Inżynierowie z MIT nauczyli roboty tworzyć obiekty na żądanie. Po zwykłym poleceniu głosowym
Stołek, półka na książki, a nawet domowe dekoracje – robotyczne ramię pracujące w jednym z laboratoriów Massachusetts Institute of Technology potrafi samodzielnie zbudować proste przedmioty. Wystarczy komenda słowna podobna do tych, jakich używamy, komunikując się z np. z Siri. Ten przełomowy system został nazwany „speech-to-reality” i pozwala robotom tworzyć obiekty na żądanie, dzięki AI.
Spis treści: Zrób mi krzesło Algorytm budowy przedmiotu Tworzenie na żądanie Generatywna sztuczna inteligencja oraz robotyka nieustannie przybliżają nas do dnia, w którym będziemy mogli poprosić o dowolny obiekt i mieć go w ciągu kilku minut. Oczywiście drukarki 3D, niekoniecznie powiązane z systemami SI, są powszechnie używane nie tylko w pracowniach inżynieryjnych, ale też w szkołach i mieszkaniach. Pozwalają nawet budować całe domy, a możliwości ich zastosowań wciąż rosną. Mamy też łatwy dostęp do wszelkiego rodzaju opartych na SI programów graficznych generujących obrazy i filmy jedynie na podstawie opisu słownego. Ale to, czego udało się dokonać inżynierom MIT, wykracza poza wszystko, z czym się do tej pory zetknęliśmy. Zbuduj mi krzesło Specjaliści MIT opracowali system „speech-to-reality”, który łączy SI z robotyką i pozwala przekazywać polecenia robotycznemu ramieniu po prostu poprzez ich wypowiedzenie. Ramię potrzebuje zaledwie kilku minut, by stworzyć żądany obiekt. Do tej pory badacze zbudowali w ten sposób stołki, półki, krzesła, niewielki stolik, a nawet dekoracje takie jak statuetka psa. – Łączymy przetwarzanie języka naturalnego, generatywną SI 3D oraz robotyczny montaż. Do tej pory nie udało się zintegrować tych dziedzin, by móc tworzyć fizyczne obiekty na podstawie poleceń głosowych. Jednak należy zaznaczyć, że ten obszar badań szybko się rozwija — powiedział Alexander Htet Kyaw, doktorant MIT oraz stypendysta Morningside Academy for Design (MAD). To właśnie Alexander Htet Kyaw stoi za pomysłem systemu, którego idea przyszła mu do głowy podczas kursu profesora Neila Gershenfelda „Jak zrobić prawie wszystko”. Właśnie w ramach tego kursu Kyaw zbudował pierwszy prototyp systemu „speech-to-reality”. Algorytm budowy przedmiotu Proces tworzenia rozpoczyna się od rozpoznania mowy. System przetwarza polecenie użytkownika z pomocą dużego modelu językowego w typie ChatGPT. Następnie generatywna SI 3D tworzy cyfrową reprezentację obiektu w postaci siatki, a algorytm wokselizacji rozkłada tę siatkę na elementy montażowe. Kolejnym krokiem jest przetwarzanie geometryczne, które modyfikuje wygenerowany przez SI projekt, uwzględniając ograniczenia związane z możliwościami ramienia i fizyką. Na tej podstawie tworzy się algorytm budowy przedmiotu, czyli kolejność montażu i konieczne ruchy robotycznego ramienia. Dlaczego jest to przełom? Ponieważ dzięki „speech-to-reality” odpada konieczność uczenia się modelowania 3D oraz programowania robotów. Z systemów tego typu będą mogły korzystać nawet osoby bez doświadczenia technicznego. Tworzenie na żądanie – Zbudowaliśmy coś w rodzaju interfejsu łączącego ludzi, sztuczną inteligencję i roboty. Interfejs pozwalający realnie współtworzyć otaczający nas świat. To krok do rzeczywistości jak z filmów science fiction, w którym mówisz: chcę krzesło, a ono po kilku minutach materializuje się przed tobą — mówi Kyaw. Do tej pory do budowania „wypowiedzianych przedmiotów” zespół używał modułów magnetycznych. Jednak zamierza poszerzyć wachlarz modułów o znacznie solidniejsze rozwiązania. Zespół opracował również pipeline’y umożliwiające przekształcanie struktur wokselowych w wykonalne sekwencje montażowe dla niewielkich, rozproszonych robotów mobilnych, co może pomóc w skalowaniu tej technologii do struktur dowolnej wielkości. Celem zastosowania modułowych komponentów jest wyeliminowanie odpadów powstających przy produkcji obiektów fizycznych – można je rozmontować i złożyć jako coś innego, np. przekształcić sofę w łóżko, kiedy sofa przestanie być potrzebna. – Dążę do przyszłości, w której istota materii znajdzie się naprawdę pod ludzką kontrolą. Do świata, w którym rzeczywistość można wytworzyć na żądanie – podsumowuje naukowiec. Źródło: techxplore.com Nasza autorka Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Pluszowy robot wielkości kota. Ta niewinna maskotka „zarażała” strachem
Dotyk, który zamiast uspokajać – wywołuje lęk. Takie zjawisko zarejestrowali naukowcy, badając reakcje ludzi przytulających pluszowego robota z „oddechem paniki”. Z pozoru niewinna zabawka okazała się źródłem stresu. Co to oznacza dla przyszłości interakcji człowieka z technologią?
Kiedy ludzie się boją, często chwytają bliską osobę za rękę, przytulają się do niej lub do zwierzęcia. Dotyk zazwyczaj działa kojąco. Ale nie zawsze. Naukowcy postanowili przetestować następującą hipotezę: dotyk może wcale nie obniżać negatywnych doświadczeń emocjonalnych, zwłaszcza gdy dotykana osoba (lub istota) sama jest pobudzona fizjologicznie. W tym celu przygotowano pluszowego robota symulującego przyspieszone oddychanie. Jaki uzyskano efekt? „Oddychające” roboty ujawniają, jak strach rozprzestrzenia się poprzez dotyk Oddychanie jest ściśle powiązane z emocjami: spokojny oddech sugeruje relaks, podczas gdy szybki oddech może sygnalizować strach lub panikę. Naukowcy chcieli sprawdzić, czy ludzie mogą wyczuć te zmiany w oddychaniu poprzez kontakt fizyczny – i czy wpływa to na reakcję ich ciała na strach. Nowe badania przeprowadzone przez zespół psychologów z Uniwersytetu Amsterdamskiego i Uniwersytetu Kolumbii Brytyjskiej opublikowane na łamach „Emotion” rzucają nowe światło na to, jak emocje rozprzestrzeniają się poprzez dotyk. W badaniu wzięło udział ponad stu studentów i studentek (73% stanowiły kobiety). Wykorzystano pluszowego, futrzanego robota, który był mniej więcej wielkości małego kota domowego. Robot posiadał ukrytą, zmotoryzowaną, plastikową klatkę piersiową, która mogła kurczyć się i rozszerzać, imitując ludzki oddech. Uczestnicy oglądali serię klipów wideo (w tym scenę wywołującą strach z filmu „Lśnienie – The Shining”), trzymając robota w ramionach i przytulając go do klatki piersiowej. Pluszak oddychał coraz szybciej w momentach oglądania fragmentu filmu wywołującego strach. Strach jest zaraźliwy. Dosłownie Szybko oddychający pluszak trzymany przez studentów miał bezpośredni i znaczący wpływ na uczestników badania. Czym się to objawiało? Wzrostem tętna – uczestnicy trzymający robota, który zaczął przyspieszać oddychanie (symulując hiperwentylację) w trakcie klipu, doświadczyli wyraźnego wzrostu własnego tętna w porównaniu do tych, którzy trzymali robota oddychającego stabilnie lub nieoddychającego wcale; wzrostem lęku – przyspieszone tętno jest fizjologiczną oznaką nasilonego strachu i pobudzenia; percepcją strachu – badani ocenili, że szybko oddychający robot wydaje się „przestraszony”. Postrzegali ruchy robota jako „przekazujące” strach; gorszym nastrojem – chociaż subiektywne poczucie strachu szybko mijało, to uczestnicy badania zgłaszali później (po 5 minutach) niższy poziom pozytywnego nastroju. – Jeśli osoba, którą trzymasz, jest przestraszona, jej ciało może wysyłać sygnały, które nasilają twój własny strach. Nasze badania pokazują, że jednym z tych sygnałów jest oddech – mówi główny autor badania, dr Zachary Witkower z Uniwersytetu Amsterdamskiego. Terapeutyczne wykorzystanie robotów to przyszłość? Badanie ma szerokie implikacje. W kontekście interakcji człowiek-robot sugeruje, że maszyny symulujące oddychanie mogą być wykorzystywane do wpływania na emocje użytkowników. Podobnie jest w przypadku kontrolerów gier wideo wykorzystujących wibracje do nasilenia emocji. W kontekście terapeutycznym uspokajające roboty lub urządzenia noszone na ciele mogą pomóc ludziom regulować stres lub lęk poprzez sterowanie ich reakcjami fizjologicznymi. Ale ponoć nic nie zastąpi zabawy z żywym psem. Z drugiej strony badania są też przestrogą. Trzymanie się kogoś (lub czegoś), kto wpada w panikę, może również wywołać panikę. – Ludzie często trzymają się blisko innych, gdy się boją, ale jeśli druga osoba również się boi i hiperwentyluje, ten dotyk może przynieść odwrotny skutek, wzmacniając własną reakcję fizjologiczną – podsumowuje dr Witkower. Źródło: Emotion Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
Nowy wynalazek podbija sieć. Dzięki niemu góry stają się dostępne dla każdego
Dla wielu osób górskie szlaki pozostają nieosiągalne ze względu na wymagające podejścia i fizyczne ograniczenia. Teraz jednak innowacja z Chin może to zmienić. Robotyczne egzoszkielety pozwalają pokonywać strome wzniesienia z lekkością, jakiej dotąd nie dawały żadne tradycyjne rozwiązania.
Wspinaczka górska od zawsze była synonimem wysiłku, determinacji i fizycznego wyzwania. Strome podejścia, nierówny teren i rozrzedzone powietrze sprawiają, że nawet doświadczeni turyści muszą mierzyć się z granicami własnej wytrzymałości. Teraz jednak technologia wkracza tam, gdzie dotąd liczyła się jedynie siła ludzkich mięśni. W Chinach działają już robotyczne egzoszkielety, które wspierają wspinaczy w pokonywaniu górskich szlaków, odciążając ich ciało i umożliwiając zdobywanie szczytów. Sztuczna inteligencja wspiera wspinaczy Jak podawała agencja prasowa Xinhua, już 29 stycznia (czyli w pierwszy dzień chińskiego Nowego Roku) na słynnej górze Tai (Taishan) w prowincji Shandong zadebiutowało dziesięć egzoszkieletów zasilanych sztuczną inteligencją. W ramach tygodniowego programu pilotażowego ponad 200 turystów miało okazję przetestować urządzenie, płacąc od 60 do 80 juanów (czyli około 8–11 dolarów) za jedno użycie. Projekt na tyle przypadł im do gustu, że wszedł do użytku w różnych miejscach turystycznych w Chinach. Przyrząd to owoc współpracy Taishan Cultural Tourism Group oraz firmy Kenqing Technology z siedzibą w Shenzhen. Lekki egzoszkielet, ważący zaledwie 1,8 kilograma, mocowany jest w okolicy talii i ud użytkownika. Dzięki zastosowaniu zaawansowanych algorytmów sztucznej inteligencji, potrafi rozpoznawać rytm i kierunek ruchu, a następnie dostosowywać poziom wsparcia, by odciążać nogi i wspomagać wspinaczkę. Jak tłumaczą przedstawiciele Kenqing Technology, urządzenie „zapewnia zsynchronizowaną pomoc”, reagując na każdy krok użytkownika w czasie rzeczywistym. Wiadomo, że egzoszkielet zasilany jest dwiema bateriami, które wystarczają na około pięć godzin pracy, czyli niemal tyle, ile zajmuje przeciętnemu turyście wejście na szczyt góry Tai. – Dzięki temu więcej osób będzie mogło wybrać się na pieszą wędrówkę i podziwiać krajobraz bez nadmiernego wysiłku – tłumaczył Wang Houzhe, zastępca sekretarza Komitetu Partii Grupy Turystyki Kulturalnej Taishan, cytowany przez chińskie media państwowe. Technologia z Chin zachwyciła internautów W ostatnich dniach temat robotycznych egzoszkieletów zdobył ogromną popularność w mediach społecznościowych – głównie za sprawą filmów opublikowanych przez amerykańskiego podróżnika Christiana Grossi'ego. Na nagraniach z Parku Narodowego Zhangjiajie pokazał on, jak przygotowuje się do korzystania z tzw. robotycznych nóg, a także wyjaśnił zasady ich działania, sposób użytkowania oraz koszty. Zdradził, że urządzenia te można wynająć na miejscu za około 22 dolary, natomiast zakup własnego egzemplarza to wydatek rzędu 950 dolarów. „Te robotyczne nogi są niesamowite – można regulować poziom mocy, a czasami w ogóle nie czuje się, że się idzie” – pisał na Instagramie. Publikacje podróżnika szybko stały się viralem i wywołały falę komentarzy z całego świata. Internauci zwracali uwagę na przystępność cenową chińskich technologii oraz ich potencjał w codziennym życiu. Czytamy: „Jedną z rzeczy, które lubię w Chinach, jest to, że technologia jest tam tańsza i łatwiejsza do przetestowania niż na Zachodzie”, „Zdecydowanie chciałbym kupić to dla mojej mamy, która ma problemy z chodzeniem” czy „Niedawno podróżowałem po Chinach i niektórzy uczestnicy naszej wycieczki z nich korzystali. Są naprawdę niezwykłe”. Nie zabrakło też głosów podkreślających przewagę Chin w rozwoju nowoczesnych rozwiązań: „Wkrótce Stany Zjednoczone będą musiały przyznać, że to Chiny są dziś najbardziej zaawansowanym technologicznie krajem”. Egzoszkielety jako pomoc dla seniorów Jak wyjaśnił Wang Houzhe, zastępca prezesa Taishan Cultural Tourism Group, pomysł wprowadzenia egzoszkieletów zrodził się z potrzeby umożliwienia osobom starszym pełnego doświadczenia wędrówki po górze Tai. Wielu seniorów marzyło o tym, by zobaczyć szczyt, lecz ograniczenia fizyczne często zmuszały ich do korzystania z kolejki linowej.– Niektórzy starsi turyści chcieli podziwiać widoki po drodze, ale siedzenie w kolejce ograniczało im widoczność. Dzięki tym urządzeniom mogą naprawdę poczuć radość wspinaczki – podkreślił. Innowacja szybko stała się punktem wyjścia do szerszej dyskusji o możliwościach wykorzystania egzoszkieletów w sektorze opieki nad seniorami. Starzenie się społeczeństwa jest jednym z największych wyzwań współczesnych Chin – pod koniec 2024 roku osoby powyżej 60. roku życia stanowiły już 22% populacji, czyli około 310 milionów ludzi, a według prognoz do 2035 roku liczba ta wzrośnie do ponad 400 milionów, co odpowiada niemal jednej trzeciej mieszkańców kraju. W odpowiedzi na te zmiany demograficzne firma Kenqing Technology rozpoczęła produkcję lżejszego modelu egzoszkieletu zaprojektowanego specjalnie dla seniorów. Urządzenie ma wykorzystywać zaawansowane czujniki i systemy sterowania ruchem, które będą wspierać użytkowników podczas chodzenia, biegania i wchodzenia po schodach. Jak zapowiedział dyrektor generalny firmy, Yu Yunbo, rozwiązanie ma znaleźć zastosowanie nie tylko w turystyce, ale także w rehabilitacji i codziennej opiece nad osobami starszymi, które zmagają się z ograniczoną mobilnością. Źródła: CNN, Xinhua, Instagram Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Ptaki-drony są prawdziwe? Nowe roboty wykorzystują niezwykłą mechanikę lotu
Znacie teorię spiskową o ptakach, według której te miałyby w ogóle nie istnieć i być śledzącymi ludzi dronami? Według niej pandemia COVID-19 rozpoczęła się po to, by… utrzymać ludzi w domach i wymienić w maszynach baterie. Chociaż pomysł ten budzi co najwyżej uśmiech i jest wesołą ciekawostką, to obecnie może mieć więcej wspólnego z rzeczywistością niż kiedykolwiek wcześniej.
Nowy robot stworzony przez chińskich naukowców może samodzielnie startować i latać dokładnie tak jak ptak. To duża zmiana w stosunku do poprzednich projektów, które imitowały styl poruszania się owadów i posiadały wiele ograniczeń. Czy nadciągają ptaki-drony? Roboty inspirowane biologią Większość wcześniej projektowanych robotów latających było inspirowane specyficzną kinematyką skrzydeł owadów czy kolibrów – umożliwiającą przede wszystkim zawisanie w powietrzu. W 2021 chińscy naukowcy opracowali projekt RoboFalcon, który wyposażony był w skrzydła podobne do nietoperzych. Świetnie radził sobie w pełnej prędkości, osiągając dużo większą niż maszyny „owadzie”, ale nie potrafił sam startować czy latać powoli. To musiało się zmienić. RoboFalcon 2.0 Na początku września badacze opublikowali w magazynie „Science Advances” opis nowego robota, którego ochrzcili mianem RoboFalcon 2.0. Był on ulepszeniem konstrukcji sprzed paru lat: zmodyfikowane mechanizmy łączyły trzepotanie skrzydłami, ruch wahadłowy i płynne składanie skrzydeł tak, by jeszcze lepiej naśladować sposób lotu ptaków. Zaawansowane skrzydła pozwalają robotowi nie tylko do złudzenia przypominać zwierzęta, ale przede wszystkim startować bez pomocy człowieka i utrzymywać się w powietrzu przy niższych prędkościach. Latające maszyny opanują świat? Naukowcy przeprowadzili na robotach testy w tunelach aerodynamicznych, komputerowe symulacje i eksperymenty w rzeczywistych warunkach lotu, by oszacować skalę swojego sukcesu. Okazało się, że zmniejszenie masy maszyny oraz zwiększenie skosu skrzydeł drastycznie zwiększyło siłę nośną i moment pędu. To naprawdę działa. Chociaż jest to krok (lub od razu kilka kroków) w inżynierii robotów latających opartych na biologii – między innymi dzięki pokonaniu bariery samodzielnego startu – badacze są zdania, że w przyszłości można jeszcze bardziej udoskonalić te maszyny. Przede wszystkim zależy im na wsparciu tylnego steru wymaganego do osiągania wyższych prędkości czy wprowadzeniu mechanizmu umożliwiającego zawis w powietrzu, który dla RoboFalcona 2.0 jest niemal niemożliwy. Jeszcze. Źródło: Science Advances Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Autonomiczny robot lepszy od chirurga? Maszyna samodzielnie wykonała operację
Naukowcy z Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa zbudowali robota, który nie tylko bezbłędnie operuje woreczek żółciowy, ale także reaguje na głosowe komendy zespołu – jak prawdziwy lekarz. To ogromny krok w kierunku autonomicznych robotów chirurgicznych.
