Gdzie na majówkę w Polsce? Poznaj propozycje z całego kraju
Gdzie na majówkę w Polsce? W Polsce znajdziemy wiele pięknych i ciekawych miejsc, które polecają się na weekend majowy. Majówka w Polsce nad morzem, a może w górach? Oto lista 20 propozycji, które warto rozważyć.
W tym artykule: Gdzie na majówkę w Polsce? Zamość Kraków Park Narodowy Gór Stołowych Bory Tucholskie Kazimierz Dolny Lubuski Szlak Wina i Miodu Zalew Sulejowski Trekking w Tatrach Wysokich Spływ kajakowy rzeką Rawką Jezioro Nyskie Solina Białowieski Park Narodowy Łeba Ustroń Świętokrzyski Park Narodowy i Łysogóry Jezioro Niegocin Pojezierze Wielkopolskie Wyspa Wolin Zalipie Kraina Wygasłych Wulkanów Gdzie na majówkę w Polsce? To pytanie zadajemy sobie ostatnio coraz częściej. W tym roku weekend majowy jest wyjątkowo długi. 1 maja wypada w środę, a 3 maja w piątek. Wystarczy więc, że weźmiemy trzy dni wolnego i będziemy mogli cieszyć się 9-dniowym urlopem. Jak spędzić ten czas? W naszym kraju nie brakuje miejsc, które świetnie sprawdzą się jako majowe kierunki. Podpowiadamy, gdzie pojechać na majówkę w Polsce. Gdzie na majówkę w Polsce? Jeśli wciąż zadajesz sobie pytanie „gdzie na majówkę w Polsce?” i „jak spędzić długi majowy weekend?”, niczym się nie przejmuj. Poniżej przedstawiamy 20 propozycji na fantastyczną majówkę w granicach naszego kraju: Majówka 2024 zaskoczyła trendami. Polacy tłumnie ruszą wypoczywać za ocean Majówka 2024 zbliża się coraz większymi krokami. Gdzie w tym roku Polacy spędzą długi weekend majowy? Jeden z najpopularniejszych kierunków to spora niespodzianka. Też się tam wybieracie? Zamość Kraków Park Narodowy Gór Stołowych Bory Tucholskie Kazimierz Dolny Lubuski Szlak Wina i Miodu Zalew Sulejowski Tatry Wysokie Rzeka Rawka Jezioro Nyskie Solina Białowieski Park Narodowy Łeba Ustroń Świętokrzyski Park Narodowy i Łysogóry Jezioro Niegocin Pojezierze Wielkopolskie Wyspa Wolin Zalipie Kraina Wygasłych Wulkanów Zamość Zamość nazywany jest „perłą renesansu” lub „Padwą Północy”. Historia miasta sięga XVI wieku. Założycielem stolicy Ordynacji Zamojskiej był hetman wielki koronny Jan Zamoyski, a za jej projekt odpowiedzialny był włoski architekt Bernardo Morando. W 1992 roku zamojski Rynek Starego Miasta trafił na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Na odwiedzających czeka tu także ogród zoologiczny, Muzeum Fortyfikacji i Broni Arsenał, Muzeum Zamojskie oraz liczne szlaki turystyczne i trasy rowerowe. Kraków Była stolica Polski to prawdziwa turystyczna perła. Kraków zachwyca nie tylko Polaków, ale też podróżnych zza granicy. Do złożenia wizyty w „Mieście Królów” zachęcają m.in. dziennikarze CNN, którzy okrzyknęli Polskę turystycznym kierunkiem na rok 2023. Wśród wyróżnionych miast znalazł się właśnie Kraków. Park Narodowy Gór Stołowych Polskie Góry Stołowe są jednym z nielicznych przykładów tego typu gór w Europie. Ich pochodzenie jest podobne do genezy słynnej Góry Stołowej, będącej symbolem Kapsztadu (RPA). Wybierając się na wycieczkę w te okolice można podziwiać fantastyczne formacje skalne tworzone na przestrzeni wieków oraz unikatowe i objęte ochroną gatunki roślin i zwierząt. Bardziej aktywnym oferowane są wspinaczka górska czy trekking. Bory Tucholskie To jeden z największych borów sosnowych na terenie Polski. J jednocześnie jeden z 23 parków narodowych znajdujących się w naszym kraju. Na jego terenie odnajdziemy zarówno wydmy, jak i jeziora oraz trasy piesze i rowerowe. W parku dostępne są również fantastyczne punkty widokowe, z których rozpościera się widok na okolicę – głównie lasy i tamtejsze zbiorniki wodne. Kazimierz Dolny Położony w środkowym biegu Wisły Kazimierz Dolny kusi przyjezdnych swoją historią, fantastyczną lokalizacją oraz sporą ilością wartych zobaczenia zabytków. To urokliwe miejsce z mnóstwem atrakcji dla każdego rodzaju turysty. Począwszy od przytulnych kawiarenek na rynku, przez wycieczkę promem po Wiśle, aż po wyprawę po wąwozach. Kazimierz Dolny jest prawdziwą perłą polskiej turystyki. Lubuski Szlak Wina i Miodu Województwo lubuskie słynie przede wszystkim z licznych zielonych lasów. W końcu jest to jeden z najbardziej zalesionych polskich regionów. Okolica może się też pochwalić pierwszorzędnej jakości miodami oraz wybornymi winami. To jedne najbardziej popularnych lokalnych wyrobów. Stąd właśnie pomysł na otworzenie Szlaku Wina i Miodu z aż 14 przystankami. Zalew Sulejowski Długi na 17 kilometrów Zalew Sulejowski jest największym zbiornikiem wodnym w województwie łódzkim i jednym z nielicznych miejsc w tej okolicy dostępnych dla żeglarzy czy windsurferów. Godzinę jazdy od zalewu znaleźć można również Bolimowski Park Krajobrazowy, będący fantastycznym miejscem do wypadów na grzyby bądź zwykły spacer. Trekking w Tatrach Wysokich Chcąc uciec z dala od cywilizacji i natłoku turystów, warto wybrać miejsce, do którego nie uda się każdy. I choć Tatry należą do jednych z najpopularniejszych kierunków Polaków, to wybierając się w najwyższą ich część, nie spotkamy wielu osób. Tatry Wysokie mogą się poszczycić wieloma szlakami o różnym poziomie trudności. Niektóre z nich wymagają szczególnych umiejętności technicznych oraz sprzęty. Do takich tras należy chociażby Orla Perć. Majówka 2024 we Wrocławiu. Sprawdź, co warto zobaczyć w długi weekend majowy Majówka we Wrocławiu to gwarancja udanego wypoczynku niezależnie od pogody. Stolica Dolnego Śląska oferuje turystom ogrom atrakcji i wiele miejsc godnych zwiedzenia. Zarówno w długi majowy w... Spływ kajakowy rzeką Rawką Aktywna majówka? Dlaczego nie? Spływy kajakowe stają się ostatnimi czasy coraz popularniejszą aktywnością wśród rodzin z dziećmi. Nic w tym dziwnego – bliskość natury, sport i możliwość spędzenia czasu z najbliższymi sprawia, że ta forma rodzinnych wyjazdów zyskuje na popularności. Rawka z racji tego, iż jest rzeką spokojną, cieszy się wyjątkową popularnością. Cały wpływ nie należy natomiast do najdłuższych i trwa około 4–5 dni. Jezioro Nyskie Południowo-wschodni brzeg Jeziora Nyskiego to głównie piaszczyste plaże oraz teren ośrodków wypoczynkowych, portów jachtowych oraz szkółek nauki windsurfingu czy żeglarstwa. Okolica jest więc w pełni przystosowana zarówno do plażowania, jak i aktywnego wypoczynku w wodzie. Tanie loty na majówkę. Gdzie warto polecieć za rozsądne pieniądze? Oto najlepsze promocje na tanie loty na majówkę 2024. Przekonaj się, że aby spędzić długi weekend majowy w Europie, wcale nie trzeba wydawać kroci. Dobrze jednak się pospieszyć. Im bliże... Solina Wiosną bieszczadzkie lasy przybierają charakterystyczną jasnozieloną barwę, co czyni z nich niezwykle urokliwe miejsce. Solina wraz ze swoim jeziorem stanowi idealne dopełnienie dla tych cudownych widoków. W okolicy nie zabraknie z pewnością rozrywek zarówno dla aktywnych, jak i dla pragnących spokojnego wypoczynku. Obok licznych tras trekkingowych i infrastruktur wodnej w samej Solinie, blisko jest również do znanego ze swoich uzdrowisk Polańczyka. Białowieski Park Narodowy Białowieski Park Narodowy rocznie odwiedzany jest przez tysiące turystów zafascynowanych unikatowością tego miejsca. Jedne z najrzadszych gatunków fauny i flory, największe wolno żyjące stado żubrów na świecie oraz liczne szlaki piesze i rowerowe coraz częściej kuszą odwiedzających nie tylko z Polski, ale i z innych krajów. Park został również wpisany na listę światowego dziedzictwa naturalnego UNESCO, co dodatkowo czyni go miejscem wartym odwiedzenia na przykład podczas majówkowych wojaży. W 2022 r. park znalazł się w zestawieniu najbardziej niedocenianych miejsc w Europie. Łeba Co robić w Łebie przed sezonem plażowym? Sama Łeba, jak i jej okolice oferują sporo różnorodnych aktywności. Znajdujące się na zachodzie miasta jezioro Łebsko i na wschodzie jezioro Sarbsko dostarczą wrażeń miłośnikom wypoczynku nad wodą. Za to znany z ruchomych wydm Słowiński Park Narodowy zadowoli entuzjastów długich spacerów i przyrody. Oprócz tego w okolicy znaleźć można również największy w Polsce park dinozaurów. Ustroń Malowniczo położony Ustroń będzie idealnym kierunkiem dla wszystkich lubiących turystykę górską – zarówno tę pieszą, jak i rowerową – oraz dla szukających regeneracji w lokalnych uzdrowiskach. Przy dobrej pogodzie można również skorzystać z uroku naturalnych nadwiślańskich plaż. Natomiast w przypadku niepogody otworem stoją liczne kryte baseny solankowe. Lokalną atrakcją wartą uwagi jest również kolejka linowa na Czantorię, z której rozpościera się bajeczny widok na okoliczne wzgórza i doliny. Świętokrzyski Park Narodowy i Łysogóry Jedno z najmniejszych polskich województw może się pochwalić niepowtarzalnym pasmem Gór Świętokrzyskich – Łysogórami. Charakterystyczną ich cechą są tzn. gołoborza, czyli rumowiska skalne znajdujące się w górnych partiach gór. Ich wschodnia część wchodzi w skład Świętokrzyskiego Parku Narodowego. Zachodnia natomiast, mniej zalesiona, jest już dużo niższa i nieco mniej atrakcyjna. Przez pasmo Łysogór przebiega również kilka głównych szlaków turystycznych Gór Świętokrzyskich. Wszystko to wraz z bogactwem krajobrazu tworzy całość wartą odwiedzenia, podobnie jak niedalekie Kielce. Jezioro Niegocin Niegocin to trzecie co do wielkości polskie jezioro i jednocześnie jedno z najbardziej popularnych wśród żeglarzy. W sezonie duża powierzchnia umożliwia organizowanie regat, a jego spokojne wody są przyjazne dla rodzin z dziećmi. Do dyspozycji przyjezdnych pozostają liczne atrakcje wodne, takie jak kajaki, rowery wodne czy statki wycieczkowe oraz rozległe kąpieliska. Pojezierze Wielkopolskie Region ponad tysiąca jezior, spośród których największe jest jezioro Gopło, znane z legendy o Królu Popielu zjedzonym przez myszy. Chociaż nie z każdym z jezior wiąże się legenda, to praktycznie z każdego blisko jest do innego wartego uwagi miejsca. Jest to więc wspaniała okazja, aby połączyć odpoczynek ze zwiedzaniem okolicznych zamków i pałaców. Poza wspominanym Gopłem warto odwiedzić na przykład jezioro Bnińskie. Stąd już blisko do zamku w Kórniku bądź nad jezioro Świniarskie, niedaleko którego znajduje się historyczna stolica Polski – Gniezno. Wyspa Wolin Wolin to cudowna wyspa pełna niespodzianek. To tutaj mieści się bajeczne jezioro Turkusowe, otoczone przez gęste, zielone bukowe lasy. Tu właśnie wiele osób decyduje się spędzić kilka dni wolnego. Nic w tym dziwnego – turystów urzeka połączenie znajdujących się nad samym brzegiem wzniesień i bezkresnego morza. Łagodny klimat zachęca do długich spacerów po plaży. Zalipie Zalipie to niewielka wioska w województwie małopolskim, która została okrzyknięta najbardziej kolorową wsią w Polsce. Rozpisują się o niej media na całym świecie, a Japońskie Stowarzyszenie Biur Podróży uznało ją za jedną z 30 najbardziej malowniczych wiosek na Starym Kontynencie. Odwiedzający koniecznie muszą zajrzeć do Zagrody Felicji Curyłowej, czyli oddziału Muzeum Okręgowego w Tarnowie. Można tam na własne oczy zobaczyć sztukę malowania domów. Kraina Wygasłych Wulkanów Góry Kaczawskie, zwane Krainą Wygasłych Wulkanów, zlokalizowane są na Dolnym Śląsku. Dokładnie w północno-zachodniej części Sudetów. Na zwiedzających czeka tu masa atrakcji. Między innymi Sudecka Zagroda Edukacyjna w miejscowości Dobków, gdzie znajduje się największa w Polsce platforma imitującą trzęsienie ziemi.
Japonia - 25 miejsc, które warto zobaczyć
Inny wymiar piękna Na punkcie tych kwiatów Japończycy mają prawdziwą obsesję. Gdy pojawiają się pierwsze paki, gromadzą się w miejskich parkach, sadach, lasach i urządzają pikniki hanami (dosłownie,,oglądanie kwiatów"), by je powitać oraz się nimi zachwycać. Ich ulotne piękno jest dla nich metaforą życia. W żadnym innym kraju kwiaty wiśni, zwane sakurą, nie są tak czczone i wielbione jak tutaj. Ich kwitnienie to najbardziej wyczekiwany moment w roku. Zwykle święto wiśni zaczyna się w marcu i trwa do kwietna, choć w niektórych częściach Japonii nawet dłużej. Ich delikatny zapach napawa optymizmem, radością i energią. Ten symbol Japonii widoczny jest wszędzie: w dekoracjach sklepów, wystrojach restauracji, w domach, na ulicach i w modzie. Wydawane są specjalne publikacje, w których podawane są miejsca, gdzie można oglądać najpiękniejsze sakury. Tak więc wiosna to idealny moment, by wybrać się do tego kraju. Japonia to jednak miejsce wyjątkowe z wielu powodów. Kolejnym z nich jest Tokio, największa metropolia świata, która ma więcej mieszkańców, niż liczy populacja Polski. Wibrująca, niezasypiająca, pełna kontrastów, fascynująca. Ale poza Tokio też jest się czym zachwycać. Ponad 80 proc. powierzchni tego kraju zajmują góry, z których ponad sto to aktywne wulkany, a prawie 70 proc. stanowią lasy. A wśród nich są świątynie, pałace, ogrody, onseny, czyli gorące źródła, i mnóstwo innych atrakcji, które plasują Japonię wśród najbardziej pożądanych kierunków turystycznych świata. Agnieszka Franus redaktor naczelna
Wyspy Alandzkie na Bałtyku. Baśniowe krajobrazy i znakomita kuchnia nordycka
W poszukiwaniu mniej znanej strony Skandynawii, warto zaplanować podróż na Wyspy Alandzkie. Choć jest to autonomiczna część Finlandii, mówi się tu po szwedzku.
W tym artykule: Jak dostać się na Alandy? Do jakiego kraju należą Wyspy Alandzkie? Wyspy Alandzkie – Nie tylko na ryby Ojczyzna Muminków Wyspy Alandzkie – informacje praktyczne Wyspy Alandzkie – ciekawostki Na Wyspach Alandzkich znalazłem się przypadkowo, korzystając z zaproszenia zakochanego w nich kolegi. Jego celem było ogłoszenie światu, że to najpiękniejsze miejsce na ziemi. Byłem sceptyczny. Podstawowymi atutami Alandów jest to, co z wakacjami kojarzy mi się najmniej: Skandynawia (czyli zimno), wyspy na Bałtyku (czyli znowu zimno i na domiar złego buro), łowienie ryb (w połączeniu z poprzednimi atutami – zimno, buro i do tego nuda), kuchnia ziemniaczano-rybna (gorzej być nie może), uprawianie żeglarstwa (wszystko co poprzednio plus mokro, brrr…) Jak dostać się na Alandy? Na Wyspy Alandzkie dostałem się samolotem z Finlandii, trasą Warszawa – Helsinki – Turku. Było to o tyle ciekawe doświadczenie, że pozwoliło przyjrzeć się im z góry. Bądź co bądź tysiące wysp powinno robić jakieś wrażenie. Z lotu ptaka archipelag wygląda niczym racuchy na monumentalnej błękitnej patelni. Wyspy są różnej wielkości, a ich postrzępione krawędzie i nieregularne kształty tworzą niezwykłą układankę, w centrum której tkwi skalista zielona plama, główne skupisko kilku dużych wysp z głęboko wchodzącymi w ląd jęzorami wody. Tutaj znajduje się centrum regionu z jedynym tu miastem Maarianhamina, dysponującym za to dwoma portami, do których mogą zawijać nawet największe promy. Do jakiego kraju należą Wyspy Alandzkie? Maarianhamina to niewielka, 11-tysięczna miejscowość. Jest również stolicą archipelagu, bo Alandy formalnie są częścią Finlandii, choć stanowią niezależny administracyjny byt, a mówi się tam po szwedzku. Historyczne perypetie archipelagu, częste przechodzenie pod panowanie okolicznych państw (Szwecja, Rosja, Finlandia) spowodowało, jakby na przekór kolejnym panującym, wytworzenie się czegoś na kształt tożsamości alandzkiej. Alandczycy mają własną flagę, parlament, rząd. I po wiekach goszczenia obcych baz dziś są strefą zdemilitaryzowaną. Wyspy Alandzkie – Nie tylko na ryby Alandy postawiły na turystykę przyrodniczo-wyczynową. Zorganizowaną na skandynawski sposób. Czystość powietrza, rozbudowana sieć kempingów, hoteli i noclegów oraz dobre drogi z różowego granitu tworzą wymarzone warunki dla turystyki rowerowej. Można je prawie w całości objechać na dwóch kółkach. Archipelag połączony jest siecią szos, które przecinają poszczególne wyspy, zaczynając się często szlabanem na jednym brzegu, a kończąc szlabanem na drugim. Wygląda to trochę jak autostrada w pewnym środkowoeuropejskim kraju, znikąd donikąd, z tą różnicą, że puste miejsca między odcinkami dróg wypełniają połączenia promowe, a czasami wąska grobla lub niepozorny most. Podróż do Szwecji. 3 pomysły na niezapomniane wakacje za Bałtykiem. Kolej z piwnym wagonem, joga za kołem polarnym i coroczne święto raków. Podróż do Szwecji nie musi być banalna. Oczywiście, jedną z największych tutejszych atrakcji jest łowienie ryb. Najbardziej wytrawny wędkarz staje się bohaterem dnia i piszą o nim lokalne gazety. Cicho, pusto i do tego ryba nie bierze. To chyba najgłupszy sposób tracenia cennego czasu, pomyślałem przed wyruszeniem na wędkarską wyprawę. Na Alandach jednak ryby łowi się wspaniale, i to na wiele sposobów. Można, oczywiście, przypłynąć jachtem wyposażonym w echosondy i GPS i trałować kilkunastoma wędkami, ale po co? Wystarczy wynająć tutejszego przewodnika wędkarskiego. Zabierze nas on w takie miejsca, gdzie nie posiadając nawet żadnych umiejętności poznamy dreszczyk emocji związany z wyłowieniem troci czy szczupaka. Kilka machnięć, delikatne napięcie żyłki i po 15 minutach ulegniemy takim emocjom, jakbyśmy siedzieli za stołem do ruletki. Potem złowioną rybę możemy zjeść, a w przygotowaniu dania na alandzką modłę też pomoże nam przewodnik. W ten sposób poznamy, jakie cuda kulinarne pływają w Bałtyku, choć po doświadczeniach na naszym wybrzeżu w życiu byśmy w to nie uwierzyli. Ojczyzna Muminków Przy okazji łowienia możemy namówić przewodnika, żeby pokazał nam niezwykłe zjawisko geologiczne, jakim są alandzkie szkiery, czyli granitowe wysepki, wielkości kilku metrów kwadratowych, lub niedostępne inaczej, jak tylko łodzią, nieduże porośnięte krzewami bezludne kamienne wyspy wyrastające z wody na kilka pięter niczym jakieś przedpotopowe stwory o obłych kształtach. Tutejsze głazy przypominają swym wyglądem monumentalne Muminki, co nie powinno dziwić, gdyż Tove Jansson pisała swoje książki właśnie na Alandach. Chodzenie po tych wyspach przypomina spacer po obcej planecie. Czasami tylko trzeba uważać, żeby nie zaatakowały nas mewy, które nie lubią, gdy ktoś chodzi zbyt blisko ich gniazd, i potrafią się zachowywać jak bohaterki horroru Hitchcocka. Fantastyczne Oslo. Co warto zobaczyć w stolicy Norwegii Mniejsze i spokojniejsze od swoich nordyckich kuzynów Kopenhagi i Sztokholmu Oslo przyciąga nowoczesną architekturą, inspirującymi galeriami i niezobowiązującą atmosferą. Mieszkańcy stoli... Wyspy Alandzkie – informacje praktyczne ■ Jak się dostać na Wyspy Alandzkie? Do Helsinek można dolecieć samolotem z Warszawy (Finnair, Ryanair) i z Krakowa (Finnair). Za podróż fińskim przewodnikiem zapłacimy ok. 800 zł w jedną stronę. Podróż trwa 2 godziny. Więcej stałych połączeń z Polski jest do Sztokholmu. Zarówno ze Sztokholmu, jak i z Helsinek, na Wyspy Alandzkie pływają promy. ■ Poruszanie się po Wyspach Alandzkich. Główne wyspy archipelagu są połączone mostami i promami, co ułatwia ich zwiedzanie samochodem lub rowerem. ■ Kiedy jechać na Wyspy Alandzkie? Najlepszą porą na zwiedzanie Wysp Alandzkich jest okres od późnej wiosny do wczesnej jesieni. Dni są wówczas długie, a pogoda dość przyjemna (16–18°C). Przesilenie letnie to doskonały czas na odwiedzenie archipelagu. Słońce prawie tu wtedy nie zachodzi. Lipiec to z kolei miesiąc, kiedy na Wyspach Alandzkich odbywa się wiele festiwali muzycznych. Wyspy Alandzkie – ciekawostki Mieszkańcy Wysp Alandzkich często używają wskazań kompasu przy opisie drogi. Miejscowi doskonale orientują się bieżącej sile i kierunku wiatru. Mieszkańcy Alandii są dumni ze swojej lokalnie produkowanej żywności. Wyspy Alandzkie mają własne mleczarnie, browary, piekarnie, produkcję napojów bezalkoholowych i czekolady, producentów soków jabłkowych oraz szeroką gamę lokalnych rzemieślników. Najmniejszą gminą w Finlandii jest Sottunga na Wyspach Alandzkich. Na wyspie żyje zaledwie około 90 mieszkańców. Wydaje się, że na Wyspach Alandzkich wszyscy znają wszystkich, a przynajmniej ludzie mają wspólnych znajomych.
