Czy impulsy elektryczne mogą uspokoić twój układ nerwowy? Oto, co mówią lekarze
Stymulacja nerwu błędnego przyciąga uwagę jako sposób na relaks i odzyskanie balansu. Czy krótkie impulsy elektryczne rzeczywiście mogą wyciszyć układ nerwowy?
Spis treści: Czy pomysł jest naukowo uzasadniony? Jak rozwijała się technologia VNS? Co mówią badania? Na co warto uważać? Stymulacja nerwu błędnego stała się hitem mediów społecznościowych. Ma w kilka chwil łagodzić stres. Taki jest przynajmniej przekaz twórców nowych gadżetów wellness, które obiecują „włączenie” wbudowanego w ciało obwodu odprężenia. Czy naprawdę można uspokoić układ nerwowy lekkim impulsem elektrycznym? Na tym polega idea nowej fali urządzeń, które stymulują nerw błędny. To docierający do wielu narządów wewnętrznych nerw czaszkowy, który pomaga organizmowi regulować stres, trawienie i nastrój. W mediach społecznościowych użytkownicy piszą, że stymulacja tego nerwu „zmieniła ich życie”, że dzięki codziennemu jej stosowaniu „śpią całą noc” i „wychodzą z ataku paniki w 20 sekund”. Czy pomysł jest naukowo uzasadniony? Koncepcja brzmi futurystycznie, ale ma solidne podstawy w neurobiologii. Wczesne wersje stymulatorów nerwu błędnego były stosowane w szpitalach w leczeniu padaczki i depresji. Dziś mniejsze, konsumenckie wersje obiecują podobne efekty – bez wizyty u lekarza i bez nadzoru amerykańskiej Agencji Żywności i Leków (FDA). Naukowcy badają, jak te narzędzia wpływają na szlaki stresu w organizmie i czy rzeczywiście są w stanie dostarczyć spokoju, który obiecują. Nerw błędny zaczyna się w rdzeniu przedłużonym – najniższej części pnia mózgu – i biegnie dwoma pasmami w dół, po obu stronach ciała. – To autostrada, którą mózg przekazuje informacje praktycznie do każdego naszego narządu – mówi Navaz Habib, założyciel praktyki medycyny funkcjonalnej Health Upgraded i autor książki „Activate Your Vagus Nerve”. Nazwa wzięła się stąd, że nerw błędny „błądzi” po całym organizmie. Ten nerw znajduje się w centrum autonomicznego układu nerwowego, który odpowiada za automatyczne funkcje organizmu. Dwie jego gałęzie – współczulna i przywspółczulna – działają jak biologiczna huśtawka: jedna uruchamia reakcję walki lub ucieczki, druga przywraca spokój. – Nerw błędny to główny nerw kontrolujący przywspółczulny układ nerwowy – wyjaśnia Mill Etienne, profesor neurologii i chorób wewnętrznych w New York Medical College. Pobudzając uwalnianie neuroprzekaźnika acetylocholiny, nerw błędny obniża tętno i ciśnienie krwi, a jednocześnie wspiera trawienie i działanie układu odpornościowego. – Dlatego tak bardzo zależy nam na aktywacji nerwu błędnego, żeby przywrócić równowagę układu nerwowego – podkreśla Etienne. Gdy ta równowaga jest zakłócona, skutki często objawiają się jako problemy ze snem, niska energia, trudności psychiczne i kłopoty jelitowo-trawienne. Jak rozwijała się technologia VNS? Badania nad stymulacją nerwu błędnego (VNS, vagus nerve stimulation) rozpoczęły się w latach 80. XX wieku. Naukowcy testowali ją wtedy jako potencjalną metodę leczenia padaczki. Urządzenia wszczepiano pacjentom w okolicę szyi, blisko przebiegającego tam nerwu błędnego, i sterowano nimi z zewnątrz. – Głównym parametrem oceny była redukcja częstości napadów o ponad 50 procent, dlatego FDA zatwierdziła stosowanie VNS w leczeniu napadów padaczkowych w 1997 roku – mówi Timea Hodics, neurolog i badaczka udarów mózgu w szpitalu Houston Methodist. – W trakcie tych badań zaobserwowano też poprawę depresji u pacjentów, więc kolejne zatwierdzenie pojawiło się w 2005 roku. Pierwsze zatwierdzenie przez FDA dla przezskórnych, czyli nie wszczepianych, urządzeń VNS nastąpiło w 2018 roku – w leczeniu klasterowych bólów głowy i migren. Kolejne zastosowanie, rehabilitacja poudarowa, zostało zatwierdzone w 2021 roku. Wersje konsumenckie pojawiły się na rynku około pięć lat temu. Wykorzystują te same zasady bioelektryczne co implanty, ale są to urządzenia trzymane w dłoni lub przypominające słuchawki. Przeznaczone są do krótkiego, codziennego użycia – zwykle od kilku minut do mniej więcej godziny. Dostarczają łagodne impulsy elektryczne przez skórę ucha (auricular) lub szyi (cervical). Ponieważ w tym przypadku elektrody tylko „przybliżają się” do przebiegu nerwu, jak tłumaczy Etienne, natężenie prądu jest zmniejszone – musi on bowiem przejść przez tkankę skórną. – Kolejna duża różnica polega na tym, że kiedy urządzenie jest wszczepione w ciało pacjenta, możemy zagwarantować, że każdego dnia otrzyma on określoną dawkę stymulacji – dodaje. Co mówią badania? Podczas gdy wszczepiane systemy VNS są bardzo dobrze przebadane, ilość badań dotyczących nowszych, nieinwazyjnych wersji jest wciąż ograniczona. W badaniu z 2023 roku wykazano, że przezskórna stymulacja nerwu błędnego (tVNS) obniżała ostry stres u zdrowych młodych dorosłych w pięciu różnych parametrach fizjologicznych. Zastosowano tam częściowo zaślepiony schemat, aby ograniczyć efekt placebo. W badaniu z 2024 roku wykazano, że tVNS była „silnym i skutecznym” narzędziem redukującym lęk u emerytowanych nauczycieli. W obu pracach liczebność próby była jednak niewielka – odpowiednio 19 i 60 osób. – Pytanie brzmi, czy tVNS rzeczywiście zmniejszyła lęk jako taki, czy tylko złagodziła jego objawy – komentuje Hodics, odnosząc się do drugiego z badań. – Chciałabym zobaczyć dodatkowe, obiektywne miary, które pozwoliłyby to ocenić. Z kolei inne badanie z 2024 roku, w którym wzięło udział 68 osób z przewlekłą bezsennością, wykazało istotną poprawę jakości snu. Hodics zwraca jednak uwagę, że opiera się ono głównie na subiektywnych, samodzielnie raportowanych ocenach uczestników, a nie na danych możliwych do obiektywnej obserwacji. Mimo tych zastrzeżeń naukowcy odkrywają intrygujące punkty wspólne między bioelektryką a praktykami uważności. W randomizowanym badaniu kontrolowanym, opublikowanym w sierpniu, wykazano, że tVNS wzmacniała trening współczucia wobec siebie. Autorzy zasugerowali, że może być użytecznym narzędziem do „wzmacniania psychoterapii opartych na medytacji”. Na co warto uważać? Na obecnym etapie badań eksperci są zgodni, że stymulacja nerwu błędnego może być najbardziej przydatna jako uzupełnienie innych technik radzenia sobie ze stresem, a nie ich zamiennik. – Zawsze traktuję stymulację nerwu błędnego jako narzędzie wspierające. Nigdy nie jest ona głównym elementem terapii – podkreśla Habib, który sam używa urządzenia VNS przez kilka minut dziennie, zanim zacznie pracę. Kiedy uaktywnia się reakcja walki lub ucieczki, taka stymulacja może być – jak mówi – kotwicą, która pomaga wrócić do spokojnego, miarowego oddechu. Jednocześnie eksperci przypominają, że istnieje wiele innych sposobów wywołania podobnego efektu. – Spacer w naturze to świetny sposób na aktywację nerwu błędnego – sugeruje Etienne. Poleca również jogę, tai-chi i głębokie oddychanie. Habib dodaje do tej listy „mruczenie, intonowanie mantr”, płukanie gardła, śpiew, zimne kąpiele, saunę oraz pranajamę, czyli jogiczne techniki oddechowe. Urządzenia VNS są na ogół niskiego ryzyka, ale – jak zaznacza Habib – warto pamiętać o kilku kwestiach bezpieczeństwa. – Największy problem pojawia się wtedy, gdy ktoś ma w ciele metalowy implant – na przykład rozrusznik serca, implant ślimakowy, śruby lub druty pooperacyjne – mówi. Urządzenia nie były też badane pod kątem stosowania w ciąży. Etienne dodaje, że najlepiej jest korzystać z nich pod „jakąś formą nadzoru” pracownika ochrony zdrowia. Lepiej najpierw zająć się podstawowymi przyczynami stresu lub lęku, zamiast ryzykować, że ktoś stanie się „zależny od maszyny”. Choć idea „zhakowania” układu nerwowego brzmi kusząco, Habib przypomina, żeby nie zapominać o jednej z najskuteczniejszych, a zarazem najstarszych form aktywacji nerwu błędnego – śmiechu. – Jedną z najlepszych rzeczy, jakie możesz zrobić, jest wyjść z przyjaciółmi i się pośmiać – mówi. – Kiedy czujesz więź z innymi ludźmi, wchodzisz w stan poczucia bezpieczeństwa, a wtedy nerw błędny się uaktywnia. Źródło: National Geographic
Mama poleca: te termy to najlepszy sposób na zimowy relaks
Termy w Polsce cieszą się rosnącą popularnością, zapewniając relaks i korzyści zdrowotne przez cały rok. Sprawdź nasz przewodnik po najlepszych gorących źródłach i basenach termalnych w Polsce na 2025 rok.
Spis treści: Czym są termy i jakie mają właściwości? Najlepsze termy w Polsce – ranking 2025 Korzyści zdrowotne z korzystania z term Porady praktyczne dla odwiedzających termy Termy z noclegiem – wygoda i regeneracja Termy w Polsce – rekomendacje Choć Polska nie kojarzy się na co dzień z geotermią, podziemne skarby naszego kraju skrywają wiele naturalnych źródeł termalnych. Temperatura wód sięga nawet 80°C, a ich skład mineralny czyni je wartościowym narzędziem wspierającym zdrowie. Kompleksy termalne powstają na bazie wód wydobywanych z głębokości od 1 do 3 tysięcy metrów. Czym są termy i jakie mają właściwości? Definicja i pochodzenie wód termalnych Termy to miejsca wykorzystujące wody geotermalne – gorące źródła nagrzewane naturalną energią wnętrza Ziemi. W Polsce są to głównie wody chlorkowo-sodowe, siarczkowe i siarkowo-wodorowe. Skład mineralny i wpływ na organizm Wody termalne zawierają m.in. krzemionkę, siarkę, wapń, magnez, potas, sód i żelazo. Działają przeciwzapalnie, wspomagają leczenie schorzeń skórnych, reumatycznych, a także poprawiają metabolizm i samopoczucie. Najlepsze termy w Polsce – ranking 2025 Termy Chochołowskie – największy kompleks w Polsce Położone u podnóża Tatr Termy Chochołowskie, to miejsce z ponad 40 basenami i wannami, rozbudowaną strefą saun, SPA, a także przestrzenią relaksacyjną dla rodzin z dziećmi. Dzięki dużej powierzchni i różnorodnym atrakcjom są uznawane za lidera wśród polskich term. Terma Bania w Białce Tatrzańskiej – relaks z widokiem na Tatry Strefy rozdzielone według przeznaczenia – zabawy, relaksu i saunarium – umożliwiają spersonalizowany wypoczynek w otoczeniu górskiej panoramy. Termy Bukovina – tradycja Podhala w nowoczesnym wydaniu Kompleks w Bukowinie Tatrzańskiej z 20 basenami termalnymi przyciąga nie tylko swoją architekturą, ale również regionalnym klimatem i leczniczymi właściwościami wody. Termy Gorący Potok w Szaflarach – kąpiele blisko natury Zbudowane z drewna i kamienia baseny tworzą aurę harmonii z otoczeniem. Ciepłe źródła otwarte na świeżym powietrzu to świetna opcja dla osób ceniących spokojny wypoczynek. Termy Uniejów – pierwsze polskie termalne uzdrowisko Znajdują się tu baseny z leczniczą solanką termalną, centrum SPA oraz strefa zabiegowa. Uniejów uchodzi za pioniera w zakresie rozwoju turystyki termalnej w kraju. Termy Maltańskie w Poznaniu – relaks w środku miasta Obiekt nad jeziorem Malta skupia aquapark, sauny, basen sportowy i strefę wellness. To jedna z największych atrakcji wodnych w Polsce centralnej. Termy Cieplickie w Jeleniej Górze – bliskość gór i historia Słyną z wód o najwyższej zawartości krzemionki w Europie. Kąpiele w tym miejscu znane były już w średniowieczu, dziś łączą tradycję z nowoczesnością. To jedno z miejsce, które warto zobaczyć w Jeleniej Górze. Termy Poddębice – szybki awans wśród najlepszych Nowoczesny kompleks zyskał uznanie dzięki dużej powierzchni rekreacyjnej, nowym atrakcjom i korzystnemu położeniu blisko centrum Polski. Baseny mineralne w Solcu-Zdroju – siarkowy relaks To jedno z niewielu miejsc w kraju, gdzie można zanurzyć się w wodzie o tak wysokim stężeniu związków siarki. Idealne dla osób z chorobami reumatycznymi i dermatologicznymi. Termy Warmińskie – spokojny wypoczynek na północy Kompleks w Lidzbarku Warmińskim wyróżnia się kameralną atmosferą i pełnym zakresem usług wellness, przyciągając turystów z północnych województw. Korzyści zdrowotne z korzystania z term Wsparcie dla osób z chorobami przewlekłymi Regularne kąpiele w wodach siarczkowych i solankowych poprawiają kondycję osób cierpiących na choroby reumatyczne, skórne oraz problemy z krążeniem. Lepsze krążenie i odporność Wysoka temperatura wody pomaga w rozszerzeniu naczyń krwionośnych, redukcji napięcia mięśniowego i poprawie funkcjonowania układu odpornościowego. Naturalne wsparcie w walce ze stresem Pobyt w termach działa kojąco na układ nerwowy. Sauny, hydromasaże i aromaterapia pomagają w redukcji stresu i napięć psychicznych. Porady praktyczne dla odwiedzających termy Jak się przygotować? Weź ze sobą: strój kąpielowy, ręcznik, klapki, czepek Pij dużo wody przed i po kąpieli Unikaj alkoholu i ciężkich posiłków przed wejściem do gorących źródeł Zapoznaj się z regulaminem obiektu Kiedy najlepiej pojechać? Termy najczęściej odwiedzane są zimą, w ferie i święta. Mniej tłoczno jest w marcu, maju, wrześniu i listopadzie, co sprzyja spokojnemu relaksowi. Jakie są koszty? Wejściówki od 60 zł do 150 zł w zależności od lokalizacji i zakresu atrakcji Pakiety rodzinne, zniżki grupowe, karnety i opcje VIP często dostępne online Warto sprawdzać promocje sezonowe na stronach obiektów Termy z noclegiem – wygoda i regeneracja Bezpośredni dostęp z hotelu Wiele term ma połączenie z hotelami i pensjonatami, co pozwala korzystać z atrakcji bez wychodzenia na zewnątrz. Idealne na zimowy weekend. Pakiety regeneracyjne Pobyty często zawierają: zabiegi SPA masaż leczniczy lub relaksacyjny posiłki wellness sesje w saunach tematycznych Termy w Polsce – rekomendacje W 2025 roku Polska umacnia swoją pozycję jako destynacja turystyki termalnej. Nowe inwestycje, zmodernizowane kompleksy i coraz większa świadomość zdrowotna społeczeństwa sprawiają, że wypoczynek w gorących źródłach staje się coraz bardziej atrakcyjny. Niezależnie od regionu, każdy znajdzie termy idealne dla siebie – od górskich krajobrazów po mazurską ciszę. Źródło: National Geographic Traveler Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Stąd najlepiej widać Górę Fudżi – odkryj najpiękniejszy punkt widokowy w Japonii
Góry, para i cisza. Trzy rzeczy, których nie spodziewałem się znaleźć tak blisko Tokio, jednej z największych metropolii świata. A jednak – wystarczyło wsiąść do odpowiedniego pociągu. Hakone u podnóży Góry Fudżi to jedno z najpiękniejszych miejsc w Azji Wschodniej.
