Wybrano najbezpieczniejsze miasto świata 2026 roku. Europejska stolica liderem rankingu
Wybierając kierunek urlopu najczęściej zwracamy uwagę na liczbę atrakcji, jakość hoteli czy renomę restauracji. Coraz więcej podróżnych analizuje jednak także poziom bezpieczeństwa – od wskaźników przestępczości, po sprawność służb ratunkowych. Komfort psychiczny bywa równie istotny jak piękne widoki. Gdzie zatem można czuć się naprawdę bezpiecznie?
Najnowszy ranking opublikowany przez firmę ubezpieczeniową Berkshire Hathaway Travel Protection wskazuje, które miasta na świecie zapewniają najwyższy poziom bezpieczeństwa zarówno odwiedzającym, jak i mieszkańcom. W badaniu przeanalizowano opinie ponad 1500 podróżnych, którzy oceniali metropolie pod kątem przestępczości, ryzyka terroryzmu, jakości opieki zdrowotnej, dostępności służb ratunkowych oraz poziomu inkluzywności. Po zestawieniu wszystkich wskaźników na pierwszym miejscu znalazła się stolica nordyckiego państwa, wyprzedzając m.in. Tokio, Wenecję, Berlin i Dubaj. Co sprawiło, że to właśnie ona została uznana za najbezpieczniejsze – i zarazem jedno z najpiękniejszych – miast świata? Reykjavik jako najbezpieczniejsze miasto świata w 2026 roku Stolica Islandii od lat znajduje się w czołówce zestawień dotyczących jakości życia, jednak w najnowszym rankingu Reykjavík został także wskazany jako najbezpieczniejsze miasto świata do odwiedzenia i zamieszkania. Na taką ocenę wpłynął nie tylko niski poziom przestępczości, lecz także wysoka jakość instytucji publicznych, sprawnie działające służby ratunkowe oraz silne poczucie wspólnoty. W tym liczącym około 135 tys. mieszkańców mieście niewielkie odległości, brak anonimowości charakterystycznej dla megametropolii i wysoki poziom zaufania społecznego realnie przekładają się na poczucie komfortu. Poważne przestępstwa zdarzają się tu sporadycznie, a wiele dzielnic ocenianych jest jako jednolicie bezpieczne również po zmroku, co dla podróżnych ma kluczowe znaczenie. Co istotne, bezpieczeństwo nie oznacza jednak monotonii. Reykjavík łączy stabilność z wyrazistą tożsamością kulturową i architektoniczną. Nad miastem góruje ekspresyjna bryła Hallgrímskirkja, inspirowana formacjami bazaltowymi z lawy, a kilka minut spacerem dalej znajduje się nowoczesna sala koncertowa Harpa, której przeszklona fasada odbija światło zatoki. Z kolei nadbrzeżna rzeźba Sun Voyager stała się symbolem otwartości miasta na ocean i świat. Instytucje takie jak National Museum of Iceland czy Reykjavík Art Museum pozwalają natomiast zrozumieć historię wyspy – od epoki wikingów po współczesną kulturę nordycką. Dodatkowym atutem jest bliskość natury, która zaczyna się tuż za granicą miasta. W krótkim czasie można dotrzeć do geotermalnych kąpielisk, takich jak Blue Lagoon, czy wyruszyć na trasę Golden Circle z wodospadami, polami geotermalnymi i surowymi krajobrazami wulkanicznymi. Zimą dochodzi możliwość obserwacji zorzy polarnej, latem – niemal niekończące się dni sprzyjające eksplorowaniu wybrzeży i lodowców. W efekcie Reykjavík nie tylko spełnia kryteria bezpieczeństwa w statystykach, lecz także oferuje spójne, uporządkowane i estetyczne doświadczenie podróży, w którym poczucie stabilności idzie w parze z bliskością dzikiej, islandzkiej przyrody. Spektakularne awanse i zaskakujące spadki w zestawieniu najbezpieczniejszych miast Choć ścisła czołówka rankingu pozostaje względnie stabilna, dalsze pozycje pokazują, jak dynamicznie potrafi zmieniać się postrzeganie bezpieczeństwa w globalnych metropoliach. Największym wygranym tegorocznego zestawienia jest Honolulu, które przesunęło się z 13. na 5. miejsce. Stolica Hawajów zyskała uznanie nie tylko za niski poziom przestępczości, lecz także za sprawne zarządzanie kryzysowe i wysoką jakość infrastruktury publicznej. Równie wyraźny awans zanotowała Barcelona – jeszcze niedawno zamykająca drugą dziesiątkę, dziś znajduje się na 7. pozycji. Miasto, które przez lata kojarzono z problemem kieszonkowców i presją overtourismu, stopniowo odbudowuje wizerunek dzięki inwestycjom w transport publiczny, monitoring oraz reorganizację najbardziej obleganych dzielnic. Zupełnie inny kierunek obrały Montreal, Berlin i Dubaj. Kanadyjskie miasto spadło z 6. na 16. miejsce, a niemiecka stolica – z 9. aż na 21. pozycję. Dubaj zanotował jeszcze wyraźniejszy regres, przesuwając się z 11. na 25. miejsce, mimo że same Zjednoczone Emiraty Arabskie utrzymują opinię jednego z najbezpieczniejszych państw regionu. Pokazuje to, że w przypadku dużych ośrodków miejskich znaczenie mają nie tylko statystyki, lecz także subiektywne poczucie komfortu, kwestie społeczne czy zmiany w intensywności ruchu turystycznego. Wahania pozycji nie zawsze oznaczają gwałtowne pogorszenie sytuacji – często są efektem drobnych różnic punktowych między miastami, które w praktyce nadal pozostają bezpiecznymi kierunkami podróży. Lista 15 najbezpieczniejszych miast do podróżowania w 2026 roku: Reykjavík Kopenhaga Zurych Amsterdam Honolulu Sydney Barcelona Lizbona Tokio Dublin Wenecja Seul Londyn Singapur San Francisco Źródła: Travel + Leisure, Berkshire Hathaway Travel Protection Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Poznaj podróżnicze hity Google tego roku. Wśród liderów znalazło się polskie miasto
Które miejsca w 2025 roku wzbudzały największą ciekawość wśród podróżnych? Najnowsza lista Google „Rok w podróżach” pokazuje, że niektóre miasta i regiony odnotowały wyjątkowo duży wzrost zainteresowania w porównaniu z poprzednim rokiem. To właśnie tam – częściej niż gdziekolwiek indziej – planowaliśmy urlopy, weekendowe wypady i dalekie wyprawy.