Parki wodne w Polsce – TOP11 najlepszych polskich aquaparków
Parki wodne w Polsce w niczym nie ustępują swoim zachodnioeuropejskim odpowiednikom. Gdzie w Polsce jest największy basen? Które z rodzimych aquaparków mają najwięcej do zaoferowania? Poniżej prezentujemy zestawienie najlepszych polskich parków wodnych.
W tym artykule: Suntago Wodny Świat Aquapark FALA Termy Uniejów Aquapark Wrocław Termy Maltańskie Aquapark Sopot Nemo Świat Rozrywki Park Wodny w Krakowie Termy Chochołowskie Terma Bania Aquapark Reda Obiekty zaprojektowane z myślą o najdrobniejszych detalach idealnie wpisują się w potrzeby osób, dla których pływanie to najlepsza forma aktywności, jak i wszystkich, którzy w czasie spędzonym na basenie szukają przede wszystkim świetnej zabawy i sposobu na odprężenie się po ciężkim dniu. Choć moda na parki wodne w Polsce wciąż jeszcze jest stosunkowo młoda, to już teraz w wielu miastach można znaleźć obiekty wywołujące autentyczny efekt „wow”. Pływanie i zabawy w wodzie to świetna forma aktywności fizycznej, która angażuje najważniejsze partie mięśni, nie obciążając przy tym stawów i kręgosłupa. Nic więc dziwnego, że aquaparki są miejscami ochoczo odwiedzanymi przez rodziny, które lubią aktywnie spędzać wolny czas. Trzeba jednak podkreślić, że parki wodne to coś więcej niż tylko baseny i zjeżdżalnie. W wielkich kompleksach kryją się niezliczone atrakcje, które przypadną do gustu dosłownie wszystkim. Jeżeli zastanawiasz się, który aquapark warto odwiedzić, odpowiedź znajdziesz w przygotowanym przez nas rankingu. Podkreślamy, kolejność jest przypadkowa, a każde z wymienionych miejsc oferuje masę atrakcji dla miłośników wodnego szaleństwa w każdym wieku. Suntago Wodny Świat Nasz ranking otwiera jeden z najnowocześniejszych parków wodnych w Polsce. Obiekt zlokalizowany we wsi Wręcza pod Mszczonowem (w odległości ok. 40 km od Warszawy) funkcjonuje od 2020 roku. Powierzchnia ok 67 tys. m kw. czyni go największym parkiem wodnym w kraju i największym ze wszystkich zadaszonych aquaparków w Europie. Na odwiedzających czekają m.in. baseny, łaźnie, baseny termalne i sauny. Zastanawiasz się, gdzie jest najdłuższa zjeżdżalnia w Polsce? Właśnie w Suntago! Obiekt o nazwie „Jungle Eclipse” mierzy aż 320 metrów! Niezwykłą atmosferę dopełniają prawdziwe palmy, które wprowadzają iście tropikalny klimat we wnętrzach kompleksu. Aquapark FALA Przenosimy się do oddalonej o ok. 70 km Łodzi, gdzie mieści się kolejny interesujący park wodny. Jeżeli marzy ci się odpoczynek w tropikalnej scenerii, ale nie chcesz lub nie możesz udać się na długi urlop na jedną z egzotycznych wysp, Aquapark FALA jest propozycją idealną dla ciebie. Wśród palm i barów zaaranżowanych w karaibskim stylu poczujesz się jak na luksusowych wakacjach. Kompleks jest podzielony na strefę zewnętrzną i wewnętrzną. W pierwszej z wymienionych jedną z największych atrakcji jest basen wypływowy, który pozostaje otwarty także zimą. Działa tam także prawdziwa plaża naturystów, która jest świetnie odizolowana od pozostałej części kąpieliska. W strefie wewnętrznej można znaleźć baseny rekreacyjne i sportowe, sauny, baseny i wanny solankowe, jacuzzi i wiele innych atrakcji. Termy Uniejów Pozostajemy w województwie łódzkim. Uniejów regularnie pojawia się w zestawieniach obejmujących najciekawsze uzdrowiska w Polsce. Należy jednak pamiętać, że występujące tam wody termalne pozwoliły też na budowę atrakcyjnego aquaparku. Tamtejsza solanka, która wypływa ze źródeł położonych na głębokości 2000 m, ma udowodnione właściwości lecznicze, ale to niezwykłe miejsce warto odwiedzić nie tylko w celach terapeutycznych. Temperatura wody w basenach zewnętrznych nawet zimą nie spada poniżej 35 stopni Celsjusza. Goście mogą skorzystać z basenów pływackich i rekreacyjnych, nie zabrakło też brodzików dla dzieci i wyspy jacuzzi. Część wewnętrzna to przede wszystkim basen solankowo-uzdrowiskowy, wyposażony w urządzenia do hydromasażu. Także wewnątrz nie zabrakło obiektów stworzonych z myślą o najmłodszych gościach, wypełnionych licznymi atrakcjami. Aquapark Wrocław Nasz kolejny punkt na mapie przedstawiającej najlepsze aquaparki w Polsce to Wrocław. W stolicy Dolnego Śląska można znaleźć nowoczesny obiekt, utrzymany w typowo tropikalnym klimacie. Baseny pływackie i rekreacyjne, liczne zjeżdżalnie, sztuczne fale, jacuzzi – tych atrakcji nie może zabraknąć w żadnym nowoczesnym parku wodnym, ale Aquapark Wrocław ma do zaoferowania znacznie więcej. Ciekawym obiektem jest basen solankowy, w którym temperatura utrzymuje się na poziomie 32 stopni Celsjusza. Po zażyciu odrobiny wodnego relaksu, można udać się do strefy fitness. Warto wspomnieć, że Aquapark Wrocław ma rozbudowaną ofertę dla najmłodszych i nieco starszych dzieci. W kompleksie wydzielono Dziecięcą Zatokę, w której prowadzone są zajęcia dla malców od czwartego miesiąca życia. Oprócz tego, nie brakuje brodzików brodzików, zjeżdżalni i pontonowni. Termy Maltańskie Robimy skok do Poznania. Termy Maltańskie (jak wskazuje na to sama nazwa – zlokalizowane nad jeziorem Malta) to nowoczesny obiekt, który swoim gościom zapewnia masę atrakcji. Zewnętrzne i wewnętrzne baseny wypełnione wodą geotermalną, całoroczny basen otwarty, basen wyposażony w wiry wodne i dysze, brodzik z fontannami, ścianka wspinaczkowa, armatki wodne, zjeżdżalnie, dzika rzeka – to dopiero początek długiej listy. Zatrzymajmy się na chwilę przy zjeżdżalniach. Pośród obiektów, z których mogą korzystać najmłodsi i nieco starsi, znajdziemy też atrakcje dla najodważniejszych. Mowa o zjeżdżalniach Turbo i Kamikaze, które polecamy wyłącznie osobom o mocnych nerwach. Gdy zmęczą cię wodne szaleństwa, nadwątlone siły odbudujesz w saunie lub strefie SPA. Aquapark Sopot Wymieniając najciekawsze baseny w Polsce, nie można pominąć Aquaparku Sopot, czyli jednego z najbardziej znanych parków wodnych na wybrzeżu. Miłośnicy sportowego i rekreacyjnego pływania mogą tam skorzystać z basenów pływackich i rekreacyjnych. Poza obiektami krytymi, znajdziemy tam także baseny na świeżym powietrzu, z czego jeden jest dedykowany całorocznemu użytkowaniu. Ciekawą atrakcją jest dzika rzeka, której całkowita długość to aż 71 metrów. Co dla najmłodszych? Łagodne i nieco szybsze zjeżdżalnie, wodny plac zabaw i basen zaopatrzony w armatki wodne, gejzery i inne atrakcje. Nemo Świat Rozrywki Obieramy kurs na południową część kraju. Nasz pierwszy przystanek – Dąbrowa Górnicza. Nemo Świat Rozrywki nie jest największym aquaparkiem w Polsce, ale nie oznacza to, że nie zasługuje na uwagę. Przeciwnie, w zagłębiowskim kompleksie można znaleźć masę atrakcji. Oto najlepsze aquaparki w Europie. Poznaj miejsca sprawdzone przez Travelera Pobyt w wielkich europejskich parkach wodnych to zabawa nie tylko dla dzieci. Pod centralną kopułą mieści się basen rekreacyjny, w którego obszarze zgromadzono największe atrakcje parku. Znajdziesz tam zjeżdżalnie o różnym poziomie trudności, gejzery, wodospady i armatki wodne. Na zewnątrz zlokalizowano całoroczny basen odkryty (wypływowy), w którym temperatura wody nie spada poniżej 31 stopni Celsjusza. Miłośników sportowego pływania z całą pewnością ucieszy informacja, że w Nemo udostępniono dwa baseny sportowe o długości 250 metrów. Zewnętrzny czynny jest jedynie w sezonie letnim, ale z wewnętrznego można korzystać przez cały rok. Park Wodny w Krakowie Nasz kolejny przystanek to Kraków. Tamtejszy aquapark przez długi czas dzierżył tytuł największego krytego basenu w Polsce. W wielkim kompleksie znalazło się miejsce na baseny pływackie i rekreacyjne. Wśród licznych atrakcji należy wymienić m.in. wodną ściankę wspinaczkową, hydromasaże, sztuczne fale i dziką rzekę. Na szczególną uwagę zasługują tamtejsze zjeżdżalnie. To atrakcje dedykowane dla gości w każdym wieku. Dzieci uwielbiają zjeżdżalnie multimedialne i pontonowe, a młodzież i dorośli przepadają za najszybszymi i najdłuższymi (202 metry). Termy Chochołowskie Kolejny ciekawy aquapark znajdziemy na malowniczym Podhalu, gdzie największym obiektem termalnym są słynne Termy Chochołowskie. W tym miejscu doskonale poczują się zarówno wielbiciele sportowego pływania, jak i rekreacji wodnej. Park oferuje atrakcje dla całej rodziny. Do dyspozycji najmłodszych gości oddano m.in. wodny plac zabaw i zjeżdżalnie. Z kolei dorośli będą zachwyceni basenami termalnymi oraz kąpielami solankowymi i siarkowymi. Najbardziej rozpoznawalną wizytówką tego miejsca jest wielki kompleks saun wyposażony we wspaniały taras widokowy. Terma Bania Powoli zbliżamy się do końca naszej wycieczki. Przedostatni przystanek – Białka Tatrzańska. W malowniczej scenerii znajdziesz jeden najnowocześniejszych obiektów termalnych, który skupia nowoczesne baseny wewnętrzne i zewnętrzne, strefę SPA i wiele innych atrakcji. Sztuczne fale, grota z gejzerem, łagodne i bardziej strome zjeżdżalnie – to tylko niektóre z nich. Woda w Termie Bania osiąga temperaturę do 40 stopni Celsjusza, więc to idealne miejsce dla wszystkich osób, dla których wodna aktywność ma być przede wszystkim formą relaksu. Aquapark Reda Na koniec wracamy do województwa pomorskiego, by przedstawić prawdziwą perełkę. Aquapark Reda to jedyny obiekt w Polsce, który jest połączeniem parku wodnego i oceanarium. Można tam podziwiać wiele fascynujących okazów morskiej fauny, w tym najprawdziwsze rekiny, od których gości oddzielają tylko ściany tunelu, w którym odbywa się spływ! Poza tym, można znaleźć tam wiele innych atrakcji, wśród których warto wymienić nowoczesne zjeżdżalnie, gejzery i sztuczną falę. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Most na rzece Kwai. Jak dotrzeć do najsłynniejszego mostu w Azji
Most na rzece Kwai to jeden z najsłynniejszych mostów w historii kina. Każdego roku odwiedzają go tysiące turystów. Warto się tam wybrać, podczas wakacji w Azji Południowo-Wschodniej.
W tym artykule: Most na rzece Kwai – historia autentyczna Most na rzece Kwai – Jak dotrzeć Mosta na rzece Kwai – Zwiedzanie Most na rzece Kwai – Na bogato Tajlandia to jeden z najbardziej zróżnicowanych krajów w Azji. Tropikalne południe przyciąga niebiańskimi plażami, na północy na turystów czekają dzikie górzyste regiony. Podczas wizyty w Bangkoku, stolicy Tajlandii, warto wybrać się w podróż na zachód, by zobaczyć słynny most na rzece Kwai. Most na rzece Kwai – historia autentyczna Kiedy w 1957 roku na ekran kin wszedł film wojenny „Most na rzece Kwai" w reżyserii Davida Leana, od wydarzeń, do których nawiązuje fabuła, minęło zaledwie 15 lat. Film był adaptacją powieści francuskiego pisarza Pierre'a Boulle'a, który był naocznym świadkiem tragedii II wojny światowej w Azji Południowo-Wschodniej. Najdłuższy szklany most świata w Wietnamie został wpisany do Księgi Rekordów Guinessa. Ile wynosi jego długość? Most Bach Long, czyli nowy najdłuższy szklany most świata ma ponad 630 m długości. Położony jest w górskim regionie w prowincji Son La, w północno-zachodnim Wietnamie, ok. 120 km od Hanoi. Kanwa dramatu jest nie tylko autentyczna, ale w swej realności nawet tragiczniejsza, niż to przedstawili autorzy filmu. W połowie 1943 roku japońskie konwoje morskie płynące do Birmy (przedsionka do planowanego opanowania Indii) ponoszą coraz większe straty. Japończycy byli już wówczas nękani przez lotnictwo i okręty podwodne aliantów. W kwaterze głównej cesarskiej armii zapada więc decyzja przebicia alternatywnego – bardziej bezpiecznego – szlaku kolejowego z Tajlandii do granicy birmańskiej. Do budowy kolei ściągnięto przeszło 60 tys. alianckich jeńców wziętych do niewoli podczas walk w Azji na na Pacyfiku. Byli to głównie Brytyjczycy, ale także Holendrzy, Australijczycy, Amerykanie oraz ponad ćwierć miliona robotników azjatyckich różnych narodowości. Jednocześnie pracowały dwie brygady. Jedna po birmańskiej stronie, a druga w Tajlandii. Bezlitośnie poganiani jeńcy przedzierali się przez malaryczną, zalewaną ciągłymi deszczami dżunglę, w warunkach, które wyniszczały życie i zdrowie w piorunującym tempie. Kolejni ludzie padali jak muchy z morderczego wysiłku, niedożywienia i chorób, nieludzko traktowani przez Japończyków. Paradoksalnie – ginęli także z rąk swoich, w wyniku bombardowań Anglików i Amerykanów, bo Japończycy obozy jenieckie lokowali rozmyślnie obok lotnisk, składów paliwa lub amunicji i stanowisk baterii przeciwlotniczych. Nie pozwalali też oznaczać szpitali czerwonym krzyżem. Podczas jednego z alianckich nalotów we wrześniu 1944 zginęło stu jeńców, ponad 300 odniosło rany. Kiedy obie grupy robocze połączyły tor na granicznej Przełęczy Trzech Pagód, zapłaciło już za to życiem sto kilkanaście tysięcy ludzi. Na każdy z 415 kilometrów toru przypadało 280 grobów. Padł co czwarty z alianckich jeńców. Tu dygresja: Tajowie nie mogli się wprawdzie przeciwstawić okupacji Japonii, weszli jednak w taktyczny sojusz z okupantem, oskubując przy okazji pod jego osłoną terytoria swych sąsiadów. Wypowiedzieli nawet wojnę Wielkiej Brytanii i Stanom Zjednoczonym. Tuż przed nieuchronną klęską Japonii Tajlandczycy uznali jednak, że taka polityka była wbrew ich konstytucji, zgłosili chęć oddania zagrabionych ziem i w rezultacie jako pierwszy z satelitów Państw Osi – została członkiem nowo powstałej Organizacji Narodów Zjednoczonych. Most na rzece Kwai – Jak dotrzeć Wycieczkę z Bangkoku nad rzekę Kwai i z powrotem można odbyć w jeden dzień. To nieco ponad 120 kilometrów. Pociągiem jest się na miejscu w 2,5 godziny, autobusem rejsowym jeszcze szybciej, autokary turystyczne zatrzymują się po drodze na krótko w mieście Nakhon Pathom. Jest tam kolosalna – wysoka na 125 metrów – stupa (prosta budowla buddyjska) nad najstarszą w Tajlandii świątynią (IV wiek p.n.e.) i największą w tym rejonie świata. Stamtąd dojeżdża się do Kanchanaburi, stolicy prowincji o tej samej nazwie. Podczas II wojny światowej znajdowała się tam baza, przez którą przechodzili jeńcy w drodze do obozów rozrzuconych wzdłuż kolei, a także największy szpital jeniecki w tych czasach. Przez pewien okres leżało tam 8 tys. pacjentów. Kto nie przeżył, spoczął na pobliskim cmentarzu, którym opiekuje się Komisja Grobów Wojennych Wspólnoty Brytyjskiej. Z Kanchanaburi nad rzekę są jeszcze 2 kilometry. Stoi tam stosowna tablica informacyjna, a obok niej parowa lokomotywka w charakterze podfałszowanego eksponatu historycznego, bo kursowała tędy, ale już po wojnie. Mosta na rzece Kwai – Zwiedzanie Mosty na rzece Kwai było właściwie trzy. Dwa pierwsze – prowizoryczne z drewna – mniej więcej takie, jaki na filmie wznosili jeńcy pod kierunkiem pułkownika Nicholsona (w filmie gra go Alec Guinness). Z wody wystają resztki jednego z nich, na miejscu drugiego o sto metrów dalej, stoi most żelazny. Japończycy sprowadzili go w częściach z Jawy i złożyli ponownie rękami jeńców. Wszystkie trzy mosty były po kolei niszczone – bądź przez lotników amerykańskich startujących z bazy na południu Chin, bądź brytyjskich z Cejlonu. Nawiasem mówiąc, to na Cejlonie właśnie, a nie w Tajlandii, kręcony był film Davida Leana, w zupełnie innej scenerii. Po wojnie trzy zwalone do wody przęsła żelaznego mostu (latem 1945) podnieśli w ramach reparacji Japończycy. W Chinach odkryto zapadlisko z lasem na dnie. Na głębokości kilkuset metrów mogą żyć nieznane nauce zwierzęta Zapadlisko nie musi być „piekielne”. Lej krasowy na południu Chin zamiast przerażenia, wzbudza zachwyty. Kilka kilometrów od mostu jest wioska Chung Kai, dokąd chętni mogą dopłynąć łodzią. Jest tam zbudowany przez jeńców kościółek i cmentarz, na którym pochowano 1700 Anglików i Holendrów. – Gdy wróciwszy stamtąd, orzeźwiałem się jogurtem w nadrzecznej gospodzie, wśród turystów snujących się ospale po placyku na przyczółku mostu, powstało nagle poruszenie – opowiada dziennikarz Jerzy Chocilowski. Powodem zamętu był pociąg, który wychynął się zza wzgórz po drugiej stronie rzeki i gwiżdżąc wjechał wolno na most. Przez moment powiało autentyzmem – mogło się zdawać, że czas się cofnął i z Birmy wraca towarowy pociąg japoński, ale iluzja zaraz uległa odczarowaniu. Było to zaledwie kilka pasażerskich wagoników kursujących na krótkiej lokalnej linii. Przez okna wyglądały uśmiechnięte, kolorowo ubrane dziewczęta, a Japończycy owszem, byli: skakali wokół jak pasikoniki, terkocąc kamerami i pstrykając spustami migawek Canonów i Asahi Pentaxów. Zarówno pisarz Pierre Boulle, jak i reżyser David Lean na gruncie faktów skonstruowali fabułę, która miała być oskarżeniem okrucieństwa i absurdów wojny. Można jednak odnieść wrażenie, że z biegiem lat most na rzece Kwai traci tę symbolikę. Jest w coraz mniejszym stopniu ponurym pomnikiem czasu pogardy, a w coraz większym ciekawostką historyczną poddaną władzy komercji. Warto się zamyślić nad zachwianiem tej proporcji. Film dał się również zapamiętać ze słynnej już melodii. Wesołe gwizdanie jeńców na zawsze zapisało się w historii kina. Most na rzece Kwai – Na bogato Okolice rzeki Kwai upodobali sobie zamożni turyści, którzy egzotyczne wakacje z historią w tle łączą z aktywnościami na polach golfowych. Na szczęście Tajlandia może być również dostępna w wersji ekonomicznej. Warto polować na promocje połączeń lotniczych. Noclegi, jedzenie i transport po kraju są tańsze niż w krajach Europy. ■ Rejs stylizowanym statkiem rzecznym Za 6-dniowy rejs po rzecze Kwai luksusowym statkiem w stylu kolonialnym trzeba zapłacić przynajmniej 2300 USD. Statki wypływają z Bangkoku. Na trasie są buddyjskie świątynie, tajskie zabytki, ruiny budowli Khmerów i oczywiści słynny most na rzece Kwai. ■ Golf nad rzeką Kwai Rejs po rzece połączony z noclegami na najlepszych polach golfowych w Tajlandii.