Spis treści Chirurgiczny robot SRT-H rozumie komendy i przebieg operacji Nowy robot dorównuje precyzją doświadczonemu chirurgowi Choć roboty w medycynie stosowane sa od dawna (np. robot Da Vinci), to póki co muszą być sterowane przez ludzkiego chirurga. Naukowcy z Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa w Baltimore (USA) dokonali przełomu: ich robot przeprowadził samodzielnie kluczową fazę operacji usunięcia pęcherzyka żółciowego na realistycznym modelu pacjenta. Urządzenie nie tylko wykonało zadanie bez ingerencji człowieka, ale także reagowało na głosowe komendy zespołu chirurgicznego – podobnie jak początkujący chirurg współpracujący z doświadczonym. Chirurgiczny robot SRT-H rozumie komendy i przebieg operacji Robot o nazwie Surgical Robot Transformer-Hierarchy (SRT-H) wykazał się wysoką precyzją i elastycznością działania, porównywalną z doświadczonym ludzkim chirurgiem. Operacja przebiegła bez zakłóceń, nawet w obliczu nieprzewidzianych sytuacji typowych dla rzeczywistej sali operacyjnej. To ogromny krok naprzód w kierunku tworzenia autonomicznych systemów chirurgicznych zdolnych do pracy w prawdziwym, a więc czasem nieprzewidywalnym, środowisku medycznym. Według Axela Kriegera, kierownika projektu, SRT-H różni się od wcześniejszych robotów tym, że rozumie cały przebieg operacji, a nie tylko wykonuje konkretne czynności według wcześniej ustalonego planu. Poprzedni model robota skonstruowany przez ten sam zespół z USA – STAR – w 2022 roku przeprowadził pierwszą autonomiczną operację na żywym zwierzęciu (świni), ale pracował w silnie kontrolowanym środowisku z oznakowaną tkanką i określonym scenariuszem. Krieger porównuje tamto podejście do nauki jazdy po wyznaczonej trasie, podczas gdy nowy system uczy się poruszać po każdej drodze i reagować na warunki w czasie rzeczywistym. SRT-H wykorzystuje metody sztucznej inteligencji, w tym model językowy podobny do stosowanych np. w ChatGPT, co pozwala mu na interakcję głosową z ludźmi. Może odbierać polecenia („chwyć dno pęcherzyka żółciowego”) oraz reagować na poprawki („przesuń lewą rękę w lewo”), a także uczyć się na ich podstawie. Nowy robot dorównuje precyzją doświadczonemu chirurgowi Robot nauczył się przeprowadzać operację na podstawie filmów z zabiegów przeprowadzanych na martwych świniach. Wizualne dane wzmocniono językowymi opisami. Po obejrzeniu nagrań SRT-H był w stanie samodzielnie i bezbłędnie wykonać cały zabieg. Choć operacja trwała dłużej niż w przeprowadzona przez chirurga, precyzja i skuteczność robota były porównywalne z ludzkimi. Wcześniejsze wersje robota wykonywały proste zadania chirurgiczne, takie jak manipulacja igłą czy przenoszenie tkanek. Operacja usunięcia pęcherzyka żółciowego to znacznie bardziej złożona procedura, składająca się z 17 etapów – od identyfikacji przewodów żółciowych, żył i tętnic, przez precyzyjne zakładanie zacisków chirurgicznych, po cięcie i szycie. SRT-H wykazał się elastycznością, radząc sobie między innymi ze zmienną anatomią tkanek i innymi niespodziewanymi zmianami, takimi jak modyfikacja pozycji początkowej robota czy dodanie substancji imitującej krew. W sumie, przy ośmiu zabiegach ex vivo (na tkankach poza żywym organizmem), robot osiągnął stuprocentową skuteczność. Wszystko to pokazuje, że autonomiczne operacje są nie tylko możliwe, ale mogą być skuteczne. Kolejnym krokiem dla zespołu badawczego jest rozszerzenie zastosowania systemu na inne rodzaje operacji oraz doprowadzenie do pełnej autonomii w całej procedurze operacji. Źródło: Science Robotics Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Polski robot skradł dziecięce serca. ReXio nie przypomina maszyny – to ich przyjaciel
ReXio to czteronożny robot, który zamiast służyć wojsku, trafił do sal terapeutycznych – i tam podbija serca dzieci. Jego ruchy przypominają zachowania zwierząt, a terapeuci dostrzegają w nim ogromny potencjał wspierania rozwoju najmłodszych.
Spis treści: Od laboratorium do sali terapii Terapia z uśmiechem i… tuptaniem Projekt naukowy, nie komercyjny produkt Rewolucja robotyczna jest nieuchronna. W świecie nowoczesnych technologii roboty coraz częściej pełnią funkcje nie tylko przemysłowe czy militarne, lecz także społeczne i terapeutyczne. Dobrym przykładem tej zmiany jest ReXio, czteronożny robot opracowany przez studentów i pracowników Politechniki Śląskiej. Zamiast przemierzać poligony, trafił… na sale terapeutyczne. Od laboratorium do sali terapii ReXio początkowo nie był planowany jako robot terapeutyczny dla dzieci. Jak tłumaczy mgr inż. Łukasz Gałeczka z Wydziału Mechanicznego Technologicznego Politechniki Śląskiej, projekt wystartował jako eksperyment badawczy. Robot miał skanować pomieszczenia i wspierać zadania operacyjne w zastosowaniach wojskowych. Pomysł jego nowego zastosowania zrodził się podczas prezentacji możliwości ruchowych robota. Terapeuci szybko dostrzegli w nim ogromny potencjał. Sposób poruszania się i zachowania Rexia przypominały dzieciom zwierzę, co pobudzało ich ciekawość i zachęcało do interakcji. Mózgi małych dzieci rejestrują wspomnienia. Praca z robotem może im naturalnie pomóc z zdrowym rozwoju. – Choć początkowo panował sceptycyzm, pierwsze sesje pokazały, że ReXio przyciąga uwagę najmłodszych nie jako narzędzie technologiczne, lecz jako „przyjaciel” – mówi nam Łukasz Gałeczka. Sercem ReXio jest platforma Unitree Go1 Edu – lekka, zwinna, z wyraźnie „zwierzęcym” chodem. Dzięki dziesięciu kamerom i zestawowi czujników ciśnienia w łapach, robot nie tylko widzi w pełnym zakresie 360°, ale także czuje, jak porusza się po podłożu. Trzy wbudowane jednostki obliczeniowe pozwalają na jednoczesną analizę obrazu, sterowanie ruchem i interakcję z użytkownikiem. Terapia z uśmiechem i… tuptaniem Podczas sesji terapeutycznych ReXio wykorzystuje swoje możliwości do budowania relacji z dzieckiem. Potrafi „zadzierać głowę”, spokojnie oczekiwać czy energicznie biec, motywując dzieci do ruchu i ćwiczeń. Szczególnie pomocny okazuje się w pracy z dziećmi z niepełnosprawnością ruchową oraz zaburzeniami rozwojowymi. – Dzieci szybko orientują się, z czym mają do czynienia, i przechodzą do eksploracji zachowań robota-psa. Większość reaguje z entuzjazmem – skaczą z radości, gdy ReXio się im „przypatruje”, choć czasem łączą to z lekkim wstydem – opisuje Łukasz Gałeczka. Inżynierowie musieli zmierzyć się z wyzwaniami, takimi jak przetwarzanie ogromnych strumieni danych z kamer i integracja informacji z czujników z systemem ruchu robota. Efekt? ReXio potrafi dynamicznie reagować na ruchy dziecka i dostosowywać swoje zachowanie do sytuacji. Co więcej, zespół planuje wdrożenie kolejnych funkcji – np. rozpoznawanie emocji na twarzy dziecka i przekazywanie tych danych terapeucie, a także dodanie „uszu” reagujących na dotyk. View Ediplayer on the source website Projekt naukowy, nie komercyjny produkt ReXio powstał w ramach Studenckiego Koła Naukowego Zastosowań Metod Sztucznej Inteligencji. Jak podkreśla mgr inż. Łukasz Gałeczka, celem nie jest szybka komercjalizacja, lecz tworzenie rozwiązań opartych na badaniach i realnych potrzebach. – Poszukujemy partnerów i sponsorów z sektora medycznego, którzy pomogą nam rozwijać roboterapię i wdrażać ją w kolejnych placówkach. Chcemy pozostać wierni naszemu naukowemu charakterowi – opowiada w rozmowie z National Geographic Polska. Efekty testów w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Dąbrowie Górniczej są obiecujące. Dzieci chętniej podejmują interakcje, a ich poziom lęku systematycznie maleje. Sam projekt okazał się nie tylko sukcesem technologicznym, ale też emocjonalnym – zarówno dla małych pacjentów, jak i młodych konstruktorów, którzy dzięki niemu zyskali nie tylko doświadczenie, ale i nową wrażliwość. Źródło: National Geographic Polska Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska” i National-Geographic.pl. Dziennikarz podróżniczy i popularnonaukowy z 20-letnim stażem. Wcześniej odpowiedzialny m.in. za magazyny „Focus”, „Focus Historia” i „Sekrety Nauki”. Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów podróżniczych. Inicjator projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Miłośnik tenisa, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Chiny zorganizowały pierwszy turniej robotów kickbokserów. Czas się bać?
Czegoś takiego świat jeszcze nie widział. W chińskim Hangzhou humanoidalne roboty zderzyły się w ringu w pierwszym w historii turnieju kickboxingu. Ciosy, kopnięcia, nokaut – wszystko jak u ludzi, ale wykonane przez maszyny.
Spis treści: Pierwszy taki turniej Przyszłość walk robotów Chiny nieustannie dążą do pozycji światowego lidera w nowoczesnych technologiach. Po sukcesie globalnych marek i aplikacji coraz większy nacisk kładą na rozwój sztucznej inteligencji i robotyki. W kwietniu humanoidalne roboty po raz pierwszy wzięły udział w półmaratonie w Pekinie, a kilka tygodni później w Hangzhou odbył się pierwszy na świecie turniej robotycznego kickboxingu. Pierwszy taki turniej Wydarzenie zorganizowane przez China Media Group w ramach „World Robot Competition – Mecha Fighting Series” zgromadziło cztery roboty G1 firmy Unitree Robotics. Te dwunożne maszyny o wysokości 132 cm i wadze 35 kg zaprojektowano z myślą o kontaktowej walce sportowej. Walki toczyły się na ringu, z zachowaniem zasad punktacji podobnych do ludzkiego kickboxingu. Choć wyglądały na autonomiczne, roboty były sterowane w modelu „human-in-the-loop”. W praktyce to człowiek wydawał komendy, a sztuczna inteligencja analizowała sytuację i planowała ruchy. Systemy wizyjne robotów umożliwiały im także śledzenie przeciwnika i dopasowywanie reakcji do aktualnej sytuacji na ringu. Mimo to ich ruchy były wyraźnie wolniejsze niż ludzkie. Na obecnym etapie rozwoju AI roboty nie mogą jeszcze konkurować z zawodowymi fighterami. Walczące humanoidy wyglądały jak żywcem wyjęte z filmu science fiction. W jednej z walk doszło nawet do widowiskowego nokautu. Wydarzenie było transmitowane na żywo w chińskiej telewizji. Władze zapowiedziały już kolejne zawody z udziałem robotów o jeszcze bardziej rozwiniętych umiejętnościach. W Shenzen mają zmierzyć się maszyny o pełnowymiarowej, ludzkiej posturze. Przyszłość walk robotów Wygląda na to, że sportowa rywalizacja może stać się nowym poligonem doświadczalnym dla badań nad sztuczną inteligencją. Walki robotów to nie tylko rozrywka, ale też testy biomechaniki, systemów stabilizacji, podejmowania decyzji w czasie rzeczywistym i współpracy człowieka z maszyną. Potencjalne zastosowania obejmują nie tylko roboty bojowe, ale też np. roboty rehabilitacyjne, które muszą dostosowywać ruchy do dynamicznie zmieniających się warunków. Jak na razie walki robotów wzbudzają jednak skrajne emocje. Część widzów była zachwycona technologicznym pokazem. Pojawiły się też głosy krytyczne. Część komentatorów obawia się, że takie wykorzystanie sztucznej inteligencji może prowadzić do nieetycznych eksperymentów z automatyzacją przemocy. Źródło: CGTN Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Maszyny parowe wracają: te roboty są napędzane gotującą się wodą
Naukowcy z Uniwersytetu w Coimbrze postanowili ożywić dawno porzuconą technologię silników parowych. Stworzyli innowacyjne roboty napędzane parą wodną. Nowe siłowniki, działające dzięki wrzeniu wody, są proste, bezpieczne, wydajne.
Spis treści Maszyny parowe – bohaterki rewolucji przemysłowej Nowe innowacyjne roboty na parę Świat maszyn parowych definitywnie skończył się już niemal sto lat temu. Mechanika oparta na przemianie ciepła parującej wody w ruch przegrała z nowszymi, bardziej wydajnymi technologiami. Ale przecież wciąż działa. Zapomniane maszyny parowe powracają w zupełnie nowej odsłonie. Inżynierowie z Portugalii użyli pary do napędzania nowatorskich, małych robotów. Efekty okazały się przynajmniej obiecujące. Maszyny parowe – bohaterki rewolucji przemysłowej W silnikach parowych wykorzystywano zjawisko przemiany fazowej. To proces zmiany stanu skupienia, np. poprzez parowanie, skraplanie, krystalizację lub krzepnięcie oraz topnienie, sublimację i resublimację. W maszynie parowej energia cieplna gorącej pary wodnej zamieniana była na energię kinetyczną, poruszającą np. lokomotywę, pompę czy statek. Maszyny parowe odegrały kluczową rolę w rewolucji przemysłowej, zapoczątkowanej w XVIII wieku w Wielkiej Brytanii. Były szeroko stosowane w przemyśle, transporcie oraz górnictwie. Szczyt popularności osiągnęły w XIX wieku, rewolucjonizując gospodarki wielu krajów. Wraz z początkiem XX wieku zaczęły tracić na znaczeniu. Powodem było wynalezienie wydajniejszych, mniejszych i tańszych silników spalinowych i elektrycznych. Epoka maszyn parowych zakończyła się definitywnie w połowie XX wieku. Dziś są już tylko eksponatami muzealnymi lub ciekawostką. Jednak inżynierowie z Portugalii prawdopodobnie dadzą im drugie życie, choć w nowej odsłonie. W artykule opublikowanym na łamach Nature Communications prezentują innowacyjne małe roboty, napędzane energią pary wodnej. Nowe innowacyjne roboty na parę Zespół badaczy z Uniwersytetu w Coimbrze w centralnej Portugalii opracował nowatorski rodzaj miękkich siłowników do robotów, wykorzystujących przemianę fazową wody – od cieczy do pary – do generowania ruchu. W przeciwieństwie do tradycyjnych siłowników, które często wymagają dużych zewnętrznych układów pneumatycznych, wysokiego napięcia lub egzotycznych materiałów, nowe rozwiązanie bazuje po prostu na wrzącej wodzie. Dzięki zastosowaniu spiralnej grzałki i wody system jest prosty, tani, bezpieczny i łatwy w skalowaniu. View oEmbed on the source website Robociki portugalskich inżynierów działają pod niskim napięciem (już od 24 V), generują siły przekraczające 50 N i osiągają tempo zwiększania ciśnienia nawet do 100 kPa/s. Wyjątkowość projektu polega też na modułowej budowie: grzałka, komora robocza i miękka obudowa są oddzielne, co pozwala na tworzenie różnych maszyn, wykonujących różne ruchy (liniowe, zginające itp.). Moduły wykonano z ogólnodostępnych materiałów, na drukarce 3D. Zbudowano kilka typów robocików na parę: biomimetyczną dłoń, miękki chwytak oraz czworonożnego „Bixo”, który porusza się po drzewach. Czy to nowa gałąź rozwoju robotyki? Czas pokaże. Źródło: Nature Communications Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
To się dzieje. Humanoidalne roboty pobiegły w półmaratonie z ludźmi
Humanoidalne roboty wybiegły z laboratoriów na trasę półmaratonu. Pekin był świadkiem ich debiutanckiego, historycznego wyścigu. W pierwszym na świecie półmaratonie robotów liczyła się nie tylko szybkość, ale też kto mniej razy się przewróci.