Rok 2025 okazał się czasem powrotów do znanych kierunków, ale też odkrywania nowych miejsc, które niespodziewanie zdobyły ogromną popularność. Jedni podróżowali, przemieszczając się między europejskimi metropoliami, inni zaś wybierali odległe wyspy, spokojne plaże lub centra kultury i sztuki. Niezależnie od tego, jak wyglądały wasze tegoroczne trasy, istnieje duże prawdopodobieństwo, że choć raz wpisaliście w wyszukiwarkę jeden z kierunków, które trafiły do najnowszego zestawienia Google „Rok w podróżach”. Ranking obejmuje miejsca, które w 2025 roku zanotowały największy wzrost liczby wyszukiwań względem 2024 roku – od karaibskich wysp, przez niedoceniane hiszpańskie miasta, aż po polską metropolię, która zaskoczyła swoją wysoką pozycją. Z tego zestawienia można się dowiedzieć, które miejsca najmocniej rozbudzały podróżniczą wyobraźnię. Najczęściej wyszukiwane kierunki 2025 roku Na szczycie tegorocznego zestawienia znalazły się trzy zupełnie różne miejsca, które łączy spektakularny wzrost zainteresowania w wyszukiwarce Google. Pierwsze miejsce zajęło hiszpańskie Bilbao, czyli miasto, które jeszcze do niedawna pozostawało w cieniu bardziej oczywistych kierunków Półwyspu Iberyjskiego. W 2025 roku jego popularność eksplodowała, głównie za sprawą połączenia sztuki, architektury i sportu. Podróżni masowo wyszukiwali bilety i noclegi nie tylko z powodu Muzeum Guggenheima czy cenionego Museo de Bellas Artes, lecz także dzięki wydarzeniom piłkarskim. To właśnie finał Ligi Europy UEFA, rozegrany w maju pomiędzy Tottenhamem a Manchesterem United, sprawił, że liczba zapytań dotyczących Bilbao dynamicznie wzrosła. Drugą pozycję zdobył Barbados – karaibska wyspa, która w ostatnich miesiącach przyciągała uwagę nie tylko pięknymi plażami, ale także dynamicznym rozwojem infrastruktury luksusowej. Nowe połączenia lotnicze oraz zapowiedzi ekskluzywnych otwarć hotelowych przełożyły się na gwałtowny wzrost wyszukiwań, zwłaszcza wśród osób planujących urlopy premium i zimowe wypady do ciepłych krajów. Eksperci wskazują, że to właśnie branża hotelarska, w połączeniu z rosnącą dostępnością lotów transatlantyckich, wywindowała Barbados na drugie miejsce globalnego rankingu. Na trzecim miejscu uplasował się natomiast Dubaj, który od lat nie traci impetu jako światowa stolica słońca, rozrywki i nowoczesnej architektury. W 2025 roku zainteresowanie tym kierunkiem nadal rosło, podsycane kolejnymi otwarciami luksusowych hoteli, rekordowymi inwestycjami turystycznymi oraz niezmienną popularnością plaż emiratu. Dubaj pozostaje jednym z najbardziej wyszukiwanych miejsc na świecie, a tegoroczny ranking tylko potwierdza jego dominację w segmencie destynacji całorocznych. Gdzie szukaliśmy wakacji w 2025 roku? Na pozostałych miejscach znalazły się równie ciekawe kierunki. Wysoko uplasował się m.in. Santander, czyli północnohiszpańskie miasto, które w rekordowym dla Hiszpanii roku turystycznym przyciągnęło uwagę podróżnych łagodniejszym klimatem, długimi plażami i niższymi cenami niż w najbardziej zatłoczonych kurortach. Tuż za nim znalazła się Ibiza, która (mimo sygnałów o spadku liczby turystów) odnotowała stały wzrost wyszukiwań. Nowe otwarcia hoteli i niegasnąca renoma jednej z najbardziej ikonicznych wysp Europy przyczyniły się do większego zainteresowania zarówno jej nocnym życiem, jak i spokojniejszą północą. Na szóstej pozycji uplasował się Kraków, jedyne polskie miasto w zestawieniu. Dane z raportu Kayak pokazują rekordowe zainteresowanie turystów, zwłaszcza tych poszukujących tańszych, a jednocześnie bogatych kulturowo destynacji. Niższe ceny hoteli i lotów oraz atrakcyjność historycznego centrum sprawiły, że Kraków stał się jedną z najczęściej wpisywanych lokalizacji w Google. Kolejne miejsce zajęła Malaga, której popularność rośnie niemal z miesiąca na miesiąc. Dzięki łagodnym zimom i bardzo wczesnej wiośnie miasto stało się naturalnym wyborem dla osób z północy Europy chcących przedłużyć lato, co przełożyło się na znaczący wzrost ruchu już w pierwszym kwartale roku. Ósma pozycja przypadła Reykjavikowi, który idealnie wpisuje się w modę na tzw. coolcation. Rozbudowana siatka połączeń oraz rosnące zainteresowanie podróżami nastawionymi na naturę i ciszę sprawiły, że liczba wyszukiwań lotów na Islandię gwałtownie wzrosła. Za nim uplasowała się Bazylea, która poza słynnymi targami Art Basel dodatkowo przyciągnęła uwagę dzięki finałowi UEFA Women’s Euro 2025. Zestawienie zamknął natomiast Düsseldorf – mniej oczywisty, ale coraz chętniej wybierany kierunek. Jego kompaktowy układ, możliwość poznawania miasta pieszo i połączenie luksusowych zakupów z atmosferą tradycyjnej starówki sprawiły, że wielu turystów zaczęło rozważać go jako alternatywę dla bardziej zatłoczonych niemieckich metropolii. Źródła: Google, Condé Nast Traveler Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Na Islandii istnieje prawdziwa szkoła elfów. Nauczają tam o „ukrytym świecie”
Wiara w elfy nie kończy się na „Władcy Pierścieni” ani na kartach literatury fantasy. W niektórych zakątkach świata te nadnaturalne istoty są traktowane z pełną powagą, a miejsca ich rzekomego występowania podlegają realnej ochronie.
