Gdzie na urlop w maju? Te miejsca łączą świetną pogodę i niższe ceny
Maj w Polsce od lat pozostaje jednym z najpopularniejszych miesięcy na wyjazdy turystyczne. Ruch koncentruje się nie tylko wokół długiego weekendu majowego, ale coraz częściej rozkłada się na cały miesiąc, gdy podróżni szukają spokojniejszych i tańszych alternatyw. Gdzie w tym czasie warto wyjechać, by połączyć dobrą pogodę z mniejszymi tłumami?
Szacuje się, że w maju na co najmniej kilkudniowy wypoczynek decyduje się od 25 do nawet 40% dorosłych Polaków. Choć znacząca część tych wyjazdów przypada na majówkę, rośnie liczba osób świadomie planujących urlop poza tym okresem. Z badań wynika, że aż 42% podróżnych bierze pod uwagę wyjazd w innym terminie niż ustawowo wolne dni, co pozwala uniknąć zatłoczonych kurortów i skorzystać z bardziej atrakcyjnych cen. Najczęściej wybierane są wyjazdy trwające od 3 do 7 dni, a planowane wydatki – jak wskazują analizy – pozostają umiarkowane. Jednocześnie w tym okresie wyraźnie rośnie zainteresowanie zagranicznymi kierunkami, zwłaszcza tymi, które oferują stabilną, ciepłą pogodę już na początku sezonu. Jakie zatem zasługują na szczególną uwagę uwagę? Wakacje w Turcji w maju – pogoda i najlepsze miejsca Maj to jeden z najbardziej komfortowych momentów na wyjazd do Turcji, szczególnie dla osób, które chcą połączyć wypoczynek z aktywnym zwiedzaniem. Temperatury są już wysokie, ale wciąż przyjemne, co pozwala korzystać zarówno z plaż, jak i atrakcji kulturowych bez uciążliwego upału. Szczególnie korzystne warunki panują na Riwierze Tureckiej, gdzie Alanya i Side przyciągają stabilną pogodą oraz rozwiniętą bazą hotelową. – Wiosenny urlop w Turcji to prawdziwy przedsmak lata. W maju wszystko tu kwitnie, nie ma tłumów, pogoda jest idealna do odpoczynku, a temperatury sięgają nawet 25°C – podkreśla Ala Kaźmierczak z biura podróży Itaka. Co więcej, Turcja Egejska sprzyja zwiedzaniu i spokojniejszym aktywnościom, a wśród obowiązkowych punktów znajdują się antyczny Efez, białe tarasy Pamukkale czy spektakularna Kapadocja ze swoimi skalnymi formacjami. Nie można pominąć także Stambułu, który pozostaje kulturalnym centrum kraju i zachwyca orientalnym klimatem. Maj to również czas niższych cen, krótszych kolejek i szerokiego wyboru hoteli, w tym luksusowych resortów z ofertą all inclusive. Rodos poza sezonem, czyli spokojna „Wyspa Słońca” Zanim nadejdzie szczyt sezonu turystycznego, grecka wyspa Rodos w maju pokazuje swoje bardziej autentyczne oblicze. Przyjemne temperatury w granicach 20-25°C sprzyjają zarówno zwiedzaniu, jak i pierwszemu plażowaniu, a mniejsza liczba turystów pozwala odkrywać wyspę bez pośpiechu. – Majowe wczasy na „Wyspie Słońca” to doskonała pora, by odkryć i docenić prawdziwe piękno wyspy, spokojniejsze, pełne kolorów i intensywnych zapachów – zauważa Ala Kaźmierczak. To idealny moment, by odwiedzić miasto Rodos z imponującym Pałacem Wielkich Mistrzów, a także starożytny akropol w Lindos, położony na malowniczym wzgórzu. Warto również zaplanować wizytę w słynnej Dolinie Motyli, która wiosną prezentuje się szczególnie efektownie. W tym okresie wyspa pozwala poczuć swój naturalny rytm, a lokalna kuchnia i atmosfera są bardziej autentyczne niż w środku sezonu. Dodatkowym atutem są atrakcyjne oferty last minute i krótki czas przelotu, co czyni Rodos wygodnym kierunkiem na majowy wypoczynek. Dlaczego warto jechać na Fuerteventurę w maju? Fuerteventura to kierunek całoroczny, jednak maj zapewnia szczególnie komfortowe warunki dla osób, które chcą rozpocząć sezon letni wcześniej. Stabilna pogoda, długie dni i łagodny wiatr sprawiają, że wyspa jest idealna zarówno do wypoczynku, jak i aktywności na świeżym powietrzu. – Choć to doskonały wybór przez cały rok, to właśnie w maju pogoda jest tu niemal idealna na złapanie pierwszych letnich promieni słońca – zaznacza przedstawicielka biura podróży Itaka. Wyspa słynie z szerokich, piaszczystych plaż i krystalicznie czystej wody, która sprzyja kąpielom oraz sportom wodnym, takim jak kitesurfing, windsurfing czy surfing. Warto jednak wyjść poza strefę hotelową i zobaczyć Park Naturalny Corralejo, stolicę wyspy Puerto del Rosario oraz Betancurię, uznawaną za jedną z najpiękniejszych miejscowości regionu. Niezwykłym miejscem pozostaje również plaża Cofete, znana z surowego krajobrazu i spektakularnych widoków. Majowe ceny oraz mniejszy ruch turystyczny dodatkowo przemawiają za wyborem tego kierunku. Wyspy Zielonego Przylądka i egzotyka bez tłumów Dla osób poszukujących bardziej egzotycznych doświadczeń maj może być doskonałym momentem na wyjazd na Wyspy Zielonego Przylądka, szczególnie na wyspę Sal. Stabilna pogoda i wysokie temperatury sprawiają, że warunki do wypoczynku są bardzo przewidywalne. Jak dodała Ala Kaźmierczak, „w maju słońce świeci tu przez 12 godzin w ciągu doby, a temperatury sięgają średnio ok. 27°C”. Wyspa przyciąga nie tylko pięknymi plażami, ale także różnorodnymi atrakcjami. Warto odwiedzić saliny Pedra de Lume, gdzie można unosić się na powierzchni słonej wody, zobaczyć „Błękitne Oko” w zatoce Buracona czy wybrać się do Shark Bay, gdzie w płytkiej wodzie da się obserwować rekiny. Uzupełnieniem pobytu są wizyty w Palmeirze (spokojnym portowym miasteczku) oraz Santa Marii, znanej z kolorowej zabudowy, lokalnych restauracji i muzyki na żywo. To kierunek dla osób, które chcą odpocząć bez tłumów, w rytmie „no stress”. Najlepsze europejskie metropolie na city break w maju Maj to również doskonały moment na krótki wyjazd do jednej z europejskich metropolii, gdzie sezon turystyczny dopiero się rozpędza. Pogoda sprzyja zwiedzaniu, a ceny są bardziej przystępne niż w miesiącach letnich. Jak zauważa przedstawicielka Itaki: „Krótki urlop w wielkim mieście to opcja na majowe zwiedzanie i wypoczywanie”. Wśród najpopularniejszych kierunków znajdują się Paryż, który zachwyca kwitnącymi ogrodami i wydarzeniami (m.in. słynnym festiwalem Taste of Paris), Mediolan – jako stolica mody i sztuki – oraz Londyn, oferujący ogrom atrakcji nawet podczas krótkiego pobytu. Coraz większym zainteresowaniem cieszą się również mniej oczywiste kierunki, takie jak Bilbao, czyli centrum Kraju Basków i ważny punkt na kulinarnej mapie Europy, a także Kair, który przyciąga swoją historią i kontrastami. Majowy city break to propozycja dla tych, którzy chcą zobaczyć najważniejsze atrakcje i doświadczyć miasta w spokojniejszym rytmie niż latem. Źródło: Itaka Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
O włos od tragedii na Rodos. Nagranie samolotu z Polski mrozi krew
W miniony weekend pasażerowie rejsu czarterowego Enter Air z Polski przeżyli chwile grozy podczas lądowania na lotnisku Diagoras na Rodos. Nagranie błyskawicznie obiegło media społecznościowe.