Spis treści: Pierwszy taki półmaraton na świecie Jak szybko biegają roboty? Humanoidalne roboty powoli przestają być wyłącznie ciekawostkami technicznymi. Coraz częściej zaprasza się je nie tylko na wystawy, ale też angażuje w ludzką codzienność. Przełomem w tej dziedzinie było aktywowanie Sophii – humanoidalnego robota o twarzy wzorowanej na Audrey Hepburn. Sophia w pewnym sensie ma status celebrytki. Gościła w talk-show Jimmy’ego Fallona, przemawiała podczas kongresu Impact ’18 w Krakowie, a nawet (jako pierwszy robot w historii) otrzymała obywatelstwo w Arabii Saudyjskiej. Pierwszy taki półmaraton na świecie Oczywiście Sophia nie jest jedynym humanoidalnym robotem. Po prostu nie każdy ma „twarz”. To nie przeszkadza im jednak w braniu udziału w zawodach sportowych. Kilka dni temu 21 zrobotyzowanych biegaczy wzięło udział w półmaratonie w Pekinie. To pierwszy raz w historii, kiedy humanoidy stanęły do konkurencji z ludźmi. Wyścig odsłonił ich słabości. Kolejne wzmianki o humanoidalnych robotach i wszechobecnej sztucznej inteligencji niepokoją wiele osób sceptycznie nastawionych do skoku technologicznego ostatnich kilku lat. Faktem jest, że AI i roboty są coraz mądrzejsze. Nadal daleko im jednak do ludzi. Również pod względem „kondycji”. Aby zakwalifikować się do półmaratonu, roboty musiały mieć humanoidalny wygląd i poruszać się na dwóch nogach. Konstrukcje na kołach były zabronione. Dla bezpieczeństwa zrobotyzowani biegacze ścigali się na wydzielonym pasie. W trakcie biegu inżynierzy mogli wymieniać baterie lub nawet całe roboty. Każda taka zmiana wiązała się z jednak 10-minutową karą czasową. ​ Mimo zaawansowanej technologii tylko sześć robotów ukończyło bieg w wyznaczonym limicie czasu wynoszącym 3 godziny i 30 minut. Większość przewracała się, przegrzewała lub wymagała naprawy. Jak szybko biegają roboty? Najszybszym robotem okazał się Tiangong Ultra stworzony przez pracowników Beijing Humanoid Robot Innovation Center. Pokonanie trasy półmaratonu zajęło mu 2 godziny, 40 minut i 42 sekundy. Nie obyło się jednak bez komplikacji. Podczas biegu Tiangong Ultra trzykrotnie wymagał wymiany baterii, a raz upadł. To i tak znaczna poprawa w porównaniu do jego wcześniejszego wyniku. W styczniu potrzebował aż ośmiu godzin. Jego sukces przypisuje się ulepszeniom w postawie, długości kroku oraz optymalizacji algorytmów sterujących. Pierwszy taki półmaraton w historii przyciągnął uwagę mediów z całego świata. Eksperci podkreślają jednak, że był to raczej pokaz wytrzymałości sprzętu niż demonstracja zaawansowanej sztucznej inteligencji. Półmaraton w Pekinie miał konkretny cel. To element strategii Chin mającej na celu rozwój robotyki i AI. W planach jest wdrożenie ponad 10 000 robotów, w tym 1 000 humanoidalnych, w różnych sektorach przemysłu do 2030 roku. ​Jak na razie roboty nie dorównują nam pod względem szybkości i niezawodności. Ich udział zawodach sportowych świadczy jednak o dynamicznym rozwoju technologii. Czy zbliżamy się do momentu, gdy humanoidalne maszyny staną się integralną częścią naszego życia? Pokażą to najbliższe dekady. Źródło: China Daily Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
To wyjątkowe miejsce na mapie Polski. Spotkasz tu prawdziwego Bumblebee
Fabryka Robotów w Mosznej została okrzyknięta jednym z „Cudów Polski 2024”. I trudno się temu dziwić – to jedyne miejsce w kraju, gdzie Bumblebee stoi obok Predatora i Wall-E.
W tym artykule: Cuda z metalu Fabryka Robotów Moszna – informacje praktyczne Jeden z cudów Polski 2024 Stoję przy potężnym robocie i przecieram oczy ze zdumienia. To najprawdziwszy Bumblebee, bohater szóstej części kultowej serii Transformers. W filmie z 2018 r. B-127, uciekając z Cybertronu, trafia do Kalifornii. Ja spotykam się z nim na… Opolszczyźnie. Jest dokładnie taki jak w filmie. Porusza żółtym korpusem i ramionami, świecą się jego niebieskie oczy. Za chwilę ruszy do walki. – Ten filmowy wykonany był z chevroleta camaro, a ten tutaj z części kilkunastu samochodów, w tym również z rodzimego malucha, czyli fiata 126p – tłumaczy mi gospodarz Sebastian Kucharski. Bumblebee z Mosznej mierzy 3 m wysokości i waży 630 kg. Czuję się przy nim jak mikrus. Wykonanie go zajęło 760 godz. Cuda z metalu Jestem w Fabryce Robotów, w świecie niezwykłych postaci wykonanych z metalu. Większość z nich znam z wielkiego ekranu, są jednak i takie, których nie widzieliśmy nigdzie indziej. Pozdrawiają mnie: masywny Predator, wesołe Minionki, przerażający Obcy i przyjazny Wall-E. Podziwiam pieczołowicie odtworzone myśliwce Imperium i machinę kroczącą z Gwiezdnych wojen. Przyglądam się kolejnym lśniącym postaciom z metalu i nie mogę uwierzyć, że za wszystkim kryje się tylko jedna osoba. Wspomniany już Sebastian Kucharski. To on w 2012 r. stworzył pierwszą rzeźbę robota, a potem całą niezwykłą kolekcję. Dziś Fabryka Robotów jest już obowiązkowym punktem wizyt miłośników filmów science fiction, konstruktorów i marzycieli. – Tak naprawdę wszystko zaczęło się dawno temu od miecza, który wykonałem z prostownika – tłumaczy artysta. – Potem, po wielu latach, chciałem zrobić coś dla dzieci. Dalej poszło już z górki. Powstawały następne figury, kolekcja rosła i wzbogacała się o kolejnych bohaterów. Zatrzymujemy się przy stoliku w stylu Alien ze szklanym blatem i nogą, którą jest… przerażająca figura Obcego. Pan Sebastian swoje konstrukcje tworzy ze zużytych części i podzespołów samochodowych. Jego dzieła to tzw. scrap sculptures, czyli rzeźby ze złomu. – Minionki wykonałem z przeciętej gaśnicy – opowiada. – Wall-E z czołgu zabawki, a muchę – z telefonu komórkowego. Ta ostatnia to najmniejszy robot, jaki powstał w Fabryce Robotów. Nazywa się Samsungbot – SGH-U700 i mierzy 7 cm. Mimo mikrorozmiarów potrafi się przemieszczać i wydawać dźwięki. – Największy robot ma 3,9 m wysokości – mówi z dumą artysta. – Drugi to liczący 3,5 m Optimus. Do ich produkcji potrzebna była prawie tona surowca. Ukończenie tych największych to długa praca. Cały proces zajmuje zwykle od 500 do 800 godz. Zaczyna się od rozbiórki złomu i odrdzewiania, przez szlifowanie, cięcie, formowanie, spawanie i wreszcie malowanie. Aż trudno uwierzyć, że artysta wykorzystuje jedynie standardowe narzędzia: młotki, piły, szlifierki i spawarki. Przede mną wyrasta Robot Trzmiel. Ma srebrno-żółte cielsko, a jego oczy świecą niebieskim światłem. Metalowy kolos ma 2,75 m wysokości i waży prawie pół tony. Jego budowa trwała 10 miesięcy. – To mój ulubiony robot – mówi pan Stanisław. Mnie też on się najbardziej podoba, być może dlatego, że dobrze patrzy mu z oczu. Wpatruję się w jego wnętrzności – dziesiątki śrub, przewodów, katalizatorów, rur wydechowych, tłoków, wałów, resorów i przekładni – i zachwycam się pomysłowością i precyzją wykonania. Nie mam wątpliwości, że za tymi wszystkimi dziełami kryje się coś bezcennego – prawdziwa, nieskrępowana pasja. – No i miłość do filmów – dodaje twórca. – Niektóre z nich oglądałem setki razy i potem do budowy nie potrzebowałem nawet sporządzać planów. Tworzyłem je z pamięci, dodając coś od siebie. Już na zewnątrz wciągam głęboko powietrze. Niełatwo jest wrócić ze świata bajek do tego naszego. Nawet jeśli tuż obok wznosi się wspaniała bryła zamku w Mosznej. Fabryka Robotów Moszna – informacje praktyczne Dojazd Muzeum mieści się przy ul. Zamkowej 2 we wsi Moszna na Opolszczyźnie. Najwygodniej jest dojechać z Opola drogą nr 414. Zajmie to ok. 30 min. Nocleg i jedzenie Najlepiej zatrzymać się w jednej z 49 komnat pobliskiego zamku Moszna. Nocleg dla 2 os.: od ok. 480 zł (ze śniadaniem). Zamkowa restauracja serwuje regionalne specjały: np.: żur śląski (28 zł) czy opolską roladę z udźca wołowego (59 zł). Zwiedzanie Fabrykę można zwiedzać indywidualnie od wtorku do niedzieli (lipiec–sierpień) i w niedzielę (wrzesień–czerwiec). W tygodniu konieczna jest rezerwacja (Sebastian Kucharski, nr tel. 515 953 394). Bilety wstępu kosztują 29 zł (dla dorosłych) i 25 zł (dla dzieci). Dzieci do lat 3 – wstęp wolny. Jeden z cudów Polski 2024 Przypomnijmy, że Fabryka Robotów w Mosznej został nagrodzony tytułem „Cudu Polski 2024” w plebiscycie magazynu National Geographic Traveler. Łącznie o miano „nowego cudu” walczyły trzy miejsca z woj. opolskiego. Wśród nominowanych znalazła się także Kraina Jezior Turawskich oraz Muzeum Ceramiki „Tułowice poKolei” w Tułowicach. Pełna lista zwycięzców plebiscytu Cuda Polski 2024: Dolnośląskie – Twierdza Srebrna Góra; Kujawsko-Pomorskie – Pałace w Ostromecku; Lubelskie – Chełmskie Podziemia Kredowe; Lubuskie – Park Dworski w Iłowej; Łódzkie – Centralne Muzeum Włókiennictwa z Łódzkim Parkiem Kultury Miejskiej; Małopolskie – Zamek w Muszynie; Mazowieckie – Wzgórze Tumskie w Płocku; Opolskie – Fabryka Robotów w Mosznej; Podkarpackie – Zamek w Łańcucie; Podlaskie – Prawosławny skit w Odrynkach; Pomorskie – Bory Tucholskie; Śląskie – Bielsko-Biała; Świętokrzyskie – Muzeum Archeologiczne w Wiślicy; Warmińsko-Mazurskie – Lidzbark Warmiński; Wielkopolskie – Pyzdry; Zachodniopomorskie – Darłowo. Źródło: National Geographic Traveler Polska
Poznajcie Endurance. Nowy łazik księżycowy NASA ma przetrwać ekstremalne warunki
Amerykańska agencja kosmiczna NASA pracuje nad nowoczesnym łazikiem Endurance. Ma przemierzać powierzchnię Księżyca i zmierzyć się ekstremalnymi temperaturami. Być może pojazd już za kilka lat będzie towarzyszyć amerykańskim astronautom.
Spis treści: Przekraczanie granic technologicznych Nowoczesna technologia przy produkcji Endurance Znaczenie naukowe Endurance Chociaż sztandarowa misja NASA Mars Sample Return, która zakłada dostarczenie na Ziemię próbek marsjańskiej gleby zebranych przez łazika Perseverance ma problemy, amerykańska agencja planuje już kolejną, analogiczną misję. Tyle, że nieco bliżej naszej planety. Mowa o Endurance, misji, której celem jest zebranie próbek z wielu kluczowych lokalizacji Południowego Basenu Aitken (ang. SPA) – ogromnego obszaru o średnicy ponad 2000 kilometrów, a zarazem największego basenu uderzeniowego na Księżycu. Zebrane próbki mają posłużyć do badań naukowych zarówno na miejscu, jak i w ziemskich laboratoriach. Misja ma być realizowana w jednym z dwóch wariantów: Endurance-R (Robotic) – próbki byłyby dostarczane do robota powrotnego Earth Return Vehicle (ERV). Endurance-A (Astronaut) – próbki byłyby przekazywane bezpośrednio astronautom programu Artemis w pobliżu południowego bieguna Księżyca, którzy analizowaliby je na miejscu przed wysyłką na Ziemię. Przekraczanie granic technologicznych Budowa Endurance to projekt o niespotykanym dotąd stopniu skomplikowania. Jak zauważa James Keane z Laboratorium Napędu Odrzutowego Centrum NASA (JPL), Endurance ma pokonać około 100 razy większą odległość niż obecny lider eksploracji – łazik marsjański Perseverance. Nowy łazik księżycowy poruszając się w trybie autonomicznym, może pokonywać nawet dwa kilometry w godzinę. A choć dla nas – dwunożnych – to pestka, to w przypadku łazików planetarnych mówimy o prędkości godnej Formuły 1. Dodatkowo, Endurance będzie w stanie zebrać około 200 razy więcej próbek i poruszać się nocą, co czyni tę misję wyjątkową w historii eksploracji planetarnej. Keane podkreśla, że autonomia łazika będzie kluczowa dla jego sukcesu. Endurance ma działać w ekstremalnych warunkach termicznych i oświetleniowych, poruszając się z maksymalną prędkością, która będzie dziesięciokrotnie wyższa niż w przypadku Perseverance. – Endurance to misja przesuwająca granice tego, co jest możliwe w robotyce – stwierdził Keane. Nowoczesna technologia przy produkcji Endurance Prace nad łazikiem księżycowym obejmują testy na modelu ERNEST (Exploration Rover for Navigation Extreme and Sloped Terrains), który jest prototypem Endurance w skali 1:2. Dzięki niemu inżynierowie z JPL mogą testować systemy mobilności i autonomii łazika, niezbędne do pracy na zróżnicowanym terenie SPA. Endurance będzie także wyposażony w zaawansowane systemy diagnostyczne, umożliwiające ocenę sytuacji i podejmowanie decyzji autonomicznie, co pozwoli na skuteczne działanie w warunkach ograniczonej komunikacji z Ziemią. Naukowcy na Ziemi będą jednak zaangażowani w strategiczne planowanie trasy i analizę miejsc pobierania próbek. Znaczenie naukowe Endurance Endurance ma dostarczyć różnorodnych geologicznie próbek, które pomogą odpowiedzieć na kluczowe pytania dotyczące historii Księżyca, procesów planetarnych i potencjalnych zasobów kosmicznych. Zespół ds. definicji naukowej SPARX (South Pole-Aitken Basin Sample Return and Exploration) opracowuje priorytetowe cele naukowe misji, które mają obejmować zarówno aspekty robotyczne, jak i załogowe. Analizy SPARX zostaną przedstawione w 2025 roku, co pozwoli na dalsze planowanie misji. Realizacja projektu wymaga znacznych nakładów finansowych. Ekspert ds. eksploracji Księżyca, Clive Neal z Uniwersytetu Notre Dame, wskazuje, że Endurance to przedsięwzięcie kosztowne, które może pochłonąć większość budżetu programu Lunar Discovery and Exploration Program (LDEP). Istnieje obawa, że wysokie koszty mogą wpłynąć na inne projekty w ramach tego programu, takie jak Commercial Lunar Payload Services (CLPS) czy Lunar Trailblazer. Endurance to misja, która ma szansę na trwałe zmienić nasze podejście do eksploracji Księżyca. Łącząc najnowocześniejsze technologie z ambitnymi celami naukowymi, Endurance może stać się kluczowym elementem programu Artemis i przyszłych misji kosmicznych. Choć realizacja tego projektu wiąże się z wieloma wyzwaniami technicznymi i finansowymi, jego potencjalne korzyści naukowe są ogromne i mogą znacząco poszerzyć naszą wiedzę o Księżycu i Układzie Słonecznym. Źródło: Space.com Nasza autorka Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Magnetyczna proteza dająca wrażenie poruszania własną ręką. Włoscy naukowcy dokonali niemożliwego
Współczesny rozwój robotyki oraz możliwości integrowania protez z ciałem człowieka to ogromne osiągnięcia. Jednak zawsze brakowało w tym jednego – uzyskania wrażenia, że porusza się własną kończyną. Zespół badawczy z Scuola Superiore Sant'Anna w Pizie opracował protezę przyszłości, pierwszą na świecie ze sterowaniem magnetycznym.
Spis treści: Ruchy ręki sterowane myślami Rozwiązaniem są magnesy Dziesięciolecia badań Protezy kończyn pozwalają na stosunkowo normalne życie. A w pewnych sytuacjach nawet dają większe możliwości niż nasze naturalne, stworzone przez ewolucję ręce i nogi. Przykład? W protezie sportowej z kolanem protetycznym stosuje się układy hydrauliczne o bardzo wysokiej wydajności. Systemy te nie tylko umożliwiają bardzo szybką pracę zgięcia/wyprostu, lecz również odpowiednią płynność ruchu i stabilność podporu w trakcie biegu. Ale niezależnie od tego, jak sprawna byłaby sztuczna kończyna, nie daje wrażenia poruszania własną ręką lub nogą. Właśnie tę kwestią zajęli się naukowcy z Pizy. Wypracowali zupełnie nowy sposób kontrolowania ruchów zrobotyzowanej ręki. „Próba na pierwszym pacjencie zakończyła się sukcesem. Jesteśmy gotowi rozszerzyć te wyniki na szerszy zakres amputacji” – napisał w informacji prasowej prof. Christian Cipriani z Instytutu Biorobotyki. Ruchy ręki sterowane myślami Zbudowana przez Ciprianiego i jego zespół magnetycznie sterowana proteza ręki pozwala osobom po amputacji odtworzyć wszystkie ruchy wyłącznie dzięki myślom. Sama proteza posiada duży zakres ruchów oraz ogromną różnorodność w doborze siły chwytania. Może zarówno delikatnie chwycić kruchą porcelanową filiżankę, jak i podnieść coś wymagającego przyłożenia dużej siły. Proteza nie posiada też żadnych przewodów ani połączeń elektrycznych. Działa wyłącznie dzięki magnesom i mięśniom kontrolującym ruchy palców. To połączenie umożliwia codzienne czynności, takie jak otwieranie słoika, używanie śrubokrętu czy podnoszenie monety. Włoscy naukowcy opracowali zupełnie nowy interfejs między pozostałym ramieniem osoby po amputacji a robotyczną ręką. Ma on na celu dekodowanie tzw. intencji motorycznych. System polega na wszczepieniu małych magnesów w mięśnie przedramienia. View oEmbed on the source website Implant, zintegrowany z robotyczną ręką Mia-Hand opracowaną przez spin-off Prensilia, został pomyślnie przetestowany na pierwszym pacjencie. To 34-letni Włoch o imieniu Daniel, który korzystał z protezy przez sześć tygodni. Wyniki badania zostały przedstawione w czasopiśmie naukowym „Science Robotics”. Stanowią znaczący krok naprzód dla przyszłości protez. Rozwiązaniem są magnesy W ramię Daniela wszczepiono sześć magnesów. Dla każdego z nich zespół chirurgów i lekarzy zlokalizował i odizolował mięsień. W jego tkance umieszczono magnes i sprawdzono, czy pole magnetyczne jest zorientowane w ten sam sposób. – Aby ułatwić połączenie między pozostałym ramieniem, w którym wszczepiono magnesy, a zrobotyzowaną ręką, wykonaliśmy gniazdo protetyczne z włókna węglowego. Zawiera ono układ elektroniczny zdolny do wykrywania ruchu magnesów – wyjaśnia Cipriani. Wyniki eksperymentu znacznie przekroczyły wszelkie oczekiwania. Daniel był w stanie kontrolować ruchy swoich palców, podnosił i przenosił przedmioty o różnych kształtach. Wykonywał klasyczne codzienne czynności.– Ten system pozwolił mi odzyskać utracone wrażenia i emocje. Czuję, jakbym poruszał własną ręką – powiedział Daniel. Dziesięciolecia badań Aby uzyskać taki efekt, włoscy biorobotycy wykonali tytaniczną pracę. Zmapowali odpowiednie ruchy mięśni i przełożył je na sygnały kierujące palcami zrobotyzowanej dłoni. Połączyli to z magnesami, które wytwarzają naturalne pole magnetyczne. A te można łatwo zlokalizować w przestrzeni. Gdy mięsień kurczy się, magnes porusza się. Algorytm przekłada zmianę pola magnetycznego na konkretne polecenie dla zrobotyzowanej ręki. – Ten wynik nagradza dziesięciolecia badań. W końcu opracowaliśmy funkcjonalną protezę spełniającą potrzeby osoby, która straciła rękę – mówi prof. Christian Cipriani. – Zobaczenie, jak lata pracy zostały zrealizowane w tym badaniu, było wielkim przeżyciem. Współpraca z Danielem dała nam świadomość, że możemy zrobić wiele dla poprawy jego życia i życia wielu innych ludzi. To ogromna motywacja, która napędza nas do kontynuowania naszej pracy i ciągłego doskonalenia się – podsumowuje Marta Gherardini, adiunkt w Scuola Superiore Sant'Anna i pierwsza autorka badania. Źródło: EurekAlert!. Nasza autorka Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Tym robotem steruje boczniak – jadalny grzyb. Zobacz, jak sobie radzi z wyzwaniami!
