National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-11-28T14:31:25.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Czy wiecie, że na Podkarpaciu znajduje się perła renesansu? Posiadłość należąca do rodu Sapiehów została Cudem Polski
items: Śląska Perła Renesansu została Cudem Polski 2025 i idzie po nią Netflix. „Mamy tu niesamowitych ludzi”
items: Ten francuski lekarz przewidział przyszłość? Historia, która wciąż budzi emocje
items: Sulejman Wspaniały ciekawostki. Sułtan Imperium Osmańskiego władał ogromnym państwem
items: Książęta mazowieccy zginęli przez kobietę? Miała ich otruć nieszczęśliwie zakochana dwórka
items: Zygmunt Stary bardziej niż na wojaczkę stawiał na dyplomację. Jednak to on zakończył konflikt z Krzyżakami
items: Stefan Batory był jednym z najlepszych władców Polski. Znał się i na wojnie, i na dyplomacji
items: Uznawany jest za perłę renesansu. „Padwa północy” to nasz kierunek na luty
items: Bogate znaleziska na zamku w Bolkowie. Wśród nich portrety królów Polski i Danii
items: Na tej XVI-wiecznej mapie roi się od morskich potworów. Ich przedstawienia nie są czystą fantazją
items: Interesująca praktyka w krypcie sprzed kilkuset lat w Pucku. W trumnie odkryto szyszki
items: Czy ten „sekretny pokój” zawiera zaginione dzieła Michała Anioła? Przekonaj się na własne oczy
items: Michał Anioł był fałszerzem. Artysta niejeden raz oszukał bogatych „znawców” sztuki
items: Leonardo da Vinci – wynalazki i konstrukcje. Które z nich naprawdę mogły działać?
items: Jak wyglądał Rafael? Badacze zrekonstruowali twarz renesansowego artysty
items: „Dama z gronostajem” Leonarda da Vinci skrywa pewną tajemnicę. Jak obraz trafił do naszego kraju?
items: Na bezcennym manuskrypcie Leonarda da Vinci pojawiło się coś dziwnego. Okazało się, że to nanocząsteczki
items: Naukowcy odkryli tajemnicę obrazów Leonarda da Vinci. Mistrz używał składnika, który masz w lodówce
items: Naukowcy odkryli pochodzenie matki Leonarda da Vinci? „Była czerkieską niewolnicą”
items: Odnaleziono biżuterię z inicjałami króla Anglii Henryka VIII Tudora. „To wiekopomne odkrycie”
items: Palmanova: włoskie miasto epoki renesansu, które nie przestaje zachwycać
items: Potwory morskie, syreny i smoki na mapach. Skąd się tam wzięły?
items: Odwiedź Damę z gronostajem na Wawelu

Czy wiecie, że na Podkarpaciu znajduje się perła renesansu? Posiadłość należąca do rodu Sapiehów została Cudem Polski
type: item
date: 2025-12-06T09:43:09.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: atrakcje turystyczne
subject: cuda polski
subject: hotele
subject: plebiscyt
subject: plebiscyt travelera
subject: polska
subject: pomysł na wakacje
subject: renesans
subject: weekend
subject: zamki
subject: zamki w Polsce
description: Zamek w Krasiczynie został Cudem Polski 2025 i nie ma się co dziwić, bo to wyjątkowy na skalę Polski zabytek renesansu. Ogromny i świetnie zachowany kompleks powoli staje się turystyczną perłą, a zwycięstwo w plebiscycie z pewnością mu w tym pomoże.
encoded: Malowniczo usytuowany nad Sanem zamek jest zachwycającą renesansową rezydencją, otoczoną jednym z najpiękniejszych parków w Polsce. Jego bogata historia zachwyca i jest kolejnym argumentem, by wybrać się na wycieczkę na Podkarpacie. Nic dziwnego, że zwyciężył w plebiscycie organizowanym przez „National Geographic Traveler”. Czemu Zamek Krasiczyn jest wyjątkowy? Odrobina historii Budowa zamku rozpoczęła się pod koniec XVI wieku z inicjatywy kasztelana przemyskiego Stanisława Krasickiego. Syn fundatora, Marcin Krasicki – znany mecenas sztuki – nadał rezydencji rozmach i prestiż, przekształcając ją z warownego zamku (takie budowle w XVI wieku, wraz z rozwojem broni prochowych, odchodziły już do lamusa) w reprezentacyjną siedzibę magnacką. Zamek w Krasiczynie powstał na planie czworoboku z czterema charakterystycznymi cylindrycznymi wieżami – Boską, Papieską, Królewską i Rycerską. Każda z nich symbolizuje inną wartość i zajmuje odpowiednie miejsce w przyjętym przez fundatorów porządku świata. Warto podziwiać ich przynajmniej za konsekwencję! Między basztami, po stronie wschodniej, wznosi się czworoboczna wieża zegarowa z wysokim hełmem. Kto urodził się w zamku w Krasiczynie? W zamku odbywały się nie tylko wydarzenia polityczne i dworskie, ale również te o wymiarze symbolicznym. Chociażby narodziny kardynała Adama Stefana Sapiehy, który był jednym z najważniejszych przedstawicieli rodu i duchownych Kościoła katolickiego w Polsce. To jest w zamku najbardziej wyjątkowe Wzrok w zamku przyciągają szczególnie dekoracje elewacji. Sgraffito, czyli technika polegająca na nakładaniu kilku warstw tynku i zeskrobywaniu ich w odpowiedni sposób, tworzy niezwykłe ornamenty o powierzchni aż… 7000 m2. Sgrafittowe zdobienia portretują m.in. polskich monarchów z rodu Wazów, w tym Zygmunta III (znanego z warszawskiej kolumny), Władysława IV czy Jana II Kazimierza. Park zamkowy rodziny Sapiehów z wyjątkową tradycją Było coś o historii, to teraz coś o przyrodzie. Otoczenie zamku to prawdziwy…

projekt-12-19a66d0.jpg
width: 3240
height: 2160

Śląska Perła Renesansu została Cudem Polski 2025 i idzie po nią Netflix. „Mamy tu niesamowitych ludzi”
type: item
date: 2025-11-01T11:15:33.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: cuda polski
subject: Piastowie
subject: renesans
subject: województwo opolskie
subject: zwiedzanie
description: Niezwykłe miasto leżące na historycznym szlaku łączącym wschód z zachodem, w miejscu, w którym wzdłuż niegdyś wysokiego brzegu Odry przebiegała Królewska Droga prowadząca ku Morzu Bałtyckiemu, leży wyjątkowe miasto. Brzeg, bo to o nim mowa, zyskał miano „Cudu Polski 2025” w plebiscycie „National Geographic Traveler”. Czemu Polacy zachwycili się tym miejscem i dlaczego wkrótce będzie o nim jeszcze głośniej?
encoded: Miasto Brzeg otrzymało zaszczytny tytuł „Cudu Polski 2025”. Wygrało plebiscycie „National Geographic Traveler” i zostało przez czytelników i internautów wybrane najciekawszym miejscem w całym województwie opolskim. O historycznej przeszłości miasta i jego magicznym charakterze – i mieszkańcach – opowiada burmistrzyni Brzegu Violetta Jaskólska-Palus. Śląska Perła Renesansu na wyciągnięcie ręki Brzeg to stosunkowo niewielkie miasto: według danych ze stycznia 2024 roku liczyło sobie 33 403 mieszkańców. Jest doskonale usytuowane pomiędzy Wrocławiem a Opolem, a jego korzystne położenie znano już od setek lat: powstało na skrzyżowaniu ważnych średniowiecznych dróg handlowych. Brzeg rozwinął się w XIII wieku jako ważny ośrodek handlowy, przez co szczyci się bogatą architekturą i ciekawą historią. Już w 1311 roku został stolicą księstwa brzeskiego. To wtedy ukształtował się charakterystyczny układ urbanistyczny miasta z centralnym rynkiem. Jednym z najcenniejszych zabytków Brzegu jest Zamek Piastów Śląskich z renesansową bramą wjazdową z 1553 roku – aż do końca XVIII wieku był on siedzibą królewsko-książęcego rodu tak ważnego w historii Polski. To tutaj umarł ostatni męski potomek Mieszka I, czyli Jerzy IV Wilhelm. Aktywni ludzie i ogromne tereny zielone w fosie Wyjątkowe w Brzegu są także tereny zielone. Miasto szczyci się 60 hektarami parków miejskich. Wiele z nich mieści się w dawnej fosie. – Miasto zawdzięcza je przedwojennemu burmistrzowi Juliusowi Peppelowi, który wykupił tereny podmiejskie i wykonał założenie parkowe. Jest część ogrodowa, część dzika. To ogromne bogactwo – mówi burmistrzyni miasta, Violetta Jaskólska-Palus. Jako swój ulubiony park wskazuje Park Wolności im. Juliusa Peppela. To ogromny teren zielony ze stawem z piękną glorietą – rodzajem zabytkowej altany – oraz częścią dziką idealną na spacery. Skarbem miasta są jednak jego mieszkańcy. – Gdyby nie Ci wspaniali przewodnicy, osoby, które popularyzują wiedzę o Brzegu, wydarzenia, które są organizowane d…