Spis treści: Niebezpieczne podejście do lądowania To nie pierwszy taki przypadek Położone w południowo-wschodniej części Morza Egejskiego lotnisko na Rodos obsługuje tysiące turystów dziennie. Port lotniczy Diagoras oferuje bezpośrednie połączenia z wieloma europejskimi miastami. Zwłaszcza w sezonie wakacyjnym, a ten powoli się rozpoczyna. Lądując na Rodos, można podziwiać zachwycające krajobrazy. Podczas lotu 16 maja 2025 roku wrażenia estetyczne zeszły jednak na drugi plan. W miniony weekend na lotnisku Diagoras doszło do niebezpiecznego incydentu z udziałem samolotu Boeing 737-800 linii Enter Air. Podczas lądowania w trudnych warunkach pogodowych maszyna odbiła się od pasa startowego. Jak twierdzą świadkowie, mało brakowało, a skrzydło samolotu zderzyłoby się z nawierzchnią lotniska. Samolot leciał z Polski, a dokładnie z Gdańska. Niebezpieczne podejście do lądowania W momencie podejścia do lądowania panowały bardzo niekorzystne warunki atmosferyczne. Wiatr południowy osiągał prędkość w porywach do około 65 km/h. To znacznie utrudniało pilotom precyzyjne posadzenie maszyny. Lotnisko na Rodos słynie z wyjątkowo wymagających lądowań przy południowym wietrze przekraczającym 15 węzłów (ok. 28 km/h). Wówczas przez turbulencje oraz silne podmuchy pilotowanie staje się prawdziwym wyzwaniem. Nagranie z lądowania pojawiło się 17 maja na popularnym profilu FlightMode na platformie X. Od tamtej pory błyskawicznie obiegło media społecznościowe. Autorem oryginalnego wideo jest Peter Kempson. Mężczyzna uchwycił moment, w którym maszyna Enter Air z dużą siłą dotyka pasa, po czym odbija się i niemalże przechyla na bok. Na szczęście pilotom udało się opanować sytuację i bezpiecznie zatrzymać samolot na drodze kołowania. Linie Enter Air jak dotąd nie wydały oficjalnego oświadczenia w sprawie incydentu. To nie pierwszy taki przypadek Oczywiście port lotniczy Diagoras spełnia wszystkie międzynarodowe normy bezpieczeństwa. Jest też w pełni przystosowany do obsługi dużych samolotów. Niemniej jednak, ze względu na swoje położenie i wiatry (szczególnie latem), zdarzają się trudniejsze podejścia do lądowania. W takich sytuacjach to właśnie doświadczenie i opanowanie pilotów są kluczowe. To nie pierwszy raz, kiedy samoloty Enter Air napotykają trudności podczas lądowania w wymagających warunkach atmosferycznych. W przeszłości podobne incydenty miały miejsce na lotniskach w Salzburgu i na Maderze, gdzie silne wiatry również stanowiły wyzwanie dla pilotów. Źródło: Flight Mode Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Greckie władze wprowadzają bon turystyczny. Turyści otrzymają nawet do 500 euro
Podczas ubiegłorocznych wakacji wielu podróżnych — na skutek szybko rozprzestrzeniających się pożarów — ewakuowano z hoteli na wyspie Rodos. W ramach „rekompensaty” greckie władze uruchamiają program wakacyjnych bonów turystycznych.
W tym artykule: W 2023 roku Grecja stanęła w ogniu. Ewakuowano tysiące turystów i mieszkańców Grecja wprowadza bony turystyczne. Są jednak pewne warunki Cały region Morza Śródziemnego jest gorącym miejscem zmian klimatycznych Grecja zmaga się nie tylko z katastrofą klimatyczną Jak poinformował brytyjski dziennik „The Guardian”, z wprowadzanego przez greckie władze programu wakacyjnych bonów turystycznych najpewniej skorzysta nawet 25 tys. osób. Turyści, którzy w zeszłym roku nocowali w ewakuowanych z powodu pożarów hotelach, będą mogli otrzymać od 300 do 500 euro. W 2023 roku Grecja stanęła w ogniu. Ewakuowano tysiące turystów i mieszkańców W lipcu 2023 roku Grecję nawiedziły dotkliwe susze i upały. Na ich skutek kraj stanął w ogniu. W sierpniu unijny komisarz do spraw zarządzania kryzysowego Janez Lenarčič napisał na Twitterze. „Po spaleniu się 73 tys. hektarów pożary w Aleksandropolis są już największą tego rodzaju katastrofą, z jaką zmagała się Unia Europejska”. Odnotowano tam bowiem kilkadziesiąt pożarów, w wyniku których zginęło 28 osób, a kilkadziesiąt zostało rannych. Ponadto tysiące mieszkańców i turystów ewakuowano. Greckie władze postanowiły dotrzymać obietnicy. Zrekompensują podróżnym ubiegłoroczny urlop poprzez wprowadzenie wakacyjnych bonów turystycznych. W ramach programu osoby nocujące w hotelach ewakuowanych z powodu lipcowych pożarów będą mogły uzyskać nawet do 500 euro na pokrycie kosztów tygodniowego pobytu. Należy jednak spełnić pewne warunki. Grecja wprowadza bony turystyczne. Są jednak pewne warunki Bon turystyczny będzie można wykorzystać do 31 maja lub od 11 października do 15 listopada. Wartość finansowej rekompensaty waha się od 300 do 500 euro – w zależności od tego, jaką kwotę zapłacili turyści organizatorom pobytu w ubiegłym roku. Warto jednak zaznaczyć, że program nie obejmuje wszystkich podróżnych. Wyłączone są z niego osoby, które mieszkały wówczas w prywatnych kwaterach, takich jak słynne Airbnb. Ponadto nawet urlopowicze, którzy wykupili pobyty na Rodos za pośrednictwem największych firm turystycznych, w sprawie bonów powinni się skontaktować bezpośrednio z władzami na Rodos. Według obecnych prognoz z „darmowych wakacji” skorzysta spora grupa osób, bo aż ok. 25 tysięcy urlopowiczów. – Zgodnie z obietnicą premiera program jest realizowany. To był niezwykle skomplikowany proces. Najpewniej dlatego, iż jesteśmy pierwszym krajem, który to zrobił – mówi sekretarz generalny greckiego Ministerstwa Turystyki, Myron Flouris w rozmowie z