Restauracje mają dość dzielenia się jedzeniem. W tym kraju trzeba teraz dopłacić za pusty talerz
Dzielenie się jedzeniem w restauracjach w licznych miejscach uchodzi za naturalny element wspólnego spędzania czasu przy stole. Coraz więcej lokali – także w Europie – rozwija koncepcję tzw. sharing concept, zachęcając gości do próbowania kilku dań jednocześnie. W Austrii ten trend zaczyna jednak budzić sprzeciw części restauratorów, którzy wprowadzają dodatkowe opłaty za puste talerze i dzielenie porcji.
Nowe zasady pojawiające się w austriackich restauracjach wpisują się w szerszą zmianę podejścia do sposobu zamawiania i konsumpcji posiłków. Coraz częściej lokale decydują się na wprowadzanie dopłat za dzielenie dań, które w niektórych przypadkach określane są wprost jako „stolen dishes” („skradzione dania”), „thief’s plates” („talerze złodzieja”) lub „freeloader plates” („talerze darmozjada”). Zjawisko to wywołało szeroką debatę, szczególnie w regionach popularnych turystycznie, gdzie zwyczaj zamawiania jednego dania dla kilku osób był dotąd powszechny. Opłaty za dzielenie dań w Austrii – ile wynoszą i dlaczego są wprowadzane? Wprowadzanie dopłat za dzielenie posiłków staje się w Austrii coraz bardziej powszechną praktyką, szczególnie w regionach o dużym natężeniu ruchu turystycznego, takich jak Salzburg czy Wiedeń. Klienci, którzy proszą o dodatkowe talerze w celu podziału jednego dania, muszą liczyć się z dopłatą wynoszącą zazwyczaj od około 4 do nawet 11 euro, choć ostateczna wysokość zależy od konkretnego lokalu. W niektórych przypadkach restauracje idą o krok dalej i wprowadzają zasadę rozliczania „od osoby”, co w praktyce uniemożliwia dzielenie jednego posiłku między kilka osób. Tego typu rozwiązania pojawiają się zwłaszcza tam, gdzie koszty prowadzenia działalności są wysokie, a rotacja gości – bardzo duża. Restauratorzy wskazują, że problem dotyczy przede wszystkim większych grup, które zamawiają mniej dań głównych niż liczba osób przy stole, a jednocześnie oczekują pełnej obsługi – od przygotowania stołu po sprzątanie. W ich ocenie oznacza to realne straty finansowe, które trudno zrekompensować bez wprowadzenia dodatkowych opłat. – Trzeba osiągnąć poziom przychodów, który ma sens – podkreślił Ernst Pühringer, prezes Oddziału Turystyki Salzburga, wskazując, że zjawisko nasiliło się szczególnie po pandemii. Z kolei wiedeński ekspert ds. gastronomii Peter Dobcak zwrócił uwagę na zmieniające się oczekiwania klientów, mówiąc, że „wielu gości oczekuje pełnej obsługi za minimalną cenę”, co – jego zdaniem – wywiera coraz większą presję na marże lokali gastronomicznych. Mimo to część restauracji nadal stosuje zasadę elastyczności, podejmując decyzję o naliczaniu opłaty indywidualnie, w zależności od sytuacji i wartości zamówienia. Dodatkowe opłaty w austriackich restauracjach – nie tylko za dzielenie dań Nowa polityka cenowa nie ogranicza się wyłącznie do dzielenia posiłków. W niektórych lokalach w Austrii pojawiają się także dodatkowe opłaty związane z samą formą serwowania dań. Przykładem są dopłaty za naczynia wymagające mycia – w jednej z popularnych lodziarni klienci, którzy zdecydowali się zjeść deser przy stoliku, zapłacą dodatkowo za podanie lodów w szklanej misce, podczas gdy wybór jednorazowego opakowania nie wiązałby się z żadnym większym kosztem. Tego typu opłaty, sięgające kilku euro, tłumaczone są koniecznością pokrycia kosztów obsługi, pracy personelu oraz utrzymania zaplecza gastronomicznego. W praktyce oznacza to, że forma podania produktu zaczyna mieć realny wpływ na końcową cenę rachunku. Eksperci zwracają uwagę, że kluczowe znaczenie ma w tym przypadku przejrzystość zasad. Zgodnie ze stanowiskiem austriackiej izby handlowej wszystkie dodatkowe opłaty muszą być jasno komunikowane klientowi – czy to w menu, czy w widocznym miejscu w lokalu. Podkreślono: „W Austrii obowiązuje wymóg jasnego informowania o cenach. Wszystko, co znajduje się w menu, jest wiążące”, co oznacza, że jeśli informacja o dopłacie została wcześniej wskazana, restauracja ma pełne prawo ją naliczyć. Jednocześnie rosnąca liczba tego typu praktyk wywołuje coraz szerszą dyskusję wśród klientów i turystów, którzy zaczynają uważniej analizować rachunki i zasady obowiązujące w lokalach. Dla wielu osób jest to zaskakująca zmiana, szczególnie w kontekście popularnych w Europie trendów kulinarnych opartych na wspólnym próbowaniu dań. W efekcie różnice w podejściu do dzielenia posiłków oraz sposobu naliczania opłat stają się coraz bardziej widoczne, a doświadczenie wizyty w restauracji zależy nie tylko od jakości jedzenia, ale również od przejrzystości i logiki obowiązujących zasad. Źródła: Daily Mail Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Przeszedł piechotą całą Japonię. „Moim celem było po prostu robić swoje i gadać do siebie”
Kissy to zadymione, trzeszczące ośrodki miejscowych społeczności. Posiedź we właściwej przez godzinę, a nawet jeżeli nie spotka cię nic szczególnego, wyjdziesz stamtąd z lepszym pojęciem o okolicy, w której się znalazłeś.
Spis treści: Kissaten „Siema” Cesarska toaleta Papierosy i kawa Tu czas płynie inaczej W wielkim skrócie: mam czterdzieści jeden lat. Kiedy miałem dziewiętnaście, przeprowadziłem się do Japonii. Bardzo dużo chodzę tutejszymi starymi drogami; zwykle samotnie, zawsze kompulsywnie. Chodzę po dwadzieścia, trzydzieści kilometrów, czasem więcej, aż stopy zaczynają mi omdlewać, miejscami piec, jakby zostały zmielone. Przestaję dopiero, gdy wiem, że nie zdołam już postawić ani jednego kroku. I to samo robię następnego dnia. I kolejnego. Powtarzam tę czynność codziennie tygodniami, miesiącami. Przychodzi mi to z łatwością, całkiem jakby moje ciało czekało na to przez całe życie. Robię zdjęcia tym, których spotykam, temu, co zobaczę, banałom życia, które mijam po drodze. Nagrywam swoje spostrzeżenia na dyktafon, gadając do siebie jak tamta kobieta z siatami, którą widywaliśmy wałęsającą się po chodnikach naszego przedmieścia. (Dlaczego nikt z nas nie próbował jej pomóc?) Każdego wieczoru przez trzy, cztery albo i pięć godzin przeglądam i segreguję fotografie, opracowuję notatki, robię pranie, gawędzę z właścicielami i właścicielkami zajazdów, tworzę archiwum. Dokąd to wszystko prowadzi? Tutaj, trzymasz to w ręku. To przypomina praktykę ascetyczną. Golę nawet głowę, jakbym był zawodowym żebrakiem, dla którego jałmużną są opowieści. To wędrówka, owszem, ale też seria związków z ludźmi i przedmiotami: sens rodzi się w pokazie slajdów złożonym z twarzy, dawnych opowieści, nowych opowieści, historii, pól, wspinaczek przez sosnowe lasy i salony pachinko. Kissaten „Siema” Przy drodze przed sobą widzę coś, co może być kissą, tanią restauracją w starym stylu. Te lokale stały się moimi ulubionymi miejscami na świecie. Kissaten, w skrócie kissa, to japoński bar atmosferą przypominający amerykańskie dinery z połowy ubiegłego wieku, tyle że z całkowicie własną estetyką właściwą światom lustrzanym. Niskie laminowane stoły, niskie krzesła. Mówią na nie „krzesła kanapowe”. (Cudowne – krzesła kanapowe!) Kissy to zadymione, trzeszczące ośrodki miejscowych społeczności. Posiedź we właściwej przez godzinę, a nawet jeżeli nie spotka cię nic szczególnego, wyjdziesz stamtąd z lepszym pojęciem o okolicy, w której się znalazłeś. Płócienne markizy lokalu, do którego akurat się zbliżam, wyglądają jak potargane przez burze. Wierz mi, miejsce wydaje się opuszczone. Tak jakby zostało zamordowane i wrzucone do rowu, potem ktoś je wyciągnął, poddał oględzinom, stwierdził, że jest do niczego, i cisnął z powrotem w rów. Ale tego dnia jest gorąco, ja czuję pragnienie, a napis u wejścia pozdrawia: „Siema”. W środku właścicielka pogrążona w lekturze gazety w uniesionej ręce trzyma kopcącego papierosa. Nie podnosi wzroku znad strony. – Tostów nie ma – mówi. (Często podają tosty). – Jest kawa mrożona? – Tak, kawa jest. (Kawę mrożoną podają zawsze). Cesarska toaleta Lokal jest pusty. Korzystam z toalety, która jest w doskonałej formie: tradycyjny fajansowy otwór w podłodze z porcelanowych kafelków. Toaleta z innej epoki, przy korzystaniu wymaga dobrego poczucia równowagi i mięśni pośladków godnych zapaśnika sumo. Widziałem kiedyś toaletę wykonaną specjalnie dla cesarza. Znajdowała się w wiosce przy innym historycznym szlaku, znanym jako Kiso-ji, daleko od tej kissy. Setki lat temu rozeszła się tam pogłoska, że przez wieś ma przejeżdżać cesarz. A niech by tak musiał akurat do sracza! Więc zbudowali mu przepiękną ubikację – drewnianą. (Tak jest, drewnianą ubikację). Dziura w podłodze w kształcie zaokrąglonego prostokąta, obrzeżona gałęziami cyprysu, wypełniona piaskiem, z poręcznym uchwytem pomocnym przy utrzymywaniu równowagi. Wystarczy podwinąć kimono i mocno się chwycić. Sufit stanowiła misternie wyplatana strzecha. Zaprawdę chytrze pomyślane miejsce opróżniania bebechów w dystyngowany sposób. Skąd ten dół z piachem, zupełnie jakby cesarz był kotem? Stąd, że jego stolec należało poddać badaniu. Zajmował się tym Wielki Przesiewczy. Facet, który analizował każde cesarskie wypróżnienie, by można było mieć pewność, że z bóstwem wszystko w porządku. Co za robota! Możesz nie wierzyć, ale takie fuchy istnieją. Te historie, które sobie opowiadamy, to, jak wywyższamy jednego człowieka ponad innego – takie uznaniowe, takie dziwaczne. Z tamtej toalety pośrodku niczego nikt nigdy nie skorzystał. Ale miasteczko przemieniło ją w swego rodzaju relikwię, traktuje jak atrakcję. Jeśli jest się w pobliżu, można odwiedzić to miejsce. Papierosy i kawa Tutaj, w Siemie, ubikacja jest mniej więcej taka sama, tylko zamiast piasku ma kanalizację i nie ulega wątpliwości, że korzystano z niej tysiące razy. Obok znajduje się wyszczerbiona aluminiowa popielnica. Lokal, niegdyś wypełniony dymem tytoniowym, wciąż jest przesiąknięty spalinami z płuc tysiąca palaczy. Ze względu na igrzyska olimpijskie prawodawstwo w ostatniej dekadzie uległo zmianom. (Olimpiada przemieniła Tokio już wcześniej, w 1964 roku, i po raz kolejny w 2020 roku). W 2000 roku, kiedy tu przyjechałem, miało się wrażenie, że palą wszyscy i wszędzie. Trzeba było wziąć prysznic trzy razy, żeby się pozbyć zapachu dymu z włosów. Teraz jest bardziej restrykcyjnie. Prawie nigdzie nie można palić. Te stare kissy opierają się jako ostatnie. Przy tym utrzymują dawne porządki głównie z szacunku do stałych bywalców, którzy palili w tych wnętrzach co rano przez większość życia. Wracam z toalety i na stoliku czeka już mrożona kawa. Właścicielka sprawia wrażenie, jakby nie ruszyła się w ogóle z miejsca, jakby kawa sama się zrobiła. Biorę łyk. Krzywię się, kaszlę. Jest zaskakująco słodka. Przypomina mi się kawa, którą można dostać w obozie u podnóża Annapurny (jednego z pierwszych celów, do których podróżowałem sam): rozpuszczalna, z masą cukru. Gdy tam dotarłem, głowa pękała mi z powodu choroby wysokościowej. Nad obozem zwieszał się skalny parapet wyrastający z czoła imponującej moreny. Ponieważ nie mogłem zasnąć, wypuściłem się sam w noc z termosem słodkiej kawy wciśniętym pod kurtkę, usiadłem na krawędzi tej rozległej zamarzłej równiny i wpatrywałem się w górujące nade mną szczyty Maćhapućhare, Hiunćuli, Singu Ćuli i Gangapurny, no i rzecz jasna w samą ośmiotysięczną boską Annapurnę. Wskazówka zegara się poruszyła, a ja skończyłem dwadzieścia osiem lat, czując się tak małym i zagubionym, jak czułby się każdy w takim miejscu, miejscu podobnym do Księżyca. Wtedy jeszcze tego nie wiedziałem, ale zbliżałem się do końca trudnej dekady życia i sprawy miały niebawem zacząć się układać. Za to w tamtej chwili ze wszystkich sił musiałem się powstrzymywać, żeby nie rzucić się z krawędzi na spotkanie całego tego piękna i samotności. Tu czas płynie inaczej Odchrząkuję i zagaduję: To miejsce długo już działa, co? Właścicielka się śmieje i mówi: Siema? Będzie trzyijści pięć lat, jak prowadzę ten lokal. Może trzyijści sześć. Raczy’ trzyijści pięć. Dodaje, jeszcze trochę rechocząc: Do licha, całkiem długo. Moglibymy zwinąć interes w tej chwili. Moglimy zamknąć dawno temu. Na Półwyspie Kii czas płynie inaczej. Trudno to wytłumaczyć, ale tutaj jak gdyby się zatrzymał w bardzo konkretnym momencie, czterdzieści lat temu, a wszystko, co dziś zostało, utraciło precyzję i zatacza błędne koła. W tej nieprecyzyjności czuję jakąś łagodność, coś w rodzaju rozgrzeszenia. Do medytowania nad przeszłością Półwysep nadaje się równie dobrze jak każde inne miejsce. Ludzie tutaj utrzymują zdrowe stosunki z rozkładem. Porządny sztorm mógłby zmieść stąd wszystko w jedną noc. I w porządku, wydają się mówić, a czasami mówią to wprost. Patrzę dookoła po przyrządach do parzenia kawy i stołkach. Do ściany przytwierdzono karnety na pieczątki. Kup dziewięć filiżanek, a dziesiątą otrzymasz w prezencie. Coś w tym stylu. Kissy tradycyjnie utrzymują instytucję karnetów dla swoich stałych klientów. Chociaż to, czy stali klienci Siemy jeszcze dychają, to osobna kwestia. W kącie szklany stół z dżojstikiem z każdej strony i ekranem do gier wideo pod blatem. Gdy byliśmy dzieciakami, uwielbialiśmy tak spędzać czas. Tłusta pizza, Pac-Man za ćwierć dolara i godziny lata ulatniały się jak dym. Tu ekran jest wyłączony, wygląda, jakby nigdy go nie włączono. Zepsute od dawna?, pytam. Wieki, odpowiada właścicielka. Nie kwestionuje mojego prawa do bycia tutaj, nie wadzi jej wielki plecak, który dźwigam. To mój pierwszy dzień chodzenia od dłuższego czasu i nie bardzo mam konkretny plan. Ale to, że natknąłem się na Siemę, to, że piję tę smętną mrożoną kawę, rozmyślając o pozbawionych życia morenach i cesarskich toaletach – to wszystko wydaje mi się dobrym znakiem. Moim celem jest po prostu robić „swoje”, chodzić dawnymi drogami Półwyspu przez trzydzieści, może czterdzieści dni. Zobaczymy, jak wyjdzie. Nigdzie się nie spieszę. Zrzędliwa sprezzatura właścicielki mi imponuje. Kobieta jest niewiarygodnie wyluzowana. Zwisa jej po całości. Mówi ogólnikami, zagadkami, jakby rozgrywała ze mną partię ping-ponga, zamiast piłeczki zagrywając mokrą gąbkę. Moglibyśmy gadać o tylu rzeczach. A gadamy akurat o kompetencji albo niekompetencji rządu. O tym, że wirus to, wirus tamto. Świat się wykoleił i nie wiadomo, czy się naprostuje. Kto wie, gdzie się zaczaił wirus, zresztą, do diabła, kogo to obchodzi. Mówi: Mam mieć pretensję, że ktoś chce się napić? Teraz już z każdego może wyleźć praktycznie wszystko. Mogę tylko się roześmiać i przyznać jej rację. I dopijam słodką ciecz, płacę i pytam, czy wolno mi sfotografować lokal. Odburkuje przyzwalająco. Pochmurny dzień, słabe światło. Na ścianie pożółkły od dymu papierosowego portret piękności z amerykańskiego Południa. Tak przelatują kolejne dziesięciolecia. To jest przedruk z książki autorstwa Craiga Moda „Gdzie rosną cedry. Zapiski z wędrówki przez Japonię”, która ukazała się nakładem Wydawnictwa Znak Literanova. Tytuł, śródtytuły i skróty pochodzą od redakcji.
Samotny posiłek w restauracji? Psychologowie tłumaczą: to zdrowy nawyk
Dla wielu osób sama myśl o siedzeniu w restauracji w pojedynkę – tylko z talerzem przed sobą i własnymi myślami – może wywoływać pewien dyskomfort. Od lat przyzwyczailiśmy się bowiem, że jedzenie jest przede wszystkim wydarzeniem społecznym: towarzyszą mu rodzinne obiady, spotkania ze znajomymi czy romantyczne kolacje. Coraz więcej osób zaczyna jednak świadomie wybierać samotne wyjścia do restauracji. Co ciekawe, psychologowie zwracają uwagę, że taka praktyka może przynosić zaskakujące korzyści dla naszego samopoczucia i zdrowia psychicznego.
