Wielki przełom na sali operacyjnej. Zdalnie sterowane roboty humanoidalne przeprowadziły udaną operację
Nad stołem operacyjnym pochyla się nie chirurg w kitlu, lecz 27-kilogramowa maszyna o ludzkiej budowie. Bezszelestnie i precyzyjnie chwyta narzędzia, a usunięcie pęcherzyka żółciowego przebiega zgodnie z planem. To nie kadr z filmu Kubricka, ale przełom dokonany przez inżynierów i lekarzy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Diego. Po raz pierwszy zdalnie sterowane roboty humanoidalne z powodzeniem przeprowadziły prawdziwe zabiegi.
W ramach testów przedklinicznych zaplanowano i przeprowadzono dwie udane operacje u dużych ssaków nienaczelnych. W pierwszym przypadku zabieg usunięcia pęcherzyka żółciowego przeprowadził zespół mieszany – maszyna współpracowała z człowiekiem pełniącym rolę asystenta. Drugą procedurę wykonał już duet dwóch maszyn, które ramię w ramię operowały pacjenta na jednym stole operacyjnym. Głównym bohaterem badań opublikowanych w lipcowym wydaniu prestiżowego „Nature” jest „Surgie” – smukły robot mierzący 1,5 metra i ważący zaledwie 27 kilogramów, którego polskim kuzynem jest popularny w social mediach „Edward Warchocki”. Choć inżynierowie musieli wyposażyć go w specjalne adaptery do trzymania klasycznych instrumentów medycznych, sterowanie maszyną okazało się dla lekarzy niezwykle intuicyjne i naturalne. Czy czeka nas robotyczna rewolucja? Sale operacyjne stworzone są dla ludzi Robotyka w chirurgii nie jest nowością. Szpitale na całym świecie od lat wykorzystują zaawansowane platformy (jak słynny system „da Vinci”). Jednak tradycyjne stacje operacyjne to potężne, wyspecjalizowane kolosy. Standardowe systemy robotów ważą ponad 800 kilogramów, posiadają kilka ramion manipulacyjnych i wymagają drogich, przebudowanych sal oraz dużego zespołu technicznego. Humanoidalny, niewielki „Surgie” dobrze wpisuje się w ludzką przestrzeń roboczą. Dr Nikita Thareja z UC San Diego School of Medicine przyznaje, że lekarze byli wręcz zaskoczeni tym, jak płynnie robot zintegrował się z ich rutynowym środowiskiem pracy. Co najważniejsze, precyzja zabiegu wykonanego przez formę humanoidalną w niczym nie ustępowała tej oferowanej przez ogromne, stacjonarne systemy telemedyczne. View oEmbed on the source website Roboty w polowych szpitalach, roboty w przestrzeni kosmicznej Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) od dawna alarmuje o globalnym, drastycznym niedoborze wykwalifikowanych chirurgów. Prof. Michael Yip, inżynier i współautor badania, podkreśla, że humanoidalne roboty mogą zdemokratyzować dostęp do leczenia. Lekkie, przenośne maszyny można stosunkowo tanio wdrożyć w rejonach odizolowanych: w wiejskich społecznościach, na polach bitew (gdzie liczy się natychmiastowa, masowa opieka) czy w obszarach po klęskach żywiołowych. Chirurdzy za ich pomocą mogliby zdalnie operować poszkodowanych, bez konieczności przyjeżdżania na miejsce. Dr Shanglei Liu idzie o krok dalej i przewiduje, że takie urządzenia mogłyby operować podczas przyszłych misji kosmicznych. Według naukowców wszechstronność robotów o ludzkich proporcjach wykracza poza sam stół operacyjny. Z uwagi na swoją konstrukcję „Surgie” może chodzić i wykonywać fizyczne zadania: podawać lekarzom narzędzia, a po zakończeniu procedury medycznej posprzątać salę. Wielkie innowacje też mają choroby wieku dziecięcego Zanim humanoidalne roboty trafią do codziennej praktyki szpitalnej, badacze muszą uporać się z kilkoma wyzwaniami. Najpoważniejszym problemem pozostaje latencja (opóźnienie sygnału) między ruchem rąk chirurga a reakcją urządzenia – to krytyczny parametr, zwłaszcza przy operowaniu pacjentów na ogromne odległości. W trakcie pierwszych prób roboty wymagały również wielokrotnej rekalibracji, przez co same operacje trwały znacznie dłużej niż standardowo. Autorzy publikacji zachowują jednak spokój. Jak przypominają, pionierskie operacje laparoskopowe z użyciem pierwszych wyspecjalizowanych robotów chirurgicznych zajmowały kiedyś aż 6 godzin, podczas gdy dziś trwają ledwie 30 minut. Celem innowatorów z Kalifornii jest stworzenie w pełni autonomicznego asystenta chirurgicznego, z którym ludzcy lekarze będą wspólnie walczyć o zdrowie pacjentów – bez względu na to, gdzie aktualnie się znajdują. Źródło: Nature, Humanoid Surgeon Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Powstaje państwo przyszłości. Tropikalną wyspą będzie rządzić sztuczna inteligencja
Scenariusze rodem z filmów science fiction wydają się coraz bliższe rzeczywistości. Na filipińskiej wyspie powstaje projekt, w którym sztuczna inteligencja ma współtworzyć system zarządzania i podejmowania decyzji. Pomysł wzbudził ogromne zainteresowanie internautów – kilkanaście tysiący osób zgłosiło już chęć uzyskania statusu cyfrowych rezydentów futurystycznej społeczności.
Założyciel firmy technologicznej zajmującej się chatbotami AI, postanowił sprawdzić, jak wyglądałoby państwo współzarządzane przez sztuczną inteligencję. W efekcie na jednej z wysp Filipin rozwijany jest eksperymentalny projekt oparty na wirtualnych „liderach” inspirowanych historycznymi postaciami, takimi jak m.in. Albert Einstein, Winston Churchill czy Mahatma Gandhi. Twórca przekonuje, że cyfrowi doradcy mają pomagać w podejmowaniu decyzji dotyczących rozwoju społeczności, gospodarki i edukacji, tworząc coś pomiędzy technologicznym startupem a futurystycznym mikropaństwem. Filipińska wyspa ma być zarządzana przez radę AI inspirowaną historycznymi liderami Projekt Sensay powstaje na niewielkiej, liczącej około 3,6 kilometra kwadratowego wyspie położonej w archipelagu Palawan na Filipinach – regionie znanym z turkusowych lagun, tropikalnych lasów i plaż uznawanych za jedne z najpiękniejszych w Azji. To właśnie tam brytyjski przedsiębiorca Dan Thomson chce stworzyć eksperymentalne mikropaństwo, którego funkcjonowanie będzie współtworzone przez sztuczną inteligencję. Kluczową rolę ma odgrywać rada składająca się z 17 cyfrowych „doradców”, inspirowanych historycznymi postaciami słynącymi z przywództwa, filozofii czy strategicznego myślenia. Wśród nich mają znaleźć się m.in. cyfrowe repliki Winstona Churchilla, Nelsona Mandeli, Marka Aureliusza, Mahatmy Gandhiego, Leonarda da Vinci czy Eleanor Roosevelt. System ma być szkolony na podstawie autentycznych przemówień, pism i filozofii tych postaci, aby sztuczna inteligencja mogła prowadzić debaty oraz proponować rozwiązania dotyczące funkcjonowania wyspy. Według twórców cyfrowi liderzy mają analizować projekty zmian konstytucyjnych, dyskutować między sobą i głosować nad kierunkiem rozwoju społeczności. Jaki jest cel cyfrowego eksperymentu? Dan Thomson przekonuje, że celem projektu jest stworzenie bardziej „obiektywnego” modelu zarządzania, wolnego od politycznych wpływów, lobbingu i prywatnych interesów. Jednocześnie sam przyznaje, że eksperyment budzi wiele pytań etycznych i technologicznych. W rozmowie z CNN Travel żartobliwie stwierdził nawet, że „jeśli sztuczna inteligencja zacznie gromadzić broń i atakować sąsiednie wyspy, będzie to zła sytuacja”, choć dodał, że uważa taki scenariusz za skrajnie nieprawdopodobny. Na razie decyzje AI nadal będą wymagać zatwierdzenia przez ludzi, gdyż nad projektem ma czuwać specjalne „Zgromadzenie Nadrzędne Ludzi”, które będzie blokować potencjalnie niebezpieczne działania cyfrowej rady. Sensay chce przyciągnąć tysiące e-rezydentów i stworzyć cyfrowe mikropaństwo Choć projekt pozostaje na razie głównie futurystycznym eksperymentem bez międzynarodowego uznania, już teraz wzbudza ogromne zainteresowanie internautów i entuzjastów nowych technologii. Ponad 12 tysięcy osób zgłosiło chęć uzyskania statusu e-rezydenta wyspy Sensay, czyli cyfrowej tożsamości umożliwiającej korzystanie z usług oraz uczestniczenie w życiu rozwijającej się społeczności online. Dan Thomson przyznał, że nie spodziewał się aż tak dużego odzewu i uważa, że może on wynikać z rosnącego rozczarowania tradycyjnymi systemami politycznymi i malejącego zaufania do rządów. Na samej wyspie obecnie mieszka jedynie ogrodnik opiekujący się terenem, jednak plany rozwoju są bardzo ambitne. Thomson chce w kolejnych latach wybudować tam nawet 30 willi oraz stworzyć nowoczesną infrastrukturę opartą na energii odnawialnej i rozwiązaniach typu open source. Projekt zakłada również budowę laboratoriów badawczych, mikrosieci energetycznych oraz przestrzeni dla przyszłych mieszkańców i turystów odwiedzających archipelag Palawan. E-gospodarka oparta na kryptowalutach Twórcy Sensay zapowiadają także rozwój eksperymentalnej gospodarki opartej na dwóch cyfrowych tokenach – jednym przeznaczonym do lokalnych usług społecznych, a drugim do handlu międzynarodowego. W dalszej perspektywie sztuczna inteligencja miałaby otrzymać możliwość częściowego zarządzania finansami projektu przy wykorzystaniu kryptowalut i autonomicznych systemów płatności. To właśnie ten element budzi jednak największe obawy ekspertów, którzy ostrzegają przed oddawaniem realnej kontroli finansowej algorytmom. Mimo kontrowersji Thomson liczy, że już w 2027 roku Sensay stanie się pierwszą na świecie społecznością opartą na pełnym programie cyfrowej e-rezydencji oraz eksperymentalnym modelu zarządzania wspieranego przez sztuczną inteligencję. Źródła: Daily Mail, CNN Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Wojny robotów. Po raz pierwszy w historii bezzałogowe pojazdy naziemne zdobyły pozycję wroga
Roboty lądowe, znane również jako bezzałogowe pojazdy naziemne, po raz pierwszy w historii odparły wrogie wojska i zajęły ich pozycję – poinformował niedawno prezydent Ukrainy Wołodymyr Ołeksandrowycz Zełenski. Szerokie wykorzystywanie dronów w trakcie wojny w Ukrainie stawia pytania o przyszłość wojska i robotyki. W końcu nikt nie chce realizacji scenariusza „Terminatora”.
Od początku agresji Rosji na Ukrainę widać, jak skuteczne w obronie mogą być pojazdy bezzałogowe. Zarówno te latające, jak i lądowe. To pokazuje, jak rośnie znaczenie robotyki w wojskowości. Roboty w mundurach – Wojskowa robotyka lądowa szybko zmienia zadania na polu walki. Jednak w dającej się przewidzieć przyszłości jej największy wpływ będzie polegał na rolach wspierających, a nie na bezpośrednim zastępowaniu piechoty. Dlatego choć zdobycie pozycji wroga przez roboty jest momentem przełomowym, nie należy go nadinterpretować – twierdzi w artykule opublikowanym na łamach opiniotwórczego magazynu „The Conversation” Jacob Parakilas. Parakilas jest liderem grupy ds. obrony, bezpieczeństwa i wymiaru sprawiedliwości działającej w ramach think tanku RAND Europe. Ta niezależna organizacja badawcza zajmuje się analizami i doradztwem w takich obszarach, jak obronność i bezpieczeństwo, polityka publiczna, technologie i innowacje oraz edukacja i zdrowie. Badacz podkreśla, że użycie robotów w walkach naziemnych ma wiele ograniczeń. Głównym jest sam teren działania. Bo chociaż na licznych filmach widujemy roboty poruszające się w najeżonym przeszkodami terenie, to działanie w środowisku kontrolowanym to jedno, a przemieszczanie się pod ostrzałem po pełnym pułapek terenie – drugie. Robot nie zrobi wszystkiego – Większość robotów lądowych nadal opiera się na kołach lub gąsienicach z wielu dobrych powodów: prostoty mechanicznej, dostępności części zamiennych i kosztów. Mają one jednak wyraźne ograniczenia w zakresie rodzaju terenu, po którym mogą się poruszać, a nie wszystkie umocnienia przeciwnika znajdują się na końcu utwardzonej drogi – wyjaśnia ekspert. W sytuacji walki na lądzie człowiek jest lepszy, ponieważ może wykonywać wiele zadań i dostosowywać je do potrzeb. Człowiek może się czołgać, wspinać, przeskakiwać przeszkody, poruszać się w okopach. W porównaniu z robotem jest biologiczną maszyną wielozadaniową. I nawet ogromny rozwój robotyki, jakiego jesteśmy świadkami, wciąż nie jest w stanie doprowadzić do sytuacji, w której robot dorówna człowiekowi. – Drugą główną przeszkodą jest środowisko elektromagnetyczne. Choć termin „robot” często używany jest do opisu bezzałogowych pojazdów lądowych, w większości są one nadal sterowane zdalnie, co oznacza, że operator musi utrzymywać stałe połączenie kontrolne z pojazdem. Można to robić za pomocą łącza radiowego. Jednak takie połączenia mogą być zakłócane przez wrogie zagłuszanie lub przez niekorzystne warunki pogodowe i terenowe. Operator może także sterować robotem za pomocą kabla światłowodowego, którego nie da się zagłuszyć, ale to ogranicza zasięg robota. Kabel może też zostać przerwany przez wybuch, odłamki lub trudny teren – wylicza Jacob Parakilas. Nieautonomiczna autonomia Teoretycznie odpowiedzią powinna być rozbudowana autonomia urządzeń. Wówczas byłyby zdolne samodzielnie ustalać trasę, odnajdywać przeszkody i dobierać odpowiedni sposób działania do potrzeb chwili. Jednak uzyskanie pożądanej autonomii nie jest takie proste. W tej chwili roboty wykonują autonomicznie konkretne, przypisane im zadania, jak wskazywanie zidentyfikowanych pozycji wroga. Daleko im do samodzielności. Poruszanie się po polu walki w złożonym środowisku trójwymiarowym jest skomplikowane i wymaga ogromnej mocy obliczeniowej. Jeśli zostanie ona umieszczona bezpośrednio w robocie, znacząco zwiększy jego koszt i złożoność. Współczesne roboty lądowe sprawdzają się jednak w wielu innych kluczowych zadaniach wspierających. Są na przykład szeroko wykorzystywane przez Ukrainę do ewakuacji rannych z pola walki, zaopatrywania linii frontu, prac inżynieryjnych, stawiania i usuwania min. – W takich przypadkach ich mniejsze rozmiary, niższy koszt, wszechstronność oraz niższy profil w porównaniu z tradycyjnymi pojazdami załogowymi dają korzyści, które zdecydowanie przewyższają wady. A choć są zdalnie sterowane i nie zmniejszają drastycznie zapotrzebowania na personel, to w razie zniszczenia robota operator pozostaje bezpieczny – podkreśla ekspert. Na polu walki, gdzie przeciwnik może dostrzec i trafić niemal wszystko, co się porusza w promieniu 20 kilometrów od linii frontu, zastępowanie ludzi tanimi robotami jest warunkiem koniecznym. Pozwala walczyć wystarczająco długo, aby wygrać. Eksperci twierdzą, że w najbliższej przyszłości roboty będą raczej wspierać tę walkę, niż ją prowadzić. Nie zmienia to faktu, że wojna przeszła ogromne techniczne przeobrażenie. Jedno pozostało niezmienne – śmierć i cierpienie niewinnych, zniszczenia i poczucie kryzysu ludzkości. Bo wojnom lepiej zapobiegać niż je prowadzić. Źródło: The Conversation Nasza autorka Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Pisze przede wszystkim o eksploracji kosmosu, astronomii i historii. Związana z Centrum Badań Kosmicznych PAN oraz magazynami portali Gazeta.pl i Wp.pl. Ambasadorka Śląskiego Festiwalu Nauki. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Szybszy niż mrugnięcie okiem. Poznaj Ace’a – robota, który ośmiesza zawodowców przy stole do ping-ponga
W 1997 roku świat wstrzymał oddech, gdy komputer Deep Blue pokonał Garry’ego Kasparowa w szachy. Niemal dwie dekady później AlphaGo udowodniło dominację maszyn w skomplikowanej grze Go. Te sukcesy miały jednak miejsce w świecie cyfrowym, ale teraz sztuczna inteligencja wykonała kolejny, znacznie trudniejszy krok. Z determinacją wkroczyła na arenę sportową, na której oprócz strategii liczy się zręczność, szybkość, dokładność i umiejętność adaptacji – czyli cechy wcześniej przypisywane wyłącznie ludziom. Poznajcie Ace’a – robota, który gromi mistrzów ping-ponga.
