Zakopują się w gorącym piasku i ćwiczą jogę z kozami. Tak wyglądają nowe podróże wellness
Podróże wellness od kilku lat zyskują na popularności, co wynika m.in. z coraz większej dbałości o zdrowie psychiczne, regenerację i ograniczanie stresu. Coraz więcej osób traktuje odpoczynek w sposób holistyczny, wybierając wyjazdy, które mają poprawić nie tylko kondycję fizyczną, ale również samopoczucie. Choć weekendy w hotelach spa czy pobyty w termach wciąż cieszą się dużym zainteresowaniem, podróżni coraz częściej poszukują mniej oczywistych doświadczeń, które pozwalają spojrzeć na wellness z zupełnie innej perspektywy.
Jeszcze do niedawna wyjazd wellness kojarzył się przede wszystkim z masażami, zabiegami pielęgnacyjnymi i chwilą relaksu w hotelowej strefie spa. Dziś ten segment turystyki rozwija się znacznie szerzej. Podróżni coraz częściej wybierają miejsca i aktywności, które mają realnie wpłynąć na jakość życia, poprawić samopoczucie lub pomóc odzyskać równowagę po intensywnym czasie. W odpowiedzi na te oczekiwania branża turystyczna proponuje coraz bardziej oryginalne formy wypoczynku, udowadniając, że wellness może oznaczać znacznie więcej niż tradycyjny pobyt w spa. Zakopani po szyję w piasku. Japoński rytuał „sunamushi” Jednym z najbardziej niezwykłych zabiegów wellness na świecie jest sunamushi, czyli tradycyjna japońska kąpiel piaskowa. Największą popularnością cieszy się w nadmorskim mieście Ibusuki na wyspie Kiusiu, gdzie gorące źródła geotermalne od wieków naturalnie ogrzewają wulkaniczny piasek. Uczestnicy rytuału kładą się na specjalnie przygotowanym stanowisku, po czym obsługa przykrywa ich ciała ciepłym piaskiem, pozostawiając odkrytą jedynie głowę. Temperatura dochodzi do około 50°C, a sam zabieg trwa zwykle od 10 do 15 minut. Według lokalnej tradycji pomaga to rozluźnić mięśnie, pobudzić krążenie i wspomaga naturalne oczyszczanie organizmu poprzez intensywne pocenie się. Choć naukowcy podkreślają, że wiele przypisywanych mu właściwości wymaga dalszych badań, dla odwiedzających równie ważne jest samo doświadczenie – uczucie ciężaru piasku, przyjemnego ciepła i całkowitego odcięcia od bodźców zewnętrznych. Po zakończeniu rytuału większość osób korzysta z kąpieli w gorących źródłach onsen, dzięki czemu cały pobyt staje się połączeniem lokalnej tradycji z nowoczesnym podejściem do regeneracji. To właśnie takie doświadczenia sprawiają, że Japonia coraz częściej pojawia się na mapie podróży osób poszukujących nie tylko wypoczynku, ale również autentycznych rytuałów zakorzenionych w miejscowej kulturze. Piwo, kakao i mleko oślicy. Spa w niecodziennym wydaniu Współczesne wellness coraz chętniej sięga po dawne receptury i lokalne tradycje, nadając im zupełnie nowe znaczenie. We Florencji luksusowy hotel Il Salviatino proponuje rytuały inspirowane historią, w których wykorzystuje m.in. mleko oślicy – składnik kojarzony z legendarnymi kąpielami Kleopatry. Jest ono bogate w witaminy, minerały i kwasy tłuszczowe, dlatego od wieków wykorzystywane było w pielęgnacji skóry. Innym przykładem jest ceremonia kakao, podczas której aromat i właściwości ziaren mają sprzyjać wyciszeniu oraz poprawie samopoczucia. W ofercie znajdują się również zabiegi oparte na fitoterapii, terapiach kryształami czy indywidualnie dobieranych eliksirach botanicznych. Zupełnie inny charakter mają natomiast piwne spa, szczególnie popularne w Czechach. Goście zanurzają się w drewnianych kadziach wypełnionych ciepłą wodą z dodatkiem chmielu, słodu, drożdży i ekstraktów piwnych, jednocześnie mogąc nalać sobie świeże piwo z kranu ustawionego tuż obok wanny. Choć trudno jednoznacznie potwierdzić wszystkie przypisywane takim kąpielom właściwości zdrowotne, wielu turystów wybiera je przede wszystkim dla niecodziennego doświadczenia i możliwości poznania lokalnych tradycji w zupełnie nowej odsłonie. Pokazuje to, że współczesny wellness coraz częściej opiera się na przeżyciach, których trudno doświadczyć gdziekolwiek indziej. Joga z kozami i innymi zwierzętami. Gdy trening schodzi na drugi plan Choć tradycyjna joga kojarzy się z ciszą i skupieniem, coraz większą popularnością cieszą się jej znacznie mniej konwencjonalne odmiany. Jedną z nich jest goat yoga, czyli joga z kozami, która narodziła się w Stanach Zjednoczonych, a dziś organizowana jest w wielu krajach Europy. Podczas zajęć niewielkie kozy swobodnie poruszają się między uczestnikami, wskakują na maty, wspinają się na plecy ćwiczących i często skutecznie