Przekonanie o istnieniu równoległych światów, istot nadprzyrodzonych czy mocy niewidzialnych dla ludzkiego oka towarzyszy człowiekowi od stuleci. Jedni traktują je jako element folkloru, inni odrzucają jako fantazję. Mieszkańcy Islandii znajdują się jednak w pierwszej grupie – od pokoleń snują opowieści o ukrytych istotach, przypisują im sprawczą rolę w świecie natury, a niekiedy zmieniają przebieg dróg, by nie naruszać ich domostw. W stolicy kraju powstała nawet szkoła elfów, w której można poznać historie, wierzenia i tradycje związane z tym tajemniczym ludem. Wiara w elfy jako element islandzkiej tożsamości Wiara w Huldufólk, czyli „Ukryty Lud” – jak nazywa się elfy w islandzkiej tradycji – pozostaje istotnym elementem tożsamości mieszkańców tego kraju. Z badań wynika, że 54% Islandczyków wierzy w istnienie elfów i ukrytych istot, a aż 90% z nich deklaruje, że „zauważa” ich obecność. Przekonanie to od dawna wykracza poza sferę legend. Już od lat 30. XX wieku aktywiści interweniowali w obronie miejsc uznawanych za siedliska elfów, domagając się wstrzymania lub modyfikacji inwestycji, które mogłyby naruszyć te obszary. W efekcie działania te przyczyniły się do zachowania naturalnych krajobrazów będących wizytówką Islandii – wodospadów, pól lawowych, gejzerów, wulkanów czy jaskiń lodowych, które dziś przyciągają około 2 mln turystów rocznie. Jednym z najbardziej znanych przykładów tej wrażliwości była sytuacja z 2013 roku, kiedy budowę odcinka autostrady wstrzymano do czasu rozpatrzenia przez Sąd Najwyższy Islandii jej potencjalnego wpływu na elfy i środowisko. Aktywiści oraz lokalni jasnowidze wskazywali wówczas, że projekt mógłby naruszyć skałę uważaną za „kościół elfów”. Ostatecznie osiągnięto kompromis, a głaz został przeniesiony w inne miejsce. Tego rodzaju interwencje stały się tak częste, że Islandzka Komisja Drogowa i Wybrzeża opracowała specjalną procedurę postępowania w podobnych przypadkach. W oficjalnych komunikatach podkreśla się konieczność czasowego wstrzymania prac do momentu, gdy „mieszkające tam elfy rzekomo się przeprowadzą”. Wiara w Huldufólk znalazła również odzwierciedlenie w przepisach – ustawa z 2012 roku objęła ochroną miejsca uznawane za magiczne i folklorystyczne. Badacze podkreślają, że trwałość tych przekonań wynika z wyjątkowo dynamicznej geologii Islandii: erupcji wulkanów, aktywności gejzerów i trzęsień ziemi, które od stuleci skłaniały ludzi do poszukiwania metafizycznych wyjaśnień. Jak zauważył profesor folkloru Terry Gunnel, Islandczycy „zdają sobie sprawę, że ziemia żyje, a opowieści o ukrytym ludzie przypominają, że wymaga ona szacunku”. Gdzie kończy się mit, a zaczyna tradycja? Niezwykła ażkoła Elfów Jednym z najbardziej niezwykłych miejsc, w których islandzkie wierzenia przybierają realną formę, jest Álfaskólinn – Szkoła Elfów w Reykjaviku, działająca od blisko czterech dekad. Instytucja ta, kierowana przez Magnusa Skarphéðinssona (który stał się jedną z bardziej kontrowersyjnych postaci islandzkiego życia publicznego), łączy elementy badań folklorystycznych, antropologii i lokalnych tradycji, tworząc rozbudowany program nauczania poświęcony niewidzialnym istotom zamieszkującym wyspę. Uczniowie poznają podstawowe kategorie elfów, a także ukrytych ludzi, gnomów, krasnoludów, trolli, wróżek światła i duchów gór. Według materiałów szkoły istnieje aż trzynaście rodzajów elfów, trzy typy Huldufólk, cztery odmiany gnomów, dwie formy trolli oraz trzy rodzaje wróżek – każda z tych grup opisana jest poprzez charakterystyczne cechy fizyczne i symboliczne. Magnus, który od ponad czterdziestu lat dokumentuje świadectwa osób twierdzących, że widziały lub kontaktowały się z ukrytymi istotami, zebrał relacje kilkuset Islandczyków oraz ponad dwustu mieszkańców innych krajów. W opowieściach tych pojawiają się historie o dzieciach zapraszanych do ukrytych domostw, o kontaktach trwających całe lata, a nawet o małżeństwach zawieranych między ludźmi a Huldufólk. Zajęcia obejmują również wykłady dotyczące duchów natury i ich roli w islandzkiej historii, a po zakończeniu kursu uczestnicy mogą wziąć udział w oprowadzaniu po miejscach tradycyjnie uznawanych za siedliska elfów. Skarphéðinsson podkreśla, że według przekazów ukryte istoty mają własną kulturę, rozwiniętą technologię, a ich kalendarz sięga roku 5022. Choć sam nie deklaruje osobistego spotkania z żadną z nich, konsekwentnie dokumentuje relacje świadków i bada ich znaczenie dla islandzkiej tożsamości. W jego ocenie Huldufólk „dają ziemi głos”, gdyż w przekazach jasnowidzów apelują o powstrzymanie globalnego ocieplenia, zanieczyszczenia i degradacji środowiska, przypominając, że niszcząc naturę, ludzie niszczą również „inne wymiary”. Szkoła prezentuje te wierzenia nie jako fantazję, lecz jako trwały element kultury, który od wieków wzmacnia więź Islandczyków z krajobrazem i podkreśla konieczność ochrony przyrody. Źródła: The Elf School, Atmos Earth, Go Nomad Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Reykjavik – co warto zobaczyć w kolorowej stolicy Islandii?