Jak powstaje ceramika? Nie święci garnki lepią
Sztuka ceramiki, nawet uprawiana na poziomie amatorskim, wymaga od adepta olbrzymiej pokory i cierpliwości. Jak powstaje ceramika – o tym piszemy poniżej.
W tym artykule: Jak powstaje ceramika – surowce Jak powstaje ceramika – procesy fizyczne i chemiczne Ceramika – zastosowania Najstarsza ceramika Jak powstaje ceramika w pracowni Ceramika, biskwit i szkliwienie Ceramika zbliża ludzi Ceramika to z definicji wyroby otrzymywane w wyniku wypalenia uformowanej gliny. Słowo pochodzi od greckiego keramos, oznaczającego glinę. Najstarsze znalezione wyroby ceramiczne datuje się na 24 tys. lat p.n.e. Poniżej wyjaśniamy, jak powstaje ceramika. Jak powstaje ceramika – surowce Klasyczny proces produkcji ceramiki obejmuje kilka etapów. Najważniejsze z nich to: wymieszanie surowców, formowanie, wysuszenie, wypalenie (jednokrotne lub wielokrotne). Podstawowym materiałem do produkcji klasycznej ceramiki jest glina. Zawiera ona przede wszystkim z minerały ilaste, kwarc, skalenie i substancje koloidalne. Do ręcznego formowania wyrobów ceramicznych używane są wysokoplastyczne i plastyczne gliny biało oraz barwnie wypalające się. Znane są one pod nazwą „ball clay”. Naukowcy wiedzą, jak ugotować ryż, żeby był mniej kaloryczny. To nie magia, to reakcje chemiczne Badacze z lankijskiego instytutu chemicznego opracowali sposób, by "odchudzić" popularne ziarenka. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/naukowcy-wiedza-jak-ugotowac-ryz-zeby-byl-mniej-kaloryczny-to-nie-magia-to-reakcje-chemiczne-d30ee67.jpeg" width="938" height="528" alt="Naukowcy wiedzą, jak ugotować ryż, żeby był mniej kaloryczny. To nie magia, to reakcje chemiczne" title="Naukowcy wiedzą, jak ugotować ryż, żeby był mniej kaloryczny. To nie magia, to reakcje chemiczne" /> Glina wchodzi w skład gotowych mas ceramicznych, dostępnych w sprzedaży. Wypalanie takiej masy może odbywać się w różnych temperaturach, zależnie od jej składu. Z tego względu wyróżniamy masy ceramiczne: niskowypałowe, wypalane w temperaturze od 1000 do 1150 stopni Celsjusza, wysokowypałowe, wypalane w temperaturze od 1180 do 1300 stopni Celsjusza. Jak powstaje ceramika – procesy fizyczne i chemiczne Wypalanie ceramiki odbywa się w specjalnych piecach. W wysokich temperaturach zachodzi zjawisko spiekania. Sprawia ono, że powstaje materiał o gęstości znacznie mniejszej od gęstości surowca. Wynika to z usunięcia wody podczas obróbki termicznej. Podczas wypalania zachodzą też liczne procesy fizyczne i chemiczne, takie jak: spalanie się (utlenianie) związków organicznych i nieorganicznych, topienie się krzemionki i kryształów gliny, redukcja związków żelaza, zamiana krzemionki w krystobalit. Niektóre wyroby ceramiczne po wypaleniu pokrywa się szkliwem. Ceramika – zastosowania Ceramika służy głównie do wyrobu naczyń. Ze specjalnych materiałów powstaje także m.in. sprzęt laboratoryjny o dużej wytrzymałości mechanicznej, wysokiej odporności na działanie czynników chemicznych i nieprzepuszczalności. Ceramika ma także szerokie zastosowania w medycynie i technice. Rodzajem ceramiki jest porcelana. Wytwarza się ją z mieszanki glinki kaolinowej ze skaleniem i kwarcem. Porcelanę wypala się w temperaturach od 920–980 stopni Celsjusza (wyroby nieszkliwione) do 1280–1460 stopni Celsjusza. Z porcelany wytwarza się izolatory, sprzęt laboratoryjny oraz rozmaite wyroby gospodarstwa domowego. Fajans to z kolei rodzaj ceramiki podobny nieco do porcelany. Wytwarza się go z zanieczyszczonego kaolinu i wypala w w temperaturach przekraczających 1000 stopni Celsjusza. Z fajansu wytwarza się umywalki, muszle klozetowe czy talerze. Najstarsza ceramika Najstarsze przedmioty ceramiczne pochodzą sprzed około 26 tys. lat. Były to figurki wypalane z gliny. Naczynia ceramiczne zaczęły pojawiać się 19 tys. lat temu. Z początku były jednak rzadkością. Masowo zaczęły być używane dopiero 9 tys. lat temu. Ze względu na wytwarzanie charakterystycznej ceramiki wyróżniano następujące kultury, które były obecne m.in. na terenie współczesnej Polski: kultura pucharów lejkowatych, występująca w Europie między 3700 a 1900 r. p.n.e. Nazwa pochodzi od charakterystycznego kształtu formy naczynia z brzuścem baniastym i szeroko rozchylonym kołnierzem; kultura amfor kulistych, która występowała w latach 3100–2600 p.n.e. Jej nazwa pochodzi od charakterystycznego dla niej typu wyrobów ceramicznych o kulistym brzuścu; kultura ceramiki sznurowej. Nazwano ją tak z powodu charakterystycznego sposobu zdobienia ceramiki za pomocą odciśniętego sznura. Najczęściej występujące formy to puchary, amfory, dzbanki, miski i kubki. Kultura ceramiki sznurowej rozwijała się od około 3100 r. p.n.e., zanikła ok. 1800 r. p.n.e. Jak powstaje ceramika w pracowni Ulepienie najprostszego naczynia ceramicznego, wysuszenie go, wypalenie, poszkliwienie i ponowne wypalenie to proces, który w najlepszym przypadku trwa kilka dni. I nie da się go przyspieszyć. Jeśli chodzimy na zajęcia do pracowni ceramicznej tylko raz w tygodniu, wszystko niesłychanie rozciąga się w czasie. Dlatego dobrym rozwiązaniem jest oddawanie się ceramicznemu hobby na wakacjach. A takich możliwości pojawia się coraz więcej. Spodziewali się co najwyżej starej ceramiki, ale to ich zaskoczyło! W Angkor Wat odnaleziono tajemniczą statuę Archeolodzy podczas badania Angkor Thom w Kambodży natrafili na prawie dwumetrowy posąg w doskonałym stanie. Ma przynajmniej 800 lat! Gdy bierze się do ręki glinę i zaczyna ją ugniatać, czas się zatrzymuje. Potwierdzi to każdy, kto choć raz spróbował. Drugą znaną prawidłowością jest to, że lepiący zazwyczaj nie chcą sami wyjść z pracowni ceramicznej. Gotowi są nawet zrezygnować z posiłków, byleby jeszcze móc dolepić ucho do kubka, wyrównać krawędź miseczki, wygładzić figurkę. Bez stanowczej interwencji prowadzących zajęcia grozi im prawdziwe uzależnienie. Pracownia ceramiczna ma niezwykły urok. Zazwyczaj nie jest w niej zbyt czysto – wszystko pokrywa cieniutka warstwa pomarańczowego lub szarego pyłu. Na umywalce widnieją ślady, których nie da się już usunąć. Podłogę można zamiatać bez końca – i tak nie przynosi to większego efektu. Ceramika, biskwit i szkliwienie Ale za to na półkach stoją rzędy ceramicznych prac. Miseczki, kubki, talerze, figurki. Czasem trochę koślawe, czasem świadczące o wysokim kunszcie lepiącego, a wszystkie zazwyczaj bardzo malownicze. Część z nich jest świeżo ulepiona i suszy się. Te są bardzo kruche, należy je przenosić z największą ostrożnością. Część została już wypalona w piecu, jest pomarańczowa lub biała – w zależności od składu chemicznego gliny. To tak zwany biskwit, czyli wyrób już twardy i trwały, ale jeszcze bez szkliwa. Najbardziej przyciągają oko prace poszkliwione, kolorowe. Żeby takie otrzymać, na biskwit nakłada się szkliwo i znów wypala w piecu. Ale tym razem w znacznie wyższej temperaturze, przekraczającej 1000 stopni Celsjusza. Szkliwa mogą mieć wiele barw i odcieni. Mogą być lśniące lub matowe, gładkie lub chropowate. Ceramika zbliża ludzi Ceramika ma jeszcze jedną tajemniczą moc – łączy ludzi. W warsztacie typowym widokiem są pracujące obok siebie w zgodnym szeregu i z wypiekami na twarzy: dzieci, nastolatki, rodzice i... dziadkowie. Znikają trudne do pokonania w innych sytuacjach, podziały wiekowe. W Niemczech dawne zwyczaje rzemieślnicze wciąż są żywe. [GALERIA] Niektóre z nich mają setki lat tradycji i są nieodłączną częścią tutejszej kultury. [Kliknij w dowolne zdjęcie, aby zobaczyć pełną galerię] Zarażeni bakcylem ceramiki potrafią na zajęcia przyjeżdżać z najróżniejszych stron Polski, pokonują przy tym nawet setki kilometrów. Do domu wracają z cennymi skarbami – własnoręcznie ulepionymi kubkami, miskami, figurkami. Trzeba przyznać, że wypicie herbaty w zrobionym przez siebie kubku daje nie lada satysfakcję.
Jak jeździć na łyżwach? Poradnik dla początkujących, by nie zrobili sobie krzywdy podczas nauki
Właściwie każdy może nauczyć się łyżwiarstwa w stopniu, który zapewnia bezpieczeństwo na lodowisku. Trzeba tylko wiedzieć, od czego zacząć. Jak się zabrać do nauki jazdy na łyżwach?
W tym artykule: Pierwsze łyżwy - wypożyczyć czy kupić? Zanim udasz się na lodowisko Jak jeździć na łyżwach - podstawy jazdy na wprost i skręcania Jak jeździć na łyżwach - ważne jest nie tylko nabieranie, ale i wytracanie prędkości Jazda na łyżwach daje całą masę frajdy. W sezonie zimowym, lodowiska przeżywają prawdziwe oblężenie. Łyżwiarstwo uwielbiają nie tylko najmłodsi, ale także starsi. Obserwując doświadczone osoby, które po lodzie ślizgają się z niebywałą gracją i często wykonują przy tym karkołomne ewolucje, można dojść do wniosku, że to wyjątkowo trudna forma aktywności. Nic bardziej mylnego! Jak jeździć na łyżwach? Przedstawiamy krótki poradnik dla początkujących. Podobno na naukę nigdy nie jest za późno. To stare porzekadło można odnieść nie tylko do edukacji, ale także do nauki sportu, do którego nie ciągnęło nas w dzieciństwie - łyżwiarstwa. Oczywiście, osoby dorosłe, które nigdy wcześniej nie miały łyżew na nogach, raczej nie mogą liczyć na spektakularne sukcesy jako zawodowi sportowcy, ale nie o tym mowa. Rekreacyjnego ślizgania się po lodzie może nauczyć się każdy i zdecydowanie warto to zrobić. Łyżwy to świetny pomysł na aktywne spędzanie wolnego czasu w sezonie zimowym. To także dobre ćwiczenie, które wzmocni dolne partie mięśni, poprawi kondycję i koordynację ruchową. Naszym nowym hobby będziemy mogli zarazić innych członków rodziny, w tym także dzieci. W ten sposób, jazda na łyżwach stanie się ciekawym sposobem na wspólne spędzenie czasu. Ok czego zacząć? W pierwszej kolejności, będziemy musieli zaopatrzyć się w odpowiedni sprzęt. Pierwsze łyżwy - wypożyczyć czy kupić? Przy niemal każdym lodowisku działa wypożyczalnia łyżew. Osoby początkujące, które dopiero zaczynają naukę jazdy, często decydują się na wypożyczenie sprzętu. To o tyle dobry pomysł, że w przypadku, gdy jazda okaże się dla nas zbyt trudna lub niesatysfakcjonująca, nie poniesiemy żadnych strat finansowych. Trzeba jednak pamiętać, że w wypożyczalni dostaniemy losową parę w naszym rozmiarze i jest bardzo prawdopodobne, że stan techniczny butów lub płóz będzie daleki od idealnego. Problem w tym, że jako początkujący, nie będziemy potrafili tego stwierdzić, a pierwsze niepowodzenia mogą na dobre zniechęcić nas do tego wspaniałego sportu. 5 najdziwniejszych sportów z różnych zakątków świata Niektóre z tych dyscyplin sportowych można skomentować krótkim "Czego to ludzie nie wymyślą!". Mając to na uwadze, warto rozważyć zakup łyżew. Przyzwoity model, który idealnie sprawdzi się w roli pierwszej pary, można kupić już za około 100 zł, co dla większości osób nie stanowi zbyt dużego wydatku. Dysponując nowym sprzętem, będziemy pewni jego nienagannego stanu. Świadomość, że możemy zaufać łyżwom, jest istotna na etapie nauki "stawiania pierwszych kroków" na lodzie. Skoro temat łyżew mamy już omówiony, przejdźmy do technicznych aspektów nauki. Zanim udasz się na lodowisko Przed założeniem łyżew na nogi należy zdać sobie sprawę z faktu, że na początku nie unikniemy upadków. Kontakt z twardą taflą lodu nie należy do przyjemnych. Jeżeli będziemy mieli pecha, nabawimy się poważnego urazu. Po co o tym wspominamy? Z całą pewnością nie w celu zniechęcenia kogokolwiek. Bezpieczeństwo własne i innych osób korzystających z lodowiska powinno być naszym priorytetem, dlatego przed rozpoczęciem nauki, warto poćwiczyć upadki w bezpieczniejszych warunkach, np. na grubej warstwie świeżego śniegu. Sprawdź jaki sport zimowy pasuje do Ciebie! Na stokach śnieg, lodowiska już otwarte - nie ma czasu, korzystamy z zimy! Spróbuj szybko przechylić się do tyłu. Gdy poczujesz, że tracisz równowagę, gwałtownie odchyl się do przodu, zginając kolana i wyrzucając przed siebie ręce i tułów. W ten sposób "zgasisz" upadek lub zamortyzujesz go rękoma. To zdecydowanie bezpieczniejsze od niekontrolowanego upadku na plecy, który grozi uderzeniem tyłem głowy o twarde podłoże. Rozważ zakup ochraniaczy na kolana i łokcie oraz kasku. Dbanie o własne bezpieczeństwo nie jest powodem do wstydu, pamiętaj o tym. Jak jeździć na łyżwach - podstawy jazdy na wprost i skręcania Osobom początkującym, największą trudność sprawia utrzymanie równowagi na łyżwach. Nic dziwnego. W tym przypadku, cały ciężar ciała spoczywa na cienkich płozach, co dla każdego z nas jest całkowicie nienaturalne. Aby uniknąć nerwowego balansowania, które najczęściej prowadzi tylko do rozchwiania całego ciała i niekontrolowanego upadku, należy przenieść cały ciężar na środkową i przednią część obu stóp. Kolana powinny znajdować się w pozycji lekko ugiętej. Pozwoli to uelastycznić stawy i przy okazji - obniżyć środek ciężkości. Nogi trzymamy blisko siebie (ale nie łączymy ich, mimo że prawdopodobnie właśnie taki odruch podyktuje nam intuicja). Czubki łyżew powinniśmy lekko odchylić na zewnętrzną stronę. Gdzie na narty? Oto 5 wyjątkowych kurortów zimowych w Europie Tutaj miłośnicy białego szaleństwa czują się jak w raju. Poznaj europejskie stolice sportów zimowych. Gdy już opanujemy pewne i stabilne stanie na łyżwach, będziemy mogli ruszyć przed siebie. Podstawową techniką jazdy jest tzw. jodełka. Aby ruszyć z miejsca, ciężar ciała musimy przenieść na tylną nogę. Następnie, delikatnie odpychamy się w bok i przenosimy ciężar na nogę znajdującą się z przodu. Tę nogą, którą odepchnęliśmy się z miejsca, przenosimy na przód i powtarzamy całą sekwencję ruchów. W ten sposób, pojedziemy do przodu. Początkowo, spodziewaj się problemów z prawidłowym balansem, ale jeżeli nie zniechęcisz się, szybko opanujesz tę technikę. Co ze skręcaniem i jazdą po okręgu? To nieco trudniejsza technika, ale wciąż łatwa. Podczas jazdy ustawiamy łyżwy w pozycji równoległej, a następnie - odpychamy się nogą zewnętrzną (kierującą), przenosząc ciężar ciała na wewnętrzną (skręcającą). Należy przy tym odpowiednio balansować rękoma. Jak jeździć na łyżwach - ważne jest nie tylko nabieranie, ale i wytracanie prędkości Przyglądając się poczynaniom osób początkujących na lodowisku, można dojść do wniosku, że barierki i bandy spełniają rolę hamulca. Mało tego, niektórzy zatrzymują się na innych łyżwiarzach. Trzeba przyznać, że hamowanie jest dość trudnym manewrem, ale niezbędnym do opanowania już na początku przygody z łyżwiarstwem. Jak skutecznie wytracać prędkość? Najłatwiejsza jest tzw. technika na pług. Aby zatrzymać się, ciężar ciała należy przenieść na nogę przednią, a następnie - docisnąć płozę do tafli lodu. Ważne - łyżwa hamująca (czyli właśnie przednia) powinna być odchylona pod kątem ok. 45 stopni. Istnieje jeszcze jedna technika hamowania, którą warto opanować: T-stop. Już sama nazwa wskazuje na techniczne aspekty tej metody. Aby móc zatrzymać się w ten sposób, jedną nogą odpychamy się możliwie najdalej do przodu, a tylną łyżwę ustawiamy pod kątem 90 stopni względem przedniej. Oswajanie zimy Grunt to uwierzyć, że śnieg może być naszym sprzymierzeńcem Następnie, łyżwę hamującą (tylną) zbliżamy do tafli lodu, zaczynamy prostować ugięte kolana i zbliżamy stopy do siebie. To znacznie trudniejsza technika, jednak efektywniejsza od opisanej wyżej. Zatrzymanie metodą T-stop charakteryzuje się tez niebywałą gracją. Powyżej przybliżyliśmy podstawowe techniki jazdy na łyżwach. Te bardziej skomplikowane warto odpuścić sobie na początku przygody z tym sportem. Owszem, jazda do tyłu wygląda niezwykle efektownie, podobnie zresztą jak przeplatanka. Sporo frajdy może dać też wykonywanie choćby podstawowych figur. Jednak pierwszy sezon (a być może nawet drugi, zależnie od indywidualnych predyspozycji) należy poświęcić na doskonalenie absolutnych podstaw. Pamiętaj, łyżwiarstwo to wspaniały sport, ale nawet prosty błąd może zakończyć się poważnym upadkiem. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Ludzie cenią to miejsce od prawie 100 lat! Diabelska moc siarki
Ni to wieś, ni miasto. Bez reprezentacyjnego placu i zgiełku kurortów. Ale za to w Solcu-Zdroju mają skarb – najsilniejszą leczniczą wodę siarczkową na świecie!