Specjaliści zajmujący się psychologią zachowań społecznych coraz częściej podkreślają, że umiejętność spędzania czasu samemu – także podczas posiłku – nie musi oznaczać izolacji czy braku relacji z innymi. Wręcz przeciwnie, dla wielu osób jest to sposób na chwilę spokoju, refleksję i świadome przeżywanie codzienności. Współczesne podejście do samotnych posiłków powoli się zmienia: zamiast niezręcznej sytuacji zaczynają być postrzegane jako forma dbania o siebie i własne potrzeby. W świecie, w którym niemal każda chwila wypełniona jest komunikacją i bodźcami, spokojny posiłek w pojedynkę może stać się momentem wyciszenia, odzyskania równowagi i budowania większej niezależności emocjonalnej. Jedzenie w restauracji w pojedynkę. Dlaczego wciąż budzi emocje? Przez większą część historii posiłki pełniły funkcję wydarzenia społecznego. Wspólne jedzenie – od ognisk dawnych społeczności łowiecko-zbierackich po współczesne rodzinne obiady – było sposobem budowania więzi, wzmacniania poczucia przynależności oraz dzielenia się doświadczeniami dnia codziennego. Nic więc dziwnego, że w wielu kulturach samotne siedzenie przy restauracyjnym stoliku wciąż bywa postrzegane jako coś nietypowego. Dla niektórych osób taki obraz automatycznie kojarzy się z izolacją lub brakiem towarzystwa. Psychologowie zwracają jednak uwagę, że takie skojarzenia wynikają często z błędnego utożsamiania dwóch różnych zjawisk – samotności i bycia samemu z wyboru. Pierwsze oznacza niechciany stan emocjonalny, drugie natomiast może być świadomą decyzją i formą odpoczynku od bodźców społecznych. Jak wyjaśnia psycholog kliniczny dr Rachel Stern, wiele osób projektuje na innych własne obawy. – Kiedy widzimy kogoś jedzącego samotnie, często wyobrażamy sobie, że czujemy się w tej sytuacji niekomfortowo, osamotnieni lub oceniani przez innych. Tymczasem dla wielu ludzi jest to po prostu spokojny moment dla siebie – podkreśla specjalistka. Podobne stanowisko prezentuje dr Elena Torres, która uważa, że kultura zachodnia zbyt często traktuje samotność jak coś negatywnego. Jej zdaniem chwile spędzane w pojedynkę – nawet podczas zwykłego posiłku – mogą pomagać w budowaniu tożsamości, rozwijaniu kreatywności i wzmacnianiu równowagi emocjonalnej. Jedzenie w restauracji samemu staje się więc nie tyle oznaką wykluczenia, ile sposobem na oswojenie przestrzeni publicznej i większą niezależność psychiczną. – Utożsamiamy bycie samemu z byciem niekochanym lub niepopularnym. Tymczasem samotność jest niezbędna do kształtowania tożsamości, kreatywności i równowagi emocjonalnej. Jeśli nie potrafimy być sami, zaczynamy zbyt mocno polegać na potwierdzeniu ze strony innych, a to może osłabiać autentyczne relacje – podkreśla badaczka. Korzyści psychiczne z jedzenia w restauracji samemu Jedzenie w pojedynkę może przynosić wiele korzyści dla samopoczucia i zdrowia psychicznego. Jedną z najczęściej wskazywanych przez psychologów jest większa uważność podczas posiłku. Gdy nie jesteśmy zaangażowani w rozmowę ani inne rozpraszające bodźce, łatwiej skupić się na samym doświadczeniu jedzenia – jego zapachu, smaku czy konsystencji. Takie świadome przeżywanie chwili sprzyja praktyce uważności, która – jak pokazują badania – pomaga redukować stres i poprawia regulację emocji. Badanie opublikowane w 2020 roku w czasopiśmie „Appetite” wykazało, że osoby jedzące bez rozpraszaczy odczuwają większą satysfakcję z posiłków i rzadziej się przejadają. Posiłek w restauracji bez towarzystwa może także wzmacniać poczucie samodzielności i pewności siebie. Sama decyzja o takim wyjściu oznacza przełamanie presji społecznej i komfortu wynikającego z obecności innych. Jak zauważa terapeuta poznawczo-behawioralny dr Michael Tran, doświadczenie to może budować odporność psychiczną. – Za każdym razem, gdy ktoś decyduje się usiąść sam w restauracji, wzmacnia swoją zdolność do dobrego samopoczucia we własnym towarzystwie. To umiejętność, która przekłada się także na inne obszary życia – od pewności siebie w pracy po bardziej asertywną komunikację – podkreśla specjalista. Taki moment przy stole może również obniżać poziom lęku i być przestrzenią do refleksji. W ciągu dnia rzadko znajdujemy czas na spokojne uporządkowanie myśli, a posiłek spożywany w ciszy staje się naturalną przerwą na analizę wydarzeń czy emocji. Brak konieczności podtrzymywania rozmowy pozwala odpocząć od społecznych oczekiwań i presji, która często towarzyszy spotkaniom w większym gronie. Dla wielu osób to właśnie wtedy pojawia się chwila prawdziwego spokoju i odzyskania równowagi psychicznej. Jak zacząć chodzić samemu do restauracji? Praktyczne wskazówki Z własnego doświadczenia wiem, że wyjścia do restauracji w pojedynkę mogą być bardzo uwalniające. Kilka lat temu zaczęłam robić to świadomie – nie chciałam już czekać, aż znajomi znajdą czas na spotkanie, ani rezygnować z miejsc, do których naprawdę miałam ochotę pójść. Dziś nie jest to dla mnie krępujące, choć początki bywały trudne. Dobrym sposobem na oswojenie się z taką sytuacją jest stopniowe wprowadzanie tego nawyku. Warto zacząć od miejsc, w których presja społeczna wydaje się mniejsza – na przykład kawiarni lub restauracji odwiedzanych w ciągu dnia. Dopiero później można zdecydować się na eleganckie lokale czy wieczorne kolacje, gdy w restauracjach częściej pojawiają się pary i większe grupy. Pomocne bywa także zabranie ze sobą drobnego zajęcia. Ja najczęściej sięgam po książkę, ale równie dobrze sprawdzi się magazyn, dziennik czy podcast. Dzięki temu łatwiej oswoić ciszę i własne towarzystwo, nie uciekając w świat telefonu. Dobrym pomysłem jest również wybieranie stolików przy oknie lub z widokiem na salę – obserwowanie otoczenia daje delikatną stymulację, bez konieczności angażowania się w rozmowy. Jeśli pojawi się skrępowanie, warto pamiętać, że większość ludzi skupia się na własnych sprawach i rzadko zwraca uwagę na innych gości. Przydatne mogą być też proste techniki uważności, np. zauważenie pięciu rzeczy, które widzimy, czy kilku dźwięków wokół. Z czasem dyskomfort znika, a pewność siebie rośnie – bo to właśnie działanie, a nie czekanie na komfort, buduje poczucie swobody. Źródła: Alibaba Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Kultowa restauracja w Bieszczadach wraca! Chata Wędrowca zyskała nowe życie
Chata Wędrowca w Wetlinie przez lata była miejscem, o którym słyszało się jeszcze przed pierwszą wizytą w Bieszczadach. Kultowa restauracja, znana z Naleśnika Giganta, stała się symbolem turystycznych wędrówek i górskich spotkań. Dziś przechodzi transformację – jej historia wchodzi w nowy etap.
Dla turystów Chata Wędrowca od dawna stanowiła stały punkt na mapie polskich gór – miejsce, do którego się wracało i które polecało się innym jako sprawdzony przystanek po górskiej wędrówce. Kultowa restauracja, znana między innymi z Naleśnika Giganta (wielkość liter nie jest przypadkowa), zapisała się w pamięci gości jako przestrzeń odpoczynku, rozmów i spotkań ludzi, których połączyło wędrowanie po bieszczadzkich szlakach. Dziś Chata Wędrowca funkcjonuje już w innym kształcie, a jej historia weszła w kolejny etap. Chata Wędrowca – kultowa restauracja na turystycznej mapie Bieszczad Chata Wędrowca w Bieszczadach była przez lata prowadzona przez małżonków, Ewę i Roberta Żechowskich. To oni nadali temu miejscu charakter i konsekwentnie budowali jego rozpoznawalność w Wetlinie. Restauracja powstała w 2003 roku, w czasie gdy turystyka w Bieszczadach wyglądała inaczej niż dziś – mniej masowo, wolniej, z większym naciskiem na prostotę oraz bezpośredni kontakt z przyrodą i ludźmi spotkanymi na szlaku. Przez blisko dwadzieścia lat Chata Wędrowca funkcjonowała w niemal niezmienionej formule, stając się trwałym elementem lokalnego krajobrazu. Z czasem Chata Wędrowca stała się miejscem kultowym. Nie dlatego, że próbowała być wyjątkowa za wszelką cenę, lecz dlatego, że była przewidywalna w najlepszym znaczeniu tego słowa. Turyści wiedzieli, czego się spodziewać: solidnej kuchni, swobodnej atmosfery i przestrzeni, w której można było na chwilę zwolnić. Symbolem tego doświadczenia stał się Naleśnik Gigant – danie, które z biegiem lat urosło do rangi znaku rozpoznawczego lokalu i zyskało tytuł Certyfikowanego Bieszczadzkiego Produktu Lokalnego. Decyzja o zmianie właściciela i zamknięcie dotychczasowego rozdziału W 2024 roku, po ponad dwudziestu latach prowadzenia lokalu Ewa i Robert Żechowscy sprzedali budynek, w którym mieściła się Chata Wędrowca. Oznaczało to zakończenie działalności restauracji w dotychczasowej formie i zamknięcie pewnego etapu – zarówno dla właścicieli, jak i dla stałych bywalców miejsca. Warto podkreślić, że zmiana dotyczyła samej nieruchomości, a nie całej idei Chaty Wędrowca. Sprzedaż budynku nie była równoznaczna z całkowitym wycofaniem się właścicieli z działalności w Wetlinie, lecz z decyzją o zmianie skali, tempa i filozofii pracy. Tym samym Chata Wędrowca przestała funkcjonować pod dotychczasowym adresem (Wetlina 113), ale nie zniknęła całkowicie z bieszczadzkiego krajobrazu. Chata Wędrowca No. 13 – nowy projekt, nowa lokalizacja, inne tempo Równolegle z zamknięciem restauracji pod adresem Wetlina 113, Ewa i Robert Żechowscy uruchomili nowy projekt – Chatę Wędrowca No. 13. To miejsce wyraźnie inne od dawnej Chaty Wędrowca, zarówno pod względem skali, jak i założeń. Nie ma tu poza sezonem Naleśnika Giganta ani masowej obsługi charakterystycznej dla dużego ruchu turystycznego. Nowy koncept, uruchomiony pod adresem Wetlina 13 (jedynie 400 metrów od poprzedniej lokalizacji), opiera się na mniejszej liczbie gości i większej ilości czasu, który można im poświęcić. Chata Wędrowca No. 13 stawia na spokojniejszy kontakt, rozmowę i bardziej kameralne doświadczenie. To świadoma zmiana kierunku – odejście od gastronomicznego symbolu znanego w całych Bieszczadach na rzecz miejsca, w którym ważniejsza staje się relacja z klientem niż tempo obsługi. W tym sensie Chata Wędrowca No. 13 nie jest kontynuacją dawnej restauracji, lecz jej reinterpretacją. Zachowuje nazwę i doświadczenie właścicieli, ale proponuje zupełnie inną formułę, odpowiadającą na inne potrzeby – zarówno samych prowadzących, jak i odwiedzających ich lokal gości. Nowy lokal pod dawnym adresem – Schronisko Aniołów Budynek przy Wetlinie 113, znany przez lata jako Chata Wędrowca, funkcjonuje dziś pod nazwą Schronisko Aniołów. Nowi właściciele kontynuują działalność gastronomiczną, wykorzystując potencjał miejsca, które od dawna było silnie zakorzenione w krajobrazie Wetliny. Dla części turystów zmiana szyldu nie miała większego znaczenia, z kolei dla innych stanowiła wyraźny sygnał, że miejsce weszło w nową fazę. Schronisko Aniołów obsługuje codziennie wielu gości. Na jego popularność ma też spory wpływ fakt, że w ofercie pojawiają się doskonale znane gościom dania, w tym także Naleśnik Gigant. Jednocześnie lokal buduje własną tożsamość, niezależną od historii Chaty Wędrowca, choć siłą rzeczy z nią porównywaną. Nowi właściciele podkreślają, że stawiają nie tylko na sprawdzone dania, ale dają też możliwość kreatywnego działania swojej załodze. Zmiana, która mówi coś więcej o Bieszczadach Bieszczady coraz częściej doświadczają rotacji miejsc, marek i ludzi. Historia Chaty Wędrowca w Wetlinie jest tego najlepszym przykładem. W przypadku tego miejsca zadziało się wiele w ramach tylko jednego procesu. Decyzja o sprzedaży budynku, powstanie niemalże w jego sąsiedztwie nowego projektu w postaci Chaty Wędrowca No. 13 oraz rozpoczęcie działalności Schroniska Aniołów. Osoby, które ceniły poprzedni stan rzeczy, ale nie śledziły na bieżąco informacji przekazywanych w mediach społecznościowych, mogły przeżyć niemały szok po przyjeździe do Wetliny. Chata Wędrowca nie zniknęła jednak z dnia na dzień. Powstały dwa nowe, oba bardzo ciekawe miejsca. Każde z nich funkcjonuje dziś na własnych zasadach, odpowiadając na inne potrzeby, często też przyciąga zupełnie innych turystów. Dla wielu bywalców to naturalny moment refleksji nad tym, jak zmienia się ich własne doświadczenie Bieszczad. Miejsca pozostają, ale wiele ich elementów ewoluuje – podobnie jak region, a nawet same góry (tu warto wspomnieć choćby niedawno zrealizowany projekt budowy schodów na wybranych fragmentach szlaku prowadzącego z Wołosatego na Tarnicę). Źródło: National Geographic Polska
W tej restauracji pracują osoby z demencją. Każde danie jest tu niespodzianką
Zazwyczaj chodzimy do restauracji po to, by otrzymać dokładnie to danie, na które mamy ochotę. W Japonii powstało jednak miejsce, którego fenomen polega na tym, że nigdy nie wiadomo, co trafi na nasz stół. Jak zatem „The Restaurant of Mistaken Orders” stała się międzynarodowym hitem i dlaczego jej przesłanie wykracza daleko poza kulinarny eksperyment?
To miejsce zaskakuje już samym założeniem. Restaurant of Mistaken Orders (czyli w dosłownym tłumaczeniu: restauracja pomylonych zamówień) działa według zasad, które całkowicie odbiegają od tradycyjnych standardów obsługi. Goście wchodzą tu świadomi, że mogą otrzymać zupełnie inne danie, niż zamówili, a możliwość pomyłki jest elementem filozofii tego lokalu. Restauracja zatrudnia osoby z demencją pokazując, że błąd nie musi być powodem do frustracji. Przeciwnie – może stać się początkiem rozmowy, uśmiechu i zmiany spojrzenia na to, jak funkcjonują osoby z zaburzeniami poznawczymi. Wprowadzając klientów w sytuację, w której niepewność i elastyczność są naturalną częścią doświadczenia, lokal oferuje lekcję akceptacji i otwartości, która szybko zdobyła uznanie nie tylko w Japonii, ale i na świecie. Jak powstała „restauracja błędnych zamówień”? Pomysł stworzenia Restaurant of Mistaken Orders narodził się w 2017 roku, kiedy japoński producent telewizyjny Shiro Oguni odwiedził dom opieki dla osób z demencją, przygotowując materiał do jednego ze swoich projektów. Do tamtej pory – jak sam przyznaje – jego wyobrażenia o chorobie były oparte na stereotypach. Demencja kojarzyła mu się z nieustannym zagubieniem, trudnościami w komunikacji i brakiem samodzielności. W domu opieki zobaczył jednak zupełnie inny obraz – osoby starsze wykonywały wiele codziennych czynności bez problemu, o ile miały wsparcie i cierpliwego „przewodnika”. Kluczowym momentem było zdarzenie, gdy w domu opieki zamiast zamówionego burgera podano mu pierogi. Oguni początkowo chciał zwrócić danie, ale zdał sobie sprawę, że taka pomyłka nie odbiera mu przyjemności z posiłku, a może skłonić do spojrzenia z większą empatią na codzienne wyzwania osób z demencją. Zrozumiał wtedy, że to tylko sygnał różnic w funkcjonowaniu, nie zaś powód do krytyki. Ta refleksja doprowadziła go do idei restauracji, w której osoby z demencją mogłyby pracować jako kelnerzy, a klienci byliby świadomi, że ich zamówienie może dotrzeć w nieoczekiwanej formie. Początkowo Oguni obawiał się, że projekt zostanie uznany za nieetyczny albo ośmieszający osoby chore, jednak już pierwsze wydarzenie (zorganizowane jako pop-up) rozwiało jego wątpliwości. Goście reagowali z życzliwością i humorem, a kelnerzy byli dumni z możliwości aktywnego udziału w życiu społecznym. To właśnie wtedy zaczęto nazywać inicjatywę „restauracją niekończącego się śmiechu”. Projekt szybko zaczął inspirować inne kraje. Oguni opracował materiały, które umożliwiały powielanie idei w nowych miejscach, a kolejne wydarzenia zorganizowano m.in. w Korei Południowej i Australii, przy wsparciu crowdfundingu i lokalnych instytucji społecznych. Model, który inspiruje innych. Jak projekt z Japonii stał się wzorem dla świata? Choć Restaurant of Mistaken Orders nie funkcjonuje jako stały lokal, projekt zyskał charakter ogólnokrajowej inicjatywy, która przenosi się z miejsca na miejsce. Każda kolejna odsłona wymaga wynajęcia przestrzeni, przekształcenia jej w pełnoprawną restaurację i zorganizowania pracy zespołu. Dzięki temu koncept zyskuje elastyczność i może docierać do różnych społeczności w Japonii, a jego twórcy podkreślają, że mobilność sprzyja edukacji i przełamywaniu barier. W czasie wydarzeń rolę kelnerów pełnią osoby starsze z demencją, natomiast za przygotowanie posiłków i wsparcie obsługi odpowiada profesjonalny personel. Taki podział obowiązków umożliwia gościom doświadczenie miejsca, w którym nieprzewidywalność jest częścią idei. Atmosfera w restauracji różni się od standardowych lokali, ponieważ goście są świadomi, że mogą otrzymać inne danie, niż zamówili, co od początku zmienia dynamikę spotkania. Zamiast frustracji pojawia się ciekawość, a z czasem także poczucie bliskości z osobami, które zmagają się z chorobą. Zdarza się, że któryś z kelnerów siada przy stoliku, by porozmawiać, wyjaśnić zasady projektu lub opowiedzieć o swoim dniu. Takie interakcje (choć nieprzewidywalne) tworzą unikatowy charakter inicjatywy pokazując, że demencja nie musi oznaczać wykluczenia społecznego. Co istotne, znaczenie projektu rośnie w kontekście globalnych danych. Według analiz opublikowanych w „The Lancet: Public Health”, liczba osób żyjących z demencją na świecie może wzrosnąć z 57 milionów w 2019 r. do 153 milionów w 2050 roku, głównie z powodu starzenia się społeczeństw. Japonia jest jednym z krajów, w których to zjawisko postępuje najszybciej, dlatego podobne inicjatywy stają się szczególnie ważne. Jak podkreśla Oguni, projekt ma wymiar społeczny, a jego celem jest budowanie otoczenia, w którym „niezależnie od demencji możemy żyć razem w harmonii”. Sukces restauracji potwierdza, że zmiana narracji wokół choroby jest możliwa, jeśli zamiast stereotypów i izolacji proponujemy przestrzenie, w których osoby z demencją mogą działać i być widoczne. Źródła: Forbes, The Government of Japan Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
To moje ulubione adresy w Łodzi: TOP 5 łódzkich knajpek oczami lokalsa
Jako rodowity lodzermensch jestem zdania, że Łódź ma naprawdę wiele do zaoferowania wszystkim przyjezdnym. Kto był, ten wie! Chodzi nie tylko o wyjątkowy pofabryczny klimat czy bezpośrednich ludzi – chociaż tutaj pewnie nie zgodziłby się ze mną Pan Bogusław Linda – ale także klimatyczne knajpki, których nie można ominąć podczas wizyty w mieście jednorożca. Podążajcie za mną, pokażę Wam same perły!
