicję tradycji sprzyjają normalizacji tego typu wyjazdów.
encoded: Spis treści: Internauci o swoich podróżach poślubnych Obecność rodziny w podróży poślubnej – wsparcie czy zagrożenie dla relacji? Psycholog o granicach w relacjach. Kiedy obecność rodziców zaburza intymność? Gdy romantyzm spotyka rzeczywistość. Rola bliskich w pierwszej podróży po ślubie Miesiąc miodowy uchodzi za wyjątkowy czas dla nowożeńców, który w założeniu ma służyć celebracji bliskości, intymności i odpoczynkowi tylko we dwoje po intensywnym okresie przygotowań do ślubu. Coraz częściej jednak romantyczna wizja tej podróży rozmija się z rzeczywistością. W niektórych przypadkach młode pary godzą się na obecność rodziców, a bywa i tak, że to sami teściowie wyrażają chęć dołączenia do wyprawy. Swoją decyzję uzasadniają potrzebą wsparcia, pragnieniem zacieśnienia więzi rodzinnych lub po prostu tym, że to oni finansują wyjazd. Internauci o swoich podróżach poślubnych Zjawisko, które jeszcze niedawno postrzegano jako marginalne i nietypowe, dziś nabiera coraz większego znaczenia. Na forach internetowych pojawia się coraz więcej wpisów na temat podróży poślubnych z udziałem rodziców, a niekiedy nawet dziadków. Użytkownicy dzielą się osobistymi doświadczeniami, w których obok utraty prywatności i pojawiających się napięć emocjonalnych, pojawiają się także refleksje nad zmianą dynamiki rodzinnej. W niektórych przypadkach natomiast wspólny wyjazd staje się nieoczekiwaną przestrzenią budowania międzypokoleniowych relacji. Jeden z internautów na forum internetowym Reddit niedawno wyznał: „Miałem sąsiada, którego teściowie pojechali z nim w podróż poślubną. Poczuli, że mogą, bo podarowali tej parze miesiąc miodowy na Hawajach. Taka dziwna, osobliwa rodzina”. Inny mężczyzna momentalnie się z nim zgodził, pisząc: „To nie jest moja wymarzona wizja miesiąca miodowego”. Pewna kobieta z kolei wspomniała, że jej były mąż planował zabrać na ich wspólny wyjazd swoją matkę i brata – co ostatecznie miało poważne konsekwencje dla ich relacji. Inny Amerykanin natomiast opisał, że podcz…

honey-6464732.jpg
width: 5215
height: 3477

Najstarsza matka na świecie urodziła bliźniaki w podeszłym wieku. To historia bez happy endu
type: item
date: 2025-05-22T06:38:19.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Ludzie
subject: biologia
subject: Czas na długowieczność
subject: matka
subject: płodność
subject: poród
subject: rodzice
subject: rodzicielstwo
subject: rodzina
description: Nikogo już specjalnie nie dziwią przypadki zajścia w ciążę kobiet w wieku emerytalnym. Ile lat miała najstarsza matka na świecie?
encoded: W tym artykule: Najstarsza matka, która urodziła dziecko po naturalnym poczęciu Najstarsza matka na świecie po in vitro Zalety i wady późnego macierzyństwa Kiedy jest najlepszy czas na zajście w ciążę? Co pozwala na późne macierzyństwo? Kobiety w krajach rozwiniętych coraz większą wagę przykładają do zdobycia wykształcenia i dobrej pracy, odkładając posiadanie dzieci na bliżej niesprecyzowaną przyszłość. Teraz, dzięki postępom medycyny, mogą przesunąć naturalne granice swej płodności o całe dziesięciolecia. Jaka była najstarsza matka na świecie? To zależy, jakie kryterium weźmiemy pod uwagę. Najstarsza matka, która urodziła dziecko po naturalnym poczęciu Granice kobiecej płodności wyznacza sprawność jajników. Każdy z nich zawiera na starcie ok. 300 tys. komórek jajowych. Po osiągnięciu maksimum w okolicach 20. roku życia, czynność jajników zaczyna nieubłaganie słabnąć. Po czterdziestce proces ten nabiera tempa. Obecnie za najstarszą matkę, która urodziła dziecko wskutek naturalnej ciąży, uznawana jest Dawn Brooke. To urodzona w 1938 r. mieszkanka wyspy Guernsey. W 1997 r. urodziła syna, mając 59 lat. Dzięki temu trafiła do „Księgi rekordów Guinnessa”. Najstarsza matka na świecie po in vitro Biologia nie stawia wyraźnych granic możliwości samego zajścia w ciążę. Ginekolodzy twierdzą, że macica praktycznie się nie starzeje, o ile tylko jest regularnie „dożywiana” hormonami. Narząd ten można więc przygotować na przyjęcie zarodka także u kobiety po sześćdziesiątce. Dlatego Dawn Brooke nie była najstarszą z matek. Tytuł ten na jakiś czas zdobyła María del Carmen Bousada de Lara z Hiszpanii. W 2006 r. urodziła bliźniaki, mając niemal 67 lat. Z zapłodnienia in vitro skorzystała w USA utrzymując, że jest o 12 lat młodsza. Inaczej nie zostałaby zakwalifikowana do zabiegu. María del Carmen Bousada de Lara stała się symbolem i nieoficjalną rzeczniczką późnego macierzyństwa. Jednak dwa lata po urodzeniu swych bliźniaków zmarła na raka. Lekarze podkreślają, że kobiety w bardziej…