Skoro jesteśmy w stanie sprawić, by człowiek kontrolował mechaniczną protezę przy pomocy impulsów płynących z mózgu, to co się stanie, gdy pozwolimy na to grzybowi? W końcu rozległe sieci grzybni pulsują reakcjami elektrochemicznymi podobnymi do tych w naszych własnych komórkach mózgowych.
Spis treści: Robogrzyb czy grzyborobot? Czym jest biorobotyka? Aktywność grzybni Bioroboty do zadań specjalnych Dwa proste pojazdy mechaniczne sterowane impulsami elektrochemicznymi oraz kultura jadalnego gatunku grzyba Pleurotus eryngii (znanego również jako boczniak królewski) wystarczyły, by sprawdzić co się stanie, gdy oddamy grzybom władzę nad robotami. Poprzez serię eksperymentów, zespół naukowców z Uniwersytetu Cornella w USA i Uniwersytetu Florenckiego we Włoszech wykazał, że możliwe jest wykorzystanie elektrofizjologicznej aktywności grzyba do sterowania robotem. Grzyb przekształca sygnały środowiskowe w polecenia, które z kolei mogą być wykorzystane do kierowania ruchami urządzenia mechanicznego. Robogrzyb czy grzyborobot? – Umieszczając grzybnię w elektronicznym układzie robota, byliśmy w stanie pozwolić biohybrydowej maszynie wyczuwać i reagować na środowisko – powiedział dr Rob Shepherd z Laboratorium Robotów Organicznych Uniwersytetu Cornella. Chociaż pomysł, by grzybnia sterowała maszynami wydaje się innowacyjny i nieco szalony, to wcale nie jest niczym nowym. Tak naprawdę legł u samej podstawy rozwoju coraz bardziej skomplikowanych organizmów. Ewolucja miała setki milionów lat, aby opracować organiczne maszyny. Sami się z takich składamy. Dlatego nie powinno dziwić, że naukowcy zwrócili się do biologii w poszukiwaniu pomysłów na stworzenie urządzeń, które mogą wyczuwać, myśleć i poruszać się tak, jak chcemy. Czym jest biorobotyka? Tym właśnie zajmuje się biorobotyka. Jest to dziedzina interdyscyplinarna łącząca inżynierię biomedyczną, cybernetykę i robotykę w celu opracowywania nowych technologii integrujących biologię z systemami mechanicznymi. Celem jest usprawnienia komunikacji, zmiany informacji genetycznej i tworzenie maszyn imitujących systemy biologiczne. Jak się okazuje, to właśnie królestwo grzybów jest niewykorzystaną kopalnią rozwiązań dla technologii cybernetycznej. Grzyby są proste w hodowli, mają niewielkie wymagania i potrafią przetrwać w środowisku, w którym wiele innych organizmów nie daje sobie rady. Pleśnie i grzyby mogą dostarczyć inżynierom różnorodnych żywych komponentów, które zaspokoją niemal każdą potrzebę sensoryczną, a nawet obliczeniową. Aktywność grzybni A najważniejsze jest to, że sieci drobnych nitek grzybni reagują na zmiany w otoczeniu, gdy przedzierają się przez glebę w poszukiwaniu zasobów. Wiele gatunków wykazuje nawet aktywność transbłonową, która przypomina nasze własne reakcje neuronalne. Pozwala to naukowcom na „podsłuchiwanie” ich komunikacji. Naukowcy zastosowali algorytmy oparte na elektrofizjologii zewnątrzkomórkowej grzybni P. eryngii. Dostarczyli dane wyjściowe do jednostki mikrokontrolera. W ten sposób wykorzystali skoki aktywności wywołane bodźcem – w tym przypadku światłem UV – do przełączania reakcji mechanicznych w dwóch różnych rodzajach urządzeń mobilnych. Były to niewielki czterokołowy pojazd oraz elastyczny, pięcioramienny robot. View oEmbed on the source website Jaki był wynik eksperymentu? Na pierwszy rzut oka była nim świetna zabawa. Roboty poruszały się, zmieniały kierunki ruchu i „tańczyły”. Ale tak naprawdę eksperyment był bardzo poważnych testem. Bioroboty do zadań specjalnych – W tego rodzaju projekcie nie chodzi tylko o sterowanie robotem– tłumaczy Anand Mishra, biorobotyk z Uniwersytetu Cornella. – Pracujemy nad uzyskaniem prawdziwego połączenia z żywym systemem. Tego typu testy są już naprawdę bardzo zaawansowane. Kilka lat temu naukowcy z MIT przekształcili szpinak w czujniki zdolne do wykrywania materiałów wybuchowych. A w ubiegłym roku naukowcom z University of the West of England udało im się opracować działający komputer, którego podstawowe obwody logiczne i elektroniczne komponenty były grzybami. Źródło: ScienceAlert. Nasza autorka Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Autonomiczne roboty NASA mają pracować pod lodem Antarktydy. Projekt IceNode wkracza w decydującą fazę
Pracownicy najbardziej innowacyjnej jednostki naukowo-inżynieryjnej w NASA, czyli Laboratorium Napędu Odrzutowego (JPL), nie tylko wysyłają sondy w najbardziej odległe rejony Układu Słonecznego. Budują też roboty, które tutaj, na Ziemi, mogą dotrzeć tam, gdzie żaden człowiek nie przetrwa. Właśnie przetestowali autonomiczne roboty zdolne przetrwać w podwodnych jamach głęboko pod szelfami lodowymi Antarktydy.
Spis treści: Robotyczne robaki Urządzenia do zadań specjalnych 100 metrów pod powierzchnią Coraz cieplej na Ziemi Miejsca, w których mają pracować najnowsze roboty zaprojektowane przez specjalistów z JPL należą do najbardziej niedostępnych na Ziemi. Stojący za projektem naukowcy chcą skupić się na podwodnym obszarze znanym jako „strefa uziemienia”. Tam spotykają się pływające szelfy lodowe, ocean i ląd. Zamierzają zajrzeć głęboko w niezmapowane jamy, w których lód może topnieć najszybciej. Rejony te nie są dostępne dla ludzi. Nawet wszechobecne satelity nie są w stanie zajrzeć do znajdujących się pod kilometrową warstwą lodu jam. Autonomiczne podmorskie roboty IceNode zostały zaprojektowane, aby rozwiązać ten problem. – Od lat zastanawialiśmy się, jak przezwyciężyć te technologiczne i logistyczne wyzwania. Wydaje nam się, że znaleźliśmy na to sposób – powiedział Ian Fenty, klimatolog z JPL i kierownik naukowy IceNode. – Celem jest uzyskanie danych bezpośrednio na styku topnienia lodu i oceanu, pod szelfem lodowym. Robotyczne robaki Aby tego dokonać, inżynierowie JPL wykorzystali swoje doświadczenie w projektowaniu robotów do eksploracji kosmosu. Zdołali opracować specyficzną flotę podmorskich pojazdów. Mają one długość około 2,4 metra i średnicę około 25 centymetrów. To tego wyposażone są w trójnożne wysuwane „podwozie”, mocujące robota do spodniej powierzchni lodu. View oEmbed on the source website Te robotyczne robaki nie są wyposażone w żadną formę napędu. Poruszają się, wykorzystując prądy oceaniczne. Wyłapują je samodzielnie, używając do tego nowatorskiego oprogramowania wykorzystującego informacje z modeli prądów oceanicznych. Urządzenia muszą być zaprojektowane i wykonane tak, by zminimalizować konieczność użycia podzespołów, które mogą ulec awarii. Urządzenia do zadań specjalnych Podmorskie robaki mogą być uwalniane do środowiska ze specjalnego odwiertu lub bezpośrednio ze statku na otwartym ocenie. Stamtąd, wykorzystując prądy morskie, udałyby się w długą podróż przebiegającą pod szelfem lodowym. Po dotarciu do celu każdy z robotów upuszczałby balast i podnosił się, aby przymocować się do dolnej powierzchni lodu. Tam miałby uruchomić sensory mierzące parametry krążącej wody. – Te roboty są niczym platforma dostarczająca instrumenty naukowe do najtrudniej dostępnych miejsc na Ziemi – powiedział Paul Glick, inżynier robotyki JPL i główny naukowiec IceNode. – Ma to być bezpieczne, stosunkowo tanie rozwiązanie trudnego problemu – dodał. Paul Glick wraz z prowadzoną przez siebie grupą miał już okazję przetestować prototyp robotycznego robaka. Testy odbyły się na zamarzniętym Morzu Beauforta na północ od Alaski. Test przeprowadzony w marcu 2024 roku był pierwszym tak trudnym sprawdzianem dla urządzeń. Temperatura powietrza wynosiła minus 45 stopni Celsjusza, co było ogromnym wyzwaniem zarówno dla ludzi, jak i sprzętu robotycznego. Badanie zostało przeprowadzone w ramach odbywającego się co dwa lata Laboratorium Arktycznych Okrętów Podwodnych Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych (U.S. Navy Arctic Submarine Laboratory). To trzytygodniowa operacja, która zapewnia naukowcom tymczasowy obóz bazowy. Dzięki niemu mogą prowadzić prace terenowe w środowisku arktycznym. 100 metrów pod powierzchnią Gdy prototyp zszedł na głębokość około 100 metrów, jego instrumenty zebrały dane o zasoleniu, temperaturze i przepływie wody. Zespół przeprowadził również testy, aby określić procedury potrzebne do wypuszczenia robota w przyszłości. – Jesteśmy zadowoleni z postępów. Mamy nadzieję, że uda nam się kontynuować prace nad prototypami i sprowadzić je z powrotem do Arktyki w celu przeprowadzenia przyszłych testów pod lodem morskim. Ostatecznie chcemy rozmieścić całą flotę pod szelfami lodowymi Antarktydy – powiedział Glick. – Nawet dzięki temu krótkiemu testowi nasz robot zebrał cenne, niezbędne naukowcom dane. Wszystko, co przybliża nas do osiągnięcia tego celu, jest ekscytujące – dodał naukowiec. Udane testy stanowią ważny krok w kierunku ostatecznej wizji projektu. Czyli zbudowania floty autonomicznych robotów, zdolnych zapuszczać się pod szelfy lodowe Antarktydy. Mają pomóc naukowcom obliczyć, jak szybko zamarznięty kontynent traci lód – i jak szybko topnienie może spowodować wzrost globalnego poziomu mórz. Coraz cieplej na Ziemi Problem topnienia lądolodów narasta. Gdyby doszło do całkowitego stopienia się lodów Antarktydy, globalny poziom mórz podniósłby się o około 60 metrów. Zalaniu uległyby tysiące kilometrów kwadratowych lądu. Topniejące lody Antarktydy stanowią jedną z największych niewiadomych w prognozach wzrostu poziomu mórz. Szczególnie, że lód ten topi się niejako z dwóch stron. Ocieplające się powietrze wywołuje topnienie lodów powierzchniowych. Ale lód topi się również w kontakcie z ciepłą wodą oceaniczną krążącą pod nim. Aby ulepszyć modele komputerowe przewidujące wzrost poziomu mórz, naukowcy potrzebują dokładniejszego pomiaru tempa topnienia, szczególnie pod szelfami lodowymi. Czyli długimi na wiele kilometrów płytami pływającego lodu. Chociaż szelfy lodowe nie przyczyniają się bezpośrednio do wzrostu poziomu morza, znacznie spowalniają przepływ pokryw lodowych w kierunku oceanu. Jeśli stopnieją, wraz z nimi zniknie ta naturalna zapora. Źródło: NASA JPL. Nasz ekspert Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Powstał niesamowity robot z twarzą z ludzkiej skóry. Ma mieć mimikę i służyć lepszej komunikacji
Japońscy naukowcy opracowali metodę osadzania żywych kultur skóry na sztucznym rusztowaniu. Powstała uśmiechająca się twarz, która jest jednocześnie mocna i elastyczna. Dzięki tym badaniom roboty przyszłości mają zyskać możliwość wyrażania emocji w sposób zrozumiały dla ludzi.
W tym artykule: Jak zrobić humanoidalnego robota Na wzór ludzkiej skóry Dla ludzi i kosmetyków Przyzwyczailiśmy się myśleć o robotach jako o urządzeniach o humanoidalnym kształcie, jednak zbudowanych ze stali i plastiku. Z kolei w serialach i filmach od dekad pokazuje się maszyny, które są nieodróżnialne od ludzi. Takie wizje zakładają, że roboty przyszłości zostaną pokryte żywą tkanką. Przez to z wyglądu będą takie same jak my. Czy taka fantazja ma szanse ziścić się w rzeczywistości? Grupa naukowców z University of Tokyo właśnie dokonała milowego kroku na drodze do zbudowania prawdziwej biologicznej maszyny. W czasopiśmie naukowym „Cell Reports Physical Science” ukazała się praca, w której badacze pokazują twarz uśmiechającego się robota. Pokrywają ją kultury ludzkiej skóry, które w nowatorski sposób zostały przytwierdzone do sztucznego podłoża. Zdaniem badaczy, w przyszłości taka „twarz” powinna pokazywać emocje w zrozumiały dla ludzi sposób. Oraz stanowić idealny model dla przemysłu kosmetycznego, pozwalający testować preparaty przeciwzmarszczkowe. Jak zrobić humanoidalnego robota Stworzona na potrzeby badań skóra to mieszkanka ludzkich komórek wyhodowana na rusztowaniu z kolagenu. Następnie tak przygotowana skóra umieszczona została na podstawie z żywicy wydrukowanej na drukarkach 3D. Diabeł jednak tkwi w szczegółach. Umieszczenie ekwiwalentu ludzkiej skóry na sztucznym materiale dotychczas dawało marny wynik. Skóra mogła się zsuwać. Rozwiązaniem miało być użycie metalowej ramy wyposażonej w kotwiczki i przylepnej warstwy, na które nakładano skórę. Klej jednak mógł zbijać się w grudki, co sprawiało, że robot tracił humanoidalny wygląd. Na wzór ludzkiej skóry Nowe podejście zakładało odtworzenie mechanizmu, który łączy naszą skórę z mięśniami. To elastyczne więzadła, które u ludzi i zwierząt znajdują się w tkankach podskórnych. Dzięki nim nasza skóra jest jednocześnie odporna na rozciąganie i wytrzymała. Naukowcy wymyślili, jak zbudować sztuczny odpowiednik więzadeł. Podstawa z żywicy, do której przyczepiali skórę, została podziurkowana. Powstały w niej zagłębienia kilkumilimetrowej wielkości, haczyki w kształcie litery V. Sztucznie wyhodowana skóra wypełniła te miejsca, przylegając ściśle do powierzchni. Efekt widać na fotografii ilustrującej ten artykuł i na filmie poniżej. Naukowcy nałożyli skórę na płaską twarz robota szerokości kilku centymetrów. Następnie zaczęli rozciągać tę silikonową podstawę za pomocą dwóch przymocowanych do podłoża prętów. Robotyczna twarz zaczęła się uśmiechać. Skóra została również nałożona na model głowy 3D. Na razie pozostał on nieruchomy. View oEmbed on the source website Dla ludzi i kosmetyków Ostatecznym celem badaczy jest stworzenie robota, który będzie imitował nasze miny i grymasy. A przez to ułatwiał komunikację i współpracę z maszynami. Po drodze jednak możliwe jest także osiągnięcie celu pośredniego. Czyli stworzenie modelu do testowania kosmetyków przeciwzmarszczkowych. Naukowcy przeprowadzili eksperyment, w którym robotyczna twarz uśmiechała się przez miesiąc. Zdaniem badaczy test pozwala odtworzyć formowanie się zmarszczek mimicznych. To z kolei umożliwia sprawdzenie skuteczności nowych kosmetyków i produktów do pielęgnacji skóry. Na razie przed badaczami kolejne przeszkody do pokonania: zwiększenie trwałości i długości życia sztucznie wyhodowanej skóry. Czyli opracowanie metody odżywiania jej i nawadniania. A także wzmocnienie rusztowania kolagenowego, tak by skóra była bardziej wytrzymała. Ostatecznym krokiem będzie zaś wyposażenie jej w system „zmysłowy” zbierający informacje z otoczenia – np. o temperaturze – oraz wrażenia dotykowe. Źródła: New Scientist, Cell Reports Physical Science, Live Science. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Nowy robot Boston Dynamics przekroczył kolejną barierę. Elektryczny Atlas jest nieludzko sprawny
Po serii hydraulicznych robotów Atlas, które tańczyły i uprawiały parkour, Boston Dynamics zaprezentował jeszcze bardziej zaawansowane urządzenie. Nowy robot przypomina konstrukcje z filmów science-fiction. Obraca poszczególne części ciała o 180 stopni i porusza się płynniej niż jakikolwiek inny robot humanoidalny w historii.