Ograniczenie tej listy do zaledwie kilku miejsc było naprawdę karkołomnym zadaniem. Nie oznacza to, że poza nimi w Łodzi nie znajdziemy już nic ciekawego – wręcz przeciwnie! Dzisiaj wybierzmy się na wycieczkę kulinarnym szlakiem, w trakcie którego skubniemy zarówno coś z kuchni regionu, jak i z bardziej egzotycznych części świata. Zapraszam na pokład Łodzi. 1. Caffe przy ulicy Przed podróżą po Łodzi warto się porządnie posilić. Nie istnieje na to lepszy sposób, niż śniadanie w kultowym już Caffe przy ulicy. To znana na całą Łódź śniadaniowania, której lokale można znaleźć w każdej dzielnicy miasta. Oprócz szerokiego wyboru śniadań, które postawią na nogi nawet po najkrótszej nocy, w każdej z placówek można znaleźć inną pozycję inspirowaną daną dzielnicą. Czy próbowałem wszystkich? Pomidor. Warto dodać, że śniadania są tam serwowane do godzin wieczornych. Każdy decyduje o tym, kiedy wstaje! Gdzie szukać Caffe przy ulicy: Bałuty – Łagiewnicka 120 Retkinia – Kostki Napierskiego 1 Chojny – Rzgowska 219 Teofilów – Wici 32 Śródmieście – Nawrot 1a Widzew – Bartoka 69 2. Nie pytaj Dzielnicę Łódź-Górna warto odwiedzić chociażby po to, by wpaść do Nie Pytaj (Skupiona 1). Czeka tam jedna z najlepszych kaw w Łodzi (to nie wyłącznie moje zdanie, co potwierdzają liczne nagrody wiszące na ścianach lokalu), matcha czy wypiekane na miejscu obłędne słodkości, codziennie inne. Ale to nie wszystko. Można tam zjeść także wspaniałe wytrawne chałki – w szczególności polecam zainteresować się „polską”, podawaną z kaszanką, ogórkiem kiszonym, karmelizowanym jabłkiem i majonezem truflowym. Każdy znajdzie jednak coś dla siebie. 3. Ato Ramen / Ferment Chociaż te dwie restauracje zasługują na osobne wyróżnienia, to łączy je wspólny mianownik: właściciel. No i jakość. Oba powstały przez zamiłowanie do kuchni japońskiej i chociaż jedno to według wielu najlepsza ramenownia w Polsce, a drugie pizzeria z twistem, to łatwo odnaleźć w nich ten sam „element magiczny”. To te lokale, do których stale się wraca. W Ato Ramen (Roosevelta 6) można zjeść fantastyczne rameny, dla których warto stać w kolejce – pytajcie w szczególności o intensywny w smaku Kobe, bo nawet jeśli sezonowo nie ma go w karcie, to zawsze znajdzie się porcja „spod lady”. Ferment (Piotrkowska 99) kusi pizzą, której ciasto fermentuje ponad 72 godziny. Nadaje mu to specyficznej sprężystości, ale ważne są też składniki: wiele pozycji zaskakuje azjatyckimi dodatkami, które wbrew pozorom sprawdzają się świetnie. Ja uwielbiam ich capriciosę z żółtkiem i grzybami shimeji. 4. Gorąca Kiełbasiarnia Kiedyś mówiono, że gdyby bomba spadła na łódzkie Bałuty i zniszczyła je doszczętnie, to straty wyceniono by na 31 złotych i 50 groszy. To oczywiście żart – to piękna i urokliwa dzielnica, ale od kiedy znajdziemy w niej Gorącą Kiełbasiarnię (Głowackiego 5/5a), jej wartość jeszcze wzrosła. To jeden z typowo łódzkich szlagierów. Można tam zjeść wyjątkowe polskie dania w klimatycznej, swojskiej odsłonie. Nie sposób opuścić Łodzi nie spróbowawszy zalewajki, a tam jest moim zdaniem najlepsza: jak u mamy. Na deser wybierzcie sztandarową kiełbasę ciętą w szyszkę, a na pewno wrócicie do Łodzi – choćby tylko do tego lokalu. 5. Marco Bistro Marco Bistro (Piotrkowska 282) ma wszystko to, co pozwala przenieść się myślami na półwysep Apeniński – uśmiechniętego od ucha do ucha szefa Włocha (Marco), zapach świeżych warzyw, wędlin i serów czy ogród, z którego roztacza się widok na park. To fantastyczne miejsce zarówno na kawę z widokiem, coś słodkiego podczas spaceru wśród zieleni czy autentyczną włoską kolację: wszystkie produkty przyjeżdżają prosto z Italii i są przygotowywane przez szefa z należytym pietyzmem. Ta lasagna potrafi śnić się po nocach! Nic dziwnego, że z łódzkiego lotniska wycofywane są połączenia do Włoch – nie ma potrzeby tam latać. To tylko wierzchołek góry lodowej tego, co Łódź skrywa pod powierzchnią memów i nastrojowych zdjęć. Warto odwiedzić ją zarówno czysto turystycznie, jak i eksplorując kulinarne zakamarki – nie tylko na ulicy Piotrkowskiej. Fabryczne przestrzenie to także miejsca dużych imprez muzyki elektronicznej, z której znane jest miasto. Źródło: National Geographic Polska Nasz ekspert Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Tesla otworzyła pierwszą restaurację. Pomysł wywołał kontrowersje
Dwupoziomowy lokal w Hollywood jest połączeniem fast foodu, kina samochodowego i technologicznego show. Już pierwszego dnia przyciągnął tysiące klientów, mimo kontrowersji, jakie wzbudził jeszcze przed otwarciem.
Spis treści: Nowa restauracja Elona Muska Co można zjeść w Tesla Diner? Planowana ekspansja lokali gastronomicznych Muska Wydaje się, że po chwilową fascynacją polityką Elon Musk znów skupia się na rozwoju własnej firmy. Kilka dni temu dyrektor generalny Tesli otworzył futurystyczną restaurację, której powstanie zapowiadał już w 2018 roku. Lokal przyciąga tłumy ludzi, choć wcześniej wywołał protest i niezadowolenie wśród mieszkańców Kalifornii. Nowa restauracja Elona Muska Przez kilka ostatnich miesięcy o Elonie Musku było głośno przez wzgląd na jego relacje z Donaldem Trumpem. Miliarder pełnił nawet funkcję starszego doradcy prezydenta Stanów Zjednoczonych. Niespodziewanie jednak przyjaźń najbogatszego człowieka świata z jednym z najpotężniejszych przywódców świata się zakończyła. Choć współzałożyciel Tesli ogłosił na swojej platformie mediów społecznościowych X, że stworzy nową partię polityczną o nazwie „Partia Ameryki”, która ma na celu „zwrócenie Amerykanom wolności”, to wydaje się, że znów bardziej skupia się na swoich przedsiębiorstwach. Zaledwie kilka dni temu, bo 21 lipca br., biznesmen otworzył w Hollywood „Tesla Diner”. Długo zapowiadana restauracja mieści się w futurystycznym budynku przy jednym z głównych bulwarów w Los Angeles, czyli Sunset Boulevard. Jej design nawiązuje do restauracji typu fast-food, które zyskały popularność w USA w latach 50. XX wieku. Działały one najczęściej przy autostradach i serwowały posiłki kierowcom przez całą dobę. Restauracja miliardera również jest otwarta o każdej porze dnia i nocy, a ponadto – zamiast stacji benzynowej – nowoczesny budynek oferuje V4 Supercharger, czyli zasilanych energią słoneczną 80 stacji szybkiego ładowania samochodów elektrycznych. Co można zjeść w Tesla Diner? Powstanie dwupoziomowej restauracji Tesla Diner w Kalifornii wywołało mieszane reakcje mieszkańców. W dniu otwarcia przed lokalem zgromadził się tłum demonstrantów z transparentami z hasłami w rodzaju: „Władzę powinni mieć robotnicy, a nie miliarderzy”. Protest nie zniechęcił jednak klientów – wręcz przeciwnie, już od pierwszych godzin działalności restauracja przyciągnęła tłumy. Przed wejściem ustawiły się długie kolejki, mimo że w środku przewidziano jedynie 250 miejsc siedzących. View oEmbed on the source website Jak poinformował wspólnik Elona Muska, Bill Chait, w rozmowie z „Los Angeles Times”, tylko pierwszego dnia restaurację odwiedziło co najmniej tysiąc osób. A co mogli w niej skosztować? Menu obejmuje m.in. tosty z tuńczykiem, burgery (za 13,50 dolara, czyli ok. 49 zł), frytki, hot dogi, placki ziemniaczane, śniadaniowe tacos, kanapki klubowe (za 13 dolarów, czyli 47 zł) czy szarlotkę z lodami. Potrawy serwowane są w pudełkach w kształcie Cybertrucka, czyli charakterystycznego pickupa Tesli, a na kubkach i opakowaniach umieszczono logo firmy. Co więcej, goście doceniają wykorzystanie lokalnych składników, które nadają ofercie świeżości i regionalnego charakteru. Planowana ekspansja lokali gastronomicznych Muska Restauracja łączy tradycyjne doświadczenie kulinarne z futurystycznymi akcentami. Przy obiekcie zainstalowano dwa ogromne ekrany LED, na których wyświetlane są filmy w stylu kina samochodowego. Na piętrze z kolei gości obsługuje robot Optimus serwujący popcorn, co dodatkowo wzmacnia innowacyjny wizerunek miejsca. Elon Musk już zapowiedział, że jeśli projekt odniesie sukces, restauracje Tesli pojawią się „w największych miastach na całym świecie”, a także na stacjach szybkiego ładowania Supercharger przy głównych trasach. „Chcemy, aby było to przyjemne doświadczenie dla każdego, niezależnie od tego, czy posiada Teslę, czy nie. Będziemy się nadal rozwijać” – napisał Musk na należącej do niego platformie X. Wiadomo, że po otwarciu lokalu akcje Tesli wzrosły o 1%, a firma uzyskała zgodę na budowę drugiego punktu w Los Angeles. Kolejna odsłona Tesla Diner ma powstać przy Santa Monica Boulevard, czyli jednej z najbardziej prestiżowych ulic miasta, przebiegającej przez Beverly Hills i West Hollywood. Źródła: Property Design, NSS Magazine, What Now Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Najstarsza restauracja świata pod znakiem zapytania. Trwa kulinarna rywalizacja
W Madrycie trwa rywalizacja między dwoma lokalami, z których każdy twierdzi, że jest najstarszą restauracją świata. Jeden z nich figuruje już w Księdze Rekordów Guinnessa, ale drugi właśnie przedstawia nowe dowody.
Spis treści: Historia restauracji Botín i Księga Rekordów Guinnessa Restauracja Casa Pedro walczy o tytuł najstarszej na świecie Najstarsze lokale na świecie Współczesna moda na jedzenie „na mieście” ma długą historię. Choć media społecznościowe promują coraz to nowsze lokale kulinarne, to niektóre z nich przetrwały setki lat bez pomocy marketingu. W Madrycie od dekad działa Botín, restauracja wpisana do Księgi Rekordów Guinnessa jako najstarsza na świecie. Teraz jednak do głosu dochodzi inny lokal, Casa Pedro, którego właściciele przekopują archiwa, by udowodnić, że to ich restauracja powstała wcześniej. Historia restauracji Botín i Księga Rekordów Guinnessa W samym sercu Madrytu, kilka kroków od Plaza Mayor, znajduje się Sobrino de Botín. Restauracja ta powstała dokładnie w 1725 roku i od tamtej pory nieprzerwanie karmi gości, oferując tradycyjne dla tego regionu dania, jak duszone flaki czy pieczone prosię. W 1987 roku została oficjalnie uznana przez Księgę Rekordów Guinnessa za najstarszą na świecie. Choć właściciel Antonio González, przedstawiciel trzeciego pokolenia zarządzającego lokalem, przyznał, że to wyróżnienie pomaga w interesach, to dodał: „To miejsce miało w sobie magię jeszcze zanim ktokolwiek usłyszał o Guinnessie”. To właśnie w Sobrino de Botín stołował się m.in. Ernest Hemingway, który w książce „Słońce też wschodzi” określił restaurację jako „jedną z najlepszych na świecie”. Zajadali się tu również Truman Capote, F. Scott Fitzgerald czy Graham Greene. Botín niezmiennie przyciąga zarówno lokalnych mieszkańców, jak i turystów – dzień w dzień przewodnicy kierują do drzwi lokalu kolejne grupy. Jednak tytuł najstarszej restauracji może nie być już tak pewny. Otóż na obrzeżach Madrytu, z dala od szlaków turystycznych, Casa Pedro twierdzi, że zaczęła działać jeszcze wcześniej. Restauracja Casa Pedro walczy o tytuł najstarszej na świecie Casa Pedro to klimatyczna tawerna położona na obrzeżach Madrytu, w dzielnicy Fuencarral – niegdyś ważnym przystanku na trasie wiodącej z hiszpańskiej stolicy do Francji. Jego obecna właścicielka Irene Guiñales, reprezentująca ósme pokolenie restauratorów, od lat słyszała rodzinne opowieści o powstaniu lokalu w 1702 roku. Nie miała na to jednak formalnych dowodów. Z tego powodu jej rodzina zatrudniła historyka, który dotarł do rejestrów ziemskich z lat 1743–1754, potwierdzających istnienie gospody, winiarni i oberży w tym miejscu już w 1750 roku. Choć to wciąż późniejsza data niż rok założenia Botína, to właściciele Casa Pedro nie zamierzają rezygnować z walki o tytuł. Na logo tej restauracji, opakowaniach na wynos i cukierkach dumnie widnieje napis: „Casa Pedro – od 1702 roku”. Irene Guiñales przyznała z rozbrajającą szczerością: „To frustrujące, gdy mówisz, że działasz od 1702 roku, ale nie masz na to twardych dowodów. Chcemy wreszcie to udowodnić. (...) To marzenie. Ale piękne marzenie”. Casa Pedro nie może poszczycić się równie imponującą listą gości jak Botín, ale jej ściany zdobią archiwalne fotografie hiszpańskich monarchów. W lokalu stołował się król Juan Carlos I, a także obecny władca, Filip VI, który odwiedza lokal z dużą dyskrecją. Warto jednak dodać, że między tymi dwoma madryckimi restauracjami jest wiele podobieństw – obie serwują klasykę kuchni kastylijskiej, posiadają historyczne piwnice z winem, a także są prowadzone przez potomków dawnych właścicieli. Najstarsze lokale na świecie Warto dodać, że Biuro Rekordów Guinnessa wymaga od restauracji nie tylko daty założenia, ale też udokumentowanej ciągłości funkcjonowania pod tą samą nazwą i w tym samym miejscu. Botín spełnia te kryteria – lokal przez wieki działał bez przerw, z wyjątkiem krótkiego okresu w czasie pandemii COVID-19. Casa Pedro – podobnie. To wyróżnia te madryckie miejsca spośród wielu innych, nawet starszych, które jednak miały przerwy w działalności. Dla przykładu, Le Procope w Paryżu (założona w 1686 roku) czy White Horse Tavern w Newport w USA (1673) mają dłuższą historię niż hiszpańskie restauracje, ale nie spełniają rygorystycznych kryteriów Guinnessa. Podobnie jest z pekińską Bianyifang, której początki sięgają 1416 roku, oraz z rzymską La Campana, która – jak deklarują właściciele – działa nieprzerwanie od ponad 500 lat. Co ciekawe, to właśnie rzymski lokal może wkrótce namieszać w madryckim sporze – według zapowiedzi właścicieli, zgromadzono już pełną dokumentację i planowane jest oficjalne zgłoszenie do Księgi Rekordów Guinnessa. Źródło: Associated Press Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Wielki sukces polskiej kuchni. Nowe restauracje wyróżnione w przewodniku Michelin 2025
Najbardziej prestiżowy przewodnik kulinarny świata - Michelin Guide - ogłosił najnowszy ranking polskich restauracji. Jest się z czego cieszyć – kolejny lokal odznaczono gwiazdką Michelin, a aż 7 nowych wyróżniono.
Spis treści Bottiglieria 1881 wciąż najlepszą restauracją w Polsce Czym jest wyróżnienie Bib Gourmand? Jak wygląda i ile kosztuje „gwiazdkowy” posiłek? W najnowszym wydaniu Przewodnika Michelin Polska 2025 znalazło się 108 restauracji, co świadczy o rosnącym znaczeniu Polski na kulinarnej mapie Europy. Najważniejszą wiadomością jest przyznanie nowej Gwiazdki Michelin warszawskiej restauracji hub.praga, prowadzonej przez szefa kuchni Witka Iwańskiego. To już trzecia gwiazdkowa restauracja w stolicy, obok NUTA i Rozbrat 20. Inspektorzy docenili w hub.praga wyjątkową dbałość o szczegóły, wysokiej jakości składniki, intensywność smaków i doskonałe techniki kulinarne. Bottiglieria 1881 wciąż najlepszą restauracją w Polsce Łącznie w Polsce działa obecnie siedem restauracji z gwiazdką Michelin, w tym jedyna z dwiema – Bottiglieria 1881 w Krakowie. Utrzymała ona swoje prestiżowe wyróżnienie już trzeci rok z rzędu, dzięki oryginalnej kuchni i odważnemu podejściu do smaków, sygnowanemu przez szefa Przemysława Klimę. Polskie restauracje z gwiazdkami Michelin to: Bottigileria 1881 w Krakowie, Arco by Paco Pérez w Gdańsku, Giewont w Kościelisku, Muga w Poznaniu, NUTA w Warszawie, Rozbrat 20 w Warszawie, hub.praga w Warszawie. Czym jest wyróżnienie Bib Gourmand? Ważną częścią tegorocznego przewodnika są również nowe oznaczenia Bib Gourmand, przyznawane lokalom oferującym jedzenie wysokiej jakości w przystępnej cenie. Aż 7 nowych restauracji otrzymało to wyróżnienie: we Wrocławiu: Baba, IDA kuchnia i wino, Tarasowa (to pierwsze Bib Gourmandy w tym mieście), w Krakowie: Noah, w Warszawie: Wyraj, w Poznaniu: Posto, w Zakopanem: Stary Niedźwiedź. Jak wygląda i ile kosztuje „gwiazdkowy” posiłek? Przeważnie najlepsze restauracje oferują nie poszczególne posiłki, ale menu degustacyjne, które goście kupują w całości. W hub.praga duże menu degustacyjne kosztuje 640 zł, a małe lub wegetariańskie – 490 zł. W jedynej restauracji z dwoma gwiazdkami Michelin – Bottigileria 1881 w Krakowie – menu pod nazwą „pełne doświadczenie” to wydatek 960 zł. Do menu należy doliczyć serwowane osobno napoje. Wiele restauracji podaje własne selekcje win, na podobnej zasadzie co zestawy dań. W hub.praga to wydatek 320 lub 420 zł, a w Bottigilieria 1881 – od 490 do nawet 1200 zł. Zarówno menu, jak i wybór win są przeważnie zmieniane sezonowo. Standardem jest twórcze podejście do lokalnych składników. Restauracja NUTA w Warszawie podaje np. oscypka z krabem i ser w kieliszku. „Gwiazdkowe” restauracje stawiają na kompleksowe kulinarne doświadczenie, co świetnie oddaje nasz autor Mateusz Łysiak opisując swoją wizytę w Nucie. Na szczególne wyróżnienie zasługuje restauracja Eliksir z Gdańska, która utrzymała Zieloną Gwiazdkę Michelin – nagrodę za zrównoważone podejście do gastronomii. Eliksir promuje filozofię „zero waste”, lokalne produkty i ekologiczne praktyki, co czyni ją pionierem w tej dziedzinie w Polsce. Źródło: Michelin Guide Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Zjadłem kolację z gwiazdką Michelin. Tak smakuje Polska według Włocha
Andrea Camastra zaskakuje. Włoski szef kuchni serwuje polskie dania w zupełnie nowej formie. Kolacja w warszawskiej restauracji Nuta to nie tylko uczta, ale też opowieść o smakach, które zna każdy, choć nie w takim wydaniu.
Spis treści: Włoska dusza, polska kuchnia – kto stoi za sukcesem Nuty? Co zjadłem w restauracji Nuta? Oscypek z krabem to dopiero początek Podróżuję dla smaków. Jestem zdeklarowanym fanem kuchni włoskiej, choć to polskie dania są u mnie bezkonkurencyjne. A jak polska kuchnia smakuje (i wygląda) według Włochów? Sprawdziłem to, odwiedzając warszawską restaurację Nuta. Słyszałem o tym miejscu od dawna. W końcu to jedyna restauracja w stolicy uhonorowana gwiazdką Michelin, i to już dwa lata z rzędu. Przekraczając próg restauracji, miałem wysokie oczekiwania. Wnętrze jest eleganckie, ale bez zadęcia. Od razu poczułem, że to przestrzeń, w której każdy szczegół ma znaczenie. Włoska dusza, polska kuchnia – kto stoi za sukcesem Nuty? Restauracja Nuta działa w Warszawie od 2022 roku. To wciąż dość nowe miejsce na kulinarnej mapie miasta. Branża nie jest łatwa, a żeby w niej zostać (i wyznaczać trendy) trzeba umieć zadbać u gości. Gwizdka Michelin to dowód, że Andrea Camastra robi to dobrze. Urodzony we Włoszech, ale kulinarnie zakochany w Polsce, zdobył międzynarodowe uznanie dzięki swojej pasji, precyzji i odważnym połączeniom smaków. Kocha pieczywo, co można wyczuć podczas kolacji. Przed pojawieniem się na stole pierwszego głównego dania, kelnerzy przynoszą wybór pieczywa oraz kawałki pizzy z kulkami mozzarelli. Ale po kolei. Nuta znajduje się przy Placu Trzech Krzyży, wiec niemal w ścisłym centrum Warszawy. Jednak w środku zupełnie tego nie czuć. Przeszklone ściany wychodzą nie na ulice miasta, a na drzewa. Od początku do końca kolacji byłem zaopiekowany. Na początku taki serwis może nieco onieśmielić, ale kelnerzy i manager są nienachalni. Szybko nawiązała się między nami nić porozumienia. Zwłaszcza że kocham nie tylko jeść, ale też rozmawiać o jedzeniu. A o każdym z tych dań – tak jak i o deserach czy przystawkach – można rozmawiać długo. To małe dzieła sztuki. Na stole nic nie jest przypadkowe, nawet misternie ułożone sałatki. Co zjadłem w restauracji Nuta? Oscypek z krabem to dopiero początek Moja wizyta zbiegła się w czasie z premierą nowego, wiosennego menu. Na kolację wybrałem nowe wydanie menu Maestro. To nie była zwykła kolacja. To było doświadczenie. Serwowane dania były w karcie zaledwie od kilku dni. Wszystkie są inspirowane kuchnią polską, choć w nieoczywistym wydaniu. Mamy na przykład oscypka podanego z krabem. Jest też makrela po kaszubsku czy ryba po grecku, która przypomina hot-doga podanego w zielonej bułeczce bao. A to tylko część przystawek prowadzących do głównych dań. Wieczór w Nucie, zgodnie z oczekiwaniami, okazał się ucztą fine dining w najlepszym wydaniu. Pozycji jest sporo (niech ich liczba pozostanie niespodzianką), ale dzięki odpowiednim porcjom jesteśmy w stanie zmieścić wszystkie. Perełką wśród dań głównych jest zdecydowanie sandacz serwowany z groszkiem, pancettą i... polskim curry. Takich zaskakujących połączeń rodzimej dla nas kuchni z egzotyką jest tu wiele. Pstrągowi na talerzu towarzyszy na przykład polskie teriyaki. Dania główne kończy deska serów. Jak się można domyślić po poprzednich daniach, ta nazwa również ma niewiele wspólnego z tradycyjnymi serami. Zdradzę tylko, że jeden z nich jest podawany w kieliszku. Tak – można, a nawet trzeba go wypić. Deser to już inna bajka. Jedną z propozycji była szarlotka. Zaskoczyła mnie nie tylko obłędnym smakiem, ale też formą podania. Decydując się na kolację w Nucie, warto dobrać wine pairing. Do głównych dań otrzymujemy wtedy po lampce wina. Kelnerzy chętnie opowiadają nie tylko o poszczególnych szczepach, ale też o konkretnych winnicach. Wśród nich nie brakuje tych z Polski. Nuta oferuje m.in. wina z Winnicy Turnau. Nuta to jednak nie tylko kuchnia z najwyższej półki. To także podejście do detali, do atmosfery, do relacji z gośćmi. Tu nie przychodzi się tylko jeść. Tu przychodzi się celebrować. Andrea Camastra stworzył miejsce, które łączy sztukę kulinarną z osobistym doświadczeniem. Wiem, że to nie była moja ostatnia wizyta. Źródło: National Geographic Polska Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Polacy nie płacą tu ani grosza. To hołd oddany naszemu rodakowi
W serbskim mieście Valjevo, niespełna 100 kilometrów od Belgradu, działa restauracja, w której polscy turyści mogą zjeść za darmo. Rachunek za ich posiłki został, jak się okazuje, uregulowany… sto lat temu.