projekt-4-49a4e06.jpg
width: 3240
height: 2160

Ten francuski lekarz przewidział przyszłość? Historia, która wciąż budzi emocje
type: item
date: 2025-08-24T11:44:50.000Z
creator: Erin Blakemore
subject: Historia
subject: przyszłość
subject: renesans
description: Nostradamus – lekarz, astrolog i autor słynnych proroctw – od wieków fascynuje ludzi na całym świecie. Jego wizje miały zwiastować wielkie katastrofy, śmierć królów i koniec świata. Ale kim tak naprawdę był?
encoded: Spis treści: Dzieciństwo Nostradamusa w burzliwej epoce Leczenie dżumy i oskarżenie o herezję Astrologia, alchemia i słynne różane pigułki Poetyckie wizje przyszłości Proroctwa, które miały się spełnić Dlaczego jego przepowiednie wciąż żyją? Na długo przed tiktokowymi teoriami Nostradamus fascynował Europę swoimi zaskakująco trafnymi wizjami. Oto historia lekarza od dżumy, którego życie było równie intrygujące jak jego proroctwa. Co nas czeka… i jak kończy się świat? To kuszące pytania — i takie, na które przed wiekami lekarz i samozwańczy prorok Nostradamus twierdził, że zna odpowiedź. Jego słynne przepowiednie wahają się od niejasnych po niepokojące, a jego wyznawcy uważają, że XVI-wieczne wierszowane wizje brzmią aktualnie do dziś. Do rzekomych proroctw na rok 2025 zaliczano długie wojny, zarazę oraz ognisty pocisk, który mógłby zgładzić Ziemię. Nostradamus jest tak mocno kojarzony z przewidywaniem przyszłości, że wzmianka o nim z 1672 roku należy do najwcześniejszych udokumentowanych użyć słowa „prognostication” w języku angielskim. A jednak człowiek, którego wielu uważało za proroka, nie był istotą nadprzyrodzoną. To francuski lekarz, aptekarz i autor, którego śmiałe wizje zapewniły mu rozgłos w burzliwych czasach renesansu. Oto, co warto wiedzieć o Michelu de Nostradame — znanym szerzej jako Nostradamus. Dzieciństwo Nostradamusa w burzliwej epoce Michel de Nostradame urodził się w Saint-Rémy-de-Provence we Francji w grudniu 1503 roku (historycy nie są zgodni co do dokładnej daty). Jego dziadek był notariuszem, a babka — córką znanego miejscowego lekarza. Nostradame dwukrotnie się żenił i miał łącznie ośmioro dzieci. Renesansowa Francja — podobnie jak reszta Europy — była wstrząsana sporami religijnymi, co miało znaczenie także dla młodego Michela. Jego rodzina była żydowska, lecz po włączeniu Prowansji do Królestwa Francji w 1486 roku przeszła na katolicyzm. Żydzi mieli w regionie długą historię, ale pod koniec XV wieku władze lokalne nakazały im się ochrzcić …

GettyImages-527090814-ee0e796.jpg
width: 5135
height: 3401

Sulejman Wspaniały ciekawostki. Sułtan Imperium Osmańskiego władał ogromnym państwem
type: item
date: 2024-04-05T10:08:53.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: ciekawostki
subject: historia
subject: renesans
subject: Społeczeństwo
subject: turcja
description: Jego imię wywoływało lęk wśród najpotężniejszych głów renesansowej Europy. Poprowadził swoje wojska z pustyń Arabii aż ku bramom Wiednia. Potrafił wysłać na śmierć tysiące żołnierzy, a patrząc, jak giną, pisać listy miłosne do żony – urodzonej na terenie Rusi branki, która stała najpotężniejszą sułtanką swoich czasów. Sulejman Wspaniały władał państwem rozciągającym na trzech kontynentach. Jego słabość doprowadziła do tego, że tron po nim mógł odziedziczyć tylko jeden, najmniej nadający się do tego syn.
encoded: W tym artykule: Sulejman Wspaniały – wykształcenie Sułtan jako miłośnik sztuki Sulejman, wielki budowniczy Apogeum cywilizacji islamskiej Sulejman Wspaniały atakuje Wiedeń Hurrem, czyli Sułtanka Roksolana O jego życiu mówi się często jako o tragedii. Był jedynym synem potężnego i strasznego Selima I Groźnego. Gdy sułtan umierał, Europa wstrzymała oddech. Imperium Osmańskie było potężne i bezpośrednio zagrażało już nie tylko wyspom greckim, ale też samej Italii. Kontrolowało handel na olbrzymim terenie, a jego bogactwa były nieprzebrane. Selim pozostawił tylko jednego potomka i następcę tronu – świetnie wykształconego miłośnika poezji, Sulejmana. Sulejman Wspaniały – wykształcenie Sulejman Wspaniały urodził się w Trabzonie na południowym wybrzeżu Morza Czarnego, prawdopodobnie 6 listopada 1494 r. Data budzi wątpliwości historyków. Niewiele też wiadomo o matce wielkiego sułtana. Była nią Hafsa, nawrócona na islam kobieta nieznanego pochodzenia, która zmarła w 1534 roku. Czyli w 14. roku rządów Sulejmana. Mały Sulejman rozpoczął studia z zakresu nauk ścisłych, historii, literatury, teologii i taktyki wojskowej w szkołach cesarskiego pałacu Topkapı w Konstantynopolu. Jako młody człowiek zaprzyjaźnił się z Pargalı Ibrahimem, greckim niewolnikiem, który później został jednym z jego najbardziej zaufanych doradców. Ale nawet tak zaufanego przyjaciela nie ominął los wielu innych bliskich sułtana – czyli wyrok śmierci. Sułtan jako miłośnik sztuki Młody władca otaczał się poetami, malarzami, historykami. Jego wielką pasją była moda. Nakazał zwożenie do swego pałacu najprzedniejszego sukna z całego obszaru swojego rozległego imperium. Mehmed II wprowadził druzgocące prawo. Wszystko z obawy o władzę Aby zapobiec rodzinnym walkom o tron, sułtan Mehmed II zalegalizował w XV w. zabijanie rodzeństwa tureckich władców. Czas obowiązywania tego okrutnego dekretu to okres największego rozkwitu ... W okresie panowania Sulejmana, Imperium Osmańskie wkroczyło w złoty wiek. W Pałacu Topkapı…

sulejman-wspanialy-ciekawostki-sultan-imperium-osmanskiego-wladal-ogromnym-panstwem-fot-grey82-shutterstock-com-9d66f80.jpg
width: 2000
height: 1334

Książęta mazowieccy zginęli przez kobietę? Miała ich otruć nieszczęśliwie zakochana dwórka
type: item
date: 2024-04-05T08:01:34.000Z
creator: Marek Teler
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: historia
subject: mazowsze
subject: polska
subject: renesans
description: Przedwczesna śmierć ostatnich książąt mazowieckich z dynastii Piastów, Stanisława i Janusza, stała się obiektem licznych spekulacji i plotek. Podejrzewano nawet, że zostali oni otruci przez zakochaną w nich wojewodziankę płocką Katarzynę Radziejowską.
encoded: W tym artykule: Książęta mazowieccy: nagłe zgony władców Katarzyna Radziejowska: zemsta odrzuconej kochanki Stanisław i Janusz: śmierć z pijaństwa? Gdzie leżą ostatni książęta mazowieccy? W latach 20. XVI wieku księstwem mazowieckim wstrząsnęła seria nagłych zgonów członków rodziny książęcej. W 1522 r. zmarła księżna Anna Radziwiłłówna, wdowa po księciu mazowieckim Konradzie III Rudym. O ile jej śmierć nie wzbudziła jeszcze niczyich podejrzeń, o tyle wydarzenia z kolejnych czterech lat wydawały się przedstawicielom dworu co najmniej tajemnicze. W niedługim odstępie czasu zmarli bowiem współrządzący Mazowszem książęta – Stanisław i Janusz. Pierwszy z nich zmarł w 1524 r. w wieku zaledwie 23 lat, a dwa lata później w wieku 24 lat odszedł z tego świata drugi z braci. Książęta mazowieccy: nagłe zgony władców Nagłe zgony władców w kwiecie wieku sprawiły, że wokół ich śmierci narosło wiele plotek. W towarzystwie książąt bardzo często przebywała Katarzyna Radziejowska. To na nią więc spadło podejrzenie, jakoby otruła najpierw matkę książąt. A następnie ich samych. Była ona córką wojewody płockiego Andrzeja Radziejowskiego. Na mazowieckim dworze pojawiła się zaś najprawdopodobniej w drugiej dekadzie XVI wieku. „Zapaławszy nieokiełznaną miłością, miała doprowadzić niebacznych młodzieńców do szaleństwa i niechybnej zguby miłosnymi napojami dla kochanków, naturalnie po to, żeby idąc za głosem namiętności, ulegli popędliwej kobiecie” – pisał o niej Jędrzej Święcicki w Topografii, czyli opisie Mazowsza z 1634 r. Katarzyna Radziejowska: zemsta odrzuconej kochanki Na dworze krążyła cała historia związana z okolicznościami śmierci ostatnich Piastów mazowieckich. Katarzyna Radziejowska najpierw zakochała się w księciu Stanisławie. Lecz jego matka Anna Radziwiłłówna stanowczo sprzeciwiła się temu związkowi i usunęła ją z dworu. W zemście Radziejowska miała otruć Annę. To jednak nie pomogło jej to w osiągnięciu wyznaczonego celu, ponieważ Stanisław… odrzucił jej zaloty. Katarzyna otru…