Opracowany przez Sony AI autonomiczny robot Ace nie jest tylko ciekawostką techniczną. To maszyna wyposażona w niezwykle zręczne ramię z ośmioma stawami oraz system czujników, który pozwala jej rywalizować z ludźmi na poziomie eksperckim. Choć na razie przypomina ramię z fabrycznej linii montażowej otoczone siecią kamer, jego umiejętności wprawiły w osłupienie nawet olimpijczyków. Cyfrowy mózg, ludzka zwinność Sukces Ace’a opiera się na trzech filarach. Po pierwsze, robot wykorzystuje czujniki oparte na zdarzeniach (ang. event-based sensors). Zamiast analizować każdy piksel obrazu, Ace skupia się wyłącznie na zmianach ruchu i jasności, co pozwala mu błyskawicznie śledzić tor lotu piłeczki oraz jej rotację – odczytuje ją nawet poprzez analizę logo nadrukowanego na piłce. Po drugie, Ace uczył się grać poprzez uczenie przez wzmacnianie bezmodelowe (ang. model-free reinforcement learning). Zamiast programować mu każdą trajektorię, naukowcy pozwolili AI „trenować” w symulacji. Robot spędził tysiące godzin w wirtualnej rzeczywistości, rozgrywając mecze z samym sobą, co pozwoliło mu wypracować własną, unikatową taktykę. Po trzecie, kluczowa jest szybkość reakcji. Podczas gdy zawodowy sportowiec potrzebuje około 230 milisekund na reakcję, całkowite opóźnienie systemu Ace wynosi zaledwie 20 milisekund. To sprawia, że maszyna jest w stanie odpowiedzieć na zagrania, które dla człowieka są niemal niewidoczne. To aż przerażające. Pogromca sportowców W badaniu opublikowanym w prestiżowym czasopiśmie „Nature” Ace początkowo zmierzył się z grupą graczy o wysokich umiejętnościach. Wynik? Wygrał wszystkie mecze z wyjątkiem dwóch starć z elitarnymi zawodowcami. Jednak naukowcy z Sony AI nie poprzestali na tym. W grudniu 2025 roku Ace po raz pierwszy pokonał zawodowego gracza, a wiosną 2026 roku odniósł zwycięstwa nad kolejnymi profesjonalistami, w tym nad Miyuu Kiharą, zawodniczką z pierwszej 25-tki światowego rankingu. Kinjiro Nakamura, były olimpijczyk, przyznał po obserwacji Ace’a, że robot wykonał uderzenie, które wcześniej uważał za niemożliwe do zrealizowania. To odkrycie zmotywowało go do refleksji, że być może ludzie również mogą nauczyć się tak ekstremalnych technik. Czy możemy dogonić maszyny? View oEmbed on the source website Robotyczny wyścig zbrojeń Ace nie jest odosobnionym przypadkiem w gwałtownie rozwijającym się świecie robotyki. Jesteśmy świadkami momentu ekstremalnego rozwoju robotyki, a maszyny coraz lepiej radzą sobie w nieprzewidywalnym środowisku fizycznym. Wszyscy żyjemy spektakularnym sukcesem z Pekinu, w którym kilka dni temu humanoidalny robot pobił rekord świata, przebiegając półmaraton w zaledwie 50 minut. Choć bieganie i tenis stołowy wymagają innych kompetencji, oba osiągnięcia łączy jedno: zdolność do adaptacji w czasie rzeczywistym. Czego maszynie wciąż brakuje? Mimo technicznej dominacji, Ace wciąż ma słabe punkty. Zawodnicy, którzy z nim grali, zauważyli, że robot nie posiada twarzy – a profesjonalni gracze często czytają mowę ciała i mimikę przeciwnika, by przewidzieć jego ruch. Z drugiej strony, Ace również nie potrafi blefować ani odczytywać psychologicznych „podpowiedzi” wysyłanych przez ludzi. Obecnie system opiera się na kamerach zewnętrznych rozmieszczonych wokół stołu, ale naukowcy przewidują, że w przyszłości Ace zyska formę humanoidalną, co pozwoli mu na jeszcze większą swobodę ruchu. Przyszłość poza halą sportową Chociaż stół do ping-ponga jest doskonałym poligonem doświadczalnym dla robotyki, to technologia stojąca za Ace’em ma znaczenie szersze zastosowanie. Zdolność do precyzyjnej pracy i adaptacji jest kluczowa dla przemysłu, logistyki czy potencjalnie nawet… medycyny. Autonomiczny robot-chirurg to nie aż tak odległa przyszłość, jak może nam się wydawać. – Gry od dawna służą jako wzorce dla sztucznej inteligencji – mówi Peter Dürr z Sony AI. – Ace oferuje jednak coś, czego nigdy wcześniej nie uchwycono: autentyczną rywalizację atletyczną między robotem a człowiekiem – dodaje. Czy to zapowiedź nowej ery, w której maszyny staną się naszymi treningowymi partnerami, zmuszając do przesuwania granic ludzkiej możliwości? Pojawia się jednak pytanie – kiedy osiągniemy swój limit? A może nigdy już nie dogonimy maszyn? Źródła: Nature, Science Alert Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Wyprodukowany w Chinach humanoidalny robot przebiegł półmaraton szybciej niż wynosi ludzki rekord świata
W Pekinie odbył się drugi w historii półmaraton, w którym rywalizowały wyłącznie humanoidalne roboty. Wyniki pokazały ogromne zaangażowanie chińskich firm w rozwój nowoczesnej robotyki oraz szybkie postępy, jakie osiągają zespoły. W ubiegłym roku zwycięski robot pokonał trasę 21 km w czasie 2 godzin i 40 minut. W tym roku zwycięzcy zabrało to zaledwie 50 minut.
Przez szereg lat rozwoju robotów humanoidalnych jednym z poważniejszych problemów była kwestia sprawnego poruszania się maszyn. Chociaż firma Boston Dynamics regularnie pokazywała nam kolejne filmy, na których jej potężne roboty Atlas tańczyły, uprawiały parkour czy pracowały w magazynie, ich autonomia była ograniczona. A bez możliwości autonomicznego oceniania podłoża, wyboru trasy i sekwencji ruchów nie można tak naprawdę mówić o robotach mających naśladować zdolności człowieka. Robot – maratończyk Temat automatyzacji z wykorzystaniem robotów humanoidalnych bardzo prężnie rozwijają chińskie korporacje. W zeszłym roku zorganizowano w Pekinie pierwszy półmaraton dla takich maszyn. Wzięło w nim udział 26 robotów humanoidalnych poruszających się poprzez zdalne nawigowanie lub nawigowanie autonomiczne. Ubiegłoroczna edycja obfitowała w problemy, a większość robotów nie była w stanie ukończyć trasy. Zwycięski robot osiągnął wtedy czas 2 godzin i 40 minut – ponad dwukrotnie gorszy niż wynik ludzkiego zwycięzcy tradycyjnego biegu. W tym roku różnica była uderzająca. Liczba zespołów wzrosła z 20 do ponad 100, a kilka czołowych robotów było wyraźnie szybszych od zawodowych sportowców, wyprzedzając ludzkich zwycięzców o ponad 10 minut. Robot opracowany przez markę Honor, spółkę wydzieloną wcześniej z Huawei, ukończył wyścig w czasie 50 minut i 26 sekund. Czyli o około siedem minut szybciej niż wynosi rekord świata w półmaratonie, ustanowiony miesiąc wcześniej w Lizbonie przez Ugandyjczyka Jacoba Kiplimo. Chińska robotyka premium To nie wszystko. Zespoły z firmy Honor ze swoimi autonomicznymi robotami humanoidalnymi zajęły wszystkie trzy miejsca na podium. Du Xiaodi, inżynier firmy Honor pracujący przy zwycięskim robocie, powiedział, że urządzenie było rozwijane przez rok. Wyposażono je w nogi o długości od 90 do 95 cm, aby odwzorować elitarnych biegaczy oraz w technologię chłodzenia cieczą stosowaną w smartfonach firmy. Zawody, które odbywały się równolegle z biegiem dla ludzi, nie obyły się jednak bez problemów. Jeden robot przewrócił się zaraz na starcie, a inny uderzył w barierkę. Co ciekawe, wyścig nadzorowany był również przez robota, który kierował uczestnikami za pomocą gestów ramion i komunikatów głosowych. Według informacji przekazanych przez organizatorów, około 40 procent robotów pokonywało trasę autonomicznie, podczas gdy pozostałe były sterowane zdalnie. Państwowe medium Global Times podało, że jeden z robotów firmy Honor przekroczył linię mety w czasie 48 minut i 19 sekund, co powinno przynieść mu zwycięstwo. Jednak ze względu na to, że robot był sterowany zdalnie, a nie korzystał z autonomicznej nawigacji, musiał oddać palmę pierwszeństwa koledze. Było to związane z punktacją premiującą ruch autonomiczny. Technologiczne mocarstwo W Chinach rozwój technologii stał się obszarem rywalizacji ze Stanami Zjednoczonymi, mającym również znaczenie dla bezpieczeństwa narodowego. Najnowszy pięcioletni plan Pekinu zakłada „ukierunkowanie działań na granice nauki i technologii”. Przyspieszenie rozwoju produktów takich jak humanoidalne roboty oraz ich zastosowań jest częścią planu na lata 2026–2030 dla drugiej co do wielkości gospodarki świata. To nie jedyna dziedzina technologiczna, w której Chiny wychodzą na prowadzenie. Od pewnego czasu mocno widać, że Chińska Narodowa Agencja Kosmiczna (CNSA) już nie tylko depcze NASA po piętach, ale podejmuje wyzwania, które przerosły Amerykanów. Najlepszym przykładem jest chińska wersja programu Mars Sample Return. Program został anulowany przez administrację Donalda Trumpa, za to jego chińska wersja czyni szybkie postępy. Rynek również wskazuje na bezprecedensowo szybki rozwój technologiczny Chin. Niedawno londyńska firma badawczo-doradcza Omdia niedawno uznała trzy chińskie przedsiębiorstwa – AGIBOT, Unitree Robotics oraz UBTech Robotics Corp. – za jedynych dostawców pierwszej kategorii w globalnej ocenie pod względem liczby dostarczonych uniwersalnych robotów inteligentnych. Ciekawe, co czeka nas dalej. Źródło: TechXplore Nasza autorka Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Pisze przede wszystkim o eksploracji kosmosu, astronomii i historii. Związana z Centrum Badań Kosmicznych PAN oraz magazynami portali Gazeta.pl i Wp.pl. Ambasadorka Śląskiego Festiwalu Nauki. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Czworonożny zwiadowca na Marsie. Nadciąga rewolucja w tempie badań kosmicznych
Wygląda jak pies, ale to kosmiczny geolog przyszłości. Czworonożny robot sam wybiera cele i bada minerały, nie czekając na komendy z Ziemi. To przełom, który pozwoli nam szybciej znaleźć surowce na Księżycu i ślady życia na Czerwonej Planecie. Poznajcie robota ANYmal.
Obecne misje na powierzchniach planet i księżyców cechuje wielka ostrożność. Główną winowajcą jest dystans – sygnał radiowy z Marsa potrzebuje od 4 do 22 minut, aby dotrzeć na Ziemię, co wymusza na naukowcach planowanie każdej operacji z dużym wyprzedzeniem. Tradycyjne łaziki poruszają się w trudnym terenie bardzo powoli. W efekcie w ciągu jednego dnia są one w stanie pokonać zaledwie kilkaset metrów, co drastycznie ogranicza obszar, jaki można poddać analizie geologicznej. Takie podejście sprawia, że zbieranie różnorodnych danych naukowych jest procesem żmudnym i czasochłonnym. Półautonomia: robot, który wie, co robić Rozwiązaniem tego problemu, zaproponowanym przez zespół dr Gabrieli Ligezy z Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA), jest przejście na strategię półautonomiczną. Zamiast polegać na ciągłym sterowaniu przez człowieka przy każdym badanym obiekcie, nowy system pozwala robotowi na samodzielne zbliżanie się do wybranych celów i wykonywanie pomiarów sekwencyjnie. Człowiek nadal ma wyznaczać ogólne cele. Ta zmiana filozofii pozwala na badanie wielu obiektów jeden po drugim bez konieczności czekania na instrukcje z bazy przy każdym krok. Jest to kluczowe dla przyspieszenia poszukiwania zasobów naturalnych oraz śladów życia na innych planetach. ANYmal w marsjańskim laboratorium Aby przetestować tę koncepcję, naukowcy wykorzystali czworonożnego robota ANYmal, który przypomina mechanicznego psa. Został on wyposażony w ramię robotyczne przenoszące dwa kluczowe instrumenty: mikroskop MICRO oraz przenośny spektrometr ramanowski. Testy przeprowadzono w obiekcie badawczym „Marslabor” na Uniwersytecie w Bazylei, który wiernie odwzorowuje warunki panujące na innych planetach – od specyficznego oświetlenia, po obecność regolitu (pyłu planetarnego) i skał analogicznych do tych pozaziemskich. Wnioski z testów opublikowano na łamach czasopisma naukowego „Frontiers in Space Technologies”. Robot pomyślnie zidentyfikował szereg minerałów, takich jak gips, węglany, bazalty, a także dunit i anortozyt. Te dwa ostatnie są szczególnie istotne, ponieważ występują na Księżycu i mogą wskazywać na obecność cennych zasobów niezbędnych dla przyszłych kolonizatorów. Błyskawiczne wyniki i nowa era odkryć Wyniki eksperymentu okazały się spektakularne i dowiodły, że nowa strategia jest bardzo wydajna. Misje półautonomiczne, w których robot samodzielnie realizował serię pomiarów, trwały zaledwie od 12 do 23 minut. Dla porównania, wykonanie tych samych zadań pod ścisłym kierownictwem człowieka zajęło aż 41 minut. Co więcej, mimo szybszego tempa od standardowych łazików robot wykazał się niemal stuprocentową skutecznością w rozpoznawaniu typów skał. Taki model działania pozwali naukowcom na szybkie eksplorowanie dużych obszarów i typowanie najciekawszych próbek do dalszych, bardziej szczegółowych badań. Robopies w kosmosie? Dokładny termin zastosowania nowego robota nie jest jeszcze znany, ale eksperci pokładają w takich i podobnych rozwiązaniach spore nadzieje. Mają być to kluczowe narzędzia dla przyszłych misji kosmicznych, które mają na celu szybsze i efektywniejsze badanie powierzchni innych ciał niebieskich. Źródło: Frontiers in Space Technologies Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
Te roboty wymyśliły się same i nie przypominają niczego, co znamy. Działają i są niezniszczalne
Przecięte na pół nadal funkcjonują, a ich urwane kończyny same wracają do korpusu. To nie opis potwora, a nowej klasy robotów zaprojektowanych w całości przez sztuczną inteligencję. Algorytmy poradziły sobie lepiej od inżynierów.