Spis treści: Hakone – enklawa ciszy i parujących onsenów Hakone Retreat – nie hotel, a doświadczenie Dzień zaczęty od onsenów Rytuał jedzenia – kuchnia kaiseki Co warto zobaczyć w Hakone? Planowanie wyjazdu – praktyczne porady Wieczory, które zmieniają rytm życia Kiedy po raz pierwszy wsiadałem do pociągu typu Romancecar na stacji Shinjuku w Tokio, miałem tylko jedno pragnienie – uciec. Od hałasu, napięcia, maili, ekranów. O tym, jak pełnym bodźców miastem jest stolica Japonii, można posłuchać w naszym podcaście na temat podróży do Kraju Kwitnącej Wiśni. Hakone – enklawa ciszy i parujących onsenów Wiedziałem, że Hakone – kraina na wschodzie Honsiu, największej wyspy Japonii, jest znane z gorących źródeł, ale nie sądziłem, że trafię do miejsca, które działa jak terapia. Po niecałych dwóch godzinach znalazłem się w zupełnie innym świecie. Góry, zapach siarki unoszący się w powietrzu, śpiew ptaków i chłodne, czyste powietrze. To był koniec października – liście zaczynały mienić się czerwienią, pomarańczą, złotem. Sceneria jak z filmu anime. Hakone Retreat – nie hotel, a doświadczenie Na miejsce dotarłem po zmierzchu. Hakone Retreat był ukryty pośród drzew – drewniane ścieżki prowadziły między budynkami przypominającymi nowoczesne pustelnie. Nie było recepcji z neonem ani hałaśliwych gości. Tylko uśmiechnięty pracownik, który zaprosił mnie na herbatę i pokazał pokój w jednym z domów. To, co mnie uderzyło najbardziej? Cisza. Absolutna cisza. Nawet krople deszczu wydawały się szeptać. W pokoju – tatami, aromat drewna hinoki i lampka, której światło przypominało blask świecy. Hakone Retreat to nie hotel. To stan umysłu. Dzień zaczęty od onsenów Następnego ranka wstałem wcześnie. Ciało, choć jeszcze zmęczone po podróży, instynktownie ruszyło ku gorącemu źródłu. Woda miała idealną temperaturę. Patrzyłem na góry, parującą powierzchnię i liście spadające z drzew. W tym momencie poczułem coś, czego nie doświadczyłem od lat – całkowity spokój. Onseny w Hakone mają długą tradycję – niektóre z nich działają od czasów Edo. Woda siarkowa czy sodowa pomaga nie tylko w regeneracji skóry, ale też rozluźnia mięśnie i poprawia krążenie. Staram się podążać za zasadami, jak korzystać z onsenów w Japonii. View Gallery on the source website Rytuał jedzenia – kuchnia kaiseki Śniadanie było równie niezapomniane – lokalne warzywa, ryż, miso, ryba przygotowana na parze. Bez bufetu, bez pośpiechu. Każdy posiłek był celebracją. Kolejne dania niespiesznie wnosili pracownicy ośrodka. Wieczorem spróbowałem kaiseki – tradycyjnej kolacji, gdzie forma i smak są równie ważne. Każde danie wyglądało jak dzieło sztuki – miseczka z sezonowym tofu, sashimi z ryb jeziornych, bulion z dzikim grzybem matsutake. Nigdy wcześniej nie jadłem tak uważnie. Co warto zobaczyć w Hakone? Rejs po jeziorze Ashi – z którego przy dobrej pogodzie widać górę Fuji. Mi się udało, a ten widok zostaje w pamięci na długo. Przejazd kolejką Hakone Ropeway – ziemia dosłownie paruje pod nogami w Dolinie Owakudani. Hakone Open-Air Museum – zaskoczyło mnie skalą, interaktywnością i liczbą dzieł. Odpocząłem tam... od odpoczynku. Spacer trasą Tokaido – kiedyś wędrowali nią samuraje, dziś prowadzi przez gęsty las i zapomniane świątynie. Planowanie wyjazdu – praktyczne porady Transport: wybierz Romancecar – szybki, wygodny. Z Hakone-Yumoto dojedziesz lokalnym busem lub taksówką. Hakone Free Pass – zawiera przejazdy, kolejkę linową, rejs statkiem i zniżki do muzeów. Czas: polecam jesień – kolory natury, chłodniejsze wieczory i mniej turystów. Bagaż: nie bierz laptopa. Zamiast tego – książka, notatnik, aparat. Budżet: Retreat nie jest tanie, ale to inwestycja w siebie. Dlaczego Retreat działa? Moja teoria Jestem osobą, która często ucieka w podróże. Goni za atrakcjami, zdjęciami, listą „must see”. W Hakone Retreat nie czułem potrzeby „odhaczania” czegokolwiek. Chciałem siedzieć, patrzeć, chłonąć. To miejsce stworzone dla ludzi, którzy potrzebują przewietrzyć myśli. Nie jesteś zmuszany do żadnej aktywności. Nie ma planu dnia. Nikt nie dzwoni, nie pyta, nie narzuca. Poczucie wolności bez FOMO. Wieczory, które zmieniają rytm życia Wieczorem usiadłem w wspólnym salonie. Palenisko, miękkie poduszki, zielona herbata i cisza dzielona z innymi gośćmi. Rozmawialiśmy półszeptem. Nikt nie patrzył w telefon. Każdy patrzył w ogień. To było... piękne. Zasypiałem bez powiadomień, bez potrzeby skrolowania. A kiedy rano obudził mnie śpiew ptaków i zapach deszczu, pomyślałem: tak powinien wyglądać każdy początek dnia. Źródło: National Geographic Traveler
Czym jest ASMR? Naukowcy wciąż nie umieją wyjaśnić tego fenomenu
Internet oszalał na punkcie filmów ze specjalnie spreparowanymi dźwiękami i obrazami, które mają dawać zarazem euforię i błogość. Czy ASMR to tylko złudzenie, czy realne zjawisko, którego nie potrafimy jeszcze wyjaśnić?
Spis treści: Co to jest ASMR? Popularność ASMR ASMR w internecie Naukowcy o ASMR Co wywołuje ASMR? Czy pamiętasz z dzieciństwa zabawę „Idzie rak nieborak”? Mama albo babcia wędrowała palcami po twojej ręce, a na końcu lekko szczypała. Czy czułeś przyjemne mrowienie w karku i trudne do opisania uczucie, obejmujące ramiona i potylicę? Czy przeszywa cię przyjemny dreszcz, gdy strzyże cię fryzjer? A może działa na ciebie mruczenie do ucha? Prawdopodobnie doświadczasz fenomenu znanego jako ASMR – zjawiska, które znalazło już tysiące „wyznawców” na YouTubie, ale dzieli naukowców. Co to jest ASMR? Skrót ASMR pochodzi od terminu autonomous sensory meridian response (w wolnym tłumaczeniu: euforyczna odpowiedź układu autonomicznego). Pod tym pojęciem kryje się stan odprężenia, spokoju i błogości, opisywany – raz – jako miłe odczucie mrowienia, dwa – jako „łagodne lub intensywne dreszcze”, trzy – jako „orgazm” mózgu. Występuje on mimowolnie w odpowiedzi na pewne zewnętrzne bodźce: dźwięki, szepty, szmery, mruczenie, łaskotanie, subtelne muśnięcia karku, włosów. Nie muszą być to tylko bodźce, które odbieramy w wyniku bliskiego, intymnego kontaktu z drugą osobą. ASMR możemy doświadczać także podczas wizyty u fryzjera czy kosmetyczki, a nawet obserwując czyjąś systematyczną pracę (np. układanie kredek). Bo najbardziej liczy się delikatność i powtarzalność doznań. Popularność ASMR Choć wiele osób jest wrażliwych na to zjawisko, nikt nie próbował go opisywać ani nie zadawał sobie pytań o jego naturę. Pierwszy głos w tej sprawie pojawił się w 2008 r. Na stronach Yahoo! zawiązało się Stowarzyszenie Sensualistów, ogłaszając swój manifest, w którym można było przeczytać: „Mamy wiele pytań, na które szukamy odpowiedzi. I nie chodzi bynajmniej o sposoby leczenia tej „przypadłości”, ale o odkrycie tego, co ją wywołuje”. Na stronę stowarzyszenia trafiało coraz więcej zainteresowanych, którzy niezależnie od siebie wklepywali w wyszukiwarkę takie frazy jak „dziwne odczucia w głowie” czy „mrowienie głowy”. W 2010 r. Andrew MacMuiris wystartował z blogiem „Nienazwane Uczucie”, na którym pytał wprost: „Co to, do diabła, jest?”, „Skąd się to bierze?”, „Wy też tak macie?” Proponował różne nazwy, które dość dobrze oddawały istotę tajemniczego zjawiska, np. Attention Induced Head Orgasm (Orgazm głowy wywołany obserwacją) albo Attention Induced Observant Euphoria (Euforia wywołana uważną obserwacją), ale w „literaturze przedmiotu” ostatecznie zwyciężył skrót ASMR. Przyjemność wywoływana przez ASMR wymaga spełnienia wielu warunków: skupienia, spokoju i przede wszystkim udziału drugiej osoby. Bo tak jak nie można samemu się połaskotać, tak nie można wywołać u siebie mrowienia. Okazało się jednak, że i tu wirtualna rzeczywistość może przyjść z pomocą. ASMR w internecie Gdy temat zrobił się popularny w internecie, jak grzyby po deszczu zaczęły pojawiać się krótkie filmiki w mniejszym lub większym stopniu indukujące pożądane wrażenia. Sam tylko YouTube oferuje miliony nagrań, których autorzy – kobiety i mężczyźni – szepczą łagodnie, imitując zabiegi fryzjerskie, kosmetyczne lub… jedząc pikle. Nie brakuje wideoblogów, które pozwalają się relaksować przy dźwięku szeleszczących banknotów. Niektórzy twórcy filmików ASMR osiągają status prawdziwych gwiazd, zaliczając ponad milion subskrypcji i miliony wyświetleń. Pod spodem tysiące komentarzy, zazwyczaj entuzjastycznych, choć czasem zdarzają się negatywne. Pochodzą od osób, które nie doświadczają ASMR albo wręcz cierpią na mizofonię – dla nich dźwięki, które innych koją, są torturą. Ci zaś, którym jest to dane, mówią o zmianach emocjonalnych i fizjologicznych, równie skutecznych w okiełznaniu stresu, bezsenności czy ataków paniki jak farmakologia. Naukowcy o ASMR Mimo że ASMR fascynuje setki tysięcy ludzi na całym świecie, naukowcy długo traktowali go po macoszemu. Chociaż były wyjątki. Bryson Lochte, neurobiolog z Dartmouth College, w ASMR widział lek na bezsenność i skołatane nerwy. Wtórował mu amerykański psychiatra dr Michael Yasinski – według niego podczas „orgazmicznych” doznań mogą się wyłączać części mózgu odpowiedzialne za stres lub lęk. Inni, jak dr Tom Stafford, wskazywali na podobieństwa tego zjawiska do synestezji – poplątania zmysłów, w następstwie czego niektórzy widzą np. kolory dźwięków i twierdzą, że jedne słowa smakują jak kandyzowane pomarańcze, a inne jak gorzka czekolada. Ale – co chyba najważniejsze – badania potwierdziły opisy i deklaracje osób doświadczających ASMR. Metodyczne podejście Dr Giulia Poerio z Wydziału Psychologii Uniwersytetu w Sheffield (Wielka Brytania) to jedna z niewielu uczonych, którzy przyjemne wzdrygnięcia i dreszcze, opisywane przez tysiące internautów, potraktowali poważnie. – Kiedy dowiedziałam się o społeczności ASMR i filmach na YouTubie, pomyślałam, że ktoś musi prowadzić jakieś badania na ten temat, ale nie mogłam nic znaleźć – wspomina. Problem z badaniami nad ASMR polega na tym, że w odróżnieniu od prostych zagadnień, jak zarządzanie stresem czy asertywność, nauka o tym, co przynosi nam błogość, jest niezwykle złożona. Odwołuje się do rozmaitych dziedzin wiedzy – od medycyny, fizjologii i biologii, przez neurologię, psychologię i behawiorystykę, aż po popkulturę i seksuologię. Naukowców zniechęca także to, że nie ma jednego wyzwalacza dla wszystkich. U jednych ASMR wywołuje szept, u innych szelest papieru, u jeszcze innych woń kwiatów, gra kolorów i świateł. Skalę trudności podnosi fakt, że „orgazm” mózgu przejawia się na wiele sposobów – część respondentów mówi o mrowieniu w okolicach głowy i szyi, cześć – nawet o silnych dreszczach obejmujących całe ciało. Ekspert od ASMR, gdyby istniał, musiałby być prawdziwym człowiekiem renesansu! W przypadku badań dr Poerio wszechstronność zapewnił zespół badaczy z Uniwersytetu w Sheffield. – Chcieliśmy naukowo przetestować koncepcję, że ASMR jest relaksującym doświadczeniem, a nie polegać na anegdotycznych raportach – wyjaśnia. Badania naukowe W badaniu wzięły udział 2073 osoby. Połowę uczestników eksperymentu opisanego w magazynie „PLoS One” stanowiły osoby twierdzące, że doświadczają ASMR. Pozostałe nie miały nigdy takich doznań. Obu grupom pokazano dwa różne filmy ASMR i dodatkowo jeden niezwiązany z tym tematem, a podczas projekcji mierzono im parametry fizjologiczne. Badacze spodziewali się, że u osób podatnych na ASMR zmniejszy się tętno – i tak rzeczywiście się stało. Ale spodziewali się też u nich innego wskaźnika relaksacji: obniżenia przewodnictwa skóry – tymczasem jego poziom wzrósł. Wyjaśniono to tak, że ASMR jest uspokajającym, ale także mobilizującym doznaniem – złożoną mieszanką emocjonalną, obejmującą aktywację i dezaktywację, ruch i spoczynek, intensywność i delikatność. Wrażliwi na ASMR w reakcji na ulubione obrazy i dźwięki doświadczali spokoju i uczuć właściwych dla kontaktów społecznych – podobnie jak osoby słuchające muzyki, podziwiające dzieła sztuki i praktykujące medytację. Badania nad ASMR są ciągle w powijakach. Nie wiadomo, jaki fizjologiczny mechanizm odpowiada za „orgazm” mózgu (ta efektowna nazwa nie ma żadnego uzasadnienia naukowego, wzięła się stąd, że przyjemne uczucie rozpoczyna się często na czubku głowy). Jednak dotychczasowe wnioski mają szansę stać się punktem wyjścia do dalszych odkryć. Co wywołuje ASMR? szept, bawienie się czyimiś włosami, czesanie, dotykanie twarzy, głowy, strzyżenie włosów, stukanie w twardą powierzchnię, przyglądanie się osobom skrupulatnie wykonującym jakąś czynność, ruchy rąk, odgłosy skrobania, cmokanie, dźwięki wydawane przez ruch wody (cieczy), słuchanie odgłosów jedzenia. Źródło: archiwum NG
Arco nad jeziorem Garda – oaza przygody i relaksu w północnych Włoszech
To malownicze miasteczko jest jednym z ukrytych skarbów północnych Włoch. Znane z wyjątkowej atmosfery, bogatej historii i zapierających dech w piersiach krajobrazów. Arco przyciąga turystów z całego świata. Oto kilka powodów, dla których warto je odwiedzić.