bliznieta-c60e85b.jpg
width: 1000
height: 667

Rodzice nie traktują swoich dzieci tak samo. Lepiej mają córki oraz starsze z rodzeństwa
type: item
date: 2025-01-17T11:02:49.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Ludzie
subject: Nauka
subject: dzieci
subject: psychologia
subject: rodzice
subject: rodzicielstwo
subject: rodzina
description: Zapytany, każdy rodzic odpowie, że kocha wszystkie swoje dzieci równie mocno. Jednak nie zawsze traktuje je w taki sam sposób. Jak pokazuje nowe badanie, rodzice faworyzują niektóre z rodzeństwa.
encoded: Spis treści: Jak badano, co się dzieje wewnątrz rodziny Mniej czujne rodzicielskie oko Córki mają łatwiej niż synowie Jak kochać i traktować tak samo Naukowcy mają złe wiadomości dla synów. Niekoniecznie są oni ulubieńcami swoich rodziców. Tak wynika z badań, których wyniki zostały opublikowane w czasopiśmie naukowym „Psychological Bulletin”. Badanie wskazuje, że rodzice mogą faworyzować część rodzeństwa. Lepszego traktowania mogą spodziewać się córki oraz starsze z dzieci. A także te z nich, które są bardziej zgodne i bardziej sumienne. Wcześniejsze badanie wykazało, że nierówne traktowanie dzieci może mieć na nie negatywny wpływ. Dotyczy to szczególnie z dzieci, które są traktowane gorzej od pozostałych. Nierówne traktowanie wpływa na ich poczucie własnej wartości, ale również pogarsza relacje między rodzeństwem. Jak badano, co się dzieje wewnątrz rodziny? Autorami najnowszego artykułu są Alexander Jensen z amerykańskiego Brigham Young University i McKell Jorgensen-Wells z Western University w Kanadzie. Przygotowali oni metaanalizę, w której wykorzystali m.in. 30 recenzowanych artykułów na opracowywany temat. Łącznie objęły one ponad 19 tys. uczestników ze Stanów Zjednoczonych, Kanady oraz zachodniej Europy. Naukowcy wzięli pod uwagę kolejność pojawienia się dzieci w rodzinie, ich deklarowaną płeć, a także temperament i osobowość. Na temat tych dwóch ostatnich wypowiadali się rodzice. Z kolei w większości przypadków to dzieci dostarczyły informacji o tym, które z rodzeństwa jest faworyzowane. Mając wszystkie te dane, badacze mogli sprawdzić, w jaki sposób są one ze sobą powiązane. Mniej czujne rodzicielskie oko Co łatwo zrozumieć, jeśli chodzi o poziom uwagi rodzice mniej kontrolują starsze rodzeństwo. Starsze dzieci mają większą autonomię i są mniej nadzorowane. Ma to istotne skutki dla młodszych członków rodziny. „Zróżnicowana kontrola, niezależnie od tego, czy jest odpowiednia pod względem rozwojowym, czy nie, wiąże się z niższą samooceną i większą liczbą probl…