Wyglądają trochę śmiesznie, trochę przerażająco, a na pewno nie znajomo. Ich niespokojne, pozornie nieskoordynowane ruchy wydają się chaotyczne i niezgrabne. A jednak te dziwne roboty potrafią się poruszać zaskakująco sprawnie. Ich „obcy” wygląd i zachowanie mają konkretne wytłumaczenie: nie zostały zaprojektowane przez ludzi. Są wynikiem komputerowej „ewolucji” przeprowadzonej całkowicie przez sztuczną inteligencję. Ludzie je tylko złożyli, według instrukcji AI. Eksperyment opisano właśnie w czasopiśmie „Proceedings of the National Academy of Sciences” Roboty spoza ludzkiej wyobraźni Tradycyjne podejście do robotyki opiera się na ludzkiej wyobraźni, która ma swoje ograniczenia. Projektanci i inżynierowie naśladują mechanikę, którą znają z natury. Inspiracją dla robotów są ludzie, zwierzęta czworonożne, ptaki czy np. pająki. Naukowcy z Northwestern University, pod kierownictwem profesora Sama Kriegmana, postanowili przełamać ten paradygmat. Proces projektowania powierzyli sztucznej inteligencji, programując coś w rodzaju „naturalnej selekcji”. W eksperymencie wykorzystano proste moduły: „kończyny”, silniki, akumulatory oraz cyfrowe „mózgi”. Program komputerowy mieszał te elementy w tysiącach kombinacji, tworząc zupełnie nowe typy „ciał”, w których te same moduły mogły pełnić funkcje np. nóg lub kręgosłupa. Cały proces odbywał się w symulacji. Algorytm testował wydajność każdego projektu, odrzucając te słabsze i promując najbardziej efektywne. W efekcie powstały struktury wykraczające poza granice ludzkiej wyobraźni. Te produkty cyfrowej ewolucji, choć wyglądają i poruszają się dziwacznie, radzą sobie doskonale. View oEmbed on the source website Noga, która sama wraca do tułowia Kluczową cechą powstałych „metamaszyn” jest ich niespotykana odporność na uszkodzenia oraz zdolność do regeneracji. Wykazują zdumiewający „instynkt przetrwania”: przewrócone do góry nogami, samodzielnie odzyskują właściwą pozycję. Co więcej, są w stanie przetrwać nawet duże uszkodzenia, np. przecięcie na pół. Każdy pojedynczy moduł w takiej ekstremalnej sytuacji może stać się niezależny. Jeśli robot straci „nogę”, pozostałe moduły szybko reorganizują się, by kontynuować ruch. Jednocześnie oderwana kończyna też potrafi samodzielnie się przemieścić, odnaleźć drogę powrotną do głównego korpusu i ponownie się z nim połączyć. Taka zdecentralizowana inteligencja sprawia, że metamaszyny są znacznie bardziej niezawodne od tradycyjnych robotów. Przyszłość robotyki to cyfrowa ewolucja? To odkrycie może być swoistym oknem, którym możemy zajrzeć w przyszłość. Modularne roboty są tak odporne, że być może czeka nas odejście od skończonych, precyzyjnie zaplanowanych maszyn. Posiadają zdolność do postrzegania otoczenia, uczenia się i ciągłej rekonfiguracji. Są spełnieniem marzeń inżynierów. Profesor Kriegman podkreśla, że nowe roboty nie tylko rzucają wyzwanie naszej wyobraźni, ale pozwalają symulować mechanizmy ewolucji. Dzięki przyspieszeniu procesów darwinowskich za pomocą komputerów, inżynierowie mogą tworzyć „gatunki” robotów, które nigdy nie powstałyby na deskach kreślarskich. To nowa klasa maszyn, zdolna do funkcjonowania w terenie i radzenia sobie z uszkodzeniami, które inne maszyny wysłałyby na złom. Źródło: Proceedings of the National Academy of Sciences Nasza autorka Magdalena Rudzka Redaktorka i wydawczyni National-Geographic.pl. Wcześniej związana m.in. z National Geographic Traveler i magazynem pokładowym PLL LOT Kaleidoscope. Z wykształcenia humanistka (MISH i SNS PAN), ale to przyroda stanowi jej największą pasję. Szczególnie bliskie są jej ekosystemy słodkowodne, a prawdziwym „konikiem” są ryby. W National-Geographic.pl pisze o swoich przyrodniczych pasjach, nauce i medycynie. Prywatnie ceni sobie podróże po nieoczywistych kierunkach, ze szczególnym sentymentem do Europy Środkowej i Wschodniej.
Ten robot nauczył się mówić dzięki YouTube. Sztuczna inteligencja w akcji
Roboty humanoidalne są ciągle najczęściej mało ludzkie i dość sztywne. Amerykańscy naukowcy udowodnili właśnie, że przyszłość takich maszyn ma o wiele bardziej ludzką twarz. Stworzyli system, który uczy się mowy i śpiewu oraz obserwuje ludzi tak, jak robi to dziecko. To milowy krok w stronę robotów, z którymi naprawdę będziemy chcieli rozmawiać.
Postępy w rozwoju sztucznej inteligencji w ostatnich latach robią wrażenie. Kolejnym etapem byłoby „zamknięcie” tej niesamowitej mocy obliczeniowej w humanoidalnej oprawie. Eksperci czynią w tym zakresie pewne kroki. Zespół inżynierów z Uniwersytetu Columbia pod kierunkiem prof. Hoda Lipsona stworzył bardzo ważny element humanoidalnego robota. Swoje doświadczenia badacze opisali na łamach czasopisma „Science Robotics”. Dlaczego roboty nas przerażają? Podczas rozmowy twarzą w twarz prawie połowę uwagi skupiamy na ruchu ust rozmówcy. Niestety, współczesne roboty wciąż mają z tym elementem ogromny problem. Większość z nich nie ma twarzy wcale lub ich ruchy są sztywne i nienaturalne. Stworzenie od podstaw sztucznej ludzkiej twarzy nie jest łatwe, bo jest animowana przez dziesiątki mięśni pod miękką skórą. Tymczasem humanoidalne twarze są zazwyczaj sztywne i działają według z góry zaprogramowanych i dość ograniczonych reguł. Ten brak naturalności wywołuje u nas gęsią skórkę, a nawet odrazę. Zjawisko to nazywamy „doliną niesamowitości”. Wybaczamy robotom dziwny chód czy niezgrabne ruchy rąk. Jednak nawet najmniejszy błąd w mimice sprawia, że maszyna wydaje nam się martwa i niepokojąca. Aby roboty mogły pracować w edukacji czy medycynie, muszą nauczyć się ruszać ustami tak jak my. Szkoła przed lustrem i YouTube Zespół prof. Hoda Lipsona postanowił porzucić sztywne reguły programowania na rzecz nauki przez obserwację i rzucić wyzwanie sztywnym humanoidalnym twarzom. Uczeni stworzyli robota wyposażonego w 26 miniaturowych silników ukrytych pod elastyczną skórą. Jak nauczyć tak skomplikowany mechanizm płynnego ruchu? Naukowcy zastosowali dwuetapowy proces, który przypomina dorastanie człowieka. Najpierw robot stanął przed lustrem. Robił tysiące losowych min i gestów oraz obserwował własne odbicie. Dzięki temu nauczył się, jak praca poszczególnych silników zmienia wygląd jego twarzy. W drugim etapie maszyna zaczęła oglądać godziny nagrań z serwisu YouTube. Obserwowała, jak ruszają się usta ludzi podczas wypowiadania konkretnych dźwięków. Dzięki sztucznej inteligencji robot zaczął kojarzyć dźwięki z precyzyjnymi ruchami swoich silników. Robot, który wydaje własny album Efekt tych badań jest imponujący. Robot potrafi teraz synchronizować ruchy warg z mową w różnych językach. Co więcej, potrafi nawet śpiewać. Maszyna „wykonała” utwory ze swojego debiutanckiego albumu wygenerowanego przez AI pod tytułem „hello world_”. Robot tłumaczy nawet dźwięk bezpośrednio na ruch, nie znając nawet znaczenia wypowiadanych słów. Twarde głoski, twardy orzech do zgryzienia dla robota Oczywiście technologia nie jest jeszcze idealna. Naukowcy przyznają, że maszyna ma trudności z twardymi głoskami, takimi jak „b”, oraz dźwiękami wymagającymi mocnego ściągnięcia warg, jak „w”. Jednak każda interakcja z człowiekiem sprawia, że AI staje się lepsza. Eksperci uważają, że gdy połączymy tę technologię z modelami takimi jak ChatGPT, relacja między człowiekiem a maszyną zyska nową głębię. Według autorów artykułu, ich robot nie opuścił jeszcze całkowicie „doliny niesamowitości”, ale znajduje się bardzo blisko jej przekroczenia. Mimo technicznych braków, twarz robota zaczyna już budować więź z człowiekiem. Prof. Hod Lipson przyznał, że mimo bycia „znużonym robotykiem”, nie potrafi powstrzymać uśmiechu, gdy maszyna spontanicznie uśmiecha się do niego. Źródło: Science Robotics Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
Humanoidalne roboty wkraczają do codziennego życia. Trafią na granicę
Jeszcze niedawno humanoidalne roboty kojarzyły się głównie z filmami science fiction, w których maszyny poruszają się po ulicach miast, pracują obok ludzi i stają się częścią codzienności. Dziś ta wizja przestaje być wyłącznie domeną kina i literatury. Wszystko wskazuje na to, że świat zbliża się do momentu przełomowego, a krajem, który jako pierwszy wprowadzi humanoidalne roboty na masową skalę, mogą okazać się Chiny.
W 2025 roku Elon Musk skierował uwagę świata technologii na roboty humanoidalne, stawiając je w centrum długofalowej strategii Tesli. Musk wielokrotnie podkreślał, że to właśnie one mogą w przyszłości stać się kluczowym źródłem wartości firmy, a potencjalna wycena Tesli – jego zdaniem – mogłaby wtedy sięgnąć nawet dziesiątek bilionów dolarów. Na razie jednak flagowy robot Optimus nie trafił do sprzedaży, a ambitne zapowiedzi pozostają w sferze planów. Tymczasem coraz więcej sygnałów wskazuje na to, że Stany Zjednoczone mogą zostać wyprzedzone. Według analityków wiele chińskich firm jest gotowych rozpocząć zwiększanie produkcji humanoidalnych robotów już w 2026 roku, korzystając z wyraźnego wsparcia państwa. Pekin umieścił tę technologię w centrum swoich strategicznych planów rozwoju, a tempo działań sprawia, że Chiny zaczynają być postrzegane jako globalny lider w tej dziedzinie. Jak zauważa Andreas Brauchle z firmy doradczej Horváth, „Chiny obecnie wyprzedzają Stany Zjednoczone na etapie wczesnej komercjalizacji robotów humanoidalnych” i robią to szybciej, niż wielu się spodziewało. Humanoidalne roboty filarem chińskiej strategii Roboty humanoidalne projektowane są w taki sposób, aby nie tylko swoim wyglądem, lecz także sposobem poruszania się i interakcji przypominały człowieka. Ich rozwój opiera się na połączeniu zaawansowanych algorytmów sztucznej inteligencji, sieci czujników oraz wyspecjalizowanego sprzętu, w tym półprzewodników i układów obliczeniowych nowej generacji. Zwolennicy tej technologii wskazują, że takie maszyny mogłyby znaleźć zastosowanie w niezwykle szerokim spektrum środowisk: od hal produkcyjnych i magazynów, przez hotele, szpitale i centra logistyczne, aż po prywatne domy, gdzie mogłyby wspierać codzienne obowiązki. Dla Chin rozwój humanoidalnych robotów nie jest jednak wyłącznie technologiczną ciekawostką, lecz elementem długofalowej strategii państwowej. W ostatnich latach Pekin uczynił robotykę jednym z kluczowych obszarów rozwoju, zapowiadając budowę kompletnych łańcuchów dostaw oraz przejście do masowej produkcji takich maszyn. W październiku chińskie władze, z Xi Jinpingiem na czele, przedstawiły założenia 15. pięcioletniego planu, w którym pojawiło się pojęcie tzw. „ucieleśnionej sztucznej inteligencji”. Termin ten odnosi się do technologii, w których AI funkcjonuje w fizycznej formie (jak roboty czy pojazdy autonomiczne) i wywiera bezpośredni wpływ na realną gospodarkę. W Chinach bowiem humanoidalne roboty postrzegane są jako odpowiedź na coraz poważniejsze wyzwania demograficzne: starzejące się społeczeństwo, spadający wskaźnik urodzeń oraz kurczącą się liczbę osób aktywnych zawodowo. Czy Chiny wyprzedzą świat? Jak zauważa Karel Eloot z McKinsey & Company, inwestycje w robotykę mają tam pomóc złagodzić presję na rynek pracy, a jednocześnie wzmocnić tempo wzrostu gospodarczego i pozycję Chin w globalnej rywalizacji technologicznej. Istotnym atutem pozostaje także ogromny potencjał produkcyjny kraju: doświadczenie zdobyte przy szybkim skalowaniu produkcji (m.in. w sektorze pojazdów elektrycznych) sprawia, że chińskie firmy są w stanie wprowadzać nowe technologie szybciej i przy niższych kosztach niż konkurenci. Zdaniem analityków decyduje o tym rozbudowany i zintegrowany ekosystem dostawców, który pozwala znacząco ograniczać koszty wytwarzania robotów, a producenci prognozują spadek cen nawet o 20-30% rocznie. Eksperci podkreślają przy tym, że choć chiński rynek humanoidalnych robotów początkowo może wyraźnie przewyższać amerykański, w dłuższej perspektywie oba kraje będą zmierzać ku porównywalnej skali. Według prognoz po 2040 roku możliwa jest masowa adopcja tej technologii, napędzana przede wszystkim jej upowszechnieniem... w gospodarstwach domowych. Chińskie humanoidy wychodzą z laboratoriów Równie istotnym elementem chińskiej strategii jest skala oraz tempo komercjalizacji humanoidalnych robotów. Analitycy RBC Capital Markets w opublikowanym niedawno raporcie wskazują, że do 2050 roku globalny rynek humanoidów osiągnie wartość nawet 9 bilionów dolarów, z czego ponad 60% przypadnie na Chiny. Te liczby tłumaczą, dlaczego tak wiele tamtejszych firm intensyfikuje wysiłki na rzecz masowej produkcji, przechodząc od pokazów technologicznych do rzeczywistych wdrożeń. Jednym z najbardziej dynamicznych graczy jest Unitree – firma przygotowująca się do debiutu giełdowego, którego wycena może sięgnąć około 7 miliardów dolarów. Przedsiębiorstwo rozwija szeroką gamę robotów, w tym humanoidalnych, a jego najnowszy model H2 zwrócił uwagę opinii publicznej zdolnością do wykonywania złożonych sekwencji ruchowych i tańca. Równolegle AgiBot poinformował, że z jego linii produkcyjnej zjechał już pięciotysięczny humanoid, co pokazuje, że seryjna produkcja przestaje być wyłącznie planem na przyszłość. Producent pojazdów elektrycznych Xpeng zaprezentował natomiast drugą generację humanoida o nazwie Iron i zapowiedział rozpoczęcie produkcji masowej w nadchodzącym roku. Samowystarczalny strażnik graniczny: Walker S2 Wśród 150 chińskich firm zajmujących się robotami humanoidalnymi szczególną rolę odgrywa UBTech Robotics – notowana na giełdzie w Hongkongu spółka rozwijająca maszyny zarówno do zastosowań przemysłowych, jak i publicznych. Jej flagowy model Walker S2 potrafi samodzielnie wymieniać baterie, co umożliwia niemal nieprzerwaną, całodobową pracę. Firma pozyskała niedawno około 400 milionów dolarów na dalszą ekspansję i planuje zwiększyć produkcję do 5 tys. humanoidów w 2026 roku oraz 10 tys. rok później. Co więcej, to przedsiębiorstwo zdobyło warty 37 milionów dolarów kontrakt na wdrożenie robotów Walker S2 na ruchliwej granicy z Wietnamem. Projekt realizowany w nadmorskim mieście Fangchenggang ma być sprawdzianem działania humanoidów w wymagającym, rzeczywistym środowisku: od kierowania ruchem pasażerów i pojazdów, przez patrolowanie terminali, po wsparcie procesów logistycznych. Jeśli maszyny poradzą sobie w tak napiętym i nieprzewidywalnym otoczeniu, humanoidy mogą zacząć być wykorzystane na lotniskach, w portach morskich i na największych dworcach kolejowych, a wizja humanoidalnych robotów jako stałego elementu infrastruktury publicznej stanie się znacznie bardziej realna. Źródła: CNBC, Earth Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Inżynierowie z MIT nauczyli roboty tworzyć obiekty na żądanie. Po zwykłym poleceniu głosowym
Stołek, półka na książki, a nawet domowe dekoracje – robotyczne ramię pracujące w jednym z laboratoriów Massachusetts Institute of Technology potrafi samodzielnie zbudować proste przedmioty. Wystarczy komenda słowna podobna do tych, jakich używamy, komunikując się z np. z Siri. Ten przełomowy system został nazwany „speech-to-reality” i pozwala robotom tworzyć obiekty na żądanie, dzięki AI.