dziennikiem The Guardian. Zagraniczne media zachwycone „polskimi Malediwami”. Każdy może tu wypocząć za darmo „Polskie Malediwy” zostały wyróżnione przez „The Sun". Brytyjski dziennik w swojej publikacji wprost zachęca czytelników, by jeszcze w tym roku wybrali się w to niezwykle malownicze mie... Cały region Morza Śródziemnego jest gorącym miejscem zmian klimatycznych Spora grupa osób obawia się jednak, że tegoroczne wakacje w tym regionie również nie będą w pełni bezpieczne ze względu na ryzyko pożarów. Premier Grecji, Kyriakos Micotakis, który w poniedziałek odwiedził Rodos, przyznał wprost, że w wyniku katastrofy klimatycznej liczba pożarów nieuchronnie będzie wzrastać. Cały region Morza Śródziemnego jest gorącym miejscem zmian klimatycznych. To statystycznie oznacza, że będziemy mieli więcej pożarów i prawdopodobnie więcej powodzi – zaznaczył premier Grecji cytowany przez portal Bankier. Grecja nie była jedynym krajem, który w 2023 roku stanął w ogniu. Niszczycielskie pożary wybuchały również we Włoszech, Portugalii, Chorwacji i na Hawajach. Jak podawał wówczas Europejski System Informacji o Pożarach Lasów (EFFIS), w okresie od 1 stycznia do 22 lipca 2023 roku spłonęły 177 032 hektary terenów w całej Unii Europejskiej. To więcej, niż wynosi średnia wieloletnia wartość za ten okres (128 225,13 ha). Co więcej, ryzyko, że w kolejnych latach – na skutek susz i fal upałów – ogień będzie trawił kolejne miasta, jest wysokie. Zwłaszcza na obszarze Morza Śródziemnego. Jest on bowiem jednym z najbardziej wrażliwych regionów, jeśli chodzi o zmiany klimatyczne. Według szacunków Organizacji Narodów Zjednoczonych ociepla się on około 20 procent szybciej niż wynosi średnia dla całej kuli ziemskiej. Właśnie dlatego tak często występują tam ekstremalne zjawiska atmosferyczne. Grecja zmaga się nie tylko z katastrofą klimatyczną Warto jednak podkreślić, że za ubiegłoroczny wybuch pożarów w Grecji nie są odpowiedzialne tylko i wyłącznie zmiany klimatyczne. Jedną z przyczyn jest również zaniechanie prewencji przeciwpożarowej, o czym mówiła Irena Tsermegas dla OKO.press. – Nie można zwalać wszystkiego na zmiany klimatyczne, bo odwraca to uwagę od winnych dzisiejszej sytuacji. Ważne jest, żeby pamiętać, że lasy w Grecji nie wyglądają tak, jak lasy w Polsce. Nie ma stref przeciwpożarowych, nie ma przecinek. Problem polega na tym, że służba leśna właściwie nie istnieje – wyjaśniała badaczka. Służba leśna „stała się niepotrzebna” już w latach 80. Uznano wówczas, że w lasach wystarczą sami strażacy. Tyle tylko, że jest ich mało, pracują w trudnych warunkach, bez odpowiedniego sprzętu, a sama formacja jest dramatycznie niedofinansowana. Źródła: The Guardian, TVN24, Bankier, OKO.press Nasz ekspert Wiktoria Szydło Dziennikarka i miłośniczka dalekich wypraw rowerowych, okazjonalnie poetka. Z pasją pisze o ciekawych miejscach, zapomnianych szlakach oraz niestworzonych – i tych realnych – historiach.
Jak naprawdę wyglądał Kolos z Rodos? Na pewno nie tak, jak na większości współczesnych ilustracji
Kolos z Rodos zaliczał się do oryginalnych siedmiu cudów świata. Starożytni Grecy byli pełni podziwu kunsztu technicznego, z jakim wykonano wielki posąg Heliosa.
W tym artykule: Jak i dlaczego zbudowano Kolosa na Rodos? Jak wyglądał posąg Kolosa Rodyjskiego? Czy kolosa było widać z daleka? Gdzie stał Kolos Rodyjski? Akropol w Rodos Dlaczego Kolos z Rodos został zniszczony? Kogo przedstawiał Kolos z Rodos? Grecki bóg odwzorowany na monumentalnej rzeźbie to główny patron wyspy Rodos. Był nim Helios, czasem utożsamiany z Apollem. Bóg ten związany był z kultem słońca. Na greckiej wyspie Rodos od wieków kult solarny był silny i traktowany często przez resztę Greków jako egzotyczny. Jak i dlaczego zbudowano Kolosa na Rodos? Pod koniec IV w. p.n.e. Rodos padło ofiarą wielkiego oblężenia przez znanego ze swych wypraw wojennych Demetriusza. Nazywany był Poliorketesem, co znaczy dosłownie „ten, który oblega miasta”. Jedna z teorii mówi, że przydomek ten został mu ironicznie nadany przez samych Rodyjczyków. Z takiej przyczyny, iż wielkie oblężenie z wykorzystaniem notabene nowatorskich maszyn oblężniczych skończyło się wycofaniem wojsk Demetriusza. Zostawiono przy tym owe maszyny i dużo przedmiotów z brązu. Zwycięzcy mieszkańcy postanowili zrobić z nich dobry użytek. Wiszące ogrody Semiramidy – jeden z siedmiu cudów starożytnego świata, który wciąż kryje tajemnice Wiszące ogrody Semiramidy powstały za panowania Nabuchodonozora II i były darem dla jego żony. Choć uznawane są za jeden z siedmiu cudów starożytnego świata, do dzisiaj nie wiadomo, czy fa... Duma czy też pycha wyspiarzy popchnęła ich do przetopienia brązu i wybudowania kolosa. Posąg ten miał być wspanialszy od posągu Ateny na Partenonie czy też Zeusa Olimpijskiego. Prace trwać miały około 12 lat. Ich wynikiem było dzieło, które wielokrotnie wzmiankowano w źródłach historycznych jako jeden z najwspanialszych siedmiu cudów świata starożytnego. Jak wyglądał posąg Kolosa Rodyjskiego? Autorem tego dzieła prawdopodobnie był Chares z Lindos. Był on uczniem Lizypa, najpopularniejszego ówcześnie rzeźbiarza. Postawiono przed nim bardzo trudne zadanie, ponieważ postawienie tak wielkiej rzeźby wiązało się z zastosowaniem skomplikowanych rozwiązań inżynieryjnych. Rodyjczycy mieli ponoć odrzucić oryginalny projekt Charesa. Życzyli oni sobie figury, która wielkością