W tym artykule: Malina najsilniejsza Oderwać się od krzesła Wyjątkowo pogodne miejsce na mapie Polski. Słońce świeci tu przez 155 dni w roku i ponoć jako pierwsze w kraju zakwitają tu magnolie. Jednak to nie od „sol” – łacińskiego wyrazu oznaczającego słońce – pochodzi nazwa miejscowości. Tej należy się doszukiwać w słonych źródłach, które występują w okolicy. Malina najsilniejsza To ze względu na nie już od 1837 r., kiedy miejscowość została wpisana do rejestru uzdrowisk, przybywają tłumy kuracjuszy. Przyjeżdżają nie dla zabytków czy pięknych widoków. Tych w małej, liczącej ok. 900 osób wsi raczej nie ma. Autokarami, eleganckimi mercedesami, a zdarza się, że i prywatnymi śmigłowcami zlatują z całej Polski i ze świata. Ich wszystkich przyciąga sława źródeł siarkowych, które są wyjątkowo silnie zmineralizowane. Np. solanka ze źródła „Malina” właściwościami przewyższa wszystkie najsłynniejsze źródła siarkowe na ziemi. To z niego doprowadzana jest ona do Basenów Mineralnych, które otrzymały certyfikat Polskiej Organizacji Turystycznej i hotelu Malinowy Zdrój uznanego za najlepsze medyczne spa w Polsce. Solanka podczas transportu nie traci swoich właściwości, bo nie ma dostępu powietrza. Jest klarowna i żółta jak w naturze. I ta niezwykła uzdrawiająca moc! – Jest wykorzystywana nie tylko w leczeniu chorób stawów czy kręgosłupa, ale także przy wszelkich dolegliwościach skórnych – wyjaśnia Marek Rybak, dyrektor Basenów Mineralnych w Solcu-Zdroju. W ulotkach czytam, że kąpiele siarczkowe wykazują działanie przeciwzapalne, zmniejszają bóle, obrzęki, obniżają poziom cholesterolu i trójglicerydów, kwasu moczowego oraz glukozy. O diabelskiej mocy solanki siarkowej z Solca-Zdroju niech świadczy to porównanie: ta z „Maliny” zawiera ponad 900 mg związków siarki na 1 litr, zaś w innych uzdrowiskach na świecie mają jej 50 mg na litr. Oderwać się od krzesła Zdrowotny weekend w Solcu-Zdroju zaczynam – a jakże – od kąpieli w basenie solankowo-siarczkowym. Brązowawy, rdzawy kolor wody (efekt utleniania się siarczków) i unoszący się charakterystyczny, nieprzyjemny zapach siarkowodoru nie zachęcają. Jednak po przełamaniu się jest całkiem przyjemnie. Woda ciepła, a woń przestaje być odczuwalna. Idealne warunki do relaksu – w ciszy i skupieniu. Z wiarą, że z każdą minutą nabieram sił. Po pół godzinie trzeba jednak wyjść z basenu. Takie są wskazania medyczne. Decyduję się jeszcze na kąpiel siarczkową w specjalnej wannie w centrum zdrowia znajdującym się nad basenami. Na zakończenie funduję sobie relaks w wodzie mineralnej oraz w strefie saun. Może trochę dużo zabiegów jak na jeden dzień, ale czuję się znakomicie. Dla mnie, człowieka żyjącego w wiecznym biegu, jest to niemal jak odrodzenie, złapanie oddechu pełną piersią. Do Solca-Zdroju ściągają nie tylko osoby z problemami narządów ruchu. Coraz częściej gośćmi są tu też ci, którzy nie są pacjentami szpitali, nie leczą się również na choroby przewlekłe. Są jednak na najlepszej drodze ku temu, by na nie zapaść. To menedżerowie, księgowe, pracownicy biurowi. Wszyscy ci, którzy przez wiele godzin siedzą przy biurku czy za kierownicą auta. Problemy z kręgosłupem są nieuniknione. Dla nich w Malinowym Zdroju opracowano specjalny program „Skazani na krzesło”. – Proponujemy wyciszenie i relaks, różne rodzaje ćwiczeń, masaży i oczywiście kąpiele w solance siarczkowej. To działa – zachęca Katarzyna Dytkowska-Rybak, dyrektor hotelu. I pomyśleć, że w latach 70. źródło „Malina” zasypano i zabetonowano. Nie bardzo wiedziano wówczas, co z nim zrobić, jak je „ujarzmić”. Na szczęście kilka lat temu postanowiono na nowo odkryć ten prawdziwy solecki skarb. Co zobaczyć w okolicy: Malowana wieś Zalipie Polecam wycieczkę do malowniczej wsi Zalipie (40 km od Solca-Zdroju, woj. małopolskie), która słynie z drewnianych, bajecznie kolorowych chat. Tutejsze gospodynie zdobią je motywami kwiatowymi. W Zalipiu jest ok. 20 takich domów. Ich właściciele malują też deski do krojenia, magnesy na lodówki, lampy, serwety i kogutki. Zaś w Domu Malarek poznacie historię malowania chat. Bizony z Kurozwęk Jeśli lubicie popatrzeć na wielką zwierzynę, jedźcie do Kurozwęk (40 km od Solca-Zdroju), gdzie przy pałacu rodziny Popielów powstała jedyna w Polsce hodowla bizonów. Można je oglądać podczas safari. Inną atrakcją jest największy w Polsce portret Jana Pawła II stworzony na polu kukurydzy. Na nim co roku powstaje nietypowy wzór (był już np. Koziołek Matołek). Polecam lot motolotnią nad polem.
Europa Środkowo-Wschodnia: 8 miejsc na urlop
Najczęściej na urlop wybieramy miejsca nam znane, sprawdzone i popularne. Co w takim razie z resztą pięknej Europy? Oto kilka typów, które warto sprawdzić!
1. Szentendre i Zakole Dunaju (Węgry) Szentendre to malownicze miasto, którego historia sięga XI wieku, jednak jego tereny zamieszkiwane były przez okoliczne ludy już wiele wieków wcześniej. Najechane i zniszczone, najpierw przez Mongołów a następnie przez Turków, zostało odbudowane w XVII wieku i wyrosło na niezwykle oryginalne, pełne uroku miasteczko od lat pozostające inspiracją dla artystów. Latem okolice zalewają tłumy turystów i to głównie z tego powodu warto przyjechać tu wiosną bądź jesienią. 2. Południowe Morawy (Republika Czeska) Coraz częściej nazywane „Słowiańską Toskanią” Morawy Południowe, to prawdopodobnie jeden z najbardziej malowniczych regionów Centralnej Europy. To fantastyczna kraina pełna potężnych zamków, bogata w lokalny folklor i słynąca ze wzgórz pokrytych gęstymi lasami i licznymi winnicami. Będąc w okolicy warto odwiedzić nie tylko Brno, ale również kilka mniejszych miejscowości jak Mikulov, Bitov czy Znjomo oraz pobłądzić po wapiennych wąwozach i jaskiniach Morawskiego Krasu. 3. Bańska Szczawnica (Słowacja) Położona w środku Gór Szczawnickich Bańska Szczawnica to prawdziwa perła Słowacji od 1993 roku wpisana na światową listę dziedzictwa kulturalnego UNESCO. To najstarsze miasto górnicze w całej Słowacji pozostaje mieszanką fantastycznych barokowych, renesansowych i neoklasycznych budowli postawionych na przestrzeni wieków w różnych celach. Są to fantastyczne rzeźbione kościoły, konstrukcje obronne oraz zgrabne pałace. Wszystko to na powierzchni 35km2. 4. Zamki chłopskie Transylwanii (Rumunia) Fenomen zamków chłopskich jest taki, że zachowując prawie wszystkie cechy budowli obronnych, zostały w całości postawione przez chłopów i przez nich również były zarządzane. Otoczone potężnymi murami, miały służyć lokalnej ludności jako schronienie podczas najazdu wrogów. Jednym z najbardziej znanych i najlepiej zachowanych zamków chłopskich jest, położony na wzgórzu i wciąż trudno dostępny, Râşnov. Do dziś zamkowe obwarowania budzą wśród odwiedzających respekt. Wartym uwagi jest również, wpisany na listę UNESCO, zamek Câlnic. Obie budowle to jedne z nielicznych w pełni zachowanych tego typu budowli w tym regionie Europy. 5. Półwysep Tihany (Węgry) Długi na nieco ponad 5 km i szeroki na 3 km kawałek ziemi położony na północy słynnego Jeziora Balaton, to nic innego jak Półwysep Tihany. Centralną część tego skalistego terenu zajmują jeziora pochodzenia wulkanicznego, zaś wschód i zachód to głównie małe, urokliwe miasteczka, w których nie trudno o trafienie na winnicę, bowiem większość okolicznych wzgórz porośnięta jest winoroślami, z których produkuje się jedne z najsmaczniejszych win Europy. 6. Przełom Dunaju w Żelaznej Bramie (Serbia/Rumunia) Na pograniczu Serbii i Rumunii, pomiędzy Karpatami a Górami Wschodnioserbskimi, rozciąga się przełomowy odcinek Dunaju zwany Żelazną Bramą. Można się tam dostać drogą lądową bądź wybrać bardziej alternatywny sposób – żeglugę. Bez względu na wybrany środek transportu roztaczające się dookoła widoki potrafią zaskoczyć. Z jednej strony rzeka, a z drugiej porośnięte gęstymi lasami wzgórza, czynią z tej okolicy fantastyczne miejsce do odpoczynku i relaksu. 7. Półwysep Kaliakra (Bułgaria) Skalisty i wysunięty najdalej na wschód punkt Bułgarii to półwysep Kaliakra. Jego klify sięgają nawet 70 metrów wysokości, co czyni z nich idealny punkt do obserwacji pływających w Morzy Czarnym delfinów. Aktualnie Kaliakra to rezerwat przyrody z fantastycznie zachowanym dziedzictwem historycznym. Wszystko to w połączeniu z cudownym krajobrazem i bogactwem kulturowym samej Bułgarii, czyni z tego miejsca jedno z najbardziej wartych odwiedzenia punktów na mapie Europy Środkowo-Wschodniej. 8. Kutna Hora (Republika Czeska) Kutna Hora, przez wielu nazywana „państwowym skarbcem”, to miasteczko w gotyckim stylu położone w centrum czeskiej Bohemii. Dzięki wspaniałej architekturze i bogactwie historycznym w roku 1995 zostało wpisane na listę światowego dziedzictwa kulturalnego UNESCO. Bez dwóch zdań można ją nazwać perłą środkowoeuropejskiego gotyku – nie trudno bowiem zauważyć, że to ten styl przeważa w architekturze miasta. Kościół św. Barbary, ossuarium kościoła Wszystkich Świętych czy gotycka kaplica czaszek w pobliskiej miejscowości Sedlec, to jedynie niektóre z fascynujących budowli. Listę 8 często pomijanych, a wartych odwiedzenia miejsc w Europie Środkowo-Wschodniej przygotowało trivago.pl we współpracy z autorami bloga gdziewyjechac.pl – laureatami i finalistami konkursu na Blog Roku 2014 w kategorii Podróże.
Kajaki - wszystko, co warto wiedzieć . Trasy dla początkujących, średniozaawansowanych i ekstremalistów
Daleko od telewizora, samochodu, klimatyzacji, za to w bliskim kontakcie z naturą! Ruszamy na spływ kajakowy.
Z wiosłem w dłoni Miarowy ruch wioseł: prawa ręka, lewa, prawa, lewa. Szum trzcin niespiesznie przesuwających się wzdłuż burt i odgłosy wody kapiącej z piór. Cisza, spokój, skupienie. Nagle w pobliskich zaroślach odzywa się głos drapieżnika i zaraz na niebie pojawia się sylwetka sokoła – ptak szuka porannej zdobyczy. Po chwili 50 m od kajaka kołuje myszołów. A rano widzieliśmy bielika. To nie wspomnienia z wizyty w zoo – tak potrafi wyglądać zwykły dzień podczas spływu kajakowego w dolinie Rospudy. Nie ma innego sposobu, by dotrzeć do takich dzikich i nietkniętych miejsc – kajak jest tu wprost wymarzonym środkiem lokomocji. Lekki, zwrotny, świetnie sobie radzi na odcinkach, gdzie rzeka meandruje. Jest wygodny na długich jeziorach rynnowych, w które wpływa kręta rzeka. I w dodatku pakowny, można w nim schować namioty, śpiwory i ekwipunek na kilkudniowy spływ. – Moda na kajaki wraca – powiedział mi jeden z właścicieli wypożyczalni na Suwalszczyźnie. Przez długi weekend w okolicach Bożego Ciała wynajął 80 kajaków – wszystkie, jakie miał. Większość dla jednego stołecznego banku, resztę dla indywidualnych kajakarzy, którzy sami skrzykują się w kilkunastoosobowe grupy – jak my. Nic dziwnego, że sport ten wraca do łask. Wraz z postępem technologicznym i zastosowaniem w łódkach nowoczesnych materiałów przestał być męczącą walką z cieknącymi drewnianymi wrakami lub kruchymi ciężkimi samoróbkami z włókna szklanego i żywicy. Teraz siedzi się wygodnie w lekkich łódeczkach z kolorowego polietylenu, a wszystkie ubrania przewozi się w wodoszczelnych workach. – Kajaki dają możliwość niezwykle bliskiego obcowania z przyrodą oraz są wspaniałym sposobem na wzmocnienie kondycji – mówi Marcin Chodorowski, który uprawia ten sport od lat, i to w każdą pogodę – nawet zimą! Podczas wiosłowania pracują nie tylko mięśnie rąk, ale (w zależności od stylu pływania, rodzaju sprzętu i rzeki) także grzbietu, obręczy barkowej, a nawet brzucha. Czasami biorą w nim udział... nogi! Po dniu spędzonym w kajaku na rzece o wartkim nurcie można się poczuć naprawdę zmęczonym. Wtedy z radością zasiada się do wspólnej kolacji, przy obowiązkowym dla kajakarzy ognisku. Od szuwarów do wodospadów Kajakami można pływać wszędzie tam, gdzie woda ma co najmniej 15 cm głębokości. W Polsce najpopularniejsze jest kajakarstwo jeziorowe (zwane przez niektórych z nutką pogardy „szuwarowo-bagiennym”). Od lat coraz tłoczniej robi się też na spływach rzekami Suwalszczyzny, Mazur, Kaszubów i Pomorza – wtedy jest się kilka–kilkanaście dni na rzece i można naprawdę poczuć smak przygody. Dla odważniejszych i bardziej zaawansowanych jest kajakarstwo górskie w kilku odmianach: pływania po tzw. białej wodzie, slalomu i niemal akrobatycznego freestyle’u. Na Zachodzie ogromną popularność zyskuje kajakarstwo morskie – śmiałkowie pływają od portu do portu, nawet między górami lodowymi! Jak zacząć? „Na kajaku pływać umie każdy” – taka jest obiegowa opinia. – Całkowicie błędna – uważa Piotr Sikora ze szkoły kajakarstwa „Retendo”. Niedoświadczony kajakarz męczy się bez potrzeby, a wystarczyłoby mu nawet dwudniowe szkolenie, by dużo lepiej pływać choćby i po szuwarach. Przygotowanie do radzenia sobie na rzekach górskich zajmuje kilkakrotnie więcej czasu i wymaga również siły fizycznej niezbędnej do walki wiosłem z białą wodą, jak nazywana jest spieniona górska rzeka. Na początek najlepiej jest wybrać się na krótkie, jednodniowe wycieczki. Rozsądek nakazuje, żeby dopiero po pewnym czasie i obyciu z kajakiem decydować się na kilkudniowe trasy po łatwych rzekach czy jeziorach. Projektując pierwszy spływ, nie należy liczyć na to, że pokonamy dziennie więcej niż 10–15 km rzeki. Od drewna do kewlaru Ile rodzajów kajakarstwa, tyle rodzajów kajaków. Na jeziorach i rzekach nizinnych używa się ok. 3-metrowych 1-2-osobowych łódek z dużymi przestrzeniami bagażowymi na dziobie i rufie w których przewozi się sprzęt biwakowy. Jeszcze dłuższe są kajaki morskie. Najkrótsze z rodziny kajakowej są te, na których pływa się w górach i robi freestylowe ewolucje. Dla podróżujących w dalekie kraje przydatny może być kajak dmuchany lub składany. Do lamusa odeszły (na szczęście) kajaki drewniane i z włókna szklanego (no, prawie). Większość dzisiejszego sprzętu jest zrobiona z lekkiego i trwalszego polietylenu. Koszt takiego kajaka waha się od 1 do 6 tysięcy złotych. Za wypożyczenie na jedna dobę zapłacimy. Coraz większą popularnością cieszą się też kanu (canoe, kanadyjka) – łodzie napędzane wiosłem o jednym piórze (pagajem), które mogą kojarzyć się z wyprawami na Dziki Zachód. Kosmiczne materiały zastąpiły drewno również w konstrukcji wioseł. Dziś coraz częściej zamiast prostego kija zakończonego dwoma owalnymi piórami spotkać można wyrafinowanie wyprofilowane gryfy z włókiem kompozytowych z końcówkami o hydro- i aerodynamicznych kształtach wymodelowanych komputerowo. Dla przeciętnego turysty rzeczno-jeziorowego proste wiosło za 200-300 zł będzie absolutnie wystarczające. Kosztowne drobiazgi Do kompletu sprzętu kajakowego doliczyć trzeba jeszcze kamizelkę ratunkową, a na rzeki górskie również kask i linkę asekuracyjną – tzw. rzutkę. W chłodniejsze dni profesjonaliści pływają kajakami w specjalnej odzieży – syntetycznych koszulkach, skafandrach neoprenowych lub kompletnych kombinezonach. Zdecydowanie warto zaopatrzyć się przed wyjazdem kajakowym w buty do chodzenia w wodzie i nieprzemakalne zawijane worki do przewozu sprzętu biwakowego, jedzenia, dokumentów i komórek. Bardzo ważne, a często niedoceniane drobiazgi na kajak to: czapka, krem z wysokim filtrem UV, butelka wody (może być z odrobiną soku) i „szturmżarcie” – coś do pogryzania w ciągu dnia, by nie opaść z sił (najlepiej jedzenie wysokowęglowodanowe: suszone morele, batony energetyczne, czekolada, banany). Nie wolno też ruszyć na wodę bez apteczki i specjalistycznych map trasy spływu. TRASY DLA POCZĄTKUJĄCYCH 1. Krutynia Jeden z najpiękniejszych szlaków nizinnych Europy. Prowadzi przez Puszczę Piską i Mazurski Park Krajobrazowy, zamieszkiwane m.in. przez bieliki i orły przednie. Ponad połowa z około 100 km trasy przebiega przez stojącą wodę – spokojne i łatwe dla początkujących kajakarzy jeziora. Spływ zaczyna się w Sorkwitach, gdzie w pobliżu rzeki wzniesiono w XIX w. wspaniały neogotycki pałac. Po drodze można zobaczyć rezerwat z wyspami pływającymi, flisaków w płasko-dennych łodziach, klasztor Starowierców w Wojnowie, a także Park Dzikich Zwierząt w Kadzidłowie. Metę w Rucianem-Nidzie osiąga się po ośmiu dniach. Noclegi w namiotach na brzegach rzeki lub na bezludnych wyspach. 