W tym artykule: Raj dla miłośników wspinaczki Malownicze szlaki piesze i rowerowe Bogata historia i kultura Arco Sporty wodne na jeziorze Garda Doskonała, świeża kuchnia Niezwykły nocleg w Arco Arco, w porównaniu do innych miejscowości nad Jeziorem Garda we Włoszech, oferuje spokojniejszą atmosferę. To idealne miejsce na relaks i wyciszenie, z dala od tłumów turystów. Miasteczko zachowało swój autentyczny charakter. Spacerując po jego uliczkach, można poczuć prawdziwego ducha włoskiej prowincji. To miejsce oferuje możliwość aktywnego wypoczynku. Niezależnie od tego, czy jesteś miłośnikiem sportów wodnych, wspinaczki czy po prostu chcesz się zrelaksować i delektować włoską kuchnią, Arco na pewno cię nie zawiedzie. Warto przyjechać i odkryć magię tego pięknego miasteczka. Raj dla miłośników wspinaczki Via ferrata, co w języku włoskim oznacza „żelazna droga”, to niezwykle popularna forma wspinaczki górskiej, która łączy w sobie elementy trekkingu, wspinaczki i przygody. Via ferraty są oznaczone specjalnymi szlakami, które prowadzą przez skaliste tereny. Na trasach znajdują się stalowe liny przymocowane do skał, a także klamry, rury i inne elementy, które umożliwiają wspinaczkę. Arco zaś uznawane jest za jedno z najważniejszych miejsc wspinaczkowych w Europie. Dzięki swojemu unikalnemu położeniu i skalistym zboczom, przyciąga zarówno początkujących, jak i zaawansowanych wspinaczy. Nawet jeśli nie jesteś wspinaczem, warto przyjrzeć się, jak profesjonaliści zdobywają tutejsze klify lub spróbować swoich sił na łatwiejszych trasach. W mieście i okolicy znajduje się wiele dróg wspinaczkowych o różnym stopniu trudności. Co roku, we wrześniu, odbywa się tutaj słynny festiwal Rock Master, przyciągający najlepszych wspinaczy z całego świata. Malownicze szlaki piesze i rowerowe Malownicze krajobrazy, krystalicznie czysta woda i urokliwe miasteczka sprawiają, że jest to idealne miejsce na aktywny wypoczynek. Idealnymi sposobami na odkrywanie tego regionu są piesze wędrówki lub przejażdżki na rowerze. W rejonie Arco znajduje się wiele wypożyczalni rowerów elektrycznych, pozwalających na łatwiejsze pokonywanie wzniesień, co jest pomocne w górzystym terenie. Wypożyczalnie oferują różne modele rowerów, a także akcesoria, np. kaski czy mapy tras. W okolicy mamy do wyboru wiele szlaków i trasy rowerowe, które prowadzą przez gaje oliwne, winnice i zachwycające wioski, oferując spektakularne widoki na jezioro Garda i otaczające góry. Szczególnie godne polecenia są wycieczki na Monte Colodri oraz trasa prowadząca do ruin zamku Arco. Dla początkujących idealne będą płaskie i łatwe odcinki wzdłuż jeziora, takie jak trasa prowadząca z Riva del Garda do Torbole. Podczas przejażdżek warto zatrzymywać się w urokliwych miasteczkach, takich jak Bardolino, Sirmione czy Peschiera del Garda. Każde z nich ma swój niepowtarzalny klimat, a liczne restauracje i kawiarnie zapraszają do spróbowania lokalnych specjałów, takich jak oliwa z oliwek, wino czy świeże owoce morza. Bogata historia i kultura Arco Historia Arco sięga setek lat wstecz, co widać na każdym kroku. Nad miastem góruje imponujący zamek – Castello di Arco, który jest jednym z najbardziej charakterystycznych punktów tego regionu. Z twierdzy datowanej na XII wiek, roztaczają się niesamowite widoki na całą dolinę. Warto również odwiedzić historyczne centrum miasta, z jego wąskimi uliczkami, eleganckimi placami i zabytkowymi budowlami, takimi jak kościół Santa Maria Assunta oraz Palazzo Marchetti. Arco słynie również z pięknych ogrodów, które zawdzięczają swoje istnienie łagodnemu klimatowi śródziemnomorskiemu. Najbardziej znanym z nich jest Arboretum of Arco, założone w XIX wieku przez arcyksięcia Alberta z Austrii. To idealne miejsce na relaksujący spacer wśród egzotycznych roślin. Sporty wodne na jeziorze Garda Bliskość jeziora Garda sprawia, że Arco jest doskonałą bazą wypadową dla miłośników sportów wodnych. Windsurfing, żeglarstwo, kajakarstwo, kitesurfing i nurkowanie to tylko niektóre z dostępnych atrakcji. Na brzegu jeziora znajduje się wiele plaż, gdzie można odpocząć i cieszyć się słońcem. Doskonała, świeża kuchnia Wizyta w Arco to także okazja do skosztowania lokalnej kuchni, która łączy tradycje włoskie i alpejskie. W licznych restauracjach i trattoriach można spróbować świeżych ryb z jeziora, domowych makaronów, lokalnych serów i win. Przygotowywane z miejscowych składników i serwowane z pasją, potrawy te są prawdziwą ucztą dla podniebienia. Warto również odwiedzić lokalne targi, gdzie można kupić regionalne produkty i pamiątki. Niezwykły nocleg w Arco Camping Zoo w Arco to idealne miejsce dla tych, którzy pragną połączyć wypoczynek na łonie natury z edukacją ekologiczną. Na terenie kempingu znajduje się mini zoo, gdzie dzieci mogą zobaczyć i poznać różnorodne gatunki zwierząt. Organizowane są także warsztaty edukacyjne, które uczą najmłodszych, jak dbać o przyrodę oraz jakie znaczenie mają zwierzęta w ekosystemie. Do wyboru mamy tu różnorodne opcje zakwaterowania, od tradycyjnych namiotów po komfortowe domki mobilne czy zaparkowanie kamperem (np. Volkswagen Grand California). Każda opcja zapewnia wygodę i możliwość obcowania z naturą. Wiele miejsc posiada widok na góry lub zieleń, co sprzyja relaksowi i odpoczynkowi. Warto odwiedzić Arco, by spędzić niezapomniane chwile w sercu Dolomitów.
Deprywacja sensoryczna: czym jest i jak nam może pomóc? Badania sugerują, że poprawia nastrój i kreatywność
Co wspólnego mają główna bohaterka popularnego serialu „Stranger Things” oraz znakomita pilotka i niedoszła astronautka Jerrie Cobb? Obie panie do poprawy swoich możliwości wykorzystywały zbiorniki do tzw. deprywacji sensorycznej. Czym jest ta procedura i czy faktycznie pomaga?
W tym artykule: Deprywacja sensoryczna Czym jest zbiornik do deprywacji sensorycznej? Floating i zdolności parapsychiczne Skuteczność deprywacji sensorycznej Leczenie lęku i depresji Komplikacje po deprywacji Jak się przygotować? Deprywacja sensoryczna a eksploracja kosmosu Zbiornik deprywacji sensorycznej zwany jest również zbiornikiem pływakowym, zbiornikiem izolacyjnym lub zbiornikiem flotacyjnym. Mimo tych skomplikowanych nazw, jest to po prostu dźwiękoszczelny, ciemny zbiornik pełen słonej wody. Cel jest jeden – zminimalizowanie odczuwania bodźców zewnętrznych. Deprywacja sensoryczna Terapia deprywacji sensorycznej znana jest też pod innymi nazwami, m.in.: terapia floatingowa, terapia pływakowa, terapia ograniczonej stymulacji środowiskowej (REST). Epidemia bezsenności. Dlaczego nasz mózg omija fazy snu? Całonocny, zdrowy sen wydaje się dziś czymś równie rzadkim i staroświeckim jak ręcznie napisany list. Wygląda na to, że wszyscy idziemy na skróty, zwalczając bezsenność pigułkami czy ... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/fazy-snu-na-czym-polega-sen-nrem-i-rem-dlaczego-snimy-i-jak-dziala-wtedy-nasz-mozg-fot-getty-images1-aeb8bf8.jpeg" width="938" height="528" alt="Fazy snu: na czym polega sen NREM i REM? Dlaczego śnimy i jak działa wtedy nasz mózg? (fot. Getty Images)" title="Fazy snu: na czym polega sen NREM i REM? Dlaczego śnimy i jak działa wtedy nasz mózg? (fot. Getty Images)" /> Deprywacja sensoryczna jest reklamowana jako oferująca różnorodne korzyści zdrowotne, takie jak: głęboki relaks, radzenie sobie z lękiem i bólem, poprawa jakości snu, poprawa kondycji serca. Czym jest zbiornik do deprywacji sensorycznej? Zbiornik deprywacji sensorycznej został po raz pierwszy opracowany w latach 50. ubiegłego wieku przez Johna C. Lilly’ego, neurobiologa zainteresowanego badaniem ludzkiej świadomości. Uczony wierzył, że może uzyskać lepszy wgląd w działanie mózgu, jeśli odetnie umysł od bodźców zewnętrznych. Chciał również przeciwstawić się istniejącym teoriom, że mózg wymaga zewnętrznej stymulacji do funkcjonowania. Założył, że zanurzenie w wodzie może skutecznie odciąć osobę od innych stymulacji. Dlatego Lilly opracował zbiornik wypełniony słoną wodą, który pozwalał człowiekowi unosić się na jej powierzchni, jednocześnie utrzymując twarz nad nią. Pierwsze zbiorniki tego typu były zamykane, by odciąć człowieka od wszystkich bodźców zewnętrznych, w tym od światła i dźwięku. Współczesne pozwalają na regulowanie wpływającego do nich światła oraz dźwięku. Niektóre są całkowicie otwarte. W niektórych sesjach floatingu wykorzystuje się również odpowiednio dobraną muzykę relaksacyjną. Niezmienne pozostaje jedno: wszystkie są wypełnione wodą o temperaturze ciała, zmieszaną z solami Epsom (siarczan magnezu). Floating i zdolności parapsychiczne Typowe sesje terapii zbiornika deprywacji sensorycznej trwają około 60 minut, choć mogą być krótsze lub dłuższe. Pacjent leży na plecach i unosi się bezwładnie pozbawiony uczucia ciążenia, temperatury, dźwięku. To ostatnie oczywiście, jeśli zdecyduje się na terapię w dźwiękoszczelnej kapsule. Pozbawiony jest też wszelkich bodźców wzrokowych, a cała jego energia skupia się na oddychaniu. Ogólnie rzecz biorąc, doświadczenie jest przyjemne i relaksujące. Wierzysz w duchy, demony i komunikację ze zmarłymi? To może mieć związek z kiepską jakością snu Osoby, które są przekonane o istnieniu zjawisk paranormalnych, mają pewną wspólną cechę. Badania na dużej grupie wykazały, że łączą je różnego typu kłopoty ze snem. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/wierzysz-w-duchy-demony-i-komunikacje-ze-zmarlymi-to-moze-miec-zwiazek-z-kiepska-jakoscia-snu-fot-getty-images-7d0dc8b.jpg" width="938" height="625" alt="Wierzysz w duchy, demony i komunikację ze zmarłymi? To może mieć związek z kiepską jakością snu (fot. Getty Images)" title="Wierzysz w duchy, demony i komunikację ze zmarłymi? To może mieć związek z kiepską jakością snu (fot. Getty Images)" /> Zbiorniki do prowadzenia terapii deprywacji sensorycznej pojawiają się regularnie w książkach i w filmach science fiction. W „Raporcie mniejszości” miały służyć wzmocnieniu zdolności parapsychicznych trojga jasnowidzów. Podobnie było w hicie Netflixa „Stranger Things”. Komora deprywacji sensorycznej pojawiła się nawet w sitcomie „Teoria Wielkiego Podrywu”. Czy sesja floatingu naprawdę może pozwolić nam uspokoić umysł i wykrzesać z niego to, co na co dzień leży poza zakresem naszych możliwości? Skuteczność deprywacji sensorycznej Od samego początku terapia w zbiorniku do deprywacji sensorycznej była łączona z tzw. medycyną alternatywną. Niektóre badania wykazały korzyści psychologiczne i zdrowotne związane z tą terapią, chociaż potrzebne są dalsze testy, aby poprzeć te twierdzenia. Przede wszystkim uważa się, że terapia tego typu zwiększa kreatywność, umożliwiając łatwy dostęp do umysłu bez stymulacji z zewnątrz. Chociaż twierdzenie to jest szerokie i trudne do udowodnienia, wykazano, że deprywacja sensoryczna spowalnia wtórne procesy myślowe, takie jak myślenie abstrakcyjne lub myśli o życiu codziennym. Pozostawia miejsce na procesy podstawowe, takie jak intuicja, wyobraźnia lub skupienie się na chwili obecnej. A to faktycznie wpływa na ludzką kreatywność. Inną często podnoszoną korzyścią płynącą ze zbiornikowej terapii deprywacji sensorycznej jest poprawa koncentracji i skupienia. Brak zakłóceń może wyostrzyć myślenie i poprawić orientację na cel. Wstępne badania wykazały, że właśnie ten efekt terapii może być pomocny w psychoterapii. Leczenie lęku i depresji Wstępne badania wykazały, że terapia deprywacji sensorycznej może być przydatna w terapii osób odczuwających silny lęk. Badanie z 2018 r. przeprowadzone na 31 osobach z wysoką wrażliwością na lęk wykazało, że 90-minutowe sesje floatingu wyraźnie zredukowały poziom lęku badanych. Dane uzyskano na podstawie opisów wrażeń po sesji oraz pomiarów fizycznych, takich jak badanie poziomu hormonów stresu. Prawdopodobnie ze względu na uczucie relaksu i spokoju związane z deprywacją sensoryczną, niektóre badania wykazały, że ta terapia pomaga w zachowaniu zdrowia serca i naczyń krwionośnych. Wspiera też osoby po leczeniu kardiologicznym. Istnieje wiele dowodów, że terapia w zbiorniku deprywacji sensorycznej może zwiększyć ogólne poczucie szczęścia. Badanie przeprowadzone na 50 osobach z lękiem i depresją wykazało zmniejszenie negatywnego afektu (negatywnych emocji i słabej samooceny) już po godzinnej sesji. Odkrycie to potwierdzają inne badania, w których stwierdzono zwiększony optymizm zgłaszany przez samych pacjentów po leczeniu. Jeśli mówimy o wpływie terapii na depresję, trzeba podkreślić też jej pozytywny wpływ na jeden z istotnych czynników depresji, czyli na bezsenność. W obszernym przeglądzie zauważono kilka badań, które wykazały pozytywny wpływ floatingu na jakość snu i bezsenność (niezdolność do zasypiania lub utrzymania snu). Inne badanie wykazało poprawę snu, łącząc to ze zmniejszonym poziomem stresu. Komplikacje po deprywacji Czy w takim razie sesje floatingu mają realny wpływ na nasz dobrostan, czy nie? To skomplikowane pytanie, a jeszcze trudniejsza odpowiedź. Dane pokazują, że regularne sesje deprywacji sensorycznej miały pozytywny wpływ na osoby cierpiące na depresję. Mogą być też stosowane jako profilaktyka w sytuacjach stresowych. Podobnie jak w przypadku depresji, sesje deprywacji sensorycznej znacznie obniżają poziom lęku, co chroni przed zaburzeniami lękowymi oraz atakami paniki. Ale należy pamiętać, że w niektórych sytuacjach sesja w zamkniętej kapsule z wodą o temperaturze ciała może wywołać halucynacje. Czyli widzenie lub słyszenie rzeczy, których nie ma. W jednym z badań pojawiły się pojedyncze doniesienia o halucynacjach wzrokowych, zwykle pojawiających się jako kolory lub kształty. Inni doświadczyli uczucia bycia „poza ciałem”, co nie zawsze było opisywane jako przyjemne. Jak się przygotować? Sesje floatingu prowadzone są w różnych ośrodkach medycyny alternatywnej, odnowy biologicznej czy w SPA. Jak wygląda samo przygotowanie do sesji? Po przybyciu do ośrodka oferującego sesje deprywacji sensorycznej pracownik powinien pokazać kapsułę. Wyjaśnia, jak się ją zamyka i otwiera oraz udziela wszelkich niezbędnych informacji. Najlepsze pomysły powstają pod prysznicem. Naukowcy w końcu odkryli, dlaczego Od dawna wiadomo, że najlepsze pomysły powstają pod prysznicem lub po prostu w toalecie. Naukowcy postanowili w końcu zbadać ten fenomen i rozwiać wszelkie wątpliwości. Sesje trwają zazwyczaj około godziny, chociaż należy przeznaczyć dodatkowy czas na przebranie się i prysznic przed i po. Przed każdą sesją należy wziąć prysznic. Do zbiornika można wejść w kostiumie lub nago, w zależności od tego, co uznajemy za wygodniejsze. Można zdecydować się na pozostawienie kapsuły otwartej lub zamkniętej. Deprywacja sensoryczna a eksploracja kosmosu A co floating ma wspólnego z kosmosem? W czasach pierwszych amerykańskich programów kosmicznych uznano, że komory deprywacji sensorycznej pomogą astronautom przywyknąć do uczucia bycia „zanurzonym” w kosmosie. Co ciekawe osobą, która najdłużej wytrzymała zamknięta w zbiorniku do deprywacji sensorycznej była kobieta – Jerrie Cobb. Znakomita pilotka, walcząca o dostęp kobiet do załogowych programów kosmicznych, wytrzymała w zbiorniku aż dziewięć godzin. Jak tego dokonała, skoro najlepsi amerykańscy piloci wytrzymywali najwyżej dwie godziny? Odpowiedziała, że jako kobieta ma zawsze tak dużo spraw na głowie, że trudno jej znaleźć czas dla siebie. A w komorze mogła sobie wreszcie odpocząć. Nasz ekspert Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Self care w domowym zaciszu. Zacznij od sypialni
Tym razem obieramy azymut na dobry, zdrowy sen. Od czego zacząć? Oczywiście od materacy. Podpowiadamy, gdzie ich szukać i jakie wybierać.