utrudniają wykonanie kolejnych pozycji. Paradoksalnie właśnie ten element nieprzewidywalności sprawił, że aktywność zdobyła popularność. Zamiast perfekcyjnego wykonywania asan liczy się śmiech, spontaniczność i kontakt ze zwierzętami, który (jak pokazują badania nad animal-assisted therapy, czyli rehabilitacji z udziałem zwierząt) może sprzyjać redukcji stresu i poprawie nastroju. Podobne zajęcia organizowane są również z alpakami, szczeniętami czy królikami, a w niektórych miejscach nawet z osłami. Ich celem nie jest osiąganie sportowych rezultatów, lecz stworzenie przestrzeni do odpoczynku od codziennej presji i obowiązków. To właśnie dlatego coraz więcej gospodarstw agroturystycznych i ośrodków wellness włącza podobne aktywności do swojej oferty, pokazując, że regeneracja nie zawsze musi przebiegać w całkowitej ciszy i skupieniu. Kąpiele gwiezdne zamiast leśnych. Nowy sposób na wyciszenie Kiedyś symbolem kontaktu z naturą były przede wszystkim leśne kąpiele, dziś coraz częściej mówi się także o stargazing, czyli świadomym obserwowaniu nocnego nieba jako formie regeneracji psychicznej. W wielu miejscach świata powstają specjalne programy wellness wykorzystujące ciszę, ciemność i kontakt z kosmosem do wyciszenia organizmu. Hotele położone z dala od zanieczyszczenia światłem organizują nocne spacery z astronomami, sesje relaksacyjne pod gwiazdami czy obserwacje z profesjonalnych teleskopów. Jednym z najbardziej znanych miejsc jest Kulmhotel Gornergrat w Szwajcarii, położony na wysokości ponad 3100 m n.p.m., gdzie działa jedno z najwyżej położonych obserwatoriów w Europie. Z kolei islandzki Hotel Rangá oferuje własne obserwatorium astronomiczne, z którego można podziwiać Drogę Mleczną, planety, a zimą także zorzę polarną. Zwolennicy tego trendu podkreślają, że nawet kilkadziesiąt minut spędzonych pod ciemnym niebem pomaga ograniczyć przebodźcowanie, oderwać się od ekranów i odzyskać poczucie perspektywy. Nieprzypadkowo coraz więcej destynacji posiadających status Dark Sky Reserve lub Dark Sky Park zaczyna promować obserwację gwiazd jako element świadomego odpoczynku. Dla wielu podróżników możliwość zobaczenia rozgwieżdżonego nieba bez miejskich świateł staje się dziś równie ważnym przeżyciem jak zwiedzanie największych atrakcji regionu. Źródła: Euronews Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Ogon, z którego odrasta jaszczurka? Tkanki ogórka morskiego odmawiają śmierci – czy mogą żyć wiecznie?
Badania opublikowane na łamach czasopisma „Science Advances” odkrywają przed nami kolejny niezwykły fenomen świata przyrody. Okazuje się, że odcięte tkanki strzykwy – potocznie nazywanej morskim ogórkiem – potrafią przetrwać w izolacji całe lata, nie tylko odmawiając obumarcia, ale również aktywnie rosnąc i reagując na bodźce.
Oceany to dom dla jednych z najbardziej długowiecznych stworzeń na Ziemi. Gąbki szklane mogą przetrwać ponad 10 tysięcy lat, a niektóre gatunki małży (takie jak cyprina islandzka, zwana też quahog) potrafią osiągnąć wiek przekraczający pięć stuleci. Niektóre meduzy i stułbie opanowały z kolei sztukę samoregeneracji do tego stopnia, że teoretycznie uważa się je za nieśmiertelne. Okazuje się jednak, że to niepozorne strzykwy, potocznie nazywane morskimi ogórkami, kryją w sobie jeden z najbardziej fascynujących mechanizmów przetrwania, który wprost nie mieści nam się w głowie. Podważa on wszystko, co do tej pory wiedzieliśmy o zachowaniu odizolowanych komórek zwierzęcych. Gdzie są granice naszego rozumienia biologii? Zespół badawczy z kanadyjskiego Memorial University of Newfoundland, we współpracy z dr Rachel Sipler z amerykańskiego Bigelow Laboratory for Ocean Science, dokonał odkrycia bez precedensu. Naukowcy postanowili przetestować zdolności regeneracyjne jednego z gatunków strzykwy (Psolus fabricii), odcinając fragmenty jej czułków oraz nóżek ambulakralnych (drobnych narządów ruchu charakterystycznych dla szkarłupni). Wyniki przeszły najśmielsze oczekiwania. Przez ponad trzy lata odizolowane tkanki przebywały samotnie w zbiorniku z przepływającą, naturalną wodą morską i nie uległy rozkładowi. Co więcej, okazało się, że wciąż są one biologicznie aktywne – ich procesy immunologiczne, metaboliczne i komórkowe pozostają nienaruszone. Tego typu przetrwania nie zaobserwowano wcześniej u żadnego znanego zwierzęcia na Ziemi. Warto wiedzieć: strzykwy to mistrzowie przetrwania Strzykwy (tzw. morskie ogórki) od milionów lat korzystają z drastycznych metod