ostatni-ksiazeta-mazowieccy-b4c498b.jpg
width: 1157
height: 778

Zygmunt Stary bardziej niż na wojaczkę stawiał na dyplomację. Jednak to on zakończył konflikt z Krzyżakami
type: item
date: 2024-03-27T09:21:28.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: historia
subject: historia polski
subject: królowie
subject: polska
subject: renesans
subject: Społeczeństwo
description: Zygmunt Stary wprowadził Polskę w złoty wiek i ostatecznie rozwiązał kwestię krzyżacką. Mimo licznych dokonań, nie wszyscy historycy pozytywnie oceniają jego rządy. Jak Zygmunt Stary doszedł do władzy? Co zrobił dla Polski i skąd wziął się jego charakterystyczny przydomek? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: W tym artykule: Kim był Zygmunt Stary? Żona Zygmunta Starego Dzieci Zygmunta I Starego Co Zygmunt Stary zrobił dla Polski? Dlaczego Zygmunt Stary miał taki przydomek? Niektórzy historycy oceniają go jako uległego władcę – łagodnego i skorego do ustępstw dyplomatę. Wiele można powiedzieć o Zygmuncie Starym, ale z całą pewnością nie można odmówić mu politycznych zasług. To właśnie za jego panowania Polska i Litwa wkroczyły w okres gospodarczego i politycznego rozkwitu, a kwestia krzyżacka doczekała się ostatecznego rozwiązania. Kim był Zygmunt Stary? Zygmunt I Stary urodził się 1 lub 2 stycznie 1467 roku, jako piąty syn i ósme dziecko Kazimierza IV Jagiellończyka i Elżbiety Rakuszanki. W obliczu tak dużej konkurencji w postaci licznego rodzeństwa jego szanse na objęcie tronu były znikome. Nie oznacza to jednak, że królewska para marginalizowała swojego przedostatniego syna. Przeciwnie, bo choć Zygmunt Jagiellończyk nie był przygotowywany do roli króla, to i tak odebrał stosowne wykształcenie. Należy bowiem przypomnieć, że w tamtym czasie Jagiellonowie byli jedną z najpotężniejszych (o ile nie najpotężniejszą) europejskich dynastii. Członkowie rodu zapoczątkowanego przez Władysława Jagiełłę byli obecni na niemal każdym liczącym się dworze. Szanse Zygmunta były jednak tylko teoretyczne. Podczas gdy jego starczym braciom w udziale przypadały najwyższe godności (Jan Olbracht został królem Polski, Władysław II rządził Czechami i Węgrami, a Aleksander Jagiellończyk objął tron Litwy), Zygmunt nie mógł liczyć na żadną część rodowego dziedzictwa. Dopiero w 1505 roku Władysław Jagiellończyk nadał mu godność namiestnika Śląska i Łużyc. Szczęśliwie dla niego, starsi bracia umarli przedwczesną i bezpotomną śmiercią. Jako pierwszy odszedł Aleksander, który w swoim testamencie zaznaczył, że kolejnym wielkim księciem litewskim ma zostać właśnie Zygmunt. Władzę na Litwie objął w 1506 roku. To zapewniło mu mocną pozycję w staraniach o koronę polską. Taka okazja pojawiła się jeszcze w t…

zygmunt-stary-bardziej-niz-na-wojaczke-stawial-na-dyplomacje-ale-to-on-zakonczyl-konflikt-z-zakonem-krzyzackim-ryc-andreas-jungholz-wikimedia-commons-public-domain-f6803dc.jpg
width: 2736
height: 1370

Stefan Batory był jednym z najlepszych władców Polski. Znał się i na wojnie, i na dyplomacji
type: item
date: 2024-03-24T08:59:02.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: historia
subject: historia polski
subject: królowie
subject: polska
subject: renesans
subject: Społeczeństwo
description: Stefan Batory zapisał się na kartach historii jako jeden z najwybitniejszych i najbardziej wojowniczych polskich władców. Był królem elekcyjnym, a mimo to doskonale rozumiał potrzeby kraju, którym przyszło mu rządzić. Bardziej niż na prowadzeniu dworskiego życia zależało mu na zmodernizowaniu wojska, które znajdowało się w fatalnej kondycji, i odbiciu utraconych wcześniej ziem. Wszystkiego tego dokonał, ale lista zasług Stefana Batorego jest znacznie dłuższa.
encoded: W tym artykule: Kim był Stefan Batory? Jak Stefan Batory został królem Polski? Konflikt wewnętrzny Żona Stefana Batorego Czego dokonał Stefan Batory? Śmierć Stefana Batorego Stefan Batory objął tron po abdykacji, a raczej ucieczce Henryka Walezego. Siedmiogrodzki wojewoda okazał się idealną przeciwwagą dla francuskiego monarchy, który za nic miał sprawy państwowe, a interesował się jedynie zdobyciem korony Francji. Gdy na tronie zasiadł Batory, polskie wojsko stało się jedną z największych potęg ówczesnego świata. Przed naszą armią drżała cała Europa. Nawet car Iwan Groźny musiał uznać jej siłę. Kim był Stefan Batory? Stefan Batory urodził się 27 września 1533 roku, w Szilágysomlyó (dzisiejsza Rumunia). Był synem wojewody siedmiogrodzkiego, Stefana Batorego, i córki podskarbiego korony węgierskiej, Katarzyny Telegdi. Został osierocony w młodym wieku. Ojciec Batorego zmarł, gdy ten miał zaledwie rok. Matka przyszłego króla Polski odeszła trzynaście lat później. Stefanem zaopiekował się starszy brat, Krzysztof. Zadbał o jego edukację, najpierw wysyłając go na nauki na dwór wiedeński, a później – na studia we włoskiej Padwie. Tam nauczył się nie tylko historii wojskowości (Batory pochłaniał jedną książkę za drugą), ale także tolerancji dla innych nacji i wyznań, jako że przyszło mu funkcjonować w wielokulturowym środowisku. By zachować swoje dobra dziedziczne, musiał opowiedzieć się po stronie Habsburgów. Jednak gdy Węgry stanęły przed widmem najazdu tureckiego, zmienił sympatie polityczne i związał się z obozem popierającym Zápolyów. Królowa Izabela Jagiellonka potrzebowała wówczas lojalnych sojuszników. Batory szybko awansował i został mianowany naczelnym wodzem wojsk węgierskich. W 1562 roku stoczył krwawą bitwę pod zamkiem Hadad. Starcia nie wygrał, ale dotkliwymi stratami, które zadał wrogowi, zmusił cesarza do zawarcia krótkotrwałego rozejmu. W 1564 roku rozpętał się kolejny konflikt. Cesarz Maksymilian II postanowił zająć przygraniczne rejony. Jego łupem miał pa…

stefan-batory-byl-nie-tylko-wybitnym-wojownikiem-ale-i-kunsztownym-dyplomata-ryc-kunsthistorisches-museum-wikimedia-commons-public-domain-05ea129.jpg
width: 1000
height: 500