W tym artykule: Zdrowy i dobry sen to podstawa szczęśliwego życia Troska o siebie zaczyna się od wyboru materaca Certyfikaty zdrowotne i nie tylko W pędzie życia łatwo zapomnieć o dbaniu o samego siebie. Sukcesy towarzyskie i zawodowe owszem podnoszą naszą pewność siebie i poczucie własnej wartości, jednak na dłuższą metę potrzebujemy też innych faktorów i przede wszystkim odpoczynku. Zdrowy i dobry sen to podstawa szczęśliwego życia Odpoczywać można oczywiście na wiele sposobów. W naszej redakcji dobrze wiemy, że wycieczka rowerowa, trekking czy wspinaczka również potrafią być relaksujące. Nie zapominamy jednak o tym, że po każdym wysiłku – nawet tym odpoczynkowym – potrzebna jest regeneracja. I tu nie ma większej filozofii. Najważniejszą i najbardziej naturalną formą regeneracji jest dla nas sen. Co zrobić, żeby sen był zdrowy? To, jak długo śpimy, jest zależne od naszych indywidualnych potrzeb. Jedni będą wypoczęci już po 6 godzinach, inni potrzebują więcej czasu. Podstawą jest jednak to, na czym śpimy. Troska o siebie w domowym zaciszu zaczyna się od wyboru materaca do łóżka. Troska o siebie zaczyna się od wyboru materaca Wybór materaca to kwestia równie indywidualna, co długość snu. Wszyscy mamy swoje potrzeby i preferencje. Nie bez znaczenia jest też to, czy śpimy sami, czy z partnerem lub partnerką. Na stronie internetowej sennamaterace.pl znajdziemy materace przygotowane właśnie z myślą o parach – także z dużą różnicą wagową. Od dobrego snu zależy to, w jakim humorze się obudzimy i czy będziemy wypoczęci. Troska o siebie to też wybór materaca dostosowanego do naszego wieku. Marka Hilding ma w swojej ofercie materace dla dzieci (materace Dobranocka, Kołysanka i Safety Smyk otrzymały pozytywną opinię Instytutu Matki i Dziecka), młodzieży i dorosłych. Oferta jest szeroka, dostępne są materace piankowe, sprężynowe, hybrydowe, nawierzchniowe oraz wyroby medyczne. Certyfikaty zdrowotne i nie tylko Potwierdzeniem dla wysokiej jakości materacy od Hilding są certyfikaty. Weryfikacja Oeko-Tex® to zapewnienie, że wszystkie materiały użyte do produkcji są wolne od szkodliwych substancji mających negatywny wpływ na zdrowie. Osobną kategorią są materace medyczne przygotowane z myślą o osobach borykających się z problemami kręgosłupa. Te w ofercie Hilding zostały rygorystycznie przeanalizowane, poddane licznym eksperymentom we współpracy z niezależnym Szwajcarskim Instytutem AEH. Parametry testowe to ergonomia, higiena, klimat i trwałość. Ostatecznie materace otrzymały certyfikat w Laboratorium Sleep-Lab. Nie tylko marka Hilding oferuje materace medyczne. Produkty SleepMed również zapewnią nam dobry i zdrowy sen. Najpopularniejsze modele to: SleepMed Comfort i SleepMed Premium. Ten ostatni został przygotowany z myślą o najbardziej wymagających użytkownikach. Komfort snu i właściwości zdrowotne to zasługa najgrubszych warstw pianki termoelastycznej VitaRest® oraz pianki wysokoelastycznej VPPHR Soft. Materacy SleepMed także mają certyfikat jakoś AEH. Materiał powstał we współpracy z Hilding Anders Polska
Medytacja, praktyka Tai Chi... Poznaj najpopularniejsze miejsca do uprawiania "turystyki duchowej"
Turystyka duchowa to ogromny biznes generujący niemal 20 miliardów dolarów rocznie. Ludzie Zachodu uciekają od wielkomiejskiego zgiełku i stresu poszukując alternatywnych form wypoczynku, źródeł spokoju lub przemiany duchowej. Niektórzy odnajdują je w sobie lub w Bogu, a jeszcze inni udają się na poszukiwania w odległe, nierzadko egzotyczne, miejsca. Poniżej przedstawiamy kilka najpopularniejszych miejsc do uprawiania „duchowej turystyki”.
Odkryj buddyzm w Kopan Klasztor Kopan położony jest nieopodal Katmandu w Nepalu, na północ od Boudhanath. Jest schronieniem dla 360 mnichów, głównie z Nepalu i Tybetu, oraz celem podróży dla setek ludzi z całego świata pragnących zaznać odosobnienia i cieszyć się przestrzenią do medytacji. Od początku swojego istnienia Kopan pełnił funkcję centrum studiów i medytacji dla Sanghi Himalajów i zagranicznych studentów. Kilka razy w roku w klasztorze organizowane są dziesięciodniowe kursy zaznajamiające z buddyzmem, a przez cały rok można dołączyć do rozmaitych programów, np. miesięcznego kursu medytacji. Ćwicz jogę w Prana Vashya Yoga Shala Jogini wierzą, że ciało i dusza wzajemnie na siebie oddziałują, a kontrolując oddech, panujemy nad przepływem siły życiowej (prany) w organizmie. Także na oddechu koncentruje się w swojej nauce Vinay Kumar wierząc, że odpowiedni oddech jest w istocie jedną z najlepszych dróg do osiągnięcia perfekcji w życiu. Do rozpoczęcia praktyki w założonej przez Kumara szkole jogi Prana Vashya Yoga Shala zachęca Michael Booth w swojej książce „Jedz, módl się, jedz”. Booth twierdzi, że prowadzony przez jogina intensywny kurs, zmusił go do stawienia czoła wszystkim swoim słabościom, w tym pijaństwu, obżarstwu i życiowemu zniechęceniu. Prana Vashya Yoga Shala mieści się w Mysore, w stanie Karnataka w Indiach. W szkole prowadzone są kursy jogi dla początkujących, zajęcia wzmacniające plecy, terapie za pomocą jogi, kurs pranajamy oraz zajęcia jogi dla zaawansowanych. Praktykuj Tai Chi nad rzeką Yulong Yangshuo Mountain Retreat to jeden z najpiękniej położonych hoteli w Chinach. Z okien roztacza się oszałamiający widok na góry oraz rzekę Yulong. Hotel znajduje się o godzinę drogi od Guilin w Regionie Autonomicznym Kuangsi (Guangxi) w Chinach. Ośrodek funkcjonuje zgodnie z ideami poszanowania środowiska, wspierania społeczności lokalnej i ochrony kultury. 5% zysków z funkcjonowania hotelu jest przekazywanych na inicjatywy ekologiczne. Na odwiedzających Yangshuo Mountain Retreat turystów czeka wiele atrakcji, w tym zajęcia Tai Chi, zwiedzanie małego, liczącego 2000 lat miasteczka Yangshuo, wycieczki po jaskiniach, wspinaczki po skałach, campingi, spływy rzeką Li i inne formy rozrywki, które ukoją niejedną duszę. Medytuj z benedyktynami w Lubiniu Nie trzeba wyjeżdżać zagranicę, by zaznać duchowej odnowy. Do poszukiwania spokoju w ramach chrześcijańskiej wspólnoty zachęcają benedyktyni z Opactwa w Lubiniu, gdzie funkcjonuje Ośrodek Medytacji Chrześcijańskiej. Ośrodek powstał z inicjatywy o. Jana Berezy OSB w roku 1988 i do niedawna był jedynym miejscem w Polsce, gdzie uczono i praktykowano medytację według starochrześcijańskiej tradycji modlitwy monologicznej. Klasztor Benedyktynów jest także jednym z nielicznych miejsc spotkań i dialogu międzyreligijnego, a zatem cyklicznie organizowane są tu spotkania z mnichami i duchowymi przywódcami innych religii. Otwarte, trzydniowe sesje medytacyjne są organizowane, w zależności od miesiąca, raz lub dwa razy na miesiąc.
Stres rujnuje pamięć, skórę i metabolizm. Jak z nim sobie radzić?
Nie chcemy straszyć, ale napięcie psychiczne, jakby samo w sobie nie było problemem, przynosi takie negatywne konsekwencje jak uszkodzenie pamięci i problemy poznawcze w późniejszym życiu.
Jakby tego było mało, badanie opublikowane w naukowym „Neurology”, pokazuje dowody ma to, że pod wpływem stresu nasze mózgi się minimalnie... kurczą. Z badania przeprowadzonego na 2 tysiącach zdrowych ochotnikach w średnim wieku wyszło, że wraz z wysokim poziomem kortyzolu we krwi pogarsza się zdolność zapamiętywania. Znacznie wyraźniej widać było te wahania u kobiet niż u mężczyzn. Kortyzol nazywany jest hormonem stresu. Od dawna wiadomo, że jego przewlekły nadmiar we krwi prowadzi do charakterystycznych objawów odkładania się tłuszczu (bawoli kark, twarz księżyc w pełni, otyłość brzuszna, chude kończyny), powstania rozstępów czy trądziku. Czy można żyć bez stresu? Raczej nie, to naturalna reakcja naszego organizmu i jedna ze stałych składowych naszego życia, pojawia się gdy napotykamy niebezpieczeństwo, nowe lub niepokojące sytuacje i wyzwania. Wtedy właśnie poziom kortyzol wzrasta. Wraz z nim pojawia się także więcej adrenaliny we krwi. Efektem tego jest zwiększenie się cukru we krwi, który nasz mózg przetworzy w energię, oraz czasowe wstrzymanie innych funkcji, które mogą być niepotrzebne w sytuacji zagrożenia: popędu płciowego, wzrostu czy procesów trawiennych. Gdy stresor znika poziom hormonów powinien wrócić do normy, a niestety nie zawsze tak jest. Ciało, z czasem nieznanych powodów, może utrzymywać wysoki poziom kortyzolu, a umysł tym samym wciąż odczuwa stres. Nowoczesne zabiegane życie pełne pracy i codziennej gonitwy jest idealnym polem do takich zjawisk. Oprócz mózgu i skóry kortyzol w zbyt dużym stężeniu może doprowadzić do uszkodzeń serca. Istnieje zespół objawów chorobowych znanych jako zespół Cushinga, który związany jest właśnie z przewlekłym stresem. Wśród efektów pojawiają się tak poważne dolegliwości jak zaburzenia nastrojów i depresja. Dr Justin Echouffo-Tcheugui z uczelni Johns Hopkins School of Medicine in Baltimore skorzystał z bogatych danych sponsorowanego przez rząd badania zdrowia tysięcy ludzi Framingham w stanie Massachusetts, w czasie około 70 lat. Grupa przeanalizowana przez badacza liczyła 2 231 osób o średnim wieku 49 lat, z których u nikogo nie stwierdzono demencji. Na początku badania każdy uczestnik przechodził psychologiczne badanie, sprawdzano mu pamięć i umiejętności umysłowe, pobierano także próbki krwi, cześć z nich miała wykonywany rezonans magnetyczny mózgu. Po upływie średnio ośmiu lat powtarzano test, a wyniki porównano z początkowymi. Osoby z dużo ilością kortyzolu znacznie gorzej radziły sobie z testami, co więcej objętość mózgu zmniejszała się wraz z wydłużaniem się stresowych sytuacji. Echouffo-Tcheugui przyznaje, że jego badanie to zaledwie migawka, ułamek tego, co może dziać się w organizmach żyjących w stresie. Jednak już ta próba pokazuje jak istotny jest to problem. Sposoby na walkę ze stresem Oczywiście najłatwiej jest po prostu powiedzieć: „nie martw się”, „weź się w garść” albo „wyluzuj”. Wszyscy wiemy, że efekt najczęściej jest odwrotny. Przygotowaliśmy zatem kilka naprawdę przydatnych porad dla tych, którzy codziennie walczą ze stresem w pracy. Według badań aż 68% kobiet narażonych jest na ataki serca związane ze stresem w miejscu zatrudnienia, kolejne 38% może doświadczyć chorób układu krążenia, w tym wylewów. Dlatego stresu w pracy lepiej nie bagatelizować. Jak sobie pomóc? Wyrzuć to z siebie i porozmawiaj z kimś Rozmowa to jeden z dobrych i sprawdzonych sposobów. Dr Michelle Albert z bostońskiego Brigham and Women's Hospital, autorka badania stresu kobiet w pracy przyznaje, że to pozwala to nie tylko na wyrzucenie z siebie emocji, ale też często znalezienie nowej perspektywy dla problemu. Wysłuchującym polecamy natomiast przede wszystkim posłuchać, nie zawsze trzeba podpowiadać rozwiązanie, chodzi o to by po prostu być obok. Zrób sobie dobrze W zdrowym ciele zdrowy duch, to żadna tajemnica. Potraktuj swoje ciało z odpowiednią czułością, ale nie znaczy to od razu folgowanie sobie. Ciastka i powiększone zestawy odpadają, ale zdrowe i dobre jedzenie, drzemka, sport, joga – to dobre rozwiązania! Oczywiście nie są to lekarstwa, która natychmiast usuną stresory z życia, w przypadku przewlekłego stresu lepiej skonsultować się z lekarzem, jednak wasze ciało dosłownie „podziękuje” wam za to, że się nim zajęliście. Poziom stresu się zmniejszy, a przy okazji zadbacie o własne zdrowie. Postaraj się przejąć kontrolę nad rozkładem zajęć Poczucie porządku i kontroli pomaga w walce ze stresem. Walcząc o kolejne szczeble na drabinie kariery bardzo często gubimy zdrowy balans między życiem zawodowym a prywatnym. Stres z pracy niesiemy ze sobą do domu, nie potrafimy się oddzielić i tym samym odpoczywać. Spróbuj nauczyć się „nie być w pracy”. Przejęcie kontroli nad własnym czasem da ci poczucie niezależności, a to przełoży się na odstresowanie. Pogadaj z szefem Tak wiemy, brzmi to jak wchodzenie do gniazda węży z białą flagą, ale czy na pewno? Jeśli twoja praca jest źródłem przewlekłego stresu, z którym sobie nie radzisz, a jednocześnie nie chcesz się z nią rozstawać, spróbuj rozmowy z przełożonym. W końcu to także człowiek. Nie wszędzie ta metoda się sprawdzi, czasem osoba na wyższym stanowisku szybko zapomina o swoich poprzednich doświadczeniach. Jeśli doświadczasz w pracy mobbingu, a stres jest przewlekły – nie bagatelizuj tego, udaj się po pomoc do organizacji pomagających pracownikom, skorzystaj z pomocy psychologa, nie daj sobie wmówić, że życie w ciągłym napięciu to coś normalnego. Wybierz pracodawcę przyjaznego rodzinom To rada przede wszystkim dla rodziców oraz planujących założyć rodzinę. Logistyka związana z dziećmi to często powód sporego stresu. Dlatego jeśli to możliwe, starajcie się dobierać pracodawców tak by byli ludźmi rozumiejącymi jak wiele zachodu wymaga pogodzenie wychowywania dzieci z zawodowymi obowiązkami. Wykorzystaj wolny czas do relaksu Leżenie przed telewizorem to nie jest dobre wyjście. Postaraj się wykorzystać techniki relaksacyjne by naprawdę uspokoić swój umysł: posłuchaj odprężającej muzyki, idź na masaż, jeśli to możliwe wybierz się na łono natury. Oczywiście nie zlikwiduje to przyczyny stresu, ale znacznie obniży jego poziom. Nauka już dawno zna potwierdzenie tego jak ważne jest odpowiednie odpoczywanie. Zrób sobie przerwę Oczywiście nie każde miejsce pracy na to niestety pozwala, ale efekt dobrze wykorzystanej przerwy może być naprawdę zbawienny. Przeprowadzony w USA eksperyment na pracownikach pewnej fimry pokazał, że wystarczyło kilka minut masażu podczas przerwy w pracy raz dzienie i nagle wyniki pracowników zaczęły znacznie rosnąć. Pracodawcy powinni wiedzieć, że zamęczony pracownik to wcale nie dowód na dobre działanie firmy, a raczej powód jej przyszłych kłopotów. Zadbaj o przerwę, oderwanie wzroku od monitora i myśli od gonitwy zadań. Najlepiej spędź ten moment w innym miejscu, by na chwilę w pełni się oddzielić.
W tych miejscach naprawdę odpoczniesz. Oto europejskie oazy spokoju
Poznaj miejsca wypoczynkowe, w których odnajdziesz spokój dla duszy i ciała.