obronnych. Gdy zostają zaatakowane przez drapieżnika, wiele gatunków dokonuje zjawiska tzw. ewisceracji – dosłownie wyrzucają przez odbyt część swoich narządów wewnętrznych (np. płuca wodne czy fragmenty przewodu pokarmowego), aby zdezorientować lub nakarmić wroga. Gdy zagrożenie mija, strzykwa jest w stanie w pełni odtworzyć brakujące układy w przeciągu zaledwie kilku tygodni. Ogon, który buduje nowe ciało – Jeszcze nie wyhodowaliśmy nowej, kompletnej strzykwy, ale obserwujemy wzrost i zróżnicowanie komórek. I to dosłownie lata po usunięciu tej tkanki – wyjaśnia biogeochemiczka morska, dr Rachel Sipler. Badaczka tłumaczy, że chociaż wiemy doskonale, iż jaszczurka, która straci ogon, potrafi go zregenerować, jednak w przypadku strzykwy rozmawiamy o hipotetycznej sytuacji, w której to z odciętego ogona wyrasta nowa jaszczurka. Psolus fabricii słynie z tego, że w swoim naturalnym, dzikim środowisku bywa ofiarą własnej niezdarności. Zwierzęta te regularnie uszkadzają lub tracą swoje nóżki i czułki, co wymusiło na nich wyewoluowanie potężnych zdolności regeneracyjnych. Jak to działa? Analizy mikroskopowe wykazały, że tuż po chirurgicznym usunięciu tkanki komórki odpornościowe błyskawicznie ruszyły do akcji, pozbywając się struktur martwych i uszkodzonych. Następnie rozpoczął się żmudny proces naprawy. Z biegiem czasu tkanki zaczęły aktywnie pobierać rozpuszczone w wodzie substancje odżywcze, systematycznie rosnąc i samodzielnie przebudowując swoją strukturę. Po latach obserwacji odizolowane czułki potrafią nadal reagować na bodźce dotykowe, co świadczy o zadziwiającym zachowaniu w pełni sprawnej sieci neuronowej. Badacze zaznaczają, że jest to pierwszy znany przypadek eksplantatu tkankowego, który rośnie długoterminowo w naturalnym środowisku. Paradoks „brudnej” wody morskiej. Szukaliśmy w złym miejscu Aby uświadomić sobie wagę tego odkrycia, należy spojrzeć na nie z perspektywy inżynierii tkankowej. Naukowcy od wieków próbowali utrzymać funkcjonalność odizolowanych komórek zwierzęcych. Choć udało się stworzyć nieśmiertelne linie komórkowe (z komórek macierzystych), wymagają one wysoce sterylnych i niezwykle restrykcyjnie kontrolowanych środowisk. Utrzymanie złożonej struktury tkanki wraz ze zróżnicowanymi komórkami i systemem dostarczania składników odżywczych jest ekstremalnie trudne. Nawet w specjalistycznych, odżywczych roztworach laboratoryjnych tkanka zwierzęca przeżywa zazwyczaj zaledwie około 9 tygodni. Tymczasem amputowane nóżki strzykwy zdają się przebywać w swoim środowisku bez wyraźnego terminu ważności. – Naturalna woda morska to prawdopodobnie najbardziej zróżnicowane pod względem mikrobiologicznym i „najbardziej brudne” środowisko eksperymentalne, na jakie mogliśmy się zdecydować – podkreśla dr Sipler. Paradoksalnie to właśnie bogate w miliony bakterii i materię organiczną otoczenie stanowiło idealną pożywkę, wspierając procesy gojenia i rozrostu. Wyjątkowy gatunek, który redefiniuje życie Do tej pory jedyną kulturą tkankową, którą świat nauki uznał za zdolną do życia w „nieskończoność”, były próbki pobrane z zarodka kury. Nie wykazywały one jednak ani ułamka takich zdolności regeneracyjnych, jak te obserwowane u badanej strzykwy. Co istotne, ta niesamowita adaptacja nie jest uniwersalną cechą rzędu szkarłupni. Eksperymentując z innymi gatunkami strzykw morskich, zespół badawczy dowiódł, że ich eksplantaty obumierają po maksymalnie trzech i pół miesiąca. Wygląda na to, że Psolus fabricii posiada absolutnie wyjątkową, wręcz przełomową oporność, o której współczesna nauka nie miała pojęcia. – Fakt, że eksplantaty mogą się goić, reorganizować i przetrwać niezależnie w naturalnej wodzie morskiej, sugeruje istnienie zupełnie nowego modelu odporności biologicznej i regeneracji – podsumowuje Andrea Bodnar z Gloucester Marine Genomics Institute. Źródła: Science Advances, Laboratory of Ocean Science Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Nigdy nie jest za późno na zmianę. Odkryto niezwykłe zdolności naszego ciała do regeneracji po odstawieniu alkoholu
Przez lata docierały do nas sprzeczne komunikaty: z jednej strony ostrzegano nas przed zgubnym nałogiem, z drugiej – karmiono opowieściami o „zdrowym kieliszku wina do kolacji”. Dziś wiemy, że nie ma bezpiecznej dawki alkoholu, ale nauka ma dla nas optymistyczną wiadomość: ludzkie ciało posiada zdumiewające zdolności regeneracyjne, a porzucenie procentów pozwala na powrót wielu naszych narządów do pełni formy.