Uznawany jest za perłę renesansu. „Padwa północy” to nasz kierunek na luty
type: item
date: 2024-02-20T12:40:31.000Z
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: Go Poland
subject: polska
subject: Polska Jest Najpiękniejsza
subject: polskie miasta
subject: renesans
subject: Travel
subject: zamość
description: „Polska Jest Najpiękniejsza” to nowy, stały cykl podróżniczy serwisu National-Geographic.pl i magazynu „National Geographic Traveler”. W lutym obieramy kierunek na renesansowy Zamość, nazywany przez wielu „Padwą północy”.
encoded: W tym artykule: Twierdza Zamość Akademia Zamojska Zamość – miasto z włoskim charakterem Stare Miasto w Zamościu na liście UNESCO Gdzie się zatrzymać w Zamościu? Co warto zjeść w Zamościu? Co zobaczyć w Zamościu i okolicach? Do Zamościa dojeżdżam pociągiem, z okien podziwiając malownicze wzniesienia z szachownicą pól otaczającego go Roztocza. Wysiadam na stacji w nowej części miasta pełnej bloków i sklepów, gdzie architektura PRL-owska przeplata się z posttransformacyjną. Ale już z oddali dostrzegam solidne ceglane mury, które z każdym krokiem potężnieją w oczach. Otaczają je zielone murawy dawnego Pola Marsowego przekształconego w atrakcyjne tereny rekreacyjne ze ścieżkami, ławeczkami i stylowymi latarenkami. Po drewnianym zwodzonym moście nad dawną fosą wchodzę do historycznej części miasta przez klasycystyczną Bramę Szczebrzeską. Wyłania się z niej dama z epoki renesansu ubrana w jeden z szytych przez siebie kostiumów, obdarzona kapitalnym talentem narracyjnym przewodniczka po Zamościu Dominika Lipska ze stowarzyszenia „Turystyka z Pasją”. Twierdza Zamość Ponad 400 lat temu hetman wielki koronny Jan Zamoyski zbudował idealne renesansowe „miasto w fortecy” na wzór włoskiej Padwy, gdzie studiował. Zamościa nie udało się zdobyć Chmielnickiemu, o czym przypomina doroczna impreza rekonstrukcyjna „Szturm na twierdzę Zamość”, ale też i Szwedom. – To im właśnie III ordynat Jan Sobiepan Zamoyski kazał wystawić przed murami uginające się od jadła stoły, ale bez krzeseł, aby nie mogli zasiąść i po uczcie odeszli. Stąd wzięło się określenie „szwedzki stół” – opowiada przewodniczka. W dawnej Prochowni oglądamy multimedialną prezentację „Historia twierdzy i miasta Zamość”. Pokaz koncentruje się wokół mapy miasta, które wraz z upływem czasu i przedstawianych barwnie wydarzeń, na oczach widza zmienia swój kształt, liczebność i charakter zabudowań, rozbrzmiewa hukiem wystrzałów, dymi lub płonie łudząco żywym ogniem. A prowadzi go unoszący się nad mapą niczym duch… hologram ostatni…

padwa-polnocy-ff8e36a.jpg
width: 2121
height: 1808

Bogate znaleziska na zamku w Bolkowie. Wśród nich portrety królów Polski i Danii
type: item
date: 2024-02-06T11:00:27.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: królowie
subject: renesans
subject: średniowiecze
subject: Wolny czas
subject: zabytki
subject: zabytki polski
subject: zamki
subject: zamki w Polsce
description: Nieznane średniowieczne pomieszczenie, prawdopodobnie kaplicę, oraz ponad tysiąc fragmentów późnorenesansowych i barokowych kafli z wizerunkami królów Polski i Dani odkryli archeolodzy na zamku w Bolkowie na Dolnym Śląsku.
encoded: W tym artykule: Nowe badania archeologiczne na zamku w Bolkowie Efekty zaskoczyły archeologów Kafle piecowe z portretami władców i możnych Zamek w Bolkowie na Dolnym Śląsku to bardzo wiekowa budowla. Pierwsza wzmianka na jej temat pochodzi z 1277 roku, z czasów księcia legnickiego Bolesława II Łysego, zwanego Rogatką. Za panowania jego syna Bolka I twierdzę otoczono potężnymi kamiennymi murami obronnymi wraz z systemem bram. Wzniesiono także murowane budynki mieszkalne. Nowe badania archeologiczne na zamku w Bolkowie Archeolodzy powrócili na zamek w Bolkowie po to, aby rozpoznać najstarsze fazy jego budowy. Chcieli też się dowiedzieć, jak wyglądało to założenie w latach 70. XIII wieku. Wykopaliska rozpoczęły się latem 2023 roku. Otwarto trzy niewielkie wykopy zlokalizowane w południowej oraz północnej części obiektu. Ale projekt potrwa kilka lat. Kierownikami badań są dr Stanisław Wilk z Działu Archeologii Muzeum Karkonoskiego w Jeleniej Górze oraz dr Przemysław Nocuń z Zakładu Archeologii Średniowiecza i Czasów Nowożytnych Instytutu Archeologii UJ w Krakowie. Efekty zaskoczyły archeologów Efekty pierwszego sezonu badań na zamku w Bolkowie przerosły oczekiwania archeologów. Odnaleźli m.in. kamienne fundamenty nieznanej dotąd średniowiecznej budowli zlokalizowanej w północnej części zamku. – Co prawda nie udało się odsłonić budowli w całości, ale jej obecność przed frontem pałacu książęcego zdaje się wskazywać na jej reprezentacyjną rolę, być może, kaplicy zamkowej. Hipoteza ta wymaga jednak potwierdzenia podczas kolejnego sezonu badań – zastrzegają odkrywcy. Dopytywany przez National Geographic Polska o to odkrycie dr Wilk powiedział: – Aby ostatecznie wyjaśnić chronologię i funkcję budowli zlokalizowanej w północnej części zamku, musimy zaczekać do następnego sezonu wykopaliskowego. Zespół architektów pod kierunkiem prof. Małgorzaty Chorowskiej skłonny jest interpretować ją jako kaplicę zamkową z końca XIII wieku – głównie ze względu na lokalizację i orientację mur…

bogate-znaleziska-na-zamku-w-bolkowie-wsrod-nich-portrety-krolow-polski-i-danii-fot-j-jaremen-s-wilk-13edb99.png
width: 1200
height: 630

Na tej XVI-wiecznej mapie roi się od morskich potworów. Ich przedstawienia nie są czystą fantazją
type: item
date: 2024-01-24T12:36:32.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: mapy
subject: potwór
subject: renesans
subject: Wolny czas
subject: zwierzęta
description: W czasach, gdy śmiertelność podczas dalekich podróży morskich wynosiła 50 procent, tak różne źródła wiedzy jak Biblia, legendy i nauka dały początek niezwykłej wizji morza i jego niebezpiecznych mieszkańców – morskich potworów.
encoded: W tym artykule: Jak powstała niezwykła mapa? Prawdziwe zmartwienia i zgryzoty marynarzy Wąż morski – ile w tym prawdy? Złośliwe potwory to tak naprawdę… wieloryby Wyspowy wieloryb U wybrzeży Norwegii gigantyczny wąż ze smoczą głową owija się wokół bezbronnego statku. W pobliżu Wysp Owczych potwór przywodzący na myśl mamuta zagryza fokę w swoim spiczastym dziobie. A u wybrzeży Szkocji gigantyczny homar łapie szponami konającego człowieka. Są to obrazy widoczne na „Carta Marina”, mapie z końca lat 30. XV wieku, która służyła jako źródło wiedzy dla kartografów, autorów i naukowców badających europejskie morza. Przez kolejne pięć dekad była jednym z głównych źródeł wiedzy o tych terenach. Musiało minąć kolejne stulecie, zanim eksperci uznali, że niektóre obrazy morskich potworów nie są realistyczne. I dopiero na początku XVII wieku na niektórych kolejnych mapach usunięto część potworów. – Wiele przedstawień wydaje się dość fantastycznych. Łatwo byłoby sobie wyobrazić, że kartograf po prostu je wymyślił – mówi Chet Van Duzer, historyk kartografii i autor książki „Sea Monsters on Medieval and Renaissance Maps” („Potwory morskie i renesansowe mapy”). Mapę „Carta Marina” stworzył Olaus Magnus, szwedzki arcybiskup. Faktycznie, wymyślił on wygląd niektórych z potworów morskich. Większość z nich jest wielorybami. Van Duzer twierdzi jednak, że wiele z potworów Magnusa zostało skopiowanych z ilustrowanych encyklopedii. Niektóre opierały się na opisach pochodzących z „Historii Naturalnej” Pliniusza Starszego z I wieku. Jak powstała niezwykła mapa? Mapa Magnusa była ogromna. Oryginał miał ponad 2,1 m kw. i przedstawiał zniekształcony, ale szczegółowy obraz Europy Północnej. Obejmuje on dzisiejszą Danię, Estonię, Finlandię, Islandię, Łotwę, Litwę, Norwegię, Szwecję i najbardziej wysunięte na północ części Wysp Brytyjskich. Urodzony w Szwecji w 1490 roku Magnus pochodził z uprzywilejowanego środowiska i uczęszczał na uniwersytet w Niemczech. Reformacja zmusiła Magnusa do przeniesien…

na-tej-xvi-wiecznej-mapie-roi-sie-od-morskich-potworow-ich-przedstawienia-nie-sa-czysta-fantazja-cf9047b.png
width: 1009
height: 756