Reykjavik, tętniąca życiem stolica Islandii, oferuje turystom wiele wyjątkowych miejsc do odkrycia – od nowoczesnej architektury, przez historyczne monumenty, po starożytne legendy. Sprawdź, co koniecznie trzeba zobaczyć podczas wizyty w tym malowniczym mieście!
Spis treści: Kościół Hallgrímskirkja – symbol Islandii Kolorowa ulica Laugavegur – serce życia towarzyskiego Harpa – nowoczesna opera i centrum konferencyjne Stary Port w Reykjaviku i rzeźba Solfar Leif Eriksson – wiking odkrywca Ameryki Reykjavik, stolica Islandii, zachwyca nie tylko swoją wielkością (zamieszkuje ją ponad 220 tys. osób, co stanowi około dwie trzecie populacji kraju), ale także unikatową architekturą i bogatą kulturą. Miasto przyciąga turystów pięknymi widokami, nowoczesnymi budynkami oraz kolorową zabudową. Co więc warto zobaczyć podczas spaceru po Reykjaviku? Kościół Hallgrímskirkja – symbol Islandii Hallgrímskirkja to jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli Reykjaviku. „Wygląda trochę jak rakieta, która zaraz ma wystartować do transgalaktycznego lotu. Jak przedziwny pocisk, który lada chwila przetnie przestworza"– tak opisywane jest to monumentalne dzieło architektury. Kościół ma 74,5 m wysokości, co czyni go drugim najwyższym budynkiem w całej Islandii. Został nazwany na cześć Hallgrímura Péturssona, pastora i poety z XVII wieku. Ciekawostką jest to, że inspiracją do budowy świątyni był wodospad Svartifoss, znany z charakterystycznych bazaltowych kolumn. Hallgrímskirkja jest więc mocno zakorzeniona w islandzkiej tradycji, co było zamysłem architekta Guðjóna Samúelssona. Sięgnął głęboko do miejscowej tradycji i mitologii, w efekcie – do dziś to jeden z najważniejszych narodowych symboli. Przed wejściem do kościoła znajduje się pomnik Leifa Erikssona, wikinga, który eksplorował Islandię oraz prawdopodobnie jako pierwszy Europejczyk dotarł do Ameryki Północnej. Hallgrímskirkja – historia i architektura Budowa Hallgrímskirkja rozpoczęła się w latach 30. XX wieku, a jej zakończenie nastąpiło po wielu latach, dopiero w 1986 roku. Kościół zaprojektował Guðjón Samúelsson, który inspirował się islandzką przyrodą i surowym krajobrazem wyspy, w tym wspomnianym już wodospadem Svartifoss, otoczonym bazaltowymi kolumnami. Jego charakterystyczna, strzelista wieża i bazaltowa forma przypominająca kolumny z lawy wulkanicznej, sprawia, że budynek wpisuje się w unikatowy styl architektury Islandii. Świątynia była pomyślana jako budynek narodowy, mający reprezentować islandzką tożsamość oraz religię. Kolorowa ulica Laugavegur – serce życia towarzyskiego Sercem Reykjaviku jest ulica Laugavegur, która razem z okolicznymi kwartałami stanowi centrum miasta. Ulica słynie z kolorowych domów, barów, sklepów i klubów, które tworzą unikatowy klimat. Spacer po Laugavegurze to idealny sposób na poznanie Reykjaviku. Można przejść całą ulicę w godzinę lub dwie, podziwiając drewniane budynki, galerie sztuki oraz liczne second-handy. Laugavegur to także miejsce tętniące życiem towarzyskim. Debiutowali tu Björk, Sigur Rós czy GusGus, artyści uwielbiani na całym świecie. To świadczy o ważnej roli Reykjaviku na mapie światowej muzyki awangardowej. Miasto znane jest z żywiołowej sceny muzycznej, która nadal przyciąga nowe talenty i miłośników kultury. Wspomniana ulica to nie tylko serce życia towarzyskiego Reykjaviku, ale także jedna z głównych ulic handlowych miasta. Znajdują się tu liczne sklepy z lokalnymi pamiątkami, biżuterią, odzieżą, a także second-handy, które przyciągają poszukiwaczy unikatowych okazji. W 2013 roku strona internetowa 10mosttoday.com umieściła Laugavegur w rankingu 10 najlepszych ulic handlowych świata, obok nowojorskiej Fifth Avenue czy londyńskiej Bond Street. Harpa – nowoczesna opera i centrum konferencyjne Zaledwie kilka minut spacerem od Laugavegur można znaleźć jeden z najbardziej imponujących nowoczesnych budynków Reykjaviku – Harpę. To zarówno opera, jak i centrum konferencyjne, otwarte w 2011 roku. Głównym elementem przyciągającym uwagę jest szklana elewacja, która wieczorami jest podświetlana, tworząc spektakularne świetlne obrazy. Wielokrotnie wyróżniana na międzynarodowych konkursach architektonicznych konstrukcja Harpy też nawiązuje do islandzkiego dziedzictwa. Geometryczne elementy kształtem przypominają skaliste krajobrazy wybrzeża. Harpa jest nie tylko centrum kulturalnym, ale także jednym z miejsc, które doskonale oddaje ducha nowoczesnej Islandii, łącząc tradycję z nowoczesnością. Awangardowa scena muzyczna Reykjaviku Reykjavik to kolebka niezwykle bogatej i awangardowej sceny muzycznej, która wypromowała artystów, takich jak Björk, Sigur Rós czy GusGus. W tym mieście swoje pierwsze kroki stawiały zespoły, które dziś są rozpoznawalne na całym świecie. Miasto jest pełne klubów muzycznych, w których regularnie odbywają się koncerty oraz festiwale, przyciągając miłośników muzyki alternatywnej i eksperymentalnej. Reykjavik nieustannie żyje muzyką, oferując zarówno lokalnym talentom, jak i zagranicznym artystom przestrzeń do