przyćmiewałaby dotychczas powstałe. Z tego powodu rzeźbiarz zmuszony był do modyfikowania projektu. Powstały Kolos z Rodos miał według źródeł 30–35 m wysokości. Taki rozmiar wydaje się nie być prawdopodobny. Nie jest to jednak całkowicie wykluczone. Ze względu na postawione warunki, Chares nadał kolosowi kształt, który nie był zgodny z ówczesnymi trendami w sztuce rzeźbiarskiej. Aby zapewnić stabilność dzieła, artysta najprawdopodobniej odwołał się do rozwiązań starszych, bardziej archaicznych. Kolos sprawiał wrażenie obiektu prastarego, co też mogło być intencjonalnym zamysłem. Co wiemy o jego konstrukcji? Statua była pokryta brązowymi blachami; Niewykluczone, że we wnętrzu posągu zastosowano pierwszy raz w dziejach kratownicę przestrzenną. Zabezpieczałaby ona posąg przed silnymi wiatrami, a to było wielkie wyzwanie; Jedynie głowa Heliosa najbliższa była wiodącemu stylowi w ówczesnej sztuce. Czy kolosa było widać z daleka? Na głowie posągu mieściła się tzw. corona radiata. Były to rozchodzące się promienie słoneczne. Wiadomo, że kolos służył za punkt odniesienia dla żeglarzy ze względu na odbijający się od niego blask słońca. Prawdopodobnie corona radiata była pozłacana, podobnie jak w Atenach pozłacana była włócznia Ateny Promachos. Dzięki temu głowa boga słońca błyszczała i była widoczna z daleka. Gdzie stał Kolos Rodyjski? Nie da się ukryć, że zdecydowana większość grafik w sieci przedstawiających rzekomą rekonstrukcję figury Heliosa jest owocem błędnych przekazów i wyobraźni. Jest to mianowicie obraz Kolosa Rodyjskiego stojącego nad wejściem do portu, przebiegającego pod jego nogami. Ta wizja sięga końca XIV w. i była wielokrotnie później powielana. Choćby w jednym z filmów Sergia Leone – „Kolos z Rodos” z 1961 roku. Są tak na prawdę trzy potencjalne miejsca, gdzie posąg kolosa mógł stać: Na miejskim akropolu – ta hipoteza jest najbardziej prawdopodobna, o czym świadczą źródła historyczne oraz wyniosła ekspozycja miejsca. Usytuowana tam rzeźba mogłaby być dobrze widoczna przez żeglarzy; Na końcu molo portowego – hipoteza ta mówi, że Kolos Rodyjski miałby stać przy wejściu do portu, ale na końcu jednego molo. Niektórzy badacze przychylni są tej wersji, ale są też duże zastrzeżenia. W starożytności była to lokalizacja portu wojennego, do którego normalnie nie było wstępu. Miejsce nie było też wyeksponowane, a więc trudno byłoby je dostrzec z daleka; Przy sanktuarium Heliosa – mieściło się po zachodniej stronie miasta, gdzie odległość od portów wydaje się zbyt duża. Samo miejsce też nie jest wyjątkowo wyeksponowane. Akropol w Rodos Akropol był najważniejszym punktem greckich miast. Najsławniejszy ze wszystkich akropol w Atenach mieścił na przykład najokazalsze budowle miasta. Oprócz tego stała tam wielka figura Ateny Promachos, głównej opiekunki polis, mierząca do 10 m wysokości. Akropol rodyjski również był położony na wyniosłym terenie. Znajdowała się tam choćby świątynia Apolla lub też Heliosa. Trzeba wziąć pod uwagę, że nierzadko Apollo i Helios byli ze sobą utożsamiani, zwłaszcza przez Rodyjczyków. Badania archeologiczne zidentyfikowały tam wiele innych budowli. Natomiast lokalizacji samego Kolosa Rodyjskiego nie ułatwiła powstająca później zabudowa w czasach tureckiego panowania. Dlaczego Kolos z Rodos został zniszczony? Posąg kolosa runął w 225–224 r. p.n.e. w wyniku trzęsienia ziemi, niszcząc przy tym kilka domów. Była to wielka katastrofa. Większość murów miejskich została zburzona, podobnie jak zabudowa portowa. Od tamtego wydarzenia ruiny monumentu leżały przez wieki na tym samym miejscu. Niestety, nie dowiedzieliśmy się już ze źródeł, co to było za miejsce. Dzisiaj większość badaczy zgadza się, że musiał to być akropol miejski. Tkwienie gigantycznych bloków w morzu blokowałoby statkom dostęp do portu. Nie mówiąc już o późniejszym usunięciu fragmentów przez Arabów. Zarówno wyłowienie ich z wody, jak i uprzednie postawienie na molo wydaje się niewykonalne. Podobno za czasów rzymskiego cesarza Hadriana kolosa postawiono na nowo lub przynajmniej próbowano to zrobić. Źródła średniowieczne opisują najazd Arabów na Rodos, wspominając przy tym scenę powalenia pomnika. Rekonstrukcja była więc możliwa, ale mało kto z uczonych potwierdziłby tę hipotezę. Po wspomnianym trzęsieniu ziemi na postumencie pozostawała część sięgająca do kostek lub kolan kolosa. Podobno nie starano się o jego odbudowę z powodu nieznanej nam przepowiedni. Czy Kolos Rodyjski rzeczywiście był wyskoki na ponad 30 metrów? Nie jest to wykluczone. W starożytności podziwiano przede wszystkim ogrom tej rzeźby, niekoniecznie kunszt artystyczny. Niemniej jednak wykluczone jest, aby taki kolos był bramą w rozkroku dla statków w porcie. Figura musiałaby być dwa razy wyższa i mieć trzeci punkt podporu. Kolos stał dumnie na akropolu przez kilkadziesiąt lat, będąc wielkim osiągnięciem techniki i przedmiotem dumy mieszkańców wyspy. Źródła: Tomasz Wujewski 2019, Kolos Rodyjski: Gdzie stał i jak był wykonany, Artium Quaestiones 29, str. 289–320. Ursula Vedder 2015, Der Koloss von Rhodos. Archäologie, Herstellung und Rezeptionsgeschichte eines antiken Weltwunders, Mainz.
Rodos atrakcje – co warto zobaczyć na greckiej wyspie Słońca?
Urokliwe zatoczki o kolorze błękitnego nieba, strome wzgórza pachnące sosnami i gorące Morze Egejskie. Polecamy, co warto zobaczyć na Rodos i kiedy najlepiej polecieć na tę grecką wyspę.