Poznaj europejskie oazy spokoju, w których warto odpocząć >>>
Włochy: Trentino, czyli wakacje w krainie tysiąca jezior
Istnieją miejsca, które dzięki bajkowym krajobrazom i bogatej, różnorodnej ofercie wypoczynku spełniają oczekiwania nawet najbardziej wybrednych globtroterów
We Włoszech takim właśnie regionem jest Trentino – prowincja od lat przyciągająca spragnionych relaksu i kontaktu z naturą turystów. Na czym polega wyjątkowość Trentino? Trentino - perła północnych Włoch Ten region to prawdziwy skarb, którym mogą pochwalić się Włochy. Wyjazd do Trentino jest doskonałą propozycją dla osób kochających piękne widoki i aktywną turystykę. Latem majestatyczne Dolomity są rajem dla piechurów oraz amatorów wspinaczki; zimą ich zbocza stają się miejscem przyciągającym narciarzy z całego świata. Nie brak tu również wklejonych w piękną górską scenerię jezior, które ze względu na swe rozmiary i głębokość są akwenami cenionymi przez miłośników sportów wodnych. Jaką ofertą wypoczynku kuszą tutejsze kurorty? Włoskie Dolomity dla aktywnych Górskie zbocza i malownicze doliny przyciągają aktywnych turystów. Urlop w Trentino to idealna propozycja dla tych, którym marzą się ciekawe wyprawy trekkingowe. Wspaniałe trasy przyciągają bajkowym położeniem oraz bardzo dobrym oznakowaniem. Gęsta, różnorodna sieć szlaków pozwala dostosować stopień trudności wędrówki do możliwości piechurów o lepszej lub gorszej kondycji. Z każdej miejscowości można wybrać się zarówno na krótką wycieczkę w Dolomity, jak i na dłuższą górską eskapadę. Campitello di Fassa oraz Pozza di Fassa to idealne miejsca wypadowe na górskie wędrówki. Dużą popularnością cieszy się również miejscowość Ziano di Fiemme, z której można urządzać ciekawe wyprawy w rejon Val di Fiemme. Trentino jest też idealnym miejscem dla tych, których fascynuje turystyka rowerowa. Ciekawe trasy w rejonie jeziora Garda oraz niezwykłe bogactwo szlaków rowerowych prowadzących przez górskie doliny – oto czynniki, dzięki którym włoskie Dolomity stały się rajem dla rowerzystów. Zróżnicowanie terenu sprawia, że nawet osoby zaczynające przygodę z tym sportem znajdą tu dla siebie atrakcyjne propozycje wycieczek. Trentino, podziwiane z perspektywy rowerowego siodełka, z pewnością może zachwycić. Co więcej, wakacje w Trentino są również doskonałą propozycją dla miłośników sportów zimowych. Słynne w całej Europie ośrodki i długie trasy zjazdowe to jedna z wizytówek Trentino. Tonale, Val di Fassa czy Val di Fiemme nie bez powodu uznawane są za najważniejsze regiony narciarskie na terenie Włoch. Trasy dla miłośników narciarstwa biegowego oraz halfpipe’y przygotowane z myślą o snowboardzistach to kolejny atut, który wpływa na atrakcyjność Trentino i czyni z prowincji mekkę miłośników jednej lub dwóch desek. W krainie niezwykłych jezior Niemniej jednak, włoskie Dolomity to nie tylko wyciągi narciarskie i zachęcające do wędrówek szlaki. Mnóstwo atrakcji znajdą tu również amatorzy sportów wodnych. Piękne jeziora kuszą doskonałymi warunkami do wypoczynku, a nowoczesna, rozbudowana infrastruktura turystyczna sprawia, że na wakacje w Trentino będziemy wracać co rok. Czy do rodzinnego, pełnego relaksu na łonie natury urlopu potrzeba czegoś więcej? Na miłośników sportów wodnych czeka w Trentino aż 300 jezior. Każde z nich ma swój niepowtarzalny urok, każde z nich oferuje piękne plaże i kąpieliska. Możliwość uprawiania sportów wodnych w górskiej scenerii to nie lada atrakcja dla fanów narciarstwa wodnego, kajakarzy i żeglarzy. Które jeziora zdobyły największą sławę? Otoczone pięknymi lasami Ledro to jeden z najpopularniejszych akwenów w tej części Włoch. Prawdziwą gwiazdą jest jednak Garda – największe włoskie jezioro. Wypoczynek w leżących nad jego brzegiem miejscowościach można tu połączyć z nauką żeglowania oraz z odkrywaniem uroków wspinaczki. Rozsiane nad Gardą letniska, wśród których wyróżniają się Riva del Garda i Nago Torbole, są prawdziwym rajem dla osób preferujących aktywny wypoczynek. Różnorodność form spędzania czasu i szeroka oferta wakacyjna sprawiają, że na terenie Trentino raczej nikt się nie nudzi – atrakcji tu nie brak przez cały rok. Mówiąc krótko, to prawdziwa perła wśród włoskich krain, która krajobrazem, klimatem oraz świetnym zagospodarowaniem terenu przyciąga turystów z całego świata.
Polanica-Zdrój położona na terenie Kotliny Kłodzkiej, w dolinie Bystrzycy Dusznickiej, u stóp Gór Stołowych, nazywana jest miastem-ogrodem. To mia¬sto nietypowe, bez rynku i śródmieścia. W samym centrum znajduje się natomiast Park Zdrojowy, a w nim kwiatowe dywany, magnolie i rododendrony.
Korzystne położenie geograficzne sprawia, że panuje tam unikatowy mikroklimat – łagodne zimy oraz ciepłe lata, przez cały rok można więc tam uprawiać niezwykle popularną w ostatnich latach aktywną turystykę i odpoczywać od zgiełku miasta. SANUS PER AQUAM Uznawana niegdyś za jeden z najatrakcyjniejszych europejskich kurortów już w XVI wieku Polanica zasłynęła ze swoich wód mineralnych. Wody z Polanicy-Zdroju szybko zyskały sławę w okolicy oraz bardziej odległych miejscowościach.. Ich sława, pomimo upływu lat, pozostała niezmienna. Dziś miejscowość jest uznawana za perłę dolnośląskich zdrojów, przyciąga amatorów sportowego wypoczynku oraz miłośników sanus per aquam (łac. ‘zdrowie przez wodę’). W KRAINIE PEŁNEJ ATRAKCJI Udając się w rejon Kotliny Kłodzkiej, ma się tylko jeden problem – z wyborem atrakcji. Jest ich bowiem tak dużo, że nie wiadomo, z których zrezygnować na rzecz innych. Jednego dnia można się zagubić w (O)Błędnych Skałach, następnego wyruszyć do Piekła albo Nieba. Na miłośników trekkingów czekają niezliczone kamienne schody, tajemnicze korytarze, zdobywanie Szczelińca czy penetrowanie robiących wrażenie sztolni. Kto nie miał okazji uczestniczyć w poszukiwaniu złotego pociągu lub bursztynowej komnaty, może odwiedzić Kopalnię Złota w Złotym Stoku z podziemną trasą turystyczną oraz jedynym w Polsce podziemnym wodospadem. W sezonie letnim i wczesnojesiennym warto wieczorową porą pojawić się w Parku Zdrojowym Polanicy-Zdroju, gdzie można podziwiać spektakl typu światło i dźwięk. Kotlina Kłodzka to także raj dla rowerzystów. Mnóstwo doskonale oznakowanych tras, o różnym stopniu trudności, dostarczy wielu niezapomnianych wrażeń. Pomyślano także o miłośnikach pieszych wędrówek i nordic walkingu, dla których przygotowano szlaki turystyczne. Zimą, w położonym nieopodal Zieleńcu, na amatorów narciarstwa i jazdy na snowboardzie czeka atrakcyjny kompleks stoków. W DUCHU FILOZOFII WELLNESS Niezniszczone przez wojenną zawieruchę miasteczko przeszło gruntowną odnowę, zachwyca turystów i kuracjuszy urodą i dbałością o porządek. Wiele dawnych pensjonatów i kamienic odremontowano, a precyzja, z jaką zostały zrewitalizowane, pozwala się zachwycać pięknem tutejszej architektury. Po całym dniu zwiedzania lub innej formy aktywnego spędzania czasu pora na wypoczynek. Osoby uzależnione od relaksu znajdą go w luksusowym Hotelu SPA Dr Irena Eris, położonym pięć minut spacerem od Parku Zdrojowego jednego z najpiękniejszych uzdrowisk – Polanicy-Zdroju. W nawiązaniu do klimatu budownictwa uzdrowiskowego powstał pięciogwiazdkowy Hotel SPA Dr Irena Eris, którego wystrój odwołuje się do ponadczasowego i pełnego szyku stylu art déco. Autorska koncepcja holistycznego wypoczynku połączonego z profesjonalną odnową biologiczną oraz bogaty program animacji spełniają oczekiwania osób o wysokich wymaganiach, ceniących sobie komfort i perfekcyjną obsługę. Dla mieszkańców hotelu na miejscu jest dostępne Centrum SPA z dwoma basenami, kompleksem saun i jacuzzi, studio cardio oraz sala fitness. Miłośnicy piękna mogą oddawać się nowoczesnym zabiegom w Kosmetycznym Instytucie, gdzie wiedzę i profesjonalizm kosmetyczek wspomaga innowacyjny sprzęt kosmetologiczny hi-tech na miarę XXI wieku. By podtrzymać formę warto udać się do studia cardio lub zasmakować w elitarnej grze w squasha. Także hotelowa restauracja ma wiele do zaoferowania, a każde z serwowanych dań należy do popisowych szefa kuchni, które dopełniają wyborne wina. Przywiązywanie wagi do szczegółów, stosowanie najlepszych praktyk hotelarskich, życzliwość i otwartość personelu – to elementy tworzące niezwykłą atmosferę, której z przyjemnością i zaufaniem można się oddać w wolnym czasie. Dr Irena Eris Hotel Spa.
Zobacz ranking najlepszych obiektów w Polsce nagrodzonych w dorocznym konkursie organizowanym przez magazyn "Eden". Ciekawy pomysł, wystrój i jakość obsługi - to jedne z wielu kryteriów, wg których oceniano polskie ośrodki
Na co dzień stawiamy na zupełnie inne wyjazdy: uwielbiamy poznawać świat i unikamy gotowych rozwiązań. Jednak weekend raz na jakiś czas spa należy się każdemu. Dokąd się wybrać, gdy chcemy odpocząć i naładować baterię? Oto ranking polskich obiektów, wybranych przez magazyn "Eden". Najpiękniejsze spa 2014: • Afrodyta Spa & Wellness Resort - Ośno Lubuskie • Hotel Arłamów - Arłamów • Hotel Bania Sielsko-Anielsko Wellness & Spa - Białka Tatrzańska • Dolina Charlotty Resort & Spa - Strzelinko • Dr Irena Eris Wzgórza Dylewskie - Wysoka Wieś • Malinowy Dwór Medical Spa - Świeradów-Zdrój • Manor House Spa Pałac Odrowążów - Chlewiska • Pałac Mierzęcin Wellness&Wine Resort - Dobiegniew • Oddysey Club Hotel Wellness & Spa - Kielce • Uroczysko Siedmiu Stawów - Niemcza • Warszawianka Centrum Wellness&Spa - Jachranka Najpiękniejszy dzienny ośrodek spa: Spa 1306 w Termach Maltańskich - Poznań Wyróżnienia otrzymały: spa w Hotelu Krasicki w Lidzbarku Warmińskim (Spa Św. Katarzyny), hotel Czarny Groń w Rzykach koło Andrychowa oraz spa w obiektach grupy Andres (Spa Księżniczki Anny w Zamku Ryn i Natural Spa w hotelu Anders). Specjalnie uhonorowane zostały też działania sieci klinik La Perla, "od lat łączących kosmetykę, spa i medycynę estetyczną". Wyróżnienie otrzymała klinka La Perla w hotelu Grand Nosalowy Dwór w Zakopanem.
Trentino – wakacje w krainie tysiąca jezior
Istnieją miejsca, które dzięki bajkowym krajobrazom i bogatej, różnorodnej ofercie wypoczynku spełniają oczekiwania nawet najbardziej wybrednych globtroterów. We Włoszech takim właśnie regionem jest Trentino – prowincja od lat przyciągająca spragnionych relaksu i kontaktu z naturą turystów. Na czym polega wyjątkowość Trentino? Trentino - perła północnych Włoch Ten region to prawdziwy skarb, którym mogą pochwalić się Włochy. Wyjazd do Trentino jest doskonałą propozycją dla osób kochających piękne widoki i aktywną turystykę. Latem majestatyczne Dolomity są rajem dla piechurów oraz amatorów wspinaczki; zimą ich zbocza stają się miejscem przyciągającym narciarzy z całego świata. Nie brak tu również wklejonych w piękną górską scenerię jezior, które ze względu na swe rozmiary i głębokość są akwenami cenionymi przez miłośników sportów wodnych. Jaką ofertą wypoczynku kuszą tutejsze kurorty? Włoskie Dolomity dla aktywnych Górskie zbocza i malownicze doliny przyciągają aktywnych turystów. Urlop w Trentino to idealna propozycja dla tych, którym marzą się ciekawe wyprawy trekkingowe. Wspaniałe trasy przyciągają bajkowym położeniem oraz bardzo dobrym oznakowaniem. Gęsta, różnorodna sieć szlaków pozwala dostosować stopień trudności wędrówki do możliwości piechurów o lepszej lub gorszej kondycji. Z każdej miejscowości można wybrać się zarówno na krótką wycieczkę w Dolomity, jak i na dłuższą górską eskapadę. Campitello di Fassa oraz Pozza di Fassa to idealne miejsca wypadowe na górskie wędrówki. Dużą popularnością cieszy się również miejscowość Ziano di Fiemme, z której można urządzać ciekawe wyprawy w rejon Val di Fiemme. Trentino jest też idealnym miejscem dla tych, których fascynuje turystyka rowerowa. Ciekawe trasy w rejonie jeziora Garda oraz niezwykłe bogactwo szlaków rowerowych prowadzących przez górskie doliny – oto czynniki, dzięki którym włoskie Dolomity stały się rajem dla rowerzystów. Zróżnicowanie terenu sprawia, że nawet osoby zaczynające przygodę z tym sportem znajdą tu dla siebie atrakcyjne propozycje wycieczek. Trentino, podziwiane z perspektywy rowerowego siodełka, z pewnością może zachwycić. Co więcej, wakacje w Trentino są również doskonałą propozycją dla miłośników sportów zimowych. Słynne w całej Europie ośrodki i długie trasy zjazdowe to jedna z wizytówek Trentino. Tonale, Val di Fassa czy Val di Fiemme nie bez powodu uznawane są za najważniejsze regiony narciarskie na terenie Włoch. Trasy dla miłośników narciarstwa biegowego oraz halfpipe’y przygotowane z myślą o snowboardzistach to kolejny atut, który wpływa na atrakcyjność Trentino i czyni z prowincji mekkę miłośników jednej lub dwóch desek. W krainie niezwykłych jezior Niemniej jednak, włoskie Dolomity to nie tylko wyciągi narciarskie i zachęcające do wędrówek szlaki. Mnóstwo atrakcji znajdą tu również amatorzy sportów wodnych. Piękne jeziora kuszą doskonałymi warunkami do wypoczynku, a nowoczesna, rozbudowana infrastruktura turystyczna sprawia, że na wakacje w Trentino będziemy wracać co rok. Czy do rodzinnego, pełnego relaksu na łonie natury urlopu potrzeba czegoś więcej? Na miłośników sportów wodnych czeka w Trentino aż 300 jezior. Każde z nich ma swój niepowtarzalny urok, każde z nich oferuje piękne plaże i kąpieliska. Możliwość uprawiania sportów wodnych w górskiej scenerii to nie lada atrakcja dla fanów narciarstwa wodnego, kajakarzy i żeglarzy. Które jeziora zdobyły największą sławę? Otoczone pięknymi lasami Ledro to jeden z najpopularniejszych akwenów w tej części Włoch. Prawdziwą gwiazdą jest jednak Garda – największe włoskie jezioro. Wypoczynek w leżących nad jego brzegiem miejscowościach można tu połączyć z nauką żeglowania oraz z odkrywaniem uroków wspinaczki. Rozsiane nad Gardą letniska, wśród których wyróżniają się Riva del Garda i Nago Torbole, są prawdziwym rajem dla osób preferujących aktywny wypoczynek. Różnorodność form spędzania czasu i szeroka oferta wakacyjna sprawiają, że na terenie Trentino raczej nikt się nie nudzi – atrakcji tu nie brak przez cały rok. Mówiąc krótko, to prawdziwa perła wśród włoskich krain, która krajobrazem, klimatem oraz świetnym zagospodarowaniem terenu przyciąga turystów z całego świata.