kreatywnej ekspresji. Stary Port w Reykjaviku i rzeźba Solfar Dalszy spacer po Reykjaviku zaprowadzi nas do Starego Portu, miejsca o niepowtarzalnym, surowym uroku. Wiekowe, pordzewiałe kutry rybackie oraz proste bary w dawnych chatach rybackich przywołują wspomnienia dawnych lat, kiedy Reykjavik był przede wszystkim portem rybackim. Tutaj można wziąć udział w wycieczkach morskich, podczas których istnieje możliwość obserwowania wielorybów i maskonurów. Kilkaset metrów dalej na nabrzeżu znajduje się słynna rzeźba Solfar, znana również jako „Podróżnicy”. Rzeźba przypomina łódź zbudowaną z rybiego szkieletu i, według twórców, symbolizuje podróż ku Słońcu. Jednak wielu odwiedzających uważa, że to łódź wikingów, którzy jako pierwsi dotarli na Islandię w 874 roku. Reykjavik i jego związki z morzem Reykjavik, jako miasto portowe, od zawsze żyło w bliskim związku z morzem. Stary Port oraz rzeźba Solfar to miejsca, które przypominają o dawnych tradycjach rybackich miasta. Dziś można tu skorzystać z licznych wycieczek morskich, które dają możliwość obserwacji wielorybów czy ptaków morskich, w tym maskonurów, które są symbolem Islandii. Dzięki swoim związkom z morzem, Reykjavik stał się jednym z głównych ośrodków kultury rybackiej i handlowej na wyspie. Leif Eriksson – wiking odkrywca Ameryki Pomnik Leifa Erikssona, znajdujący się przed kościołem Hallgrímskirkja, to hołd dla jednego z najsłynniejszych wikingów, który, według historyków, jako pierwszy Europejczyk postawił stopę na wybrzeżu Ameryki Północnej. Leif Eriksson urodził się na Islandii około 970 roku, a jego ekspedycje morskie zaprowadziły go aż do Nowej Fundlandii, którą nazwał Winlandią. Pomnik został podarowany Islandii przez Stany Zjednoczone w 1930 roku z okazji 1000-lecia islandzkiego parlamentu, Althingu.
Wizz Air uruchomił 5 nowych połączeń z lotniska w Warszawie
Powiększyła się siatka połączeń Wizz Aira z Warszawy! Niskokosztowa linia oferuje w tym momencie loty na 38 trasach do 19 krajów. Sprawdź, dokąd polecisz.
Martyna Wojciechowska o majowym Travelerze! [wideo]
Redaktor naczelna Martyna Wojciechowska opowiada o niespodziankach w majowym numerze National Geographic Traveler.
Wenecja, Paryż, Berlin, Lwów, Oslo, Barcelona, Amsterdam, Liverpool, Tbilisi, Marsylia, Split, Reykjavik, Budapeszt, Kopenhaga, Genewa, a może Petersburg? W majowym Travelerze znajdziecie 21 pomysłów na weekend w Europie. Redaktor naczelna przyznaje, że zwiedzanie Europy i okolic długo zostawiała sobie na później. Podczas pracy nad tym wydaniem Travelera autentycznie zachwyciła się Starym Kontynentem i tym, co ma do zaoferowania. Majowy numer Travelera już w sprzedaży. Wersję na tablety wzbogaconą o dodatkowe materiały (video, galerie zdjęć) znajdziecie na stronach: https://play.google.com/store/apps/details?id=pl.burdamedia.traveler https://itunes.apple.com/app/id943500580 A po lekturze majowego wydania skorzystajcie z naszych porad, zarezerwujcie tani bilet, a potem przeżyjcie szalony weekend!
Islandia: Wulkan utrudni transport lotniczy?
Pojedyncze loty zaczęły być odwoływane. Czy powtórzy się sytuacja z 2010 roku? Władze Islandii uspokajają: "Jesteśmy lepiej przygotowani"
Islandzkie władze uspokajają, że dzięki wprowadzeniu nowych procedur tym razem nie dojdzie do paraliżu ruchu lotniczego na skalę tego, jaki miał miejsce w 2010 r. Wówczas po erupcji wulkanu Eyjafjallajoekull do atmosfery przedostała się ogromna chmura pyłu, która utrzymywała się przez tydzień i spowodowała odwołanie ponad 100 tys. lotów nad Europą - podaje PAP. W Polsce powoli zaczyna się panika, a ja jak jest w Reykjaviku? Jesteśmy na miejscu: Przeczytaj tutaj.
Krótki wypad do Paryża, czy Rzymu by napić się małej czarnej? Dziś to już nic nadzywczajnego. Dlatego miłośnicy tego trunku po nowe doznania smakowe wybierają się np. do Sinagapuru
- Potrafią przelecieć na koniec świata, by napić się dobrej kawy - uważa Pete Licata, mistrz świata baristów z USA. Telewizja CNN stworzyła ranking 8 miast idealnych dla kawoszy. Oprócz wspominanych Rzymu i Singapuru znalazły się wśród nich Reykjavik (Islandia), Wellington (Nowa Zelandia), Melbourne (Australia), Wiedeń (Austria), Londyn (Wielka Brytania) i Seattle (USA). Czemu akurat te miasta? Autorzy raportu uważają, że np. w Londynie w ciągu ostatnich pięciu lat zdecydowanie poprawiła się jakość serwowanej kawy. W Melbourne jej picie jest integralną częścią życia w mieście, które co roku organizuje kawowe targi, zaś wiedeńskie kawiarnie wpisane są na listę światowego dziedzictwa kulturowego Unesco. A Reykjavik, Singapur czy Wellington? Otóż na Islandii podobnie jak w całej Skandynawii spożycie kawy jest jednym z największych na świecie w przeliczeniu na mieszkańca. W Singapurze obsesyjnie pite jest caffe latte, a w Nowej Zelandii kawa jest nieoficjalnym napojem narodowym. Najlepsze cappuccino podawane jest podobno w Seattle.
Islandia zachwyca wodospadami, gejzerami, gorącymi źródłami i lodowcami, a wzrusza swą kameralnością oraz bezgraniczną życzliwością i radością życia mieszkańców.