W tym artykule: Gdzie leży wyspa Rodos? Atrakcje Rodos: Średniowieczna starówka Atrakcje Rodos: miasteczko Lindos Atrakcje Rodos: Dolina Motyli Najlepsze plaże na Rodos Pogoda na Rodos: kiedy najlepiej jechać? Podróż na Rodos – Informacje praktyczne Rodos to druga po Krecie najpopularniejsza grecka destynacja Polek i Polaków. Słoneczna wyspa przyciąga nie tylko przyjemnymi plażami i świetną grecką kuchnią, ale również bogatym dziedzictwem kulturowym i historycznym. Na Rodos można zobaczyć zarówno świątynie antycznych Greków, jak i ruiny średniowiecznych zamków. Oto największe atrakcje wyspy Rodos. Gdzie leży wyspa Rodos? Rodos to największa spośród wysp archipelagu Dodekanezu. Wyspa Rodos leży na pograniczu Europy i Azji, a geograficznie zaliczana jest już do Azji. Stale mieszka tu zaledwie 120 tys. ludzi. Z jednej strony wyspę oblewają wody Morza Egejskiego, z drugiej zaś Morza Śródziemnego. Wyspa jest oddalona 80 km od wybrzeży Turcji. Najwyższym szczytem na Rodos jest góra Atawiros o wysokości 1 215 m n.p.m. Niemal 60% Rodyjczyków mieszka w stolicy, która nosi tę samą nazwę co wyspa. Miasto znajduje się na północnej części Rodos. Można do niego wpłynąć przez port Mandraki. To tu stał osławiony Kolos Rodyjski – nieistniejąca już, starożytna rzeźba wysokości 32 metrów, zaliczana do 7 cudów świata antycznego. Niedawno pojawiły się pomysły odbudowy Kolosa z Rodos. W stolicy warto wybrać się na wciąż otoczone murem Stare Miasto. W okolicy miasta Rodos lądują turyści, którzy na wyspę przylatują samolotem. Lotnisko znajduje się 16 km od centrum miasta i 11 km od jego granic. Można tu również dotrzeć statkiem, podczas jednego z popularnych rejsów. Ile trwa lot na Rodos z Warszawy? Niecałe 3 godziny. Atrakcje Rodos: Średniowieczna starówka Średniowieczne miasto Rodos doskonale oddaje skomplikowaną historię wyspy. Ufortyfikowane zamki i mury miały na celu obronę wyspy i przed oblężeniem. Były na tyle skuteczne, że w późnym średniowieczu o Rodos określano jako „miasto niemożliwe do zdobycia". Turcy zajęli miasto dopiero w 1523 roku po wielomiesięcznym oblężeniu. Ufortyfikowana do dziś starówka zajmuje obszar otoczony 4-kilometrowym murem. Górna część miasta została zbudowana w średniowieczu przez zakon joannitów, którzy po upadku templariuszy w 1312 roku stali się najsilniejszych zakonem wojskowym w całym świecie chrześcijańskim. Przemierzając gotycką zabudowę warto zwrócić uwagę na malowniczą ulicę Rycerzy (Odós Ippotón). Na starówce w mieście Rodos znajduje się wiele restauracji, kawiarni i barów. Na obiad warto zatrzymać się w Nimmos (Dionysiou 2), małej rodzinnej restauracji serwującej kuchnię grecką lub w Eros (Pl. Evreon Martiron 31), gdzie podają wyśmienite świeże ryby. [rodos atrakcje] Atrakcje Rodos: miasteczko Lindos Antyczna historia, spektakularne scenerie i żywiołowi mieszkańcy. Lindos ma wszystko, czego możemy oczekiwać od greckiej wyspy. Specjalne przepisy ruchu drogowego ograniczają używanie pojazdów w głównej części miasteczka do motocykli i samochodów dostawczych. W ten sposób mieszkańcy dbają, by zachować wspaniałą atmosferę, która wije się po wąskich uliczkach i niezmienionych XV-wiecznych budowlach. W Lindos przeplatają się ze sobą różne style architektoniczne – od bliskowschodnich, po gotyckie i bizantyjskie. ​Choć żyje tu zaledwie 3,5 tys. ludzi, w Lindos trudno się nudzić. Historia miasta się 1000 lat p.n.e. Historyczne atrakcje, których nie można pominąć, to przede wszystkim XV-wieczne domy kapitańskie i oczywiście Akropol, który góruje nad Lindos. Spacer do Akropolu usiany jest ruinami z kilku okresów. Widoki ze szczytu są fantastyczne. Po drodze warto również zobaczyć kościół Wniebowzięcia NMP i jego bogato zdobione wnętrze. ​W Lindos znajdują się dwie piaszczyste plaże. Zatoka św. Pawła to piękny i wyjątkowy naturalny port znajdujący się już za miastem. W okolicy jest dużo tawern i restauracji serwujących dania kuchni greckiej i międzynarodowej. Istnieją również trzy dobrze zaopatrzone supermarkety. Nie tylko sałatka grecka. Podpowiadamy, co zjeść w Atenach [SMAKI ŚWIATA] Kuchnia grecka uchodzi za jedną z najsmaczniejszych i najzdrowszych. Spacerując po Atenach dosłownie na każdym rogu natrafiamy na kolejną tawernę pełną ludzi. Nic dziwnego – chyba nigdzie... Atrakcje Rodos: Dolina Motyli Podczas pobytu na Rodos warto odwiedzić Dolinę Motyli. Petaloudes, jak nazywają to miejsce lokalni mieszańcy, to malowniczy obszar, w którym żyją kolorowe motyle z gatunku Panaxia Quadripunctaria. Panuje tu nieco chłodniejsza temperatura niż w innych częściach wyspy. Duża wilgotność z kolei tworzy idealne warunki dla tych owadów. Motyle można w dolinie obserwować między czerwcem a wrześniem. Poza motylami w parku można również zobaczyć naturalny las pełen drzew z gatunku ambrowca wschodniego. Drzewa te wydzielają specjalne substancje, które przyciągają motyle, czyniąc dolinę miejscem lęgowym. Każdego roku pod koniec pory deszczowej, czyli w maju, tysiące motyli zwabionych zapachem orientalnych drzew pokrywa cały krajobraz doliny. Park przyrodniczy Dolina Motyli znajduje się w północnej części wyspy. Od stolicy jest oddalony o 25 km. Wejście kosztuje 5 EUR. Najlepsze plaże na Rodos Wyspa Rodos różni się też nieco klimatem w zależności od miejsca. Wschodnia części jest bardziej sucha i wieje tu zdecydowanie mniej. Morze jest spokojne, a plaży piaszczyste. Z kolei część zachodnia to raj dla windsurferów i kitesurferów. Plaże są tu raczej kamieniste, a wiatr wieje mocno. Nieco bardziej surowy klimat sprawia, że w tej części wyspy zatrzymuje się mniej turystów. Tym samym jest też mniej tłoczno. Według rankingu przygotowanego przez popularny portal Voyage Tips 5 najlepszych plaż na Rodos to: Faliraki – plaża leży zaledwie 10 km na południe od miasta Rodos. To jedna z najpopularniejszych, ale też najbardziej zatłoczonych plaż na wyspie. W pobliżu jest wiele dużych kompleksów hotelowych. Pełno tu także barów, dyskotek i klubów nocnych. Szeroka plaża przyciąga ciepłą i czystą wodą oraz dużą ofertą sportów wodnych. Tsambika – krystalicznie czysta woda i piaszczysta plaża wyróżniają Tsambikę na tle sąsiednich plaż. Miejsce to szczególnie upodobały sobie rodziny z dziećmi. Na miejscu można wypożyczyć leżaki i parasole, a także oddać skorzystać ze sportów wodnych. Zatoka Anthony'ego Quinna – nazwana tak ku pamięci popularnego grecko-amerykańskiego aktora znanego m.in. z roli w filmie „Grek Zorba". Aktor upodobał sobie to miejsce podczas kręcenie na Rodos „Dział Navarony" w 1961 roku. Zatoka Świętego Pawła – szczególnie malowniczo prezentuje się obserwowana z Akropolis w Lindos. Jest tu m.in. mała kapliczka, gdzie odbywają się śluby na plaży. Większa część zatoki jest jednak w prywatnych rękach. Plaże w okolicy miasteczka Lindos – czyste i niezbyt zatłoczone plaże w tej części wyspy to gwarancja spokojnego wypoczynku. Pogoda na Rodos: kiedy najlepiej jechać? Nawet w styczniu temperatura na Rodos rzadko spada poniżej 15º C. Najchłodniej jest w grudniu, styczniu i lutym, w tych miesiącach występuje też najwięcej opadów. To doskonały moment, żeby zaplanować urlop na Rodos w celu zwiedzania tutejszych zabytków. Poza sezonem jest też mniej tłoczno i taniej. Można upolować niedrogie loty i nocleg. W kwietniu na wyspie Rodos rozpoczyna się sezon turystyczny, który potrwa aż do października. To oczywiście oznacza zwyżkę cen i więcej ludzi, ale także możliwość korzystania z kąpieli w morzu, sportów wodnych i atrakcji nieczynnych poza sezonem. W maju woda osiąga 19º C, a temperatura powietrza w dzień około 25º C. To dobry moment, żeby spędzić na wyspie Rodos wczasy. Nie jest jeszcze upalnie. Prawdziwy upał zaczyna się w czerwcu, a najcieplejszym miesiącem na wyspie jest sierpień. Przyjemnym miesiącem na Rodos jest też październik – koniec sezonu turystycznego. Lekkie ochłodzenie nie dotyczy jeszcze wody w morzu, która nadal jest cudownie ciepła. Na wyspie jest już coraz mniej turystów i wraca spokój. W październiku i listopadzie świetnie zwiedza się wyspę. To także moment dla amatorów wodnych sportów. Wakacje w Grecji: co zjeść w tym przepięknym i słonecznym kraju? Planując wakacje w Grecji, warto przygotować sobie listę potraw, które trzeba zjeść w tym kraju. Oto TOP 5 dań, których musicie skosztować. Podróż na Rodos – Informacje praktyczne ■ Na Rodos można dolecieć z Polski z przesiadką w Atenach, cena biletu to ok. 700 zł w dwie strony. Najkorzystniej jest polecieć bezpośrednio czarterem wykupionym w jednym z biur podróży. W przypadku wysp greckich korzystne może być wykupienie wycieczki wraz z hotelem i przelotem. Ceny pakietów zaczynają się od 2,5 tys. zł w hotelu dwugwiazdkowym z wyżywieniem. ■ Na Rodos pływają też promy z Aten i innych europejskich miast, np. Wenecji, Triestu lub Ankony. Kalkulacje cen na: promy.pl. ■ Podczas pobytu na wyspie warto wynająć auto. Ze znalezieniem wypożyczalni nie będzie kłopotu. Ważne, żeby w ofercie było tzw. pełne ubezpieczenie i brak limitu kilometrów. Cena ok. 120 zł/dzień. ■ Autobusy są wygodne i tanie, bilet w mieście kosztuje 1 euro, a między miastami od 2 do 5 euro. Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska". Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów w technologiach. Miłośnik tenisa i europejskich stolic.
Trzęsienia ziemi u wybrzeży Grecji. Władze apelują o spokój
Seria podmorskich trzęsień ziemi nawiedziła wybrzeże Grecji. Wstrząsy były odczuwalne między innymi w najsłynniejszych greckich kurortach – Rodos i Krecie.
Jak podają greckie władze, najsilniejszy wstrząs – o magnitudzie 5,4 – miał miejsce we wtorek po godzinie 18., ok. 100 kilometrów na południowy wschód od wyspy Karpatos, w pobliżu Rodos. Wstrząs był odczuwalny także na zachodzie Turcji. Trzęsienie ziemi u wybrzeży Grecji (fot. Google) Choć władze informują, że na razie nie ma żadnych danych dotyczących zniszczeń czy rannych, którzy ucierpieliby w trzęsieniu, część turystów zdecydowało się szukać schronienia w bezpieczniejszych rejonach. Grecja leży na jednym z najbardziej aktywnych sejsmicznie obszarów na świecie. Lekkie wstrząsy nie są tu więc niczym nadzwyczajnym, jednak wtorkowe trzęsienie jest o tyle niepokojące, że miało miejsce w kilka dni po silnym trzęsieniu do jakiego doszło w sąsiedniej Turcji. Tam wstrząs o sile 6,7, do którego doszło w piątek (24 stycznia), doprowadziło do wielu zniszczeń. Zawaliło się blisko 80 budynków. 41 osób zginęło, a ponad 1,5 tysiąca zostało rannych. Katarzyna Grzelak
Dorosłym w Grecji nudzić z pewnością się nie będzie, wspaniałe zabytki czekają tu niemal na każdym kroku. Gdzie warto się wybrać, by z greckich wakacji zadowolony był też podróżujący z nami maluch?
Grecja dla najmłodszych To najmłodsi mają czerpać najwięcej radości z rodzinnych wakacji, to z myślą o nich wybieramy kierunek podróży. Grecja jest jednym z tym państw, na terenie których wypoczynek z dziećmi może stać się wyjątkową przyjemnością. Ponieważ turystyka rozwija się tu od lat, doskonale rozwinięta infrastruktura oraz coraz liczniejsze hotele family sprawiają, że na greckim wybrzeżu można spędzić udane i tanie wczasy z dziećmi. Place zabaw, baseny i animatorzy – to oferta, która na małych gości czeka w wielu greckich kurortach. To dzięki nim wyjazd do Grecji z dziećmi może okazać się strzałem w dziesiątkę. Wielkim walorem tego kraju staje się też możliwość delektowania słońcem i śródziemnomorskim klimatem przy krótkim czasie podróży. Dla rodziców możliwość skorzystania z szybkich i bezpośrednich połączeń lotniczych z tym krajem to szansa na bezproblemową podróż z pociechą. Jakie rejony Grecji najlepiej nadają się na wakacje z niemowlakiem? Gdzie można spędzić wakacje nad morzem z dzieckiem w wieku przedszkolnym? Regionów, które kuszą hotelami z pokojami rodzinnymi oraz piaszczystymi plażami jest w Grecji wiele. Riwiera Olimpijska, wyspy otoczone wodami Morza Śródziemnego oraz półwysep Kasandra to znane kierunki podróży. Ciekawymi ofertami rodzinnego wypoczynku w tym kraju kusi biuro podróży www.swiatwypoczynku.pl, którego specjalnością jest właśnie turystyka rodzinna. Goszcząc na tym portalu turystycznym z wycieczkami online można uzyskać wiele informacji na temat polecanych hoteli czekających w Grecji. Gdzie warto pojechać? Świat Wypoczynku poleca rodzinom te regiony Grecji, które dysponują sprawdzonymi hotelami oraz doskonałymi warunkami do wspólnej zabawy. Jednym z miejsc idealnych na wypoczynek z dziećmi jest Korfu – wspaniała wyspa pełna atrakcji, plaż i słońca. Ładne plaże oraz komfortowe hotele z basenami sprawiają, że na rodziny czekają tu doskonałe warunki. Ta zielona wyspa, dzięki swej malowniczości i rolniczym krajobrazom, pozwala na rodzinny relaks w sielskiej wręcz atmosferze. Wspaniałymi kurortami kusi też wyspa Rodos, której turystyczna oferta jest wyjątkowo zróżnicowana. Wiele wspaniałych zabytków i pięknych miasteczek znajduje się w niewielkiej odległości od znanych ośrodków wypoczynkowych. W pobliżu nowoczesnych hoteli czekają ruiny dawnych osad oraz pozostałości antycznych świątyń, które można odwiedzić w przerwie między zabawami w wodzie. Dzięki temu można pogodzić wypoczynek z najmłodszymi i świetną zabawę z poznawaniem tych atrakcji, dzięki którym Grecja stała się tak chętnie odwiedzanym państwem. Ci, którzy odwiedzili już Grecję z dziećmi wiedzą doskonale, że ten kraj to kuszące rodzinną atmosferą hotele przy piaszczystej plaży oraz moc atrakcji dla dużych i małych. Tu nudzić się nie można, a dzięki doskonałej infrastrukturze nawet z bardzo małym dzieckiem można tu doskonale wypocząć.