2. Czarna Hańcza Suwalszczyzna w pełnej krasie – dzikie tereny, czysta woda i bogactwo przyrody. Rzeka ma dwa wyraźne odcinki: górny – trudny i środkowy – łatwy i ładny. Początek spływu to jezioro Wigry, nad którym góruje klasztor kamedułów. Rzeka jest szeroka, zasobna w wodę przez cały rok i wije się wśród lasów. Od miejscowości Rygol Czarna Hańcza płynie w stronę Niemna na Białorusi, my zaś kierujemy się na Kanał Augustowski. Zbudowany przez Polaków w pierwszej połowie XIX w. szlak prowadzi do Augustowa przez system siedmiu unikatowych śluz. Całość trasy od Wigier zajmuje ok. 8 dni. 3. Brda Ten lewy dopływ Wisły przecinający Bory Tucholskie ma urozmaicony i kręty bieg. Rzeka wije się wśród rozległych lasów, malowniczych jezior i wciąż jeszcze dzikiej przyrody. Cały szlak kajakowy prowadzący Brdą – od Jeziora Dużego Pietrzykowskiego do ujścia – liczy ponad 230 km, a na jego przebycie trzeba zarezerwować około trzech tygodni. Większość kajakarzy rozpoczyna jednak spływ w Nowej Brdzie, omijając w ten sposób górny, dość uciążliwy fragment rzeki. Na szlaku jest spora szansa na spotkanie z dziką zwierzyną – jeleniami, sarnami, dzikami, czarnymi bocianami i czaplami. TRASY DLA ŚREDNIOZAAWANSOWANYCH 1. Rospuda Najsłynniejsza rzeka IV RP. Warto ją odwiedzić nim dzikie bagna i unikatowe w skali europejskiej ekosystemy zostaną rozjechane i przecięte autostradą dającą wytchnienie od TIR-ów mieszkańcom Augustowa. Spływ rozpoczyna się zazwyczaj w okolicach Filipowa. Początkowo rzeka jest bystra i ma odcinki, gdzie kajak trzeba przenosić lub przeprowadzać pod mostkami, wysiadając z niego. Stopniowo jednak łagodnieje, wdzięcznie meandrując wśród trzcin i mokradeł. Na szlaku jest także kilka atrakcyjnych jezior rynnowych, ruiny pałacu Paca, a za miejscowością Raczki mija się Uroczysko Święte Miejsce – starodawny punkt kultu religijnego z krzyżem postawionym 700 lat temu przez Jadźwingów. Dopłynięcie do Augustowa zajmuje około 6 dni. www.rospuda.pl 2. Uła–Mereczanka–Niemen [Litwa] Spływa się przez malowniczy Dzukijski Park Narodowy – naturalnie dzikie tereny z minimalnymi śladami działalności człowieka. Nieliczne stare i słabo zaludnione wioski wzdłuż trasy są świetnie wkomponowane w krajobraz. Uła szerokością przypomina Czarną Hańczę. Przecina rozległe łąki i wije się wśród sosnowych lasów w głębokiej dolinie o piaszczystych, wysokich brzegach. Płynąc, często trzeba pokonywać zwalone drzewa. Spokojna rzeczka wpada do dwa razy szerszej Mereczanki, gdzie już nurt jest dość szybki. Po dwóch dniach kajakowania dociera się do Niemna. Tam co prawda nurt jest powolny, ale rzeka głęboka. Dodatkową zaletą 7-dniowego spływu jest niemal całkowity brak turystów. 3. Wąwóz Ardèche [Francja] Urokliwy wąwóz o wapiennych ścianach sięgających 300 m w sercu gór Ardeche w południowo-zachodniej Francji. Punktem kulminacyjnym kanionu jest potężny (60 m wysokości) skalny most Pont d’Arc. Większa część trasy 30-kilometrowego spływu prowadzi przez rezerwat niedostępny dla turystów w inny sposób, jak tylko od strony wody. Dzięki temu szansa na kontakt z nieskażoną przyrodą jest więcej niż pewna. Rzeka jest spławna od Wielkanocy do października. TRASY DLA ZAAWANSOWANYCH 1. Dunajec Pływanie kajakiem po wrzącej białej kipieli rzek górskich gwarantuje potężną dawkę adrenaliny. Dzisiejsi kajakarze pokonują odcinki górskich rzek jeszcze niedawno uznawane za „niespływalne”. To może być szalenie emocjonujące, ale i niebezpieczne, dlatego pływanie po np. Dunajcu jest zazwyczaj poprzedzone kilkudniowym szkoleniem na sztucznym torze kajakowym (w Wietrznicach koło Łącka, w odnodze rzeki). Dla nieco mniej wprawnych w kajakowaniu po „białej wodzie” dobrym pomysłem jest przepłynięcie trasy w dwuosobowym kajaku dmuchanym lub pontonie górskim. Emocje i tak gwarantowane. 2. Sardynia [Włochy] Skalista Wyspa na Morzu Śródziemnym znana jest ze wspaniałych plaż i krystalicznie czystej wody. Nie ma lepszego sposobu na poznanie morskich atrakcji Sardynii jak podróż wzdłuż jej wybrzeża przysposobionym do tego kajakiem. W Olbii, gdzie dobijają promy z kontynentu i docierają niektóre linie lotnicze, początek biorą dwie trasy – na południe, wzdłuż łagodnego wschodniego wybrzeża, stającego dęba w okolicach uroczego miasteczka Cala Gonone, lub na zachód, z widokiem na nieodległą Korsykę, wzdłuż północnych krańców wyspy usianych fantazyjnymi granitowymi forma- mi skalnymi. Wyprawa wymaga obycia z kajakiem morskim, kondycji, szczypty fantazji i sporej dawki zdrowego rozsądku. Satysfakcja pewna – niespieszny tryb życia mieszkańców tej czarującej wyspy w połączeniu z dietą bogatą w sery, warzywa i wina zapewniły im pierwsze miejsce na liście długowiecznych nacji Europy! 3. Zatoka Disko [Grenlandia/Dania] Kajakowanie między górami lodowymi to chyba najbardziej przygodowy rodzaj kajakarstwa mors-kiego. Jeśli gdzieś go spróbować, to tylko w ojczyźnie tego sportu – na Grenlandii. Tamtejsi Eskimosi od pokoleń bowiem polowali na foki z kajaków (do dziś powrót do pionu po wywrotce w wodzie nazywa się w kajakowej gwarze „eskimoską”). Dwutygodniowa wyprawa z Kangerlussuaq do Ilulissat wymaga sporego doświadczenia i wytrzymałości – temperatura powietrza latem waha się od 5 do 15°C, a wody od zera do 4. Jednak pływanie w okolicach lodowych gigantów będzie z pewnością przeżyciem. TRASY DLA EKSTREMALISTÓW 1. Kanion Kolorado [Stany Zjednoczone] Najbardziej znany kanion świata oferuje wyśmienite warunki do ekstremalnego kajakarstwa górskiego. Śmiałkowie mogą przedzierać się przez rwące bystrza i skakać z dziesięciometrowych wodospadów. Żeby móc spłynąć kanionem liczącym 370 km na własną rękę, trze-ba się postarać o specjalne rządowe zezwolenie. Przeciętny czas oczekiwania na nie wynosi... 14 lat! Rozwiązaniem jest więc skorzystanie z oferty jednej z licznych licencjonowanych firm, które oferują spływy kanionem w kajakach albo pontonach górskich na różnych odcinkach wąwozu. 2. Amazonka [ Peru/Brazylia ] Tylko jeden człowiek na świecie przepłynął najpotężniejszą rzekę świata od źródeł na zboczach Nevado Mismi w peruwiańskich Andach do Atlantyku. Jest nim Piotr Chmieliński, Polak mieszkający w Stanach Zjednoczonych. W ciągu 7 miesięcy pokonał 6 000 km. Śmiałkowie chcący powtórzyć jego wyczyn, muszą przygotować się na przedzieranie się z kajakiem przez najwyższe góry zachodniej półkuli, wąwozy, puszcze i meandry Amazonki. Ale za to miejsce w annałach zapewnione! SPRZĘT KAJAKARZA Kajak Ile rodzajów kajakarstwa, tyle rodzajów łódek. Na jeziorach i rzekach nizinnych używa się 3-metrowych 1-, 2-osobowych kajaków z dużymi przestrzeniami bagażowymi na dziobie i rufie, w których przewozi się sprzęt biwakowy. Jeszcze dłuższe są kajaki morskie. Najkrótsze są te, na których pływa się w górach i robi freestyle’owe ewolucje. Większość dzisiejszego sprzętu jest zrobiona z lekkiego polietylenu. Popularność zyskuje też kanu (kanadyjka) – łódź napędzana wiosłem o jednym piórze. Wodoszczelny worek gwarantuje, że przypadkowa wywrotka nie będzie oznaczać kłopotów. Odzież W chłodniejsze dni profesjonaliści pływają w specjalnej odzieży – syntetycznych koszulkach, skafandrach neoprenowych lub kompletnych kombinezonach. Zdecydowanie warto zaopatrzyć się przed wyjazdem kajakowym w buty do chodzenia w wodzie. Akcesoria. Na rzeki górskie konieczne są kask, czołówka wodoodporna, linka asekuracyjna – tzw. rzutka i nóż kajakowy.
Medytacja, praktyka Tai Chi... Poznaj najpopularniejsze miejsca do uprawiania "turystyki duchowej"
Turystyka duchowa to ogromny biznes generujący niemal 20 miliardów dolarów rocznie. Ludzie Zachodu uciekają od wielkomiejskiego zgiełku i stresu poszukując alternatywnych form wypoczynku, źródeł spokoju lub przemiany duchowej. Niektórzy odnajdują je w sobie lub w Bogu, a jeszcze inni udają się na poszukiwania w odległe, nierzadko egzotyczne, miejsca. Poniżej przedstawiamy kilka najpopularniejszych miejsc do uprawiania „duchowej turystyki”.
Odkryj buddyzm w Kopan Klasztor Kopan położony jest nieopodal Katmandu w Nepalu, na północ od Boudhanath. Jest schronieniem dla 360 mnichów, głównie z Nepalu i Tybetu, oraz celem podróży dla setek ludzi z całego świata pragnących zaznać odosobnienia i cieszyć się przestrzenią do medytacji. Od początku swojego istnienia Kopan pełnił funkcję centrum studiów i medytacji dla Sanghi Himalajów i zagranicznych studentów. Kilka razy w roku w klasztorze organizowane są dziesięciodniowe kursy zaznajamiające z buddyzmem, a przez cały rok można dołączyć do rozmaitych programów, np. miesięcznego kursu medytacji. Ćwicz jogę w Prana Vashya Yoga Shala Jogini wierzą, że ciało i dusza wzajemnie na siebie oddziałują, a kontrolując oddech, panujemy nad przepływem siły życiowej (prany) w organizmie. Także na oddechu koncentruje się w swojej nauce Vinay Kumar wierząc, że odpowiedni oddech jest w istocie jedną z najlepszych dróg do osiągnięcia perfekcji w życiu. Do rozpoczęcia praktyki w założonej przez Kumara szkole jogi Prana Vashya Yoga Shala zachęca Michael Booth w swojej książce „Jedz, módl się, jedz”. Booth twierdzi, że prowadzony przez jogina intensywny kurs, zmusił go do stawienia czoła wszystkim swoim słabościom, w tym pijaństwu, obżarstwu i życiowemu zniechęceniu. Prana Vashya Yoga Shala mieści się w Mysore, w stanie Karnataka w Indiach. W szkole prowadzone są kursy jogi dla początkujących, zajęcia wzmacniające plecy, terapie za pomocą jogi, kurs pranajamy oraz zajęcia jogi dla zaawansowanych. Praktykuj Tai Chi nad rzeką Yulong Yangshuo Mountain Retreat to jeden z najpiękniej położonych hoteli w Chinach. Z okien roztacza się oszałamiający widok na góry oraz rzekę Yulong. Hotel znajduje się o godzinę drogi od Guilin w Regionie Autonomicznym Kuangsi (Guangxi) w Chinach. Ośrodek funkcjonuje zgodnie z ideami poszanowania środowiska, wspierania społeczności lokalnej i ochrony kultury. 5% zysków z funkcjonowania hotelu jest przekazywanych na inicjatywy ekologiczne. Na odwiedzających Yangshuo Mountain Retreat turystów czeka wiele atrakcji, w tym zajęcia Tai Chi, zwiedzanie małego, liczącego 2000 lat miasteczka Yangshuo, wycieczki po jaskiniach, wspinaczki po skałach, campingi, spływy rzeką Li i inne formy rozrywki, które ukoją niejedną duszę. Medytuj z benedyktynami w Lubiniu Nie trzeba wyjeżdżać zagranicę, by zaznać duchowej odnowy. Do poszukiwania spokoju w ramach chrześcijańskiej wspólnoty zachęcają benedyktyni z Opactwa w Lubiniu, gdzie funkcjonuje Ośrodek Medytacji Chrześcijańskiej. Ośrodek powstał z inicjatywy o. Jana Berezy OSB w roku 1988 i do niedawna był jedynym miejscem w Polsce, gdzie uczono i praktykowano medytację według starochrześcijańskiej tradycji modlitwy monologicznej. Klasztor Benedyktynów jest także jednym z nielicznych miejsc spotkań i dialogu międzyreligijnego, a zatem cyklicznie organizowane są tu spotkania z mnichami i duchowymi przywódcami innych religii. Otwarte, trzydniowe sesje medytacyjne są organizowane, w zależności od miesiąca, raz lub dwa razy na miesiąc.
Jak ruiny XIX-wiecznych magazynów w Rostowie (nieoficjalnie) dostały nowe życie
Powiedział, że pokaże nam coś wyjątkowego, zaprowadził nad Don w intrygujące ruiny i ogłosił radośnie "A teraz się kąpcie".
A więc jesteśmy w Rosji. Dokładniej w Rostowie, w południowo-zachodniej części federacji. Miasto leży nad Donem, tym „cichym”. Stąd już zupełnie niedaleko do Morza Azowskiego. Pociąg do Rostowa dojeżdża o czwartej nad ranem. Zdrastwujtie! Ciężar odpowiedzialności za pierwsze wrażenie spoczywa na dworcu kolejowym. Znosi to godnie - jest nowoczesny, nawet futurystyczny, delikatnie kosmiczny. Chociaż dopiero świta, ruszamy w miasto. Po opuszczeniu dworca rozpoczyna się prawdziwa podróż w czasie. Powrót do przeszłości funduje przejście podziemne. Uwagę przyciągają socrealistyczne "polichromie" - kafelki z Armią Czerwoną w akcji. Kilometry od centrum można zacząć przeliczać na kolejne lata wstecz. Niedaleko bulwaru nad Donem znajdują się opuszczone budynki. Mowa o magazynach Paramonowskiech – ruinach XIX-wiecznych magazynów. Czerwona cegła, jakieś drzewo wyrastające ze ściany, na murach namalowane prawosławne krzyże. Dachu brak. Wszystko opuszczone, zniszczone. Postindustrialny klimat, atmosfera jak w niskobudżetowym, ambitnym rosyjskim filmie. Iść dalej, czy cofnąć się? Ze szpar w ścianach wypływa woda. Chlup! Jedno z pomieszczeń starego magazynu wypełnia czysta woda. A więc basen w ruinach! Otwarty basen z czystą, chłodną wodą wybijającą prosto z naturalnego źródła, znajdującego gdzieś pod budynkiem. Tu bije źródło Rostowa. Ktoś nawet napisał na ścianie „Ludzie! Dbajcie o źródło”. Około południa "dziki" basen przyciąga „dzikie” tłumy. Trzeba jednak pamiętać, że to nie jest legalna pływalnia. Skoro miejsce cieszy się dużym zainteresowaniem, zainteresowały się nim również lokalne władze. Pomysł jest taki: przywrócić kompleksowi świeżość, kosztem dzikiego basenu. Pojawiły się plany przekształcenia ruin w galerię sztuki nowoczesnej, „magazyny offu”. Choć projekt został zatwierdzony w 2013 roku, na razie nie rozpoczęto prac. „Ludzie! Dbajcie o źródło”... - I tak zupełnie przypadkiem dotarłam do źródła. Przypadkiem, bo nie wspominał o tym żaden przewodnik, milczał Internet. A to taki wyjątkowy dziwoląg! Basen w ruinach.
To wciąż nieodkryty skarb! Estońskie wyspy są fascynujące
Największą i najpopularniejszą estońską wyspą jest Sarema, ale warto pamiętać o pozostałych 1500...