shutterstock581286055-d7e4dfd.jpg
width: 1000
height: 667

Naukowcy odkryli pochodzenie matki Leonarda da Vinci? „Była czerkieską niewolnicą”
type: item
date: 2023-03-16T14:30:28.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: artyści
subject: historia
subject: Kultura
subject: leonardo da vinci
subject: matka
subject: renesans
subject: rodzina
subject: Społeczeństwo
subject: wynalazki
description: Analiza dokumentów sprzed prawie 600 lat wykazała prawdopodobne pochodzenie matki Leonarda da Vinci. Włoski historyk twierdzi, że Caterina Buti del Vacca była księżniczką z Kaukazu, którą porwali Tatarzy, a następnie sprzedali ją Wenecjanom.
encoded: W tym artykule: Leonardo da Vinci był autorem wielu arcydzieł i innowacyjnych wynalazków Kim była matka Leonarda da Vinci? Włoski badacz potwierdza, że Caterina była niewolnicą z Kaukazu Leonardo da Vinci to postać, która wciąż nie przestaje zaskakiwać. Włoski artysta z okresu renesansu był nie tylko malarzem, którego arcydzieła wiszą w największych muzeach na świecie. To również wybitny rzeźbiarz, architekt i inżynier, którego pomysły i innowacje wyprzedzały swoją epokę. Tysiące notatek Włocha potwierdzają jego zainteresowanie mechaniką, matematyką, biologią, a nawet grawitacją. Leonardo da Vinci był autorem wielu arcydzieł i innowacyjnych wynalazków W tym roku naukowcy z California Institute of Technology przeanalizowali zaginione zapiski renesansowego uczonego i odkryli, że Leonardo da Vinci analizował zjawisko swobodnego spadania wiele lat przed Galileuszem. Już wcześniej wiadomo było, że uczony interesował się badaniami ruchu i sił działających na ciała. Badacze twierdzą jednak, że na podstawie matematycznego przykładu i serii szkiców próbował udowodnić to, co dziś rozumiemy jako teorię grawitacji. Palmanova: włoskie miasto epoki renesansu, które nie przestaje zachwycać Włochy są pełne niezwykłych skarbów światowej kultury pod niemal każdym względem. Można długo wymieniać znane wszystkim miejsca, które mają trwałe miejsce w ludzkiej świadomości. Ni... Naukowców fascynują jednak nie tylko wynalazki i odkrycia Włocha. Równie ciekawe i zarazem tajemnicze jest jego życie prywatne i pochodzenie. Od dziesiątek lat badacze z całego świata próbują dowiedzieć się, kim była jego matka, Caterina Buti del Vacca. Najnowsze odkrycie włoskiego badacza prof. Carlo Vecce, profesora literatury włoskiej na Uniwersytecie L'Orientale w Neapolu, rzuca nowe światło na historię rodziny da Vinci. Kim była matka Leonarda da Vinci? Wokół postaci Cateriny pojawiało się już wiele teorii. Antonimo Gaddiano pisał ok. 1540 roku, że matka renesansowego artysty pochodziła z wysokiego stanu społ…