Spis treści: Zrób mi krzesło Algorytm budowy przedmiotu Tworzenie na żądanie Generatywna sztuczna inteligencja oraz robotyka nieustannie przybliżają nas do dnia, w którym będziemy mogli poprosić o dowolny obiekt i mieć go w ciągu kilku minut. Oczywiście drukarki 3D, niekoniecznie powiązane z systemami SI, są powszechnie używane nie tylko w pracowniach inżynieryjnych, ale też w szkołach i mieszkaniach. Pozwalają nawet budować całe domy, a możliwości ich zastosowań wciąż rosną. Mamy też łatwy dostęp do wszelkiego rodzaju opartych na SI programów graficznych generujących obrazy i filmy jedynie na podstawie opisu słownego. Ale to, czego udało się dokonać inżynierom MIT, wykracza poza wszystko, z czym się do tej pory zetknęliśmy. Zbuduj mi krzesło Specjaliści MIT opracowali system „speech-to-reality”, który łączy SI z robotyką i pozwala przekazywać polecenia robotycznemu ramieniu po prostu poprzez ich wypowiedzenie. Ramię potrzebuje zaledwie kilku minut, by stworzyć żądany obiekt. Do tej pory badacze zbudowali w ten sposób stołki, półki, krzesła, niewielki stolik, a nawet dekoracje takie jak statuetka psa. – Łączymy przetwarzanie języka naturalnego, generatywną SI 3D oraz robotyczny montaż. Do tej pory nie udało się zintegrować tych dziedzin, by móc tworzyć fizyczne obiekty na podstawie poleceń głosowych. Jednak należy zaznaczyć, że ten obszar badań szybko się rozwija — powiedział Alexander Htet Kyaw, doktorant MIT oraz stypendysta Morningside Academy for Design (MAD). To właśnie Alexander Htet Kyaw stoi za pomysłem systemu, którego idea przyszła mu do głowy podczas kursu profesora Neila Gershenfelda „Jak zrobić prawie wszystko”. Właśnie w ramach tego kursu Kyaw zbudował pierwszy prototyp systemu „speech-to-reality”. Algorytm budowy przedmiotu Proces tworzenia rozpoczyna się od rozpoznania mowy. System przetwarza polecenie użytkownika z pomocą dużego modelu językowego w typie ChatGPT. Następnie generatywna SI 3D tworzy cyfrową reprezentację obiektu w postaci siatki, a algorytm wokselizacji rozkłada tę siatkę na elementy montażowe. Kolejnym krokiem jest przetwarzanie geometryczne, które modyfikuje wygenerowany przez SI projekt, uwzględniając ograniczenia związane z możliwościami ramienia i fizyką. Na tej podstawie tworzy się algorytm budowy przedmiotu, czyli kolejność montażu i konieczne ruchy robotycznego ramienia. Dlaczego jest to przełom? Ponieważ dzięki „speech-to-reality” odpada konieczność uczenia się modelowania 3D oraz programowania robotów. Z systemów tego typu będą mogły korzystać nawet osoby bez doświadczenia technicznego. Tworzenie na żądanie – Zbudowaliśmy coś w rodzaju interfejsu łączącego ludzi, sztuczną inteligencję i roboty. Interfejs pozwalający realnie współtworzyć otaczający nas świat. To krok do rzeczywistości jak z filmów science fiction, w którym mówisz: chcę krzesło, a ono po kilku minutach materializuje się przed tobą — mówi Kyaw. Do tej pory do budowania „wypowiedzianych przedmiotów” zespół używał modułów magnetycznych. Jednak zamierza poszerzyć wachlarz modułów o znacznie solidniejsze rozwiązania. Zespół opracował również pipeline’y umożliwiające przekształcanie struktur wokselowych w wykonalne sekwencje montażowe dla niewielkich, rozproszonych robotów mobilnych, co może pomóc w skalowaniu tej technologii do struktur dowolnej wielkości. Celem zastosowania modułowych komponentów jest wyeliminowanie odpadów powstających przy produkcji obiektów fizycznych – można je rozmontować i złożyć jako coś innego, np. przekształcić sofę w łóżko, kiedy sofa przestanie być potrzebna. – Dążę do przyszłości, w której istota materii znajdzie się naprawdę pod ludzką kontrolą. Do świata, w którym rzeczywistość można wytworzyć na żądanie – podsumowuje naukowiec. Źródło: techxplore.com Nasza autorka Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Pluszowy robot wielkości kota. Ta niewinna maskotka „zarażała” strachem
Dotyk, który zamiast uspokajać – wywołuje lęk. Takie zjawisko zarejestrowali naukowcy, badając reakcje ludzi przytulających pluszowego robota z „oddechem paniki”. Z pozoru niewinna zabawka okazała się źródłem stresu. Co to oznacza dla przyszłości interakcji człowieka z technologią?
Kiedy ludzie się boją, często chwytają bliską osobę za rękę, przytulają się do niej lub do zwierzęcia. Dotyk zazwyczaj działa kojąco. Ale nie zawsze. Naukowcy postanowili przetestować następującą hipotezę: dotyk może wcale nie obniżać negatywnych doświadczeń emocjonalnych, zwłaszcza gdy dotykana osoba (lub istota) sama jest pobudzona fizjologicznie. W tym celu przygotowano pluszowego robota symulującego przyspieszone oddychanie. Jaki uzyskano efekt? „Oddychające” roboty ujawniają, jak strach rozprzestrzenia się poprzez dotyk Oddychanie jest ściśle powiązane z emocjami: spokojny oddech sugeruje relaks, podczas gdy szybki oddech może sygnalizować strach lub panikę. Naukowcy chcieli sprawdzić, czy ludzie mogą wyczuć te zmiany w oddychaniu poprzez kontakt fizyczny – i czy wpływa to na reakcję ich ciała na strach. Nowe badania przeprowadzone przez zespół psychologów z Uniwersytetu Amsterdamskiego i Uniwersytetu Kolumbii Brytyjskiej opublikowane na łamach „Emotion” rzucają nowe światło na to, jak emocje rozprzestrzeniają się poprzez dotyk. W badaniu wzięło udział ponad stu studentów i studentek (73% stanowiły kobiety). Wykorzystano pluszowego, futrzanego robota, który był mniej więcej wielkości małego kota domowego. Robot posiadał ukrytą, zmotoryzowaną, plastikową klatkę piersiową, która mogła kurczyć się i rozszerzać, imitując ludzki oddech. Uczestnicy oglądali serię klipów wideo (w tym scenę wywołującą strach z filmu „Lśnienie – The Shining”), trzymając robota w ramionach i przytulając go do klatki piersiowej. Pluszak oddychał coraz szybciej w momentach oglądania fragmentu filmu wywołującego strach. Strach jest zaraźliwy. Dosłownie Szybko oddychający pluszak trzymany przez studentów miał bezpośredni i znaczący wpływ na uczestników badania. Czym się to objawiało? Wzrostem tętna – uczestnicy trzymający robota, który zaczął przyspieszać oddychanie (symulując hiperwentylację) w trakcie klipu, doświadczyli wyraźnego wzrostu własnego tętna w porównaniu do tych, którzy trzymali robota oddychającego stabilnie lub nieoddychającego wcale; wzrostem lęku – przyspieszone tętno jest fizjologiczną oznaką nasilonego strachu i pobudzenia; percepcją strachu – badani ocenili, że szybko oddychający robot wydaje się „przestraszony”. Postrzegali ruchy robota jako „przekazujące” strach; gorszym nastrojem – chociaż subiektywne poczucie strachu szybko mijało, to uczestnicy badania zgłaszali później (po 5 minutach) niższy poziom pozytywnego nastroju. – Jeśli osoba, którą trzymasz, jest przestraszona, jej ciało może wysyłać sygnały, które nasilają twój własny strach. Nasze badania pokazują, że jednym z tych sygnałów jest oddech – mówi główny autor badania, dr Zachary Witkower z Uniwersytetu Amsterdamskiego. Terapeutyczne wykorzystanie robotów to przyszłość? Badanie ma szerokie implikacje. W kontekście interakcji człowiek-robot sugeruje, że maszyny symulujące oddychanie mogą być wykorzystywane do wpływania na emocje użytkowników. Podobnie jest w przypadku kontrolerów gier wideo wykorzystujących wibracje do nasilenia emocji. W kontekście terapeutycznym uspokajające roboty lub urządzenia noszone na ciele mogą pomóc ludziom regulować stres lub lęk poprzez sterowanie ich reakcjami fizjologicznymi. Ale ponoć nic nie zastąpi zabawy z żywym psem. Z drugiej strony badania są też przestrogą. Trzymanie się kogoś (lub czegoś), kto wpada w panikę, może również wywołać panikę. – Ludzie często trzymają się blisko innych, gdy się boją, ale jeśli druga osoba również się boi i hiperwentyluje, ten dotyk może przynieść odwrotny skutek, wzmacniając własną reakcję fizjologiczną – podsumowuje dr Witkower. Źródło: Emotion Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
Nowy wynalazek podbija sieć. Dzięki niemu góry stają się dostępne dla każdego
Dla wielu osób górskie szlaki pozostają nieosiągalne ze względu na wymagające podejścia i fizyczne ograniczenia. Teraz jednak innowacja z Chin może to zmienić. Robotyczne egzoszkielety pozwalają pokonywać strome wzniesienia z lekkością, jakiej dotąd nie dawały żadne tradycyjne rozwiązania.
Wspinaczka górska od zawsze była synonimem wysiłku, determinacji i fizycznego wyzwania. Strome podejścia, nierówny teren i rozrzedzone powietrze sprawiają, że nawet doświadczeni turyści muszą mierzyć się z granicami własnej wytrzymałości. Teraz jednak technologia wkracza tam, gdzie dotąd liczyła się jedynie siła ludzkich mięśni. W Chinach działają już robotyczne egzoszkielety, które wspierają wspinaczy w pokonywaniu górskich szlaków, odciążając ich ciało i umożliwiając zdobywanie szczytów. Sztuczna inteligencja wspiera wspinaczy Jak podawała agencja prasowa Xinhua, już 29 stycznia (czyli w pierwszy dzień chińskiego Nowego Roku) na słynnej górze Tai (Taishan) w prowincji Shandong zadebiutowało dziesięć egzoszkieletów zasilanych sztuczną inteligencją. W ramach tygodniowego programu pilotażowego ponad 200 turystów miało okazję przetestować urządzenie, płacąc od 60 do 80 juanów (czyli około 8–11 dolarów) za jedno użycie. Projekt na tyle przypadł im do gustu, że wszedł do użytku w różnych miejscach turystycznych w Chinach. Przyrząd to owoc współpracy Taishan Cultural Tourism Group oraz firmy Kenqing Technology z siedzibą w Shenzhen. Lekki egzoszkielet, ważący zaledwie 1,8 kilograma, mocowany jest w okolicy talii i ud użytkownika. Dzięki zastosowaniu zaawansowanych algorytmów sztucznej inteligencji, potrafi rozpoznawać rytm i kierunek ruchu, a następnie dostosowywać poziom wsparcia, by odciążać nogi i wspomagać wspinaczkę. Jak tłumaczą przedstawiciele Kenqing Technology, urządzenie „zapewnia zsynchronizowaną pomoc”, reagując na każdy krok użytkownika w czasie rzeczywistym. Wiadomo, że egzoszkielet zasilany jest dwiema bateriami, które wystarczają na około pięć godzin pracy, czyli niemal tyle, ile zajmuje przeciętnemu turyście wejście na szczyt góry Tai. – Dzięki temu więcej osób będzie mogło wybrać się na pieszą wędrówkę i podziwiać krajobraz bez nadmiernego wysiłku – tłumaczył Wang Houzhe, zastępca sekretarza Komitetu Partii Grupy Turystyki Kulturalnej Taishan, cytowany przez chińskie media państwowe. Technologia z Chin zachwyciła internautów W ostatnich dniach temat robotycznych egzoszkieletów zdobył ogromną popularność w mediach społecznościowych – głównie za sprawą filmów opublikowanych przez amerykańskiego podróżnika Christiana Grossi'ego. Na nagraniach z Parku Narodowego Zhangjiajie pokazał on, jak przygotowuje się do korzystania z tzw. robotycznych nóg, a także wyjaśnił zasady ich działania, sposób użytkowania oraz koszty. Zdradził, że urządzenia te można wynająć na miejscu za około 22 dolary, natomiast zakup własnego egzemplarza to wydatek rzędu 950 dolarów. „Te robotyczne nogi są niesamowite – można regulować poziom mocy, a czasami w ogóle nie czuje się, że się idzie” – pisał na Instagramie. Publikacje podróżnika szybko stały się viralem i wywołały falę komentarzy z całego świata. Internauci zwracali uwagę na przystępność cenową chińskich technologii oraz ich potencjał w codziennym życiu. Czytamy: „Jedną z rzeczy, które lubię w Chinach, jest to, że technologia jest tam tańsza i łatwiejsza do przetestowania niż na Zachodzie”, „Zdecydowanie chciałbym kupić to dla mojej mamy, która ma problemy z chodzeniem” czy „Niedawno podróżowałem po Chinach i niektórzy uczestnicy naszej wycieczki z nich korzystali. Są naprawdę niezwykłe”. Nie zabrakło też głosów podkreślających przewagę Chin w rozwoju nowoczesnych rozwiązań: „Wkrótce Stany Zjednoczone będą musiały przyznać, że to Chiny są dziś najbardziej zaawansowanym technologicznie krajem”. Egzoszkielety jako pomoc dla seniorów Jak wyjaśnił Wang Houzhe, zastępca prezesa Taishan Cultural Tourism Group, pomysł wprowadzenia egzoszkieletów zrodził się z potrzeby umożliwienia osobom starszym pełnego doświadczenia wędrówki po górze Tai. Wielu seniorów marzyło o tym, by zobaczyć szczyt, lecz ograniczenia fizyczne często zmuszały ich do korzystania z kolejki linowej.– Niektórzy starsi turyści chcieli podziwiać widoki po drodze, ale siedzenie w kolejce ograniczało im widoczność. Dzięki tym urządzeniom mogą naprawdę poczuć radość wspinaczki – podkreślił. Innowacja szybko stała się punktem wyjścia do szerszej dyskusji o możliwościach wykorzystania egzoszkieletów w sektorze opieki nad seniorami. Starzenie się społeczeństwa jest jednym z największych wyzwań współczesnych Chin – pod koniec 2024 roku osoby powyżej 60. roku życia stanowiły już 22% populacji, czyli około 310 milionów ludzi, a według prognoz do 2035 roku liczba ta wzrośnie do ponad 400 milionów, co odpowiada niemal jednej trzeciej mieszkańców kraju. W odpowiedzi na te zmiany demograficzne firma Kenqing Technology rozpoczęła produkcję lżejszego modelu egzoszkieletu zaprojektowanego specjalnie dla seniorów. Urządzenie ma wykorzystywać zaawansowane czujniki i systemy sterowania ruchem, które będą wspierać użytkowników podczas chodzenia, biegania i wchodzenia po schodach. Jak zapowiedział dyrektor generalny firmy, Yu Yunbo, rozwiązanie ma znaleźć zastosowanie nie tylko w turystyce, ale także w rehabilitacji i codziennej opiece nad osobami starszymi, które zmagają się z ograniczoną mobilnością. Źródła: CNN, Xinhua, Instagram Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Ptaki-drony są prawdziwe? Nowe roboty wykorzystują niezwykłą mechanikę lotu
Znacie teorię spiskową o ptakach, według której te miałyby w ogóle nie istnieć i być śledzącymi ludzi dronami? Według niej pandemia COVID-19 rozpoczęła się po to, by… utrzymać ludzi w domach i wymienić w maszynach baterie. Chociaż pomysł ten budzi co najwyżej uśmiech i jest wesołą ciekawostką, to obecnie może mieć więcej wspólnego z rzeczywistością niż kiedykolwiek wcześniej.