Przełomowa praca przeglądowa, na czele której stanął Sinclair Carr – doktorant z Katedry Epidemiologii w Harvard T.H. Chan School of Public Health – została opublikowana 14 maja 2026 roku na łamach prestiżowego międzynarodowego czasopisma naukowego „Addiction”. Badania porządkują naszą wiedzę na temat tego, jak wpływ alkoholu na organizm demoluje nasze zdrowie oraz co dokładnie dzieje się w ciele, gdy decydujemy się na abstynencję. Okazuje się, że warto jest rzucić alkohol w każdym wieku, a dowody anegdotyczne o cioci, która piła całe życie i dożyła 100. urodzin, nadają się tylko do kosza. Alkohol powoduje ponad 60 schorzeń Skala zniszczeń, za które bezpośrednio odpowiada alkohol, jest zatrważająca. Naukowcy przypominają, że w aktualnej, 11. edycji Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób (ICD-11) prowadzonej przez Światową Organizację Zdrowia znajduje się ponad 60 jednostek chorobowych i urazów, które są w 100 proc. zależne od spożycia alkoholu. Wśród nich prym wiodą schorzenia będące skutkiem chronicznego, ciężkiego picia, takie jak kardiomiopatia alkoholowa (poważne uszkodzenie mięśnia sercowego), alkoholowa marskość wątroby oraz nieodwracalny płodowy zespół alkoholowy (FAS) dotykający dzieci matek pijących w ciąży. …i wspiera dziesiątki innych Na tym jednak nie koniec. Badanie Carr’a i jego zespołu kategoryzuje dziesiątki innych schorzeń, w których powstawaniu alkohol pełni rolę kluczowego katalizatora. Naukowcy podzielili je na pięć głównych grup: Nowotwory: alkohol jest bezpośrednim kancerogenem. Zwiększa ryzyko raka jamy ustnej, gardła, krtani, przełyku, wątroby, piersi, szyjki macicy oraz jelita grubego i odbytnicy. Choroby układu krążenia: przyczynia się do nadciśnienia tętniczego, udarów mózgu, chorób niedokrwiennych serca oraz migotania przedsionków. Choroby metaboliczne: stanowi istotny czynnik ryzyka rozwoju cukrzycy typu 2. Choroby psychiczne: przyspiesza procesy otępienne (w tym demencję) oraz wywołuje padaczkę. Choroby układu pokarmowego: drastycznie zwiększa ryzyko ostrego i przewlekłego zapalenia trzustki. Wirusy to prawdziwi sommelierzy Nowym i niezwykle ważnym wnioskiem płynącym z opublikowanego przeglądu jest jednoznaczne powiązanie alkoholu z podatnością na choroby zakaźne. Okazuje się, że substancja ta czasowo paraliżuje nasz układ odpornościowy oraz upośledza funkcje filtracyjne wątroby. W efekcie osoby regularnie sięgające po kieliszek mają gorszą odporność na takie choroby jak gruźlica, zapalenie płuc, a także HIV/AIDS czy inne infekcje przenoszone drogą płciową. Optymistyczne wieści – organizm sam potrafi dużo naprawić Najbardziej fascynującym elementem badań z 2026 roku jest to, na co wszyscy czekaliśmy – analiza tego, jak ludzkie ciało reaguje na zmniejszenie lub całkowite zaprzestanie picia. Okazuje się, że nasza wewnętrzna fabryka naprawcza rusza do pracy niemal natychmiast. Jak szybko? Serce i naczynia krwionośne – to największe z zaskoczeń. Część szkód w układzie sercowo-naczyniowym, takich jak podwyższone ciśnienie tętnicze czy zaburzenia rytmu serca, wykazuje poprawę już w ciągu kilku dni lub tygodni od momentu odstawienia alkoholu. Układ odpornościowy – po zaprzestaniu picia komórki odpornościowe w ciągu miesięcy powoli odzyskują swoją pierwotną sprawność. Naukowcy zastrzegają jednak, że wieloletnie, ciężkie picie może pozostawić w immunologii trwałe, nieodwracalne blizny. Mózg i układ nerwowy – uszkodzenia strukturalne mózgu wywołane toksycznym działaniem etanolu mogą ulec częściowej regeneracji podczas długotrwałej, kilkuletniej abstynencji. Niestety, jeśli alkohol zdążył już zainicjować procesy głębokiej demencji, to ryzyko to może się utrzymać. Choroby przewlekłe – tutaj niestety nie ma dobrych wieści. Zaawansowana marskość wątroby nie cofnie się magicznie. Jednak drastyczne ograniczenie alkoholu pozwala spowolnić postęp choroby i uratować te partie narządu, które jeszcze funkcjonują. – Nawet w obliczu nieodwracalnych zmian chronicznych, rezygnacja z alkoholu działa jak hamulec ręczny dla już rozwijających się już chorób – czytamy w raporcie. To powinien być wystarczający