Niektóre z nich są unikatowe – pod względem osobliwości przyrodniczych, pełnionych w przeszłości funkcji militarnych, czy zamieszkującej je ludności. Odkrywanie estońskich wysp może być jednym z najbardziej intrygujących sposobów na spędzenie urlopu. Aegna jest niewielką wyspą, licząca niewiele ponad 3 km², co czyni z niej idealny cel jednodniowych wycieczek. 80% jej powierzchni pokryte jest lasami i objęte ochroną. Krajobraz Aegny definiują głazy z czasów epoki lodowcowej. Jest ich bardzo dużo, niektóre z nich mają nawet 14 metrów w obwodzie oraz do czterech metrów wysokości. Spacery pozwolą na podziwianie pięknych nadmorskich krajobrazów, a piaszczyste brzegi na północnych krańcach wyspy będą idealne dla miłośników wypoczynku na plaży. Niedaleko nich znajduje się magiczny, kamienny labirynt. Na całej wyspie można znaleźć militarne instalacje – najstarsze z nich pochodzą z 1914 roku. Około 20 z nich jest obecnie chronionych jako zabytki architektury. Suur-Pakri (Duża Pakri) i Väike-Pakri (Mała Pakri) są wyspami położonymi na północy Estonii. Pierwsza z nich była miejscem testów bombowych armii radzieckiej. Wiele nieczynnych obiektów militarnych znajduje się na niej do dzisiaj. Dzięki zróżnicowaniu przyrodniczemu, obydwie wyspy posiadają status rezerwatów przyrody. Podobnie jak w przypadku Aegny, Suur-Pakri i Väike-Pakri bogate są w głazy polodowcowe – największy z nich ma obwód ponad 21 metrów. Na wyspie znajdują się również tereny, które szczególnie zainteresują obserwatorów ptaków. Należy jednak pamiętać, że porzucone tereny militarne nadal mogą być niebezpieczne – przed wycieczką warto upewnić się, że miejsce w które się wybierasz jest sprawdzone i oczyszczone. Wyspa Prangli jest znana ze swojej pięknej przyrody. Sosnowe lasy, kamieniste plaże, krzewy jałowca oraz wydmy stanowią atrakcję nawet dla doświadczonych wędrowców. Można spędzać czas na fotografowaniu ptaków, obserwowaniu przyrody, pływaniu czy wędkowaniu, ale największą uwagę przykuwają na Prangli dwa lokalne, charakterystyczne zjawiska naturalne: • Latem, można zaobserwować tohu – mgłę utworzoną w wyniku parowania ciepłego morza; • Podczas ostrych zim, pojawia się summajus – efekt ciemniejszego nieba nad morzem niepokrytym lodem oraz jaśniejszego nad oblodzonym obszarem. W trzech wsiach na Prangli – Kelnase, Idaotsa i Lääneotsa łącznie żyje poniżej 100 osób. Pomimo małej populacji, na wyspie funkcjonuje szkoła, kościół, muzeum, sklepy, centrum kulturalne, poczta, biblioteka, kilka domków wakacyjnych, a nawet sklep z pamiątkami. Podróżnicy w każdym wieku znajdą tu coś dla siebie – polecamy pobyt dłuższy niż jeden dzień. Wyspa Naissaar działa jak magnes na miłośników przyrody: piękne piaszczyste plaże na jej południowym i wschodnim wybrzeżu otoczone dzikimi różami wyglądają jak namiastka raju na Ziemi. Większość wyspy pokrywają pierwotne lasy, w których w lipcu można zbierać jagody, a w sierpniu i wrześniu brusznice. W czasie wędrówek, polecamy wypatrywać głazów z czasów zlodowaceń, osadzonych tu przez lodowiec skandynawski. Ze względu na swoje położenie, Naissaar często pełniła w przeszłości funkcje obronne. Na wyspie porozrzucane są instalacje militarne i armaty – niektóre z nich pamiętające czasy cara Piotra Wielkiego. Fortyfikacje były budowane w celu zablokowania dostępu do Tallina od strony Zatoki Fińskiej. Na południowej części wyspy znajduje się także porzucona kopalnia i fabryka z czasów radzieckich. Wyspa Abruka położona jest w Zatoce Ryskiej, niedaleko południowych wybrzeży Saremy. Liczy 8,8 km², otoczona jest szesnastoma mniejszymi wysepkami, które stanowią dom dla wielu gatunków ptaków wodnych. Abrukę pokrywa bujny, pierwotny las liściasty o bardzo zróżnicowanej florze. Niezwykłe, sękate lipy dodają tym terenom nutkę tajemniczości. W chłodnych gajach, florę tworzy dywan paproci, a w czerwcu i lipcu dodatkowo żółte irysy. Powszechnie występują tam również dzikie jabłonie i drzewa orzechowe. Abruka jest prawdziwym rajem dla miłośników orchidei: na łąkach można znaleźć okazy z ok. 10 chronionych gatunków. Oprócz wędrówek po starych lasach, goście będą zachwyceni widokami na morze. Na wyspie znajduje się wieża obserwacyjna, dzięki której można śledzić życie ptaków wodnych oraz orłów morskich, a także jesienne i wiosenne migracje. Abruka była i wciąż jest także domem dla wielu znanych pisarzy. Wśród mieszkańców krąży powiedzenie, że każda spotkana na wyspie osoba to albo rybak, albo pisarz. W centrum wyspy, w domu pokrytym strzechą mieści się skromna wystawa dokumentująca historię tego regionu. Obecnie Abrukę zamieszkuje na stałe ok. 20 osób. Każda z wysp posiada swoją niepowtarzalną atmosferę i charakter, każda zasługuje na odwiedzenie z innych powodów. Dla wielu, dużą zaletą jest to, że nie są one zatłoczone. Od czasu do czasu zdarza się spotkać turystę lub mieszkańca, ale najczęściej wędrowców otacza cisza. Ten spokój, pozwalający na wyciszenie się na łonie nienaruszonej natury jest prawdopodobnie najlepszym sposobem, aby w pełni docenić wartości estońskich wysp. Czy istnieją lepsze formy urlopowego relaksu? Polecamy sprawdzić samemu!
Hiszpania: Lekcje kobiecości w rytmie flamenco
Do Hiszpanii przyjechałyśmy nauczyć się flamenco, a dostałyśmy szkołę pokonywania własnych ograniczeń.
Rocío Molina tańczy, jakby nie mogła wzlecieć. Jej ręce przypominają złamane skrzydła. W tle, na dużym ekranie, czarno-biały film – ptaki odbijają się o sufit klatki. Jej koncert oglądamy w Teatrze de la Maestranza w ramach odbywającego się w Sewilli XVI Biennale Flamenco. Molina w środowisku wywołała spore zamieszanie. Łamie flamencowe formy, bo tańczy w legginsach i biustonoszu. Bez kwiatów we włosach, siedząc na barowym stołku. Fascynuje mnie, że twórcy flamenco potrafią wyrazić ruchem radość, miłość, ale i smutek, żal po czyjejś śmierci. Czy choćby, tak jak Molina, własne ograniczenia i tęsknoty. Do Sewilli przyjechałam w grupie 14 kobiet z Polski. Tutejsze biennale to cykl imprez kulturalnych odbywających w stolicy Andaluzji na przełomie września i października. My przyjechałyśmy tu także po to, żeby uczyć się tańca. W Warszawie do szkół flamenco chodzę od trzech lat. Ale kiedy we trzy idziemy do szkoły Ángela Atienzy w Trianie (dzielnica Sewilli), płacę tylko za jedną lekcję. Na wszelki wypadek, żeby móc się wycofać. Nie wiem, czy sobie poradzę. Teraz Atienza poprawia nam cierpliwie sylwetki, czasem kręci głową. Jednak, o dziwo, czuję, że nie gubię rytmu. Pierwszy mały sukces, efekt roku systematycznej pracy w Warszawie. Jedno jest pewne: jeszcze rok temu poległabym na tej sali z kretesem! CIUCHCIA DO DZIECIŃSTWA Właśnie przed rokiem po raz pierwszy przyjeżdżam na lekcje tańca do Andaluzji. W miejskim domu kultury w Almodóvar del RÍo trafiam na Jorge, pierwszego hiszpańskiego instruktora. Z podziwem i zazdrością patrzę na jego czerwone buty śmigające w nieosiągalnym dla mnie tempie. W polskich szkołach osiągnęłyśmy „poziom średni”, u niego tak jak my ruszają się kilkuletnie dziewczynki. Z lekkością, bez wysiłku tańczą sevillanas – taniec ze stałą choreografią, który my w Polsce tłuczemy z mozołem przez kilkanaście miesięcy. Potem oglądamy ich nieco starsze koleżanki. Wpadają po szkole, zrzucają dżinsy, zakładają spódnice oraz podkute buty i z rozchichotanych nastolatek zmieniają się w tancerki. Wiemy, że nie będziemy nigdy tańczyć tak jak one. Nie urodziłyśmy się w Hiszpanii. Nie chodzi tylko o szybkość stepu, o technikę pracy rąk. One mają to, co tworzy flamenco. Owo hiszpańskie duende – niedający się zdefiniować pierwiastek hiszpańskiej duszy. Nasi gospodarze, na codzienne dojazdy fundują nam… ciuchcię na kółkach. Taką samą, jaką w wesołym miasteczku lubią jeździć dzieci. Kilkanaście kobiet z Polski jadących cyrkowym pojazdem wzbudza sensację. Rodziny z dziećmi zatrzymują się, żeby popatrzeć na nasz wesoły pociąg. Obciach? Pewnie tak, ale za to jaki przyjemny! Na szczęście mężów, dzieci, szefów i koleżanki z pracy zostawiłyśmy tysiące kilometrów stąd. Bez żenady wracamy więc do dziecięcej beztroski, a właściwie dziewczęcości. Popołudniami pustoszymy sklepy z hiszpańskimi ozdobami: kolorowymi kolczykami za pół euro, wachlarzami, cygańskimi spódnicami. W kraju żadna z nas nigdy nie pozwoliłaby sobie na taką dawkę kiczu. – A, Polonia, Polonia! – kręci ze zrozumieniem głową jeden ze sklepikarzy. I wywija figurę podobną do krakowiaka. Najwyraźniej kiedyś mu siało tu dotrzeć Mazowsze. MŁODOŚĆ Z ANTYKWARIATU Rok później w szkole Ángela Atienzy w Sewilli sala wypełniona jest głównie Polkami. My nad Wisłą zwariowałyśmy na punkcie flamenco. Kiedy mówimy Liz, Irlandce, że w samej Warszawie są trzy szkoły tego tańca, nie kryje zazdrości. W Dublinie nie ma ani jednej. We flamencowym szaleństwie ciągle prym wiodą jednak Japonki. – Kilka lat temu, gdy wiedza o hiszpańskich szkołach tańca nie była w Polsce tak roz- powszechniona, Polki radziły sobie na forach, żeby jechać do Sewilli i szukać śladów spoconych Azjatek – opowiada Magdalena Faszcza, właścicielka olsztyńskiego Studia Animacji Ruchowej „Rytm”, w którym uczy flamenco. To ona jest organizatorką naszych wyjazdów do Hiszpanii. Biennale w Sewilli to jednak przede wszystkim cykl występów. Nie wszystkie koncerty są łatwo dostępne dla turystów. Dzięki dobrze poinformowanym nauczycielkom z polskich szkół (wiele z nich spędza tu cały wrzesień) dowiadujemy się o kilku ukrytych miejscach. Jedno z nich to niepozorne podwórko w dzielnicy, w której mieszkamy. Tu bawią się nie sceniczni artyści, lecz zwykli Hiszpanie. Najpierw na betonowym podwórku pojawiają się muzycy i śpiewaczka. Kobieta w średnim wieku, w czarnych spodniach, koszulowej bluzce. Zaczyna smutno – śpiewa rzewne siguiriyas (styl, w którym opowiada się o stracie, czasem o śmierci). Potem przechodzi do weselszych alegrías (po hiszpańsku „radość”), wreszcie do zawadiackiego bulerías, które jest wręcz parodią flamenco. Zaczyna tańczyć – w sposób przerysowany i żartobliwy. Inny koncert jest jeszcze bardziej schowany przed przypadkowymi turystami. Żeby się na niego dostać, trzeba przejść przez antykwariat wypełniony starymi płytami i wejść na strych. Tam ukryty jest klub dla wtajemniczonych. Na scenie pojawia się 50-letnia kobieta o bujnych kształtach. Kiedy zaczyna śpiewać, nikt nie widzi ani wieku, ani nadwagi. Zapada cisza. Kiedy tańczy, sala szaleje. Rozlegają się okrzyki: guapa!,guapa!­(piękna). – Dla mnie to najważniejszy koncert, mam swoją idolkę – ocenia Elwira Eljasik, dentystka spod Olsztyna, matka dwóch dorosłych synów i nastoletniej córki. – Ciągle słyszę, że wiek i kształty nie mają we flamenco znaczenia, że liczy się kobiecość. Teraz to wiem – dodaje. Lekcji kobiecości udzielają nam też inne dojrzałe kobiety. W barokowym Teatrze im. de la Vegi swój koncert mają trzy diwy: Juana la del Pipa, Dolores la Agujeta i Tomasa Guerrero la Macanita. Mają na oko od 40 do 60 lat. Własny śpiew nie pozwala im siedzieć, przeplatają go zatem z tańcem. Śpiewają o smutku, tragedii, o miłości i szczęściu. TAŃCZĄCA MADONNA Pomiędzy porannymi lekcjami tańca a wieczornymi koncertami zostaje jeszcze trochę czasu na zwiedzanie. Temperatura we wrześniu jest już do zniesienia (około 30 stopni), więc żeby więcej zobaczyć, rezygnujemy ze sjesty. Wrażenie robi gotycka katedra. W środku można obejrzeć m.in. grób Krzysztofa Kolumba. Także w centrum jest zespół pałacowych budowli – Alkazar z pięknym ogrodem, zbudowany jeszcze gdy na Półwyspie Iberyjskim panowali Arabowie. Z centrum miasta ciągnie nas jednak do położonej po drugiej strony rzeki Gwadalkiwir naszej ulubionej Triany. Żeby trafić do tej dzielnicy, trzeba przejść przez most Izabeli. Po drodze dwie pokusy. Z jednej strony mostu chrupiące crucziosy: nie dość, że smażone na tłuszczu, to jeszcze maczane w czekoladzie – a takie smakują najlepiej. Po drugiej stronie mostu kuszą z kolei krewetki smażone na maśle z czosnkiem. Jest tu też wiele flamencowych sklepów. Z jednego z nich Olga (pracuje w Warszawie jako pedagog) z dumą wynosi cajón – drewniany, pochodzący z Afryki instrument perkusyjny. To prezent dla narzeczonego, którego też zaraziła flamenco. W dzielnicy La Macarena, w której mieszkamy, znajduje się słynna figura Matki Boskiej z przełomu XVII i XVIII w. – Virgen de la Macarena. Udaje nam się trafić na słynną nocną procesję z jej udziałem. Przed bazyliką na jej pojawienie się czeka tłum Hiszpanów. Panowie mają wybrylantowane włosy, panie eleganckie suknie. O trzeciej nad ranem ozdobiona klejnotami figura w otoczeniu świec wynoszona jest na platformie. Spodziewamy się nabożnych śpiewów, tymczasem tłum faluje i klaszcze. Gra orkiestra dęta. Niesiona przez wiernych Maryja kołysze się w rytm kroków. A więc tu nawet święci tańczą? Ludzie płaczą, rzucają się sobie w ramiona. Euforia – tak różna od powagi panującej podczas katolickich procesji w Polsce. Dla mnie mimo wszystko trochę obca. Widocznie duszę mam ciągle jednak polską. Ale w walizce, między stosami płyt, bilet z koncertu Rocío Moliny. A, i jeszcze hiszpańskie buty do flamenco. Czerwone. Maciej Zakliczyński - Redaktor naczelny Place for Dance, nowego magazynu o tańcu (na rynku od września, do kupienia w salonach prasowych), szef Agencji Artystycznej NOVARTE, choreo graf m.in. programów TVN: Jak każdy wysiłek fizyczny taniec poprawia naszą formę fizyczną, a dzięki wytworzonym przez organizm adrenalinie i serotoninie poprawia samopoczucie. Ale to także spotkanie z własnymi barierami i ograniczeniami, których pokonywanie ma walor terapeutyczny i uzdrawiający. Dzięki niemu zaczynamy się postrzegać jako osoby bardziej wartościowe, atrakcyjne, lepsze. Kiedy taniec przestaje mieć dla nas jedynie charakter użytkowy, a staje się pasją, którą rozwijamy na warsztatach czy w szkołach, dochodzi poczucie spełnienia artystycznego. Obcujemy wtedy ze sztuką, której jesteśmy nie tylko twórcami, ale i narzędziem. Wówczas często zaczyna mieć moc wyzwalającą. Dla kobiet w wieku średnim lub po życiowych przejściach bywa ponownym odkryciem kobiecości i seksualności, przywraca wiarę we własną atrakcyjność. Mężczyznom, którzy w naszej kulturze zwykle tłumią swoje uczucia, umożliwia otwarcie się na świat emocji, pozwala w bezpieczny sposób odkryć skrywane na co dzień miękkość i wrażliwość. Obu płciom pomaga w wyzbyciu się kompleksów i otwarciu na drugiego człowieka. No to w drogę: Flamenco w Sewilli Kiedy: Andaluzję najlepiej odwiedzać w maju i czerwcu lub we wrześniu i w październiku. Dojazd: Loty z Polski do Hiszpanii oferują m.in. LOT, Iberia, Wizzair. Koszt – ok. 1 tys. zł w obie strony. Flamenco w Polsce: www.studiorytm.com.pl– Studio Animacji Ruchowej „Rytm” w Olsztynie; www.flamenco.org.pl– Studio Flamenco w Warszawie; www.ntf.pl– Studio Tańców Orientalnych i Flamenco; www.triana.pl– szkoła flamenco w Warszawie. Warto wiedzieć: Uwaga na corridę! Choć zakazana w Katalonii, w andaluzji turyści są nią wciąż kuszeni. W dodatku w Sewilli można obejrzeć tę najbardziej tradycyjną, krwawą. Należy pamiętać, że byk przed zadaniem mu ostatecznego ciosu wyraźnie cierpi – krwawi, czasem oddaje pod siebie mocz. Poczuj Klimat: Blog „Duende. W poszukiwaniu flamenco” na flamencoolsztyn.blogspot.com prowadzą Magdalena Czyczyn i Magdalena Faszcza.
Nigdy dość wiedzy o Bieszczadach! Oto 5 klejnotów tej krainy!