Interesująca praktyka w krypcie sprzed kilkuset lat w Pucku. W trumnie odkryto szyszki
type: item
date: 2024-01-09T13:35:30.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: cmentarze
subject: Edukacja
subject: kościoły
subject: krypta
subject: renesans
subject: śmierć
subject: Wolny czas
description: W trumnie magnatki w krypcie w Pucku archeolodzy znaleźli szyszki chmielu. Kilkaset lat temu od momentu śmierci do umieszczenia trumny z ciałem w krypcie mijały czasem tygodnie. Szyszki miały spowolnić rozkład ciała i zniwelować towarzyszące temu zapachy.
encoded: W tym artykule: Archeolodzy wkraczają do krypty Szyszki w trumnie kontra zapach Historia krypty rodziny Wejherów Krypta pod kościołem Zmarli w krypcie Kultura funeralna magnatów Podczas remontu posadzki w kościele parafialnym w Pucku (woj. pomorskie) w kaplicy Wejherów odsłonięto wejście do krypty. Był to grobowiec Wejherów – jednego z najznaczniejszych rodów w Prusach Królewskich w końcu XVI i w pierwszej połowie XVII wieku. Archeolodzy wkraczają do krypty Otwarty dostęp do wnętrza grobowca i zmiana stabilnych warunków środowiskowych panujących w krypcie groziły całkowitym zniszczeniem zachowanych jeszcze szczątków pochówków i wyposażenia grobowego – podaje serwis Archeowieści. To dlatego do działania przystąpili archeolodzy z Katedry Średniowiecza i Nowożytności Uniwersytetu Warszawskiego. Mimo zniszczeń i prawdopodobnego obrabowania krypty badania przeprowadzone w grobowcu ukazały szczegóły dotyczące obrządku pogrzebowego kręgów magnackich w czasach nowożytnych. Szyszki w trumnie kontra zapach Archeolodzy natknęli się w jednej z trumien na zastanawiające wyposażanie. W trumnie Anny Wejher (1580-1626) było sporo szyszek chmielu. Dlaczego? – Niejednokrotnie mijało wiele tygodni od momentu śmierci, zanim trumnę z ciałem umieszczono w miejscu ostatecznego pochówku. Aby w tym czasie spowolnić rozkład ciała oraz zniwelować towarzyszące temu zapachy, stosowano różne zabiegi sanitarne, które odnotowano również w krypcie Wejherów – pisze dr Karolina Blusiewicz, archeolog z Katedry Średniowiecza i Nowożytności Wydziału Archeologii UW w Archeowieściach. – Należało do nich między innymi stosowanie ziół o działaniu antyseptycznym, takich jak chmiel, którego szyszki licznie zachowały się na dnie trumny Anny Wejher – dodaje badaczka. W walce z zapachem pomocne były też inne praktyki. Trumny uszczelniano tkaninami nasączonymi dziegciem lub smołą, a ich wnętrza zasypywano wapnem. Historia krypty rodziny Wejherów Kaplicę i kryptę Wejherów ufundowali w latach 1597–1599 Ernest Wejhe…

interesujaca-praktyka-w-krypcie-sprzed-kilkuset-lat-w-pucku-w-trumnie-odkryto-szyszki-ba5369f.jpg
width: 3984
height: 2656

Czy ten „sekretny pokój” zawiera zaginione dzieła Michała Anioła? Przekonaj się na własne oczy
type: item
date: 2024-01-05T14:03:59.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: renesans
subject: Reportaże na 25-lecie
subject: sztuka
subject: włochy
subject: Wolny czas
description: Szkice na ścianach „sekretnego pokoju” we florenckiej kaplicy mogły być dziełem Michała Anioła, który szukał schronienia przed rodziną Medyceuszy w 1530 roku.
encoded: W tym artykule: Ukryte pomieszczenie… …pełne zagadkowych rysunków Michał Anioł w ukryciu Wątpliwości dotyczące autorstwa W 1975 roku Paolo Dal Poggetto, ówczesny dyrektor Muzeum Kaplic Medyceuszy we Florencji, natknął się na renesansowy skarb. Szukając nowej drogi wyjścia dla turystów, Dal Poggetto i jego koledzy odkryli zapadnię ukrytą pod szafą w pobliżu Nowej Zakrystii, komnaty mieszczącej ozdobne grobowce władców Medyceuszy. Pod zapadnią znajdowały się kamienne schody prowadzące do podłużnego pomieszczenia, które początkowo wydawało się być jedynie schowkiem na węgiel. Ukryte pomieszczenie… Ale na ścianach Dal Poggetto i jego koledzy znaleźli coś, co według nich jest rysunkami węglem i kredą wykonanymi przez słynnego artystę Michała Anioła. Do tej pory pokój był w dużej mierze niedostępny, ale od 15 listopada otwarto go dla publiczności. Maksymalnie czterech zwiedzających, w towarzystwie ochrony muzeum, może podziwiać pomieszczenie przez najwyżej 15 minut. Pomieszczenie, do którego prowadzą wąskie schody, ma zaledwie 10 m długości, 3 m szerokości i 2,4 m wysokości. W 2017 roku Monica Bietti, która była wówczas dyrektorem Kaplic Medyceuszy, udzieliła fotografowi „National Geographic” Paolo Woodsowi rzadkiego dostępu do uchwycenia jego niezwykłej zawartości. …pełne zagadkowych rysunków Eksperci spędzili tygodnie na skrupulatnym usuwaniu tynku skalpelami. Gdy powłoka zniknęła, pojawiły się dziesiątki rysunków, z których wiele przypominało wielkie dzieła Michała Anioła. W tym marmurowa rzeźba ludzkiej postaci zdobiąca grobowiec Giuliano de Medici w Nowej Zakrystii powyżej, którą zaprojektował sam Michał Anioł. Dal Poggetto doszedł do wniosku, że artysta ukrywał się w pokoju przez około dwa miesiące w 1530 roku przed rodziną Medyceuszy. Powszechna rewolta wysłała władców miasta, Medyceuszy na wygnanie w 1527 roku. Pomimo ich wcześniejszego patronatu nad jego twórczością, Michał Anioł zdradził rodzinę, sprzymierzając się z innymi florentyńczykami przeciwko ich rządom.…

czy-ten-sekretny-pokoj-zawiera-zaginione-dzielo-michala-aniola-364d4d0.png
width: 931
height: 703

Michał Anioł był fałszerzem. Artysta niejeden raz oszukał bogatych „znawców” sztuki
type: item
date: 2023-12-24T11:52:59.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: artyści
subject: Edukacja
subject: historia
subject: malarstwo
subject: renesans
subject: rzeźba
subject: sztuka
description: Genialny artysta nie raz wykiwał bogatych „znawców” sztuki. Miał też wystarczające umiejętności i motyw, by sfałszować słynną Grupę Laokoona.
encoded: W tym artykule: Michał Anioł tworzył doskonałe kopie dzieł sztuki Sfałszowany Kupidyn dla kardynała Sfałszowana grupa Laokoona? Dowody fałszerstwa Krytyka hipotezy Nawet najwybitniejsi artyści od czasu do czasu kopiowali cudze dzieła i wcale im to na złe nie wyszło. Wręcz przeciwnie. Nabyli nowych umiejętności, które udoskonaliły ich styl. Najlepszym przykładem jest Michał Anioł. Już w młodości skopiował tyle cudzych dzieł, że gdyby w jego czasach obowiązywały przepisy prawa autorskiego – z pewnością poszedłby siedzieć. Zaczęło się to już podczas nauki rzemiosła w pracowni Davida i Domenica Ghirlandaio. Biograf Michała Anioła Giorgio Vasari opisywał, jak pewnego razu Domenico namalował na ścianie kobietę, po czym nakazał uczniom skopiować rysunek. Michał Anioł wypadł najlepiej. Nie dość, że wiernie odtworzył postać, to na dodatek poprawił rysunek nauczyciela. Michał Anioł tworzył doskonałe kopie dzieł sztuki Z biegiem czasu Michał Anioł doszedł do takiej wprawy, że podrobiony przez niego obraz było trudno odróżnić od oryginału. Czasami dla żartu kopiował przyniesione do pracowni dzieło uznanego artysty, po czym wręczał właścicielowi kopię. Gdy ten przyjął ją bez zastrzeżeń, przyznawał się do żartu i przynosił oryginał. Właściciel obrazu zazwyczaj nie potrafił rozpoznać kopii. Była perfekcyjna – nawet plamy na płótnie czy papierze okazywały się identyczne. Talentem Michała Anioła bardzo szybko zainteresował się znany mecenas sztuki, władca Florencji Lorenzo de’ Medici (Wawrzyniec Wspaniały). Zapewnił mu mieszkanie, wykształcenie, no i oczywiście stałą pensję. Kopia antycznej maski Fauna była jedną z pierwszych prac, jakie Michał Anioł wykonał na zlecenie swojego opiekuna, jednak tym razem nie odtworzył oryginału dokładnie. Ponieważ niekompletne uzębienie Fauna kłóciło się z jego poczuciem piękna, kopia posiadała wszystkie zęby. Medyceusz nie był zadowolony z efektu. Długo przekonywał Buonarrotiego, aby jednak poprawił kopię. Michał Anioł w końcu ustąpił. Usunął dwa z…

michal-aniol-byl-falszerzem-artysta-nie-raz-wykiwal-bogatych-znawcow-sztuki-7a82480.jpg
width: 2572
height: 1165