W tym artykule: Obrót o 180 stopni Robotyczna apokalipsa Robot niczym elitarny sportowiec Przyjazny jak robot Prawa i obowiązki robotów Zaledwie dzień po wycofaniu hydraulicznej wersji swojego humanoidalnego robota, Boston Dynamics ogłosił, że Atlas właśnie stał się elektryczny. Krótki, zaledwie 40-sekundowy film zaprezentowany niedawno przez amerykańską firmę wywołał ogromne poruszenie. Nic dziwnego. W odróżnieniu od potężnych hydraulicznych Atlasów, nowy robot jest drobniejszy i z pozoru znacznie prostszy. Za to potrafi jeszcze więcej niż poprzednicy. Przypomina nieco bardziej rachityczną wersję kosmicznego robota z serialu „Zagubieni w kosmosie”. Obrót o 180 stopni Elektryczny Atlas potrafi tak manewrować poszczególnymi częściami ciała, że jest zdolny do obrotu o 180 stopni niemal nie zmieniając pozycji. Film rozpoczyna scena, w której Atlas leży na podłodze. Gdy kamera przesuwa się po nim, nogi robota uginają się w kolanach. Po chwili robot skutecznie zmienia pozycję dzięki sprytnemu obrotowi nóg i wstaje. View oEmbed on the source website Gdy Atlas już stoi, jego głowa obraca się o 180 stopni. Następnie tułów idzie w jej ślady. Po raz kolejny tułów podąża za głową o 180 stopni, a Atlas odchodzi od kamery i wychodzi z kadru. Robotyczna apokalipsa Nowy, elektryczny Atlas porusza się szybko, choć kolejne kroki wydają się nieco szarpane. Mimo to są znacznie płynniejsze niż w przypadku wielu nowych komercyjnych humanoidów, z którymi mieliśmy do czynienia w ciągu ostatnich kilku lat. Jego chód przywodzi na myśl zuchwałą pewność siebie robotycznego psa Spota. Czyli kuzyna Atlasa, którego gałąź na drzewie ewolucyjnym robotów Boston Dynamics oddzieliła się od humanoida kilka pokoleń temu. Tworząc nowego Atlasa firma, która od dziesięcioleci odpiera skargi o wzniecanie robo-apokalipsy, zdecydowała się na łagodniejszy i delikatniejszy projekt niż oryginalny Atlas czy bardziej współczesne roboty, takie jak Figure 01 i Tesla Optimus. Najbardziej uderzające w 40-sekundowym filmie „All New Atlas” są ruchy robota. Przypominają one, że zbudowanie humanoidalnego robota nie wymaga uczynienia go tak ludzkim, jak to tylko możliwe. Robot niczym elitarny sportowiec – Zbudowaliśmy zestaw niestandardowych, mocnych i bardzo elastycznych siłowników w większości stawów – powiedział Robert Playter, szef Boston Dynamics. – To pozwala na ogromny zakres ruchu. Jakbyśmy wbudowali moc i możliwości elitarnego sportowca w ciało maszyny. Nowy Atlas będzie zdolny do wykonywania szeregu ruchów, których ludzie nie są w stanie wykonać. Będzie to miało bardzo praktyczne zastosowanie – dodaje Playter. Znaczne zmniejszenie promienia skrętu robota jest ważne w ciasnych przestrzeniach, w których docelowo ma pracować przemysłowa wersja Atlasa. Ręce nowego robota są przeniesione z modelu hydraulicznego. Tylko tym razem robot ma trzy, nie cztery palce. – Zbudowanie dłoni jest bardzo skomplikowane. Szczególnie, gdy jej ruch opiera się na siłownikach. Dlatego projektujemy nasze roboty z mniej niż pięcioma palcami. Ma to pozwolić nam na próbę kontrolowania ich złożoności. Wciąż pracujemy nad kolejnymi generacjami tych urządzeń. Chcemy, aby chwytanie było zgodne z przepisami, dostosowywało się do różnych kształtów. Konieczny jest rozbudowany system sensorów – twierdzi Robert Playter. Przyjazny jak robot Najbardziej kontrowersyjnym aspektem projektu wydaje się być głowa. – Był to jeden z elementów projektu, nad którym najdłużej debatowaliśmy. Wszystkie inne firmy opracowujące roboty humanoidalne chcą, by głowy ich robotów przypominały te ludzkie. Chciałem od tego odejść. Chcemy, aby nasz robot był postrzegany jako przyjazny i otwarty. Dlatego jego głowa jest paletą dla wyświetlacza. Oczywiście są w nim ukryte czujniki, ale kształt ma naprawdę wskazywać na pewną przyjazność. Będzie to ważne dla interakcji z tymi urządzeniami w przyszłości – dodaje szef amerykańskiej firmy. Naukowcom udało się bezprzewodowo przesłać na Ziemię energię z kosmosu. Czy powstaną orbitalne elektrownie? Pierwszą osobą, która zaproponowała budowę orbitujących elektrowni solarnych był sam Isaac Asimov. Ale trzeba było ponad 80 lat, by jego pomysł zaczął zmieniać się w rzeczywistość. N... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/naukowcom-udalo-sie-bezprzewodowo-przeslac-na-ziemie-energie-z-kosmosu-czy-powstana-orbitalne-elektrownie-fot-sspp-ef1aab5.jpg" width="938" height="346" alt="Naukowcom udało się bezprzewodowo przesłać na Ziemię energię z kosmosu. Czy powstaną orbitalne elektrownie? (fot. SSPP)" title="Naukowcom udało się bezprzewodowo przesłać na Ziemię energię z kosmosu. Czy powstaną orbitalne elektrownie? (fot. SSPP)" /> W ciągu ostatniej dekady od wprowadzenia pierwszego hydraulicznego Atlasa, krajobraz robotyki zmienił się drastycznie. Elektryczny Atlas ma duże i różnorodne towarzystwo w postaci humanoidalnych robotów od Figure, Apptronik, Tesla i 1X i wielu innych. Prawa i obowiązki robotów Wydaje się, że niepostrzeżenie wkroczyliśmy w etap robotyki do niedawna zarezerwowany dla produkcji science-fiction. Czy wraz z jej rozwojem i przyspieszeniem prac nad sztuczną inteligencją, będziemy też musieli zmienić prawo? Stworzyć coś na wzór etyki robotów, zawartej niegdyś przez Isaaca Asimova w tzw. czterech prawach robotów? Tego typu prawa są już opracowywane w Korei oraz w Wielkiej Brytanii. A patrząc na to, co dzieje się w takich firmach jak opisywana Boston Dynamics, również reszta świat powinna się poważnie zastanowić nad regulacjami dotyczącymi robotów. Źródło: Boston Dynamics. Nasz ekspert Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
NASA szykuje łazik księżycowy o nazwie VIPER. Ma on szukać wody na powierzchni Księżyca
Jesteśmy świadkami wielkiej ofensywy księżycowej. Po tegorocznych startach dwóch misji – Peregrine oraz Odyseusz – NASA informuje, że w przeciągu najbliższych miesięcy wyśle w kierunku Srebrnego Globu zrobotyzowaną żmiję. Wyposażony w metrowe wiertło łazik VIPER ma zbadać i zmapować kluczowe dla misji załogowych pokłady księżycowego lodu.
W tym artykule: Misja łazika księżycowego VIPER Jak zbudowany jest VIPER? Warunki na Księżycu Wyjątkowo zwinny łazik Dokładne testy sprzętu – Wszystkie przyrządy pokładowe VIPER (Volatiles Investigating Polar Exploration Rover) zostały już zainstalowane na platformie. Sam łazik jest zintegrowany w ponad 80 procentach – powiedział Dan Andrews, kierujący projektem VIPER z ramienia NASA. Jego zdaniem misja osiągnęła kolejny kamień milowy. W ten sposób NASA określa następujące po sobie kluczowe punkty projektu. Cały cykl pracy nad misją składa się właśnie z takich „kamieni milowych”. Osiąga się je, przechodząc pomyślnie kolejne zaplanowane przeglądy i testy. Wyznaczają one swego rodzaju mapę drogową rozwoju misji. Dan Andrews przekonuje, że prace nad łazikiem są już na tyle zaawansowane, iż przewidziany na ten rok start misji nie jest zagrożony. Dodaje, że inżynierowie i naukowcy pracujący przy łaziku są bardzo podekscytowani postępami projektu. Faktycznie, moment, w którym poszczególne instrumenty urządzenia są integrowane, a ono samo nabiera realnego kształtu, jest przeżyciem jedynym w swoim rodzaju. Misja łazika księżycowego VIPER VIPER ma do zrealizowania bardzo ambitny plan. Ambitny i przede wszystkim kluczowy dla załogowej i długoterminowej eksploracji Księżyca. Łazik ma osiąść w pobliżu południowego bieguna Księżyca, gdzie w zacienionych kraterach utrzymuje się lód wodny. Jego obecność potwierdziły orbitery księżycowe. Ale do zmapowania terenu niezbędne jest urządzenie przemieszczające się po powierzchni. Możliwie precyzyjna mapa, wskazująca na rozmieszczenie lodu wodnego oraz określająca jego zasoby, stanie się podstawą tworzenia kolonii księżycowej. Przetwarzanie lodu da lunonautom niezbędne do życia wodę i tlen. A rakietom kosmicznym – paliwo. Jak zbudowany jest VIPER? Przypomnijmy, że pierwsze od czasów Apollo lądowanie na Księżycu jest w tej chwili zaplanowane na 2026 roku. Wśród nowych odkrywców Księżyca programu Artemis znajdzie się pierwsza kobieta i pierwsza osoba o innym kolorze skóry, która postawi stopę na powierzchni Księżyca. Ale zanim trafią tam ludzie, na Księżyc wybierze się żmija. Jeśli pokładane w robocie nadzieje się spełnią, VIPER stanie się pierwszą w historii misją mapowania zasobów na innym ciele w Układzie Słonecznym niż Ziemia. VIPER mierzy 1,5 na 1,5 metra i – zdaniem NASA – przypomina wózek do golfa. Na swoim pokładzie przenosi trzy spektrometry oraz metrowej długości wiertło. Jest zasilany energią słoneczną. Łazik może rozwinąć prędkość 0,72 km na godzinę, a w trakcie swojej studniowej misji ma przejechać około 20 km. Warunki na Księżycu 100 dni pracy oznacza też przetrwanie trzech cykli księżycowego dnia i nocy. W związku z ekstremalnymi warunkami księżycowej nocy, osprzęt łazika będzie musiał wytrzymać temperaturę nawet minus 190 stopni Celsjusza. Dla odmiany, w ciągu dnia temperatura na nieosłoniętej atmosferą kosmicznej skale może wynieść 120 stopni na plusie. Konieczne było zainstalowanie specjalnych baterii, rurek cieplnych i radiatorów regulujących temperaturę urządzenia. Łazik będzie sterowany z ziemi w czasie niemal rzeczywistym. Ze względu na konieczność zmapowania dużego terenu oraz napięty harmonogram badań, praca pilotów łazika nie będzie należała do najprostszych. W dodatku zacienienie tego obszaru powoduje, że nie ma wystarczająco dobrych zdjęć z orbity, które mogłyby posłużyć do wytyczenia trasy. W związku z tym piloci trenują na symulacji komputerowej. Wyjątkowo zwinny łazik Jest to o tyle ważne, że VIPER ma być wyjątkowo zwinnym łazikiem. Może jeździć na boki lub po przekątnej, obracać się w kółko i poruszać się w dowolnym kierunku bez zmiany strony, w którą jest zwrócony. Jeśli napotka miękką glebę, będzie nawet w stanie „chodzić na kołach”. Czyli poruszać każdym kołem niezależnie, aby się uwolnić. Żmija będzie też pierwszym łazikiem wyposażonym w reflektory. Ten dodatek okazał się niezbędny, ponieważ łazik ma eksplorować zacieniony teren. Dokładne testy sprzętu W tej chwili trwają testy integrowanego urządzenia. Jak twierdzi Andrews, zespół misji przyjął zasadę tzw. testowania na bieżąco. Oznacza to, że każdy kolejny system zamontowany na łaziku jest niezwłocznie testowany. – Czasami przeprowadzamy jeszcze bardziej skomplikowane testy, takie jak wysyłanie polecenia do instrumentu NIRVSS (Near Infrared Volatile Spectrometer Subsystem), aby wykonał zdjęcie. Po czym sprawdzamy całą procedurę. Od tego, czy polecenie zakończyło się sukcesem, a pole widzenia jest prawidłowe. Kończąc na tym, czy obraz trafił do systemu pobierania danych – wyjaśnia Andrews. To podejście gwarantuje, że zespół NASA nie przeoczy problemów, które mogłyby wpłynąć na VIPERA na późniejszym etapie jego rozwoju. Lub, co gorsza, gdy będzie nieosiągalny na powierzchni Księżyca. Data startu misji nie jest jeszcze doprecyzowana. Wiadomo jedynie, że łazik zostanie wyniesiony przez komercyjnego partnera NASA. Prawdopodobnie przez rakietę firmy SpaceX. Źródło: NASA. Nasz ekspert Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Polskie firmy opracowują zaawansowane robotyczne ramię. Urządzenie ma trafić na Księżyc
Musi dźwigać i precyzyjnie manipulować ładunkami o masie kilkuset kilogramów. Jego zadaniem będzie nie tylko rozładowywanie lądownika księżycowego, ale także precyzyjne rozmieszczanie urządzeń dostarczonych na Srebrny Glob. Polska firma kosmiczna PIAP Space opracowuje manipulator księżycowy, mający być częścią systemu Argonaut Europejskiej Agencji Kosmicznej.
W tym artykule: Europejski lądownik księżycowy Argonaut Polskie ramię dla Argonaut Projekt MANUS Trudne warunki na Księżycu Polska ma szansę na udział w misji księżycowej Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) opracowuje właśnie szereg rozwiązań, jakie docelowo mają wspomóc astronautów w trakcie długich misji księżycowych. Bo skoro program Artemis zakłada powrót na Księżyc i pozostanie na nim, konieczne jest opracowanie na tyle niezawodnych technologii i opartych na nich urządzeń, by mogły działać w ekstremalnych warunkach przez długi czas. Europejski lądownik księżycowy Argonaut Jednym z projektów ESA jest lądownik Argonaut. Ma on być dostosowany do nowej rakiety nośnej Arianespace – Ariane 6. Jak przekuje ESA, Argonaut będzie w stanie dostarczyć ładunek, infrastrukturę i instrumenty naukowe na powierzchnię Księżyca. Tym samym ma wspierać międzynarodową eksplorację Księżyca, w szczególności program NASA Artemis, oraz projekt ESA Terrae Novae. Celem tego ostatniego jest sprowadzenie europejskich astronautów na Księżyc w ciągu następnej dekady. Argonaut ma być lądownikiem transportowym. W tej chwili nie przewiduje się wersji załogowej. Statek ma być wyposażony w precyzyjny, robotyczny manipulator kosmiczny. Przypominać on będzie legendarne Canadarm – używane na promach kosmicznych – oraz Canadarm 2 – świetnie sprawujące się na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Polskie ramię dla Argonaut Jednak polski projekt opiera się na innej konstrukcji. Konkretnie na manipulatorze Titan, który PIAP Space projektowała dla ESA do precyzyjnych operacji na orbicie. W tym do inspekcji i serwisowania satelitów oraz usuwania z orbity nieaktywnych lub uszkodzonych obiektów. – Projekt Argonauta dopiero się rozkręca. W tej chwili przeszliśmy do fazy nieco bardziej zaawansowanej niż prototypowanie – mówi Marcin Dobrowolski, prezes PIAP Space. Wyjaśnia, że przystąpienie do prac nad manipulatorem księżycowym było możliwe ze względu na rozwiązania, jakie firma zaproponowała w Titanie. Opiewający na 2,5 miliona euro projekt zakładał budowę ramienia robotycznego do serwisowania satelitów na orbicie. Firma przygotowała prototyp wieloprzegubowego ramienia robotycznego do przyszłej deorbitacji i serwisowania satelitów. Projekt MANUS Manipulator jest nadal w fazie testów. Jednak wypracowane na jego potrzeby rozwiązania służą teraz w projekcie MANUS. Czyli Breadboarding of a Robotic Manipulator for Lunar Missions. – Podstawowe elementy urządzenia opracowaliśmy w trakcie prac nad Titanem. Teraz musimy dostosować je do manipulatora księżycowego i rozwiązać szereg problemów technicznych, z jakimi MANUS zetknie się na Księżycu – wyjaśnia Marcin Dobrowolski. Trudne warunki na Księżycu O jakich problemach mowa? Po pierwsze o wszechobecnym pyle, jaki wzbija się na Księżycu przy każdym ruchu. Może on wnikać w nieizolowane elementy mechaniczne i w wyjątkowo szybkim tempie unieruchomić urządzenie. Szczególnie istotne jest uszczelnienie wszystkich licznych przegubów. Na dodatek na Księżycu panuje niemal całkowita próżnia, a ta może doprowadzić do zjawiska zwanego spawaniem na zimno. – Poza tym manipulator ma pracować nie przez kilka dni, jak urządzenia wykorzystywane w ramach misji Apollo, ale przez wiele miesięcy lub jeszcze dłużej. Oznacza to, że będzie musiał przetrwać trwającą dwa tygodnie noc księżycową, kiedy to temperatura na satelicie spada do minus 150 stopni Celsjusza – wylicza Maciej Dobrowolski. Polska ma szansę na udział w misji księżycowej PIAP Space ma opracować dokumentację techniczną oraz wykonać model urządzenia. Ten zostanie przetransportowany do Europejskiego Centrum Badań i Technologii ESA (ESTEC) i poddany szeregowi testów. Model lotny, czyli ten, który będzie zainstalowany na lądowniku, to dopiero kolejny, odległy w czasie krok. – Nie podpisaliśmy z ESA kontraktu na budowę ramienia, które de facto znajdzie się na Księżycu. W tej chwili mamy kontrakt na ramię, które ma udowodnić, że może wykonać postawione przed nim zadania. Kolejnym wyzwaniem będzie uzyskanie kontraktu z ESA na budowę ramienia, które de facto znajdzie się na Księżycu – wyjaśnia Marcin Dobrowolski. W pracy nad ramieniem wesprą PIAP Space firmy GMV Polska oraz Astronika. Ta pierwsza bierze na siebie część oprogramowania sterującego. Natomiast kolejna ma wesprzeć PIAP Space m.in. w kwestii integracji podzespołów urządzenia. Kluczowym partnerem jest włoska firma Leonardo. Urządzenie testowe, które trafi do holenderskiego ESTEC-u, powinno być gotowe za około rok do 18 miesięcy. Czy faktycznie trafi do wyposażenia lądownika Argonaut? Chociaż trzymamy za to kciuki, to droga do tego jest jeszcze długa. Z drugiej strony, samo opracowanie i przetestowanie technologii, która może być wykorzystywana przy różnych projektach jest już ogromnym sukcesem. Nasz ekspert Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Vulcan wystartował. Rakieta wyniosła prywatny lądownik księżycowy, który jednak nie dotrze na Księżyc
8 stycznia rano, dokładnie o godz. 8.18 czasu środkowoeuropejskiego, miał miejsce pierwszy w historii start potężnej nowej rakiety Vulcan Centaur firmy United Launch Alliance (ULA). Rakieta wyniosła prywatny lądownik księżycowy Peregrine, na pokładzie którego znajdują się m.in. łaziki księżycowe, roboty, szereg instrumentów naukowych, a także ludzkie prochy.