W tym artykule: Restauracja, która oferuje Polakom darmowe posiłki Kim był Ludwik Hirszfeld? Bałkany od lat cieszą się dużą popularnością wśród Polaków. Najczęściej wybór pada na uwielbianą przez naszych rodaków Chorwację, a w ostatnim czasie także na Albanię, nazywaną przez wczasowiczów „Europejskimi Malediwami”. Osobom, które chciałby poznać ten region Europy z zupełnie innej strony, polecamy podróż do Serbii. Choć nie jest to stricte wakacyjny kierunek, na spragnionych przygód turystów czeka tu masa atrakcji i ciekawych miejsc do zwiedzenia. Ponadto podróżujący z polskim paszportem mogą liczyć na... darmowy posiłek. O tym mało znanym fakcie przypomniała ostatnio Ambasada Rzeczpospolitej Polskiej w Belgradzie za pośrednictwem swoich mediów społecznościowych. Ta historia z pewnością zaskoczy wielu z was. Restauracja, która oferuje Polakom darmowe posiłki Okazuje się, że niespełna 100 km od stolicy Serbii, w miejscowości Valjevo, znajduje się restauracja „Corner”. Polacy zjedzą tu posiłek lub wypiją drinka całkowicie za darmo. W ten sposób właściciel lokalu, Čorçe Momić, chce wyrazić wdzięczność małżeństwu wybitnych polskich lekarzy – Hannie i Ludwikowi Hirszfeldom – za trud włożony w walkę z epidemią tyfusa plamistego w czasie I wojny światowej. – Po wysłuchaniu historii Hanny i Ludwika Hirszfeldów, ich poświęcenia nie tylko dla mieszkańców Valjewa, ale całego narodu serbskiego, Đorđe Momić, właściciel kawiarnio-restauracji „Corner” w Valjewie, zdecydował, że ​​w dowód wdzięczności już nigdy nie wystawi rachunku innemu Polakowi – czytamy na facebookowym profilu Ambasady RP w Belgradzie, której delegacja zawitała do Valijeva na początku marca. – Doskonała kawa, pyszna pizza, wspaniała rozmowa z panem Momiciem, dumnym mieszkańcem Valjeva. Kiedy poprosiliśmy o rachunek, kelner odpowiedział, że sto lat temu zapłacił go dr Hirszfeld – zaznaczają przedstawiciele polskiej placówki. Restaurator z Valijeva po raz pierwszy usłyszał o małżeństwie Hirszfeldów kilka lat temu. Wtedy lokal odwiedził reżyser Paweł Wysoczański, który rozpoczął pracę nad filmem o dobroczynnej działalności lekarzy z Polski. Jak sam przyznał, cała historia ogromnie go poruszyła i spowodowała chęć odwdzięczenia się nardowi polskiemu. – Człowiek powinien mieć misję. Mam 69 lat. Uważam, że wszyscy powinniśmy być pomostami między ludźmi i postępować humanitarnie. Jeśli polski lekarz mógł przyjechać z pomocą Serbom w obliczu epidemii, to chcę, żeby było o tym wiadomo. Dla mnie jest to niezwykle ważne; lubię pomagać, jak tylko mogę. Reklama nie jest dla mnie istotna, ważne jest bycie człowiekiem – zdradził Momić w rozmowie z tygodnikiem „NIN”. Kim był Ludwik Hirszfeld? Ludwik Hirszfeld na stałe zapisał się w historii polskiej i światowej medycyny. Zasłużony bakteriolog i immunolog urodził się 5 sierpnia 1884 r. w Warszawie. Po ukończeniu studiów medycznych w Würzburgu i Berlinie, znalazł zatrudnienie w Instytucie Badań Raka w Heidelbergu oraz w Zakładzie Higieny Uniwersytetu w Zurychu. Po rozpoczęciu I wojny światowej, wspólnie ze swoją żoną, Hanną Hirszfeldową, także lekarką, udał się do ogarniętej epidemią tyfusa plamistego Serbii. Po powrocie do Polski pracował m.in. w Państwowym Zakładzie Badania Surowic w Warszawie. Był również prezesem Polskiego Towarzystwa Mikrobiologów i Epidemiologów. Gdy nazistowskie Niemcy zaczęły zbrojną agresję na Polskę, Hirszfeld trafił do żydowskiego getta. Jego mury opuścił w 1942 roku pod zmienionym nazwiskiem, dzięki pomocy rodziny Potockich. Po zakończeniu II wojny światowej zaangażował się w tworzenie Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskie w Lublinie. W 1952 r. utworzył we Wrocławiu Instytut Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN. Ludwik Hirszfeld zmarł 7 marca 1954 r. we Wrocławiu w wieku 69 lat. Źródła: Ambasada Rzeczpospolitej Polskiej w Belgradzie, dzieje.pl Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
To najstarsza restauracja w Polsce. Jej początki sięgają XIII wieku
Gdzie znajduje się najstarsza restauracja w Polsce? W poszukiwaniu dawnych smaków należy udać się do Wrocławia, gdzie od XIII wieku działa legendarna Piwnica Świdnicka. To właśnie tutaj stołował się m.in. Fryderyk Chopin czy Juliusz Słowacki.
W tym artykule: Najstarsza restauracja w Polsce powstała w średniowieczu Wnętrza najstarszej restauracji w Polsce Menu Piwnicy Świdnickiej we Wrocławiu Jedna z najstarszych restauracji w Europie Wrocław zachwyca turystów nie tylko piękną architekturą, ale także masą atrakcji. Do najchętniej odwiedzanych należą zabytkowy Rynek, Galeria Neonów, a także wpisana na listę UNESCO Hala Stulecia. Niewiele osób jednak wie, że w stolicy Dolnego Śląska znajduje się również najstarsza restauracja w Polsce. Lokal działa od XIII wieku i niezmiennie od ponad 750 lat przyciąga kolejne pokolenia gości. Najstarsza restauracja w Polsce powstała w średniowieczu Początki ulokowanej przy wrocławskim Rynku Piwnicy Świdnickiej, czyli najstarszej restauracji w Polsce, sięgają średniowiecza. Lokal założono w 1273 roku, o czym przypomina tablica pamiątkowa znajdująca się nad wejściem. Swoją nazwą nawiązuje do dolnośląskiego miasta Świdnica, skąd sprowadzano serwowane na miejscu piwo jęczmienne. Z zachowanych do naszych czasów zapisków dowiadujemy się, że w piwiarni obowiązywały twarde zasady, których musieli przestrzegać wszyscy goście. W jej wnętrzach nie można było palić, przeklinać, a nawet grać w karty. Ponadto przed złożeniem zamówienia odwiedzający zmuszeni byli wpłacić kaucję. W ten sposób właściciele zabezpieczali się przed ewentualnymi szkodami. Mimo surowych reguł, w piwnicach Starego Ratusza nie zabrakło miejsca na rozrywkę. We wtorki i piątki czas przy posiłku lub kuflu piwa umilała orkiestra. Wśród bywalców Piwnicy Świdnickiej nie brakowało wybitnych postaci, takich jak Fryderyk Chopin, Juliusz Słowacki, Józef Wybicki czy Johann Wolfgang von Goethe. Wnętrza najstarszej restauracji w Polsce Choć na przestrzeni wieków wrocławski lokal nie uniknął zmian, to w porównaniu z innymi historycznymi obiektami nie był tak często poddawana modernizacji. Jeden z pierwszych poważniejszych remontów miał miejsce dopiero na początku XX wieku. Wówczas kilka pomieszczeń przekształcono na zaplecze kuchenne. Według danych z 1939 roku, restauracja mogła pomieścić, łącznie z obsługą, aż 800 osób. Po zakończeniu wojny piwnica nie była użytkowana. Dopiero w latach 60. część lokalu została zagospodarowana na klub młodzieżowy. Swoją pierwotną funkcję gastronomiczną odzyskała dopiero pod koniec minionego stulecia. Sporym utrudnieniem w przywracaniu lokalu do dawnej świetności była wielka powódź z 1997 roku, która spowodowała poważne zniszczenia. W 2017 r. najstarsza restauracja w Polsce została zamknięta, a jej przyszłość przez długi czas pozostawała niepewna. Swoje drzwi dla gości ponownie otworzyła pięć lat później. Po latach przerwy lokal znów tętni życiem i przyciąga tłumy z całego kraju. Obecnie sale restauracyjne Piwnicy Świdnickiej mogą przyjąć jednocześnie ponad 300 gości. Menu Piwnicy Świdnickiej we Wrocławiu Co zjemy w najstarszej restauracji w Polsce? W menu znajdziemy dania, które od dawna cieszą się niesłabnącą popularnością. Wśród nich m.in. tradycyjna maczanka wrocławska, żur na naturalnym zakwasie oraz golonka. Nie sposób nie wspomnieć o piwie, które od wieków odgrywało kluczową rolę w historii lokalu. Dla prawdziwych smakoszy przygotowano deski degustacyjne, pozwalające spróbować różnych odmian tego trunku. Piwnica Świdnicka otwarta jest przez cały tydzień. W dni powszednie szef kuchni zaprasza gości od godz. 12:00, a w piątki i weekendy – od 11:30. Jedna z najstarszych restauracji w Europie Piwnica Świdnicka jest nie tylko najstarszą restauracją w Polsce, ale także jednym z najstarszych lokali w Europie. Na Starym Kontynencie starszy jest jedynie działający od ponad 1200 lat St. Peter Stifts Kulinarium w Salzburgu. Pierwsze wzmianki o austriackim lokalu pochodzą z 803 roku. Stałym bywalcem tego miejsca był m.in. Wolfgang Amadeusza Mozart wraz z rodziną. Źródła: piwnicaswidnicka.pl; National Geographic Traveler Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Polskie restauracje podbijają świat. Aż 8 trafiło na prestiżową listę
Bottiglieria 1881 z Krakowa oraz warszawska NUTA zdobyły najwyższe noty wśród polskich lokali w zestawieniu „La Liste” 2024, co kolejny raz potwierdza, że polska gastronomia może śmiało konkurować z najlepszymi na świecie. To jeden z wielu globalnych sukcesów naszych mistrzów kuchni.
Spis treści: Restauracja NUTA – laboratorium smaków i tradycji Andrea Camastra wizjonerem kulinariów Bottiglieria 1881 najlepsza „La Liste” 2024 – polskie akcenty w międzynarodowym zestawieniu Polska gastronomia zdobywa uznanie na świecie Polska branża kulinarna ma kolejny powód do dumy. Restauracja NUTA z Warszawy, prowadzona przez Andreę Camastrę, zadebiutowała na prestiżowej „La Liste”, która co roku wyróżnia 1000 najlepszych restauracji na świecie. NUTA zdobyła 87 punktów, co plasuje ją w czołówce polskich lokali wyróżnionych w tegorocznej edycji. Wyżej oceniona została jedynie Bottiglieria 1881 z Krakowa (87,5 punktu). Krakowska restauracja już od dłuższego czasu cieszy się uznaniem smakoszy nie tylko z Polski. Restauracja NUTA – laboratorium smaków i tradycji W restauracji Nuta tradycja kulinarna Polski spotyka się z włosko-azjatyckimi inspiracjami oraz innowacyjnymi technikami gastronomicznymi. Andrea Camastra, znany z zamiłowania do eksperymentów i precyzji, wprowadził do restauracji autorską metodę „note-by-note” (nuta-po-nucie). Technika ta polega na używaniu czystych ekstraktów smakowych i zapachowych. To pozwala komponować dania o wyjątkowej głębi i strukturze. – Dzięki tej metodzie możemy wprowadzać gości w świat nieoczekiwanych doznań smakowych, odkrywając na nowo klasyczne potrawy w zaskakującej formie – mówi Camastra. Wyjątkowe podejście do gotowania i zaawansowane techniki kulinarne przyniosły restauracji dwie gwiazdki Michelin. Debiut na liście „La Liste” potwierdza jej międzynarodowy prestiż. Andrea Camastra wizjonerem kulinariów Andrea Camastra uchodzi za jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci polskiej gastronomii. Urodzony we Włoszech, od lat działa w Polsce, zdobywając uznanie zarówno na rodzimym rynku, jak i na arenie międzynarodowej. Przed sukcesem NUTY, jego poprzednia restauracja – Senses – przez pięć lat z rzędu cieszyła się gwiazdką Michelin. Camastra jest ceniony za swoje innowacyjne podejście do kuchni. Docenił to m.in. profesor Hervé This, uznając go za następcę legendarnego Ferrana Adrii z El Bulli. W 2020 roku Camastra znalazł się również na liście najbardziej utalentowanych włoskich profesjonalistów ostatniego stulecia. Bottiglieria 1881 najlepsza Na szczycie polskich wyróżnień w tegorocznej edycji „La Liste” znalazła się jednak Bottiglieria 1881 z Krakowa, z wynikiem 87,5 punktu. Restauracja prowadzona przez Przemysława Klimę, od lat zdobywa uznanie zarówno w kraju, jak i za granicą. Znana z innowacyjnego podejścia do kuchni polskiej, Bottiglieria łączy lokalne składniki najwyższej jakości z nowoczesnymi technikami kulinarnymi. W 2020 roku restauracja zdobyła swoją pierwszą gwiazdkę Michelin, co było kamieniem milowym w jej historii. Sukces Bottiglierii 1881 to efekt konsekwencji i dbałości o detale – zarówno w smaku, jak i w kreacji wyjątkowej atmosfery, która przyciąga gości z całego świata. Jej pozycja na „La Liste” potwierdza, że polska gastronomia jest gotowa konkurować na najwyższym światowym poziomie. „La Liste” 2024 – polskie akcenty w międzynarodowym zestawieniu Ranking „La Liste” jest publikowany od 2015 roku. Uważa się go za jeden z najbardziej obiektywnych i prestiżowych zestawień w branży gastronomicznej. Oceny opierają się na analizie tysięcy recenzji z przewodników kulinarnych, opinii krytyków i ocen internetowych. W tegorocznej edycji wyróżniono osiem restauracji z Polski, co potwierdza dynamiczny rozwój krajowej sceny kulinarnej. W 2024 roku na liście „La Liste” znalazły się: Bottiglieria 1881 (Kraków) – 87,5 pkt, NUTA (Warszawa) – 87 pkt, Arco by Paco Perez (Gdańsk) – 77 pkt, Drukarnia Smaku Cristina (Zakopane) – 76,5 pkt, Pod Nosem (Kraków) – 75,5 pkt, Albertina Restaurant & Wine (Kraków) – 75 pkt, Café Oranżeria (Kraków) – 74,5 pkt, Copernicus (Kraków) – 74 pkt. Obecność polskich restauracji w rankingu dowodzi, że Polska ma szansę stać się ważnym kierunkiem w turystyce kulinarnej. Dzięki takim inicjatywom jak ranking „La Liste” coraz więcej osób z całego świata odkrywa unikalne smaki i wyjątkowe miejsca, które oferują polskie restauracje. Polska gastronomia zdobywa uznanie na świecie O sukcesach rodzimych kucharzy i cukierników jest ostatnio coraz głośniej. To właśnie w Polsce zjemy jedne z najlepszych lodów na świecie. W tym roku Tomasz Szypuła – lodziarz z Boborowa w województwie opolskim – po raz kolejny został doceniony na arenie międzynarodowej. W najnowszym zestawieniu Gelato Festival World Ranking Polak znalazł się w pierwszej dziesiątce najlepszych twórców gelato na świecie. Polacy najwyraźniej mają smykałkę do kuchni włoskiej. W tym roku doceniono nie tylko naszego rodaka specjalizującego się w produkcji gelato, ale też polską pizzerię. Pizzeria Zielona Górka z Pabianic została uznana za jedną z 100 najlepszych pizzerii na świecie w tegorocznym rankingu 50 Top Pizza World, zajmując 97. miejsce. Źródło: National Geographic Polska Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Najlepsze pizzerie na świecie. Jedna z nich jest w Polsce
Co łączy najlepsze pizzerie świata z pewnym małym lokalem w Polsce? Oto kulinarne perełki, które od już dawna zdobywają serca smakoszy. Sprawdź, jak lokalna pizzeria zyskała międzynarodowe uznanie i dołączyła do tego prestiżowego grona.
Spis treści: Gdzie są najlepsze pizzerie na świecie? Najlepsza pizza w Polsce według jurorów Zielona Górka podbija świat Pizza jest jednym z najpopularniejszych dań na świecie, a coroczne rankingi najlepszych pizzerii przyciągają uwagę miłośników tego przysmaku. Jednym z najbardziej prestiżowych zestawień jest 50 Top Pizza, który ocenia lokale z całego świata na podstawie jakości produktów, techniki wypieku oraz atmosfery. Co ważne, do konkursu nie można się zgłosić, a jurorzy, którzy odwiedzają pizzerie, są incognito. Gdzie są najlepsze pizzerie na świecie? W tegorocznym prestiżowym rankingu 50 Top Pizza, który wbrew nazwie obejmuje 100 najlepszych pizzerii na świecie, zwyciężyła Una Pizza Napoletana z Nowego Jorku. Na drugim miejscu znalazły się aż dwie włoskie pizzerie – Diego Vitagliano z Neapolu oraz I Masanielli z Caserty. Trzecie miejsce zajął lokal z Japonii – The Pizza Bar on 38th z Tokio. Warto zaznaczyć, że wśród dziesięciu najlepszych pizzerii znalazło się sześć lokali z Włoch, dwa z USA, a także pizzerie z Japonii, Hiszpanii i Anglii. To pokazuje, że pizza zdobywa uznanie na całym świecie, a włoskie tradycje są obecne już w niemal każdej kuchni. Najlepsza pizza w Polsce według jurorów W zestawieniu nie zabrakło polskiego akcentu. Pizzeria Zielona Górka z Pabianic została uznana za jedną z 100 najlepszych pizzerii na świecie w tegorocznym rankingu 50 Top Pizza World, zajmując 97. miejsce. – Nagrody wręczano w zabytkowym teatrze, blisko portu w Neapolu i była to gala z prawdziwego zdarzenia. Przyjechali ludzie z całego świata, ze wszystkich kontynentów. Najlepsi z najlepszych. Siedziałem obok właściciela zwycięskiej pizzerii z Nowego Jorku, a obok siedział właściciel najlepszej pizzerii z Brazylii. I my wśród takich gigantów. Nie marzyliśmy nawet, że znajdziemy się w takim gronie – mówi właściciel lokalu, pan Jędrzej Lewandowski, cytowany przez PAP. Wiele osób może być zaskoczonych, że to właśnie pizzeria z niewielkiego polskiego miasta jest uważana za najlepszą w kraju. Jurorzy nie mają jednak co do tego wątpliwości. W uzasadnieniu na oficjalnej stronie konkursu czytamy, że znaki rozpoznawcze lokalu, które ujęły ekspertów to: „niezawodność, uprzejma obsługa, wysokiej jakości składniki i przyjazna atmosfera”. Dodatkowe atuty pabianickiej pizzerii to neapolitański piec z charakterystycznym półksiężycowym otworem oraz „godny pochwały wybór win, piw i napojów”. Zielona Górka podbija świat Jędrzej Lewandowski zapowiada, że 97. miejsce w rankingu to dopiero początek światowej rozpoznawalności dla pabianickiej pizzerii. – Po każdym kolejnym wyjeździe wydaje mi się, że jeszcze mniej wiem. [...] Po tych wszystkich ludziach, których spotykam, widzę, że żyją tym, co robią. To jest pasja. [...] Jest dużo do zrobienia, ale 97. miejsce to nie jest nasze ostatnie słowo – przekazał Polskiej Agencji Prasowej. Pizzeria Zielona Górka ma też już inne międzynarodowe osiągnięcia, w tym 20. miejsce w zestawieniu 50 Top Pizza Europa 2024 oraz wyróżnienie Best Fried Food 2024 Il Fritturista Oleificio Zucchi Award . Źródło:50 Top Pizza. Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Odwiedziłem pierwszą w Polsce restaurację z Zieloną Gwiazdką Michelin. Czym zasłużyła na to wyróżnienie?
Gdańska restauracja Eliksir jako pierwsza w naszym kraju otrzymała z Zieloną Gwiazdkę Michelin. Łączy ona wyśmienitą kuchnię z dbałością o lokalny rynek i ochronę środowiska.
W tym artykule: Restauracja Eliksir – gdzie się znajduje Co dostałem na talerzu i ile to kosztuje Regionalne produkty Segregowanie odpadów to nie wszystko Szlak Gdańsk-Pomorskie Culinary Prestige Czym jest Zielona Gwiazdka Michelin? Wyróżnienie to po raz pierwszy wprowadzone zostało w 2020 roku. Jest przyznawane restauracjom, które są wzorem do naśladowania w zakresie zrównoważonych praktyk. Otrzymują je lokale, które łączą doświadczenie kulinarne na najwyższym poziomie bazujące na lokalnych produktach z wyjątkowymi zobowiązaniami do ochrony środowiska. Wyróżnienie to ma na celu promowanie działań na rzecz zrównoważonej gastronomi i ekologii. Zobowiązuje do trwałych praktyk w tej materii. Inspektorzy Michelin zwracają szczególną uwagę na takie aspekty, jak: pochodzenie składników, sezonowość produktów, wpływ na środowisko, systemy zarządzania odpadami, recykling, komunikacja z gośćmi na temat zrównoważonego podejścia restauracji. Restauracja Eliksir – gdzie się znajduje Restauracja Eliksir mieści się w Willi Komendanta. To budynek z 1882 r. w Garnizonie – historycznej części dzielnicy Gdańsk Wrzeszcz. Dziś staje się ona interesującym miejscem na kulinarnej mapie miasta. Początki Garnizonu sięgają końca XIX wieku, kiedy zbudowano tu koszary dla Czarnych Huzarów Cesarza Wilhelma II. Po II wojnie światowej teren stał się bazą dla Ludowego Wojska Polskiego. Likwidacja bazy w latach 90. XX wieku otworzyła drogę dla nowych możliwości. Dziś powstają tu mieszkania i biura oraz restauracje. Eliksir jest połączeniem koktajlbaru, restauracji, cigar roomu oraz przestrzeni eventowej. Specjalnością tego miejsca jest koktajl pairing, czyli dopasowywanie koktajli do podawanych dań. Wybrałem się więc do restauracji prowadzonej przez szefa kuchni Pawła Wątora, by skosztować menu degustacyjnego składającego się z sześciu dań i pięciu koktajli. Chciałem sprawdzić, czy jest tu smacznie, ale przede wszystkim dowiedzieć się, jak Eliksir dąży do zrównoważonego rozwoju w gastronomii. Co dostałem na talerzu i ile to kosztuje Po przekroczeniu progu restauracji goście wchodzą najpierw do baru. I to nie byle jakiego, bo z wyborem 400 alkoholi z całego świata serwowanych przy długim, drewnianym barze. Wnętrza w całej restauracji są stonowane i klimatyczne. Atmosfera zaś swobodna, toteż nie trzeba tu przychodzić w wieczorowych kreacjach czy pod krawatem. Zdarza się, że szef Paweł Wątor osobiście wita gości, choć, jak wiadomo, jego królestwem jest kuchnia. A jest to kuchnia wybitna, o czym zacząłem się przekonywać tuż po spróbowaniu pierwszych dań. Do wyboru są potrawy z tradycyjnej karty dań z przystawkami, zupami, daniami głównymi i deserami oraz dwa menu degustacyjne – wegetariańskie oraz mięsne. Zdecydowałem się na to drugie, by próbując mniejszych porcji mieć większą różnorodność smaków. Kelnerzy podali mi na początek pyszny chleb na zakwasie z palonym masłem i puszystym smalcem, a do tego kieliszek szampana. Następnie na stole zaczęły pojawiać się dania: mazurska polędwica wołowa z żółtkiem i szalotką, wędzony jesiotr z kawiorem i hibiskusem, żurek na zakwasie z kiszonego selera z przepiórczym jajkiem, rozpływający się w ustach boczek z jabłkiem i ziemniakiem, pstrąg z pietruszką i agrestem, na deser domowego wyrobu mascarpone z kaszubską ratafią (to tradycyjna nalewka z wiśni, ziół i przypraw), truskawką i makiem, do tego pięć alkoholowych koktajli – jest także wersja bezalkoholowa. Taka uczta kosztuje 355 zł za dania i 219 zł za koktajle (wersja bezalkoholowa 119 zł). Wszystko, czego skosztowałem było smaczne. Z pewnością tu wrócę z przyjaciółmi. Regionalne produkty Diabeł jak zawsze tkwi w szczegółach. A w przypadku Eliksiru – w produktach, z jakich przygotowywane są dania. Oraz w zasadzie zero waste. Np. z obierek warzywnych powstają tutaj chipsy, a ze skórek cytrusowych barmani przygotowują kordiały, lemoniady i syropy. Blisko 80% produktów w Eliksirze jest regionalnych. Jak chociażby: kawior Antonius z ekologicznego gospodarstwa rybackiego Gosławice, certyfikowana wołowina z gospodarstwa w Gierlaszkach na Mazurach, śmietany, jogurty czy masło z zakładu mleczarskiego „Śnieżka” w Perlinie, świnia jabłkowa, której podstawą karmy są naturalne ogryzki jabłek, pstrągi i jesiotry z Zielenicy z Pomorza Zachodniego, kozie sery od Kaszubskiej Kozy w Robaczkowie na obrzeżach Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego, sery od Burych Misiów, produkowane przez podopiecznych fundacji wspólnoty Burego Misia im. Bogdana Jasińskiego z Kościerzyny. Jest także kawa z gdyńskiej palarni, grzyby i owoce z Bydgoszczy oraz domowej roboty przetwory. Regionalne są także napoje. – Bardzo ważne jest dla nas wspieranie lokalnych producentów i korzystanie z dobrej jakości produktów – mówi Paweł Wątor. Jednak nie tylko to w przypadku Eliksiru zdecydowało o międzynarodowym sukcesie i pierwszej w Polsce Zielonej Gwiazdce Michelin. – Idea zrównoważonego rozwoju niezmiennie przyświeca nam od 8 lat. Cały czas rozwijamy nasze działania w tej dziedzinie – przyznaje Wątor. Segregowanie odpadów to nie wszystko Jakie są zatem te działania? Restauracja m.in. inteligentnie zarządza energią. Dzięki specjalnemu, polskiemu systemowi Fibaro zaoszczędza do 23 proc. energii cieplnej każdego roku. Wszystkie tekstylia prane są w ekologicznej pralni. Ogromną wagę przywiązuje się do segregowania odpadów. Dostawcy zobowiązani są do zabierania ze sobą opakowań zbiorczych, dzięki czemu restauracja umożliwia ponowne ich wykorzystanie. Poza tym w Eliksirze używa się energooszczędnej zmywarki. Odzyskuje ona energię zawartą w ściekach i parze wodnej i wykorzystuje ją do ogrzewania zimnej wody wlotowej, co pozwala na obniżenie zużycia prądu. Co ciekawe, w przeciągu ostatniego roku restauracja zdołała obniżyć swoją emisję CO2 aż od 7 proc. w porównaniu do roku 2022. Dzięki licznym inicjatywom, Eliksir przyczynił się do wygenerowania 41 ton CO2 w 2023 roku. – Dzięki naszym dotychczasowym działaniom w duchu eko, jako jedna z 14 ﬁrm z Polski jesteśmy częścią eksperymentalnego projektu Unii Europejskiej ETSM2030. Ma on na celu stworzenie systemu zrównoważonego rozwoju dla turystyki – mówi Paweł Wątor. – Chcemy otrzymać zielony listek, który jest dowodem na to, że ﬁrma podejmuje świadome działania wspierające ochronę środowiska i zrównoważony rozwój. Na stronie internetowej restauracji www.eliksir.pl można się zapoznać ze szczegółowymi raportami z emisji CO2. Przeczytamy tam też o innych proekologicznych działaniach gdańskiego lokalu. Szlak Gdańsk-Pomorskie Culinary Prestige To propozycja dla smakoszy jakościowych kulinariów, które oferuje region pomorski. Szlak tworzą restauracje gotujące w zgodzie z przyjętą filozofią slow food i serwujące autorskie dania, bazujące na regionalnych produktach na najwyższym europejskim poziomie. Szlak kulinarny to nie tylko oferta restauracyjna, ale również szereg wydarzeń kulinarnych, takich jak: Noc Restauracji, Sopot od kuchni, czyli Slow Food Festival, Święto Szparagów, Chmielaton, Festiwal Żurawiny, Truskawkobranie, Pomorska Gęsina na św. Marcina, Festiwal Pomuchla. Więcej informacji znajdziecie na pomorskie-prestige.eu. Nasz ekspert Michał Cessanis Wicenaczelny „National Geographic Traveler", autor podróżniczej serii telewizyjnej „Do zobaczenia” w Dzień Dobry TVN oraz książek „Opowieści z pięciu stron świata” i „Made in China”.
Restauracje z gwiazdkami Michelin. Jak Polska wypada na tle Europy? Mamy już lokal dwugwiazdkowy
Otrzymanie gwiazdki Michelin to największe i najbardziej prestiżowe wyróżnienie w świecie gastronomii. To marzenie każdego szefa kuchni i dowód, że restauracja jest jedyna w swoim rodzaju. W historii słynną gwiazdkę otrzymało zaledwie kilka polskich lokali.
W tym artykule: Pierwsze przewodniki Michelin stworzono dla zmotoryzowanych podróżników Pierwszą gwiazdkę Michelin przyznano w 1926 roku Który kraj ma najwięcej gwiazdek Michelin? Gdzie w Polsce są restauracje z gwiazdką Michelin? W 1891 roku André Michelin, francuski wynalazca i przemysłowiec, wraz ze swym bratem Édouardem wynaleźli rozbieralną oponę pneumatyczną z dętką. Znalazła ona szerokie zastosowanie w kołach rowerowych i samochodowych. Mała, rodzinna firma z Clermont-Ferrand stała się wkrótce największym w Europie i jednym z największych na świecie producentem opon. Pierwsze przewodniki Michelin stworzono dla zmotoryzowanych podróżników 9 lat później 47-letni wówczas André, zafascynowany ideą zmotoryzowanych podróży, postanowił stworzyć przewodnik, który opisywał hotele, restauracje i bary, jakie kierowcy mogli spotkać na swojej drodze. Pierwszy egzemplarz poświęcony został Francji. Wydrukowano go w nakładzie ok. 35 tysięcy egzemplarzy. Pierwotnie okładka przewodnika była niebieska, a w 1931 roku zmieniono ją na czerwoną. Michelin nie wiedział jeszcze, że jego gastronomiczny poradnik za kilkadziesiąt lat stanie się inspiracją do stworzenia najbardziej prestiżowej i uznanej nagrody dla restauracji na całym świecie. Początkowo przewodnik był rozdawany za darmo. Auta w tym czasie nie cieszyły się taką popularnością jak współcześnie. Dlatego małe książeczki miały głównie zwiększać popyt na samochody, co wpływało oczywiście na wzrost zysków firmy z oponami braci Michelin. Pierwszą gwiazdkę Michelin przyznano w 1926 roku W trakcie I wojny światowej przewodnik nie ukazywał się, a po 1920 roku francuscy przedsiębiorcy postanowili wzbogacić jego treść. Zaczęli również pobierać opłaty za sprzedaż małej książeczki. W 1926 roku po raz pierwszy przyznano restauracji gwiazdkę, ponieważ autorzy uznali ją za elegancką i godną polecenia. Dopiero 5 lat później wprowadzono system 3-gwiazdkowy. Najbardziej odizolowana restauracja z gwiazdkami Michelin przenosi się na Grenlandię. Co można w niej zjeść? Kolacja w KOKS to marzenie niejednego smakosza i podróżnika. Lokal jest znany jako najbardziej odizolowana restauracja na świecie. Niedługo zjedzenie tam będzie jeszcze trudniejsze. Odznaczenie Michelin z czasem stało się najbardziej prestiżowym wyróżnieniem dla szefów kuchni z całego świata. Kucharze i właściciele lokali robią wszystko, aby dostać gwiazdkę. Już jedna jest jak spełnienie marzeń. Dwie lub trzy oznaczają, że mamy do czynienia z najlepszymi restauracjami, które serwują wyjątkowe potrawy. Który kraj ma najwięcej gwiazdek Michelin? Bo gwiazdek nie otrzymuje się za miejsce samo w sobie i wystrój, lecz za jakość dań, smak, sposób podania, styl i stosunek jakości do ceny. Przyznawane są przez anonimowych inspektorów, którzy odwiedzają restauracje i lokale na całym świecie. Wszystkie przewodniki Michelin zawierają ten sam prosty system oceny miejsc opisywanych w przewodnikach, który jest wskazówką dla zwiedzających. Podział restauracji wygląda następująco: jedna gwiazdka – godna uwagi, dwie gwiazdki – warta odwiedzenia, trzy gwiazdki – zobacz koniecznie. W 2022 roku tylko 142 restauracje posiadały aż 3 gwiazdki Michelin. Na pierwszym miejscu jest Francja, która posiada 31 takich lokali. Na drugim znajduje się Japonia, która ma o 10 mniej, a podium zamykają Stany Zjednoczone. W tym kraju znajdziemy 14 miejsc, które wyróżnione zostały najwyższym możliwym odznaczeniem w świecie gastronomii. Co ciekawe, we Francji znajduje się aż 627 restauracji, które posiadają co najmniej jedną gwiazdkę. W tej kategorii również na drugim miejscu znajduje się Japonia, w której 413 lokali wyróżniono gwiazdką. W Europie najlepsze restauracje według „czerwonego przewodnika” znajdziemy również we Włoszech, Niemczech i Hiszpanii. Gdzie w Polsce są restauracje z gwiazdką Michelin? W Polsce po raz pierwszy gwiazdkę Michelin przyznano w 2013 roku. Otrzymała ją wówczas restauracja Atelier Amaro, której założycielem i szefem kuchni był Wojciech Modest Amaro. Lokal przy ul. Agrykola 1 w Warszawie utrzymał gwiazdkę przez kolejnych pięć lat. W 2020 roku, w czasie pandemii, zakończył działalność. Drugą gwiazdkę w Polsce również przyznano warszawskiej restauracji. Senses zostało wyróżnione w 2016 roku. Do 2018 roku dwie polskie restauracje znajdowały się na liście przewodnika Michelin. Obu wyróżnionym restauracjom udało się utrzymać gwiazdki i obie pojawiły się jeszcze na liście rankingowej „Czerwonego przewodnika” w 2020 roku. Jednak trudna sytuacja związana z globalną pandemią koronawirusa sprawiła, że lokale zamknięto do odwołania. W 2020 r. trzecią restauracją w Polsce z gwiazdką Michelin stała się krakowska Bottiglieria 1881, w której szefem kuchni jest Przemysław Klima. Obecnie lokal ten ma aż dwie gwiazdki. Jako kolejna gwiazdkę Michelin otrzymała restauracja Nuta z Warszawy. Prowadzi ją szef kuchni Andrea Camastra, który stał za wcześniejszym sukcesem Senses. Gwiazdkę otrzymały też: Muga z Poznania, Rozbrat 20 w Warszawie, Arco by Paco Pérez w Gdańsku, Giewont w Kościelisku. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Grill w stylu azjatyckim. Odkryj nowe oblicze uwielbianej na całym świecie kuchni
Popularność kuchni azjatyckiej w Polsce stale rośnie. Obietnica intensywnych smaków i egzotycznych doznań sprawia, że poszukiwanie sposobów na smakowite celebrowanie majówki nabiera nowego znaczenia. Jest to idealna okazja, by odkryć miejsca, które przenoszą daleko poza tradycyjne ramy grillowania. Podpowiadamy, dlaczego warto spróbować kuchni azjatyckiej z grilla i które dania są najpopularniejsze.
W tym artykule: W czym tkwi sekret grillowanych dań w Tajlandii i Wietnamie? Smak Azji w samym centrum Warszawy Nie tylko wiosną i latem poszukujemy grillowanych potraw na talerzu. Dzisiaj możemy pozwolić sobie na to, by jeść azjatyckie przysmaki z grilla przez cały rok! Oczywistym sekretem grillowanych dań po azjatycku jest perfekcyjne połączenie orientalnych przypraw i składników, które tworzą niepowtarzalny smak na talerzu, po który Polacy sięgają coraz częściej. W czym tkwi sekret grillowanych dań w Tajlandii i Wietnamie? – To połączenie świeżości i intensywności, które zanurzają podniebienia w bogactwie azjatyckiej kuchni. Tajemnica leży także w umiejętnościach Szefów Kuchni, którzy potrafią perfekcyjnie przygotować dania na grillu, zachowując ich soczystość i aromat. Sukces tych dań najczęściej oparty jest na tradycyjnych technikach przygotowania, dzięki czemu są dla nas również wędrówką przez kulinarną mapę Azji – komentuje Linh Ziółkowska, manager warszawskiej restauracji Wi-Taj, specjalizującej się w kuchni wietnamsko-tajskiej. W Tajlandii najczęściej przyrządza się satay. Wybrane kawałki mięsa wołowego, wieprzowego, baraniego, drobiu, ryby lub krewetek, w sosie sporządzanym z soku z limonek, czosnku, trawy cytrynowej, z dodatkiem kurkumy, która nadaje potrawie charakterystyczną, żółtą barwę. Wśród Tajów popularny jest także „Mookata”, rodzaj grillowanego stolika, na którym równocześnie gotuje się mięso i warzywa w wywarze z przypraw. To interaktywne i soczyste doświadczenie kulinarne, które łączy w sobie elementy grillowania, gotowania na parze i gotowania w bulionie. Z kolei w Wietnamie możemy się spotkać z między innymi z Bún Chả, czyli grillowaną wieprzowiną, podawaną w podgrzanym sosie rybnym rozrobionym z wodą, z plasterkami marchewki oraz zielonej papai. Do tego makaron ryżowy bun i zielenina (kiełki fasoli i zioła). Wśród dodatków, które nadają charakteru znajdziemy chili i siekany czosnek. Wietnamski grill zazwyczaj opiera się na używaniu drewnianych patyków lub metalowych rożnów nad otwartym ogniem lub w specjalnych grillach. Podczas przygotowywania potraw na grillu, często stosuje się marynaty i przyprawy, które dodają intensywnego smaku i aromatu. Charakterystyczną cechą wietnamskiego grillowania jest także wykorzystanie świeżych ziół i przypraw, takich jak trawa cytrynowa, kolendra, imbir czy chili, które nadają potrawom wyrazisty i charakterystyczny smak. W tych azjatyckich przysmakach kryje się nie tylko niezwykły smak, ale także historia i kultura. Każdy składnik i każdy krok przygotowania mają swoje znaczenie, tworząc złożone kompozycje smakowe, które przyciągają smakoszy z całego świata. Podniebny szef kuchni, kolacja przy świecach i kebab na porcelanie. Tak podróżowałem z Turkish Airlines To był mój pierwszy daleki lot linią Turkish Airlines. Wybrałem się w podróż z Warszawy przez Stambuł do Singapuru i do tego w klasie biznes. Nie spodziewałem się, że ten lot będzie tak... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/efcac9759caa682daa79246166db17a67c6bf3dc-fa9db96.png" width="938" height="492" alt="Podniebny szef kuchni, kolacja przy świecach i kebab na porcelanie. Tak podróżowałem z Turkish Airlines (fot. Michał Cessanis)" title="Podniebny szef kuchni, kolacja przy świecach i kebab na porcelanie. Tak podróżowałem z Turkish Airlines (fot. Michał Cessanis)" /> Smak Azji w samym centrum Warszawy Wybór azjatyckich restauracji w Warszawie jest coraz większy, a dania z azjatyckiego grilla coraz bardziej dostępne. Na swoją majówką listę warto wpisać restaurację Wi-Taj, która oferuje wyjątkowe azjatyckie propozycje. W menu znalazły się soczyste grillowane udka kurczaka marynowane w chili, trawie cytrynowej i szalotce, podane z autorskim sosem Szefa Kuchni. Inną propozycją jest grillowana wieprzowina z szalotką, makaronem ryżowym i świeżymi wietnamskimi ziołami, znana jako Bún Chả. Dla miłośników owoców morza, restauracja proponuje krewetki black tiger z grilla, marynowane w chili i liściach cytryny, podane z sosem tamaryndowym (Tôm nướng muối ớt). Wybór takiej formy grillowanych dań, to kulinarna podróż po Azji, bez konieczności opuszczania stolicy. Źródło: Mat. prasowy Agencja kreatywna Od kuchni
#FoodNewsGoodNews! Startuje najbardziej sensacyjny RestaurantWeek® w historii
RestaurantWeek® powraca z wiosenną edycją. Tym razem pod hasłem #FoodNewsGoodNews! Na miłośników dobrej kuchni czeka wiele wykwintnych potraw, zarówno w wersji mięsnej, jak i wege.