Dwa do Reykjavíku – rzuciłam szybko przy kasie linii lotniczych. Po miesiącu od powrotu STAMTĄD znów lecę na wyspę lodowców! Przyszłam wprawdzie po bilety do Egiptu, ale serce ciągnie na północ. Przepakowuję zatem walizki i planuję nową podróż po Islandii. Poznałam z góry znajome zarysy wyspy, później wyłoniły się spod chmur lodowce, a gdy samolot podchodził do lądowania, widać było pływające w oceanie wieloryby. Ilekroć ląduję na lotnisku w Keflavíku, przypomina mi się pierwsze spotkanie z Islandią. Wówczas wydała mi się smutna i nieciekawa. Nastroju nie poprawiał deszcz, który rozpadał się na moje powitanie. Podróż z lotniska do Reykjavíku rzeczywiście może nieco zniechęcić. Jednak wystarczy zdać sobie sprawę, że te równiny są w rzeczywistości polami zastygłej lawy, a widoczne w oddali pagórki to stożki wulkaniczne, by zmienić zdanie i zrozumieć, jak niezwykłe jest to miejsce. Półwysep Reykjanes, na którym leży międzynarodowe lotnisko, ma dla nas wiele niespodzianek. Ot, choćby Błękitną Lagunę – geotermalne jezioro z leczniczymi glonami, gdzie nawet podczas mrozów jest ciepło. Dużą frajdę sprawia turystom wylegiwanie się w jeziorku, smarowanie białym, zbawiennym dla skóry „błotkiem” z alg i krzemionki, a zimowymi wieczorami, kiedy wokół leży śnieg, obserwowanie gwiazd. Gdy dojeżdżamy do Reykjavíku, już z daleka widać najwyższą budowlę w mieście – katedrę Hallgrímskirkja. Jej rozmiar uwydatnia niska zabudowa stolicy. Kształtem świątynia przypomina wyprostowaną, patrzącą w górę fokę. Podchodząc coraz bliżej, dostrzega się elementy jej bryły – imitacje słupów bazaltowych, tak charakterystycznych dla krajobrazu Islandii. Wiele osób odwiedzających Reykjavík jest zaskoczonych, jak małe jest to miasto i jak nietrwale, wręcz prowizorycznie wygląda. Domy zbudowane są bowiem z blachy falistej i drewna. W rzeczywistości jednak te materiały i układ miasta są bardzo praktyczne i zaprojektowane z dbałością o szczegóły. Ponad połowa ludności wyspy, która w styczniu przekroczyła liczbę 300 tysięcy, mieszka w Reykjavíku. Miasto jest czyste i ma przepiękną lokalizację – leży nad zatoką, a jednocześnie u podnóża gór. Zachwyca brakiem korków ulicznych, zanieczyszczeń, tłumów zabieganych ludzi. Większość rzeczy godnych uwagi znajduje się w bliskiej od siebie odległości, więc Reykjavík można zwiedzać na piechotę. Miasto, choć małe, ma infrastrukturę, której nie powstydziłaby się duża aglomeracja. Uwaga ta dotyczy zresztą wszystkich miejscowości na wyspie. W każdej wiosce jest poczta, bank, restauracja, sklepy, basen, a w pobliżu pole golfowe i lotnisko. Pływanie, czy raczej wylegiwanie się w wodzie, to obsesja Islandczyków, a że dostęp do źródeł geotermalnych jest tam na każdym kroku, nic nie stało na przeszkodzie, by wybudowali baseny (głównie odkryte), gdzie tylko się dało. Energia geotermalna służy też Islandczykom do szklarniowych hodowli owoców i warzyw (w tym nawet bananów i kawy), a w gorących źródłach pieką unikalny chleb, który można kupić w sklepach spożywczych i pamiątkarskich. Już w Reykjavíku można odpocząć od zgiełku naszych polskich miast, ale prawdziwą swobodę i ciszę czuje się dopiero podczas podróży po wyspie. Do większości z islandzkich atrakcji da się dotrzeć okrążającą wyspę drogą nr 1 i odchodzącymi od niej bocznymi, z reguły szutrowymi szosami. „Jedynka” nazywana jest często autostradą, choć owieczki wylegujące się na ciepłym asfalcie lub przebiegające przed maską samochodu zdają się potwierdzać, że islandzka definicja autostrady ma nieco inne znaczenie niż na kontynencie. Co więcej, spokojni i weseli Islandczycy często zatrzymują się swoimi samochodami na drogach i odbywają pogawędki, a inni kierowcy w tym czasie cierpliwie czekają. Podczas każdej z podróży zaglądam w te same miejsca, by zobaczyć, jak zmieniły się od poprzedniej wizyty – i zawsze odkrywam, że wyglądają inaczej. I tym razem więc wycieczkę wokół Islandii zaczynamy od Thingvellir – Parku Narodowego, gdzie jak na dłoni widać ogromną moc sił natury. Na tym terenie stykają się dwie płyty tektoniczne, a tym samym przebiega tędy geologiczna granica między Europą i Ameryką. Tylko tu można przemieścić się z jednego kontynentu na drugi, przeskakując między krawędziami szczeliny Almannagjá. Thingvellir to serce Islandii – zarówno dlatego, że tu wyspa pęka i rośnie, jak i z tego powodu, iż jest to najważniejsze historycznie miejsce kraju. W Thingvellir powstał i obradował islandzki parlament, który jest najstarszym nowożytnym parlamentem świata. Opuściwszy Thingvellir wybieramy się zobaczyć największy islandzki gejzer. Nasze pierwsze z nim spotkanie było przeżyciem niecodziennym. Głównie dlatego, że ze Strokkurem zapoznaliśmy się... w nocy! Zaręczam – efekt jest stokroć bardziej niesamowity niż za dnia. Gdy tam dotarliśmy, panowała zupełna ciemność. Jakieś ogrodzenie, jakaś bramka... Czy to tu? Po omacku szliśmy ścieżką w towarzystwie odgłosów bulgoczących od gorąca oczek wodnych. Nie mieliśmy pojęcia, jak daleko trzeba iść, więc po chwili marszu zatrzymaliśmy się i zaczęliśmy się