W samej nazwie greckiego archipelagu Dodekanez kryje się dwanaście wysp, ale w rzeczywistości jest ich o wiele więcej. My Wybieramy trzy: jedną po drodze na „chybił trafił”, jedną położoną na końcu świata oraz jedną dużą i znaną. Z pierwszej przywieziemy gąbki, z drugiej nowe znajomości, z trzeciej opaleniznę. Wyniesionych z nich wrażeń nie da się wyliczyć.
Prom przemierza obcą przestrzeń niczym leniwy samolot. Trudno zawiesić oko na czymkolwiek – horyzont nie istnieje, morze łagodnie zamienia się w niebo. Nagle, szybko jak chmura, pojawia się wyspa. To Simi, pierwszy przystanek na trasie. Niewielkie miasteczko i port przypominają scenografię jakiegoś włoskiego romansu. Klasycystyczne, pastelowe budynki, chłopcy grają w piłkę, kobieta w czarnej sukni zamyka sklepik z prasą, pieczywem i zakurzonymi cukierkami. Zapragnęliśmy wziąć w nim udział, ale nasz prom właśnie odpływa. Nie zdążyliśmy wysiąść. Płyniemy na Kalimnos – wyspę, która od starożytności utrzymuje się z połowu gąbek. Po tym jak sprzedawca przyłożył do mojego policzka mokrą, chłodną gąbkę, którą zachwalał jako najdelikatniejszą, zrozumiałam, dlaczego zbijano na nich majątek. Kiedyś były towarem luksusowym. Poszukiwano ich do pałaców i haremów, gdzie nasączano je wonnymi olejkami. Średniowieczni rycerze wyściełali nimi zbroje. Dziś gąbka jest turystyczną pamiątką. Jednak większość greckich gąbek wyginęła z powodu chorób w latach 80. i 90. XX w. i teraz się je importuje. Oprócz godnego uwagi Muzeum Gąbek na wyspie nie nie ma żadnych historycznych atrakcji. Czujemy się więc zwolnieni z wypełnienia turystycznych obowiązków i oddajemy się urokom przyrody, podziwiając widok słońca zachodzącego za sąsiednią wyspę. Przyjemnie jest zanurzyć się wieczorem w ciepłym morzu i z wody przyglądać się leżącej nad zatoką małej rybackiej osadzie Emborios. O tej porze na plażach panuje największy ruch i gwar. Ktoś obok nas odpływa kajakiem, by z kuszą zapolować na ryby, dalej staruszka w czerni kąpie w morzu białe baranie skóry, które kołyszą się wokół niej na falach. – Kalispera! – Dobry wieczór! – krzyczy do sąsiadki, która zanurza się w wodzie w długiej sukni i siedzi w niej tak do zmierzchu. Dzieci biegają i wyławiają ostatnie tego dnia muszle i bezcenne dla nich kamienie, a ich matki kontemplują morski bezkres. Autobus kursujący po Kalimnos zajeżdża na ten północny kraniec wyspy trzy razy dziennie. Kierowca wychodzi na molo, spogląda na wodę, je lody i rusza w drogę powrotną, do tętniącej portowym życiem stolicy. Pothia to zwykłe, niezniszczone przez przemysł turystyczny i pamiątkarski miasto. Ludzie albo spieszą się na skuterach, albo siedzą, patrząc na port. W pobliskiej zatoczce we wrzasku cykad przysypiają Grecy. W tawernie na plaży spotykam Króla Życia, sączy zimne wino. Wręcza mi pachnący kwiat tymianku. – My wiemy, jak kochać życie! Bo czego mi tu brakuje? – pyta. Ma na sobie szorty, sześćdziesiąt lat i na pierwszy rzut oka brakuje mu na przykład zęba. – Mam wszystko – szybko sam sobie odpowiada – chociaż zarabiam tyle, że starcza mi tylko na tę rybę. Ale mam rybę, wino, a na deser słodkie kobiety. No i powiedz, czy to mało? Prom na Astipáleę odpływa wczesnym rankiem. Całe miasto śpi, jedynie motorowery brzęczą i turkoczą w wąskich uliczkach. O tej godzinie nie śpią też statki – młócą wodę w porcie, wydzielają woń smarów i wyrzucają z siebie straszliwy huk. Na promie razem z nami tkwi w półśnie kilka osób. Dopiero gdy statek odpływa, na pokład wychodzą robotnicy. Zaczynają szlifować, spawać, walić młotami, wyginać blachy. Tym razem nie mijamy żadnych wysp zawieszonych między wodą a niebem. Płyniemy daleko, na sam koniec tego archipelagu. Astipálea to wyspa Dodekanezu, ale geograficznie i historycznie bliżej jej do Cyklad. Nie opanowali jej nigdy joannici (jak większość dodekaneskich wysp), za to swoją twierdzę wybudował tu wenecki ród Quirinich, którego fundacja do dziś zajmuje się ratowaniem weneckich pałaców. W naszym przewodniku napisano, że Astipálea ma dziwną siłę przyciągania. Kto był tu raz, ten ciągle wraca, jeśli nie może zostać na niej na stałe. Wracali też Quirini wypędzani przez Bizantyjczyków i Turków, chociaż bezludna, górzysta wyspa nie była jakimś szczególnie atrakcyjnym kąskiem na Morzu Śródziemnym. Kiedy prom zbliża się do portu, mamy wrażenie, że za obsypanym białymi domami wzgórzem zwieńczonym twierdzą i kopułą kościoła nie ma już nic. Działa na nas magia widoku wypalonej słońcem, prawie pustynnej wyspy z jednym, jedynym miasteczkiem, którego biel aż oślepia. Może dlatego ci, co przybijają do tego portu, już w nim zostają? W bajkowym miasteczku życie toczy się spokojnie. Z kościoła dobiega przejmujący, monotonny śpiew. Mijamy zaułek i czyjaś rozmowa zamienia się w zapach musaki. Dochodzimy do przesmyku zakończonego błękitną zatoką ujętą w ramkę z bugenwilli. Na bielonych schodach rozsiadła się brodata starucha z wrzecionem i baranim runem. Spacerujemy po mieście Astipálea, kąpiemy się na plażach w Maltezanie (zatoka otrzymała tę nazwę po tym, jak stała się kryjówką maltańskich piratów) oraz w Livadi, które jest jedyną wioską-letniskiem na wyspie. Spotykamy ciągle te same osoby – malarkę z Norwegii, która przyjeżdża tu od 30 lat, jej córkę i wnuczkę, siwego antykwariusza sączącego ouzo oraz Ann, Belgijkę, która od kilku lat ratuje zabytkowe domy miasta. Z wyspą w kształcie motyla łatwo się zaznajomić. Południowe skrzydło zajmują góry, gdzie pasą się kozy, pachnie szałwia i tymianek. Przestrzeń, urwiste brzegi. Ukryci przed światem w jednej z cudnych zatok, kąpiemy się na golasa. Na wieczór wracamy do cywilizacji. Chcemy jeszcze pojechać na Rodos. Cosmopolitan to najczęściej używane określenie Rodos. Kasyna, luksusowe hotele, pole golfowe, ogromny aquapark, wieżowce letniskowe, narty