ginevra-de-benci-e9fd24b.jpg
width: 2043
height: 892

Samochód rodzinny na szybki wypad za miasto. Testujemy 4 nowe modele
type: item
date: 2022-05-14T15:15:21.000Z
subject: Kierunki
subject: Test Travelera
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: Moto
subject: motoryzacja
subject: rodzina
subject: Technologia
description: Oto najciekawsze samochody rodzinne, które sprawdzą się podczas krótkich wycieczek.
encoded: W tym artykule: Samochód rodzinny: Toyota RAV4 – Plug-in Hybrid Samochód rodzinny: Nissan Qashqai e-Power Samochód rodzinny: Ford Mustang Mach-E GT Samochód rodzinny: DS7 Crossback Szukając najlepszego auta dla małej rodziny, warto wziąć pod uwagę nie tylko jego rozmiar i pojemność bagażnika. Dziś liczy się, by samochód był przede wszystkim podwójnie „eko" – ekologiczny i ekonomiczny. Te malownicze wodospady znajdują się w Polsce. Gdzie ich szukać? Wodospady w Polsce nie należą do najbardziej okazałych na świecie, a mimo to nikt nie odmówi im piękna i niepowtarzalnego uroku. Niesiony na znaczne odległości szum spływającej wody tworz... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/9cbf4ebc7bcd67bfb29489ea972daeff6316be58-a0d5491.jpeg" width="938" height="625" alt="Wodospady w Polsce - 12 najpiękniejszych polskich wodospadów. Na zdjęciu Wodospad Szklarki (fot. Getty Images/Krzysztof Poleszak)" title="Wodospady w Polsce - 12 najpiękniejszych polskich wodospadów. Na zdjęciu Wodospad Szklarki (fot. Getty Images/Krzysztof Poleszak)" /> Samochód rodzinny: Toyota RAV4 – Plug-in Hybrid Nie ma na świecie drugiej takiej marki, która miałaby podobne doświadczenia w produkcji układów hybrydowych, jak Toyota. To Japończycy, wyposażając swoje modele w samoładujące się układy hybrydowe, wyznaczyli kierunek, w którym podąża dzisiejsza motoryzacja. Doświadczenie, choć niezwykle ważne nie wystarczy, by zagnieździć się na pozycji lidera. Najnowsza generacja popularnego SUV-a RAV4 otrzymała ciekawy układ napędowy Plug-in, dzięki któremu akumulatory można ładować bezpośrednio z gniazdka. I tutaj uwaga! Wielu producentów zapewnia, że ich hybrydy Plug-in są w stanie przejechać na prądzie do 50 km. Toyota chwali się, że RAV4 Plug-in Hybrid z bateriami o pojemności 18,1 kWh jest w stanie zrobić 75 km w trybie bezemisyjnym. I wiecie co? Toyota nie mówi wam prawdy, bo RAV4 jest w stanie bez zbytniego proszenia zrobić nawet 85 km tylko na prądzie! Ale my akurat …

samochod-rodzinny-0fe91ae.jpeg
width: 1920
height: 1080

Na nic nasza technologia i cywilizacyjna ogłada. Ewolucja zawsze zwycięży! Wywiad z prof. Robinem Dunbarem
type: item
date: 2022-05-14T13:57:49.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: ewolucja
subject: rodzina
subject: Społeczeństwo
description: O tym, czy moda może zagłuszyć wybory ewolucji, dlaczego kobiety się stroją, choć w przyrodzie to samce pełnią rolę strojnisiów, i czy transhumanizm ma szansę wygrać z matką ewolucją – rozmawiamy z prof. Robinem Dunbarem, autorem przełomowych prac z zakresu antropologii i psychologii ewolucyjnej.
encoded: W tym artykule: Ilu przyjaciół potrzebujemy? Odpowiedź daje nam ewolucja Jak ewolucja ukształtowała dobieranie się ludzi w pary? Co jest atrakcyjne z punktu widzenia ewolucji? Ewolucja zawsze zwycięży technologię, zwłaszcza gdy ta druga zaczyna zawodzić Ilu ma pan przyjaciół? Prof. Robin Dunbar: W tym najbliższym kręgu raptem kilkoro, troje, może czworo. Kilkanaścioro w kręgu rozszerzonym. Pochodzę z małej rodziny, więc większość moich bliskich to osoby, z którymi nie jestem spokrewniony, tacy typowi przyjaciele z wyboru. Reszta to bliżsi i dalsi znajomi oraz, rzecz jasna, ludzie, którzy na chwilę zagościli w moim życiu – studenci, współpracownicy, dziennikarze. Ilu przyjaciół potrzebujemy? Odpowiedź daje nam ewolucja A jednak liczba nazwana pańskim nazwiskiem wynosi 150 – ponoć z tyloma osobami jesteśmy w stanie utrzymywać relacje. Nie wiem, kto określił tę liczbę moim nazwiskiem, ale jestem tej osobie bardzo wdzięczny. Przyjęło się. Przez wiele lat badałem relacje, naturalne sposoby tworzenia się grup zarówno wśród naczelnych, jak ludzi. Po pierwsze siatka przyjaciół, niezależnie od tego, czy jest się szympansem czy człowiekiem, jest konieczna do przetrwania. Po to tworzymy sojusze, budujemy bezpieczeństwo stada. W grupie jest nam raźniej, możemy liczyć na pomoc, na ochronę. Już sama wielkość stada odstrasza drapieżnika. I nieważne, że nie mieszkamy już w puszczy ani na sawannie – cały czas powtarzamy dzieciom, by nie wracały do domu same. Grupa jest niezbędna. Badania jasno pokazują, że brak bliskich przyjaciół jest bardziej szkodliwy dla zdrowia niż palenie. Ale utrzymywanie bliskich relacji wiąże się z rozwojem mózgu. Ludzki mózg, konkretnie kora nowa, pozwala nam utrzymywać relacje w grupie liczącej właśnie około 150 osób. Góry czy Mazury? Dwie blogerki, dwie mamy i ich rodziny, dwa kierunki W gąszczu codziennych obowiązków i piętrzących się zadań często nachodzą nas myśli o upragnionym urlopie. Kiedy już wszystkiego jest dość, a do urlopu jeszcze daleko cieka…