Leonardo da Vinci – wynalazki i konstrukcje. Które z nich naprawdę mogły działać?
type: item
date: 2023-08-14T06:49:00.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: historia
subject: leonardo da vinci
subject: renesans
subject: Społeczeństwo
subject: technika
subject: wynalazki
description: Oto, co poza sztuką stworzył Leonardo da Vinci – wynalazki wykraczające poza jego czasy. Niektóre jego pomysły budzą grozę.
encoded: W tym artykule: Leonardo da Vinci – wynalazki Machiny latające i spadochron Most samonośny Machiny wojenne Broń palna Światłocień Wszystko, czego w życiu dokonał, zrobił z ciekawości i potrzeby obserwowania natury. Dlatego dopracowywał do perfekcji użycie perspektywy, by obraz jak najbardziej odpowiadał temu, co widzą oczy. Obserwacje ptaków, szczególnie jaskółek, wykorzystał, tworząc niezwykłe dekoracje dla nadwornego teatru Sforzów w Mediolanie. Bo wynalazków Leonarda da Vinci nie można oddzielić od sytuacji polityczno-kulturowej renesansowej Italii. Właśnie dlatego było w nich równie dużo piękna i niezwykłości, co wojny i rozlewu krwi. Leonardo da Vinci – wynalazki Chociaż współcześni widzą w da Vincim przede wszystkim artystę, to on sam przez wiele lat postrzegał się jako inżyniera. Gdy opuszczał Florencję, aby wstąpić na służbę księcia Mediolanu, nie chciał wcale malować. Przedstawił się księciu jako inżynier i twórca machin wojennych. W liście do Ludovico Il Moro Sforzy, napisał: „Najdostojniejszy Panie, przestudiowawszy wnikliwie wynalazki tych wszystkich, którzy mienią się mistrzami w sztuce projektowania machin wojennych, doszedłem do wniosku, że nie różnią się one od obecnie używanych. Dlatego też, nie czyniąc nikomu ujmy, ośmielam się zaoferować Waszej Ekscelencji dostęp do moich własnych sekretów w tej dziedzinie (...) (...) opracowałem skuteczne metody zburzenia dowolnej fortecy, choćby nawet stała na litej skale. Potrafię też skonstruować przenośne działa zasypujące wroga gradem małych kamieni, buchające dymem, na którego widok nieprzyjaciela ogarniają popłoch i zamieszanie. Posiadam też gotowe projekty machin przydatnych w bitwach morskich, sprawdzają się zarówno w ataku, jak i w obronie, a także koncepty okrętów odpornych na ogień ciężkich dział, na proch strzelniczy i na trujące wyziewy. (...) Zbuduję niezwyciężone wozy opancerzone wyposażone w działa i zdolne uczynić wyłom w każdej, choćby najsilniejszej linii wojsk nieprzyjaciela. (...) Ponadto um…

leonardo-da-vinci-wynalazki-i-konstrukcje-ktore-z-nich-naprawde-mogly-dzialac-fot-leemage-corbis-via-getty-images-fe91257.jpg
width: 1024
height: 702

Jak wyglądał Rafael? Badacze zrekonstruowali twarz renesansowego artysty
type: item
date: 2023-07-19T11:36:03.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: artyści
subject: Kultura
subject: rekonstrukcja
subject: renesans
description: Po raz pierwszy mamy konkretne dowody na to, że szkielet ekshumowany w 1833 roku należał do Rafaela Santi. 500 lat od śmierci artysty, naukowcom udało się zrekonstruować jego prawdziwą twarz.
encoded: W tym artykule: Kim był Rafael Santi? Jak wyglądał Rafael? Dlaczego Rafael umarł tak młodo? Dzięki nowoczesnym narzędziom naukowcom coraz częściej udaje się odpowiadać na pytania, jak wyglądali ludzie w przeszłości. Tylko w tym roku pisaliśmy o realistycznych konstrukcjach twarzy m.in. królowej Jadwigi, nastolatki, która żyła 1,4 tys. lat temu, a nawet kobiety sprzed 31 tys, lat. Niedawno badacze z Rzymu odtworzyli, jak wyglądał Rafael. Kim był Rafael Santi? Rafael Santi to jeden z najwybitniejszych artystów włoskiego renesansu. Karierę artystyczną rozpoczął w młodym wieku, a jako nastolatek był już utalentowanym malarzem. Na wczesne prace Rafaela wpływ miał warsztat jego ojca i szkoła umbryjska, choć chłopak szybko rozwinął swój styl i unikatowe podejście do sztuki. Jego fresk „Szkoła Ateńska" zdobi apartamenty papieskie w Watykanie i przyciąga miliony turystów. Wśród dzieł Rafaela znajduje się również „Portret młodzieńca", który wraz z innymi obrazami został przez Niemców skradziony z Polski podczas II wojny światowej. Do dziś poszukiwacze skarbów szukają zaginionego dzieła, którego wartość szacuje się na sto milionów dolarów. Sztuka Rafaela charakteryzuje się harmonią, równowagą i wyidealizowanym pięknem. Był mistrzem w uchwyceniu emocji i ekspresji na swoich portretach, a jego użycie perspektywy i kompozycji było rewolucyjne jak na swoje czasy. Wywarł znaczący wpływ na współczesnych mu i późniejsze pokolenia artystów, wpływając na rozwój sztuki zachodniej na następne stulecia. Rafael zmarł w Rzymie w 1520 roku, mając zaledwie 37 lat. Przyczyna jego śmierci wciąż budzi kontrowersje. Niektórzy badacze wskazują na wyczerpanie pracą, inni na choroby takie jak syfilis, zapalenie płuc lub gorączka prosówkowa. Mimo to, jego spuścizna artystyczna przetrwała wieki i wciąż zachwyca. Jak wyglądał Rafael? W XVII wieku w Rzymie pojawiła się czaszka, która rzekomo należała do Rafaela. Jednak wiele osób wątpiło w jej autentyczność. W 1833 roku, decyzją papieża, grób artysty zo…

jak-wygladal-rafael-b5516ec.png
width: 1200
height: 630

„Dama z gronostajem” Leonarda da Vinci skrywa pewną tajemnicę. Jak obraz trafił do naszego kraju?
type: item
date: 2023-05-26T15:00:00.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: dzieła sztuki
subject: Edukacja
subject: kraków
subject: Kultura
subject: leonardo da vinci
subject: muzeum
subject: obrazy
subject: renesans
description: „Dama z gronostajem” to jedyny obraz Leonarda da Vinci, który znajduje się w polskich zbiorach. Dzieło wystawione w Muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie jest jednym z najcenniejszych portretów, które wyszły spod pędzla włoskiego mistrza renesansu.
encoded: W tym artykule: Kim jest kobieta z obrazu „Dama z gronostajem”? Zwierzę na obrazie to gronostaj czy łasiczką? Gdzie obecnie znajduje się „Dama z gronostajem”? Leonardo da Vinci to jeden z najsłynniejszych artystów wszech czasów. Włoski malarz zostawił po sobie wiele wyjątkowych obrazów, które do dziś przyciągają tłumy zwiedzających w muzeach, a niektóre z nich pobiły wszystkie możliwe rekordy cen dzieł sztuki na aukcjach. Jest jednak jeden portret, który włoski mistrz namalował prawdopodobnie ok. 1489 roku, wyjątkowy z zupełnie innego powodu. „Dama z gronostajem”, bo o niej mowa, to jedyny obraz Leonarda, który znajduje się w polskich zbiorach. Kim jest kobieta z obrazu „Dama z gronostajem”? Portret przedstawia Cecylię Gallerani. Chociaż pochodziła z nieszlacheckiej rodziny ze Sieny, odebrała gruntowne wykształcenie. Była przy tym piękna i inteligentna. Nic zatem dziwnego, że wodziła za nią oczami cała śmietanka intelektualna i szlachecka Mediolanu, do którego wyjechała z rodzicami. Cecylia uwielbiała filozofię i poezję. Sama też pisała wiersze, które niestety się nie zachowały. Biegle władała łaciną i greką. W 1489 roku poznała księcia Ludwika Sforzę, zamierzającego wkrótce wziąć ślub z Beatrice d’Este, księżną Bari. Mimo to niedługo Cecylia miała urodzić Ludwikowi syna Cesare'a. Gdy Gallerani była jeszcze brzemienna, Ludwik polecił, aby do czasu rozwiązania pozostała na dworze. Kilka miesięcy obecności kochanki Sforzy stało się tematem plotek i rodzinnych napięć. Władca Mediolanu nie mógł jednak zostawić swojej przyszłej żony. Dlatego przekazał Cecylii ziemię w Saronno i postanowił wydać ją za Ludwika Carminati de Brambilla, hrabiego Bergamino. Młody Cesare natomiast otrzymał od ojca pałac Carmagnola w Mediolanie, w którym zamieszkał wraz z matką i ojczymem. Cecylia do końca życia pisała wiersze i publikowała swoje teksty po włosku i po łacinie. Zmarła w Cremonie w 1536 roku. Zwierzę na obrazie to gronostaj czy łasiczką? Ludwik prawdopodobnie do samego końca darzy…