argument. Nigdy nie jest za późno, żeby zadbać o swoje zdrowie. Ostateczne obalenie mitu „kieliszka dla zdrowotności” Współautor badania, prof. Jürgen Rehm z kanadyjskiego Centrum ds. Uzależnień i Zdrowia Psychicznego (CAMH), odniósł się do odwiecznego dylematu: czy małe ilości alkoholu chronią serce? Naukowcy użyli w tym celu najnowocześniejszych narzędzi epidemiologicznych, w tym randomizacji mendlowskiej – metody badawczej, która wykorzystuje zmienność genetyczną do precyzyjnego ustalenia związków przyczynowo-skutkowych, eliminując błędy tradycyjnych ankiet. Wynik? Choć badacze z naukową ostrożnością przyznają, że wciąż nie ma 100 proc. dowodów, by całkowicie wykluczyć minimalny pozytywny wpływ śladowych ilości alkoholu na udar niedokrwienny, to ostateczny wniosek jest bezwzględny. – Nasz przegląd aktualnych dowodów prowadzi do jasnego wniosku: szkody wynikające z picia alkoholu drastycznie przeważają nad jakimikolwiek potencjalnymi korzyściami – podsumowuje Sinclair Carr. Nie pij dzisiaj. Jeśli nie w trosce o siebie, to o swoich bliskich. Źródło: Addiction Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Dlaczego płazom odrastają kończyny, a ssakom nie? Naukowcy odkryli, że można to zmienić
Dlaczego salamandra potrafi odtworzyć całą nogę po jej utracie, a człowiek kończy z trwałą blizną? Choć dzielimy z płazami wiele wspólnych genów, nasza zdolność do odbudowy tkanek wydaje się zablokowana. Najnowsze badanie opublikowane w czasopiśmie „Science” przez zespół pod kierownictwem dr. Cana Aztekina z EPFL wyjaśnia, że kluczowy w tej ewolucyjnej układance jest... tlen, a konkretnie sposób, w jaki nasze komórki go wykrywają. Czy więc możemy to zmienić?
Proces regeneracji kończyny zawsze zaczyna się tak samo – od gojenia rany. U płazów, takich jak aksolotle czy kijanki żab, komórki w miejscu urazu błyskawicznie zmieniają swój charakter, przekształcając się w typy zdolne do budowy nowej tkanki. U ssaków proces ten ulega zatrzymaniu na bardzo wczesnym etapie. Zamiast regeneracji pojawia się powolne bliznowacenie, które fizycznie blokuje jakiekolwiek szanse na odrost. HIF1A: molekularny czujnik tlenu Naukowcy zauważyli istotną różnicę środowiskową: larwy płazów rozwijają się w wodzie, gdzie poziom tlenu jest znacznie niższy niż w powietrzu. Ssakom, żyjącym w atmosferze bogatej w ten pierwiastek, tlen towarzyszy na każdym kroku – także podczas urazu. Zespół dr. Aztekina postanowił sprawdzić, czy to właśnie ten czynnik nie decyduje przypadkiem o zdolnościach regeneracyjnych. Badacze skupili się na białku o nazwie HIF1A, które pełni rolę komórkowego czujnika. W warunkach niskiego poziomu tlenu (hipoksji), HIF1A staje się stabilne i aktywuje programy genetyczne niezbędne do regeneracji. U ssaków, w środowisku bogatym w tlen, białko to jest szybko degradowane, co „wyłącza” możliwość odbudowy tkanek. Eksperyment: budzenie ukrytego potencjału Aby potwierdzić swoją teorię, naukowcy przeprowadzili pionierskie porównanie. Pobrali fragmenty rozwijających się kończyn kijanek żab oraz embrionów myszy, a następnie hodowali je w kontrolowanych warunkach laboratoryjnych, manipulując poziomem tlenu. Wyniki były zdumiewające: gdy obniżono poziom tlenu wokół embrionalnych tkanek myszy, ich komórki zaczęły przełączać się w „tryb płaza”. Rany goiły się znacznie szybciej, a komórki skóry stały się bardziej mobilne i zaczęły wykazywać aktywność genów typową dla aktywnych programów regeneracyjnych. Pod wpływem niskiego poziomu tlenu u myszy nastąpił również wyraźny metaboliczny zwrot. Komórki ssaków przestały polegać na tradycyjnym oddychaniu tlenowym, przestawiając się na glikolizę, czyli beztlenowe pozyskiwanie energii. Zmiany te objęły także stan epigenetyczny, czyli sposób, w jaki DNA jest „opakowane” w komórce. To ułatwiło dostęp do „instrukcji” budowy nowej kończyny. A co z natlenionymi płazami? Co ciekawe, same kijanki okazały się odporne na zmiany. Ich kończyny regenerowały się świetnie nawet przy bardzo wysokim poziomie tlenu. Dlaczego? Ponieważ ich komórki mają naturalnie wyciszone mechanizmy wykrywania tlenu, co pozwala białku HIF1A