Nowy robot stworzony przez chińskich naukowców może samodzielnie startować i latać dokładnie tak jak ptak. To duża zmiana w stosunku do poprzednich projektów, które imitowały styl poruszania się owadów i posiadały wiele ograniczeń. Czy nadciągają ptaki-drony? Roboty inspirowane biologią Większość wcześniej projektowanych robotów latających było inspirowane specyficzną kinematyką skrzydeł owadów czy kolibrów – umożliwiającą przede wszystkim zawisanie w powietrzu. W 2021 chińscy naukowcy opracowali projekt RoboFalcon, który wyposażony był w skrzydła podobne do nietoperzych. Świetnie radził sobie w pełnej prędkości, osiągając dużo większą niż maszyny „owadzie”, ale nie potrafił sam startować czy latać powoli. To musiało się zmienić. RoboFalcon 2.0 Na początku września badacze opublikowali w magazynie „Science Advances” opis nowego robota, którego ochrzcili mianem RoboFalcon 2.0. Był on ulepszeniem konstrukcji sprzed paru lat: zmodyfikowane mechanizmy łączyły trzepotanie skrzydłami, ruch wahadłowy i płynne składanie skrzydeł tak, by jeszcze lepiej naśladować sposób lotu ptaków. Zaawansowane skrzydła pozwalają robotowi nie tylko do złudzenia przypominać zwierzęta, ale przede wszystkim startować bez pomocy człowieka i utrzymywać się w powietrzu przy niższych prędkościach. Latające maszyny opanują świat? Naukowcy przeprowadzili na robotach testy w tunelach aerodynamicznych, komputerowe symulacje i eksperymenty w rzeczywistych warunkach lotu, by oszacować skalę swojego sukcesu. Okazało się, że zmniejszenie masy maszyny oraz zwiększenie skosu skrzydeł drastycznie zwiększyło siłę nośną i moment pędu. To naprawdę działa. Chociaż jest to krok (lub od razu kilka kroków) w inżynierii robotów latających opartych na biologii – między innymi dzięki pokonaniu bariery samodzielnego startu – badacze są zdania, że w przyszłości można jeszcze bardziej udoskonalić te maszyny. Przede wszystkim zależy im na wsparciu tylnego steru wymaganego do osiągania wyższych prędkości czy wprowadzeniu mechanizmu umożliwiającego zawis w powietrzu, który dla RoboFalcona 2.0 jest niemal niemożliwy. Jeszcze. Źródło: Science Advances Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Autonomiczny robot lepszy od chirurga? Maszyna samodzielnie wykonała operację
Naukowcy z Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa zbudowali robota, który nie tylko bezbłędnie operuje woreczek żółciowy, ale także reaguje na głosowe komendy zespołu – jak prawdziwy lekarz. To ogromny krok w kierunku autonomicznych robotów chirurgicznych.
Spis treści Chirurgiczny robot SRT-H rozumie komendy i przebieg operacji Nowy robot dorównuje precyzją doświadczonemu chirurgowi Choć roboty w medycynie stosowane sa od dawna (np. robot Da Vinci), to póki co muszą być sterowane przez ludzkiego chirurga. Naukowcy z Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa w Baltimore (USA) dokonali przełomu: ich robot przeprowadził samodzielnie kluczową fazę operacji usunięcia pęcherzyka żółciowego na realistycznym modelu pacjenta. Urządzenie nie tylko wykonało zadanie bez ingerencji człowieka, ale także reagowało na głosowe komendy zespołu chirurgicznego – podobnie jak początkujący chirurg współpracujący z doświadczonym. Chirurgiczny robot SRT-H rozumie komendy i przebieg operacji Robot o nazwie Surgical Robot Transformer-Hierarchy (SRT-H) wykazał się wysoką precyzją i elastycznością działania, porównywalną z doświadczonym ludzkim chirurgiem. Operacja przebiegła bez zakłóceń, nawet w obliczu nieprzewidzianych sytuacji typowych dla rzeczywistej sali operacyjnej. To ogromny krok naprzód w kierunku tworzenia autonomicznych systemów chirurgicznych zdolnych do pracy w prawdziwym, a więc czasem nieprzewidywalnym, środowisku medycznym. Według Axela Kriegera, kierownika projektu, SRT-H różni się od wcześniejszych robotów tym, że rozumie cały przebieg operacji, a nie tylko wykonuje konkretne czynności według wcześniej ustalonego planu. Poprzedni model robota skonstruowany przez ten sam zespół z USA – STAR – w 2022 roku przeprowadził pierwszą autonomiczną operację na żywym zwierzęciu (świni), ale pracował w silnie kontrolowanym środowisku z oznakowaną tkanką i określonym scenariuszem. Krieger porównuje tamto podejście do nauki jazdy po wyznaczonej trasie, podczas gdy nowy system uczy się poruszać po każdej drodze i reagować na warunki w czasie rzeczywistym. SRT-H wykorzystuje metody sztucznej inteligencji, w tym model językowy podobny do stosowanych np. w ChatGPT, co pozwala mu na interakcję głosową z ludźmi. Może odbierać polecenia („chwyć dno pęcherzyka żółciowego”) oraz reagować na poprawki („przesuń lewą rękę w lewo”), a także uczyć się na ich podstawie. Nowy robot dorównuje precyzją doświadczonemu chirurgowi Robot nauczył się przeprowadzać operację na podstawie filmów z zabiegów przeprowadzanych na martwych świniach. Wizualne dane wzmocniono językowymi opisami. Po obejrzeniu nagrań SRT-H był w stanie samodzielnie i bezbłędnie wykonać cały zabieg. Choć operacja trwała dłużej niż w przeprowadzona przez chirurga, precyzja i skuteczność robota były porównywalne z ludzkimi. Wcześniejsze wersje robota wykonywały proste zadania chirurgiczne, takie jak manipulacja igłą czy przenoszenie tkanek. Operacja usunięcia pęcherzyka żółciowego to znacznie bardziej złożona procedura, składająca się z 17 etapów – od identyfikacji przewodów żółciowych, żył i tętnic, przez precyzyjne zakładanie zacisków chirurgicznych, po cięcie i szycie. SRT-H wykazał się elastycznością, radząc sobie między innymi ze zmienną anatomią tkanek i innymi niespodziewanymi zmianami, takimi jak modyfikacja pozycji początkowej robota czy dodanie substancji imitującej krew. W sumie, przy ośmiu zabiegach ex vivo (na tkankach poza żywym organizmem), robot osiągnął stuprocentową skuteczność. Wszystko to pokazuje, że autonomiczne operacje są nie tylko możliwe, ale mogą być skuteczne. Kolejnym krokiem dla zespołu badawczego jest rozszerzenie zastosowania systemu na inne rodzaje operacji oraz doprowadzenie do pełnej autonomii w całej procedurze operacji. Źródło: Science Robotics Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Polski robot skradł dziecięce serca. ReXio nie przypomina maszyny – to ich przyjaciel
ReXio to czteronożny robot, który zamiast służyć wojsku, trafił do sal terapeutycznych – i tam podbija serca dzieci. Jego ruchy przypominają zachowania zwierząt, a terapeuci dostrzegają w nim ogromny potencjał wspierania rozwoju najmłodszych.
Spis treści: Od laboratorium do sali terapii Terapia z uśmiechem i… tuptaniem Projekt naukowy, nie komercyjny produkt Rewolucja robotyczna jest nieuchronna. W świecie nowoczesnych technologii roboty coraz częściej pełnią funkcje nie tylko przemysłowe czy militarne, lecz także społeczne i terapeutyczne. Dobrym przykładem tej zmiany jest ReXio, czteronożny robot opracowany przez studentów i pracowników Politechniki Śląskiej. Zamiast przemierzać poligony, trafił… na sale terapeutyczne. Od laboratorium do sali terapii ReXio początkowo nie był planowany jako robot terapeutyczny dla dzieci. Jak tłumaczy mgr inż. Łukasz Gałeczka z Wydziału Mechanicznego Technologicznego Politechniki Śląskiej, projekt wystartował jako eksperyment badawczy. Robot miał skanować pomieszczenia i wspierać zadania operacyjne w zastosowaniach wojskowych. Pomysł jego nowego zastosowania zrodził się podczas prezentacji możliwości ruchowych robota. Terapeuci szybko dostrzegli w nim ogromny potencjał. Sposób poruszania się i zachowania Rexia przypominały dzieciom zwierzę, co pobudzało ich ciekawość i zachęcało do interakcji. Mózgi małych dzieci rejestrują wspomnienia. Praca z robotem może im naturalnie pomóc z zdrowym rozwoju. – Choć początkowo panował sceptycyzm, pierwsze sesje pokazały, że ReXio przyciąga uwagę najmłodszych nie jako narzędzie technologiczne, lecz jako „przyjaciel” – mówi nam Łukasz Gałeczka. Sercem ReXio jest platforma Unitree Go1 Edu – lekka, zwinna, z wyraźnie „zwierzęcym” chodem. Dzięki dziesięciu kamerom i zestawowi czujników ciśnienia w łapach, robot nie tylko widzi w pełnym zakresie 360°, ale także czuje, jak porusza się po podłożu. Trzy wbudowane jednostki obliczeniowe pozwalają na jednoczesną analizę obrazu, sterowanie ruchem i interakcję z użytkownikiem. Terapia z uśmiechem i… tuptaniem Podczas sesji terapeutycznych ReXio wykorzystuje swoje możliwości do budowania relacji z dzieckiem. Potrafi „zadzierać głowę”, spokojnie oczekiwać czy energicznie biec, motywując dzieci do ruchu i ćwiczeń. Szczególnie pomocny okazuje się w pracy z dziećmi z niepełnosprawnością ruchową oraz zaburzeniami rozwojowymi. – Dzieci szybko orientują się, z czym mają do czynienia, i przechodzą do eksploracji zachowań robota-psa. Większość reaguje z entuzjazmem – skaczą z radości, gdy ReXio się im „przypatruje”, choć czasem łączą to z lekkim wstydem – opisuje Łukasz Gałeczka. Inżynierowie musieli zmierzyć się z wyzwaniami, takimi jak przetwarzanie ogromnych strumieni danych z kamer i integracja informacji z czujników z systemem ruchu robota. Efekt? ReXio potrafi dynamicznie reagować na ruchy dziecka i dostosowywać swoje zachowanie do sytuacji. Co więcej, zespół planuje wdrożenie kolejnych funkcji – np. rozpoznawanie emocji na twarzy dziecka i przekazywanie tych danych terapeucie, a także dodanie „uszu” reagujących na dotyk. View Ediplayer on the source website Projekt naukowy, nie komercyjny produkt ReXio powstał w ramach Studenckiego Koła Naukowego Zastosowań Metod Sztucznej Inteligencji. Jak podkreśla mgr inż. Łukasz Gałeczka, celem nie jest szybka komercjalizacja, lecz tworzenie rozwiązań opartych na badaniach i realnych potrzebach. – Poszukujemy partnerów i sponsorów z sektora medycznego, którzy pomogą nam rozwijać roboterapię i wdrażać ją w kolejnych placówkach. Chcemy pozostać wierni naszemu naukowemu charakterowi – opowiada w rozmowie z National Geographic Polska. Efekty testów w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Dąbrowie Górniczej są obiecujące. Dzieci chętniej podejmują interakcje, a ich poziom lęku systematycznie maleje. Sam projekt okazał się nie tylko sukcesem technologicznym, ale też emocjonalnym – zarówno dla małych pacjentów, jak i młodych konstruktorów, którzy dzięki niemu zyskali nie tylko doświadczenie, ale i nową wrażliwość. Źródło: National Geographic Polska Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska” i National-Geographic.pl. Dziennikarz podróżniczy i popularnonaukowy z 20-letnim stażem. Wcześniej odpowiedzialny m.in. za magazyny „Focus”, „Focus Historia” i „Sekrety Nauki”. Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów podróżniczych. Inicjator projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Miłośnik tenisa, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Chiny zorganizowały pierwszy turniej robotów kickbokserów. Czas się bać?
Czegoś takiego świat jeszcze nie widział. W chińskim Hangzhou humanoidalne roboty zderzyły się w ringu w pierwszym w historii turnieju kickboxingu. Ciosy, kopnięcia, nokaut – wszystko jak u ludzi, ale wykonane przez maszyny.
Spis treści: Pierwszy taki turniej Przyszłość walk robotów Chiny nieustannie dążą do pozycji światowego lidera w nowoczesnych technologiach. Po sukcesie globalnych marek i aplikacji coraz większy nacisk kładą na rozwój sztucznej inteligencji i robotyki. W kwietniu humanoidalne roboty po raz pierwszy wzięły udział w półmaratonie w Pekinie, a kilka tygodni później w Hangzhou odbył się pierwszy na świecie turniej robotycznego kickboxingu. Pierwszy taki turniej Wydarzenie zorganizowane przez China Media Group w ramach „World Robot Competition – Mecha Fighting Series” zgromadziło cztery roboty G1 firmy Unitree Robotics. Te dwunożne maszyny o wysokości 132 cm i wadze 35 kg zaprojektowano z myślą o kontaktowej walce sportowej. Walki toczyły się na ringu, z zachowaniem zasad punktacji podobnych do ludzkiego kickboxingu. Choć wyglądały na autonomiczne, roboty były sterowane w modelu „human-in-the-loop”. W praktyce to człowiek wydawał komendy, a sztuczna inteligencja analizowała sytuację i planowała ruchy. Systemy wizyjne robotów umożliwiały im także śledzenie przeciwnika i dopasowywanie reakcji do aktualnej sytuacji na ringu. Mimo to ich ruchy były wyraźnie wolniejsze niż ludzkie. Na obecnym etapie rozwoju AI roboty nie mogą jeszcze konkurować z zawodowymi fighterami. Walczące humanoidy wyglądały jak żywcem wyjęte z filmu science fiction. W jednej z walk doszło nawet do widowiskowego nokautu. Wydarzenie było transmitowane na żywo w chińskiej telewizji. Władze zapowiedziały już kolejne zawody z udziałem robotów o jeszcze bardziej rozwiniętych umiejętnościach. W Shenzen mają zmierzyć się maszyny o pełnowymiarowej, ludzkiej posturze. Przyszłość walk robotów Wygląda na to, że sportowa rywalizacja może stać się nowym poligonem doświadczalnym dla badań nad sztuczną inteligencją. Walki robotów to nie tylko rozrywka, ale też testy biomechaniki, systemów stabilizacji, podejmowania decyzji w czasie rzeczywistym i współpracy człowieka z maszyną. Potencjalne zastosowania obejmują nie tylko roboty bojowe, ale też np. roboty rehabilitacyjne, które muszą dostosowywać ruchy do dynamicznie zmieniających się warunków. Jak na razie walki robotów wzbudzają jednak skrajne emocje. Część widzów była zachwycona technologicznym pokazem. Pojawiły się też głosy krytyczne. Część komentatorów obawia się, że takie wykorzystanie sztucznej inteligencji może prowadzić do nieetycznych eksperymentów z automatyzacją przemocy. Źródło: CGTN Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Maszyny parowe wracają: te roboty są napędzane gotującą się wodą
Naukowcy z Uniwersytetu w Coimbrze postanowili ożywić dawno porzuconą technologię silników parowych. Stworzyli innowacyjne roboty napędzane parą wodną. Nowe siłowniki, działające dzięki wrzeniu wody, są proste, bezpieczne, wydajne.