dama-z-gronostajem-53659b1.jpg
width: 3059
height: 2568

Na bezcennym manuskrypcie Leonarda da Vinci pojawiło się coś dziwnego. Okazało się, że to nanocząsteczki
type: item
date: 2023-04-19T10:42:28.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: badania
subject: historia
subject: leonardo da vinci
subject: manuskrypt
subject: renesans
subject: Społeczeństwo
description: Skąd się wzięły czarne plamy na papierze passe-partout zabezpieczającym bezcenny Kodeks Atlantycki Leonarda da Vinci? Naukowcy podejrzewają, że mogą mieć one związek ze współczesnym zanieczyszczeniem powietrza w Mediolanie.
encoded: W tym artykule: Jak przechowywany jest Kodeks Atlantycki Dlaczego na Kodeksie Atlantyckim pojawiły się czarne plamy? Tajemnicze nanocząsteczki na Kodeksie Atlantyckim Jednym ze skarbów, jakie pozostawił po sobie Leonardo da Vinci, renesansowy malarz, pisarz i wizjoner, był ogromny zbiór notatek. Zwierały one rysunki i szkice Leonarda, przedstawiające wymyślone przez niego urządzenia i budowle – np. projekty maszyn latających albo oblężniczych. Ten bezcenny zestaw, dowodzący niezwykłej wyobraźni i pomysłowości artysty, obejmuje 1750 rysunków powstałych w drugiej połowie XV w. Często się zdarza, że tego typu notatki po śmierci autora przepadają. Rysunki Leonarda miały jednak szczęście. Ponad tysiąc sto kart zapełnionych jego rękami przechował Pompeo Leoni, renesansowy rzeźbiarz. Leoni zebrał je w ogromny kodeks. Ponieważ miał on format atlasu, wkrótce zaczęto go nazywać atlantyckim. Unikatowy zabytek znajduje się dzisiaj w Bibliotece Ambrozjańskiej w Mediolanie. W latach 70. XX wieku karty z rysunkami Leonarda w ramach prac konserwatorskich zostały zabezpieczone z pomocą passe-partout. Jednak wkrótce z tym zabezpieczeniem zaczęło dziać się coś dziwnego. Naukowcy opiekujący się Kodeksem spostrzegli, że pojawiły się na nim czarne plamy. Jak przechowywany jest Kodeks Atlantycki Kodeks Atlantycki trafił w ręce konserwatorów w 1962 roku. Przez dziesięć lat pracowicie zabezpieczali każdą kartę z pomocą passe-partout. Od 1997 r. notatki Leonarda da Vinci były przechowywane zgodnie z nowoczesnymi standardami: w stabilnym mikroklimacie gwarantującym ustaloną temperaturę i wilgotność. W 2006 roku zauważono, że na passe-partout zaczynają pojawiać się niewielkie czarne plamki. Dotyczyło to ponad dwustu stron Kodeksu, od sześćsetnej karty począwszy. Zjawisko zaniepokoiło naukowców i kuratorów opiekujących się Kodeksem. Zabytek ponownie zabezpieczono, jednak zagadka czarnych plam pozostała. Dlaczego na Kodeksie Atlantyckim pojawiły się czarne plamy? Jej rozwiązaniem zajął się zespó…

na-bezcennym-manuskrypcie-leonarda-da-vinci-pojawilo-sie-cos-dziwnego-okazalo-sie-ze-to-nanoczasteczki-fot-codex-atlanticus-veneranda-biblioteca-ambrosiana-milan-bb2d201.jpg
width: 2880
height: 2160

Naukowcy odkryli tajemnicę obrazów Leonarda da Vinci. Mistrz używał składnika, który masz w lodówce
type: item
date: 2023-04-03T06:56:36.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: dzieła sztuki
subject: Edukacja
subject: Kultura
subject: leonardo da vinci
subject: obrazy
subject: odkrycia
subject: renesans
description: Najnowsze badania wykazały, że dawni mistrzowie malarstwa używali pewnego składnika, malując swoje obrazy olejne. Robili tak m.in. Leonardo da Vinci, Rembrandt i Sandro Botticelli.
encoded: W tym artykule: Renesansowi i barokowi artyści dodawali do swoich farb żółtka jaj Białko miało duży wpływ na właściwości farb olejnych Odkrycie rzuca nowe światło na historię sztuki Naukowcy już wielokrotnie udowadniali, że sztuka może być kluczem do zrozumienia przeszłości, a w malarstwie zapisana jest historia, często niewidoczna gołym okiem. Badania z 2021 roku wykazały, że na podstawie składu chemicznego białej farby, można dowiedzieć się wiele o życiu holenderskich artystów z tak zwanej złotej ery. Uczeni dokonali analizy kilkudziesięciu dzieł i odkryli, że niektórzy malarze byli zmuszeni podróżować po całej Europie w poszukiwaniu idealnych farb. Dlaczego? Okazuje się, że wydarzenia i konflikty z XVII wieku miały wpływ na dostawy rud ołowiu. Był to pierwiastek niezbędny do produkcji pigmentu białej farby. Renesansowi i barokowi artyści dodawali do swoich farb żółtka jaj Naukowcy od dziesięcioleci badają dzieła sztuki wielkich mistrzów. Szukają w nich odpowiedzi na pytania dotyczące życia twórców, które zostały ukryte wraz z ostatnim pociągnięciem pędzla. Jednak nie tylko skład chemiczny może być cenną wskazówką, ale również wszelkie uszkodzenia lub rysy widoczne na płótnie, lub ramie. Co ciekawe, na wielu obrazach artystów z epoki renesansu i baroku odkryto drobne ilości białka. Dotychczas uważano, że był to efekt niedbalstwa lub zanieczyszczeń, które pokryły obrazy po latach. Najnowsze badania niemieckich i francuskich naukowców wykazały jednak, że składniki te nie znalazły się tam przez przypadek. Białko miało duży wpływ na właściwości farb olejnych Badania zostały opublikowane na łamach czasopisma naukowego „Nature Communications”. Autorzy twierdzą, że malarze z XVI, XVII, a nawet z początku XVIII wieku celowo wykorzystywali jajka do przygotowywania swoich farb olejnych. – Istnieje bardzo mało źródeł na temat przygotowywania farb kilkaset lat temu. Dotychczas nie powstała również praca naukowa, która dokładnie zbadałaby ten proces – twierdzi Ophélie Ranquet,…

madonna-z-gozdzikiem-0cc437c.jpg
width: 802
height: 660

Naukowcy odkryli pochodzenie matki Leonarda da Vinci? „Była czerkieską niewolnicą”
type: item
date: 2023-03-16T14:30:28.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: artyści
subject: historia
subject: Kultura
subject: leonardo da vinci
subject: matka
subject: renesans
subject: rodzina
subject: Społeczeństwo
subject: wynalazki
description: Analiza dokumentów sprzed prawie 600 lat wykazała prawdopodobne pochodzenie matki Leonarda da Vinci. Włoski historyk twierdzi, że Caterina Buti del Vacca była księżniczką z Kaukazu, którą porwali Tatarzy, a następnie sprzedali ją Wenecjanom.
encoded: W tym artykule: Leonardo da Vinci był autorem wielu arcydzieł i innowacyjnych wynalazków Kim była matka Leonarda da Vinci? Włoski badacz potwierdza, że Caterina była niewolnicą z Kaukazu Leonardo da Vinci to postać, która wciąż nie przestaje zaskakiwać. Włoski artysta z okresu renesansu był nie tylko malarzem, którego arcydzieła wiszą w największych muzeach na świecie. To również wybitny rzeźbiarz, architekt i inżynier, którego pomysły i innowacje wyprzedzały swoją epokę. Tysiące notatek Włocha potwierdzają jego zainteresowanie mechaniką, matematyką, biologią, a nawet grawitacją. Leonardo da Vinci był autorem wielu arcydzieł i innowacyjnych wynalazków W tym roku naukowcy z California Institute of Technology przeanalizowali zaginione zapiski renesansowego uczonego i odkryli, że Leonardo da Vinci analizował zjawisko swobodnego spadania wiele lat przed Galileuszem. Już wcześniej wiadomo było, że uczony interesował się badaniami ruchu i sił działających na ciała. Badacze twierdzą jednak, że na podstawie matematycznego przykładu i serii szkiców próbował udowodnić to, co dziś rozumiemy jako teorię grawitacji. Palmanova: włoskie miasto epoki renesansu, które nie przestaje zachwycać Włochy są pełne niezwykłych skarbów światowej kultury pod niemal każdym względem. Można długo wymieniać znane wszystkim miejsca, które mają trwałe miejsce w ludzkiej świadomości. Ni... Naukowców fascynują jednak nie tylko wynalazki i odkrycia Włocha. Równie ciekawe i zarazem tajemnicze jest jego życie prywatne i pochodzenie. Od dziesiątek lat badacze z całego świata próbują dowiedzieć się, kim była jego matka, Caterina Buti del Vacca. Najnowsze odkrycie włoskiego badacza prof. Carlo Vecce, profesora literatury włoskiej na Uniwersytecie L'Orientale w Neapolu, rzuca nowe światło na historię rodziny da Vinci. Kim była matka Leonarda da Vinci? Wokół postaci Cateriny pojawiało się już wiele teorii. Antonimo Gaddiano pisał ok. 1540 roku, że matka renesansowego artysty pochodziła z wysokiego stanu społ…