na-nic-nasza-technologia-i-cywilizacyjna-oglada-ewolucja-zawsze-zwyciezy-wywiad-z-prof-robinem-dunbarem-fot-colin-mcpherson-corbis-via-getty-images-676f2dc.jpeg
width: 1024
height: 683

Jedziesz w podróż z dziećmi? Z pewnością zadadzą ci te pytania - przygotuj się na nie
type: item
date: 2020-06-29T10:00:00.000Z
creator: redakcja
subject: Porady
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: dzieci
subject: lato
subject: matka
subject: ojciec
subject: Parenting
subject: rodzice
subject: rodzina
subject: Travel
subject: urlop
subject: wakacje
subject: wczasy
description: Pięć pytań, które dzieci zadają w trakcie podróży, a na które dorośli nie zawsze znają odpowiedzi
encoded: 1. Jak powstaje echo? Echo powstaje, gdy fale dźwiękowe odbijają się od twardej powierzchni. Może nią być ściana lasu, górskie zbocze, skała. Echo własnego głosu słyszymy, gdy odbity dźwięk powraca i dociera do naszego ucha. Zwykle trwa to jedną dziesiątą sekundy, czyli bardzo krótko. Aby dobrze je usłyszeć, trzeba znaleźć się w odległości co najmniej 17 m od przeszkody. 2. Dlaczego pod wodą dobrze widać tylko w masce? Dzieje się tak, ponieważ nasze oczy są przystosowane do widzenia jedynie w powietrzu. Promienie światła padają wtedy na siatkówkę oka, gdzie powstaje obraz tego, co widzimy. Pod wodą promienie ulegają jednak załamaniu i padają poza siatkówkę. Stajemy się wówczas dalekowidzami i widzimy tylko rozmazany obraz. Aby widzieć prawidłowo, musimy założyć okulary lub maskę do pływania. Wtedy nasze oczy otoczy powietrze i promienie światła będą padać na siatkówkę. A obraz, jaki widzimy znowu będzie czysty i wyraźny. 3. Dlaczego niebo jest niebieskie? Aby promienie słoneczne, które są we wszystkich kolorach tęczy, trafiły do nas, muszą najpierw pokonać atmosferę i spotkać się z cząsteczkami powietrza. Ze wszystkich barw to właśnie niebieskie światło najchętniej oddziałuje z cząsteczkami atmosfery. Jest najbardziej rozpraszane. I w konsekwencji daje efekt niebieskiego nieba. 4. Dlaczego w wakacje też trzeba się myć? Powodów są miliardy: to bakterie i wirusy, które nigdy nie robią sobie wakacji. Są tak małe, że nie widać ich gołym okiem. Co nie znaczy, że nie są groźne! To przez nie można zachorować. 5. Skąd się bierze tęcza? Aby powstała tęcza, potrzebne są dwie rzeczy: światło i woda, a dokładnie drobne kropelki rozproszone w powietrzu, np. deszcz. Światło, napotykając taką wodną przeszkodę, zwalnia. Próbuje ją ominąć, skręcić, przebić się. Światło to tak naprawdę wiele kolorowych „promieni” (związanych ze sobą tak mocno, że zwykle kolorów nie widać). Każdy „promień” radzi sobie z przeszkodą w innym tempie. Najlepiej te czerwone (dlatego zawsze są na górze tęczy…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/e451ecf67d839c2cfa4dba359d05c3a4e310e38d-9632a94.jpeg
width: 1000
height: 667