W tym artykule: Ed Red – Kraków Farina – Białystok Ramki – Łódź Ohana – Poznań MONO Patisserie& Bistro – Bielsko-Biała Nie przegap takiej okazji! Smakuj poranek z Breakfast Weekiem Festiwal popisowych menu w najlepszych restauracjach właśnie wystartował pod hasłem #FoodNewsGoodNews! Autorskie trzydaniowe menu i prezent od partnera dostępne są w festiwalowej cenie. W niemal 400 najlepszych restauracjach w Polsce. Rezerwacje trwają na RestaurantWeek.pl. Które restauracje warto odwiedzić w tej edycji? Sprawdźcie! Ed Red – Kraków Po kilku latach przerwy Ed Red powraca na kulinarną mapę Krakowa przy ulicy Bocheńskiej 7 w wielkim stylu! Koncept znany z jakościowych dań mięsnych (i obłędnego masła do steków!) wraca w odświeżonej formie. Chef kuchni Przemysław Skibiński z okazji festiwalu przygotował w menu A: drobiową terrinę z piklami i ketchupem ogórkowym, szarpanego kurczaka w brioszce z karmelizowaną czerwoną cebulą i pikantną sałatką z marchewki z rukolą. W menu B: salceson ozorkowy z sosem tatarskim, bastowany Hanger Steak podany na ziemniaczanym blinie z pieczoną papryką. Kulinarny happy-end tej uczty to tarta z białej czekolady z sorbetem z rokitnika. Farina – Białystok Miejsce, które powstało z zamiłowania do prawdziwej pizzy neapolitańskiej i jako jedyne w tej części Polski uzyskało certyfikat AVPN z Neapolu. W menu na wiosenny festiwal między innymi: tort z bakłażana przekładany sosem pomidorowym z bazylią i serem Parmigiano Reggiano DOP (menu A), jadalna misa z neapolitańskiego ciasta z gnocchi z szarpaną baraniną w sosie z czerwonego wina z pomidorkami (menu B). Chef kuchni serwuje także pizzę neapolitańską z burratą, świeżym ogórkiem, rzodkiewką, nasionami sosny i cytrynową ricottą, zwieńczona pietruszkowym tiulem i cytrynową oliwą. Z kolei na deser serwowany jest krem z sycylijskich pistacji owinięty w francuskie rożki lub czekoladowa pizza piccola z orzechową Nutellą, owocami leśnymi, miętą i kremową pianką. Przygotuj się na prawidziwie włoską ucztę! Ramki – Łódź Restauracja, w której rezerwacja to jedyne, co uchroni przed kolejkami. O bardzo zdolnym chefie kuchni, wyjątkowym wystroju i znakomitym jedzeniu słyszał już każdy w Łodzi. Norbert Szefer przygotował specjalne menu na festiwal, na przystawkę krem ziemniaczany na palonym maśle z maślanką i wędzonym serem podany z gzikiem, chipsami chlebowymi i oliwa koperkową. W propozycji bezmięsnej na talerzach pyza z grzybami i polskim serem bursztyn na chruście z pora i kiszonej kapusty oraz sosem na bazie palonej kaszy i grzybów z nutą estragonu, całość opruszona pudrem grzybowym. Alternatywne danie główne to pyza z konfitowaną, szarpaną gęsiną podana porowym chruście z kiszoną kapustą, sosem drobiowym z nutą kafiru i bergamotki i pudrem ze słoniny. Finał tej kulinarnej opowieści to domowy drożdżowiec z kremem angielskim z macerowanymi jagodami i kruszonką migdałową. Tej uczty nie możesz przegapić! Ohana – Poznań Ohana znaczy rodzina, a w rodzinie nikt nie pozostaje…głodny! Na ul. Świętego Marcina 47 spełnienie odnajdą miłośnicy street food’u i kuchni azjatyckiej. Na gości RestaurantWeek® czekają tu dwie propozycje menu, pierwsza: boczniaki w panko z majonezem limonkowym, panierowane tofu podane z krokietem ryżowym, mini cukinią i żółtkiem sous-vide. Dla mięsożerców: śledź matias z wakame z kawiorem, piklowaną cebulką, majonezem wasabi, podany z ziemniakami z ogniska, orientalny kurczak z krokietem ryżowym, mini cukinią i żółtkiem. Finał tej kulinarnej opowieści to sernik yuzu z musem kiwi. Zarezerwuj – rodzinnie! MONO Patisserie& Bistro – Bielsko-Biała Mono Pâtisserie & Restaurant mieści się w samym centrum Bielska-Białej przy ulicy Barlickiego. To niezwykłe połączenie restauracji i francuskiej cukierni z nieszablonowym podejściem do produktów. W popisowym wydaniu na wiosenny festiwal zaprezentują dwa warianty menu, w wegetariańskim: suflet z batatów z tymiankiem, siemieniem lnianym i wędzonym twarogiem, tantanmen ramen, jajko marynowane w sosie sojowym, grillowaną kapustą pak choy, kiełkami fasoli mung i dymką, na deser mus z piecoznego kakao z galaretką wiśniową i kawową bezą. Dla mięsożerców: ravioloni szpinakowe z bawolą ricottą, gremolata z pietruszką, czosnkiem, kaparami, cytryną, orzeszki piniowe, pomidorki cherry, na danie główne duszone policzki wołowe z salsą paprykową, emulsją z awokado i czerwonym curry. Nie przegap takiej okazji! RestaurantWeek jest rewelacyjną propozycją dla wszystkich, którzy chcą się cieszyć wyjściem do topowych restauracji nie martwiąc się o koszta. Festiwal pozwala odkryć autorskie menu stworzone przez najlepszych chefów kuchni w okazyjnej cenie od 69,99 zł + opłata rezerwacyjna 5,98 zł, prime time + 10zł (dodatkowy rabat 15 zł od partnera czeka na końcu rezerwacji). W ramach rezerwacji każdy gość otrzyma prezent od partnera lub bezalkoholowe alternatywy: Kinley Elderflower Zero Cukru lub Martini Vibrante w wybranych miastach. Dokonując rezerwacji, do zamówienia można dodać m.in. Coca-Cola Zero Cukru czy herbatę festiwalu – Lipton, w wersji regularnej lub sezonowej. Trzydaniowe menu w każdej restauracji stanie się opowieścią o najnowszych trendach w gastronomii, odzwierciedlającymi sukcesy i inspiracje chefów kuchni. Od lokalnych triumfów, przez międzynarodowe osiągnięcia, aż po osobiste opowieści kulinarnych mistrzów. Każde menu stanie się przeglądem TOP trendów w świecie restauracji. Festiwal odbywa się w największych miastach i regionach w Polsce: Warszawie, Łodzi, Lublinie, Rzeszowie, Krakowie, na Śląsku, we Wrocławiu, w Poznaniu, Trójmieście, Szczecinie, Białymstoku, oraz w Warmii i Mazurach. Rezerwacje trwają na RestaurantWeek.pl. Należy wybrać liczbę osób, datę, godzinę oraz jedno z dwóch menu. Każda wizyta w restauracji podczas RestaurantWeek® jest przewidziana na 90 minut. Smakuj poranek z Breakfast Weekiem Wiosennej edycji RestaurantWeek® towarzyszy festiwal śniadań na mieście – Breakfast Week. Goście będą mieli możliwość odkrywania śniadaniowych menu i kaw na napoju roślinnym Alpro w wyjątkowej festiwalowej cenie 35 zł + opłata rezerwacyjna 3,98 zł. Na porannym festiwalu spróbujesz popisowego śniadania z kawą na napoju roślinnym od Alpro. Wybrane restauracje podają kawę Lavazza – bogaty aromat i doskonały smak sprawią, że poranek będzie jeszcze przyjemniejszy! Wyjątkowe, popisowe menu śniadaniowe z festiwalową kawą na napoju roślinnym przygotowują nie tylko już dobrze znane miejsca, ale także warte uwagi restauracje do odkrycia. Wśród nich między innymi: Qrudo, Radiova, Ja_Brzoza, Ona i On oraz Bube Restauracja i Pizza. Na Breakfast Week zaprasza partner festiwalu – właściciel marki Alpro, która zachęca do urozmaicania swojej codziennej diety przez wprowadzanie do niej produktów roślinnych. Termin festiwalu: 13 marca – 24 kwietnia 2024 r. Rezerwacje: RestaurantWeek.pl; BreakfastWeek.pl oraz app.rclb.pl.
Najlepsze azjatyckie restauracje w Warszawie. Tu poczujesz się jak na drugim końcu świata
Masz ochotę na tajski pad thai, a może ramen lub sushi rodem z Japonii? Poniżej prezentujemy najlepsze azjatyckie restauracje w Warszawie, które skradły nasze kulinarne serca.
W tym artykule: Wi-Taj Gan bei Vegan Ramen Shop Pańska 85 Miss Kimchi Azja z roku na rok zyskuje na popularności i jest jednym najchętniej obranych kierunków wakacyjnych przez turystów z całego świata. Magnesem przyciągającym tłumy wczasowiczów są nie tylko zapierające dech w piersiach krajobrazy, wspaniała kultura czy egzotyczna flora i fauna, ale również (a może i przede wszystkim) znakomita kuchnia. Potrawy rodem z Chin, Japonii, Tajlandii i Wietnamu od dawna podbijają serca smakoszy z różnych zakątków globu, w tym także z Polski. Poniżej prezentujemy najlepsze azjatyckie restauracje w Warszawie, które naszymi zdaniem zasługują na wyróżnienie. Choć wybór nie był łatwy, udało nam się wskazać pięciu redakcyjnych faworytów. Wi-Taj Gdzie zjeść najlepszy pad thai w Warszawie? Po najsłynniejsze danie kuchni tajskiej koniecznie warto się wybrać do restauracji Wi-Taj, gdzie oryginalne smaki Dalekiego Wschodu przeniosą was wprost na drugi koniec świata. Będąc na miejscu polecamy również zamówić rozgrzewającą zupę Tom Yum Kung, tradycyjne spring rollsy czy chrupiące krewetki black tiger w tempurze. Jedno jest pewne – będzie to niezapomniana podróż przez autentyczne smaki Wietnamu i Tajlandii. Adres: pl. Konstytucji 4 Gan bei W samym centrum stolicy, przy ul. Chmielnej 1/3, na miłośników orientalnych smaków czeka Gan bei. Nowo otwarta restauracja, znana do tej pory głównie mieszkańcom Mokotowa, gdzie znajdziemy pierwszy lokal tego konceptu w Warszawie, oferuje blisko 200 dań. Począwszy od owoców morza, poprzez potrawy mięsne z kurczaka, wołowiny, wieprzowiny czy kaczki, na daniach wegetariańskich i wegańskich kończąc. Warto podkreślić, że wszystkie tradycyjne przysmaki kuchni chińskiej, tajskiej, japońskiej czy indyjskiej tworzone są tu przez szefów kuchni pochodzących z Azji. Bogate menu, piękny wystrój, a na dodatek ceny na każdą kieszeń sprawiają, że Gan bei to miejsce na kulinarnej mapie stolicy, które powinien odwiedzić każdy amator dobrego smaku. Ach, prawie zapomnieliśmy o deserze. Tu do wyboru są m.in. różne rodzaje mochi, smażone lody oraz maki na słodko. Adres: ul. Chmielna 1/3 / Wołoska 12 (Westfield Mokotów) Vegan Ramen Shop Vegan Ramen Shop... o tym miejscu możemy mówić tak długo, jak długie są kolejki do tego uwielbianego przez warszawiaków lokalu. Stołeczna ramenownia nieprzypadkowo cieszy się duża popularnością. W 2019 roku restauracja trafiła na listę najlepszych wegańskich miejscówek w Europie według serwisu Big Seven Travel. Z kolei w 2020 r. znalazła się w Żółtym Przewodniku Gault & Millau Polska. Nie przesadzimy mówiąc, że serwują tutaj najlepszy ramen w mieście i jeden z najlepszych w całym kraju Z pewnością potwierdzą to zarówno entuzjaści diety wegetariańskiej, jak i zwolennicy mięsnych potraw. Przekonajcie się sami – my polecamy! Adres: ul. Finlandzka 12A / al. Jana Pawła II 52/54 / ul. Kazimierzowska 43 Pańska 85 Pańska 85 – ten adres w Warszawie powinien zapamiętać absolutnie każdy miłośnik orientalnych potraw. W lokalu o tej samej nazwie na największych smakoszy czekają dania oparte na azjatyckich przyprawach i lokalnych produktach. Podczas składania zamówienia warto rozważyć m.in. chiński rosół z pierożkami mięsnym, czarne pierożki ryżowe barwione tuszem z kałamarnicy lub legendarną kaczkę po pekińsku. Adres: ul. Pańska 85 Miss Kimchi Last but not least... Miss Kimchi. To zdecydowanie jeden z najlepszych lokali z kuchnią koreańską w Warszawie. Wizyta w tym miejscu z pewnością pozostanie na długo w waszej pamięci, ale i... w brzuchu. Menu jest zróżnicowane, co sprawia, że każdy znajdzie coś dla siebie. Zarówno mięsożerni, jak i miłośnicy wegetariańskich potraw. Do najczęściej zamawianych dań bez wątpienia należy KFC (Korean Fried Chicken), czyli kurczak smażony na chrupko w cieście. Adres: ul. Żelazna 28/30 Nie zostało nam nic innego, jak życzyć wam Itadakimasu (いただきます), a więc smacznego w języku japońskim! Źródło: materiały prasowe.
Ile kosztuje najdroższe jedzenie świata? Przygotuj się na ceny liczone w dziesiątkach tysięcy dolarów
Luksus przyciąga sam w sobie. Może być nawet zabiegiem marketingowym, bo drogie produkty i usługi odruchowo postrzegamy jako lepsze niż te tańsze. Dobrze wiedzą o tym także restauracje. Palma pierwszeństwa, jeśli chodzi o najdroższe jedzenie świata wciąż przechodzi z rąk do rąk. Jedno jest pewne – najbardziej luksusowe posiłki potrafią kosztować nawet ponad 20 tys. dolarów.
W tym artykule: Najdroższe jedzenie świata zawiera złoto Najdroższe wina Najdroższy kawior Najdroższe mięso Najdroższe trufle Inne najdroższe produkty Jedne z najdroższych kiedykolwiek podanych dań we współczesnej historii to między innymi: czekoladowy pudding w restauracji brytyjskiego hotelu Lindeth Howe Country House (22 tys. funtów), pizza „Ludwik XIII” stworzona przez włoskiego kucharza Renato Violę (12 tys. dolarów), deser „Fortress Stilt Fisherman Indulgence” w pewnym spa na Sri Lance (14,5 tys. dolarów), deser lodowy z czekoladą w nowojorskiej restauracji Serendipity 3 (25 tys. dolarów). Ten ostatni jest nawet oficjalnie uznany za najdroższe jedzenie świata w Księdze Rekordów Guinnessa. Na najdroższe jedzenie można spojrzeć też trochę węziej. W samej Księdze Rekordów nie brakuje wpisów dotyczących: najdroższej zupy (ponad 100 funtów, w Londynie), najdroższego sernika (4592 dolary, Ristorante Rafaele w Nowym Jorku), najdroższej szynki dojrzewającej (hiszpańska iberico de bellota, prawie 10 tys. dolarów). Trufle zmieszaj z kawiorem i przypraw… złotem. Oto jedna z najdroższych przekąsek Do przygotowania tych przekąsek użyto najdroższych składników świata. Efekt? Niewiarygodny. Jednak kiedy przyjrzymy się bliżej najdroższemu jedzeniu świata i „odfiltrujemy” snobizm i marketing, to zobaczymy, że jego cena jednak ma pewne realne uzasadnienie. Wszystkie najdroższe potrawy zawierają bowiem pewne powtarzające się, najdroższe składniki. Przyjrzyjmy się im bliżej. Najdroższe jedzenie świata zawiera złoto Zacznijmy od składników, które nawet nie są produktem spożywczym. Jednak regularnie się w najdroższym jedzeniu pojawiają. To złoto, a nawet kamienie szlachetne. Jednak diamenty czy akwamaryn, jak w przypadku deseru ze spa na Sri Lance, konsument potraktuje raczej jako pamiątkę. Natomiast złoto można jeść i jest to fakt od dawna znany. Złoto jedli już starożytni Egipcjanie. Było także doustnym lekarstwem. Dziś jest prawnie dopuszczonym dodatkiem do żywności o symbolu E175. Złoto nie koroduje, nie utlenia się i nie wchodzi w żadne reakcje z ludzkim organizmem. Nie ulega strawieniu i jest czysto estetycznym dodatkiem. To między innymi z powodu złota na liście najdroższych potraw świata jest przewaga deserów. Jadalnego złota używa się w postaci bardzo cienkich płatków lub proszku. Najdroższe wina Kolejnym składnikiem, dzięki któremu cena posiłku może poszybować astronomicznie w górę są wina. Na przykład zarówno bułka jak i krążki cebulowe w najdroższym hamburgerze świata (prawie 6000 dolarów, restauracja The Daltons w Holandii) zostały przygotowane z użyciem szampana Dom Perignon. Najdroższy „paragon grozy”, opiewający na ponad 44 tysiące funtów, został wystawiony w londyńskiej restauracji Petrus. Ponad 90% jego wartości stanowiło pięć butelek wina. A wśród nich m.in. Chateau Petrus z 1947 roku i deserowe Chateau D’Yquem z roku 1900. Nie powinno to dziwić. Wina stały się lokatą kapitału, szczególnie francuskie burgundy. Najdroższą kiedykolwiek kupioną butelką wina był właśnie burgund z Domaine de la Romanee-Conti, rocznik 1945 (558 tys. dolarów). Najdroższy kawior Najdroższe jedzenie często zawiera także kawior. Kawior robi się z ikry wielu ryb – jesiotrowatych, łososiowatych, a nawet dorszowatych. Jednak ten najrzadszy, najcenniejszy i najdroższy jest z bieługi. Jesiotrowate są ogólnie rybami coraz rzadszymi, a bieługa należy do gatunków krytycznie zagrożonych. Właśnie z powodu przełowienia związanego z produkcją kawioru. Są też długowieczne i wolno rosną, więc nawet ich hodowla na kawior jest droga i żmudna. W naturze bieługi występują w morzach: Czarnym, Kaspijskim i Azowskim. Dziś najdroższy kawior pochodzi z irańskiego wybrzeża Morza Kaspijskiego. Firma Almas sprzedaje kilogram takiego kawioru za około 20 tys. funtów. Najdroższe mięso W przypadku najdroższego na świecie mięsa odpowiedź jest ogólnie znana i oczywista. To wołowina wagyu. Słowo "Wagyu" dosłownie oznacza „japońskie bydło”. Jednak odnosi się do czterech głównych ras japońskich krów: Japanese Black, Japanese Brown, Japanese Polled i Japanese Shorthorn. Najbardziej cenioną spośród nich jest Japanese Black. Jej mięso stanowi aż 90% najdroższej wołowiny świata. Nie tylko rasy bydła, ale także regiony Japonii mają znaczenie w przypadku wołowiny wagyu. Najsłynniejszą wołowinę – Kobe – wytwarza się w prefekturze Hyogo. Kilka regionów ma własne certyfikaty autentyczności, oprócz Kobe są to m.in. Tajima i Yonezawa. To, co wyróżnia mięso Wagyu, to jego charakterystyczne marmurkowanie. Tłuszcz jest równomiernie rozproszony między włóknami mięśniowymi, tworząc charakterystyczne wzory, które przypominają marmur. A tłuszcz, jak wiadomo, jest nośnikiem smaku. Nadaje mięsu z wagyu niezwykłą delikatność, soczystość i bogaty smak. Najdroższe kawałki wołowiny Kobe kosztują ponad 1200 dolarów za kilogram. Za sprawą zawartości tłuszczu potrafią być niemal białe. Najdroższe trufle Astronomicznie drogie potrafią być także trufle. Czy to najdroższe jedzenie, czy raczej przyprawa? Biorąc pod uwagę koncentrację smaku i fakt, że używa się ich w aptecznych niemal ilościach – są raczej przyprawą. Ich intensywny aromat sprawia, że nawet niewielka ilość potrafi nadać potrawie niezapomnianego smaku. Zazwyczaj są używane w stanie surowym, krojone w cienkie plasterki lub w postaci wiórków. Oto 6 najbardziej odpychających potraw świata. Odważysz się je zobaczyć? Uwaga! Tylko dla Czytelników o mocnych nerwach! Ale trufla trufli nierówna. Istnieją wyjątkowo rzadkie i drogie odmiany, których cena przyprawia o zawrót głowy. Trufle białe (Tuber magnatum) z włoskiego miasta Alba są jednymi z najbardziej poszukiwanych i kosztownych trufli na rynku. Występują one głównie w północnych regionach Włoch. Ich cena może sięgać nawet 300 tys. dolarów za duże okazy. A bywają naprawdę duże, o wadze ponad kilograma. Z takiej trufli jedna restauracja może korzystać przez wiele tygodni. Handel truflami z Alby prowadzi się w systemie aukcyjnym. Każdego roku, na początku listopada, w aukcji najlepszych okazów biorą udział kupcy z całego świata. Inne najdroższe produkty Najdroższe jedzenie świata to temat fascynujący i ogromny. Dość wspomnieć że najdroższa przyprawa, czyli szafran, kosztuje nawet 20 dolarów za gram. Natomiast najdroższa ryba, czyli tuńczyk błękitnopłetwy, osiąga na aukcjach w Japonii cenę ponad 1200 dolarów za kilogram. Nasz ekspert Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Zajrzyj do Food Hall Browary i skosztuj potraw z całego świata. Kulinarna przygoda czeka
Wieczór ze znajomymi, spontaniczna kolacja na mieście, a może po prostu nie masz ochoty na kulinarne eksperymenty w kuchni? Odwiedź Food Hall Browary i odkryj smaki z całego świata.