W tym artykule: Nowa rakieta Vulcan Prywatna misja księżycowa Meksykańskie roboty na Księżycu Kosmiczne pochówki na Księżycu Kontrowersje wokół pomysłu Awaria lądownika Rakieta wystartowała z Cape Canaveral, ze stanowiska należącego do Space Force. Odliczanie przebiegało bez zakłóceń, a silniki rakiety odpaliły się na kilka sekund przed startem. Niecałe dwie minuty po rozpoczęciu lotu dwa mniejsze boczne boostery rakiety odłączyły się. Rakieta napędzana ciekłym metanem i ciekłym tlenem rozbłysła na niebiesko. Opracowywany od dekady Vulcan Centaur zastąpi wysłużone i zasłużone rakiety ULA Atlas V i Delta IV, które wysłały w kosmos wiele cennych ładunków. Wśród nich m.in. łaziki marsjańskie NASA Curiosity i Perseverance, sondę New Horizons i misję OSIRIS-REx oraz Parker Solar Probe NASA. Nowa rakieta Vulcan Vulcan Centaur ma 62 metry wysokości i składa się z dwóch stopni. Ciąg rakiety może być zwiększany przez maksymalnie sześć silników rakietowych na paliwo stałe. Pierwszy stopień rakiety Vulcan jest napędzany dwoma silnikami BE-4 firmy Blue Origin. Dodajmy, że BE-4 jest również wykorzystywany w pierwszym stopniu silnika New Glenn – dużej rakiety wielokrotnego użytku Blue Origin, która pozostaje w fazie rozwoju. Górny stopień Vulcana jest znacznie mniej nowatorski, za to sięgający do sprawdzonych mechanizmów. Jest po prostu częścią sprawdzonej już rodziny Centaurów. Prywatna misja księżycowa Ale dzisiejszy start jest nie tylko debiutem Vulcana, lecz również lądownika Peregrine (Wędrowiec). Jest to automatyczny lądownik zbudowany przez firmę Astrobotic z siedzibą w Pittsburghu. Ma być pierwszym prywatnym statkiem kosmicznym, który miękko wyląduje na Księżycu. Przypomnijmy, że ta sztuka nie udała się niedawno Japończykom i Rosjanom, a wcześniej Izraelowi i Indiom. Dopiero lądownik Chandrayaan-3 dokonał tej sztuki w sierpniu 2023 roku. Jednak ta misja nie zakończyła się pełnym sukcesem. Peregrine, który leci na Księżyc w ramach programu NASA Commercial Lunar Payload Services (CLPS), ma utorować drogę do załogowych lądowań na Księżycu. Czyli kolejnych etapów programu Artemis. Jeśli się sprawdzi, następne jego wersje będą dostarczały na Księżyc instrumenty naukowe oraz wszystko to, co niezbędne do utworzenia tam bazy załogowej. W tej chwili lądownik przenosi aż 90 kilogramów różnorodnych ładunków dostarczonych przez NASA i inne agencje kosmiczne, a także przez firmy komercyjne. Meksykańskie roboty na Księżycu Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na autonomiczne mikroboty. Zostały one opracowane przez Laboratorium Instrumentów Specjalnych (LINX) na Narodowym Uniwersytecie Autonomicznym Meksyku (UNAM). Misja COLEMNA ma stać się pierwszym latynoamerykańskim instrumentem na powierzchni Księżyca. Ładunek składa się z pięciu małych robotów, ważących mniej niż 60 gramów i mierzących 12 centymetrów średnicy. Po wylądowaniu Peregrine’a na Księżycu roboty zostaną dostarczone na powierzchnię za pomocą maleńkiej katapulty, która dosłownie wyrzuci je na księżycowy regolit. Następnie mikroboty przeprowadzą eksperymenty, mające zademonstrować zdolność autonomicznych robotów do przetrwania w księżycowym regolicie. Ich zadaniem jest analiza wykonalności budowania struktur na powierzchniach planet przy użyciu samoorganizujących się robotów pracujących w roju. Kosmiczne pochówki na Księżycu Oprócz meksykańskich robotów, pięciu eksperymentów NASA i szeregu innych ładunków, lądownik Peregrine przewozi również kilka ładunków dla klientów komercyjnych. Należą do nich m.in. Celestis i Elysium Space. To firmy, które zarabiają na kosmicznych pochówkach. Oczywiście nie wynoszą ciał, by te orbitowały w przestrzeni, lecz ludzkie prochy w specjalnych kapsułach. Na pokładzie lądownika Peregrine firma Celestis umieściła prochy 69 osób. W tym: twórcy Star Treka, Gene’a Roddenberry’ego, pisarza science-fiction Arthura C. Clarke’a, psa o imieniu Indica-Noodle Fabiano. Elizjum nie podało szczegółów na temat swojego ładunku. Kontrowersje wokół pomysłu Jednak pomysł umieszczenia ludzkich szczątków na Księżycu budzi sprzeciw plemienia Nawaho. W czwartek w ubiegłym tygodniu przewodzący Nawaho Buu Nygren poinformował media, że wysłał list do NASA oraz do Departamentu Transportu Stanów Zjednoczonych. Wzywał w nim do odroczenia startu. – Księżyc zajmuje świętą pozycję w wielu rdzennych kulturach, w tym w naszej – napisał Nygren. – Akt złożenia na Księżycu ludzkich szczątków (…) jest równoznaczny z profanacją tej świętej przestrzeni. Nygren dodaje, że sytuacja przypomina misję Lunar Prospector rozpoczętą w 1998 roku przez NASA. Wówczas celowo rozbito sondę o powierzchnię Księżyca. Na pokładzie znajdowały się szczątki znanego geologa Eugene’a Shoemakera. Wtedy też Nawaho wyrazili sprzeciw. NASA przeprosiła i zobowiązała się do konsultacji z rdzennymi Amerykanami w przyszłości. Zastępca administratora NASA ds. eksploracji Joel Kearns powiedział, że międzyrządowy zespół zorganizował spotkanie z przedstawicielami Nawaho. Dodał też, że agencja nie ma kontroli nad ładunkami prywatnego partnera. – Traktujemy obawy narodu Nawaho bardzo poważnie i będziemy kontynuować rozmowy dotyczące misji księżycowych – powiedział Kearns dziennikarzom. Miękkie lądowanie na Księżycu jest trudne. Na jego południowym biegunie znajduje się cenna substancja Południowy biegun Księżyca budzi ogromne zainteresowanie agencji kosmicznych. Ma być miejscem lądowania misji programu Artemis. Również tam mają powstać pierwsze ludzkie osady na innym ni.. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/dlaczego-miekkie-ladowanie-na-ksiezycu-jest-trudne-co-takiego-znajduje-sie-na-jego-poludniowym-biegunie-fot-jamie-cooper-sspl-getty-images-d34410c.jpg" width="911" height="700" alt="Dlaczego miękkie lądowanie na Księżycu jest trudne? Co takiego znajduje się na jego południowym biegunie? (fot. Jamie Cooper/SSPL/Getty Images)" title="Dlaczego miękkie lądowanie na Księżycu jest trudne? Co takiego znajduje się na jego południowym biegunie? (fot. Jamie Cooper/SSPL/Getty Images)" /> Przedstawiciele firmy Celestis skomentowali sprzeciw w znacznie mniej pojednawczym tonie. – Szanujemy prawo wszystkich kultur do angażowania się w praktyki religijne. Jednak żadna pojedyncza kultura ani religia nie powinna korzystać z prawa weta wobec misji kosmicznych, które nie są oparte na zasadach religijnych – oświadczyła firma. Zaprzeczając, że misja „bezcześci Księżyc”, podkreśliła, że materiał ma pozostać na pokładzie lądownika, a nie zostanie osadzony na powierzchni. Dodajmy, że funeralny ładunek Peregrine’a nie będzie stanowił pierwszego ludzkiego DNA pozostawionego na Księżycu. Znajduje się tam prawie 100 worków z kałem i moczem, pozostawionych przez amerykańskich astronautów podczas lądowania misji Apollo na Księżycu w latach 1969–1972. Awaria lądownika Data lądowania Peregrine’a wyznaczona była na 23 lutego. Wiadomo jednak, że do tego nie dojdzie. Po starcie rakiety pojawiły się anomalie w działaniu lądownika. Najpoważniejszą z nich jest wyciek paliwa, spowodowany awarią zaworu. To uniemożliwi mu miękkie lądowanie na Księżycu. Firma Astrobotic nie rezygnuje. Jej specjaliści pracują nad alternatywnymi scenariuszami misji, zakładającymi przeprowadzenie niektórych eksperymentów bez lądowania. Wygląda jednak na to, że Peregrine podzieli los wcześniejszych nieudanych misji księżycowych, takich jak Hakuto-R czy Łuna 25. NASA zapłaciła Astrobotic 100 mln dolarów za dostarczenie sprzętu naukowego na Księżyc. Nasz ekspert Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Z ludzkich komórek zbudowano żywe roboty. Okazało się, że pomagają w regeneracji neuronów
Naukowcy wykorzystali komórki tchawicy, by stworzyć mikroskopijne żywe roboty. W warunkach laboratoryjnych mogą one poruszać się i wspomagać wzrost uszkodzonych neuronów.
W tym artykule: Pierwsze roboty z komórek organizmów żywych Nowe budowle ze starych kloców Jak zrobić roboty z komórek? Niespodziewani uzdrowiciele Zagadki robotów Zbudowane z ludzkich komórek roboty stworzyli bioinżynierowie z Uniwersytetu Tufts i z harwardzkiego Instytutu Wyssa. Nazwali je Antrobotami. Antroboty są wielokomórkowe. Ich rozmiary wahają się od szerokości ludzkiego włosa do końcówki zaostrzonego ołówka. Mimo że są tak małe, roboty spełniają użyteczne funkcje. Mogą się samoorganizować i wywierają dobroczynny leczniczy wpływ na inne komórki. Gdy znajdują się w pobliżu, dochodzi do naprawy uszkodzonych neuronów. Czy to pierwszy krok do opracowania nowych metod regeneracji chorych tkanek, w których da się wykorzystać komórki pacjenta? Pierwsze roboty z komórek organizmów żywych Jednym z twórców Antrobotów jest Michael Levin z Uniwersytetu Tufts. Trzy lata temu Levin wraz z innymi naukowcami stworzył Xenoboty. Były to „żywe maszyny” – skupiska komórek pochodzących z embrionów żaby. Ich zachowanie wpierw zasymulowano komputerowo. Później zostały precyzyjnie zbudowane tak, by potrafiły spełniać określone funkcje. Udało się. Xenoboty łączyły się, poruszały mikrokorytarzami i przesuwały przeszkody. Już wówczas badacze byli przekonani, że roboty z komórek mają ogromny potencjał. – Łącząc projekty komputerowe z drukarką komórkową 3D, można by opracować żywe maszyny zdolne do dostarczania leków, usuwania zatorów w naczyniach włosowatych lub do zbierania mikroplastiku w oceanach – stwierdził wówczas Douglas Blackiston należący do zespołu badaczy. – A to tylko kilka potencjalnych możliwości – dodał. Nowe budowle ze starych kloców Ograniczeniem tamtych badań był „materiał”, z jakiego powstały Xenoboty. Czy ich zachowania wynikały z tego, że zostały utworzone z komórek embrionów płazów? Odpowiedź przyniosły najnowsze eksperymenty. Ich wyniki opublikowano właśnie w czasopiśmie „Advanced Science”. Ciekawostki o mózgu. Neurony babci, prawdziwa liczba szarych komórek i mit wykorzystywania tylko 10% mózgu Czy wiecie, czym jest glej, co robią neurony egocentryczne i gdzie mamy drugi mózg? Przedstawiamy ciekawostki o mózgu, które was zaskoczą. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/ciekawostki-o-mozgu-neurony-babci-prawdziwa-liczba-szarych-komorek-i-mit-wykorzystywania-tylko-10-mozgu-fot-getty-images-7969de1.jpg" width="938" height="625" alt="Ciekawostki o mózgu. Neurony babci, prawdziwa liczba szarych komórek i mit wykorzystywania tylko 10% mózgu (fot. Getty Images)" title="Ciekawostki o mózgu. Neurony babci, prawdziwa liczba szarych komórek i mit wykorzystywania tylko 10% mózgu (fot. Getty Images)" /> Tym razem Levin wraz z zespołem wykorzystali ludzkie komórki pobrane z tchawicy. Pochodziły od dorosłej osoby i nie były modyfikowane genetycznie. Zbudowano z nich nowe struktury wielokomórkowe, które spełniały nowe funkcje. − Kamień i cegła też mogą być układane w różne elementy konstrukcyjne: ściany, łuki czy kolumny – powiedział Gizem Gumuskaya, jeden z badaczy, który przed zajęciem się biologią studiował architekturę. Jak zrobić roboty z komórek? Jak dokładnie powstaje Antrobot? Naukowcy zaczynali od pojedynczej komórki tchawicy, a później dokładali do niej kolejne. Komórki te wyposażone są w rzęski – wypustki, wychwytujące zanieczyszczenia, które dostają się do naszego układu oddechowego. Rzęski przesuwają zanieczyszczenia, aż na koniec pozbywamy się ich, kaszląc lub kichając. W przypadku Antrobotów skupiska komórek formowano tak, by rzęski wystawały na zewnątrz. Wkrótce małe robociki zaczęły używać ich niczym wioseł – do poruszania się. Antroboty zaczęły przybierać różne formy i kształty. Miały od 30 do 500 mikrometrów. Niektóre były okrągłe i w całości pokryte rzęskami. Inne miały rzęski tylko z jednej strony. Niekiedy poruszały się na szalkach prosto, kiedy indziej zataczały koła. Po około 45–60 dniach ulegały naturalnej biodegradacji. Niespodziewani uzdrowiciele Niespodziankę przyniosło sprawdzenie, czy Antroboty mogą mieć właściwości lecznicze. Badacze wpierw umieścili na szalce dwuwarstwową kulturę komórkową składająca się z ludzkich neuronów. Następnie neurony zostały przecięte ostrym mikronarzędziem. W „ranie” umieszczono żywe roboty. Niespodziewanie okazało się, że ich obecność wspomogła regenerację komórek nerwowych. Odrosły, a tkanka odzyskała pierwotną grubość. Nic takiego nie zaszło w warunkach kontrolnych, gdzie nie wykorzystano Antrobotów. Zagadki robotów Naukowcy nie wiedzą, dlaczego tak się stało. – Grupy komórek, które konstruujemy w laboratorium, mogą mieć możliwości wykraczające poza to, co robią w organizmie – zauważa Michael Levin. − To fascynujące i całkowicie nieoczekiwane, że normalne komórki tchawicy pacjenta, bez modyfikacji genetycznych, mogą samodzielnie się poruszać i pobudzać wzrost neuronów w miejscu uszkodzenia – dodaje. Naukowcy chcą teraz ustalić, jaki dokładnie mechanizm odpowiada na ten efekt. A także – do czego jeszcze można by wykorzystać bioboty. Źródło: University Tufts, EurekAlert, Advanced Science Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Jak sztuczna inteligencja może pomóc nauce? Tak będzie wyglądała nasza przyszłość
Rozwój sztucznej inteligencji jest coraz szybszy. Wraz z nim pojawia się więcej obaw o to, czy AI w przyszłości zastąpi człowieka nie tylko na rynku pracy, ale także w nauce. Czy rzeczywiście tak będzie? Na te pytania odpowiadał gość najnowszego podcastu National Geographic Polska, Marcin Kruczyk.