Przyjaciel robot. Kiedy staną się członkami naszych rodzin? [REPORTAŻ]
type: item
date: 2019-09-06T00:00:39.000Z
creator: Chris Carroll
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Edukacja
subject: Kuchnia
subject: Kultura
subject: Moto
subject: reportaże
subject: rodzina
subject: Technologia
description: Powstają już roboty, które są zdolne do myślenia, działania i znajdowania wspólnego języka z ludźmi. Czy potrafimy to przyjąć?
encoded: Ktoś wystukuje polecenie na laptopie, a Actroid-DER podrywa się z sykiem i dygotem. Pod silikonową skórę płynie sprężone powietrze i uruchamia mechanizmy, które unoszą ręce. Kąciki ust układają się w pełen skromności dziewczęcy uśmiech. Istota ta przez chwilę zdaje się namyślać. Rozgląda się po pomieszczeniu, w którym stoi przymocowana do podestu rozmaitymi przewodami i rurkami wychodzącymi z jej kostek. Mruga, a potem zwraca ku mnie twarz. Nie mogę się powstrzymać, by nie spojrzeć w jej (jego?) mechaniczne oczy. – Dziwi cię, że jestem robotem? – pyta. – Wyglądam zupełnie jak człowiek, prawda? Jej zaprogramowana wypowiedź wywiera skutek odwrotny do zamierzonego: zwraca moją uwagę na to, jak bardzo się od człowieka różni. Człekokształtnego robota Actroid-DER skonstruowała japońska firma Kokoro. Można go wynająć w charakterze hostessy na różne okazje, np. konferencję firmową, która to rola nie wymaga intelektualnej głębi. Ale chociaż na prace badawczo-konstrukcyjne poszło 250 tys. dolarów, hostessa porusza się mechanicznie i bez wdzięku, a nieruchomość rysów nadaje jej ślicznej twarzy cechy umysłowej ociężałości. Między wypowiedziami zamiera, co wygląda tak, jakby zażyła coś więcej niż dawkę prądu. Nowocześniejsze modele Actroida oprowadzają wycieczki po wystawach technicznych, a ten egzemplarz został przysłany do Pittsburga, do Carnegie Mellon University, w celu nadania mu tam bardziej ludzkich cech. Nadzieję, że to się uda, ma pięciu studentów z ośrodka badawczo-rozwojowego Entertainment Technology Center, którzy postanowili poświęcić semestr na to, aby tę mechaniczną kobietę uczynić bardziej ludzką. Zaczęli od zmiany imienia: ochrzcili ją „Yume”, co po japońsku znaczy „Marzenie” – W firmie Kokoro nadano jej realistyczny wygląd, ale to za mało – tłumaczy doktorantka Christine Barnes. – Musimy teraz zająć się nie tyle fizycznym podobieństwem, ile wiarygodnością wyglądu. Actroidy należą do robotów najnowszej generacji: sztucznych tworów, które mają działać nie jako pr…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/d31d37402e592ca540e0d52dff7cf6348a61b967-d2053b6.jpeg
width: 500
height: 386