Bułgaria, oprócz pięknych i znanych plaż, ma do zaoferowania coś więcej: bogactwo kulturowe i przyrodnicze oraz cenione ośrodki SPA
Bułgaria rozpoczęła w Polsce kampanię promującą ofertę turystyczną tego kraju, zachęcając do poznawania nieznanych dotychczas szerzej atrakcji w tym kraju oraz dzielenia się swoimi odkryciami i wrażeniami z innymi. Hasło kampanii brzmi: “Bułgaria – podziel się wrażeniami!”. Oprócz słonecznych plaż, prezentowana jest także wyjątkowa przyroda Bułgarii, wypoczynek w kurortach SPA oraz bogata historia tego kraju, sięgająca czasów Traków, Rzymian, Bizantyjczyków i Prabułgarów. W ramach kampanii pojawią się reklamy w prasie i Internecie, spoty w radio oraz reklamy outdoorowe w czterech największych miastach Polski (Warszawa, Kraków, Poznań i Wrocław). Działania PR prowadzi agencja Sigma International (Poland). Kampania potrwa do końca 2014 r. O tym, że warto odwiedzić ten piękny, słoneczny kraj mogli przekonać się przedstawiciele mediów i tour operatorów podczas spotkania prasowego w Bułgarskim Instytucie Kultury. Przypomniano przyjazne relacje pomiędzy Polską i Bułgarią, sięgające czasów króla Władysława Warnejczyka. Zachęcano do połączenia wypoczynku nad morzem z grą w golfa, pobytem w spa lub ze zwiedzaniem obiektów znajdujących się na liście światowego dziedzictwa UNESCO. Namawiano także do zimowego wypoczynku w górskich kurortach Bułgarii, oferujących trasy do jazdy na nartach i snowboardzie. Przedstawiono również aktualne statystyki dotyczące branży turystycznej w Bułgarii oraz plany bułgarskiego rządu odnośnie wsparcia tego sektora na polskim rynku. W 2013 r. Bułgarię odwiedziło prawie 250 tys. polskich turystów i zauważalna jest tendencja rosnącą. Zwiększeniu tej liczby z pewnością pomogą bezpośrednie loty czarterowe z trzech polskich miast: Gdańska, Łodzi i Szczecina, które zostaną uruchomione w czerwcu br. Angel Angelov, Radca Handlowy w Ambasadzie Republiki Bułgarii w Polsce, zapewnił, że Polska jest ważnym rynkiem dla bułgarskiej branży turystycznej: - Państwo bułgarskie i branża turystyczna Bułgarii są mocno zainteresowane współpracą z polskimi partnerami. Dokładamy też wszelkich starań, by jak najlepiej ugościć polskich turystów. Natomiast Anelia Genova, Dyrektor Departamentu Marketingu, Promocji i Informacji Turystycznej w Ministerstwie Gospodarki i Energetyki Republiki Bułgarii, opowiedziała o nowej kampanii promującej ofertę turystyczną Bułgarii: - Chcemy pokazać, że Bułgaria jest wciąż tak samo gościnna i że ma bardzo dużo atrakcyjnych propozycji turystycznych, bez względu na porę roku. W tym roku spodziewamy się ok. 6% wzrostu liczby turystów zagranicznych, w tym z Polski, Wielkiej Brytanii, Niemiec i Rosji. Podczas części nieoficjalnej, Marcin Velinov przybliżył gościom sekrety kuchni bułgarskiej, dzieląc się również swoimi doświadczeniami związanymi z tym krajem. Można było zjeść takie smakołyki jak: banica, kebabcze, kiufte, sałatka szopska czy sneżanka, a także doskonałe, bułgarskie wina. Dodatkową atrakcją była wystawa zdjęć Pani Ireny Gałuszko (Związek Polskich Artystów Fotografików) przedstawiająca piękno bułgarskiej przyrody oraz urocze miejscowości górskie. Promocja Bułgarii w Polsce jest częścią większej kampanii obejmującej 6 europejskich krajów: Polskę, Niemcy, Rumunię, Ukrainę, Rosję i Szwecję. Projekt finansowany jest z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i budżetu państwowego Republiki Bułgarii. Branża turystyczna jest jednym z ważniejszych sektorów bułgarskiej gospodarki. W 2013 r. przyjęła 7 milionów turystów, osiągając przychody w wysokości ponad 3 miliardów euro i generując 13,6% PKB. Według prognoz bułgarskiego Ministerstwa Gospodarki i Energetyki oraz analityków z Morgan Stanley w ciągu najbliższych kilku lat branża turystyczna wygeneruje 18% PKB, а do 2020 roku liczba turystów przekroczy 9,5 miliona osób. Więcej informacji na temat atrakcji turystycznych Bułgarii można znaleźć na stronie: bulgariatravel.org.
Podczas wyjazdu, mogą się zdarzyć różne rzeczy. Lepiej być na to przygotowanym...
Wybierasz się z rodziną na urlop i myślisz, że spędzisz je w miłej i spokojnej atmosferze? Jesteś pewien, że niesamowite historie przydarzają się innym, ale nie Tobie? Nic bardziej mylnego! Takie podejście może być dla Ciebie bardzo… kosztowne. Niezwykłe historie przydarzają się zwykłym ludziom.
Polska dla hedonistów: Białka Tatrzańska - W gorącej wodzie
Polacy znaleźli w końcu sposób na niepogodę – jadą do term. Traveler gorąco popiera!
Miałam pecha. Gdy przyjechałam do Białki Tatrzańskiej, było słonecznie i gorąco. A przecież chciałam doświadczyć tego arcyprzyjemnego uczucia pluskania się w ciepłej wodzie pod gołym niebem, kiedy na dworze ziąb i zawierucha! Trudno. Czekając, aż się zachmurzy i ochłodzi, zaczęłam zwiedzanie term. Najpierw dach. Cały jest pokryty mchem, dzięki czemu termy idealnie wpisują się w górski krajobraz. Potem zaplecze pełne inżynieryjnych nowinek – w Białce Tatrzańskiej korzysta się z odnawialnych źródeł energii. Następnie restauracja serwująca naprawdę świetne jedzenie (sama zamówiłam zupę kalafiorową z mlekiem kokosowym i pstrąga z warzywami). Obejrzałam strefę głośną, ze zjeżdżalniami, biczami wodnymi, sztuczną falą – tu królowały dzieci. Poszłam do strefy dla dorosłych, czyli beztekstylnego saunarium (m.in. łaźnie parowe, ruska bania, fińska sauna), by w końcu zażyć właściwych kąpieli w strefie cichej. Pogoda – jak wspomniałam – nie sprzyjała przesiadywaniu w gorącej wodzie (34 st., 36 st. i 40 st. Celsjusza, w zależności od basenu), ale przypomniałam sobie, że zawiera siarczki i siarczany, krzemionkę, potas. Działa regenerująco i pobudza metabolizm. Po pół godzinie uznałam, że czas się trochę poopalać i popatrzeć na Tatry. A że widok był piękny, zasiedziałam się ciut za długo (i co ważniejsze, bez filtra UV). Gdy wieczorem zajrzałam do miejscowego spa, powiedziano mi, że jedyne co mi teraz polecają, to chłodzące okłady. Warto wiedzieć: 72 st. Celsjusza ma woda termalna wydobywana z głębokości 2,5 tys. m No to w drogę: Termy Białka, 34-405 Białka Tatrz., ul. Środkowa 181, www.termabialka.pl Ceny w zależności od liczby stref i sezonu. Np. bilet open (do wszystkich stref) latem dla dorosłych kosztuje 75 zł (3,5 h), 95 zł (4,5 h), 119 zł (cały dzień)
Polska dla hedonistów: Festiwale - Zabawa do białego rana
Na szczęście Polska jest nie tylko do różańca. My zapraszamy do tańca!
Najpierw słychać gwar. Śmiechy, rozmowy, odgłosy strojonych instrumentów. Po chwili przebija się rytm bębnów i przeciągłe brzmienia lir korbowych. Ktoś zaczyna śpiewać, dzieci ruszają w tan. Ośmieleni dorośli dołączają do korowodu, instrumentów przybywa, głosów też. Wszyscy zebrani zatracają się w pulsującej wielobarwnej muzyce. Wreszcie w czasie, gdy strudzeni muzykanci rzewnie przygrywają wschodzącemu słońcu… Powiecie „dziś już nie ma takich zabaw”. Gdzie tam! W dobie szczegółowo zaplanowanych masowych festiwali wciąż jeszcze jest miejsce na imprezy bardziej spontaniczne. Najwięcej takich zabaw odbywa się z końcem czerwca (noc kupały!), ale także lipiec, sierpień i wrzesień mogą zaoferować coś specjalnego. Zacząć warto na gościnnej Kielecczyźnie. Tam w Sędku, małej wsi, gdzie przecinają się szlaki piesze i rowerowe, przez cały tydzień od 4 sierpnia trwać będzie Tabor Kielecki organizowany przez Dom Tańca. Podczas siedmiu dni muzykanci uczyć będą wszystkich zainteresowanych gry na instrumentach, tańca i śpiewu. Po dobrej nauce przyjdzie też czas na sprawdzenie nowych umiejętności. W praktyce oznacza to dobrą zabawę, bo zarówno mistrzowie, jak i ich podopieczni to często grajkowie zaprawieni w boju i nie raz przeprowadzili roztańczoną gawiedź z objęć nocy w ramiona dnia. Po tygodniu takich harców warto złapać oddech, zwłaszcza, że już 24 sierpnia w Narolu, malowniczym miasteczku na Roztoczu, rozpocznie swe działanie Akademia Muzyków Wędrownych. I tak przez kolejnych siedem dni trzy kultury: polska, ukraińska i… hiszpańska prowadzić będą dźwiękowy dialog. Wśród zaproszonych wybitni lirnicy, np. Jacek Hałas czy Oscar Fernandez. Tym, co różni tę akademię od nobliwych uczelni, to brak sztywnych ram i konwenansów. Jak artyści raz zasiądą do grania, najczęściej odpuścić nie potrafią. Wystarczy wczuć się w rytm, bo potem dźwięki upoją na tyle, że dokazywać będzie się do utraty tchu. Łączenie wpływów z różnych regionów Europy jak najbardziej temu sprzyja. Sąd ten uzasadnia najmłodszy festiwal folkowy – debiutująca z początkiem września Pannonica. Impreza odbędzie się nieopodal Starego Sącza, w szczerym polu nad doliną Popradu. Sama nazwa nawiązuje do Pannonii, rzymskiej prowincji obejmującej swym zasięgiem Węgry, część Chorwacji, Bośni, Serbii i Rumunii. I właśnie muzykę z tych regionów usłyszeć będzie można podczas wielogodzinnych koncertów i hulanek. Dziś wiemy, że na Pannonice pojawią się Acoustic Acrobats, Michal Smetanka, Söndörgő, Dikanda czy Sokół Orkestar. Wybór miejsca jest nieprzypadkowy, Stary Sącz uchodzi za najbardziej węgierskie z polskich miast, dolina Popradu jest zaś starożytnym szlakiem wędrówek ludów, a więc i kultur czy idei. Pannonica ma ambicje, by stać się bramą dla południowej radości i żywiołu charakterystycznego dla tamtejszej kultury. Ponoć obudzić go łatwo. A potem pozostaje igrać z nim przy dźwiękach bałkańskich trąbek i polskich barabanów.
Polska dla hedonistów: Orłowo - Plaża pełna przyjemności
Nie ma snobizmu Cannes ani erotyzmu Ipanemy. Ma za to artyzm, hedonizm i niewymuszoną elegancję. Zapraszam na plażę w Orłowie!
Wiem, że popełniam błąd. Sąsiedzi będą mieli mi za złe, że zdradzam „nasze miejsce” obcym. I że teraz na plaży w Orłowie będzie tłok nie do wytrzymania! Bo kiedy w Sopocie jest „najazd Hunów” z całej Polski, a w Gdyni tyle stonki, że jeden siedzi na drugim, to tu wciąż jest niemal pusto. Orłowo wyrosło z osady rybackiej. W latach 30. XX w. przeżywało świetność jako znane uzdrowisko, a teraz jest jedną z najpiękniejszych dzielnic Gdyni. Wille sprzed wojny, sporo nowoczesnych białych budynków w stylu Lazurowego Wybrzeża. No i ta plaża! Długa, szeroka, piaszczysta. Jak z wakacyjnej widokówki, tyle że pozbawionej kiczu. Malowniczy klif, podcinany wciąż przez sztormy. Stromy brzeg ciągnący się przez blisko 650 m od Redłowa do Orłowa. Na nim unikalne okazy, chronione gatunki roślinności. Z samej skarpy widok na Mierzeję Helską i port w Gdyni. Są też: las, rzeka Kacza, Promenada Królowej Marysieńki. W pobliżu Orłowo-Kolibki z dworem, kamienną gotycką stajnią i stadniną koni. Przepiękna pałacowa zabudowa z barokowym ogrodem pamięta czasy, kiedy król Jan III Sobieski bywał tu z królową Marysieńką. Klimatyczna jest także figura Chrystusa z ramionami rozpostartymi na wodę, udzielającego błogosławieństwa ludziom morza. Kutry z szarpanymi przez wiatr chorągiewkami. I rybacy przebierający sieci po porannym połowie. Tuż przy plaży stoi Tawerna Orłowska z przeszklonym tarasem, marynistycznym wystrojem, gdzie można zjeść pyszną zupę rybną. Po przeciwnej stronie ulicy Domek Żeromskiego, w którym pisarz spędzał wakacje z rodziną w 1920 r. Nad morzem dochodził do sił po ciężkiej grypie hiszpańskiej i w tym krajobrazie koił nerwy po stracie syna. To w Orłowie Żeromski napisał opowieść Sambor i Mestwin o dwóch ogromnych bukach z okolic Witomina. W kawiarni w Domku Żeromskiego można prosto z plaży, na boso wypić kawę mrożoną i zjeść lody. I –uwaga – schronić się w wiklinowych koszach. Takich jak sprzed lat! No i jest jeszcze na plaży teatr. Nikogo z miejscowych nie dziwi przechadzający się po piasku facet w zbroi. Teatr Miejski w Gdyni ma tu scenę letnią. Repertuar afirmacyjny, hedonistyczny, recitale w plenerze, koncerty. W tym sezonie m.in. W kręgu namiętności. Tango Piazzolla i Słodkie lata 20., 30. Na widowni panie w nadymających się na wietrze sukienkach i panowie w panamkach. Wszystko przy akompaniamencie pisku mew… Carpe diem. Warto wiedzieć: Najwspanialsze plaże w Polsce według internautów znajdują się w Świnoujściu, Białogórze i Dębkach No to w drogę: Na plażę w Orłowie można dojechać trolejbusem nr 26, Szybką Koleją Miejską (przystanek 600 m od plaży) lub samochodem (parking przy ul. Orłowskiej, ok. 200 m od mola). Scena Letnia Teatru Miejskiego w Gdyni. www.teatrgombrowicza.art.pl
Polska dla hedonistów: Lubuskie - Między ulem a kieliszkiem
Do wyboru kieliszek chardonnay, pinot noir, rieslinga… Jesteśmy we Francji? Nie, w Lubuskiem!