zastanawiać, czy nie wrócić. Nagle za naszymi plecami wybuchł gejzer. Słup zasiarczonej, gorącej wody wystrzelił z hukiem na wysokość 30 metrów, a opadając, całkowicie nas zmoczył. Chwilowe przerażenie zmieniło się w zachwyt. Rano wróciliśmy, by zobaczyć to, co przeżyliśmy w nocy. Niedaleko Strokkura znajduje się najczęściej odwiedzany przez turystów wodospad – Gullfoss. „A więc Islandia jest jeszcze piękniejsza, niż sobie wyobrażałam!” – pomyślałam, gdy zobaczyłam go po raz pierwszy. Wodospady wyłaniają się co chwilę w czasie podróży. Do najwyższego – Glymura (198 m), ukrytego w wąwozie, wiedzie urozmaicona trasa „survivalowa” – przejście przez jaskinię, pokonanie potoku po śliskiej drewnianej belce z ruchomą linką w ręku, wdrapywanie się po stromej ścianie skalnej, na całej szerokości omywanej cienkim strumieniem wody. Dettifoss z kolei to najpotężniejszy wodospad w Europie. Co sekundę z wysokości 44 metrów spada w dolinę 500 metrów sześc, wody. Hałas, jaki się przy tym rozlega, można przyrównać do odgłosu startującej rakiety, a mgła z wody unoszącej się nad wodospadem widoczna jest z odległości kilku kilometrów. Jest jej tak dużo, że gdy osiada na skałach kanionu, tworzą się malutkie wodospady! Jednak absolutnym faworytem wśród najpiękniejszych islandzkich wodospadów jest dla mnie Dynjandi. Z czystym sumieniem polecam wycieczkę na Zachodnie Fiordy, m.in. ze względu na jego widok. Ześlizgująca się po krawędzi fiordu woda tego wodospadu wygląda jak rozłożone na skałach włosy anielskie. Czy islandzkie wodospady mogą nas czymś jeszcze zaskoczyć? Oj, mogą... Foss, na przykład, płynie czasem pod górę, Seljalandsfoss ogląda się zza jego spadającej wody, a Barnafoss wytryskuje spod ziemi. Na południu długi odcinek drogi nr 1 wiedzie przez pustynie, czasem pokryte dywanem mchów albo grząskich czarnych wulkanicznych piasków. Duże wrażenie robi przejazd długim mostem zbudowanym na Skejotararsandur. Lodowcowa rzeka rozdziela się w tym miejscu na niezliczoną ilość cienkich odnóg. Ta wielka metalowa konstrukcja mostu została zniszczona jak domek z kart podczas powodzi w 1996 roku, do jakiej doszło po wybuchu wulkanu na największym lodowcu Europy – Vatnajökull. Polecam przechadzkę po jednej z odnóg lodowca – pod nami ciągnąca się po horyzont warstwa lodu o grubości do 1 km! Nie odmówiliśmy sobie też wejścia w szczelinę lodowca. Gdy przyłożyliśmy oczy do ściany, zobaczyliśmy całą gamę barw i kształtów – to taki olbrzymi kalejdoskop. Czasami od lodowca odrywają się bryły lodu i wpadają do wody u podnóży góry. W ten sposób powstała najpiękniejsza, niebieska laguna – Jökulsárlón. Już z brzegu widok jest niezapomniany, a wynajętą amfibią można jeszcze popływać po jeziorze, między górami lodowymi. Lodowce Islandii zajmują 11 proc. powierzchni kraju. Wielu Islandczyków lubi na nich spędzać wolny czas. Wjeżdżają ogromnymi terenowymi autami i zostają tam na parę dni. Dla turystów organizowane są również takie wycieczki, lub przejażdżki skuterami śnieżnymi czy psimi zaprzęgami. Niestety, z powodu ocieplenia klimatu lodowce ostatnio szybko topnieją i czasem zamykane są wiodące po nich szlaki. Zmierzono, że tylko z małego lodowca Gígjökull znika rocznie bryła lodu o podstawie rozmiarów boiska piłkarskiego i wysokości 1400 metrów! Aby nie wjeżdżając w interior zasmakować widoku księżycowego krajobrazu wyspy, warto przejechać się ze wschodu w kierunku jeziora Myvatn (np. drogą 85 czy 867). Drogi są tam szutrowe, pustka, żółtoczerwony pył i żwir, porozrzucane kamienienie (zapewne po wybuchu wulkanu i nikt ich od tamtej pory nie ruszał), gdzieniegdzie pagórki i stożki wulkaniczne. Miejsce idealne do kręcenia filmów SF. Zresztą to na Islandii astronauci z NASA ćwiczyli przed lotem na Księżyc. Dojeżdżając do rejonu Myvatn, z daleka widzimy ogromną, dymiącą „fabrykę” – Matkę Ziemię. Miejsce to dostarcza najbardziej niezapomnianych wrażeń i jednocześnie jest najaktywniejszym geotermalnie obszarem na Islandii. Przy i na jeziorze uformowały się pseudokratery. Wyglądają jak zwykłe, ale nigdy nie wypływała z nich lawa. Powstały, gdy lawa płynęła przez jezioro. Zamknięta pod jej powierzchnią woda gotowała się i eksplodowała przez płynne skały, budując w ten sposób stożki i kratery. Jeden ze szlaków w okolicy prowadzi na szczyt wulkanu Hverfell – warto wejść i spojrzeć w głąb tego krateru, którego średnica wynosi 1 kilometr. U podnóży wzgórza Námafjall położone jest „piekielne”, fascynujące miejsce. Teren pokrywa wielokolorowa glina, w ziemi znajdują się dziesiątki dołów, w których gotuje się błoto, a para wydobywająca się z naturalnych kominów powoduje ogromny huk w całej okolicy. Do zestawu wrażeń dodać należy wszechobecny odór siarkowodoru. Powierzchnia ziemi tam to cienka skorupka, łatwo pękająca, gdy na nią stąpnąć. Należy więc zachować szczególną ostrożność i trzymać się wyznaczonych ścieżek. Niesamowite wrażenie robi spacer po pobliskim Leirhnjúkur. Ten olbrzymi teren powstał po wybuchu na początku XVIII w., a przemierzając jego szlaki ma się wrażenie, że erupcje były tu