Spis treści Maszyny parowe – bohaterki rewolucji przemysłowej Nowe innowacyjne roboty na parę Świat maszyn parowych definitywnie skończył się już niemal sto lat temu. Mechanika oparta na przemianie ciepła parującej wody w ruch przegrała z nowszymi, bardziej wydajnymi technologiami. Ale przecież wciąż działa. Zapomniane maszyny parowe powracają w zupełnie nowej odsłonie. Inżynierowie z Portugalii użyli pary do napędzania nowatorskich, małych robotów. Efekty okazały się przynajmniej obiecujące. Maszyny parowe – bohaterki rewolucji przemysłowej W silnikach parowych wykorzystywano zjawisko przemiany fazowej. To proces zmiany stanu skupienia, np. poprzez parowanie, skraplanie, krystalizację lub krzepnięcie oraz topnienie, sublimację i resublimację. W maszynie parowej energia cieplna gorącej pary wodnej zamieniana była na energię kinetyczną, poruszającą np. lokomotywę, pompę czy statek. Maszyny parowe odegrały kluczową rolę w rewolucji przemysłowej, zapoczątkowanej w XVIII wieku w Wielkiej Brytanii. Były szeroko stosowane w przemyśle, transporcie oraz górnictwie. Szczyt popularności osiągnęły w XIX wieku, rewolucjonizując gospodarki wielu krajów. Wraz z początkiem XX wieku zaczęły tracić na znaczeniu. Powodem było wynalezienie wydajniejszych, mniejszych i tańszych silników spalinowych i elektrycznych. Epoka maszyn parowych zakończyła się definitywnie w połowie XX wieku. Dziś są już tylko eksponatami muzealnymi lub ciekawostką. Jednak inżynierowie z Portugalii prawdopodobnie dadzą im drugie życie, choć w nowej odsłonie. W artykule opublikowanym na łamach Nature Communications prezentują innowacyjne małe roboty, napędzane energią pary wodnej. Nowe innowacyjne roboty na parę Zespół badaczy z Uniwersytetu w Coimbrze w centralnej Portugalii opracował nowatorski rodzaj miękkich siłowników do robotów, wykorzystujących przemianę fazową wody – od cieczy do pary – do generowania ruchu. W przeciwieństwie do tradycyjnych siłowników, które często wymagają dużych zewnętrznych układów pneumatycznych, wysokiego napięcia lub egzotycznych materiałów, nowe rozwiązanie bazuje po prostu na wrzącej wodzie. Dzięki zastosowaniu spiralnej grzałki i wody system jest prosty, tani, bezpieczny i łatwy w skalowaniu. View oEmbed on the source website Robociki portugalskich inżynierów działają pod niskim napięciem (już od 24 V), generują siły przekraczające 50 N i osiągają tempo zwiększania ciśnienia nawet do 100 kPa/s. Wyjątkowość projektu polega też na modułowej budowie: grzałka, komora robocza i miękka obudowa są oddzielne, co pozwala na tworzenie różnych maszyn, wykonujących różne ruchy (liniowe, zginające itp.). Moduły wykonano z ogólnodostępnych materiałów, na drukarce 3D. Zbudowano kilka typów robocików na parę: biomimetyczną dłoń, miękki chwytak oraz czworonożnego „Bixo”, który porusza się po drzewach. Czy to nowa gałąź rozwoju robotyki? Czas pokaże. Źródło: Nature Communications Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
To się dzieje. Humanoidalne roboty pobiegły w półmaratonie z ludźmi
Humanoidalne roboty wybiegły z laboratoriów na trasę półmaratonu. Pekin był świadkiem ich debiutanckiego, historycznego wyścigu. W pierwszym na świecie półmaratonie robotów liczyła się nie tylko szybkość, ale też kto mniej razy się przewróci.
Spis treści: Pierwszy taki półmaraton na świecie Jak szybko biegają roboty? Humanoidalne roboty powoli przestają być wyłącznie ciekawostkami technicznymi. Coraz częściej zaprasza się je nie tylko na wystawy, ale też angażuje w ludzką codzienność. Przełomem w tej dziedzinie było aktywowanie Sophii – humanoidalnego robota o twarzy wzorowanej na Audrey Hepburn. Sophia w pewnym sensie ma status celebrytki. Gościła w talk-show Jimmy’ego Fallona, przemawiała podczas kongresu Impact ’18 w Krakowie, a nawet (jako pierwszy robot w historii) otrzymała obywatelstwo w Arabii Saudyjskiej. Pierwszy taki półmaraton na świecie Oczywiście Sophia nie jest jedynym humanoidalnym robotem. Po prostu nie każdy ma „twarz”. To nie przeszkadza im jednak w braniu udziału w zawodach sportowych. Kilka dni temu 21 zrobotyzowanych biegaczy wzięło udział w półmaratonie w Pekinie. To pierwszy raz w historii, kiedy humanoidy stanęły do konkurencji z ludźmi. Wyścig odsłonił ich słabości. Kolejne wzmianki o humanoidalnych robotach i wszechobecnej sztucznej inteligencji niepokoją wiele osób sceptycznie nastawionych do skoku technologicznego ostatnich kilku lat. Faktem jest, że AI i roboty są coraz mądrzejsze. Nadal daleko im jednak do ludzi. Również pod względem „kondycji”. Aby zakwalifikować się do półmaratonu, roboty musiały mieć humanoidalny wygląd i poruszać się na dwóch nogach. Konstrukcje na kołach były zabronione. Dla bezpieczeństwa zrobotyzowani biegacze ścigali się na wydzielonym pasie. W trakcie biegu inżynierzy mogli wymieniać baterie lub nawet całe roboty. Każda taka zmiana wiązała się z jednak 10-minutową karą czasową. ​ Mimo zaawansowanej technologii tylko sześć robotów ukończyło bieg w wyznaczonym limicie czasu wynoszącym 3 godziny i 30 minut. Większość przewracała się, przegrzewała lub wymagała naprawy. Jak szybko biegają roboty? Najszybszym robotem okazał się Tiangong Ultra stworzony przez pracowników Beijing Humanoid Robot Innovation Center. Pokonanie trasy półmaratonu zajęło mu 2 godziny, 40 minut i 42 sekundy. Nie obyło się jednak bez komplikacji. Podczas biegu Tiangong Ultra trzykrotnie wymagał wymiany baterii, a raz upadł. To i tak znaczna poprawa w porównaniu do jego wcześniejszego wyniku. W styczniu potrzebował aż ośmiu godzin. Jego sukces przypisuje się ulepszeniom w postawie, długości kroku oraz optymalizacji algorytmów sterujących. Pierwszy taki półmaraton w historii przyciągnął uwagę mediów z całego świata. Eksperci podkreślają jednak, że był to raczej pokaz wytrzymałości sprzętu niż demonstracja zaawansowanej sztucznej inteligencji. Półmaraton w Pekinie miał konkretny cel. To element strategii Chin mającej na celu rozwój robotyki i AI. W planach jest wdrożenie ponad 10 000 robotów, w tym 1 000 humanoidalnych, w różnych sektorach przemysłu do 2030 roku. ​Jak na razie roboty nie dorównują nam pod względem szybkości i niezawodności. Ich udział zawodach sportowych świadczy jednak o dynamicznym rozwoju technologii. Czy zbliżamy się do momentu, gdy humanoidalne maszyny staną się integralną częścią naszego życia? Pokażą to najbliższe dekady. Źródło: China Daily Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
To wyjątkowe miejsce na mapie Polski. Spotkasz tu prawdziwego Bumblebee
Fabryka Robotów w Mosznej została okrzyknięta jednym z „Cudów Polski 2024”. I trudno się temu dziwić – to jedyne miejsce w kraju, gdzie Bumblebee stoi obok Predatora i Wall-E.
W tym artykule: Cuda z metalu Fabryka Robotów Moszna – informacje praktyczne Jeden z cudów Polski 2024 Stoję przy potężnym robocie i przecieram oczy ze zdumienia. To najprawdziwszy Bumblebee, bohater szóstej części kultowej serii Transformers. W filmie z 2018 r. B-127, uciekając z Cybertronu, trafia do Kalifornii. Ja spotykam się z nim na… Opolszczyźnie. Jest dokładnie taki jak w filmie. Porusza żółtym korpusem i ramionami, świecą się jego niebieskie oczy. Za chwilę ruszy do walki. – Ten filmowy wykonany był z chevroleta camaro, a ten tutaj z części kilkunastu samochodów, w tym również z rodzimego malucha, czyli fiata 126p – tłumaczy mi gospodarz Sebastian Kucharski. Bumblebee z Mosznej mierzy 3 m wysokości i waży 630 kg. Czuję się przy nim jak mikrus. Wykonanie go zajęło 760 godz. Cuda z metalu Jestem w Fabryce Robotów, w świecie niezwykłych postaci wykonanych z metalu. Większość z nich znam z wielkiego ekranu, są jednak i takie, których nie widzieliśmy nigdzie indziej. Pozdrawiają mnie: masywny Predator, wesołe Minionki, przerażający Obcy i przyjazny Wall-E. Podziwiam pieczołowicie odtworzone myśliwce Imperium i machinę kroczącą z Gwiezdnych wojen. Przyglądam się kolejnym lśniącym postaciom z metalu i nie mogę uwierzyć, że za wszystkim kryje się tylko jedna osoba. Wspomniany już Sebastian Kucharski. To on w 2012 r. stworzył pierwszą rzeźbę robota, a potem całą niezwykłą kolekcję. Dziś Fabryka Robotów jest już obowiązkowym punktem wizyt miłośników filmów science fiction, konstruktorów i marzycieli. – Tak naprawdę wszystko zaczęło się dawno temu od miecza, który wykonałem z prostownika – tłumaczy artysta. – Potem, po wielu latach, chciałem zrobić coś dla dzieci. Dalej poszło już z górki. Powstawały następne figury, kolekcja rosła i wzbogacała się o kolejnych bohaterów. Zatrzymujemy się przy stoliku w stylu Alien ze szklanym blatem i nogą, którą jest… przerażająca figura Obcego. Pan Sebastian swoje konstrukcje tworzy ze zużytych części i podzespołów samochodowych. Jego dzieła to tzw. scrap sculptures, czyli rzeźby ze złomu. – Minionki wykonałem z przeciętej gaśnicy – opowiada. – Wall-E z czołgu zabawki, a muchę – z telefonu komórkowego. Ta ostatnia to najmniejszy robot, jaki powstał w Fabryce Robotów. Nazywa się Samsungbot – SGH-U700 i mierzy 7 cm. Mimo mikrorozmiarów potrafi się przemieszczać i wydawać dźwięki. – Największy robot ma 3,9 m wysokości – mówi z dumą artysta. – Drugi to liczący 3,5 m Optimus. Do ich produkcji potrzebna była prawie tona surowca. Ukończenie tych największych to długa praca. Cały proces zajmuje zwykle od 500 do 800 godz. Zaczyna się od rozbiórki złomu i odrdzewiania, przez szlifowanie, cięcie, formowanie, spawanie i wreszcie malowanie. Aż trudno uwierzyć, że artysta wykorzystuje jedynie standardowe narzędzia: młotki, piły, szlifierki i spawarki. Przede mną wyrasta Robot Trzmiel. Ma srebrno-żółte cielsko, a jego oczy świecą niebieskim światłem. Metalowy kolos ma 2,75 m wysokości i waży prawie pół tony. Jego budowa trwała 10 miesięcy. – To mój ulubiony robot – mówi pan Stanisław. Mnie też on się najbardziej podoba, być może dlatego, że dobrze patrzy mu z oczu. Wpatruję się w jego wnętrzności – dziesiątki śrub, przewodów, katalizatorów, rur wydechowych, tłoków, wałów, resorów i przekładni – i zachwycam się pomysłowością i precyzją wykonania. Nie mam wątpliwości, że za tymi wszystkimi dziełami kryje się coś bezcennego – prawdziwa, nieskrępowana pasja. – No i miłość do filmów – dodaje twórca. – Niektóre z nich oglądałem setki razy i potem do budowy nie potrzebowałem nawet sporządzać planów. Tworzyłem je z pamięci, dodając coś od siebie. Już na zewnątrz wciągam głęboko powietrze. Niełatwo jest wrócić ze świata bajek do tego naszego. Nawet jeśli tuż obok wznosi się wspaniała bryła zamku w Mosznej. Fabryka Robotów Moszna – informacje praktyczne Dojazd Muzeum mieści się przy ul. Zamkowej 2 we wsi Moszna na Opolszczyźnie. Najwygodniej jest dojechać z Opola drogą nr 414. Zajmie to ok. 30 min. Nocleg i jedzenie Najlepiej zatrzymać się w jednej z 49 komnat pobliskiego zamku Moszna. Nocleg dla 2 os.: od ok. 480 zł (ze śniadaniem). Zamkowa restauracja serwuje regionalne specjały: np.: żur śląski (28 zł) czy opolską roladę z udźca wołowego (59 zł). Zwiedzanie Fabrykę można zwiedzać indywidualnie od wtorku do niedzieli (lipiec–sierpień) i w niedzielę (wrzesień–czerwiec). W tygodniu konieczna jest rezerwacja (Sebastian Kucharski, nr tel. 515 953 394). Bilety wstępu kosztują 29 zł (dla dorosłych) i 25 zł (dla dzieci). Dzieci do lat 3 – wstęp wolny. Jeden z cudów Polski 2024 Przypomnijmy, że Fabryka Robotów w Mosznej został nagrodzony tytułem „Cudu Polski 2024” w plebiscycie magazynu National Geographic Traveler. Łącznie o miano „nowego cudu” walczyły trzy miejsca z woj. opolskiego. Wśród nominowanych znalazła się także Kraina Jezior Turawskich oraz Muzeum Ceramiki „Tułowice poKolei” w Tułowicach. Pełna lista zwycięzców plebiscytu Cuda Polski 2024: Dolnośląskie – Twierdza Srebrna Góra; Kujawsko-Pomorskie – Pałace w Ostromecku; Lubelskie – Chełmskie Podziemia Kredowe; Lubuskie – Park Dworski w Iłowej; Łódzkie – Centralne Muzeum Włókiennictwa z Łódzkim Parkiem Kultury Miejskiej; Małopolskie – Zamek w Muszynie; Mazowieckie – Wzgórze Tumskie w Płocku; Opolskie – Fabryka Robotów w Mosznej; Podkarpackie – Zamek w Łańcucie; Podlaskie – Prawosławny skit w Odrynkach; Pomorskie – Bory Tucholskie; Śląskie – Bielsko-Biała; Świętokrzyskie – Muzeum Archeologiczne w Wiślicy; Warmińsko-Mazurskie – Lidzbark Warmiński; Wielkopolskie – Pyzdry; Zachodniopomorskie – Darłowo. Źródło: National Geographic Traveler Polska
Poznajcie Endurance. Nowy łazik księżycowy NASA ma przetrwać ekstremalne warunki
Amerykańska agencja kosmiczna NASA pracuje nad nowoczesnym łazikiem Endurance. Ma przemierzać powierzchnię Księżyca i zmierzyć się ekstremalnymi temperaturami. Być może pojazd już za kilka lat będzie towarzyszyć amerykańskim astronautom.