Jak się zmieniło nasze podejście do macierzyństwa? [REPORTAŻ]
type: item
date: 2019-08-26T03:00:00.000Z
creator: Maciej Nikodemski
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: dzieci
subject: Kultura
subject: macierzyństwo
subject: matka
subject: niemowlaki
subject: ojciec
subject: Parenting
subject: rodzicielstwo
subject: rodzina
subject: tradycje
subject: wychowanie
description: Współczesne matki nie mogą liczyć na instynkt macierzyński. Wiedzę o tym, jak wychowywać dzieci, czerpią z poradników i gubią się w gąszczu teorii, zamiast uczyć się od Indian czy Papuasów najbardziej naturalnych zachowań.
encoded: Sophia i jej młodsza siostra Louisa od trzeciego roku życia codziennie ćwiczą grę na skrzypcach i fortepianie. Nigdy nie mogły narzekać, oglądać telewizji, grać w gry komputerowe, bawić się i nocować u koleżanek ani zapraszać ich do domu, występować w szkolnych przedstawieniach i przynosić ocen gorszych niż szóstki. Dzięki tym metodom wychowawczym prof. Amy Chua, amerykańska prawniczka chińskiego pochodzenia z Uniwersytetu Yale, znana jako „matka tygrysica”, stała się najbardziej rozpoznawalną Azjatką na Zachodzie. Gościła na okładkach Time’a, Economista i New York Timesa. Sławę zyskała dwa lata temu, gdy w badaniu poziomu nauczania na świecie PISA po raz pierwszy wzięły udział Chiny i zdeklasowały konkurencję. W eseju Bojowa pieśń tygrysicy. Dlaczego chińskie matki są lepsze Chua przekonywała, że zachodnie podejście do rodzicielstwa jest zbyt pobłażliwe, a dzieci mogą osiągnąć w życiu sukces tylko przez zimny chów. Taki model macierzyństwa w dynamicznie rozwijających się krajach azjatyckich jest powszechny. W Japonii odpowiednikiem chińskich tygrysic są kyoiku mama (matki edukatorki), które karierę swoich dzieci planują od momentu narodzin. Już w przedszkolu uczą je angielskiego i kaligrafii, pilnują, by uprawiały sport i rozwijały artystyczne zdolności, bo status społeczny w Japonii zależy wyłącznie od wykształcenia. – Sukces gospodarczy i stale rosnąca armia białych kołnierzyków powodują, że na matkach ciąży coraz większa presja, bo wyścig edukacyjny zaczyna się coraz wcześniej – tłumaczy dr Jacek Splisgart, etnolog z Uniwersytetu Gdańskiego. – Niedawno jeden z japońskich radnych w związku z dyskusją na temat niedoboru żłobków w Tokio napisał na Facebooku, że jeśli kobieta po urodzeniu dziecka rozważa powrót do pracy, to jest złą matką i powinna zrezygnować z macierzyństwa, bo jej powinnością jest odchowanie dzieci i opieka nad nimi do ukończenia studiów. Takie podejście do wychowania może szokować, ale Zachód fundował dzieciom równie bolesną szkołę życia. Chrześ…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/75a6710dad58f3b31d8945acdc46a0746bf29c73-0b56dfd.jpeg
width: 1859
height: 1260

Test Travelera: Wakacje na przyczepkę
type: item
date: 2013-08-20T20:00:00.000Z
creator: Anna Alboth
subject: Adventure
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: dzieci
subject: rodzina
subject: rowery
subject: urlop
subject: wakacje
description: Rodzinne wakacje na rowerze to świetna zabawa dla dzieci i dorosłych. Trzeba tylko dobrać odpowiedni sprzęt.
encoded: Dziękujemy za leżenie na plaży, za all inclusive i wakacje stacjonarne. Bardziej interesuje nas (mnie, mojego męża i nasze dwie córki) poszukiwanie przygody, ruch na świeżym powietrzu i odkrywanie nowych miejsc. Najlepiej na rowerze, bo przekonaliśmy się, że to świetna zabawa zarówno dla rodziców, jak i dla dzieciaków. Przed wyruszeniem na taką wyprawę trzeba się jednak dobrze przygotować. Żeby było bezpiecznie i jak najwygodniej. Dlatego specjalnie dla was przetestowaliśmy foteliki i przyczepki. Sprawdziliśmy, które najlepiej sprawdzą się w długich, terenowych wyprawach, a które na krótkich miejskich wycieczkach. Minifotel Jazda z fotelikiem jest bardzo wygodna, szczególnie dla... rodziców. Przymocowane do kierownicy, ramy roweru albo bagażnika najmniej zawadzają w jeździe. Z łatwością można przebijać się z nimi przez zatłoczone miasto czy wjechać w nierówny las. Oczywiście to rozwiązania dla dzieci, które potrafią już samodzielnie siedzieć. My stosujemy foteliki przede wszystkim na krótsze wypady. Główny powód – ciężko się w nich maluchom śpi (choć naprawdę zmęczone zasypiają w każdych warunkach). Minusem jest też ograniczony bagaż. I to, że w razie ewentualnego wypadku czy upadku jest dość niebezpiecznie. Przy wyborze fotelika należy zwrócić uwagę na kilka szczegółów. Po pierwsze związanych z wygodą: np. czy można regulować wysokość i odchylenie oparcia, wielkość podnóżków, czy nie nagrzewa się na słońcu. Po drugie, co ważniejsze, z bezpieczeństwem: np. czy jest coś, co oddziela nogi dziecka od szprych roweru. Trzeba pamiętać, że rower z fotelikiem zmienia środek ciężkości i zwykła nóżka do jego postawienia często nie wystarcza. Będzie trzeba dokupić mocniejszą podpórkę. Relaks w przyczepie Od zeszłego roku już na polskich drogach legalne – rowerowe przyczepki. Można w nich przewozić nawet maleńkie dzieci i jest to dużo bezpieczniejsze od fotelików z tyłu roweru. Te małe i lekkie świetnie sprawdzają się w mieście. Mieszczą się do windy, łatwo znieść je po schodac…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/a06ec6cb5eebc0778f7688c515feb77305e7b519-f4b71b7.jpeg
width: 965
height: 542