działać niezależnie od atmosfery. Uśpiona moc ssaków, którą potencjalnie możemy przebudzić Badanie to dostarcza pierwszego bezpośredniego dowodu na to, że tkanki ssaków (przynajmniej na etapie embrionalnym) zachowują ukrytą zdolność do regeneracji. To nie brak odpowiednich genów nas ogranicza, ale sposób, w jaki nasze komórki reagują na sygnały ze środowiska. Ludzie też mają supermoc Co ciekawe, chociaż ludzie nie potrafią regenerować rąk czy nóg, to nasze ciało posiada jeden „wyjątek”. Ludzka wątroba potrafi odrosnąć do pełnych rozmiarów, nawet jeśli usunięto jej 75%. Co ciekawe, wnętrze wątroby jest naturalnie środowiskiem o stosunkowo niskim poziomie natlenienia, co wpisuje się w teorię o pro-regeneracyjnym działaniu hipoksji. Czy wkrótce będziemy mogli „odrastać” sobie ręce? Choć naukowcy zaznaczają, że nie jesteśmy jeszcze na etapie odrastania ludzkich kończyn, to odkrycie wyznacza nowy kierunek w medycynie regeneracyjnej. Zamiast szukać nowych genów, możemy skupić się na modyfikowaniu ścieżek wykrywania tlenu w miejscu urazu. Manipulacja białkiem HIF1A lub lokalne obniżanie poziomu tlenu w ranie mogłoby w przyszłości pomóc w leczeniu ciężkich uszkodzeń tkanek, ograniczaniu powstawania blizn, a być może – w dalekiej przyszłości – w inicjowaniu procesów odbudowy utraconych części ciała u dorosłych ssaków. – Nasze wyniki udowadniają, że programy regeneracyjne mogą zostać uruchomione w tkankach ssaków – podsumowuje dr Aztekin. To fundament, na którym być może powstanie nowa era biotechnologii. Źródło: Science Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Eksperci obalają mity z siłowni: zapomnij o rozciąganiu przed treningiem
Rozciąganie przed ćwiczeniami nie zawsze pomaga, a czasem wręcz szkodzi – przestrzegają naukowcy. Nowe badania wskazują, kiedy i jak się rozciągać, by robić to bezpiecznie i skutecznie.
Spis treści: Nowe podejście naukowców do rozciągania Czy rozciąganie przed ćwiczeniami zapobiega kontuzji? Jak długo powinno trwać rozciąganie? Czy mięśnie skracają się bez rozciągania? Czy sprężynowanie pomaga w rozciąganiu? Czy rozciąganie chroni przed bólem po treningu? Czy każdemu służy to samo rozciąganie? Czy statyczne rozciąganie poprawia równowagę? Czy można rozciągać się za często? Nowa fala badań pokazuje, w czym myliły się stare siłowniane mity na temat rozciągania. Wyjaśnia też, co naprawdę trzeba robić, żeby czerpać z niego korzyści. Pewnie wiesz, że warto włączyć rozciąganie do swojej rutyny treningowej. Możliwe jednak, że nie masz pewności, jak robić to najlepiej. W końcu nawet eksperci od fitnessu nie zawsze byli zgodni. Jedni zalecają rozciąganie przed treningiem, inni twierdzą, że skuteczniejsze jest po treningu. Sprawę dodatkowo komplikuje fakt, że istnieje mnóstwo sposobów rozciągania: statyczne, dynamiczne oraz pasywne (wspomagane). – Rozciąganie to prawdopodobnie jeden z najbardziej niezrozumianych elementów ćwiczeń – mówi Cedric X. Bryant, fizjolog i dyrektor generalny American Council on Exercise. – Mity trzymają się mocno, bo wiele osób tkwi w przeszłości. Powtarza się starą „siłownianą naukę”, przekazywaną z pokolenia na pokolenie. Nowe podejście naukowców do rozciągania To może się wkrótce zmienić. W grudniowym numerze „Journal of Sport and Health Science” opublikowano stanowisko uzgodnione przez panel międzynarodowych ekspertów od sportu i ruchu. Oprócz ujednolicenia definicji różnych rodzajów rozciągania panel rozprawił się z kilkoma popularnymi przekonaniami. Eksperci podkreślili również, co pokazuje nowa fala dowodów naukowych, i sformułowali praktyczne zalecenia. Wśród ciekawych wniosków znalazło się to, że nie musisz trzymać pozycji tak długo, jak mogłoby się wydawać. Nie każdemu też służą te same techniki rozciągania. Poniżej przyglądamy się częstym mitom na temat rozciągania – i prawdzie, która się za nimi kryje. Czy rozciąganie przed ćwiczeniami zapobiega kontuzji? Mit: Rozciąganie przed ćwiczeniami zmniejszy ryzyko kontuzji. Fakt: Według nowego, międzynarodowego stanowiska ekspertów rozciąganie nie obniża ogólnego ryzyka urazów. Co więcej, rozciąganie statyczne – czyli utrzymywanie