Spis treści: Przekraczanie granic technologicznych Nowoczesna technologia przy produkcji Endurance Znaczenie naukowe Endurance Chociaż sztandarowa misja NASA Mars Sample Return, która zakłada dostarczenie na Ziemię próbek marsjańskiej gleby zebranych przez łazika Perseverance ma problemy, amerykańska agencja planuje już kolejną, analogiczną misję. Tyle, że nieco bliżej naszej planety. Mowa o Endurance, misji, której celem jest zebranie próbek z wielu kluczowych lokalizacji Południowego Basenu Aitken (ang. SPA) – ogromnego obszaru o średnicy ponad 2000 kilometrów, a zarazem największego basenu uderzeniowego na Księżycu. Zebrane próbki mają posłużyć do badań naukowych zarówno na miejscu, jak i w ziemskich laboratoriach. Misja ma być realizowana w jednym z dwóch wariantów: Endurance-R (Robotic) – próbki byłyby dostarczane do robota powrotnego Earth Return Vehicle (ERV). Endurance-A (Astronaut) – próbki byłyby przekazywane bezpośrednio astronautom programu Artemis w pobliżu południowego bieguna Księżyca, którzy analizowaliby je na miejscu przed wysyłką na Ziemię. Przekraczanie granic technologicznych Budowa Endurance to projekt o niespotykanym dotąd stopniu skomplikowania. Jak zauważa James Keane z Laboratorium Napędu Odrzutowego Centrum NASA (JPL), Endurance ma pokonać około 100 razy większą odległość niż obecny lider eksploracji – łazik marsjański Perseverance. Nowy łazik księżycowy poruszając się w trybie autonomicznym, może pokonywać nawet dwa kilometry w godzinę. A choć dla nas – dwunożnych – to pestka, to w przypadku łazików planetarnych mówimy o prędkości godnej Formuły 1. Dodatkowo, Endurance będzie w stanie zebrać około 200 razy więcej próbek i poruszać się nocą, co czyni tę misję wyjątkową w historii eksploracji planetarnej. Keane podkreśla, że autonomia łazika będzie kluczowa dla jego sukcesu. Endurance ma działać w ekstremalnych warunkach termicznych i oświetleniowych, poruszając się z maksymalną prędkością, która będzie dziesięciokrotnie wyższa niż w przypadku Perseverance. – Endurance to misja przesuwająca granice tego, co jest możliwe w robotyce – stwierdził Keane. Nowoczesna technologia przy produkcji Endurance Prace nad łazikiem księżycowym obejmują testy na modelu ERNEST (Exploration Rover for Navigation Extreme and Sloped Terrains), który jest prototypem Endurance w skali 1:2. Dzięki niemu inżynierowie z JPL mogą testować systemy mobilności i autonomii łazika, niezbędne do pracy na zróżnicowanym terenie SPA. Endurance będzie także wyposażony w zaawansowane systemy diagnostyczne, umożliwiające ocenę sytuacji i podejmowanie decyzji autonomicznie, co pozwoli na skuteczne działanie w warunkach ograniczonej komunikacji z Ziemią. Naukowcy na Ziemi będą jednak zaangażowani w strategiczne planowanie trasy i analizę miejsc pobierania próbek. Znaczenie naukowe Endurance Endurance ma dostarczyć różnorodnych geologicznie próbek, które pomogą odpowiedzieć na kluczowe pytania dotyczące historii Księżyca, procesów planetarnych i potencjalnych zasobów kosmicznych. Zespół ds. definicji naukowej SPARX (South Pole-Aitken Basin Sample Return and Exploration) opracowuje priorytetowe cele naukowe misji, które mają obejmować zarówno aspekty robotyczne, jak i załogowe. Analizy SPARX zostaną przedstawione w 2025 roku, co pozwoli na dalsze planowanie misji. Realizacja projektu wymaga znacznych nakładów finansowych. Ekspert ds. eksploracji Księżyca, Clive Neal z Uniwersytetu Notre Dame, wskazuje, że Endurance to przedsięwzięcie kosztowne, które może pochłonąć większość budżetu programu Lunar Discovery and Exploration Program (LDEP). Istnieje obawa, że wysokie koszty mogą wpłynąć na inne projekty w ramach tego programu, takie jak Commercial Lunar Payload Services (CLPS) czy Lunar Trailblazer. Endurance to misja, która ma szansę na trwałe zmienić nasze podejście do eksploracji Księżyca. Łącząc najnowocześniejsze technologie z ambitnymi celami naukowymi, Endurance może stać się kluczowym elementem programu Artemis i przyszłych misji kosmicznych. Choć realizacja tego projektu wiąże się z wieloma wyzwaniami technicznymi i finansowymi, jego potencjalne korzyści naukowe są ogromne i mogą znacząco poszerzyć naszą wiedzę o Księżycu i Układzie Słonecznym. Źródło: Space.com Nasza autorka Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Magnetyczna proteza dająca wrażenie poruszania własną ręką. Włoscy naukowcy dokonali niemożliwego
Współczesny rozwój robotyki oraz możliwości integrowania protez z ciałem człowieka to ogromne osiągnięcia. Jednak zawsze brakowało w tym jednego – uzyskania wrażenia, że porusza się własną kończyną. Zespół badawczy z Scuola Superiore Sant'Anna w Pizie opracował protezę przyszłości, pierwszą na świecie ze sterowaniem magnetycznym.
Spis treści: Ruchy ręki sterowane myślami Rozwiązaniem są magnesy Dziesięciolecia badań Protezy kończyn pozwalają na stosunkowo normalne życie. A w pewnych sytuacjach nawet dają większe możliwości niż nasze naturalne, stworzone przez ewolucję ręce i nogi. Przykład? W protezie sportowej z kolanem protetycznym stosuje się układy hydrauliczne o bardzo wysokiej wydajności. Systemy te nie tylko umożliwiają bardzo szybką pracę zgięcia/wyprostu, lecz również odpowiednią płynność ruchu i stabilność podporu w trakcie biegu. Ale niezależnie od tego, jak sprawna byłaby sztuczna kończyna, nie daje wrażenia poruszania własną ręką lub nogą. Właśnie tę kwestią zajęli się naukowcy z Pizy. Wypracowali zupełnie nowy sposób kontrolowania ruchów zrobotyzowanej ręki. „Próba na pierwszym pacjencie zakończyła się sukcesem. Jesteśmy gotowi rozszerzyć te wyniki na szerszy zakres amputacji” – napisał w informacji prasowej prof. Christian Cipriani z Instytutu Biorobotyki. Ruchy ręki sterowane myślami Zbudowana przez Ciprianiego i jego zespół magnetycznie sterowana proteza ręki pozwala osobom po amputacji odtworzyć wszystkie ruchy wyłącznie dzięki myślom. Sama proteza posiada duży zakres ruchów oraz ogromną różnorodność w doborze siły chwytania. Może zarówno delikatnie chwycić kruchą porcelanową filiżankę, jak i podnieść coś wymagającego przyłożenia dużej siły. Proteza nie posiada też żadnych przewodów ani połączeń elektrycznych. Działa wyłącznie dzięki magnesom i mięśniom kontrolującym ruchy palców. To połączenie umożliwia codzienne czynności, takie jak otwieranie słoika, używanie śrubokrętu czy podnoszenie monety. Włoscy naukowcy opracowali zupełnie nowy interfejs między pozostałym ramieniem osoby po amputacji a robotyczną ręką. Ma on na celu dekodowanie tzw. intencji motorycznych. System polega na wszczepieniu małych magnesów w mięśnie przedramienia. View oEmbed on the source website Implant, zintegrowany z robotyczną ręką Mia-Hand opracowaną przez spin-off Prensilia, został pomyślnie przetestowany na pierwszym pacjencie. To 34-letni Włoch o imieniu Daniel, który korzystał z protezy przez sześć tygodni. Wyniki badania zostały przedstawione w czasopiśmie naukowym „Science Robotics”. Stanowią znaczący krok naprzód dla przyszłości protez. Rozwiązaniem są magnesy W ramię Daniela wszczepiono sześć magnesów. Dla każdego z nich zespół chirurgów i lekarzy zlokalizował i odizolował mięsień. W jego tkance umieszczono magnes i sprawdzono, czy pole magnetyczne jest zorientowane w ten sam sposób. – Aby ułatwić połączenie między pozostałym ramieniem, w którym wszczepiono magnesy, a zrobotyzowaną ręką, wykonaliśmy gniazdo protetyczne z włókna węglowego. Zawiera ono układ elektroniczny zdolny do wykrywania ruchu magnesów – wyjaśnia Cipriani. Wyniki eksperymentu znacznie przekroczyły wszelkie oczekiwania. Daniel był w stanie kontrolować ruchy swoich palców, podnosił i przenosił przedmioty o różnych kształtach. Wykonywał klasyczne codzienne czynności.– Ten system pozwolił mi odzyskać utracone wrażenia i emocje. Czuję, jakbym poruszał własną ręką – powiedział Daniel. Dziesięciolecia badań Aby uzyskać taki efekt, włoscy biorobotycy wykonali tytaniczną pracę. Zmapowali odpowiednie ruchy mięśni i przełożył je na sygnały kierujące palcami zrobotyzowanej dłoni. Połączyli to z magnesami, które wytwarzają naturalne pole magnetyczne. A te można łatwo zlokalizować w przestrzeni. Gdy mięsień kurczy się, magnes porusza się. Algorytm przekłada zmianę pola magnetycznego na konkretne polecenie dla zrobotyzowanej ręki. – Ten wynik nagradza dziesięciolecia badań. W końcu opracowaliśmy funkcjonalną protezę spełniającą potrzeby osoby, która straciła rękę – mówi prof. Christian Cipriani. – Zobaczenie, jak lata pracy zostały zrealizowane w tym badaniu, było wielkim przeżyciem. Współpraca z Danielem dała nam świadomość, że możemy zrobić wiele dla poprawy jego życia i życia wielu innych ludzi. To ogromna motywacja, która napędza nas do kontynuowania naszej pracy i ciągłego doskonalenia się – podsumowuje Marta Gherardini, adiunkt w Scuola Superiore Sant'Anna i pierwsza autorka badania. Źródło: EurekAlert!. Nasza autorka Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Tym robotem steruje boczniak – jadalny grzyb. Zobacz, jak sobie radzi z wyzwaniami!
Skoro jesteśmy w stanie sprawić, by człowiek kontrolował mechaniczną protezę przy pomocy impulsów płynących z mózgu, to co się stanie, gdy pozwolimy na to grzybowi? W końcu rozległe sieci grzybni pulsują reakcjami elektrochemicznymi podobnymi do tych w naszych własnych komórkach mózgowych.
Spis treści: Robogrzyb czy grzyborobot? Czym jest biorobotyka? Aktywność grzybni Bioroboty do zadań specjalnych Dwa proste pojazdy mechaniczne sterowane impulsami elektrochemicznymi oraz kultura jadalnego gatunku grzyba Pleurotus eryngii (znanego również jako boczniak królewski) wystarczyły, by sprawdzić co się stanie, gdy oddamy grzybom władzę nad robotami. Poprzez serię eksperymentów, zespół naukowców z Uniwersytetu Cornella w USA i Uniwersytetu Florenckiego we Włoszech wykazał, że możliwe jest wykorzystanie elektrofizjologicznej aktywności grzyba do sterowania robotem. Grzyb przekształca sygnały środowiskowe w polecenia, które z kolei mogą być wykorzystane do kierowania ruchami urządzenia mechanicznego. Robogrzyb czy grzyborobot? – Umieszczając grzybnię w elektronicznym układzie robota, byliśmy w stanie pozwolić biohybrydowej maszynie wyczuwać i reagować na środowisko – powiedział dr Rob Shepherd z Laboratorium Robotów Organicznych Uniwersytetu Cornella. Chociaż pomysł, by grzybnia sterowała maszynami wydaje się innowacyjny i nieco szalony, to wcale nie jest niczym nowym. Tak naprawdę legł u samej podstawy rozwoju coraz bardziej skomplikowanych organizmów. Ewolucja miała setki milionów lat, aby opracować organiczne maszyny. Sami się z takich składamy. Dlatego nie powinno dziwić, że naukowcy zwrócili się do biologii w poszukiwaniu pomysłów na stworzenie urządzeń, które mogą wyczuwać, myśleć i poruszać się tak, jak chcemy. Czym jest biorobotyka? Tym właśnie zajmuje się biorobotyka. Jest to dziedzina interdyscyplinarna łącząca inżynierię biomedyczną, cybernetykę i robotykę w celu opracowywania nowych technologii integrujących biologię z systemami mechanicznymi. Celem jest usprawnienia komunikacji, zmiany informacji genetycznej i tworzenie maszyn imitujących systemy biologiczne. Jak się okazuje, to właśnie królestwo grzybów jest niewykorzystaną kopalnią rozwiązań dla technologii cybernetycznej. Grzyby są proste w hodowli, mają niewielkie wymagania i potrafią przetrwać w środowisku, w którym wiele innych organizmów nie daje sobie rady. Pleśnie i grzyby mogą dostarczyć inżynierom różnorodnych żywych komponentów, które zaspokoją niemal każdą potrzebę sensoryczną, a nawet obliczeniową. Aktywność grzybni A najważniejsze jest to, że sieci drobnych nitek grzybni reagują na zmiany w otoczeniu, gdy przedzierają się przez glebę w poszukiwaniu zasobów. Wiele gatunków wykazuje nawet aktywność transbłonową, która przypomina nasze własne reakcje neuronalne. Pozwala to naukowcom na „podsłuchiwanie” ich komunikacji. Naukowcy zastosowali algorytmy oparte na elektrofizjologii zewnątrzkomórkowej grzybni P. eryngii. Dostarczyli dane wyjściowe do jednostki mikrokontrolera. W ten sposób wykorzystali skoki aktywności wywołane bodźcem – w tym przypadku światłem UV – do przełączania reakcji mechanicznych w dwóch różnych rodzajach urządzeń mobilnych. Były to niewielki czterokołowy pojazd oraz elastyczny, pięcioramienny robot. View oEmbed on the source website Jaki był wynik eksperymentu? Na pierwszy rzut oka była nim świetna zabawa. Roboty poruszały się, zmieniały kierunki ruchu i „tańczyły”. Ale tak naprawdę eksperyment był bardzo poważnych testem. Bioroboty do zadań specjalnych – W tego rodzaju projekcie nie chodzi tylko o sterowanie robotem– tłumaczy Anand Mishra, biorobotyk z Uniwersytetu Cornella. – Pracujemy nad uzyskaniem prawdziwego połączenia z żywym systemem. Tego typu testy są już naprawdę bardzo zaawansowane. Kilka lat temu naukowcy z MIT przekształcili szpinak w czujniki zdolne do wykrywania materiałów wybuchowych. A w ubiegłym roku naukowcom z University of the West of England udało im się opracować działający komputer, którego podstawowe obwody logiczne i elektroniczne komponenty były grzybami. Źródło: ScienceAlert. Nasza autorka Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Autonomiczne roboty NASA mają pracować pod lodem Antarktydy. Projekt IceNode wkracza w decydującą fazę
Pracownicy najbardziej innowacyjnej jednostki naukowo-inżynieryjnej w NASA, czyli Laboratorium Napędu Odrzutowego (JPL), nie tylko wysyłają sondy w najbardziej odległe rejony Układu Słonecznego. Budują też roboty, które tutaj, na Ziemi, mogą dotrzeć tam, gdzie żaden człowiek nie przetrwa. Właśnie przetestowali autonomiczne roboty zdolne przetrwać w podwodnych jamach głęboko pod szelfami lodowymi Antarktydy.