wodne, loty nad wodą – nawet najbardziej znudzeni nie będą się tu nudzić. Ale można też tu znaleźć ciche, spokojne miasteczka zatopione w gajach pomarańczowych (Malona), górskie kaplice (klasztor Skiadi), miejsca pielgrzymek (Tsampika), średniowieczne kościoły (Asklipeio). Pięknych zatok na smaganym wiatrem zachodnim wybrzeżu strzegą twierdze joannitów. Na piaszczystej mierzei Prassonisi, gdzie wiatr wyrywa włosy z głowy, oazę windsurferów skolonizowali Polacy. Na Rodos jest wszystko: przyroda, kultura, sport, komercja i pustkowia. Wyspa zyskała popularność w latach 60. XX w., kiedy Anthony Quinn zagrał w kręconych na Rodos Działach Nawarony, zatańczył w filmie Grek Zorba i stał się sławnym Grekiem. Z wdzięczności Grecy nazwali jego imieniem malowniczą zatoczkę na wyspie. Wtedy też statki pasażerskie zaczęły wyruszać w rejsy turystyczne, odkrywając kolejne greckie wyspy. W latach 70. XX w. czarterami przyleciało na Rodos tak wiele wysokich blondynek ze Skandynawii, że tutejsze kobiety coraz częściej zostawały starymi pannami. Przyjezdne padały „łupem” kamaki (słowo pochodzi od harpuna i oznacza polującego na turystki). Na Krecie najłatwiej złowić Niemkę, na Korfu Angielkę, a na Rodos Szwedkę. Lindos jest miastem-mekką dla turystów. Statki, promy, wodoloty, autokary, skutery dowożą tu tłumy, które następnie wspinają się na dorycki akropol i podziwiają otaczające go mury twierdzy joannitów. Później masy jedzą lunch w mieście, którego uroda jest ukryta pod zasłoną z haftowanych obrusów (w koronki z Lindos ubierał się podobno Aleksander Macedoński). Pełno tu pocztówek, tureckich wyrobów skórzanych, kolorowych talerzy, gipsowych popiersi, pachnących mydełek. Ludzie mieszkają tu od 5 tys. lat. W kościele Panagias z XV w. kobiety w kółko, jak różaniec, powtarzają słowa: no photo, no camera, please. W odróżnieniu od Lindos, które nie obroniło się przed atakiem turystów, wybudowana przez joannitów twierdza Rodos dzielnie się broni. Do Pałacu Wielkich Mistrzów prowadzi szeroka ulica Rycerska. Kiedy się nią idzie, niemalże słychać szczęk zbroi, wysuwanych z pochew mieczy. Tutaj gromadzili się rycerze wypływający na galerach do walk z Saracenami, piratami, nierzadko sami wyruszający na pirackie wyprawy. Tutaj wielki mistrz przemawiał do wojsk z krzyżem na płaszczu; krzyż nazwano później maltańskim, ponieważ joannici pokonani przez Turków podczas sześciomiesięcznego oblężenia Rodos przenieśli się na Maltę. Wielki mistrz odpływał wtedy na galerze z banderą opuszczoną do połowy masztu. Zabrał ze sobą skarby: najsłynniejszą na Rodos ikonę Matki Boskiej z Philermo, relikwię Świętego Krzyża, prawą rękę Jana Chrzciciela i klucze do miasta. Teraz z Rodos radośni turyści odpływają z pamiątkami. My zabraliśmy z niej opaleniznę. No to w drogę – Dodekanez Archipelag na Morzu Egejskim, powierzchnia ok. 2,7 tys. km2, ok. 200 tys. mieszkańców. Najbardziej znana wyspa to Rodos. Sezon zaczyna się 10 lipca i kończy 31 sierpnia. Najlepiej jechać w czerwcu – jest ciepło, wyspa jeszcze zielona, a woda już ogrzana – lub we wrześniu, kiedy turystów jest już mniej. W sezonie na Rodos są prawdziwe tłumy. Z Polski najtańszą opcją dostania się na Rodos jest przelot czarterem, ceny biletów wahają się w zależności od sezonu. Promy odpływają z portu w Rodos. Bilet z Rodos na Kalimnos kosztuje 26 euro, z Kalimnos na Astipáleę 12 euro (płynie 3 godz.). Dzieci płacą połowę ceny. Ceny biletów są różne, za łódź szybszą płaci się więcej. Trudno jest się zorientować w kursowaniu promów, bo jest wielu przewoźników. Najlepiej skontaktować się z agencją turystyczną, która zarezerwuje bilety, np. Triton Holidays. www.tritondmc.gr Warto też rozważyć lot samolotem, który nie jest dużo droższy (ok. 30 proc. więcej). Bilet z Asti-pálei na Rodos kosztuje 52 euro. Wynajęcie samochodu kosztuje od 35 euro – jeżeli bierzemy go tylko na jeden dzień (co w przypadku Kalimnos i Astipálei w zupełności wystarczy), jeśli na dłużej – płacimy do 20 euro. Rodos – Rhodos Cars oferuje wynajem przez Internet, ale nie polecam tej firmy. Najszybciej i najłatwiej będzie wynająć samochód na lotnisku w Rodos (oprócz drogich, dużych firm są też mniejsze). Kalimnos – firma Spiros Kypreos. Astipálea – najtańszy jest Asset Cars (w porcie). Kwatery i hoteliki kosztują 25––40 euro za 3-os. pokój z kuchnią (za dwójkę płaci się podobnie). W sezonie ceny są wyższe. Kalimnos – Emborios. Bardzo ładny jest Harry’s Apartments (www.harrys-paradise.gr). Astipálea – można mieszkać w jednym z hotelików w porcie lub w Livadi, wiosce położonej nad zatoczką. Ładne pokoiki z tarasem: astypalaialivadi@yahoo.gr Rodos – dla tych, którzy chcą mieszkać nad morzem, a nie mają wykupionych hoteli, najlepsza będzie Stegna Beach położona koło Archangelos lub portowa miejscowość Charaki u stóp zamku joannitów (joannastudios@yahoo.gr). Ryby kosztują 10–20 euro i są z reguły najdroższe w menu. Smażone lub grillowane kalmary kosztują 7 euro, ośmiornica 8 euro. Musaka, czyli zapiekane mielone mięso z bakłażanami i ziemniakami, to wydatek 6 euro, pastisio (makaron z mięsem, serem pod beszamelem) 6 euro, sałatka grecka 4 euro. Półlitrowa karafka białego wina kosztuje 3–5 euro, napoje 1 euro, kawa 2,50 euro. W mieście Rodos godna polecenia jest Taverna Kostas. Bilety do muzeów kosztują zwykle ok. 6 euro, wynajęcie deski wind-surfingowej na 1 godz. 29 euro (z ubezpieczeniem). Woda (1,5 l) 0,80 euro, cola (1,5 l) 1,50 euro. Za obiad dla dwóch osób z winem zapłacimy średnio 20–25 euro. Gąbki można kupić za 5–20 euro zależnie od gatunku i wielkości. Haftowane obrusy kosztują kilkadziesiąt euro, lokum 3 euro, metaxa (1 l) 9 euro, ouzo (1 l) 7 euro. grecja-online.pl/przewodnik/do-dekanez Wyspy greckie – seria Globtroter, wydawnictwo Hachette Livre Polska, Warszawa 2007.