całkiem niedawno, gdyż wszystko jest gorące i para wciąż bucha spod ziemi. Nietrudno zdać sobie sprawę, że tamtejsza ziemia nie powiedziała jeszcze ostatniego słowa, a kolejna erupcja może zaskoczyć nas w każdej chwili. Zastygła lawa tworzy przeróżne kształty i kolory, góry i doliny, jaskinie, gorące oczka wodne, a pod nogami chrzęści pękający lekki pumeks... A gdy już objedziemy wyspę dookoła, warto wybrać się na którąś z setek otaczających Islandię wysp. Największe z nich – Heimaey i Grímsey – są zamieszkane. Ta pierwsza leży w archipelagu Vestmannaeyjar – niespokojnym geologicznie terenie. Podczas wybuchu podwodnego wulkanu w 1963 r. powstała najmłodsza wyspa – Surtsey, która teraz jest zamknięta dla ruchu turystycznego i stanowi naturalne laboratorium, gdzie bada się procesy powstawania życia. Na Heimaey przyjeżdża się głównie na wędrówkę po wulkanie Eldfell, który wybuchł w 1973 r. Zniszczył wiele domów, ale dzięki sprawnej akcji ratunkowej nikt z ok. 4000 mieszkańców nie zginął. Grímsey z kolei jest jedynym miejscem na Islandii, przez które przechodzi granica koła podbiegunowego. Mieszka tam ok. 100 osób, jest dwukilometrowa droga i wszyscy mają samochody! Polecieliśmy tam jako jedyni pasażerowie małego samolociku rejsowego z Akureyri. Na miejscu czekała pracownica lotniska, która obwiozła nas po wyspie. W miejscowym kościółku poznaliśmy księdza, którego ulubionym zespołem muzycznym są... Czerwone Gitary! Po otrzymaniu dyplomów potwierdzających przekroczenie koła wróciliśmy do samolotu – z kilkoma pasażerami czekał, aż skończymy przejażdżkę. Kapitan specjalnie dla nas zatoczył kilka dodatkowych kółek nad wyspą, byśmy mogli zrobić jak najwięcej zdjęć. Na bardziej wytrwałych i dobrze przygotowanych turystów czeka jeszcze interior Islandii – niezwykły, trudno dostępny, pokryty pustyniami, wulkanami i rzekami bez mostów. Nie jest to przyjazny teren do mieszkania, ale pociąga tych, którzy szukają prawdziwej przygody… NO TO W DROGĘ Wypoczynek u stóp lodowców Islandia nie jest celem dla spragnionych słońca i plażowania. To kraj w sam raz na wakacje dla amatorów ciszy i spokoju, pustych przestrzeni oraz dziwów natury nieożywionej. Samolotem – najtaniej linią Iceland Express z Berlina – oferty już od 500 zł brutto w dwie strony, samolotem rejsowym przez Frankfurt lub Kopenhagę – od 1500 zł. Drogą morską z Danii lub Norwegii od 396 euro od osoby (kuszeta 8 os.) + dojazd do portu, czas rejsu: 7 dni w dwie strony. www.icelandexpress.de, www.icelandair.com, www.aferry.to Południowa Islandia: 7 dni – ok. 7000 zł, Islandia + Grenlandia: 13 dni – ok. 15000 zł, wyprawa dookoła Islandii z www.iceland.pl: 15 dni – 9600 zł. Do wjazdu wystarczy dowód osobisty lub paszport. Wolno wwieźć: żywność – do 3 kg, o wartości nieprzekraczającej 13 000 ISK (550 zł), 1 l mocnego alkoholu, 1 l wina lub 6 l piwa. Nie wolno wwozić wielu rzeczy bez specjalnego zezwolenia, m.in. – o dziwo – sprzętu wędkarskiego, warto przestudiować szczegóły: www.msz.gov.pl ww.botschaft-island.de Najlepiej w okresie czerwiec-sierpień, jest to główny sezon na wyspie, kiedy turystyka – komunikacja, baza noclegowa etc. – rusza pełną parą. Nie przeocz Szlaku knajp Reykiaviku (magia!), Parków Narodowych Jökulsárgljúfur i Skaftafell, kaldery Askja i czapy lodowej Vatnajökull, obserwacji wielorybów i maskonurów, przejażdżki psim zaprzęgiem, wspinaczki na wulkan, zorzy polarnej, unikalnych krajobrazów w obiektywie swego aparatu, i taaakiej ryby na haku własnej wędki. Niestety, jest to kraj bardzo drogi, trzeba liczyć się z wydatkiem minimum 100 zł dziennie – z własnym śpiworem, namiotem i bazując na jedzeniu z supermarketu. 300 zł i więcej – w wariancie z dachem nad głową i posiłkiem w taniej restauracji. Miejsce na polu namiotowym ok. 30 zł, noclegi pod dachem na kwaterach i kempingach – od 65 zł z własnym śpiworem (prycze lub podłoga), pokoje 2-osobowe w hotelu z łazienką – 630 zł, w bardziej odległych rejonach popularne są drewniane domki – 420 zł za domek z łazienką na 6 osób; porcja ryby od 50 zł, baraniny od 85 zł; wstęp do muzeum od 13 zł, obserwacja wielorybów – 150 zł, wynajęcie samochodu 4x4 od 500 zł za dobę, benzyna – 5 zł/ litr, wizyta w geotermalnym SPA Błękitna Laguna – 70 zł. 10–11 VI Festiwal Morza 21 VI Święto Letniego Przesilenia – liczne koncerty, parady w strojach wikingów. 26 VI–02 VII Landsmót, Festiwal Koni w Skagafjörour – największy festiwal słynnej islandzkiej rasy koni. 07 VIII Święto Kupców – Islandczycy tłumnie jadą na wyspę Heimaey, by tam bawić się przez cały weekend. Wyroby z owczej wełny w charakterystyczne skandynawskie wzory – swetry, czapki, koce. Srebrną biżuterię z islandzkimi symbolami, znakami runicznymi, wizerunkami zwierząt itp. Kamienie, minerały i inne pamiątki naturalne. Podstawą do ubiegania się o zwrot VAT przy wyjeździe z Islandii jest wydany przez sklep druk Tax free, dowód zapłaty za towar, okazanie zakupionych przedmiotów w stanie nienaruszonym w zaplombowanym przez obsługę sklepu opakowaniu i paszport. www.iceland.pl www.tppi.org.pl www.icetourist.is