1. Odwiedź króla bieszczadzkich Zakapiorów Zakapiorzy, tak o sobie mówią. Przyjechali, do tego najdalej na południowy wschód wysuniętego kawałka naszego kraju, szukając spokoju. Artyści, niepokorni mają własne święta, własne złazy. Królem Zakapiorów jest dziś pustelnik Julek Wasik. Julek spod dębu, albo król Juliusz Pierwszy, jak o nim mówią. Przyjechał w Bieszczady lata temu, sklecił szałas z tego co znalazł, ma 84 wiosny, pływa, nurkuje, ratuje świat, bo to zażarty antyglobalista. Za mównicę służy mu czółno do połowy wbite w ziemię i wygłasza referaty o zagrożeniu nuklearnym. Jak go odszukać? Z Jeziora Solińskiego, odnogą rzeki San, trzeba płynąć z godzinkę w górę. Do suchego dębu z przybitą deseczką: Pustelnia u Julka. 2. Zjedz obiad w Oberży Zakapior w Polańczyku Zupa – Dupa?! Jest taka. Borowikowa, ze śliwkami, niezwykła. A do tego werenyky hryczane, czyli pierogi z kaszą gryczaną, pokrzywą i czosnkiem niedźwiedzim. Kuchni domowej bojkowsko-łemkowskiej trudno się oprzeć. Kaszełynik, szmyrglówki, moskołok...co tu tłumaczyć, trzeba posmakować. W Oberży Zakapior w Polańczyku wiedzą jak gotować. Do tego w każdą sobotę wakacji rozstawia się tam jarmark rękodzielnictwa. Rzeźba, ceramika, wyroby z wikliny, ale też ekologiczne miody, sery, nalewki. I przygrywające kapele łemkowsko-bojkowskie. 3. Zalicz lekcję o wielokulturowości Bieszczadów Zobacz wystawę: Opuszczone – Ratowane, greckokatolickie zespoły cerkiewne południowo-wschodniej Polski w cerkwi w Łopience. Są na niej współcześnie wykonane zdjęcia obok archiwalnych fotografii z Fototeki Naziemnej Narodowego Instytutu Dziedzictwa. Są cerkwie obecnie nieużytkowane, które niszczeją, ratunkiem dla nich byłoby znalezienie gospodarza. Ale i takie, które w ciągu ostatnich lat wyremontowano. 4. Wynajmij dom w samym sercu Bieszczadów Wysokich Gdzieś blisko Wielkiej Pętli Bieszczadzkiej, znanej trasy turystycznej. Możesz przejechać ją na rowerze. To prawie sto pięćdziesiąt kilometrów, zjawiskowych, bo biegnących przez Ciśniańsko-Wetliński Park Krajobrazowy, Bieszczadzki Park Narodowy, Park Krajobrazowy Doliny Sanu i Park Krajobrazowy Gór Słonnych. Z Leska, gdzie warto odwiedzić cmentarz żydowski przez Uherce Mineralne – tam stoi piękny późnobarokowy kościół, a blisko jest rezerwat bobrów. Olszanice z zespołem dworkowym i urokliwym pałacykiem przez Ustrzyki Dolne do Czarnej, Lutowisk, Ustrzyk Górnych, Cisnej... a w każdym z tych miejsc jest do odkrycia historia. 5. Pobiegaj! Żeby bezkarnie zajadać się specjałami bieszczadzkiej kuchni, warto spędzić sporo czasu w ruchu. To właśnie tutaj odbywa się osławiony już Bieg Rzeźnika (bieg ultra na trasie ok. 80 kilometrów), nieco łagodniejszy Maraton Bieszczadzki (trasa ok. 51-56km, jeszcze do końca nie wiadomo) oraz coś na dobry początek dla wszystkich tych, którzy chcą po raz pierwszy zmierzyć się z górami: Rzeźniczek (trasa 27km). Informacje na temat zawodów organizowanych w Bieszczadach: http://www.biegrzeznika.pl/
Uwielbiam Rumunię! A najbardziej Bukowinę! Wszystkie mity o niebezpieczeństwach na drodze, o rzekomym brudzie i wiekowym zacofaniu tego kraju trzeba włożyć między bajki
Archipelag malowanych cerkwi w Bukowinie – od 1993 r. na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO – zawdzięcza swe pochodzenie politycznym i militarnym sukcesom Stefana Wielkiego (1457–1504) i jego następców. Dziś, najmocniejszy z hospodarów mołdawskich, dumnie patrzy z pomników w tutejszych miasteczkach. Rumuńska Prawosławna Cerkiew, za życie wg ewangelii, ogłosiła go świętym. A ten za swego życia i jego następcy (m.in. Petru Raresz) pozostali hojnymi, fundując kilkadziesiąt warownych klasztorów i świątyń. Warownych, czyli praktycznych, ponieważ Turcja nie pozwalała mołdawskim hospodarom na budowanie twierdz i obronnych zamków. W czasie oblężeń, za solidnymi murami, chronili się miejscowi, i często z pomocą wojska, próbowali odpierać ataki najeźdźców. Cerkwie są niewielkie i nawet w czasach historycznych, podczas nabożeństw, mogły pomieścić w środku jedynie duchownych i tych lepiej urodzonych. Reszta stała na zewnątrz, pod solidnymi okapami. To one sprawiają, że świątynie wyglądają jak monstrualne grzyby. Malowidła wewnętrzne – tworzone wg określonych reguł – są piękne i bogate, i choć zniszczone od dymu świec, tworzą wraz z ikonostasem niesamowite wrażenie sacrum. Ale to, co odróżnia cerkwie bukowińskie od pozostałych w prawosławnym świecie i stanowi o ich wyjątkowości, znajduje się na zewnątrz. Malowidła na ścianach zewnętrznych powstały w XVI wieku i – choć to nieprawdopodobne – część z nich przetrwała do dziś. Zwłaszcza te na ścianach zachodnich i południowych. Tu barwy w wielu miejscach zachowały swoje pierwotne nasycenie. Dla niepiśmiennych chłopów i żołnierzy sceny z Biblii były jedynym czytelnym modlitewnikiem. A nawet czymś więcej – ideologicznym przesłaniem patriotycznych fundatorów. Sceny Sądu Ostatecznego, słynna Drabina cnót monastycznych czy żywoty osadzone są w krajobrazie Bukowiny. Święci z biblijnego panteonu mają czasem stroje i przedmioty z tych okolic, a pod postacią diabła nietrudno dostrzec tureckie rysy. Co ciekawe, i miłe dla oka, każda z cerkwi ma swój dominujący kolor: Voronet – błękit, Humor – róż indyjski, Moldovita – spatynowaną czerwień, Sucevita – zieleń, a Arbore – zieleń malachitową. Błękit woronecki, jako unikalny i niespotykany gdzie indziej, wszedł na stałe do tzw. światowej palety barw. Odległości między klasztorami z najcenniejszymi freskami wynoszą od kilku do kilkudziesięciu kilometrów. Objechanie archipelagu rowerem jest dobrym pomysłem, o ile kondycja pozwoli na pokonanie forsownych podjazdów. Z mnichami i mniszkami można – w kilku językach – uciąć ciekawą pogawędkę. Znający języki romańskie (włoski, francuski, hiszpański) szybko przyswoi rumuński, przynajmniej w stopniu podstawowym. W monastyrze Humor mniszka zagadała do mnie po polsku! Tekst: Marek Tomalik, www.australia-przygoda.com
Namibia: Świat za tysiąc lat i szarlotka na pustyni
Księżycowy krajobraz, rdzewiejący piasek i żywego ducha w promieniu setek kilometrów. W Namibii zobaczyłam, jak wyglądać będzie świat w przyszłości
Z daleka wygląda jak pociąg widmo. Widmo, bo na pustyni Namib, a dokładnie na dojazdówce do Trans Kalahari Highway, nie ma przecież torów. Podjeżdżamy bliżej. Pociąg to pędząca cysterna. Cała czarna, jakby osmolona, najeżona kolcami, z przyspawanymi tu i tam karoseriami garbusów sprzed pół wieku. Na szczycie tego przedziwnego wehikułu siedzi kilka osób. Niektórzy na twarzach mają chustki, na uszach potężne oldskulowe słuchawki. Gdy wyciągamy aparaty, gwałtownie protestują. Grożą, że zaraz to oni zrobią nam zdjęcia. A proszę bardzo, róbcie! W CB-radiu słyszymy głos naszego przewodnika. Frik każe nam pojazd jak najszybciej wyprzedzić: – To nie żarty! Zaraz ktoś dostanie kamieniem albo zderzy się z innym autem – mówi. To ostrzeżenie znamy już na pamięć, bo na szutrowych drogach Namibii mijanie jest jednym z najbardziej niebezpiecznych manewrów. Po pierwsze odprysk spod kół innego pojazdu może rozbić szybę. Po drugie w tym tumanie kurzu, w którym cały czas jedziemy, naprawdę nic nie widać. Przyspieszamy więc i po kolei, samochód po samochodzie wyprzedzamy ponurą cysternę. – Co to, do cholery, było?! – pytamy jeden przez drugiego przez CB-radio. Frik twierdzi, że jak nic trafiliśmy na ekipę filmową czwartej części Mad Maxa. Namibia tak bardzo spodobała się scenarzystom, że to tu właśnie kręcona jest większość zdjęć do najnowszego filmu o przyszłym świecie bez wody. Jakby na potwierdzenie tych słów zbliżamy się do kolejnych futurystycznych pojazdów, tyle że stojących na poboczu. Znowu wyciągamy aparaty, może zobaczymy Mela Gibsona? Ale tym razem filmowcy Mad Maxa już czekają na nas z wymierzonymi kamerami, aparatami, komórkami. – Chcą was postraszyć, że mogą was namierzyć i podać do sądu, gdybyście opublikowali zdjęcia z planu przed premierą filmu – mówi Frik. Horyzont po horyzont A może to niejedyny powód? Może i nasza grupa też wygląda zjawiskowo? W końcu niecodziennie na pustyni widzi się sześć jadących w zgrabnej kolumnie skód yeti. I to z kierownicami po niewłaściwej, lewej stronie, podczas gdy w Namibii obowiązuje ruch lewostronny. Najpierw bałam się, że łatwo będzie o błąd, choćby zły zjazd z ronda. Na szczęście żadne z nich nie trafia nam się przez całą, liczącą ponad 1,5 tys. km trasę. Nie mamy też zbyt wielu konkurentów na drodze. Jest pusto. I nie mam tu na myśli wyłącznie innych samochodów, ale także zabudowań, drzew, ludzi... Horyzont widać ze wszystkich stron. Chyba że akurat przejeżdżamy przez porośnięte seledynową trawą rdzawe góry czy obok potężnych okrągłych skał. Na namibijskiej pustyni widać naprawdę daleko, bo powietrze jest wyjątkowo czyste i przejrzyste. Chyba że właśnie sami wzbijamy kurz. Od czasu do czasu w dali dostrzegamy przebiegające guźce czy strusie. Suszone mięso tych ostatnich każdy z nas dostał zresztą na starcie podróży, tak „na wszelki wypadek”. Biltong, bo tak nazywa się ta tradycyjna w tej części Afryki przekąska, nie wygląda zbyt apetycznie, mniej więcej tak jak kawałki starej, przed laty wygarbowanej skóry. Wymaga solidnej pracy szczęk, ale poza tym jest naprawdę smaczna. Nie psuje się przez wiele miesięcy, jest więc idealna na długie podróże. Zresztą powstała właśnie w czasie jednej z nich, Wielkiego Treku, czyli wyprawy Burów uciekających przed prześladowaniami Anglików w głąb Afryki w latach 30. XIX w. Potomkowie Holendrów wkładali plastry mięsa pod siodła, gdzie peklowały się z końskim lub wolim potem. Rdzewiejący piasek Dlaczego Skoda wybrała akurat Namibie do testowania swojej Yeti? Pewnie z tego samego powodu, dla którego zdjęcia robią tu twórcy apokaliptycznego Mad Maxa. Jest ekstremalnie, ale i pięknie. Wyzywająco, ale tez – dzięki ogromnej przestrzeni - uspokajająco. Dziko i naturalnie, jak tysiąc lat temu. Ale także tak, jak może być za kolejnych tysiąc lat, po jakiejś wielkiej katastrofie, która zmiotła z powierzchni metropolie i wysuszyła rzeki. Dziś ślady cywilizacji w Namibii są tam, gdzie być powinny, czyli w miastach i ich okolicach. W interiorze nie ma linii wysokiego napięcia, które psułyby widok. Ani asfaltu, który zmniejszyłby frajdę z jazdy. To prawda, ze lepiej nie rozpędzać się powyżej 100 km/h (ten kurz i kamienie!), ale w takich warunkach juz 80 km/h – zwłaszcza dla początkującego rajdowca, jakim jestem – to wyzwanie. Jeszcze większym jest jeżdżenie po piasku, a to właśnie czeka nas po drodze do najwyższych wydm na świecie Sossusvlei. Tabliczka „4x4 only” przy wjeździe do parku narodowego nie jest atrakcja dla turystów, ale poważnym ostrzeżeniem. Nasza Yeti na szczęście napęd na cztery koła ma, wiec jedziemy! – Pamiętaj, żadnych gwałtownych ruchów, prędkość góra 40 km/h i pod żadnym pozorem nie wolno ci się zatrzymać. Wtedy zakopiesz się na bank – tłumaczy mój co-driver, doświadczony dziennikarz motoryzacyjny. Gdy juz chce oddać mu kierownicę, protestuje i mówi, że kiedyś przecież muszę się nauczyć. Kiwam głowa, choć w Polsce jazda po piasku nie grozi mi nawet na Pustyni Błędowskiej (po pierwsze dlatego, że nie wolno, po drugie, że i tak wkrótce zarośnie zielenią). Z bijącym sercem ruszam. I od razu jestem zachwycona! Łagodnie wchodzę w zakręty, daje skodzie czas na posłuchanie moich komend. I czuje się, jakbym prowadziła łódź. Uff, nie zakopałam się! Docieramy do celu, czyli pod diuny. Ich intensywnie pomarańczowy kolor bierze się z naturalnego rdzewienia piasku. I rewelacyjnie kontrastuje z błękitem nieba oraz turkusem okresowego jeziora o glinianym dnie. Zresztą „jezioro” to dużo powiedziane. Turkusowe oczko to tak naprawdę spora kałuża, która raz na jakiś czas zupełnie wysycha. I wtedy trzeba czekać na deszcz, a ten spada tak rzadko (wystarczy dodać, że część dróg w Namibii robi się z prasowanej soli, która jako materiał jest tania, ale nieodporna na wodę). Najbliższy akwen znajduje się 100 km od Sossusvlei i jest nim Atlantyk. Wydmy cały czas się przesuwają, zmieniają kształt i rozmiary. Niektóre osiągają 325 m wysokości. Wdrapanie się na nie zajmuje nam ponad pół godziny, zejście, a właściwie sturlanie się – kilkanaście sekund. Piasek jest tak gorący, że parzy skórę, ale przyjemność porównywana do zabaw w dziewiczym śniegu. Szarlotka na pustyni Przerwa na kawę? Jedziemy do Solitaire, w południowej części pustyni Namib, po drodze do kanionu Sesriem. Solitaire to osamotniona farma ze stacja benzynowa i niewielkim sklepem. Przed gospodarstwem w charakterze dekoracji stoją zasypane do połowy piaskiem wraki samochodów z lat 40. i 50. Jest i stary dystrybutor paliwa, wokół którego rosną kaktusy. Wygląda to malowniczo, ale i niepokojąco. Tym większe na tym pustkowiu wrażenie robi cukiernia. To prawda, ze nie ma zbyt wyszukanego wystroju, ot oszklona lada, ale za to jaki asortyment! Do wyboru sernik, ciasto czekoladowe, z owocami, jakieś słodkie bułeczki. A przede wszystkim znany na cała okolice apfelstrudel, czyli jabłecznik. Potężny, długowłosy piekarz, przypominający nieco naszego Tomasza Majewskiego ( jak się potem okazało, cukiernik ćwiczył kiedyś zapasy), nakłada każdemu z nas na papierowy talerz po sporej porcji. – To najlepsza szarlotka, jaka można dostać w promieniu 300 km. Bo jedyna – śmieje się. Apfelstrudel przypomina nam, że Namibia jeszcze do 1915 r. była niemiecką kolonią. Zresztą wciąż czuć wpływ Niemiec w tym kraju. Poczynajac od kuchni: z wurstami, kartoffelsalad czy buraczkami, a także z towarzyszącym niemal każdemu posiłkowi jägermeisterem (spożycie tego trunku w przeliczeniu na jednego mieszkańca jest tu największe na świecie!), przez architekturę z murem pruskim, na iście niemieckim porządku kończąc. Najlepszy przykład to Swakopmund, 35-tysieczne miasto nad Atlantykiem, tuż nad zwrotnikiem Koziorożca. Na pierwszy rzut oka wygląda jak nadbałtycki kurort u naszych zachodnich sąsiadów, tyle że wiek temu. Przy głównej ulicy Bismarcka stoją domy i kościoły z początku XX w., niemal takie same, jakie oglądać można na przykład w Sopocie. Oczywiście zamiast topól i sosen rosną wokół nich palmy. Na tabliczkach przy sklepach czy punktach usługowych widać też polskie nazwiska – Wronsky, Przybylski, Kowalski. Nic dziwnego: w XIX w. część polskich ziem należała przecież do Prus. Rdzennych Afrykanów w Swakopmund wielu nie ma. Dopiero w mniejszych miejscowościach spotykamy tradycyjnie ubrane kobiety Herero. Ich suto marszczone suknie do ziemi i rogate nakrycia głowy to wynik fascynacji sprzed lat strojami zon pierwszych pastorów. Co nie przeszkodziło Herero wystąpić w 1903 r. zbrojnie przeciwko kolonizatorom. Raj pod góra Etjo Na koniec jedziemy do Mount Etjo, gdzie czekać nas będzie safari. Przyznaje, że nie spodziewam się jakichś specjalnych atrakcji. Przyzwyczaiłam się już do przebiegających przez drogę springboków, czyli powszechnych tu antylop skoczków (widnieją też na namibijskich dolarach), a także stąd strusi czy komicznych guźców. Na miejscu przesiadamy się do wielkiej zadaszonej ciężarówki i ruszamy w głąb sawanny. Przez dobry kwadrans, a może i dwa nie widać ani jednego zwierzaka. To dziwne, bo na tym zagrodzonym terenie ponoć aż roi się od słoni, antylop gnu czy zebr. Kierowca co chwila zatrzymuje się, rozgląda, ale jak pech to pech. I nagle widzę ją! Stoi zaledwie 4–5 m od naszego wozu i przygląda się nam spokojnie. Jest piękna, na dodatek ma ze sobą małe. A ja nie potrafię opanować emocji i krzyczę na cały głos: „Żyrafa! Żyrafa!!!”. Wszyscy odwracają się i zaczynają jak oszaleli robić zdjęcia. A ona majestatycznie odchodzi w dal, nie grożąc nam za te fotografie żadnym procesem.
Wikingowie wciąż sprawują nad naszą wyobraźnią władzę. Choć nie ma ich od wieków, ci średniowieczni żeglarze i wojownicy nie chcą leżeć spokojnie w swych grobach. Budząc naszą fascynację, żyją nadal w serialach telewizyjnych, takich jak Wikingowie, filmach fantasy w rodzaju Thor: Ragnarok, oraz animacjach, na przykład Jak wytresować smoka. Na corocznych festiwalach występują rekonstruktorzy wikińskich bitew. Dziś większość z nas potrafi podać mnóstwo szczegółów na temat wyimaginowanych wikingów – jak walczyli i ucztowali, kogo napadali, jak umierali. Lecz ile naprawdę wiemy o dawnych Skandynawach? Jak postrzegali świat? Jak rzeczywiście wyglądało ich życie? Mając do dyspozycji zaawansowaną technikę – od zdjęć satelitarnych, poprzez badania DNA, aż po analizę izotopów – archeolodzy i przedstawiciele innych dziedzin nauki podają zaskakujące, nowe odpowiedzi. W Estonii naukowcy eksplorują dwa pogrzebane okręty pełne szkieletów wojowników, co rzuca nowe światło na pełne przemocy początki i śmiercionośną broń wikińskich najeźdźców. W Szwecji badacze analizują szczątki wojowniczki będącej przywódczynią wikingów, wyjaśniając rolę kobiet w działaniach wojennych. A w Rosji śledzą szlaki wikińskiego handlu niewolnikami, ujawniając znaczenie niewolnictwa dla gospodarki wikingów. Wszystko to otwiera przed nauką drzwi do świata znacznie bardziej złożonego i frapującego niż kiedyś uznawano. ROZDZIAŁ 1 | EPOKA WIKINGÓW ROZDZIAŁ 2 | WIKINGOWIE W NOWYM ŚWIECIE ROZDZIAŁ 3 | SKARBY OSOBISTE ROZDZIAŁ 4 | POMPA DLA KRÓLOWEJ ROZDZIAŁ 5 | DUCHY, BOGOWIE I MAGIA ROZDZIAŁ 6 | TWORZĄC WOJOWNIKA ROZDZIAŁ 7 | HANDEL LUKSUSEM
Pétanque: nowy sport paryskich hipsterów
Toczenie metalowej piłki po ziemi dotychczas postrzegane było jako letnie hobby starszych panów. Pétanque wraca do łask! Toczą nawet gwiazdy
Pétanque to letnia gra towarzyska pochodząca z Prowansji w południowej Francji. Konkurencje odbywają się na dworze, na utwardzonych powierzchniach o odpowiednich wymiarach. W grze biorą udział dwie drużyny składające się z 2-3 zawodników. Celem każdego gracza jest rzucenie pustą piłką ze stali, tak aby zatrzymała się jak najbliżej cochonnet - mniejszej plastikowej bądź drewnianej piłki. Toczenie kuli często połączone było z popijaniem pastis – likru aromatyzowanego anyżem. Choć stereotypowo to gra dla 60-letni panów, sport zaczął zachęcać również młodszych graczy: społeczność hipsterów, a nawet celebrytów. Kilka lat temu podczas imprezy Chanel w St Tropez na grze w petankę „przyłapana” została aktorka Diane Kruger. Początki popularności gry mogą być związane z tym właśnie zdjęciem. Dowodem na wzrost zainteresowania pétanque jest tegoroczny letni festiwal Pétanque Paradise. Od południa do 22:00, oprócz turniejów, organizowane były warsztaty, treningi, wydzielono specjalną strefę dla najmłodszych. Graczom oczekującym na kolejne rozgrywki czas urozmaicał DJ. Ulubionym miejscem do codziennej gry w pétanque jest modna okolica przy Canal de l’Ourcq w północnej części Paryża. Przyciąga szczególnie młodszych graczy oraz amatorów. Bardziej tradycyjna atmosfera panuje w Ogrodzie Luksemburskim oraz w ogrodzie botanicznym Jardin des Plantem. Ciekawe jak potoczą się losy toczenia piłki.
Jeżeli pojedziecie tam raz, zapewne będziecie chcieli wracać. Długo opierałam się Gruzji, choć moja przyjaciółka Hanka nieustannie mnie na nią namawiała, opowiadając o tym kraju niesamowite historie. O gościnności mieszkańców, pięknej, wciąż jeszcze dzikiej naturze, wspaniałej kuchni, o suprach i toastach, które zawsze wznosi tamada, panującej tam imprezowej atmosferze. Wreszcie o Polakach, których poznała, a którzy zdecydowali się tam zamieszkać i tak jak np. Piotr - prowadzić hostel najpierw w Tbilisi a teraz Happy Yeti w Gudauri, czy Ksawery - restaurację w Udabno. Przytakiwałam i odpowiadałam - tak, kiedyś się tam wybierzemy, i nic z tym nie robiłam, aż do dnia, gdy Hanka zadzwoniła i powiedziała, że właśnie kupiła bilety do Gruzji i za trzy miesiące lecimy. Miał to być babski wyjazd weekendowy. I był. Nigdy nie przeżyłam czegoś tak szalonego, na wspomnienie o tym wciąż uśmiecham. Byłyśmy w Tbilisi, w wiosce Udabno położonej pośrodku stepu, w monastyrze Dawid Garedża przy granicy z Azerbejdżanem, w Mcchecie, dawnej stolicy. Przy okazji zaliczyłyśmy kilka dyskotek, wzięłyśmy udział w kilkunastu suprach, poznałyśmy fantastycznych ludzi i przeżyłyśmy niezapomniane przygody. Potem wracałam do Gruzji wielokrotnie. Bo ten kraj uzależnia. Dlatego znaczną część tego wydania Travelera poświęcamy właśnie Gruzji. Ciekawa jestem, czy też połkniecie tego bakcyla. Agnieszka Franus REDAKTOR NACZELNA Marcowy numer już w sprzedaży! Dostępny w salonach prasowych i w naszym sklepie internetowym www.kultowy.pl >>
3% Polaków pozwala sobie na takie wakacje. Czy rzeczywiście są tak luksusowe?