Park Miniatur - Ogrodzieniec zaprasza na rodzinną zabawę!
type: item
date: 2012-05-23T11:00:00.000Z
creator: Igor Nowiński
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: góry
subject: jaskinie
subject: ogrodzieniec
subject: parki
subject: piknik
subject: rodzina
subject: zabawa
description: Sezon turystyczny 2012 ruszył w pełni, więc pora na terenowe wyprawy z całą rodziną. Wszystkich spragnionych nowymi atrakcjami zapraszamy do Parku Miniatur – Ogrodzieniec, gdzie można zobaczyć 17 zamków Jurajskich z czasów swej potęgi i chwały.
encoded: Od maja można tu także oglądać największą i najokazalszą makietę w Parku – Twierdzę Jasna Góra. Park w wakacje jest czynny codziennie od 9 do 20. Rodzice, którzy przyjadą tu wraz ze swoimi pociechami mogą zobaczyć rekonstrukcje wszystkich zamków z Jury Krakowsko-Częstochowskiej w skali 1:25. Dodatkową atrakcją na terenie Parku jest Królewski Plac Zabaw, na którym dzieci za darmo mogą skorzystać z takich atrakcji jak dmuchane zamki, zjeżdżalnie, bujaki oraz huśtawki. -Serdecznie zapraszamy do naszego Parku Miniatur. W tym roku poszerzyliśmy naszą ofertę o makietę Twierdzy Jasna Góra z Częstochowy, która jest zwieńczeniem Szlaku Orlich Gniazd, który można zobaczyć na terenie Parku. Jest to zdecydowanie najpiękniejsza makieta, która robi też duże wrażenie pod względem swojej powierzchni, która wynosi aż 65 metrów kwadratowych! Podobnie jak w zeszłym sezonie, stworzyliśmy dla naszych turystów ofertę pakietową „Złoty Bilet”, która uprawnia do wejścia na trzy największe atrakcje Ogrodzieńca (Park Miniatur, Zamek oraz Gród Birów). Cena biletów pakietowych wynosi odpowiednio 25 zł oraz 19 zł. – mówi Maciej Wnuk, manager Parku Miniatur – Ogrodzieniec. Ruiny zamków na Jurze Krakowsko-Częstochowska od zawsze cieszyły się wielkim zainteresowaniem wśród turystów. Jednak dopiero teraz odwiedzając Park Miniatur – Ogrodzieniec można zobaczyć jak te zamki wyglądały kiedyś – w czasach swej największej świetności. Wielkim plusem Parku jest też jego położenie, gdyż znajduje się tuż u podnóża najpiękniejszego zamku na Jurze – Ogrodzienieckiego. Więcej informacji na stronie Parku Miniatur – Ogrodzieniec - www.park-ogrodzieniec.pl

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/aa747291626394b00c7a8fdd519a0ef5af58202b-46baa16.jpeg
width: 1692
height: 1113