ginevra-de-benci-e9fd24b.jpg
width: 2043
height: 892

Odnaleziono biżuterię z inicjałami króla Anglii Henryka VIII Tudora. „To wiekopomne odkrycie”
type: item
date: 2023-02-01T14:09:55.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: anglia
subject: archeologia
subject: Edukacja
subject: królowie
subject: odkrycia
subject: renesans
description: Na złotej zawieszce w kształcie serca znajdują się inicjały króla Anglii Henryka VIII i jego pierwszej żony Katarzyny Aragońskiej. Na razie nie wiadomo, do kogo należała biżuteria, ale historycy przyznają, że to największe odkrycie od ponad 25 lat.
encoded: W tym artykule: Biżuteria mogła należeć do założyciela Kościoła anglikańskiego Medalik mógł zostać podarowany królowi na pamiątkę narodzin dziedzica Naszyjnik był tylko pretekstem do zademonstrowania siły dynastii Tudorów Co stało się z medalionem? Charlie Clarke, właściciel kawiarni w Birmingham, przeszukiwał pole w Warwickshire z wykorzystaniem wykrywacza metalu. Nie spodziewał się, że za chwilę stanie się autorem być może jednego z bardziej przełomowych odkryć w historii Anglii. Biżuteria mogła należeć do założyciela Kościoła anglikańskiego Poszukiwacz skarbów w pewnym momencie wykrył sygnał i zaczął kopać. Po chwili nie mógł uwierzyć w to, co odnalazł. Była to złota, emaliowana biżuteria z inicjałami XVI-wiecznego angielskiego króla. Tego samego, który doprowadził do rozłamu w Kościele katolickim, stworzył Kościół anglikański i podporządkował władze duchową królowi Anglii. W Anglii znaleziono 11 szkieletów bez głów. Były w innych miejscach W Wielkiej Brytanii archeolodzy odkryli kolejny cmentarz z czasów Cesarstwa Rzymskiego. To jednak nie jedyne znalezisko w okolicy. Medalik w kształcie serca jest częścią łańcucha wykonanego z 24-karatowego złota. Widać na nim atrybuty z herbu Tudorów oraz owoc granatu, który był symbolem Katarzyny Aragońskiej, pierwszej żony Henryka VIII. Roślina ta była dawniej symbolem płodności i odrodzenia, a w tradycji chrześcijańskiej – szlakiem zmartwychwstania Chrystusa. To również zapowiedź, że małżeństwo będzie miało potomstwo. Na odwrocie zawieszki widoczne są inicjały H oraz K. Medalik mógł zostać podarowany królowi na pamiątkę narodzin dziedzica Historycy i eksperci nie są jeszcze przekonani, czy biżuteria mogła należeć do króla albo jego żony. Jeśli tak, bardzo możliwe, że był to podarunek, który otrzymał Henryk od Katarzyny w trakcie turnieju rycerskiego, który odbywał się w Westminsterze w 1511 roku. Konkurs został zorganizowany na cześć nowonarodzonego syna angielskiego władcy. Legenda głosi, że naszyjnik miał zawisnąć na szyi…

bizuteria-henryka-viii-59e4e7e.jpg
width: 2048
height: 1366

Palmanova: włoskie miasto epoki renesansu, które nie przestaje zachwycać
type: item
date: 2021-10-12T20:31:12.000Z
creator: Rafał Dadura
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: architektura
subject: renesans
subject: Travel
subject: włochy
description: Włochy są pełne niezwykłych skarbów światowej kultury pod niemal każdym względem. Można długo wymieniać znane wszystkim miejsca, które mają trwałe miejsce w ludzkiej świadomości. Nie znaczy to jednak, że brakuje w tym kraju miejsc nieco mniej znanych, a wciąż niezwykłych i wartych zobaczenia.
encoded: W tym artykule: „Miasto w kształcie gwiazdy” „Idealne miasta" Jednym z takich klejnotów architektury jest znajdujące się w regionie Wenecji miasto Palmanova. Dziś żyje tam nieco ponad 5 tysięcy ludzi, a miasto jest wpisane na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Carlo Goldoni (1707-1793), który odwiedził to „miasto w kształcie gwiazdy", stwierdził: „Jest to jedna z najsolidniejszych i najbardziej godnych uwagi fortec w Europie. Fortyfikacje są tak dobrze wykonane i uporządkowane, że cudzoziemcy przyjeżdżają tu z ciekawości, aby podziwiać je jako arcydzieło architektury wojskowej". „Miasto w kształcie gwiazdy” Zbudowana przez Republikę Wenecką w 1593 roku twierdza została zaprojektowana przez zespół architektów wojskowych pod kierownictwem Giulio Savorgnana. W 1797 roku została zdobyta przez Austriaków, a w następnych latach często zmieniała właścicieli: w 1805 roku trafiła pod panowanie Francji, w 1814 roku została odzyskana przez austriackich Habsburgów, a w 1866 roku stała się częścią Królestwa Włoch. „Idealne miasta" Palmanova, o kształcie dziewięcioramiennej gwiazdy, jest jednym z najbardziej cenionych przez znawców „idealnych miast", które powstawały w okresie renesansu. To były czasy, w których w zasobnych regionach Europy powstawały takie nowatorskie, pełne wyobraźni projekty. W okresie renesansu pojawiło się wiele utopijnych idei, dotyczących rozwoju społecznego jak i architektury z której miało ono korzystać. Wywodzący się z Florencji architekt Filarete zaprojektował miasto o koncentrycznym kształcie i promieniście rozchodzących się ulicach wcielając w życie utopijne idee żywe w tamtym czasie, które nazwał Sforzinda. Stało się ono największą inspiracja przy budowie Palmanovy. Każda droga był starannie wymierzona a każda osoba miała mieć do dyspozycji równą ilość ziemi za którą ponosiła odpowiedzialność. Na okrągły kształt Palmanovy bardzo duży wpływ miał oczywiście fakt, że miejsce to zostało zaprojektowane jako fort. Jego ściany są ustawione pod kątem, tak…

palmanova4-b860b69.jpeg
width: 2121
height: 1414

Potwory morskie, syreny i smoki na mapach. Skąd się tam wzięły?
type: item
date: 2018-07-16T06:00:00.000Z
creator: Sean Rameswaram
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: mapy
subject: morze
subject: Moto
subject: renesans
subject: Sport
subject: średniowiecze
subject: Technologia
subject: Travel
subject: żeglarstwo
description: Co skłaniało kartografów do umieszczania na starych mapach lewiatanów, syren i smoków?
encoded: – Motywacja była różna, zależnie od okresu – mówi Chet van Duzer, autor książki Potwory morskie na średniowiecznych i renesansowych mapach. We wczesnym średniowieczu kartografowie naprawdę wierzyli w istnienie zagrożeń, jakie rysowali. W XVI w. potwory na mapach przyjmowały już fikuśne formy, a ich zadanie było czysto marketingowe – miały przyciągnąć uwagę klientów. Kartograficzne potwory wyginęły już wiek później. Dzięki rosnącej wiedzy o geografii i większej świadomości tego, co czeka śmiałków na morzu, złowrogie stwory musiały ustąpić pierwszeństwa pięknym żaglowcom. Sean Rameswaram

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/8f9a43e5211a783bb0fa7b390869d26ce38330af-7f58107.jpeg
width: 1234
height: 1138

Odwiedź Damę z gronostajem na Wawelu
type: item
date: 2013-04-22T06:00:00.000Z
creator: redakcjang
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: kraków
subject: leonardo da vinci
subject: polska
subject: renesans
subject: wawel
subject: zamki w Polsce
description: Kto ją ujrzy, choć będzie za późno, by ujrzeć ją żywą, powie; to wystarczy, aby zrozumieć, czym jest natura i sztuka – pisał o Damie z gronostajem nadworny poeta księcia Mediolanu Ludovica Sforzy. 21. z 50 podróży, które trzeba w życiu odbyć
encoded: To na zamówienie tego arystokraty ok. 1490 r. Leonardo da Vinci namalował swe słynne dzieło. Dziś to najcenniejszy obraz, jaki znajduje się w polskich zbiorach. W ostatnich latach Dama sporo podróżowała: była w Budapeszcie, potem w Madrycie, Berlinie i Londynie. Co jak na obraz tej klasy jest światowym ewenementem. Dodajmy, że ze względów bezpieczeństwa mocno kontrowersyjnym. Dlatego ustalono, że przez 10 lat dzieło nie opuści Krakowa. Przez cały 2013 r. można je oglądać na Wawelu. To niezwykła gratka, tym bardziej że na zamku Dama zajęła apartament Królowej Bony uważany za najpiękniejszą salę renesansową w Polsce. Smaczku całej sprawie dodaje fakt, że druga żona króla Zygmunta Starego była spokrewniona z fundatorem obrazu i być może nawet znała osobiście kobietę uwiecznioną na obrazie. (MAD) NO TO W DROGĘ: KIEDY ■ Wystawa otwarta: IV–X (wtorek–piątek 9.30–17; sob., niedz. 10–17); XI–III (wtorek–sobota 9.30-16 niedziela, poniedziałek – nieczynna). WWW ■ www.wawel.krakow.pl

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/b955db7f79643de5ee490aa6319297d4ed769e62-2371fe9.jpeg
width: 800
height: 600