Największe wyzwanie to ustalić, kto ma być kierowcą. Niemal 30 winiarni i dziesiątki otwieranych butelek pełnych trunku to nie najlepsza sceneria dla przymusowego abstynenta. Losujemy więc metodą tradycyjną: wyciągając zapałki. Uff, trafiam na najdłuższą. Lubuski Szlak Wina i Miodu stoi przede mną otworem! Jeden z najprężniej działających polskich regionów winnych rozciąga się między Mierzęcinem a Zieloną Górą, z mocnym punktem w postaci Gorzowa Wielkopolskiego. Jedną z najstarszych winnic w tym regionie jest Kinga. Pierwsze nasadzenia odbyły się tu 28 lat temu. Niestety powódź w 1997 r. zniszczyła niemal cały areał, oszczędzając zaledwie jeden krzaczek. Historia winnicy toczyła się jednak dalej, wzbogacając się o kolejne szczepy, pochodzące głównie z Mołdawii. Nic na to nie poradzę, ale nie bardzo je toleruję. W przeciwieństwie do przyrządzonych na miejscu gołąbków z marynowanych liści winorośli. Szybciej odnajduję się pośród gości z Zachodu – niemieckich winorośli traminer i riesling czy zweigelta z Austrii. To właśnie Niemcy rozpoczęli winiarską tradycję na tych ziemiach, sadząc tu winorośl dobre 700 lat temu. Właściciele winnicy Stara Winna Góra w Górzykowie wzięli sobie to do serca i skupili się na szczepach przywożonych właśnie z zagranicy. Szczególnie dobrze wypada riesling. Gdy siedzimy przy jego butelce, zanurzając fachowo nosy w kieliszki i doszukując się bukietu kwiatów i jabłek, muszę się powstrzymywać, by za szybko nie sięgać po dolewkę. W przerwie między degustacjami idziemy pospacerować wśród rzędów winorośli. Plantacja przytuliła się do Odry, zajmując łagodny stok otoczony drzewami. Owoce są jeszcze drobniutkie, prawdziwy ruch zacznie się tu dopiero jesienią. Zakończenie winobrania niechybnie oznacza bachusową ucztę. To najlepszy czas, by odkryć, że do polskiego wina świetnie pasują proste potrawy – żytni chleb ze smalcem, a nawet kiszony ogórek. W winnicy Julia gospodyni podsuwa nam też talerzyk miodu. Wielokwiatowy smakołyk pochodzi z własnej pasieki. Nasze brzęczące przyjaciółki świetnie czują się na tym nieskażonym skrawku natury. Gdzieś słyszałem, że miód pomaga na ból głowy zalanej trochę zbyt dużą ilością alkoholu. Skwapliwie więc zaopatruję się w jeden słoiczek. Przyda się jutro rano… Warto wiedzieć: Ponad 300 km ma pas polskich winnic w województwie lubuskim No to w drogę: Mapę winnic i pasiek dostaniemy w informacji turystycznej w Gorzowie Wlkp.oraz Zielonej Górze. Winnice najlepiej odwiedzać latem oraz wczesną jesienią. We wrześniu odbywa się winobranie i możemy wziąć udział w organizowanych z tej okazji imprezach. Wizyta w większości winnic wymaga wcześniejszego umówienia się. WWW ziemialubuska.pl winnicelubuskie.pl
Polska dla hedonistów: Szlak sera - Nos za przewodnika
Wytyczam sobie kierunek, umawiam dwie–trzy serownie. Właściwie uprzedzam tylko, że przyjeżdżam i ruszam! Dalej już na nos
Mam to szczęście mieszkać zaledwie kilkadziesiąt kilometrów od Rancza Frontiera. Godzina drogi do arcysmacznego miejsca nieopodal Mrągowa, do Warpun. Sylwia i Rusłan z małą Anią mieszkają właściwie poza wsią. Tworzą swój własny świat. Duża hodowla owiec, krów, do tego koni, drobiu, psów, rybek i ptaszków, którym Ania niestrudzenie nadaje imiona. Jestem łasuchem i to jest cecha, którą już dobrze znają gospodarze. Za każdym razem z zakamarków spiżarni, dojrzewalni, wychodzi do mnie jakiś nowy ser, jakby czekał, żebym go przetestował. A to młody owczy, o nutach runa, gałązek, polnych kwiatów, minerałów. A to ser świeżo uwędzony, przyniesiony prosto z wędzarniczej beczki. Jeszcze ciepły, co roztacza aromaty wokół jak dopiero co zakwitły bez. Zniewalający. Zapach to pierwszy atak jedzenia. To ścieżka, to magnes, to smycz. Ale nie ma co narzekać. Mieć nosa, albo chodzić na nos, to całkiem dobra metoda. W moim przypadku się sprawdza. Rusłan ma w zanadrzu sporo niespodzianek. To doświadczony podróżnik, niejedno w życiu widział i podpatrzył. Któregoś razu poczęstował mnie basturmą, własnoręcznie suszonym w ziołach mięsem – ciemnym, zwięzłym, ostrym i wyraźnym. Cienkie płatki rozpływały się w ustach. A jakie robi szaszłyki! Bajeczne! Odżywają we mnie wtedy wszystkie zaległe marzenia o wyprawie w kaukaskie strony. Jednak i tak zawsze wracam na orbitę Frontiery blue, czyli sera z przerostem niebieskiej pleśni. To jest moja kapliczka, ołtarzyk, moje niebo. Niebo w gębie. Rozpływające się, pełne orzechowych smaków, pieczarkowych, maślanych, odurzających. Nie tylko mnie uwodzi ten ser. Zdarzyło się kiedyś tak, że jechałem pod białoruską granicę na ludowy festiwal do Czeremchy, umówiliśmy się tam z niezłym gronem gotujących wariatów, którym przewodził Maciek Kuroń. Cały dzień coś pichciliśmy, aby wieczorem osiągnąć apogeum tej rozpusty. Kiedy już wszyscy myśleli, że nie zmieszczą ani kęsa, wyniosłem sery z Frontiery. Zapadła nabożna cisza, że można było ją kroić nożem. – My tu gotujemy jak najęci, a ten (to o mnie) skradł nam całą paterę serów – podsumował Maciek, szelmowsko się uśmiechając. Dodam, że na paterze pojawiły się też sery z dwóch sąsiednich koziarni, z Polskiej Wsi i Jakubowa. Bo jak już wspominałem, wyznaczam sobie trasę rzemiennym dyszlem, czyli od serowni do serowni. Ser pełen radości Jest takie miejsce, gdzie kiedykolwiek bym się nie pojawił, to jest lato. To niepozorna miejscowość Huta Szklana, niedaleko Krzyża Wlkp., na skraju Puszczy Noteckiej. A wszystko to za sprawą pewnego radosnego sera. Inspirowany dwoma serowymi gwiazdami – holenderską goudą i królewieckim tylżyckim. Dużo w Kreuzerze maślanych nut. Jest jak pajda chleba z masłem na kwiecistej łące, bo zachowuje w sobie sporo kwietnych aromatów wzbogaconych posmakiem moreli i karmelowych toffi. Niby codzienny, ale tak codzienny jak majówka z przyjaciółmi. Beata i Leszek, którzy go robią, to cudowni, pogodni ludzie, we wszystko wkładają serce. Swoją serowarską misję zaczynali od Kreuzera, nazwanego tak na pamiątkę przedwojennej serowni w Krzyżu Wlkp. Teraz słyną też z twarogów, masła, cygiera, czyli naszej wersji ricotty, a pojawiającym się znikąd gościom podają własnoręcznie pieczony chleb. Ten chleb wprawił mnie kiedyś w osłupienie. Beata ukroiła mi pajdę, abym mógł spróbować jej masła, a po chwili wyszło z rozmowy, że chleb ma już tydzień. Musiałem mieć dziwną minę, bo spytała, czy mi nic nie jest. Tydzień!? O matko! Smakował, jakby był pieczony rano. Potem pojechałem głębiej w puszczę, do serowni, którą umownie nazywam 27 stroną, od nazwy bloga, jaki prowadzi serowarka. Kęs wędzonego koziego sera na zagubionej górze, bezcenne. Smak omszałych krużganków Dolny Śląsk – region słynący z zamków, pałaców, klasztorów, słynie też z unikatowych serów. W Łomnicy, gdzie się nie obejrzysz, wszędzie pałace, do serowarni państwa Sokołowskich trafić nieco trudniej, ale warto. W Krzeszowie, jak już ktoś dotrze do klasztoru, niech dobrze się rozejrzy za Wańczykówką. Też znajdzie świetne sery. A jeśli ktoś dotrze pod dąb Chrobry, w okolicy Przemkowa, to ma już tylko kilka kilometrów do wsi Wysoka, do natchnionego serowara Mariusza Purgała. Cystersi robili kiedyś sery, jak to sami zapisali w kuchennych notatkach – „nie do codziennego spożywania”. Mariusz poszukał i doczytał, na czym polegał smak tych serów, eksperymentował kilka lat z kulturami bakterii i stworzył ser dojrzewający ponad rok. Niezwykle skoncentrowany. Już kawałek wielkości dyniowej pestki potrafi wypełnić smakiem usta na godzinę. Potrafi też swoją mocą te usta zamknąć, uszczypać. Wciąga w podróż po niedostępnych klasztornych krużgankach, pachnie omszałymi trunkami, chlebem przeżegnanym znakiem krzyża, sienią z drewnianą podłogą. Smakuje jak podróż w czasie. A komu mało wrażeń, niech spróbuje Niebieskiego i Białego Księcia, dwóch krowich serów z przerostem pleśni. Po Klasztornym wydadzą się deserem. Jedno jest pewne, jakąkolwiek znajdziemy serownię zagrodową, a jest ich w Polsce kilkaset, i popytamy o inne w okolicy, to po ich odwiedzeniu będziemy mieli bagażnik pełen serów, kartę pamięci w aparacie pełną zdjęć, a głowę pełną wrażeń. Na Ranczu Frontiera hodowane są nie tylko dające mleko owce czy krowy, ale też gęsi i konie. (Fot. Filip Klimaszewski) Warto wiedzieć: 3 godziny trwają warsztaty, z których wychodzi się z własnym serem: www.serypolskie.pl. Pod tym adresem znajdziemy też adresy serowarni No to w drogę: Ranczo Frontiera - Sylwia Szlandrowicz i Rusłan Kozynko Mazury, wieś Warpuny, okolice Mrągowa. Szukać serowskazów. Krowie (65–100 zł/kg) i owcze (100–130 zł/kg) warte swojej ceny. www.seryowcze.pl Farma pod świerkami - Beata, Leszek Futymowie, Wielkopolska, wieś Huta Szklana, okolice Krzyża Wlkp. Dojrzałe, śmietankowe i z ziołami, również wędzone (powyżej 60zł/kg), twarogi, cygier, masło. www.ekosery.pl Gospodarstwo Malinowa Zagroda - Mariusz Purgał Dolny Śląsk, wieś Wysoka, niedaleko Przemkowa. Kozie (60–120 zł/kg), krowie (60–100zł/kg). www.malinowazagroda.pl
Zamieszkałam na pierwszym w Polsce glampingu, wytarzałam się w lawendzie, oddałam masażom nad jeziorem. I już wiem: luksus nie musi oznaczać przepychu
Słoneczny poranek. Wychodzę z namiotu. W piżamie, choć mogłabym i bez niej. Dookoła żadnych ludzi, żadnych domostw, tylko przestrzeń i przyroda. Czuję się trochę jak w Afryce, tyle że zamiast sawanny są łąki, a zamiast ryku lwów słychać rżenie koni; w dali pasą się klacze ze źrebakami. Za nimi jezioro. Nie zamierzam się nigdzie spieszyć. W końcu jest sobota, a ja jestem na Mazurach. Dokładnie na ich granicy z Warmią i Pojezierzem Iławskim, koło Morąga, w pobliżu miejscowości Ględy, w Glendorii, czyli na pierwszym w Polsce glampingu. Yyy…? Spokojnie, też nie wiedziałam, co to ostatnie znaczy. W końcu my, prawdziwi globtroterzy, niestrudzeni wędrowcy, wieczni włóczykije, brzydzimy się luksusem w podróży. A glamping to kemping w wersji glamour, czyli luksusowy biwak. Przed wyjazdem zrobiłam reaserch na temat nowego zjawiska. Popularny zwłaszcza w Afryce i Ameryce Północnej. Zamożni turyści pragną być jak najbliżej natury, nie chcą rezygnować jednak z dizajnerskich mebli, miśnieńskiej porcelany i prywatnej łazienki. Dla mnie „luksusowy kemping” to oksymoron, jak „zimne ognie” czy „ciepłe lody”. Zresztą zaraz okaże się, czy ta cała Glendoria to rzeczywiście fajerwerki, czy raczej bezkształtny ulepek. Do Ględ dotarłam dopiero w środku nocy. Wszystko dlatego, że nieopatrznie po drodze wstąpiłam na kolację do Starej Szkoły. To pensjonat w okolicach Wzgórz Dylewskich, urządzony w dawnej pruskiej szkole z 1890 r., kultowe miejsce dla wszystkich smakoszy i innych znawców kulinariów. Do tej pory myślałam, że się do nich nie zaliczam (zbyt wiele rzeczy mi smakuje!). A jednak skręciłam do Wysokiej Wsi i poszukałam budynku z czerwonej cegły. Wszystko przez koleżankę prowadzącą portal o jedzeniu. Nie mogła się nachwalić – że produkty eko i regionalne, a kuchnia na światowym poziomie (córka właścicieli skończyła jedną z najlepszych szkół we Francji). Przykład? Sushi z mazurskich ryb – lina, okonia, sielawy, pstrąga. Tarta z liśćmi buraka z ogrodu. Menu każdego dnia inne. Potwierdzam, że jedzenie pyszne, właściciele gościnni i – co ważne – umiejący o kuchni opowiadać z pasją. Nic dziwnego, że odwiedzają ich zarówno celebryci, jak i wybitni naukowcy. Na przykład za godzinę ma tu przyjechać profesor piszący o etykiecie przy stole… Chyba nie jestem gotowa na takie spotkanie, zwłaszcza w pruskiej szkole. Nie w piątek wieczorem, nie na Mazurach. Teraz chcę się wyluzować. Ziołowa kąpiel na pobliskim glampingu w Ględach. (Fot. Filip Klimaszewski) Śniadanie w stodole W namiocie w Glendorii czekało na mnie wielkie łóżko z moskitierą rozciągnięte na dwóch brzozowych balach. A także sekretarzyk do pisania listów (antyk jak nic!), stolik z dwoma rzeźbionymi krzesłami, lampy z afrykańskimi motywami, lodówka, a także łazienka z bieżącą wodą (dopiero następnego dnia odkryłam, że także ciepłą. Ech, te przyzwyczajenia z trekkingów w Kirgistanie…). Stała też koza i skrzynka porąbanego już drewna. Noc była dość chłodna, więc postanowiłam rozpalić sobie takie bezpieczne, ujarzmione ognisko tuż przy łóżku. Bo nie ma jak posiedzieć przy ogniu przed zaśnięciem! Dość trudno ogrzać tak dużą przestrzeń. Teraz o poranku próbuję jeszcze raz ocenić wielkość pomieszczenia. Spokojnie zmieściłby się tu pułk żołnierzy! No może mniej, ale rzeczywiście został kupiony od armii, dokładnie Bundeswehry. Nie przecieka, a dzięki brzozowemu rusztowaniu (zresztą bardzo stylowemu) jest stabilny i odporny na wichury. Mój jest dla trzech osób (oprócz dużego łóżka jest jeszcze jedno) i liczy z kilkanaście metrów kwadratowych. Szczerze? Te namioty to rewelacja! Dawna stodoła pełni w Glendorii funkcję i restauracji, i świetlicy (Fot. Filip Klimaszewski) Pora na śniadanie. Przebieram się z piżamy i idę przez łąki do stodoły, centralnego punktu Glendorii. Wysoki na kilka, jeśli nie kilkanaście metrów drewniany budynek, w którym zachowano dawne stropy i belki, dodano antresolę z biblioteczką, piec, bar, fotele, klimatyczne lampy. To coś między klubem, czytelnią i restauracją. Na talerzu naleśniki z truskawkami, przez otwarte wrota widać łąkę, las, miejsce na ognisko, basen. Jednym słowem sielanka. No i jakby tego było mało, z głośników sączy się mój ukochany Jaromir Nohavica! – Dzięki tej stodole jesteśmy pogodoodporni – śmieje się właścicielka i pomysłodawczyni Krystyna Lipska. Z wykształcenia jest psychologiem (czy stąd wie o najskrytszych potrzebach gości?), do niedawna była w zarządzie jednej z największych sieci handlowych w Polsce. Przyznaje, że Glendorię stworzyła, żeby samej się wyciszyć i wyleczyć z pracoholizmu, którego nabawiła się w Warszawie. Nie wiem jak jej, ale mnie udaje się to dość szybko. Co prawda mam jeszcze zryw, żeby w ramach obowiązków służbowych (tj. wyszukiwania ciekawych miejsc, by je potem opisać) zajrzeć do Morąga. A tam wypić kawę w odratowanym, a raczej wciąż odratowywanym zamku krzyżackim, przyjrzeć się armatom z wojny prusko-francuskiej z 1870 r., które stoją przed gotyckim ratuszem, oraz obejrzeć pałac Dohnów z XVI w. z barokowym zegarem słonecznym… Ale to tyle. Teraz czas na ciąg dalszy czystej przyjemności. Antyki i rusztowanie z brzóz. Wnętrze glampingowego namiotu. (Fot. Filip Klimaszewski) Lawendynki Mój następny cel to Lawendowe Pole koło Nowego Kawkowa. Gospodarstwo agroturystyczne, a dokładnie manufaktura zielarska, prowadzona jest – tak samo i Stara Szkoła, i Glendoria – przez uciekinierkę z wielkiego miasta. Joanna Posoch mówi, że zakorzenia się przez pracę, dlatego wymagająca doglądania, częstego pielenia i dużej cierpliwości lawenda była idealna. Widok fioletowej łąki sprawia, że od razu chwytam za aparat. Podchodzę bliżej, siadam na ławeczce między grządkami. Przypomina mi się Prowansja. Pole liczy pół hektara, ale i tak jest ponoć największą plantacją lawendy w Polsce. Wkrótce zbiory. Potrwają 10 dni (następne w sierpniu), uczestniczyć w nich będą także znajomi i wolontariusze. Każdy kwiatek ucina się nożyczkami wraz z pierwszymi listkami. Potem przez chwilę chłodzi w lodówce, by następnie wyciągnąć z roślin to co najlepsze. Choćby zapach. Joanna Posoch ze swojej lawendy robi olejki eteryczne, kremy, balsamy. Te umiejętności można zresztą nabyć na organizowanych tu regularnie warsztatach. Ale najpierw są lawendynki, czyli balanga kończąca lawendobranie. Oprócz klasycznych atrybutów każdej imprezy tu dochodzi możliwość wytarzania się w lawendzie (rama jednego z łóżek jest wypełniona po brzegi kwiatami) czy stąpania po dywanach z roślin w sieni drewnianego domu. Tu mieszka się bowiem nie w ceglanym domu czy dizajnerskich namiotach, ale w chacie z lat 30. przeniesionej bal po balu z Beskidu Niskiego. Joanna piecze na śniadanie orkiszowe bułeczki, które mogę zjeść z pomarańczową konfiturą lub polać różanym syropem. Jestem na diecie? W takim razie płatki owsiane z orzechami i cynamonem, słodzone hodowaną w gospodarstwie stewią. To roślinny słodzik – uwaga – zupełnie pozbawiony kalorii. Czy znalazłam się w raju? I gdy już wydaje mi się, że nic więcej do szczęścia mi nie potrzeba, dowiaduję się o mobilnym spa Madame la Mode. Prowadzi je Natalia Żyro, mieszkanka Nowego Kawkowa w drugim pokoleniu, profesjonalna masażystka i kosmetolożka. Ze specjalnym łóżkiem i potrzebnymi olejkami (a także czekoladą, miodem czy ziołami) przyjeżdża w wybrane miejsce od Olsztyna po Ostródę. Współpracuje także z Glendorią (dopiero teraz przypominam sobie, że jeden z namiotów miał na ganku dwie stylowe wanny, zaś w środku łóżko do masażu i nastrojowe tkaniny i lampki). W ofercie m.in. ajurwedyjskie rytuały, ziołowe kąpiele („poczuj miętę przez rumianek” dla dwojga), peelingi rozmarynowe, owocami dzikiej róży czy czarnuszką. – Nie ma jak zabieg na świeżym powietrzu, w naturze, nad jeziorem – zapewnia mnie Natalia. Zabiera na drewniany pomost, gdzie czeka już łóżko do masażu. Kładę się przykryta wyłącznie ręcznikiem i oddaję w ręce Natalii. Dookoła żadnych domostw, tylko przestrzeń i przyroda. Słoneczne popołudnie. Luksus. Lawendowe pole w okolicach Nowego Kawkowa i jego właścicielka Joanna Posoch. Zaraz lawendynki! (Fot. Filip Klimaszewski) Warto wiedzieć: Lawenda służy nie tylko do robienia eterycznych olejków, ale także jako przyprawa np. do pieczonej ryby czy twarożku No to w drogę: Glendoria - Ględy 45, 14-105 Łukta. www.glendoria.pl Cena trzyosobowego namiotu na tydzień – 1610 zł. Można też wybrać pokój pod dachem. Stara Szkoła - Wysoka Wieś 27, 14-100 Ostróda, www.dylewskie.pl Cena posiłku bez alkoholu 100 zł. Cena pokoju dwuoosobowego 240 zł. Lawendowe Pole - Nowe Kawkowo 11A, 11-042 Jonkowo. www.lawendowepole.pl Cena noclegu 50 zł Mobilne Spa - tel. 48 512 261 212, fb/MadameLaMode (także przez Glendorię). Cena masażu całego ciała 120 zł, masaż ajurwedyjski proszkami ziołowymi 200 zł. Położenie wybranych miejscowości.