W tym artykule: Czy sztuczna inteligencja jest zagrożeniem dla ludzi? Jak sztuczna inteligencja może pomóc nauce? W ciągu ostatnich miesięcy kilkukrotnie dochodziło do napięć na linii ludzie-sztuczna inteligencja. Część środowisk i grup zawodowych wychodziła na ulicę, aby protestować przeciwko wykorzystaniu AI. Niektórzy eksperci stwierdzili wprost – Rozwój sztucznej inteligencji może doprowadzić do zdarzeń zagrażających istnieniu ludzkości – tak przestrzegali specjaliści, wśród których byli m.in. pracownicy z OpenAI (twórcy ChatGPT) i Google Deepmind, a także laureaci Nagrody Turinga z 2018 r. Czy sztuczna inteligencja jest zagrożeniem dla ludzi? – Zmniejszenie ryzyka, że dojdzie do zagłady ludzkości z powodu sztucznej inteligencji powinno być priorytetem dla świata, tak jak jest to w przypadku innych porównywalnych zagrożeń w rodzaju pandemii czy wojny nuklearnej – tak jeszcze niedawno ostrzegali specjaliści od AI. To brzmi jak wstęp do post-apokaliptycznej opowieści, jednak takie nastroje dominowały w 2023 roku. Czy sztuczna inteligencja odkryje życie pozaziemskie? Na razie znalazła osiem nietypowych sygnałów, które wcześniej przeoczono Model AI opracowany przez naukowców przejrzał dane z radioobserwacji gromadzone w ramach poszukiwania życia pozaziemskiego. Sztuczna inteligencja znalazła aż osiem interesujących sygnałów, ... Czy jednak rzeczywiście mamy się czego obawiać? Czy sztuczna inteligencja może przejąć kontrolę nad ludźmi? – Sztuczna inteligencja niesie pewne zagrożenia, ale ma też wiele możliwości. Uważam, że tego rozwoju nie da się już zatrzymać. Żadne regulacje nie zmienią już tego, że wykorzystujemy dziś sztuczną inteligencję w wielu dziedzinach – mówi mówi Marcin Kruczyk, doktor bioinformatyki, dyrektor w zespole Artificial Intelligence & Data, odkrywca oraz podróżnik i zdobywca niezdobytych wcześniej szczytów. Jak sztuczna inteligencja może pomóc nauce? Od wielu lat pojawia się również coraz więcej obaw, że AI znacznie wpłynie na rynek pracy. – Niektórzy uważają, że sztuczna inteligencja zabierze ludziom pracę. Czy to naukowcom, czy marketingowcom lub dziennikarzom. Ja uważam, że tak samo jak wynalezienie aparatu fotograficznego nie zabiło sztuki, tak rozwój AI będzie tylko nowym narzędziem. Niektóre rzeczy będziemy mogli robić szybciej i lepiej, ale nadal sztuczna inteligencja nie zastąpi w pełni człowieka – dodaje Marcin Kruczyk. AI już dziś jest takim narzędziem, które pomaga naukowcom. Tylko w tym roku sztuczna inteligencja pomogła rozszyfrować tabliczki z pismem klinowym sprzed 5 tysięcy lat. Model wypracowany przez izraelskich uczonych potrafił przetłumaczyć starożytny język akadyjski na angielski. Z kolei japoński naukowcy wykorzystali AI do odkrycia nowych rysunków z Nazca. Czy sztuczna inteligencja i zaawansowane techniki obliczeniowe mogą być przydatne w ekspedycjach badawczych? Tak i udowadnia to Marcin Kruczyk w najnowszym odcinku podcastu. Cała rozmowa do wysłuchania w playerze na górze strony. Odcinki naszych wideopodcastów są również dostępne na kanałach National Geographic Polska na YouTube i na Spotify. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Konie pomogą w tworzeniu nowych robotów. Kluczem zrozumienie relacji tych zwierząt z człowiekiem
„Koń jaki jest, każdy widzi" pisał w XVIII wieku ksiądz Benedykt Chmielowski. Coraz mocniej wkraczamy w erę, w której wyrażenie to będzie brzmiało: „robot jaki jest, każdy widzi". Konie mają nam bowiem pomóc w budowaniu nowych robotów.
W tym artykule: Jak się bada relacje ludzi z robotami? Konie w pewnych względach przypominają roboty Budowanie szacunku i zaufania Rozumienie bez słów Robo-koń Boston Dynamics Dwóm badaczkom z Uniwersytetu Florydy udało się połączyć tak odległe zagadnienia jak konie i roboty. Przekonują, że to właśnie porozumienie łączące ludzi i konie jest kluczem do stworzenia oprogramowania robotów towarzyszących ludziom. Jak się bada relacje ludzi z robotami? – Roboty wkraczają w nasze życie i miejsca pracy jako towarzysze i członkowie zespołów. Przeprowadzono wiele badań nad tym, jak wchodzić w interakcje z robotami, uczyć je i poprawiać wydajność wykonywania powierzonych zadań. Otwartą granicą dla badań HCI/HRI (Human-Robot Interaction (HRI) i (HCI) – Human-Computer Interaction) pozostaje nawiązanie relacji roboczych z robotem. – Badania analizujące wczesne etapy interakcji człowiek–robot są wciąż nowym obszarem nauki. Jednocześnie odradza się zainteresowanie tym, w jaki sposób interakcja człowiek–zwierzę może informować o interakcji człowiek–robot – wyjaśniają w przedmowie do artykułu „Koń jako nauczyciel: Jak interakcja człowiek-koń informuje o interakcji człowiek-robot” dr Eakta Jain i dr Christina Gardner-McCune, badaczki z Uniwersytetu Florydy. Artykuł naukowczyń jest wynikiem rocznych badań analizujących wczesną fazę interakcji człowieka z koniec przez pryzmat interakcji człowieka z robotem. Konie w pewnych względach przypominają roboty Zaczęło się od tego, że dr Eakta Jain spędziła urlop na ranchu w otoczeniu koni. Przyglądając się tym niezwykłym zwierzętom, doszła do wniosku, że w pewien sposób konie przypominają roboty, a szczególnie samochody autonomiczne. W końcu potrafią dowieźć do domu nawet nieprzytomnego jeźdźca, samodzielnie wybrać odpowiednią ścieżkę, omijać przeszkody i oceniać zagrożenie. Aby bliżej poznać zagadnienie, badaczka rozmawiała z hodowcami, miłośnikami koni, a nawet ze studentami pracującymi z tymi zwierzętami. Nauczyła się również jeździć konno. – Nigdy wcześniej nie miałem kontaktu z koniem – powiedziała dr Jain. – Byłem nowa w jeździectwie, uczyłam się interakcji z koniem, który wciąż był wczesnym etapie budowania relacji z człowiekiem. Budowanie szacunku i zaufania Podczas pracy z końmi, które dopiero wchodzą w interakcje z ludźmi, zwierzęta muszą nauczyć się interpretować i odpowiednio reagować, na podstawowe czynności wykonywane przez trenerów. Mowa o prowadzeniu konia, szczotkowaniu go czy czyszczeniu kopyt. Tego typu prosty trening pomaga przygotować konie do bardziej zaawansowanej pracy, jak przyjęcie siodła i uzdy oraz noszenie człowieka podczas pierwszych kilku przejażdżek. Trening konia to nie wszystko, bo również nowy jeździec musi zostać wytrenowany, by odpowiednio interpretować zachowanie konia. Zrozumieć jakie wskazówki mogą wykorzystać treserzy koni, aby zachęcić zwierzęta do wykonania pożądanych działań lub poprawić konia, gdy nie zachowuje się zgodnie z oczekiwaniami. Analogicznie, ludzie muszą nauczyć się nakazywać robotom wykonywanie określonych zadań. Muszą także nauczyć się, co robić, gdy interakcje z robotami nie idą zgodnie z planem. Roboty muszą reagować na skierowane do nich polecenia w przewidywalny sposób. Ale bardziej autonomiczne roboty muszą również dynamicznie reagować na zmieniające się warunki. Zupełnie jak samochód samojezdny, który zatrzymuje się, aby uniknąć kolizji nawet, jeśli ludzie nakazują mu kontynuować jazdę. View Ediplayer on the source website Rozumienie bez słów W partnerstwie człowiek–koń konie komunikują się przede wszystkim niewerbalnie. Weźmy na przykład końskie uszy, których wskazuje na to, na co zwierzę właśnie zwraca uwagę. Takie zachowanie może zainspirować do stworzenia robotów z elektronicznymi „uszami", które mogą obracać się w kierunku bodźca – dzwoniącego dzwonka do drzwi lub ludzi rozmawiających w pobliżu autonomicznego pojazdu. – Jest to subtelny sposób informowania ludzi, że robot słyszy coś, na co zwraca uwagę – twierdzi dr Jain. Taka subtelność może być również wykorzystana jako oznaka szacunku. Trenerzy i jeźdźcy intensywnie pracują z końmi, aby budować wzajemny szacunek. Konie bezgłośnie komunikują swój szacunek dla swoich trenerów i jeźdźców, dopasowując ich tempo lub dając im bezpieczną przestrzeń osobistą podczas chodzenia. Końskie uszy wskazują nawet na trenerów jako wyraz szacunku, gdy zwracają na nich uwagę. – Być może te same rodzaje ekspresji niewerbalnej, które są używane w kontekście człowiek-koń, można wykorzystać do zakomunikowania, że robot szanuje człowieka – mówi dr Jain. – Może to sprawić, że ludzie poczują się bezpieczniej w pobliżu robotów i będą bardziej otwarci na pracę z nimi. Robo-koń Boston Dynamics Dodajmy, że praca badaczek z Uniwersytetu Florydy skupia się głównie na przeniesieniu czynników psychologicznych do możliwości programowania, a nie budowaniu robotów na wzór koni. Chociaż koń–robot istnieje i sprawuje się świetnie. Został zaprojektowany przez Boston Dynamics na zlecenie amerykańskiej agencji rządowej DARPA, zajmującej się rozwojem przełomowych technologii wojskowych. Robo-koń jest używany w wojsku do przenoszenia ciężarów w trudnym terenie. Kłopot w tym, że podobnie jak robotyczny pies tej amerykańskiej firmy, koń jest pozbawiony głowy i nici z przekazywania emocji za pomocą ruchu uszu. Boston Dynamic's Robotic Horse is a scary version of future robots - YouTube ŻRÓDŁO: „Horse as Teacher: How human-horse interaction informs human-robot interaction | Proceedings of the 2023 CHI Conference on Human Factors in Computing Systems" (acm.org) Nasz ekspert Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Robotyczny wąż do eksploracji lodowych światów. JPL właśnie wślizgnął się na nowy poziom robotyki
Inżynierowie Laboratorium Napędu Odrzutowego NASA zbudowali robota, którego zadaniem będzie wślizgnięcie się pod lodowe skorupy księżyców Saturna i Jowisza. Urządzenie przypomina węża lub węgorza. To nie pierwszy raz, gdy inżynierowie JPL czerpią inspirację ze świata zwierząt. Wśród opracowywanych przez JPL robotów są takie wzorowane na lemurach, małpach i psach.
W tym artykule: Do odległych planet i księżyców polecą roboty Robot przypominający węża Sztuczna inteligencja w kosmosie Testy robota EELS trwają Jak zaprojektować robotycznego węża Coraz częściej i głośniej mówi się o badaniu odległych ciał Układu Słonecznego. Już nie tylko z orbity, za pomocą sond, ale przy pomocy nowoczesnych robotów przemieszczających się po i pod powierzchnią wybranych planet i księżyców. Polem testowym dla tego typu eksploracji jest Mars. Niedługo dołączy do niego Księżyc. Człowiek już wylądował na Księżycu, a wkrótce ruszy kolejna faza programu Artemis. Dzięki niej trafią tam misje robotyczne, a w dalszej kolejności także załogowe. Mars też nie jest już poza naszym zasięgiem. Do odległych planet i księżyców polecą roboty Ale już Jowisz, Saturn, a tym bardziej Uran i Neptun są dla nas za daleko. Sonda JUICE, która w kwietniu wystartowała w kierunku księżyców Jowisza, będzie lecieć prawie osiem lat, nim dotrze do celu. Tak długi czas przelotu i ryzyko dla zdrowia astronautów wykluczają w tym momencie misje załogowe. Na dnie oceanu na Enceladusie, księżycu Saturna, istnieją kominy hydrotermalne. Czy powstało tam życie? Naukowcy sądzą, że tajemnicza krzemionka wyrzucana w ogromnych ilościach przez Enceladusa jest dowodem na istnienie kominów hydrotermalnych na dnie globalnego oceanu. Ten księżyc Saturna jes... Dlatego należy postawić na roboty. Już nie tylko ruchome laboratoria w typie marsjańskich łazików Curiosity czy Perseverance, ale bardziej wymyśle urządzenia. Takie, które są dostosowane do warunków interesującego nas miejsca. Robot przypominający węża Laboratorium Napędu Odrzutowego NASA (JPL) od lat rozwija program robotycznej eksploracji kosmosu. To tam powstały wszystkie amerykańskie łaziki marsjańskie, helikopter Ingenuity, a także mający latać nad Tytanem ciężki dron Dragonfly. Tam również budowane są najnowocześniejsze urządzenia, mające wspinać się po ścianach, skakać między uskokami i eksplorować miejsca niedostępne dla człowieka. Jednym z takich urządzeń jest podobny do węża lub węgorza robot do przemierzania ekstremalnego terenu, nazwany EELS. EELS (skrót od Exobiology Extant Life Surveyor) to samobieżny, autonomiczny robot. Jego zadaniem będzie poszukiwania śladów życia w oceanie ukrytym pod lodową skorupą księżyca Saturna – Enceladusa. Robot potrafi równie sprawnie przemieszczać się po piasku i lodzie, jak i w wodzie. Został zaprojektowany tak, by był maksymalnie giętki i elastyczny. To pozwoli mu wślizgnąć się przez szczelinę w dowolne miejsce. Sztuczna inteligencja w kosmosie – EELS dociera do miejsc niedostępnych dla innych robotów. Chociaż niektóre roboty sprawują się lepiej niż EELS w jednym, określonym środowisku, to nasz robot ma za zadanie poradzić sobie w każdym terenie – powiedział Matthew Robinson z JPL, kierownik projektu EELS. – Skoro chcemy wybrać się w miejsca, o których niewiele wiemy, musimy wysłać tam wszechstronnego, świadomego ryzyka robota. Takiego, który jest przygotowany na różnorodne wyzwania i może samodzielnie podejmować decyzje – dodał. Robotem sterują algorytmy sztucznej inteligencji (SI), które mają mu pozwolić na autonomiczne działanie. EELS będzie samodzielnie wybierać odpowiednie trasy i reagować na zagrożenie. Jest to konieczne ze względu na ogromną odległość między Ziemią a Saturnem. Uniemożliwia ona sterowanie urządzeniem przez operatora z Ziemi. Testy robota EELS trwają Pierwszy prototyp EELS powstał w 2019 roku. Od tamtego czasu robot jest nieustannie ulepszany. W 2023 roku rozpoczęto cykl comiesięcznych testów terenowych, które mają pomóc dopracować zarówno urządzenie, jak i sterującą nim SI. W obecnej formie, nazwanej EELS 1.0, robot waży około 100 kilogramów i ma 4 metry długości. Składa się z 10 identycznych obracających się segmentów. Zespół wypróbował różne materiały i wielkości segmentów: mierzące 20 centymetrów średnicy drukowane w 3D plastikowe segmenty dostosowane do piasku i mniejsze, wykonane z metalu, dostosowane do lodu. Robot został przetestowany na piasku, śniegu i lodzie. Testy robione były na tzw. Mars Yard. Czyli na terenie mającym imitować środowisko marsjańskie. Próby przeprowadzono również na specjalnym „robotycznym placu zabaw”. Zbudowano go w ośrodku narciarskim w Południowej Kalifornii. Jak zaprojektować robotycznego węża – Istnieją dziesiątki podręczników wyjaśniających, jak zaprojektować pojazd czterokołowy. Jednak nie ma podręcznika o tym, jak zaprojektować autonomicznego robota-węża, aby śmiało poszedł tam, gdzie żaden robot wcześniej nie dotarł. Musimy napisać własne. To właśnie teraz robimy – powiedział Hiro Ono, główny badacz EELS w JPL. EELS tworzy mapę 3D swojego otoczenia za pomocą czterech par kamer stereo i lidaru. Jest on podobny do radaru, ale wykorzystuje krótkie impulsy laserowe zamiast fal radiowych. Dzięki danym z tych czujników algorytmy nawigacyjne wyznaczają najbezpieczniejszą ścieżkę. Celem było stworzenie biblioteki sposobów, w jakie robot może poruszać się w odpowiedzi na wyzwania terenowe. W swojej ostatecznej formie EELS będzie zawierał 48 siłowników. Wiele z nich ma wbudowane sensory wykrywania siły i momentu obrotowego. Działają one jak rodzaj skóry, dzięki której EELS może poczuć, jaką siłę wywiera na teren. Pomaga mu to poruszać się pionowo w wąskich rynnach o nierównych powierzchniach. Konfiguruje się wówczas tak, aby naciskać na przeciwległe ściany w tym samym czasie – jak wspinacz skałkowy. Źródło: NASA. Nasz ekspert Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Smartfony, social media, drukarki 3D. Które wynalazki XXI wieku zmieniły nasze życie na lepsze?
XXI wiek to czas technologicznych innowacji. Nie mamy tu na myśli wyłącznie odkryć, które zmieniają oblicze różnych gałęzi przemysłu i stymulują rozwój gospodarczy, ale także wynalazki obecne w codzienności każdego z nas. Tempo technologicznego rozwoju jest wprost niewiarygodne, a wszystko wskazuje na to, że postęp znajduje się dopiero w fazie rozpędu. O jakich innowacjach mowa? Poniżej wymieniamy najwspanialsze wynalazki XXI wieku.