Luksusowe wakacje - właściwie co to znaczy? Traveler przeprowadził śledztwo!
Mam wrażenie, że to słowo mnie prześladuje. Bo wszystko, zwłaszcza wakacje, muszą być teraz luksusowe. Postanawiam więc sprawdzić, co ono naprawdę oznacza i czy nie jest przereklamowane. Według danych firmy Nielsen Polska na luksusowe wakacje (minimum 6,5 tys. zł wydanych na osobę) pozwala sobie jedynie 3 proc. Polaków. Niewiele. Ale można przypuszczać, że grupa ta będzie się powiększać. Nie tylko dlatego, że społeczeństwo staje się coraz bogatsze. Równie ważny jest fakt, że szybko rośnie grupa tzw. aspirujących, do której zalicza się także tych, którzy odkładając na wyjątkowe wakacje, skłonni są do poświęceń w codziennym życiu. Wedle staropolskiej zasady „zastaw się, a postaw się”. Jednak dla wielu pracujących po 12 czy 14 godzin na dobę wysoko wykwalifikowanych pracowników korporacji, wybitnych artystów czy sportowców wypoczynek adekwatny do ich wysokiej pozycji społecznej i stylu życia jest czymś absolutnie naturalnym. Święty spokój – Nie wyobrażam sobie wakacji bez pięciogwiazdkowego hotelu nad lazurowym morzem, bez leżenia na białym piasku, rewelacyjnych kolacji przy świecach i drinków z palemką. Nie po to haruję przez cały rok, żeby potem nocować w jakiejś norze czy żałować na dobre jedzenie – mówi Anna Domoradzka, menedżerka. Ale zaraz potem dodaje: – Trzeba wiedzieć, za co się płaci. Bo są rzeczy warte dużych pieniędzy, ale też sporo takich, za które się zwyczajnie przepłaca. Trzeba na to bardzo uważać. Pytam więc, co naprawdę jest warte dużych pieniędzy w podróży. – Luksusowy wypoczynek to podróż skrojona na miarę, w czasie której możemy poczuć się wyjątkowi. Składa się na to: wygodny transport, najlepiej bezpośrednie połączenie w klasie biznes. Komfortowe zakwaterowanie – najlepiej, jeśli będzie to hotel w spokojnej okolicy, z fantastycznymi widokami. Wysoka jakość serwowanych posiłków i świetna obsługa, która dba o każdy szczegół – twierdzi Magda Plutecka-Dydoń z biura podróży Neckermann Polska. I daje przykłady: – Joga z trenerem, medytacje, bogate pakiety wellness, kurs sushi, kursy sportów wodnych, relaks w znakomitym spa, nurkowanie, windsurfing, wizyty w najlepszych restauracjach czy wreszcie show cooking, w którym kucharz przygotowuje wyrafinowane dania na naszych oczach. Luksusem może być też lot dreamlinerem, w którym prześpimy się na idealnie rozłożonym fotelu. Albo opieka osobistego kamerdynera, który jest na każde zawołanie (popularne np. na Malediwach). Ale też: lot helikopterem nad dżunglą amazońską czy przejażdżka na słoniu w dwumetrowych trawach Nepalu. Niekoniecznie bardzo wygodna. Za to zapewniająca zachwyt znajomych po powrocie. Elitarne wymagania – Zamożni klienci zwykle pytają o all inclusive, spa, spokojną okolicę i… czy mogą liczyć na dobre, zagraniczne alkohole – zdradza Radomir Świderski z biura turystycznego Rainbow Tours. – Coraz częściej mamy też do czynienia z miłośnikami pewnych marek, uważanych za elitarne. Wśród klientów biura są tacy, którzy od lat wypoczywają tylko w pięciogwiazdkowych hotelach konkretnej sieci. Płaci się też za elitarność. Luksusowe miejsce to takie, w którym nie zobaczymy zbyt wielu rodaków. Często na końcu świata, na który niełatwo dotrzeć. Albo też takie, na którym jesteśmy całkiem sami (z wyjątkiem obsługi spełniającej nasze marzenia). Co zdarza się na małych wyspach czy wulkanicznych atolach na Pacyfiku, Karaibach czy Oceanie Indyjskim. Luksus musi mieć walor nowości i świeżości, a tym wciąż można się pochwalić. Według statystyk jedynie dwa procent Polaków było kiedykolwiek poza Europą. – Pojęcie wakacji de luxe cały czas się zmienia. Tak samo jak modne kierunki. Kiedyś luksusowe wydawały się wyjazdy do Egiptu, Grecji, Bułgarii czy na Wyspy Kanaryjskie. Dziś zamożniejsi klienci pytają o RPA, Kubę czy Sri Lankę. Oczywiście ośrodki z górnej półki można znaleźć w każdym z tych krajów. Chodzi raczej o modę i właśnie elitarność – mówi Radomir Świderski i dodaje, że oferta wyjazdów „Egzotyka de luxe” szybko zdobyła sobie spore grono miłośników. I grupa ta wciąż rośnie. Magda Plutecka-Dydoń z Neckermanna dodaje do tej listy: Zjednoczone Emiraty Arabskie, Seszele, szwajcarski kurort Gstaad, Lazurowe Wybrzeże we Francji, Malediwy i Dominikanę. Już same nazwy brzmią egzotycznie, magicznie wręcz. A to przyciąga jak magnes. Ale, jak się okazuje, luksusem może być nie tylko wyjątkowy standard hotelu czy spa. Coraz częściej zamożni klienci biur podróży są skłonni dobrze płacić za spokój i intymność. Stąd coraz większa popularność tzw. hoteli tylko dla dorosłych, a więc takich, do których nie są wpuszczane rodziny z dziećmi. Rozkrzyczanymi – należy dodać. W ostatnim czasie Neckermann Polska zanotował 20-procentowy wzrost sprzedaży takich ofert. Sąsiad musi wiedzieć Podróż w takie wyjątkowe miejsce to wydatek nawet 20 tys. zł na osobę za 10–14 dni wypoczynku, a więc nierzadko nawet 100 tys. zł za całą rodzinę. Siłą rzeczy nie jest to oferta skierowana do mas. Dlaczego warto płacić tak duże pieniądze? Zdaniem Marzeny Mróz, redaktor naczelnej polskiej edycji magazynu Business Traveller, dla wielu Polaków jest to swego rodzaju „kupowanie marzeń”: – Bardzo ważne jest to, żeby sąsiad wiedział o naszych superwakacjach. Żeby miał świadomość, że mieszka obok osoby wyjątkowej i bogatej, która może sobie na taką ekstrawagancję pozwolić. To kwestia prestiżu i podkreślenia społecznego statusu. Jest w tym nieco snobizmu. Marzena Mróz większość z modnych kierunków odwiedziła w ostatnich latach służbowo. I jak przyznaje, zwykle za wysoką ceną szła bajeczna jakość wypoczynku: „naprawdę widać było, za co się płaci”. Największe wrażenie zrobił na niej słynny Burdż al-Arab w Dubaju, najbardziej wypasiony hotel na świecie, który nazywany jest „świątynią luksusu”. Ale też wnętrza hotelu Belles Rives na południu Francji, utrzymanego w stylu art déco. Czy hotel Peninsula w Hongkongu – z widokiem na zatokę, po której pływają kolorowe dżonki, i „w którym wydaje ci się, że jesteś na płynącym luksusowym jachcie”. Każde z tych miejsc zachwyca przepychem wystroju, niezwykłą architekturą, atmosferą, no i własną legendą. Bo to również ma znaczenie. We wspomnianym Belles Rives bywali m.in. Rudolf Valentino, Ernest Hemingway, Miles Davis, Édith Piaf czy Paloma Picasso, a Scott Fitzgerald napisał bestsellerową powieść Czuła jest noc. Dubaj to ostatnio ulubione miasto wszelakiej maści miliarderów i celebrytów, którzy czas wolny spędzają w słońcu na sztucznych wyspach, na jachcie lub motorówce, ewentualnie grając w golfa czy tenisa. Znane twarze i niezwykłe historie budują prestiż, renomę miejsca. Są hotele, które goszczą koronowane głowy i takie, które uwielbiają gwiazdy sportu czy filmu. I nie omieszkają się tym pochwalić. Bo jest grupa klientów, którzy są w stanie naprawdę słono zapłacić za możliwość przespania się w łóżku, w którym wcześniej noc spędziła Sharon Stone, Alfred Hitchcock czy Charlie Chaplin. W najbardziej luksusowych hotelach i na plażach Marzena Mróz widziała polskich turystów: „Byli tacy, którzy na tle zblazowanych Amerykanów czy Niemców wyglądali zachwycająco: w znakomicie skrojonych ubraniach, uśmiechnięci, z dobrymi manierami”. Ale też takich, dla których taka podróż, jak mówi, była udręką: – To jest grupa ludzi, którzy stosunkowo niedawno dorobili się dużych pieniędzy i chcą je jakoś wydać. Nie zawsze wychodzi im to na dobre. Nieraz widziałam, jak się męczyli w ekskluzywnych hotelach czy restauracjach. Fatalnie ubrani i uczesani, nieznający języków ani lokalnych obyczajów. Nie wiedzieli, jak się zachować, jak obsłużyć windę czy toaletę. Czasem nie potrafili zamówić dań z karty. Wtedy lepiej postawić na inny luksus. Bo ten w podróży ma przecież wiele obliczy. Maciej Wesołowski
Włochy: Trentino, czyli wakacje w krainie tysiąca jezior
Istnieją miejsca, które dzięki bajkowym krajobrazom i bogatej, różnorodnej ofercie wypoczynku spełniają oczekiwania nawet najbardziej wybrednych globtroterów
We Włoszech takim właśnie regionem jest Trentino – prowincja od lat przyciągająca spragnionych relaksu i kontaktu z naturą turystów. Na czym polega wyjątkowość Trentino? Trentino - perła północnych Włoch Ten region to prawdziwy skarb, którym mogą pochwalić się Włochy. Wyjazd do Trentino jest doskonałą propozycją dla osób kochających piękne widoki i aktywną turystykę. Latem majestatyczne Dolomity są rajem dla piechurów oraz amatorów wspinaczki; zimą ich zbocza stają się miejscem przyciągającym narciarzy z całego świata. Nie brak tu również wklejonych w piękną górską scenerię jezior, które ze względu na swe rozmiary i głębokość są akwenami cenionymi przez miłośników sportów wodnych. Jaką ofertą wypoczynku kuszą tutejsze kurorty? Włoskie Dolomity dla aktywnych Górskie zbocza i malownicze doliny przyciągają aktywnych turystów. Urlop w Trentino to idealna propozycja dla tych, którym marzą się ciekawe wyprawy trekkingowe. Wspaniałe trasy przyciągają bajkowym położeniem oraz bardzo dobrym oznakowaniem. Gęsta, różnorodna sieć szlaków pozwala dostosować stopień trudności wędrówki do możliwości piechurów o lepszej lub gorszej kondycji. Z każdej miejscowości można wybrać się zarówno na krótką wycieczkę w Dolomity, jak i na dłuższą górską eskapadę. Campitello di Fassa oraz Pozza di Fassa to idealne miejsca wypadowe na górskie wędrówki. Dużą popularnością cieszy się również miejscowość Ziano di Fiemme, z której można urządzać ciekawe wyprawy w rejon Val di Fiemme. Trentino jest też idealnym miejscem dla tych, których fascynuje turystyka rowerowa. Ciekawe trasy w rejonie jeziora Garda oraz niezwykłe bogactwo szlaków rowerowych prowadzących przez górskie doliny – oto czynniki, dzięki którym włoskie Dolomity stały się rajem dla rowerzystów. Zróżnicowanie terenu sprawia, że nawet osoby zaczynające przygodę z tym sportem znajdą tu dla siebie atrakcyjne propozycje wycieczek. Trentino, podziwiane z perspektywy rowerowego siodełka, z pewnością może zachwycić. Co więcej, wakacje w Trentino są również doskonałą propozycją dla miłośników sportów zimowych. Słynne w całej Europie ośrodki i długie trasy zjazdowe to jedna z wizytówek Trentino. Tonale, Val di Fassa czy Val di Fiemme nie bez powodu uznawane są za najważniejsze regiony narciarskie na terenie Włoch. Trasy dla miłośników narciarstwa biegowego oraz halfpipe’y przygotowane z myślą o snowboardzistach to kolejny atut, który wpływa na atrakcyjność Trentino i czyni z prowincji mekkę miłośników jednej lub dwóch desek. W krainie niezwykłych jezior Niemniej jednak, włoskie Dolomity to nie tylko wyciągi narciarskie i zachęcające do wędrówek szlaki. Mnóstwo atrakcji znajdą tu również amatorzy sportów wodnych. Piękne jeziora kuszą doskonałymi warunkami do wypoczynku, a nowoczesna, rozbudowana infrastruktura turystyczna sprawia, że na wakacje w Trentino będziemy wracać co rok. Czy do rodzinnego, pełnego relaksu na łonie natury urlopu potrzeba czegoś więcej? Na miłośników sportów wodnych czeka w Trentino aż 300 jezior. Każde z nich ma swój niepowtarzalny urok, każde z nich oferuje piękne plaże i kąpieliska. Możliwość uprawiania sportów wodnych w górskiej scenerii to nie lada atrakcja dla fanów narciarstwa wodnego, kajakarzy i żeglarzy. Które jeziora zdobyły największą sławę? Otoczone pięknymi lasami Ledro to jeden z najpopularniejszych akwenów w tej części Włoch. Prawdziwą gwiazdą jest jednak Garda – największe włoskie jezioro. Wypoczynek w leżących nad jego brzegiem miejscowościach można tu połączyć z nauką żeglowania oraz z odkrywaniem uroków wspinaczki. Rozsiane nad Gardą letniska, wśród których wyróżniają się Riva del Garda i Nago Torbole, są prawdziwym rajem dla osób preferujących aktywny wypoczynek. Różnorodność form spędzania czasu i szeroka oferta wakacyjna sprawiają, że na terenie Trentino raczej nikt się nie nudzi – atrakcji tu nie brak przez cały rok. Mówiąc krótko, to prawdziwa perła wśród włoskich krain, która krajobrazem, klimatem oraz świetnym zagospodarowaniem terenu przyciąga turystów z całego świata.
DOLCE VITA! Czyli dlaczego kochamy Włochy.
Nigdy nie zapomnę tego smaku, smaku lodów truflowych, które kupiłam w małej lodziarni przy fontannie di Trevi w Rzymie. Były kremowe, aksamitne i tak gęste, że malowały moje usta na czekoladowo. Od tamtej pory to mój ulubiony deser. Włosi szczycą się, że nie tylko wymyślili lody (pochodzą z Chin), ale też że nauczyli Europę gotować i cos w tym jest. Pizza, spaghetti, ravioli, tiramisu, ricotta, gnocchi, carpaccio, panna cotta, lazanie, mozarella – już na same hasła większość z nas robi się głodna; to chyba najbardziej popularne dziś dania nad Wisłą. Ale Włochy to nie tylko wyśmienita kuchnia i doskonałe wino. To cały styl życia, który narodził się w miejscu absolutnie unikatowym. Możemy narzekać, że Rzym jest zatłoczony, brudny, gorący, ale włócząc się jego ulicami, mamy świadomość, że nigdzie indziej nie wydarzyło się tak wiele. Włochy mają aż 52 miejsca wpisane na listę UNESCO – czyli więcej niż jakikolwiek inny kraj, w Bolonii nadal działa najstarszy na świecie uniwersytet, to tutaj rodzili się geniusze: Michał Anioł czy Leonardo da Vinci, florenckie muzea i kościoły mają więcej dzieł sztuki niż jakiekolwiek inne miasto na świecie. Zaczynając tę wyliczankę, trudno mi ją skończyć, gdyż właściwie całe Włochy to jeden wielki zabytek, a każdy region wart jest zobaczenia. Dlatego to wydanie Travelera poświeciliśmy właśnie Italii. Włochami nie można się ani nasycić, ani znudzić. Agnieszka Franus REDAKTOR NACZELNA TEMAT NUMERU | WŁOCHY. 15 PRZEBOJOWYCH PODRÓŻY Wiesz, dokąd Włosi jeżdżą na wakacje? Niedaleko! Słowami swojej przewodniczki Zuzanna O’Brien rozpoczyna tekst o Ligurii („Włoski rogalik”). Coś w tym jest. W tym kraju o kształcie buta wszędzie, od samego czubka aż po krawędź cholewki, trafia się na widoki i zabytki. Ukochany przez artystów, uwieczniony przez kinematografów i uświęcony przez papieży Rzym to najbardziej oczywisty (i konieczny!) przystanek na trasie włoskich wakacji („Obraz goni obraz”, Iza Klementowska). Wieczne Miasto, podobnie z resztą jak Mediolan, Florencja czy Cinque Terre to miejsca, których splendoru i uroku nie są w stanie przyćmić nawet tłumy turystów. Ale Włochy zachwycają również tych, którzy trzymają się z daleka od najbardziej wydeptanych szlaków. Warto oderwać wzrok od przewodnika i dać się ponieść polnym drogom i labiryntom uliczek Kalabrii, Sycylii czy regionu Marche. Głosy i gesty mieszkańców od razu nabierają ekspresji, potrawy serwowane przez gospodynie smaku, a tradycje wyrazistości. ETYKA PODRÓŻNIKA | PLANETA ALBO PLASTIK Ponad 8 mln ton plastiku każdego roku trafia do naszych oceanów i niestety turystyka ma w tym swój udział. Aż 80 % ruchu turystycznego odbywa się właśnie do regionów nadmorskich, a wiele spośród państw, które coraz chętniej wybieramy na wakacyjny kierunek, nie jest odpowiednio przygotowana do zarządzania odpadami. Pływającego w oceanach plastiku nie da się już odłowić. Jedyne, co możemy zrobić to przestać go tam dostarczać. (…) Ekologia to nie kaprys, a życiowa konieczność. – czytamy w tekście Ludwiki Włodek „Wakacje z plastiku”. POLSKA JEST NAJFAJNIEJSZA | MAZURY. JEZIORO ŁUKNAJNO Zaledwie kilka kilometrów od turystycznych Mikołajek znajduje się prawdziwa enklawa dzikiej natury, Jezioro Łuknajno. Ustanowienie na jeziorze rezerwatu przyrody wyłączyło ten teren z aktywności turystycznej i uczyniło z niego raj dla ornitologów. Jest to jedna z największych ostoi ptactwa wodnego w Polsce. („Ptasi raj”, Michał Głombiowski). 130 LAT EKSPLORACJI | Z SYBERII DO KANADY NA PIECHOTĘ W 2001 roku Norweg Borge Ousland wprawił świat w osłupienie. Przeszedł samotnie 1800 kilometrów z rosyjskiej Syberii do Kanady, po drodze zahaczając o Biegun Północny. Większość trasy wiodła przez lodową pokrywę Oceanu Arktycznego. INDEKS GŁÓWNYCH TEMATÓW | Iran, Portugalia, Górna Austria, Apulia, Mediolan, Trydent, Emilia-Romania, Kalabria, Liguria, Neapol, Toskania, San Marino, Marche, Sycylia, Rzym, Umbria, Friuli – Wenecja Julijska, Mazury – Jezioro Łuknajno, Nysa Kłodzka, Test hamaków, Kanu do Berlina, Z Syberii do Kanady na piechotę. Poznaj ofertę prenumeraty: prenumerata.national-geographic.pl/