Spis treści: Robotyczne robaki Urządzenia do zadań specjalnych 100 metrów pod powierzchnią Coraz cieplej na Ziemi Miejsca, w których mają pracować najnowsze roboty zaprojektowane przez specjalistów z JPL należą do najbardziej niedostępnych na Ziemi. Stojący za projektem naukowcy chcą skupić się na podwodnym obszarze znanym jako „strefa uziemienia”. Tam spotykają się pływające szelfy lodowe, ocean i ląd. Zamierzają zajrzeć głęboko w niezmapowane jamy, w których lód może topnieć najszybciej. Rejony te nie są dostępne dla ludzi. Nawet wszechobecne satelity nie są w stanie zajrzeć do znajdujących się pod kilometrową warstwą lodu jam. Autonomiczne podmorskie roboty IceNode zostały zaprojektowane, aby rozwiązać ten problem. – Od lat zastanawialiśmy się, jak przezwyciężyć te technologiczne i logistyczne wyzwania. Wydaje nam się, że znaleźliśmy na to sposób – powiedział Ian Fenty, klimatolog z JPL i kierownik naukowy IceNode. – Celem jest uzyskanie danych bezpośrednio na styku topnienia lodu i oceanu, pod szelfem lodowym. Robotyczne robaki Aby tego dokonać, inżynierowie JPL wykorzystali swoje doświadczenie w projektowaniu robotów do eksploracji kosmosu. Zdołali opracować specyficzną flotę podmorskich pojazdów. Mają one długość około 2,4 metra i średnicę około 25 centymetrów. To tego wyposażone są w trójnożne wysuwane „podwozie”, mocujące robota do spodniej powierzchni lodu. View oEmbed on the source website Te robotyczne robaki nie są wyposażone w żadną formę napędu. Poruszają się, wykorzystując prądy oceaniczne. Wyłapują je samodzielnie, używając do tego nowatorskiego oprogramowania wykorzystującego informacje z modeli prądów oceanicznych. Urządzenia muszą być zaprojektowane i wykonane tak, by zminimalizować konieczność użycia podzespołów, które mogą ulec awarii. Urządzenia do zadań specjalnych Podmorskie robaki mogą być uwalniane do środowiska ze specjalnego odwiertu lub bezpośrednio ze statku na otwartym ocenie. Stamtąd, wykorzystując prądy morskie, udałyby się w długą podróż przebiegającą pod szelfem lodowym. Po dotarciu do celu każdy z robotów upuszczałby balast i podnosił się, aby przymocować się do dolnej powierzchni lodu. Tam miałby uruchomić sensory mierzące parametry krążącej wody. – Te roboty są niczym platforma dostarczająca instrumenty naukowe do najtrudniej dostępnych miejsc na Ziemi – powiedział Paul Glick, inżynier robotyki JPL i główny naukowiec IceNode. – Ma to być bezpieczne, stosunkowo tanie rozwiązanie trudnego problemu – dodał. Paul Glick wraz z prowadzoną przez siebie grupą miał już okazję przetestować prototyp robotycznego robaka. Testy odbyły się na zamarzniętym Morzu Beauforta na północ od Alaski. Test przeprowadzony w marcu 2024 roku był pierwszym tak trudnym sprawdzianem dla urządzeń. Temperatura powietrza wynosiła minus 45 stopni Celsjusza, co było ogromnym wyzwaniem zarówno dla ludzi, jak i sprzętu robotycznego. Badanie zostało przeprowadzone w ramach odbywającego się co dwa lata Laboratorium Arktycznych Okrętów Podwodnych Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych (U.S. Navy Arctic Submarine Laboratory). To trzytygodniowa operacja, która zapewnia naukowcom tymczasowy obóz bazowy. Dzięki niemu mogą prowadzić prace terenowe w środowisku arktycznym. 100 metrów pod powierzchnią Gdy prototyp zszedł na głębokość około 100 metrów, jego instrumenty zebrały dane o zasoleniu, temperaturze i przepływie wody. Zespół przeprowadził również testy, aby określić procedury potrzebne do wypuszczenia robota w przyszłości. – Jesteśmy zadowoleni z postępów. Mamy nadzieję, że uda nam się kontynuować prace nad prototypami i sprowadzić je z powrotem do Arktyki w celu przeprowadzenia przyszłych testów pod lodem morskim. Ostatecznie chcemy rozmieścić całą flotę pod szelfami lodowymi Antarktydy – powiedział Glick. – Nawet dzięki temu krótkiemu testowi nasz robot zebrał cenne, niezbędne naukowcom dane. Wszystko, co przybliża nas do osiągnięcia tego celu, jest ekscytujące – dodał naukowiec. Udane testy stanowią ważny krok w kierunku ostatecznej wizji projektu. Czyli zbudowania floty autonomicznych robotów, zdolnych zapuszczać się pod szelfy lodowe Antarktydy. Mają pomóc naukowcom obliczyć, jak szybko zamarznięty kontynent traci lód – i jak szybko topnienie może spowodować wzrost globalnego poziomu mórz. Coraz cieplej na Ziemi Problem topnienia lądolodów narasta. Gdyby doszło do całkowitego stopienia się lodów Antarktydy, globalny poziom mórz podniósłby się o około 60 metrów. Zalaniu uległyby tysiące kilometrów kwadratowych lądu. Topniejące lody Antarktydy stanowią jedną z największych niewiadomych w prognozach wzrostu poziomu mórz. Szczególnie, że lód ten topi się niejako z dwóch stron. Ocieplające się powietrze wywołuje topnienie lodów powierzchniowych. Ale lód topi się również w kontakcie z ciepłą wodą oceaniczną krążącą pod nim. Aby ulepszyć modele komputerowe przewidujące wzrost poziomu mórz, naukowcy potrzebują dokładniejszego pomiaru tempa topnienia, szczególnie pod szelfami lodowymi. Czyli długimi na wiele kilometrów płytami pływającego lodu. Chociaż szelfy lodowe nie przyczyniają się bezpośrednio do wzrostu poziomu morza, znacznie spowalniają przepływ pokryw lodowych w kierunku oceanu. Jeśli stopnieją, wraz z nimi zniknie ta naturalna zapora. Źródło: NASA JPL. Nasz ekspert Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Powstał niesamowity robot z twarzą z ludzkiej skóry. Ma mieć mimikę i służyć lepszej komunikacji
Japońscy naukowcy opracowali metodę osadzania żywych kultur skóry na sztucznym rusztowaniu. Powstała uśmiechająca się twarz, która jest jednocześnie mocna i elastyczna. Dzięki tym badaniom roboty przyszłości mają zyskać możliwość wyrażania emocji w sposób zrozumiały dla ludzi.
W tym artykule: Jak zrobić humanoidalnego robota Na wzór ludzkiej skóry Dla ludzi i kosmetyków Przyzwyczailiśmy się myśleć o robotach jako o urządzeniach o humanoidalnym kształcie, jednak zbudowanych ze stali i plastiku. Z kolei w serialach i filmach od dekad pokazuje się maszyny, które są nieodróżnialne od ludzi. Takie wizje zakładają, że roboty przyszłości zostaną pokryte żywą tkanką. Przez to z wyglądu będą takie same jak my. Czy taka fantazja ma szanse ziścić się w rzeczywistości? Grupa naukowców z University of Tokyo właśnie dokonała milowego kroku na drodze do zbudowania prawdziwej biologicznej maszyny. W czasopiśmie naukowym „Cell Reports Physical Science” ukazała się praca, w której badacze pokazują twarz uśmiechającego się robota. Pokrywają ją kultury ludzkiej skóry, które w nowatorski sposób zostały przytwierdzone do sztucznego podłoża. Zdaniem badaczy, w przyszłości taka „twarz” powinna pokazywać emocje w zrozumiały dla ludzi sposób. Oraz stanowić idealny model dla przemysłu kosmetycznego, pozwalający testować preparaty przeciwzmarszczkowe. Jak zrobić humanoidalnego robota Stworzona na potrzeby badań skóra to mieszkanka ludzkich komórek wyhodowana na rusztowaniu z kolagenu. Następnie tak przygotowana skóra umieszczona została na podstawie z żywicy wydrukowanej na drukarkach 3D. Diabeł jednak tkwi w szczegółach. Umieszczenie ekwiwalentu ludzkiej skóry na sztucznym materiale dotychczas dawało marny wynik. Skóra mogła się zsuwać. Rozwiązaniem miało być użycie metalowej ramy wyposażonej w kotwiczki i przylepnej warstwy, na które nakładano skórę. Klej jednak mógł zbijać się w grudki, co sprawiało, że robot tracił humanoidalny wygląd. Na wzór ludzkiej skóry Nowe podejście zakładało odtworzenie mechanizmu, który łączy naszą skórę z mięśniami. To elastyczne więzadła, które u ludzi i zwierząt znajdują się w tkankach podskórnych. Dzięki nim nasza skóra jest jednocześnie odporna na rozciąganie i wytrzymała. Naukowcy wymyślili, jak zbudować sztuczny odpowiednik więzadeł. Podstawa z żywicy, do której przyczepiali skórę, została podziurkowana. Powstały w niej zagłębienia kilkumilimetrowej wielkości, haczyki w kształcie litery V. Sztucznie wyhodowana skóra wypełniła te miejsca, przylegając ściśle do powierzchni. Efekt widać na fotografii ilustrującej ten artykuł i na filmie poniżej. Naukowcy nałożyli skórę na płaską twarz robota szerokości kilku centymetrów. Następnie zaczęli rozciągać tę silikonową podstawę za pomocą dwóch przymocowanych do podłoża prętów. Robotyczna twarz zaczęła się uśmiechać. Skóra została również nałożona na model głowy 3D. Na razie pozostał on nieruchomy. View oEmbed on the source website Dla ludzi i kosmetyków Ostatecznym celem badaczy jest stworzenie robota, który będzie imitował nasze miny i grymasy. A przez to ułatwiał komunikację i współpracę z maszynami. Po drodze jednak możliwe jest także osiągnięcie celu pośredniego. Czyli stworzenie modelu do testowania kosmetyków przeciwzmarszczkowych. Naukowcy przeprowadzili eksperyment, w którym robotyczna twarz uśmiechała się przez miesiąc. Zdaniem badaczy test pozwala odtworzyć formowanie się zmarszczek mimicznych. To z kolei umożliwia sprawdzenie skuteczności nowych kosmetyków i produktów do pielęgnacji skóry. Na razie przed badaczami kolejne przeszkody do pokonania: zwiększenie trwałości i długości życia sztucznie wyhodowanej skóry. Czyli opracowanie metody odżywiania jej i nawadniania. A także wzmocnienie rusztowania kolagenowego, tak by skóra była bardziej wytrzymała. Ostatecznym krokiem będzie zaś wyposażenie jej w system „zmysłowy” zbierający informacje z otoczenia – np. o temperaturze – oraz wrażenia dotykowe. Źródła: New Scientist, Cell Reports Physical Science, Live Science. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Nowy robot Boston Dynamics przekroczył kolejną barierę. Elektryczny Atlas jest nieludzko sprawny
Po serii hydraulicznych robotów Atlas, które tańczyły i uprawiały parkour, Boston Dynamics zaprezentował jeszcze bardziej zaawansowane urządzenie. Nowy robot przypomina konstrukcje z filmów science-fiction. Obraca poszczególne części ciała o 180 stopni i porusza się płynniej niż jakikolwiek inny robot humanoidalny w historii.
W tym artykule: Obrót o 180 stopni Robotyczna apokalipsa Robot niczym elitarny sportowiec Przyjazny jak robot Prawa i obowiązki robotów Zaledwie dzień po wycofaniu hydraulicznej wersji swojego humanoidalnego robota, Boston Dynamics ogłosił, że Atlas właśnie stał się elektryczny. Krótki, zaledwie 40-sekundowy film zaprezentowany niedawno przez amerykańską firmę wywołał ogromne poruszenie. Nic dziwnego. W odróżnieniu od potężnych hydraulicznych Atlasów, nowy robot jest drobniejszy i z pozoru znacznie prostszy. Za to potrafi jeszcze więcej niż poprzednicy. Przypomina nieco bardziej rachityczną wersję kosmicznego robota z serialu „Zagubieni w kosmosie”. Obrót o 180 stopni Elektryczny Atlas potrafi tak manewrować poszczególnymi częściami ciała, że jest zdolny do obrotu o 180 stopni niemal nie zmieniając pozycji. Film rozpoczyna scena, w której Atlas leży na podłodze. Gdy kamera przesuwa się po nim, nogi robota uginają się w kolanach. Po chwili robot skutecznie zmienia pozycję dzięki sprytnemu obrotowi nóg i wstaje. View oEmbed on the source website Gdy Atlas już stoi, jego głowa obraca się o 180 stopni. Następnie tułów idzie w jej ślady. Po raz kolejny tułów podąża za głową o 180 stopni, a Atlas odchodzi od kamery i wychodzi z kadru. Robotyczna apokalipsa Nowy, elektryczny Atlas porusza się szybko, choć kolejne kroki wydają się nieco szarpane. Mimo to są znacznie płynniejsze niż w przypadku wielu nowych komercyjnych humanoidów, z którymi mieliśmy do czynienia w ciągu ostatnich kilku lat. Jego chód przywodzi na myśl zuchwałą pewność siebie robotycznego psa Spota. Czyli kuzyna Atlasa, którego gałąź na drzewie ewolucyjnym robotów Boston Dynamics oddzieliła się od humanoida kilka pokoleń temu. Tworząc nowego Atlasa firma, która od dziesięcioleci odpiera skargi o wzniecanie robo-apokalipsy, zdecydowała się na łagodniejszy i delikatniejszy projekt niż oryginalny Atlas czy bardziej współczesne roboty, takie jak Figure 01 i Tesla Optimus. Najbardziej uderzające w 40-sekundowym filmie „All New Atlas” są ruchy robota. Przypominają one, że zbudowanie humanoidalnego robota nie wymaga uczynienia go tak ludzkim, jak to tylko możliwe. Robot niczym elitarny sportowiec – Zbudowaliśmy zestaw niestandardowych, mocnych i bardzo elastycznych siłowników w większości stawów – powiedział Robert Playter, szef Boston Dynamics. – To pozwala na ogromny zakres ruchu. Jakbyśmy wbudowali moc i możliwości elitarnego sportowca w ciało maszyny. Nowy Atlas będzie zdolny do wykonywania szeregu ruchów, których ludzie nie są w stanie wykonać. Będzie to miało bardzo praktyczne zastosowanie – dodaje Playter. Znaczne zmniejszenie promienia skrętu robota jest ważne w ciasnych przestrzeniach, w których docelowo ma pracować przemysłowa wersja Atlasa. Ręce nowego robota są przeniesione z modelu hydraulicznego. Tylko tym razem robot ma trzy, nie cztery palce. – Zbudowanie dłoni jest bardzo skomplikowane. Szczególnie, gdy jej ruch opiera się na siłownikach. Dlatego projektujemy nasze roboty z mniej niż pięcioma palcami. Ma to pozwolić nam na próbę kontrolowania ich złożoności. Wciąż pracujemy nad kolejnymi generacjami tych urządzeń. Chcemy, aby chwytanie było zgodne z przepisami, dostosowywało się do różnych kształtów. Konieczny jest rozbudowany system sensorów – twierdzi Robert Playter. Przyjazny jak robot Najbardziej kontrowersyjnym aspektem projektu wydaje się być głowa. – Był to jeden z elementów projektu, nad którym najdłużej debatowaliśmy. Wszystkie inne firmy opracowujące roboty humanoidalne chcą, by głowy ich robotów przypominały te ludzkie. Chciałem od tego odejść. Chcemy, aby nasz robot był postrzegany jako przyjazny i otwarty. Dlatego jego głowa jest paletą dla wyświetlacza. Oczywiście są w nim ukryte czujniki, ale kształt ma naprawdę wskazywać na pewną przyjazność. Będzie to ważne dla interakcji z tymi urządzeniami w przyszłości – dodaje szef amerykańskiej firmy. Naukowcom udało się bezprzewodowo przesłać na Ziemię energię z kosmosu. Czy powstaną orbitalne elektrownie? Pierwszą osobą, która zaproponowała budowę orbitujących elektrowni solarnych był sam Isaac Asimov. Ale trzeba było ponad 80 lat, by jego pomysł zaczął zmieniać się w rzeczywistość. N... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/naukowcom-udalo-sie-bezprzewodowo-przeslac-na-ziemie-energie-z-kosmosu-czy-powstana-orbitalne-elektrownie-fot-sspp-ef1aab5.jpg" width="938" height="346" alt="Naukowcom udało się bezprzewodowo przesłać na Ziemię energię z kosmosu. Czy powstaną orbitalne elektrownie? (fot. SSPP)" title="Naukowcom udało się bezprzewodowo przesłać na Ziemię energię z kosmosu. Czy powstaną orbitalne elektrownie? (fot. SSPP)" /> W ciągu ostatniej dekady od wprowadzenia pierwszego hydraulicznego Atlasa, krajobraz robotyki zmienił się drastycznie. Elektryczny Atlas ma duże i różnorodne towarzystwo w postaci humanoidalnych robotów od Figure, Apptronik, Tesla i 1X i wielu innych. Prawa i obowiązki robotów Wydaje się, że niepostrzeżenie wkroczyliśmy w etap robotyki do niedawna zarezerwowany dla produkcji science-fiction. Czy wraz z jej rozwojem i przyspieszeniem prac nad sztuczną inteligencją, będziemy też musieli zmienić prawo? Stworzyć coś na wzór etyki robotów, zawartej niegdyś przez Isaaca Asimova w tzw. czterech prawach robotów? Tego typu prawa są już opracowywane w Korei oraz w Wielkiej Brytanii. A patrząc na to, co dzieje się w takich firmach jak opisywana Boston Dynamics, również reszta świat powinna się poważnie zastanowić nad regulacjami dotyczącymi robotów. Źródło: Boston Dynamics. Nasz ekspert Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.