W tym artykule: Inteligentny plaster Sztuczna trzustka Sztuczne wspomnienia Egzoszkielet Bioniczna soczewka kontaktowa Kapsułka endoskopowa Plaster antykoncepcyjny Segway Telefon z ekranem pojemnościowym Media społecznościowe Domowa drukarka 3D VoD Płyta Blu-ray Samochody półautonomiczne System Android Asystent głosowy Grafen Pierwszy seryjny samochód wodorowy Pasażerski dron Asymetryczne systemy liczbowe Już wynalazki XX wieku jednoznacznie udowodniły, jak bardzo rozwinięta jest nasza cywilizacja. Jednak dopiero XXI wiek wprowadził nas w zupełnie nową erę. To, co kiedyś było tematem powieści i filmów science fiction, dziś jest naszą rzeczywistością. A należy przecież pamiętać, że do końca stulecia zostało jeszcze 77 lat. Inteligentny plaster W 2018 roku naukowcy z Tufts University w Massachusetts opracowali rewolucyjny plaster wspomagający leczenie ran przewlekłych. Opatrunek przykłada się do skóry jak jego konwencjonalny odpowiednik, ale dzięki zainstalowanym w nim czujnikom i przekaźnikom, jest w stanie na bieżąco monitorować proces gojenia i w razie potrzeby uwalniać odpowiednią dawkę leku. Sztuczna trzustka Sztuczna trzustka, czyli tzw. pętla zamknięta, okazała się przełomem w leczeniu cukrzycy typu 1. Intensywne badania nad tym mechanizmem rozpoczęły się już w 2011 toku. W 2016 roku, w Stanach Zjednoczonych, po raz pierwszy wprowadzono sztuczną trzustkę do użytku. System składający się z pompy insulinowej i sensora nieustannie monitorującego glikemię wyprodukowała firma Medtronic. Sztuczne wspomnienia W 2013 roku badacze z Massachusetts Institute of Technology skutecznie zaszczepili w mózgu myszy wspomnienia wydarzeń, które nigdy nie miały miejsca. Czy to oznacza, że scenariusz filmu „Pamięć absolutna” wkrótce stanie się rzeczywistością? Nic z tych rzeczy. Praca amerykańskich naukowców ma pomóc zrozumieć, jak w ludzkim mózgu powstają tzw. fałszywe wspomnienia. Egzoszkielet Prace nad egzoszkieletem rozpoczęły się już w latach 60. XX wieku. W zamierzeniu, urządzenia wspomagające siłę mięśniową miały zwiększać zdolność bojową żołnierzy. W XXI wieku nastąpiła intensyfikacja prac nad tym wynalazkiem, a zastosowanie egzoszkieletu wykroczyło poza pole walki. Obecnie egzoszkielet może zastąpić niesprawne mięśnie, pomaga w rehabilitacji osób cierpiących na schorzenia neurologiczne, a osobom sparaliżowanym umożliwia samodzielne chodzenie. Bioniczna soczewka kontaktowa Przypomina zwykłe szkło kontaktowe, ale jej funkcjonalność nie ogranicza się do doraźnego modyfikowania widzenia. Opracowana w 2015 roku przez firmę Ocumetics Technology Crop soczewka wewnątrzgałkowa trwale koryguje wady wzroku. Niewykluczone więc, że w niedalekiej przyszłości okulary i szkła kontaktowe staną się przeżytkiem, podobnie jak operacje oczu. Kapsułka endoskopowa Badania endoskopowe przewodu pokarmowego należą do najmniej przyjemnych i umożliwiają obejrzenie jedynie jego górnego odcinka. Ze względu na budowę jelita cienkiego, wprowadzenie endoskopu do tego obszaru nie jest możliwe. Rewolucją w tej dziedzinie okazała się koncepcja zdalnego obrazowania przewodu pokarmowego, wykorzystująca kapsułkę z transmiterem. Metoda ta została zatwierdzona przez FDA w 2001 roku. Plaster antykoncepcyjny Tabletki antykoncepcyjne należą do najskuteczniejszych środków zapobiegających nieplanowanej ciąży, jednak konieczność pamiętania o codziennym przyjmowaniu preparatu hormonalnego znacząco ogranicza wygodę jego stosowania. Rozwiązaniem tego problemu stał się plaster antykoncepcyjny. Rozwiązanie wprowadzone na początku XXI wieku okazało się znacznie wygodniejsze i przy okazji – bezpieczniejsze. Większa biodostępność hormonów podawanych w ten sposób umożliwiła zmniejszenie dawki, co uczyniło antykoncepcję hormonalną bardziej dostępną dla kobiet, u których stwierdzono zwiększone ryzyko sercowo-naczyniowe. Segway Pierwsze dwuśladowe urządzenie transportu osobistego zasilane silnikiem elektrycznym, Segway HT, zostało zaprezentowane w 2001 roku, a rok później trafiło do sprzedaży. Innowacyjna koncepcja nie spotkała się jednak z rynkowym sukcesem – innowacyjne pojazdy były ciężkie i zbyt drogie dla przeciętnego odbiorcy. Dlaczego zatem Segway znalazł się w tym zestawieniu? Ponieważ to właśnie ten wynalazek pobudził zainteresowanie elektrycznymi urządzeniami transportu osobistego, które dziś są naszą codziennością. Telefon z ekranem pojemnościowym Urządzenia mobilne wyposażone w dotykowy ekran nie są wynalazkiem tego stulecia. Należy jednak podkreślić, że pierwszy telefon z ekranem pojemnościowym, do którego obsługi nie był potrzebny rysik, pojawiły się dopiero w XXI wieku, a dokładnie – w 2006 roku, kiedy zadebiutował LG Prada. Media społecznościowe W jakim wieku social media szkodzą nam najbardziej? To zależy od płci Na przestrzeni zaledwie kilku lat social media stały się naszą codziennością. Ich nadużywanie może mieć jednak poważne konsekwencje. Kto jest najbardziej narażony? O ile media społecznościowe powstały pod koniec XX wieku, to należy jasno stwierdzić, że wzrost ich popularności, a co za tym idzie – także rozwój samych serwisów społecznościowych, nastąpił dopiero w XXI wieku. Po 2000 roku witryna MySpace znacząco zyskała na znaczeniu. W 2005 roku pojawił się serwis YouTube, który okazał się rewolucją w kwestii dzielenia się treściami wideo. W 2006 roku serwisy Facebook i Twitter dotarły do użytkowników z niemal całego świata. Domowa drukarka 3D Podobnie jak media społecznościowe, także druk 3D ma swoje korzenie w XX wieku. Rzecz w tym, że przez długi czas technologia druku przestrzennego miała zastosowanie wyłącznie w przemyśle. Rewolucja nadeszła dopiero w 2006 roku. Wówczas Adrian Bowyer stworzył prototyp desktopowego urządzenia. 3 lata później firma Makerbot wprowadziła do sprzedaży pierwszą drukarkę 3D do samodzielnego montażu. VoD Konwencjonalna telewizja powoli traci na znaczeniu. Już w XX wieku miłośnicy kina lubili sami decydować, co chcą obejrzeć. W XXI wieku era kast VHS i nośników cyfrowych dobiegła końca. Wraz z pojawieniem się szerokopasmowego internetu, wzrosła możliwość przesyłania dużych ilości danych. W 2007 roku pojawił się pierwszy serwis oferujący streaming materiałów wideo. Mowa o Netfliksie. Płyta Blu-ray Obecnie nośniki cyfrowe nie są już tak powszechnie stosowane, jak jeszcze na początku XXI wieku, ale wymieniając najwspanialsze odkrycia bieżącego stulecia, nie można pominąć płyty Blu-ray, która już w wariancie jednowarstwowym oferuje aż 25 GB pojemności na dane. Następcę standardu DVD opracowały firmy Sony i Philips, a pierwszy zestaw specyfikacji Blu-ray opublikowano w 2004 roku. Samochody półautonomiczne Samochody, które potrafią same kontrolować podróż powoli wychodzą ze sfery science fiction. Na drogach już teraz testowane są auta w pełni autonomiczne, ale minie jeszcze trochę czasu, zanim kierowcy staną się pasażerami. Krokiem milowym w rozwoju tej technologii są samochody półautonomiczne, które potrafią utrzymywać zadany dystans od pojazdów poprzedzających, zmieniać pas ruchu i przez pewien czas utrzymywać kierunek jazdy. Taka technologia testowana jest już od jakiegoś czasu przez wiele firm. Stała się dostępna dla każdego pod koniec 2015 roku, kiedy amerykańska firma Tesla wprowadziła ją w modelu S. System Android Google blokuje Huawei. W tle wielka polityka Internetowy gigant działający między innymi w chińskich smartfonach system Android przykręcił kurek z aktualizacjami. Wypełnia w ten sposób polecenia prezydenta Donalda Trumpa, który zach.. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/google-blokuje-aktualizacje-systemu-dla-urzadzen-huawei-to-efekt-wojny-informatycznej-usa-chiny1-77d34ff.jpeg" width="938" height="626" alt="Google blokuje aktualizacje systemu dla urządzeń Huawei. To efekt wojny informatycznej USA-Chiny" title="Google blokuje aktualizacje systemu dla urządzeń Huawei. To efekt wojny informatycznej USA-Chiny" /> Platforma Android to obecnie najpopularniejszy mobilny OS. Pod jego kontrolą pracują niezliczone smartfony i tablety, a także inteligentne telewizory i inne urządzenia tworzące smart home. Historia tego systemu rozpoczęła się w 2003 roku, kiedy rozpoczęła działalność firma Android Inc. Rok później przedsiębiorstwo zostało przejęte przez Google. Asystent głosowy Są obecne w urządzeniach mobilnych i wearables, samochodach i systemach smart home. Asystenci głosowi, czyli interfejsy użytkownika bazujące na naturalnej mowie, towarzyszą nam dziś na każdym kroku. Wystarczy jedno proste polecenie, by wirtualny pomocnik zapisał wydarzenie w kalendarzu, włączył nasz ulubiony album, przyciemnił lub zgasił światło albo obsłużył klimatyzator. Za pioniera w dziedzinie konsumenckich asystentów głosowych należy uznać firmę Apple. W 2011 roku zaimplementowała ona oprogramowanie Siri w urządzeniach działających pod kontrolą systemu iOS. Grafen Najcieńszy, najlżejszy i najmocniejszy odkryty dotąd materiał ma szansę wkrótce zastąpić krzem. Nadaje się do produkcji elastycznych wyświetlaczy, ogniw fotowoltaicznych i wysokowydajnych akumulatorów, a to dopiero początek długiej listy możliwych zastosowań grafenu. Pierwszy teoretyczny opis tego materiału powstał w 1947 roku, ale oddzielenie grafenu od grafitu nastąpiło dopiero w 2004 roku. Pierwszy seryjny samochód wodorowy Samochody elektryczne są określane mianem przyszłości motoryzacji. Dostępna dziś technologia nie jest jednak doskonała. Główne problemy aut zeroemisyjnych to zasięg i czas ładowania. Alternatywą są samochody wodorowe, czyli zasilane energią elektryczną pozyskiwaną z wodoru. Mimo że świat motoryzacji pracuje nad napędem wodorowym już od dawna, to pierwszy seryjnie produkowany pojazd bazujący na tej technologii powstał dopiero w 2014 roku. Mowa o Toyocie Mirai. Pasażerski dron Nie można jednak wykluczyć, że przyszłość transportu osobistego wcale nie należy do samochodów. Już w 2016 roku firma Ehang Inc. zaprezentowała prototyp pierwszego pasażerskiego drona. W 2022 roku oktokopter firmy szwedzkiej Jetson, model ONE (zaprojektowany przez Tomasza Patana), trafił do seryjnej produkcji. Asymetryczne systemy liczbowe Kolejny polski akcent w zestawieniu. Jarosław Duda, naukowiec z Uniwersytetu Jagiellońskiego, w latach 2006–2014 opracował innowacyjną metodę kodowania ANS, która szybko stała się podstawowym językiem w światowej elektronice. Z koncepcji polskiego naukowca korzystają najwięksi światowi giganci technologiczni, w tym Apple i Google. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Robot Atlas robi fikołki. Jak firma Boston Dynamics tworzy mechanicznego człowieka i co chce osiągnąć?
Firma budująca zaawansowane maszyny pokazała nowy film, na którym robot Atlas sprawnie przemieszcza się w przestrzeni, przenosi przedmioty i skacze. Kiedy powstanie mechaniczny człowiek?
W tym artykule: Roboty Boston Dynamics stają się bardziej samodzielne Jak robot widzi świat Firma Boston Dynamics tworzy roboty dla wojska Robot Atlas ma pomagać astronautom Każdy pokaz możliwości robotów Boston Dynamics budzi zarówno fascynację możliwościami i zaawansowaniem współczesnej technologii, jak i obawy o to, do czego to może doprowadzić. Wcześniejsze filmy, na których potężny robot Atlas uprawiał parkour czy tańczył do rock’n’rollowego „Do you love me”, były udostępniane przez miliony zafascynowanych widzów. Roboty Boston Dynamics stają się bardziej samodzielne Co widzimy w najnowszym wideo firmy? Tym razem robot musiał samodzielnie wymyślić, jak odnaleźć się w przestrzeni i wykonać zadanie. View oEmbed on the source website – Nie myślimy już tylko o tym, co zrobić, by robot poruszał się dynamicznie w danym terenie, jak zaprezentowaliśmy w filmach parkour i dance. Chcemy, by Atlas zaczął pracować, manipulował obiektami z otoczenia i robił to zachowując dużą precyzję ruchów. Aby to się udało, robot musi rozpoznawać właściwości obiektów, ich kształt, wagę, rozumieć siły przyrody – wylicza Scott Kuindersma, szef zespołu Atlasa w Boston Dynamics. Postrzeganie i autonomia – właśnie te dwie cechy należało wzmocnić, by robot mógł się możliwie naturalnie poruszać w złożonym otoczeniu. Postrzeganie dotyczy rozbudowania jego rozumienia widzianej rzeczywistości. Autonomia zaś to pozwolenie mu na samodzielne podjęcie decyzji, co i w jaki sposób chce zrobić z danym przedmiotem. Jak robot widzi świat Atlas jest wyposażony w kilka połączonych z komputerem kamer. Ale jego kamery nie działają jak ludzkie oczy. Dają niepełne informacje o widzianych obiektach, ich kolorach i odległościach. Atlas nie jest jeszcze na etapie, na którym samodzielnie tworzy trójwymiarową mapę pomieszczenia, po którym się porusza. Algorytmy pozwalające mu się poruszać w otoczeniu są szkolone w środowisku wirtualnym, w wygenerowanym cyfrowo pomieszczeniu. W dodatku plan tego pomieszczenia jest wgrany do pamięci Atlasa. Zupełnie jak mapa. Robot podnosi ciężkie przedmioty i manipuluje nimi. To oczywiście mówi wiele o jego udźwigu, ale również o tym, jak skomplikowany program nim steruje. Jak twierdzą twórcy oprogramowania, robot musi niejako wyprzedzać kolejny ruch. Musi mieć świadomość, co się stanie, jeśli np. chwyci ciężar w nieodpowiednim miejscu, co może spowodować utratę równowagi. Jego oprogramowanie uwzględnia wszystko to, czego my, ludzie, uczymy się w trakcie rozwoju. Firma Boston Dynamics tworzy roboty dla wojska Robot humanoidalny ma docelowo móc wykonać wszystko to, co człowiek. Po to, by zastąpić go w fabrykach, w akcjach ratunkowych i w różnych niebezpiecznych sytuacjach. Ale nie tylko Atlas ma temu służyć. Wszystkie roboty tworzone przez Boston Dynamics mają za zadanie lepiej i dłużej zrobić to, co robi żywe stworzenie. Powstał robot jak Terminator T-1000 – rozpada się na mniejsze krople, po czym ponownie łączy się w całość Naukowcy stworzyli robota, który – niczym cyborg z opowieści o terminatorach – potrafi podzielić się na małe koraliki, a następnie z powrotem scalić. Jego zadaniem nie jest jednak atakow... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/powstal-robot-jak-terminator-t-1000-rozpada-sie-na-mniejsze-krople-po-czym-ponownie-laczy-sie-w-calosc-fot-xinjian-fan-et-al-science-advances-2022-doi-10-1126-sciadv-abq1677-e65675c.jpg" width="773" height="700" alt="Powstał robot jak Terminator T-1000 – rozpada się na mniejsze krople, po czym ponownie łączy się w całość (fot. Xinjian Fan et al, Science Advances (2022). DOI: 10.1126/sciadv.abq1677)" title="Powstał robot jak Terminator T-1000 – rozpada się na mniejsze krople, po czym ponownie łączy się w całość (fot. Xinjian Fan et al, Science Advances (2022). DOI: 10.1126/sciadv.abq1677)" /> Firma, będąca spin-offem Massachusetts Institute of Technology (MIT), powstała w 1992 roku. Rozwinęła skrzydła dzięki DARPA – Agencji Zaawansowanych Projektów Badawczych Departamentu Obrony USA. To ta instytucja, dzięki której mamy m.in. internet, samochody autonomiczne i program badań jonosfery HAARP. Boston Dynamics od początku zajmowała się technologiami, które pozwolą robotom chodzić na dwóch lub czterech nogach. Dzięki pieniądzom z DARPA powstał BigDog – czworonożny robot o udźwigu 150 kg. Może sam udźwig nie jest imponujący, ale BigDog może nieść ciężar przez długi czas i poruszać się po trudnym terenie, odciążając żołnierzy. Podobną rolę pełni mechaniczny koń wyprodukowany przez firmę. Oba „służą” w amerykańskiej armii. Boston Dynamics należała do koncernu Alphabet, w skład którego wchodzi Google. Potem została sprzedana japońskiemu SoftBankowi. Obecnie większość udziałów w firmie należy do koreańskiej Hyundai Motor Group. Robot Atlas ma pomagać astronautom Seria zaawansowanych robotów Spot i Atlas sprawiła, że coraz więcej osób obawia się scenariusza „Terminatora”. Spot, mechaniczny pies, doczekał się nawet własnego odcinka w dystopijnym serialu „Black Mirror”. W odcinku „Metalhead” robot jest brutalnym mordercą. To posłuszny wartownik, nie baczący na nic poza wypełnieniem zadania. Czy tak jest w rzeczywistości? Zależy od oprogramowania. View oEmbed on the source website A za oprogramowanie nowego Spota o przydomku Nebula (mgławica), odpowiada Laboratorium Napędu Odrzutowego NASA (JPL). NASA chce, aby Spot stał się kosmicznym zwiadowcą. Ma służyć pomocą astronautom w trakcie długich misji księżycowych, a w dalszej kolejności tych marsjańskich. Aby mógł wykonać powierzone zadanie, konieczne będzie dopracowanie jego umiejętności postrzegania, analizowania zebranych danych i uczenia się na ich podstawie. A choć nam wydaje się to proste, sami taki trening przechodzimy w dzieciństwie, to jest to nadal bardzo skomplikowane zadanie. Źródło: Boston Dynamics. Nasz ekspert Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.