Polak na wakacjach: koniecznie z tabletem lub ze smartfonem!
Wakacyjny niezbędnik, to już nie tylko krem z filtrem czy ręcznik plażowy… W tym roku ponad 75% naszych rodaków zabierze ze sobą na urlop przynajmniej jedno urządzenie elektroniczne
Telefon komórkowy, aparat fotograficzny i laptop to najpopularniejsi towarzysze letnich podróży. Do czego najczęściej wykorzystują swoje urządzenia Polacy i czy rzeczywiście lubią dzielić się zdjęciami z wypoczynku w serwisach społecznościowych? Między innymi te pytania zostały zadane Polakom podczas ankiety dotyczącej naszych wakacyjnych nawyków. Czy wiesz, że zaledwie co dwudziesta osoba, którą spotkamy tego lata na plaży czy nadmorskim kurorcie, będzie odpoczywała… również od swoich ulubionych sprzętów elektronicznych? Wyniki badań przeprowadzonych przez Interaktywny Instytut Badań Rynkowych razem z Samsung Electronics, organizatorem wakacyjnych stref `Przystanek Samsung` nad polskim morzem, jednoznacznie stwierdzają – urządzenia elektroniczne stały się już obowiązkowym punktem na liście rzeczy niezbędnych do spakowania w walizce urlopowiczów. Prawie trzy czwarte zapytanych – i niemalże wszyscy, którzy w ogóle wyjeżdżają w tym roku na wypoczynek będzie w plażowej torbie smartfon, tablet lub aparat fotograficzny. Co zabieramy ze sobą na wakacje? Najpopularniejsi elektroniczni towarzysze letnich wypraw to telefon komórkowy (95%), aparat fotograficzny (76%) i laptop (33%). Kamera video, tablet lub czytnik e-booków zabierane są na wakacje dużo rzadziej - przez mniej niż 10% wypoczywających w lecie Polaków. Kobiety nieco chętniej niż mężczyźni wezmą w podróż aparat fotograficzny, z kolei panowie częściej niż panie zapakują do walizki laptopa. Z jakich funkcji urządzeń elektronicznych korzystamy najczęściej? W czasie wakacyjnego wyjazdu telefon komórkowy jest urządzeniem nie tylko niezbędnym, ale i niezwykle wielofunkcyjnym. Połowa osób, które wezmą go ze sobą na wakacje, będzie dzięki niemu robić zdjęcia, a co trzecia osoba aktywnie korzystała z internetu, w poszukiwaniu np. rekomendacji restauracji czy atrakcji turystycznych. Laptop – podobnie jak komórka umożliwia urlopowiczom wygodne korzystanie z internetu (91%). Poza tym z jego pomocą bardzo często respondenci umilają sobie czas wypoczynku oglądając filmy (71%). Jednak laptop w czasie wyjazdu spełnia też poważniejsze zadania - przydaje się do lepszego planowania wypoczynku, tj. wyszukiwania okolicznych atrakcji – (69%) a nawet szukania drogi podczas podróży (32%). Nowoczesny smartfon stał się naszym nieodłącznym towarzyszem, dzięki któremu utrzymujemy serdeczne relacje ze znajomymi i bliskimi. Podczas urlopu idealnie sprawdzi się nie tylko laptop, ale również tablet, który w wygodny i poręczny sposób zapewnia dostęp do cyfrowych map, ułatwia wybór np. restauracji, a także pozwala nie rozstawać się z naszą muzyką, filmami czy e-bookami. Jestem przekonany, że w kolejnej edycji badania, więcej Internautów będzie korzystało z tabletów podczas urlopu. Idzie za tym dynamiczny wzrost sprzedaży tych urządzeń na polskim rynku – powiedział Jerzy Łabuda, Samsung Electronics Polska. Wakacje na plaży i w mediach społecznościowych Co słychać u znajomych? To pytanie, które zada sobie ponad połowa ankietowanych w czasie wyjazdu. Głównym sposobem na sprawdzenie tego, będzie zalogowanie się na serwisach społecznościowych. 30% wczasowiczów sprawdzi co słychać u znajomych przynajmniej raz dziennie. Większą potrzebę pozostania na bieżąco z życiem w serwisach mają mężczyźni, którzy rzadziej odmówią sobie logowania na profil (21%, wobec 33% w przypadku kobiet). Poza tym korzystanie z serwisów społecznościowych w czasie wakacji jest wyraźnie zależne od wieku – częstotliwość wchodzenia na profile spada wraz z wiekiem. Wakacyjne zdjęcia w sieci Co piąta osoba, która korzysta z aparatu fotograficznego lub telefonu z aparatem fotograficznym, dzieli się wakacyjnymi zdjęciami ze znajomymi z pomocą serwisów fotograficznych podczas urlopu. W tej grupie zdecydowanie bardziej na bieżąco starają się być mężczyźni. Częste publikowanie fotografii jest też domeną osób w wieku 19-24 lat (11% z nich codziennie zamieszcza nowe fotografie). Jednak aż 37% wakacyjnych fotografów – głównie kobietom, zależy na świadomym kształtowaniu wizerunku w mediach społecznościowych. Potrzebują oni więcej czasu na selekcję zdjęć, ich przygotowanie i udostępnia je w sieci dopiero po powrocie do domu. Badanie zostało przeprowadzone przez Interaktywny Instytut Badań Rynkowych w ramach ogólnopolskiego badania sondażowego OMNIBUS GO96 z wykorzystaniem ankiety internetowej CAWI w dniach 16.07 - 18.07.2013. Analizą objęto grupę 1000 osób korzystających z internetu w wieku 15 i więcej lat.
Mężczyźni chcą dedykowanego dla siebie Spa
Trzecia tura badań „Polacy a ośrodki Spa” przeprowadzonego na zlecenie Klekotki Sento Spa pod koniec maja br. jednoznacznie potwierdza, że mężczyźni w Polsce oczekują oferty dedykowanej tylko dla nich.
Jak wskazują wyniki przeprowadzonego badania aż 30% mieszkańców dużych miast i metropolii uważa, że obecnie dostępna oferta na rynku skierowana dla mężczyzn jest zbyt uboga. Co jest bardzo zastanawiające – okazuje się, że ponad 50% kobiet jest odmiennego zdania. Dotychczas przeprowadzone badania wskazywały, że statystyczny Polak nie ma problemu z odróżnieniem Spa z „tradycyjnym salonem kosmetycznym” dzięki czemu posiada świadomość potencjału i benefitów płynących z korzystania z usług ośrodków Spa. Grupa wiekowa, w której kręgu Spa cieszy się największym zainteresowaniem to osoby w wieku 35-44 lata i w zdecydowanej większości są to mieszkańcy dużych miast i metropolii, którzy po tygodniu ciężkiej pracy chcą oderwać się od codziennych obowiązków i rutyny szukając spokoju i wyciszenia we wspomagających regenerację ośrodkach Spa. Panowie szukają oferty dla siebie Najnowsze badanie zrealizowane na zlecenie Klekotki Sento Spa jednoznacznie potwierdza, że Panowie wykazują duże zainteresowanie ofertami obiektów SPA w Polsce. Jednak według nich w ośrodkach znajdujących się na terenie naszego kraju brakuje ofert skierowanych bezpośrednio do mężczyzn. Wyniki ostatniego badania wykazują, że aż a 30% mieszkańców dużych miast (250-500 tys.) i metropolii (powyżej 500 tys. mieszkańców) uważa ofertę dla mężczyzn za zbyt ubogą. - Tak duży wskaźnik zainteresowania ofertą Spa dla mężczyzn jednoznacznie wskazuje na to, że przyszedł czas na formułowanie oferty dedykowanej dla tej właśnie płci. Świadczy to również o tym, że z roku na rok mamy do czynienia z coraz większą świadomością mężczyzn jeśli chodzi o zadbany wygląd i konieczność pogłębionego relaksu – podkreśla Zbigniew Tyszko, właściciel Klekotki Sento Spa. – Osobiście jestem z tego zjawiska bardzo zadowolony, przede wszystkim dlatego że również z myślą o mężczyznach podjąłem decyzję o otwarciu w zeszłym roku naszego nowego obiektu. Mężczyzna w Spa – ponad 50% kobiet uważa, że to nie domena mężczyzn Bardzo ciekawe i zastanawiające odpowiedzi padały z ust kobiet. Według nich Spa kojarzy się z miejscem tylko dla kobiet, a korzystanie z tego typu zabiegów przez płeć przeciwną jest niemęskie (42% odpowiadających). Dodatkowo 10% kobiet uważa, że mężczyźni nie potrzebują korzystać ze Spa. Trzecia edycja badania „Polacy a ośrodki Spa” stanowi część cyklu tego typu projektów, które Klekotki Sento Spa realizuje nieprzerwanie od początku 2013 roku. NOTA METODOLOGICZNA 1. Czas realizacji badania: 24 maja 2013r. 2. Miejsce realizacji: badanie ogólnopolskie 3. Wielkość próby: n= 1098; błąd oszacowania = 3 proc.; poziom ufności 0,95 4. Technika badawcza: badanie zrealizowane metodą telefonicznych, standaryzowanych wywiadów kwestionariuszowych wspomaganych komputerowo (CATI). 5. Próba: Losowo-kwotowa, stanowiąca liczebną reprezentację cech demograficznych dla ogółu pełnoletnich mieszkańców Polski z zachowaniem rozkładów terytorialnych (dane wg GUS).
Digital detox: odpoczynek od nowoczesnych technologii
Laptopy, tablety, smartfony towarzyszą swoim użytkownikom wszędzie, stając się integralną częścią ich codziennego życia. I tak, jak dla niektórych „bycie offline” nie stanowi żadnego problemu, dla innych może być sporym wyzwaniem
Na ratunek „uzależnionym” przychodzą touroperatorzy, który w swoich ofertach proponują wyjazdy gwarantujące wypoczynek od ciągłej obecności w sieci. W grupie ratujących znajdują się również restauratorzy oraz (paradoksalnie) twórcy specjalnych aplikacji. Z dnia na dzień wzrasta liczba osób, które nie potrafią na co dzień obyć się bez kontaktu z nowoczesnymi technologiami. Wraz z ich powszechnym wykorzystaniem i rozwojem ich użytkownicy za pomocą jednego kliknięcia lub przesunięcia palcem po ekranie urządzenia w każdej minucie otrzymują i wysyłają informacje. Ciągle online – czy jest dewizą naszych czasów? Czy istnieje szansa, aby całkowicie się „odłączyć” i choć na chwilę zapomnieć o wirtualnej rzeczywistości? Urlop wypoczynkowy drogą ucieczki Pomysł wakacji wolnych od pokusy sprawdzenia maila, portali społecznościowych, czy przeczytania w sieci porannej porcji informacji wydaje się dla niektórych absurdalny. Znajdą się tacy, który nie wyobrażają sobie spędzenia nawet kilku dni w oderwaniu od dostępu do bieżących informacji. Z badań przeprowadzonych przez American Express wynika, że aż 83 proc. urlopowiczów pozostaje online podczas wypoczynku, aż 64 proc. tej grupy sprawdza firmową skrzynkę pocztową podczas wypoczynku. Z pomocą przychodzą touroperatorzy oferujący „technologiczny detoks”. Coraz częściej pośród ofert ośrodków wypoczynkowych, hoteli spotykamy oferty gwarantujące swoim gościom ciszę i wypoczynek. – Na turystycznych mapach znajdujemy miejsca, gdzie można w pełni się zrelaksować, a „technologie” nie są dopuszczane – komentuje Marko Brinkmann z internetowego biura podróży Tripsta.pl. Miejsca „wolne od technologii” to propozycja dla osób, które na co dzień prowadzą stresujący tryb życia i rzadko znajdują możliwość, aby dobrze odpocząć. – Podczas pobytu przebywający dobrowolnie decyduje się na odpoczynek podczas, którego zabronione jest korzystanie z udogodnień technologicznych. Urlopowicz skupia się wyłącznie na sobie, otoczeniu oraz innych ludziach – bezpośrednio – dodaje Brinkmann. Jak wynika z badań Euromonitora oraz World Travel Market (WTM) trend stanowi wiodący kierunek turystyczny w 2013 i dominować będzie przynajmniej do 2016 roku. To, co na pierwszy rzut oka wydawać mogłoby się całkowicie nową ofertą, już od dawna znajdowało się w ofertach ośrodków wypoczynkowych. Wcześniej jednak propozycje ośrodków przyjmowały, nieco inną formę. I choć nadal turyści mają szansę na wyjazdy, podczas których walczą przykładowo z nadmiarem zbędnych kilogramów, coraz popularniejszym staje, aby na dłuższą chwilę odłączyć się od zasobów internetu. Poza siecią – niekoniecznie! – Większość osób znajdujących się w posiadaniu urządzeń mobilnych na wakacjach wykorzystuje je, jako sprzęt, który pomaga nie tylko w prostym zdobyciu wiedzy na temat miejsca, w którym się przebywa. Urządzenie podpowiada, co warto zobaczyć, gdzie wybrać się na obiad, jak dotrzeć do wyznaczonego celu, ale także uzupełnia wakacyjne doświadczenie – zdjęcia i filmy z wakacji, pomaga w utrwaleniu przyjemnych chwil – komentuje Tomasz Żelazny z OleOle.pl, sklepu internetowego ze sprzętem RTV/AGD i elektroniką użytkową. – Chodzi zasadniczo o to, by znaleźć złoty środek i umiejętnie korzystać z urządzeń, stawiać na ich funkcjonalność, a nie nadużywać – dodaje. Nie bez powodów urządzenia mobilne stają się jeszcze lżejsze, wygodniejsze i łatwiejsze w eksploatacji, a tym samym wygodniejsze w transporcie. Na wakacjach warto jednak nie przesadzać i ograniczyć liczbę zabieranych gadżetów do niezbędnego minimum. Jeśli jesteśmy zmuszeni do sprawdzenia poczty, róbmy to maksymalnie raz dziennie, nie częściej – najlepiej o wyznaczonej godzinie. Bonusy za offline Do osób, które chcą odpocząć od ciągłej obecności w sieci wychodzą również restauratorzy oraz twórcy mobilnych aplikacji. Za pozostawienie telefonu w recepcji użytkownik urządzenia przenośnego dostaje zniżkę na posiłek. I choć trend popularny jest na Zachodzie, jest szansa za jakiś czas podobne rozwiązania znajdziemy również w naszym najbliższym otoczeniu. – Nie chodzi tylko o nadmierne korzystanie z urządzeń mających dostęp do internetu, ale o niemal całkowite przeniesienie swojego życia do sieci. Coraz więcej osób kontaktuje się głównie za pomocą internetu – komentuje Marta Melka-Roszczyk, psycholog i psychoterapeuta. – Taka forma relacji niestety nie działa pozytywnie na emocjonalną stronę życia. Wszelkie formy odizolowania ludzi od multimedialnych urządzeń są pozytywne, ponieważ pokazują, że świat jest niezwykle atrakcyjny bez pomocy internetu – dodaje. O osoby nadużywające zdobyczy techniki, dbają również twórcy niektórych aplikacji mobilnych. – Przykładowo dzięki aplikacji Freedom, Anti-Social, czy Digital Detox, możemy wprowadzić w posiadane urządzenie funkcję, które ograniczą częstotliwość przebywania na różnego typu stronach internetowych – komentuje Tomasz Żelazny. Tego typu aplikacje powstają z myślą o zwiększeniu produktywności i kreatywności użytkowników sieci, którzy zbyt dużo czasu poświęcają na wirtualną aktywność. – Oprogramowanie jest szansą na odpoczynek, dla osób „nazbyt” przywiązanych do codziennych rytuałów, w których skład wchodzą wysyłanie e-maili, rozmowy telefoniczne, aktualizacja statusów w portalach społecznościowych, czy wysyłanie SMSów. Dzięki tego typu aplikacjom, użytkownik sam dobiera czas, podczas, którego rezygnuje z niektórych funkcjonalności urządzenia. Może być to kilkanaście minut, może być cały dzień, tydzień, lub nawet miesiąc – dodaje.