W tym artykule: Co oferuje Food Hall Browary? Food Hall Browary w dawnej Leżakowni to jedno z najbardziej kultowych miejsc na gastronomicznej mapie Warszawy. 11 konceptów gastronomicznych z całego świata w jednym miejscu, a do tego bar centralny,a który jest jednym z najdłuższych w Polsce. Restauracje zostały dobrane tak, aby każdy mógł znaleźć dla siebie rodzaj kuchni odpowiadający jego upodobaniom. Wszystko to sprawia, że Food Hall Browary jest idealnym miejscem na spotkania z przyjaciółmi, rodzinne obiady czy romantyczne kolacje. Jest to również przestrzeń, która regularnie organizuje różnorodne wydarzenia kulturalne i rozrywkowe, zapewniając przy tym gościom wyjątkową atmosferę. Co oferuje Food Hall Browary? Food Hall Browary, gdzie historia, sztuka i gastronomia przenikają się w harmonii, oferuje różnorodne smaki i potrawy. Dzięki temu, każdy, niezależnie od preferencji smakowych, znajdzie tu coś dla siebie. Począwszy od sushi rodem z Japonii, poprzez rozgrzewający ramen, na klasycznym amerykańskim burgerze kończąc. Pełna oferta każdego z punktów gastronomicznych do sprawdzenia poniżej. Smacznego! El Patron Tutejsze tacosy już wielokrotnie stały na podium konkursów na najlepsze tacosy w Warszawie. Spróbuj ich, a poczujesz dlaczego cały świat oszalał na punkcie tej potrawy! Składniki sprowadzane prosto z Meksyku, świeże warzywa, wysokiej jakości mięso i miłość do gotowania – to właśnie tworzy El Patron. Chinkalnia Chinkalnia to dom cudownych gruzińskich pierogów, na których punkcie oszalał cały świat. Zjecie je tutaj w 3 wydaniach. Spróbujcie koniecznie także chaczapuri, kubdari i gvezeli, oraz słynnych gruzińskich placków i szaszłyków z grilla. Wszystkie potrawy w Chinkalni są podane z pełną pasją i miłością do jedzenia - niczym w gościnnym gruzińskim domu. Boston Burger USA chwali się wynalezieniem współczesnej demokracji, ale tak naprawdę ich największym wkładem w rozwój świata są oczywiście burgery. A Boston Burger w Food Hall Browary serwuje burgery w klasycznej, amerykańskiej formie. Bo – umówmy się – to właśnie ta tradycyjna szkoła burgera wie, jak dać prawdziwą przyjemność jedzenia za pomocą bułki, mięsa i innych dodatków, o czym świadczy globalny sukces tego fast-foodowego gastro-cudu. Wpadaj tu na cheeseburgera, double bacon, smash burgera czy ostre buffalo wings. Zanurz zęby w soczystych wołowinach limousine i hereford, otulonych w wypiekane na miejscu buły. Bar Centralny & Wine Bar Bar Centralny to najprawdopodobniej najdłuższy bar w Polsce, który serwuje koktajle skupiając się na ich najwyższej jakości i klasycznej formie. Za koncepcją Baru Centralnego stoi Karim Bibars – uznany warszawski barman i zwycięzca polskiej edycji największego rumowego konkursu barmańskiego na świecie. Za to w sąsiadującym Wine Barze znajdziecie butelki z całego świata idealnie dobrane do pyszności z całego Food Hallu. Możecie spróbować tu niezwykłych efektów pracy jednych z najciekawszych winnic na świecie. A Panu Occo? Właściciele Dziurki od Klucza znają się na pizzy jak mało kto. Teraz wzięli się za neapolitański street food, który na stałe zagościł w tym miejscu pod szyldem A'Panu occo?!. Nazwa lokalu twórczo nawiązuje do panuozzo, włoskich kanapek z ciasta na pizzę, które po brzegi wypełnione jest tym, co w kuchniach świata najlepsze. W tym przypadku jest to np. pieczona kaczka w sosie hoisin, panierowana na złoto mozzarella z tatarem z pomidorów i bazyliowym majonezem, boczek BBQ czy chociażby pastrami z sosem rosyjskim i kiszoną kapustą. Tak. To są kanapki, które rozbijają bank. VietNem Linh Nguyen od lat niepodzielnie włada azjatyckim obliczem kuchni w Warszawie, prowadząc tu naście autorskich restauracji. Teraz otworzyła w Food Hall Browary lokal VietNEM, który otworzył nam oczy na piękno tradycyjnych wietnamskich pierożków, które wizualnie przypominają krokiety, znane są u nas jako sajgonki. Trudno o lepszy fast food w całej Azji i grzech nie spróbować tych, za którymi stoi cesarzowa dalekowschodnich smaków. The Sushi Podobnie jak nazwa, cały ten koncept stawia na prostotę i szczerość. Szef kuchni, Alon Than w 2015 został mistrzem świata sushi podczas globalnego turnieju kulinarnego w Tokio. Zostać mistrzem sushi w stolicy ojczyzny sushi? Trudno o lepszą rekomendację dla serwowanych tu rolek. Tym razem w roli jurora tychże rolek możesz zostać Ty. W The Sushi nie słuchasz o filozofii sushi, tylko przyswajasz ją w każdym kęsie. Restauracje z gwiazdkami Michelin. Jak Polska wypada na tle Europy? Otrzymanie gwiazdki Michelin to największe i najbardziej prestiżowe wyróżnienie w świecie gastronomii. To marzenie każdego szefa kuchni i dowód, że restauracja jest jedyna w swoim rodzaju. ... The Seafood Bar Za ten koncept odpowiada absolwent słynnej londyńskiej szkoły kulinarnej „Le Cordon Bleu” i kucharz z doświadczeniem zdobywanym w Polsce i zagranicą. Jak sama nazwa wskazuje The Seafood Bar oferuje owoce morza i ryby, ale w porywającym, niebanalnym i nieoczywistym wydaniu. Spróbujesz tu doskonałych ostryg i innych owoców morza oraz ryb, którym towarzystwa dotrzyma kieliszek francuskiego szampana. Bezpretensjonalnie, bezsprzecznie oryginalnie i z gwarancją najwyższej jakości. Silk & Spicy Szefem kuchni jeest tu Zun Dungh, co już powinno pobudzić pracę kubków smakowych u wyznawców oryginalnej kuchni tajskiej. Stąd w Food Hall Browary bucha ta dalekowschodnia „aromatyka”, z wypełnionych po brzegi egzotyką dań. Nowoczesna „Azja na talerzu” i zniewalające połączenia oryginalnych składników – warzyw, owoców morza, mięs, świeżych ziół i różnorodnych przypraw, o których istnieniu większość Europejczyków nie ma bladego pojęcia. Silk & Spicy to punkt obowiązkowy dla głodnych kulinarnych zaskoczeń. S'poke Chwyć doskonałej jakości holenderskiego matiasa i wymieszaj go finezyjnie z innymi składnikami w hawajskim bowlu. Oto przepis na kolejny z konceptów w Food Hall Browary. Buły piecze się tu na miejscu, a śledzie przybywają do S'poke & śledzie prosto z kutrów rybackich. Tu dowiesz się, co to znaczy congee i jak smakuje zdrowe śniadanie, lunch czy kolacja. Z owoców nie-morza robić się tu będzie na bieżąco orzeźwiające smoothie i soki oraz lemoniady. Okarima Karol „Solar” Poziemski otworzył w Food Hall Browary swój pierwszy biznes, który nie jest związany z muzyką. Raper przy wsparciu Karima Bibarsa wystartował z prawilnym ramen barem, w którym znajdą coś dla siebie zarówno miłośnicy mięsa, jak i weganie. Entuzjaści tego dania doskonale wiedzą, że ramen nadał esencjonalnym bulionom i gotowanemu boczkowi zupełnie nowe znaczenie, a ten, który serwowany jest w lokalu ökarimå Ramen zrobił już niezłą furorę w mieście nad Wisłą. Octo Miłośników kochanej w stolicy Dziurki od klucza nie trzeba przekonywać, że ta restauracja umie w makarony. A jeśli Ci sami właściciele otwierają „Octo”, to możesz mieć pewność, że tutejsze pasty, pizza i owoce morza są absolutnie naj. Najlepiej sprawdzić to w ramach wieczoru z przyjaciółmi, choć i biznesowy lunch może w Octo kupić Wasze serca. Adres: ul. Haberbuscha i Schielego 2, Warszawa Źródło: foodhallbrowary.pl
Najdroższa restauracja na świecie. „Show w wirtualnej rzeczywistości"
Kuchnia jednego z najbardziej uznanych szefów kuchni na świecie to połączenie haute cuisine z nowoczesną technologią. Wykwintnej kolacji towarzyszy spektakl multimedialny, a gościom podawane są nie tylko sztućce, ale również okulary VR.
W tym artykule: Najdroższa restauracja na świecie Jak wygląda kolacja w restauracji Sublimotion? Kim jest szef Paco Roncero? Dotychczas za jedną z najlepszych i najdroższych restauracji na świecie uchodziła kopenhaska Noma. W styczniu 2023 roku restauracja została jednak zamknięta. Gdzie dzisiaj płaci się najwięcej za kolację? Nowa najdroższa restauracja na świecie otworzyła się dokładnie 9 lat temu w mieście Ibiza na hiszpańskiej wyspie o tej samej nazwie. Najdroższa restauracja na świecie Restauracja Sublimotion została otwarta w 2014 roku. Za oryginalnym konceptem kulinarnym stoi uznany szef kuchni Paco Roncero. Restauracje, którym wcześniej przewodził Paco Roncero, zostały łącznie uhonorowane 5 gwiazdkami Michelin. – Kolacja w Sublimotion to właściwie spektakl artystyczny. Naszym celem jest połączenie haute cuisine z teatrem – wyjaśnia szef Paco Roncero w rozmowie z dziennikarzami serwisu EnVols. Każdego wieczoru w spektaklu uczestniczy 12 gości, którzy siadają przy jednym podłużnym stole ustawionym w specjalnej multimedialnej sali. Efekty specjalne odgrywają w kulinarnym show nie mniejsze znaczenie niż wieczorne menu. – Aby przygotować niepowtarzalny wieczór, współpracujemy z najbardziej uznanymi projektantami, inżynierami, reżyserami i artystami od efektów specjalnych. Za udział w kolacji w restauracji Sublimotion trzeba zapłacić ok. 2,4 tys. dol., czyli jakieś 10 tys. złotych. Podczas wieczoru w Sublimotion goście otrzymują okulary wirtualnej rzeczywistości. Poniżej można zobaczyć wideo prezentujące kolację w najdroższej restauracji. View Ediplayer on the source website Jak wygląda kolacja w restauracji Sublimotion? Na stronie internetowej restauracji nie można znaleźć menu. To, co zostanie podane gościom, ma być do końca formą niespodzianki. Wiadomo, że kolacja składa się z 15 dań. W sieci nie brakuje relacji z kolacji w najdroższej restauracji świata. Tak swoje kulinarne doświadczenie z Sublimotion opisywała w serwisie news.com.au australijska dziennikarka Jackie Strause: „Kiedy weszliśmy do sali, mieliśmy wrażenie, że przenieśliśmy się w czasie. W jadalni znajdował się biały, wielki stół z 12 wysokimi krzesłami i sięgającymi od podłogi do sufitu ekranami, które służyły za ściany, zapewniając w przestrzeni projekcję 360 stopni. Nasze nazwiska widniały w neonach nad wyznaczonymi miejscami". Tym co wyróżnia Sublimotion od innych restauracji są technologiczne nowinki obecne towarzyszące gościom podczas kolacji. Dzięki menu zawieszonemu w wirtualnej rzeczywistości uczestnicy mogą obserwować latające nad ich głowami dania. Z okularami VR na głowie goście są też przenoszeni do alternatywnych rzeczywistości. W jednej z nich konsumują na pokładzie samolotu. Dostarczone gogle VR mogą także wyświetlać w czasie rzeczywistym dane o wartościach odżywczych kolejnych dań. Kim jest szef Paco Roncero? Szefem kuchni restauracji Sublimotion jest Paco Roncero. Kucharz przyszedł na świat w Kadyksie w 1969 roku. Kształcił się w wielu hiszpańskich szkołach kulinarnych, a praktykę zdobywał w uznanych restauracjach. W 2005 roku zdobył nagrodę Chef L'Avenir Award (Nagroda dla Szefa Przyszłości), przyznawaną przez Międzynarodową Akademię Gastronomii. Jest też autorem wielu książek kulinarnych oraz jurorem w różnych międzynarodowych edycjach programu telewizyjnego „Masterchef". Pierwsze gwiazdki Michelin uzyskał podczas pracy w madryckiej restauracji La Terraza del Casino. Wraz z zespołem 25 kucharzy jest też w posiadaniu dwóch kolejnych gwiazdek za Sublimotion na Ibizie. Przypominamy, że w czerwcu Bottiglieria 1881 w Krakowie została pierwszą polską restauracją z dwoma gwiazdkami Michelin. ŻRÓDŁA: EnVols, NYPost.com. Szukasz więcej fascynujących informacji na temat świata roślin i zwierząt, odkryć archeologicznych i nieskończonego Wszechświata? Zaprenumeruj magazyn „National Geographic Polska". Najnowszą ofertę znajdziesz na tej stronie. Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska". Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów w technologiach. Miłośnik tenisa i europejskich stolic.
Odwiedziłem polską restaurację z dwiema gwiazdkami Michelin. Co mnie spotkało w Bottiglierii 1881?
Zjadłem kolację w lokalu Bottiglieria 1881 w Krakowie, jedynej i pierwszej w Polsce restauracji z dwiema gwiazdkami Michelin. Na stolik czeka się tutaj nawet 90 dni. Czy warto stać w tak długim ogonku?
W tym artykule: Pod jakim adresem jest Bottiglieria 1881? Jak wygląda menu? Co dokładnie zjadłem Czy mi smakowało? Ile kosztowała kolacja? Będę z wami szczery. Nie jestem ekspertem kulinarnym. Jedzenie albo mi smakuje albo nie. Nie zaliczam się również do foodies – ludzi, których życie wyznacza odwiedzanie najlepszych restauracji i winiarni na świecie oraz delektowanie się kuchnią z wyższej półki. Jestem zwykłym żarłokiem, który zajada się street foodem, głównie w Azji. Owszem, zdarzyło mi się stać w kolejce do pani Jay Fai. To 78-letnia Tajka, prowadząca bar z ulicznym jedzeniem w Bangkoku, który jako pierwsza uliczna jadłodajnia w Tajlandii otrzymał gwiazdkę Michelin. Kulinarni inspektorzy docenili wychodzące spod jej ręki omlety z kraba, po które stałem w kolejce ponad dwie godziny. Były pyszne i nietanie. Jednak tym razem miałem zjeść kolację w lokalu Bottiglieria 1881 w Krakowie. To jedyna i pierwsza w Polsce restauracja z dwiema gwiazdkami Michelin. Na stolik czeka się tutaj nawet 90 dni. Czy warto stać w tak długim ogonku? Pod jakim adresem jest Bottiglieria 1881? Restauracja znajduje się przy ul. Bocheńskiej 5 na krakowskim Kazimierzu. Można ją przeoczyć, bo wejście jest skromne, podobnie jak szyld. Wnętrze lokalu jest eleganckie. W dwóch salach jadalnych stoją drewniane stoły i wygodne krzesła, jest także wielkie lustro, bukiety suszonych kwiatów, regał z domowymi przetworami oraz półki z kieliszkami. Do tego lampy z przygaszonym światłem. Uwagę przyciąga kuchnia otwarta na restaurację. Tak mała, że aż trudno uwierzyć, iż to właśnie w niej pracuje czterech szefów kuchni pod okiem szefa wszystkich szefów, Przemysława Klimy. Przemysław Klima, który stworzył to miejsce, wyczarowuje wyjątkowe dania doceniane przez krytyków kulinarnych z całego świata. Restauracja powstała w 2014 roku, w miejscu, gdzie przed 100 laty znajdował się skład wina. W piwnicy wciąż jest go bardzo dużo, a lokal przez miejscowych nazywany jest butelkownią. Restauracja otwarta jest od wtorku do soboty, od godziny 17.00 i nie ma szans, by wejść tu prosto z ulicy i zjeść. Jak wygląda menu? Serwuje się tu kuchnię polską w nowym wydaniu, opartą na lokalnych, świeżych produktach i sezonowości. Karta zmieniana jest kilka razy w roku. Warto wiedzieć, że to zdecydowanie miejsce dla osób mięsożernych. Przemysław Klima mówi, że chciał stworzyć smaki przywołujące wspomnienia z dzieciństwa, kojarzące się z wakacjami spędzanymi u babci na wsi. Trafiłem na menu letnie. A ponieważ chciałem skosztować wszystkich podawanych tu dań, zamówiłem „pełne doświadczenie”. Zaskoczyła mnie karta dań, niewiele mówiąca o samych potrawach, których wymienionych było kilkanaście, w tym np. Biały Mak, Złoto Lasu, Wspomnienie z Dzieciństwa, ale była też kaszanka, czereśnie i pomidor czy wędzona ryba. A wszystko to w formie menu degustacyjnego. Potrawy są małe, czasem na jeden kęs, podawane na porcelanowych lub drewnianych talerzykach albo w kryształach. Zanim pierwsze dania wjechały na stół, na pobudzenie apetytu otrzymałem kieliszek szampana. Na stole pojawiło się domowej roboty masło posypane orzechami, wyglądające jak crème brulee oraz pszenno-orkiszowy chleb na zakwasie. Jeden z lepszych jaki kiedykolwiek jadłem. A potem zaczęła się uczta trwająca ponad 3,5 godziny. Tutaj bowiem nikomu się nie spieszy, a każde danie wychodzące z kuchni ma nie tylko dobrze smakować, ale też, a może przede wszystkim, pięknie wyglądać. Tak, by najpierw nacieszyć oko, a dopiero później kubki smakowe. Na to więc potrzeba czasu. – Zaczniemy od kaszanki, a skończymy na cukierkach. Ale pod warunkiem, że wszystko pan zje, jak u babci. Do każdego z głównych dań podawane będą wybrane wina. Łącznie 8 kieliszków – poinformował mnie Michał Drozdowski, menedżer i sommelier restauracji, który wita wszystkich gości i prowadzi ich do stolików. Mój znajdował się w głębi pierwszej sali. Atmosfera w restauracji była swobodna (dobrze, że nie wbiłem się w garnitur), a więc taka, jaką lubię najbardziej. Bez nadęcia i zadęcia. Co dokładnie zjadłem Przejdźmy do wrażeń kulinarnych. Kelnerzy i kucharze serwując poszczególne dania, szczegółowo opisywali ich skład, a ja wszystko skrupulatnie (mam nadzieję) zapisałem. Najpierw był chłodnik na bazie pomidora i czereśni, z zanurzoną w nim na wykałaczce czereśnią z żelem z pigwy. Potem zaserwowano kaszankę z mangalicy (rasa węgierskich świń) w cieście kukurydzianym i chorizo, także z mangalicy, z emulsją z wędzonej papryki i dymką. W szklanej salaterce na lodzie znalazły się z kolei dwa plasterki małosolnego ogórka gruntowego z pastą z polskiego wasabi, pistacjami i płatkami nasturcji, do zjedzenia których dostałem specjalne drewniane szczypce. Potem było jeszcze ciekawiej: Tatar wołowy z kawiorem i szpikiem zamiast jajka, przyozdobiony białymi kwiatkami smagliczki (rodzaj roślin należący do rodziny kapustowatych), który w moim kulinarnym alfabecie znalazłby się pod literą P – pyszny. Pojawił się także wędzony pstrąg z Zielenicy, marynowany w czerwonym pieprzu i płatkach róży i w takich to dekoracjach podany w drewnianej miseczce, z marynowaną rzepą w occie różanym, z żelem z białej porzeczki i tym razem fioletowymi kwiatkami smagliczki. Pstrąga polano dressingiem na bazie mleka, orzechów włoskich, trawy żubrowej oraz oleju z pieczonych wodorostów. Mój apetyt rósł w miarę jedzenia, i nie mogłem doczekać się kolejnych kulinarnych zaskoczeń. Wtedy na stole pojawiły się pierogi z karczochem, truflą, smażoną cukinią i półgęskiem. Następnie szef kuchni Przemysław Klima przyniósł turbota gotowanego na maśle, przyozdobionego liśćmi czarnej porzeczki, młodą kapustą i groszkiem z miętą, polanego sosem holenderskim na bazie białego miso. Wyjaśniła się też zagadka, czym jest „Złoto lasu”. W porcelanowej miseczce podano żółte i czarne kurki z gulaszem z rokitnika, ikrą śledzia, chrupiącym ziemniakiem i pudrem z kopru. Dziwne smaki lodów. Nie uwierzysz, że takie istnieją, a niektóre znajdziesz też w Polsce Lody to jeden z najpopularniejszych słodkich przysmaków na świecie. Zajadają się nimi ludzie na wszystkich kontynentach, ale nie wszędzie robi się je tak samo. Co więcej, w niektórych kraj... Wreszcie przyszedł czas na dziczyznę. Najpierw wręczono mi nóż z rękojeścią z poroża jelenia. Za chwilę na talerzu pojawił się comber z sarny, wysmażony na maśle w stopniu rare, obsypany ziarnami i orzechami, z blanszowaną wędzoną zieloną fasolką, puree z selera i chrzanu, z fermentowanym czosnkiem. Podlano go mięsnym, gęstym, niezwykle aromatycznym sosem na bazie palonego masła. A do tego moskole, placki z gotowanych ziemniaków wywodzące się z Podhala, lecz u Klimy przygotowywane z ziemniaków fermentowanych, co dodaje im puszystości. Idealnie nadawały się do wybierania sosu. Zjadłem wszystkie zaserwowane dania, włącznie z deserami, które także bardzo mnie zaskoczyły. Jak sorbet z zielonego jabłka i szczawiu, z granitą z cydru, pianą z owoców jałowca. Do tego świeże liście szczawiu i kwiaty werbeny oraz konfitura z zielonego, niedojrzałego agrestu. Następnie podany w kryształowym kielichu ryż na skondensowanym mleku z ciastkiem z mąki gryczanej. I te pyszne cukierki przynoszone do stolika w drewnianej szkatułce, takiej, jakie można dostać w sklepach z krakowskim rękodziełem! Były i żelka malinowa i krówka w jadalnym papierku, i kruche francuskie ciastko z białą masą makową, dżemem z moreli i chałwą, i szyszka, która przypomniała mi dzieciństwo, ulepiona jednak nie z preparowanego ryżu, ale z pestek słonecznika zamoczonych w czekoladzie. Uczta została zakończona. Czy mi smakowało? Smakowały mi wszystkie dania. Zaskoczyło mnie przede wszystkim połączenie składników. Z pewnością było to dla mnie doświadczenie, jakie zapamiętam na długo. A podawane na koniec cukierki naprawdę sprawiły, że wróciłem myślami do szczęśliwego dzieciństwa. Jestem także pod wrażeniem Przemysława Klimy, szefa kuchni i współwłaściciela Bottiglieria 1881. Jego kulinarną kreatywnością i ogromną pasją, z jaką prowadzi restaurację. A ludzie, którzy mają pasję, zawsze znajdą wspólny język, zwłaszcza przy jednym stole. Z restauracji Bottiglieria 1881 wyszedłem zadowolony. Ile kosztowała kolacja? „Pełne doświadczenie” to wydatek 590 zł od osoby. Jednak rachunek będzie wyższy, gdy doliczycie alkohol. Selekcja win – odkrycia ze starego kontynentu – kosztuje 390 zł od osoby, win unikatowych i ponadczasowych – 590 zł od osoby. Selekcja napojów bezalkoholowych to wydatek 200 zł od osoby. W opcji „Zapoznanie” menu degustacyjne kosztuje 550 zł od osoby. Selekcja win – odkrycia ze starego kontynentu – 350 zł od osoby, selekcja win unikatowych i ponadczasowych – 490 zł od osoby, a selekcja napojów bezalkoholowych – 150 zł od osoby. Nasz ekspert Michał Cessanis Wicenaczelny „National Geographic Traveler", autor podróżniczej serii telewizyjnej „Do zobaczenia” w Dzień Dobry TVN oraz książek „Opowieści z pięciu stron świata” i „Made in China”.
Startuje Restaurant Week. 5 restauracji, które warto odwiedzić tej wiosny
Po dwóch ostatnich rekordowych edycjach powraca najpopularniejsze wydarzenie kulinarne w Polsce – Restaurant Week. Festiwal popisowych menu w najlepszych restauracjach właśnie wystartował pod hasłem #FoodSoundsGood. Sprawdź, które restauracje warto odwiedzić w tej edycji.
W tym artykule: „Mozaika” – Warszawa „Kelnerzy w Wieży” – Zabrze Orientalne nuty w Kago Sushi – Lublin Regiment – Białystok Yssycz – Poznań Autorskie menu w wyjątkowej cenie Premiera Festiwalu śniadań na mieście – Breakfast Week #SmakujPoranek „Mozaika” – Warszawa Mozaika zachwyci entuzjastów doskonałej kuchni i miłośników stylowych wnętrz. Przy Grzybowskiej 49 wyjątkowych kulinarnych przeżyć doświadczyć można o każdej porze dnia, a zespół kucharzy pod batutą Tomasza Koprowskiego dopieszcza każde serwowane danie do perfekcji. Obie propozycje festiwalowego menu brzmią wyśmienicie. Pierwsze menu składa się z ravioli z selera z jabłkiem i czarną truflą w ramach przystawki, pieczonej brukselki z pietruszkowym purée oraz deseru w postaci musu z czarnej porzeczki z lawendą. Drugie menu to propozycja dla miłośników tradycyjnych smaków – w ramach przystawki kaszanka smażona z zielonym jabłkiem, jako danie główne – pierś z kaczki sous vide z pomarańczą i pieczonym słodkim ziemniakiem, a na deser tarta słony karmel z orzechami laskowymi. Dodatkowo, w ramach prezentu na start, goście otrzymają świeże pieczywo wraz z masłem Lurpak na rozbudzenie kubków smakowych. Rezerwujcie, zanim zabraknie miejsc. „Kelnerzy w Wieży” – Zabrze Zabrzańska Wieża Ciśnień skrywa prawdziwą perełkę gastronomiczną. Restaurację Kelnerzy z Wieży znajdziecie w świeżo odrestaurowanej Wieży Ciśnień przy ulicy Jana Zamoyskiego 2. Miejsce powstało jako koncept gastronomiczny, łączący ruch turystyczny z dobrą muzyką, wyśmienitymi cocktailami oraz świetnym jedzeniem. Specjalnie na Festiwal Chef Kuchni przygotował dwie wersje menu: opcja bezmięsna to pieczona kukurydza z idealnie zbalansowanymi dodatkami, dorsz sous vide z werbeną cytrynową oraz koncertowo podane lody lawendowe z sosem z czarnego bzu. Alternatywna kompozycja to carpaccio wołowe z dressingiem limonkowym, żeberka BBQ z karmelizowanymi słodkimi ziemniakami oraz kusząco brzmiące makaroniki na chmurce. Poszukiwacze doznań (nie tylko) kulinarnych – koniecznie zapamiętajcie ten adres. Orientalne nuty w Kago Sushi – Lublin W Lublinie, pod adresem Rynek 16, czekają na was wyjątkowe doznania smakowe, których kreacją dyryguje Alon Than. Świeża, lekka kuchnia japońska, nieoczywiste połączenia tworzące uzależniający smak umami, a także mistrzowskie podanie gwarantują niezapomniane przeżycia. W festiwalowym menu mamy do wyboru wersję złożoną z Sicimi Kyuri (plastry ogórka marynowane z czosnkiem i olejem sezamowym z dodatkiem pikantnej przyprawy sicimi), Yasai Ramen (wegetariański ramen) i Daifuku Ichigo (ryżowe ciastka o smaku truskawki) lub drugą, w której po przystawce z ogórka serwowane jest sushi – Ika Ma Tempura (futomaki z kalmarem w tempurze i tatarem z tuńczyka bluefin) oraz Sake Kani Maki (California maki z łososiem i sałatką z paluszka krabowego), a na deser kremowy mus z matchą i chrupiącą skorupką. Idealna propozycja zarówno dla miłośników japońskiej kuchni, jak i tych, którzy nie mieli jeszcze okazji spróbować dań z Kraju Kwitnącej Wiśni. Regiment – Białystok Restauracja Regiment to propozycja dla miłośników wysublimowanej elegancji. Znajdziecie ją w zabytkowej willi z 1884 roku przy ulicy Romualda Traugutta 3. Chef Kuchni Tomasz Siwkowski i stworzona przez niego załoga dokładają wszelkich starań, aby każdy Gość wychodził szczęśliwy i planował powrót. W ramach Festiwalu spróbować można 3-daniowego menu złożonego z oberżyny z rusztu z musem z twarogu i orzechów włoskich, pieczonej dyni z dzikim brokułem i pieczarką portobello w wersji bezmięsnej. Alternatywnie można wybrać ceviche z pstrąga łososiowego z awokado i wakame oraz pierogi z wędzonym jeleniem z musem z pieczonej cebuli i antonówki. Obie kompozycje zwieńczone są deserem – tartaletką lemon curd z włoską bezą. Rezerwuj i delektuj się niesamowitą aurą tego miejsca. Yssycz – Poznań W Poznaniu koniecznie zajrzyjcie do Yssycz przy Bukowskiej 65 – klimatycznej restauracji z przyjazną, sąsiedzką atmosferą, doprawioną pasją i miłością do dobrego jedzenia. W ramach Festiwalu do wyboru są dwa menu, pierwsze to kompozycja złożona z karmelizowanego pak choi z purée marchewkowym z miso oraz ravioli z burakiem, kozim serem i karmelizowanymi orzechami włoskimi. Drugie menu brzmi równie pysznie – tortellini z szarpanym kurczakiem i grzybami leśnymi, podlane aromatycznym bulionem dashi w ramach przystawki oraz łopatka wieprzowa sous vide na purée truflowym z sosem demi glace i marynowanym burakiem. Na deser w obu wersjach serwowana jest kusząco brzmiąca czekoladowa rozkosz. Czy trzeba kogoś namawiać do rezerwacji? Autorskie menu w wyjątkowej cenie Festiwalowe menu to jedynie 69 zł. To wyjątkowe doświadczenie restauracyjne obejmuje nie tylko autorskie, trzydaniowe menu spoza karty. W ramach rezerwacji każdy gość Festiwalu otrzyma w prezencie festiwalowy cocktail: do wyboru Martini Fiero & Kinley Tonic Water dla pełnoletnich gości lub wersja ~0% – Martini Vibrante & Tonic. Dodatkowo, na końcu procesu rezerwacji, na gości czeka rabat od Partnera Festiwalu. Premiera Festiwalu śniadań na mieście – Breakfast Week #SmakujPoranek Tegoroczna wiosenna edycja Festiwalu to także premiera Breakfast Week, w ramach którego goście mogą odkrywać popisowe śniadania najlepszych szefów w festiwalowej cenie 33 zł. Breakfast Week debiutuje w największych miastach Polski: Warszawie, Krakowie, Poznaniu, Trójmieście i we Wrocławiu. Wyjątkowe popisowe menu śniadaniowe z festiwalową kawą na napoju roślinnym od Alpro przygotowały nie tylko już dobrze znane miejsca, ale także najciekawsze restauracje do odkrycia. Proces rezerwacji podobny jest do tego znanego z Restaurant Week. Należy wybrać jedno z dwóch popisowych menu śniadaniowych stworzonych specjalnie na potrzeby Festiwalu przez każde z miejsc. W ramach prezentu do każdej rezerwacji goście otrzymają kawę z napojem roślinnym Alpro Barista. Do wyboru są kawy: Alproccino (cappuccino z kremowym owsianym Alpro Barista) i Alprolatte (latte z pysznym migdałowym Alpro Barista). Breakfast Week, tak jak Restaurant Week, potrwa od 22 marca do 30 kwietnia.
Najlepsza restauracja świata zostanie zamknięta. Co się stało ze słynną Nomą?
Noma działała w Kopenhadze przez 20 lat. Restauracja prowadzona przez charyzmatycznego szefa kuchni Renégo Redzepiego rekordowo często otrzymywała tytuł „najlepszej restauracji świata". Właśnie ogłoszono jej zamknięcie.
W tym artykule: Z czego słynęła restauracja Noma? Dlaczego restauracja Noma została zamknięta? Co to jest fine dining? Noma powstała w Kopenhadze w 2003 roku. Nazwa restauracji to połączenie dwóch duńskich słów: nordisk (nordyckie) i mad (jedzenie). Dania podawane w Nomie rzeczywiście były inspirowane nowoczesną kuchnią nordycką. To tu rozwinął się XXI-wieczny, podkręcony do granic możliwości trend w kulinariach, zwany fine diningiem. Z czego słynęła restauracja Noma? Restauracja Noma zasłynęła z nowej interpretacji tradycyjnej kuchni nordyckiej. Det nye nordiske køkken, czyli „nowa kuchnia nordycka" rozwijała się w ostatnich dwóch dekadach we wszystkich krajach skandynawskich. Jej lokalnych odmian można próbować w Danii, Szwecji, Norwegii, Islandii, a także w Finlandii. Nowy ruch kulinarny narodził się w w 2004 roku wraz z manifestem napisanym przez restauratora Clausa Meyera. Pomysł był taki: uprościć gotowanie, sięgać do lokalnych i sezonowych składników i promować zrównoważony rozwój w kuchni. Wkrótce za niekwestionowanego mistrza nowej kuchni nordyckiej uznano Renégo Redzepiego, szefa kuchni Nomy. Młody, bo urodzony w 1977 roku kucharz zdobył dla swojej restauracji trzy gwiazdki Michelin. To niezwykle rzadkie wyróżnienie uznaje się za najwyższe docenienie, jakie może otrzymać kuchnia. W 2022 roku zaledwie 142 restauracje na świecie mogły na drzwiach przykleić słynne trzy gwiazdki. René Redzepi w swojej kuchni inspirował się klasycznymi duńskimi przepisami (jego matka jest Dunką), ale nie bał się również sięgać po bardziej oryginalne inspiracji. Ojciec kucharza miał pochodzenie albańsko-macedońskie i wpływy kuchni bałkańskiej także można było dostrzec w menu Nomy. W latach 2010, 2011, 2012 i 2014 restauracja Noma zdobywała tytuł „Best Restaurant in the World", przyznawany przez renomowany brytyjski magazyn „Restaurant". Hygge na talerzu, czyli gdzie zjeść w Kopenhadze Stolica Danii już od kilku lat uchodzi za europejską mekkę kulinarną. To tutaj narodziła się nowoczesna kuchnia nordycka, garściami czerpiąca z tradycji kuchni skandynawskich umiejętnie ł... Dlaczego restauracja Noma została zamknięta? – To nie do utrzymania – powiedział Redzepi w rozmowie z dziennikarzem „New York Times" – Finansowo i emocjonalnie to po prostu nie działa. I mówię to zarówno jako pracodawca, jak i po prostu człowiek. W oświadczeniu, które opublikowano na stronie restauracji, czytamy, że zima 2024 roku będzie ostatnim sezonem działania Nomy w dotychczasowy modelu. „W 2025 roku nasza restauracja przekształci się w gigantyczne laboratorium. Będzie to pionierska kuchnia testowa poświęcona pracy nad innowacjami żywnościowymi i opracowywaniem nowych smaków. W ten sposób będziemy dzielić się owocami naszych wysiłków jeszcze szerzej niż kiedykolwiek wcześniej. Naszym celem jest stworzenie trwałej organizacji poświęconej nowemu spojrzeniu na kulinaria i gastronomię. A także ponowne zdefiniowanie zespołu restauracyjnego i miejsca, w którym można się uczyć, podejmować ryzyko i rozwijać. Jak jednak podają dziennikarze „New York Times" i „Financial Times", zamknięcie Nomy wiąże się z końcem patologicznych praktyk w restauracji, o których było ostatnio głośno. Praktykanci w Nomie mieli pracować po 16 godzin dziennie bez wynagrodzenia, w kuchni obowiązywał zakaz głośnego śmiechu. Niektóre zadania nosiły znamiona znęcania się, jak choćby nakaz skubania kaczek na deszczu. To wszystko stoi w sprzeczności z wysoką etyką pracy, z której dało się poznać duńskie społeczeństwo. Najlepsze kuchnie świata 2022. Na który miejscu znalazła się kuchnia polska? [RANKING] Po raz kolejny doceniono najlepsze kuchnie świata. TasteAtlas Awards 2022 wyróżniło 99 kuchni narodowych. Pod uwagę brano smak i jakość dań, napojów, a także składników wykorzystywanych... Co to jest fine dining? Kopenhaska restauracja Noma była jednym z wyznaczników współczesnego fine diningu. Chodzi o dania przygotowywane według specjalnych zasad z najwyższej jakości – i nierzadko najdroższych – produktów. Fine dining jest z reguły podawany w tzw. restauracjach z białymi obrusami, gdzie gości obowiązuje specjalny dress code, a rachunki mogą przyprawić o zawrót głowy. Źródło: Bonappetit, New York Times, Financial Times. Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska". Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów w technologiach. Miłośnik tenisa i europejskich stolic.