danej pozycji aż do momentu odczucia „ciągnięcia” lub lekkiego dyskomfortu – może wręcz zaszkodzić, jeśli zrobisz je przed treningiem. – Zimne mięśnie są sztywne i możesz zrobić sobie krzywdę – wyjaśnia David Behm, profesor na Memorial University of Newfoundland w Kanadzie i członek panelu. – Każdy powinien rozciągać rozgrzany mięsień. Klucz tkwi w rozgrzewce: poświęć 5–10 minut na lekki trucht albo inną łagodną aktywność aerobową. Następnie wykonaj rozciąganie dynamiczne, czyli takie, które prowadzi stawy i mięśnie przez pełny zakres ruchu, naśladując to, co będziesz robić w trakcie treningu. Rób je w tempie wolnym do umiarkowanego. Przykładowo: przed bieganiem możesz wykonywać wymachy nóg, a przed pływaniem – krążenia ramion do przodu i do tyłu. – Mięśnie często poruszają się trójwymiarowo, więc największą korzyść daje rozciąganie w wielu płaszczyznach – mówi Fabio Comana, fizjolog wysiłku na San Diego State University. Jak długo powinno trwać rozciąganie? Mit: Najlepiej wykonywać rozciąganie co najmniej 30 sekund. Fakt: Eksperci zalecają utrzymywanie rozciągania statycznego przez 10–30 sekund, a następnie powtórzenie go 2–4 razy. Jest wyjątek: osoby po 65. roku życia mogą skorzystać na trzymaniu pozycji „przez 30–60 sekund”. – Dzieje się tak, ponieważ ich tkanka łączna i mięśnie reagują wolniej – mówi Tracy Bonoffski, fizjolożka z University of North Carolina Charlotte. Co więcej, sesja rozciągania statycznego wcale nie musi trwać długo, aby była skuteczna. W przeglądzie 189 badań opublikowanym w 2025 roku w czasopiśmie „Sports Medicine” naukowcy stwierdzili, że łącznie cztery minuty rozciągania statycznego poprawiają elastyczność u dorosłych. Dłuższy czas nie przynosił dodatkowych korzyści. Czy mięśnie skracają się bez rozciągania? Mit: Jeśli nie rozciągasz się regularnie, twoje mięśnie się skrócą. Fakt: To prawda, że regularne rozciąganie może poprawić zakres ruchu i zmniejszyć sztywność mięśni. Jak zaznaczył panel ekspertów, mięśnie nie mogą jednak fizycznie się „skrócić” tylko dlatego, że się nie rozciągasz. – Kiedy się rozciągasz, nie wydłużasz mięśni w sensie fizycznym – mówi Bonoffski. – Zmieniasz zdolność mózgu do tolerowania większego zakresu ruchu. Jeśli więc się nie rozciągasz, „uczucie spięcia” ma w większej mierze podłoże neurologiczne – wyjaśnia Bryant. To znak, że układ nerwowy działa w trybie ochronnym, być może po to, by zapobiec urazom mięśni i stawów. Czy sprężynowanie pomaga w rozciąganiu? Mit: Sprężynowanie w trakcie rozciągania poprawia elastyczność. Fakt: Sprężynowanie podczas rozciągania nazywa się rozciąganiem balistycznym. Często bywa ono przeciwskuteczne. Jeśli wykonujesz je na „zimnych” mięśniach, może doprowadzić do naciągnięcia mięśnia lub urazu ścięgna. – Podskakiwanie może sprawić, że mięśnie będą się napinać zamiast rozluźniać – mówi Mariam Zakhary, lekarka medycyny sportowej w Mount Sinai Hospital w Nowym Jorku. – Żeby poprawić elastyczność, potrzebujesz kontrolowanych, dynamicznych ruchów. Jest jednak wyjątek. Rozciąganie balistyczne może być przydatne u bardzo dobrze wytrenowanych sportowców – sprinterów, skoczków i innych osób przyzwyczajonych do ruchów eksplozywnych. – Warunek: muszą wcześniej dobrze przygotować mięśnie, wykonując solidną rozgrzewkę i rozciąganie dynamiczne – dodaje Bonoffski. Czy rozciąganie chroni przed bólem po treningu? Mit: Rozciąganie przed treningiem zapobiegnie bolesności mięśni po ćwiczeniach. Fakt: – Nie ma dowodów, że opóźniona bolesność mięśniowa (DOMS) jest mniejsza dzięki rozciąganiu – mówi Behm. DOMS to dyskomfort i zmęczenie mięśni, które zwykle pojawiają się 24–48 godzin po intensywnym wysiłku. Przyczyną są mikroskopijne uszkodzenia włókien mięśniowych. Rozciąganie przed treningiem temu nie zapobiegnie – to naturalna reakcja organizmu na ciężką pracę. Rozciąganie po treningu może natomiast pomóc złagodzić bolesność. Szczególnie wtedy, gdy połączysz je z użyciem wałka do rolowania (foam rollera), czyli cylindrycznego przyrządu z twardej pianki, który pozwala wywierać nacisk na obolałe mięśnie. – Rolowanie wałkiem wydaje się mieć pozytywny wpływ na DOMS. Przemieszcza płyny i stan zapalny z dala od danego obszaru – mówi Behm. Czy każdemu służy to samo rozciąganie? Mit: Każdy odnosi korzyści z tego samego rodzaju rozciągania. Fakt: Nie istnieje jedno rozwiązanie dla wszystkich. – Różnimy się fizjologicznie. W rozciąganiu jest mnóstwo niuansów, więc musisz sprawdzić, co działa akurat u ciebie – mówi Comana. W praktyce pewne metody są lepsze dla jednych osób, a gorsze dla innych. Zależy to od rodzaju aktywności, celów, wieku i poziomu wytrenowania. Przykładowo rozciąganie pasywne (wspomagane) – gdy przeszkolony specjalista fizycznie pomaga wejść w głębszą pozycję, by poprawić zakres ruchu – bywa szczególnie korzystne dla osób starszych oraz tych z ograniczoną mobilnością, mówi Bryant. U większości osób przed sportem lub intensywnym treningiem zaleca się rozciąganie dynamiczne. Z kolei rozciąganie statyczne jest lepsze po treningu, ponieważ tkanki są wtedy cieplejsze i bardziej podatne – mówi Comana. – Wtedy uzyskasz najlepszy efekt. Czy statyczne rozciąganie poprawia równowagę? Mit: Najlepszym sposobem na poprawę równowagi jest spokojne utrzymywanie pozycji w rozciąganiu. Fakt: Badanie opublikowane w grudniu 2025 roku w „Annals of Human Biology” porównało wpływ rozciągania statycznego i dynamicznego na poprawę równowagi u zdrowych dorosłych. Choć mogłoby się wydawać, że to właśnie „trzymanie pozycji” najlepiej wspiera równowagę, naukowcy stwierdzili, że skuteczniejsze było rozciąganie dynamiczne. – Rozciąganie dynamiczne jest lepsze dla równowagi, bo potrzebujesz informacji sensorycznych, aby lepiej wykrywać ruch i reagować na niego – mówi Behm. Innymi słowy: równowaga zależy od koordynacji nerwowo-mięśniowej, a rozciąganie dynamiczne pomaga ją budować. Czy można rozciągać się zbyt często? Mit: Nie da się rozciągać za dużo ani zbyt często. Fakt: Przesada w rozciąganiu może podrażnić mięśnie, więzadła i stawy. Może też zwiększyć ryzyko naderwań. – Jeśli dochodzisz do granicy maksymalnego dyskomfortu, bardzo obciążasz mięsień. Możesz wywołać mikrouszkodzenia, które potrzebują 48 godzin na regenerację – mówi Behm. Ponadto nadmierne rozciąganie może powodować hipermobilność tkanek i stawów, co osłabia stabilność – dodaje Comana. To z kolei może prowadzić do osłabienia mięśni i urazów stawów. – Rozciąganie jest trochę zwodnicze, bo wydaje się całkowicie niegroźne – mówi Bryant. Żeby trzymać się „zdrowej” strefy, warto zapamiętać prostą zasadę: rozciąganie powinno wywoływać lekki dyskomfort, ale nie znaczny dyskomfort ani tym bardziej ból. Podejście „im więcej, tym lepiej” rzadko przynosi korzyści w jakimkolwiek elemencie treningu. Źródło: National Geographic
Twoje nastoletnie dziecko przesypia całe weekendy? To nie lenistwo, to zapobieganie depresji
Denerwuje cię to, że twoje nastoletnie dziecko w weekendy tylko śpi, śpi i śpi? Nowe badania dowodzą, że młodzi ludzie w wieku od 16 do 24 lat, którzy odsypiają w weekendy, mogą znacząco zmniejszać ryzyko depresji – nawet o 41%. W ten sposób organizm radzi sobie z napięciem. Czy powinniśmy być bardziej pobłażliwi?
Okres dojrzewania to czas intensywnych zmian emocjonalnych, fizycznych i społecznych. Nastolatki i młodzi dorośli mierzą się z presją szkolną, niezrozumieniem rówieśniczym i rosnącymi oczekiwaniami. To wielkie wyzwanie! Według najnowszych badań presja zdejmowana może być w weekendy, podczas których przed depresją – i innymi chorobami psychicznymi – młodzież chroni długi sen. Odsypianie w weekendy a ryzyko depresji Badanie przeprowadzone przez naukowców z University of Oregon oraz SUNY Upstate Medical University nieco zmienia nasze spojrzenie na „weekendowe lenistwo” młodzieży. Uczestnicy badania w wieku od 16 do 24 lat, którzy korzystali z tzw. weekend catch-up sleep, czyli nadrabiania braków snu w weekendy, mieli aż o 41% niższe ryzyko wystąpienia objawów depresji w porównaniu do tych, którzy tego nie robili. Badanie opublikowano 6 stycznia 2026 roku w prestiżowym czasopiśmie „Journal of Affective Disorders”, a jego analiza oparta była na danych zebranych w latach 2021–2023. Jak zbadać sen nastolatków? Uczestnicy badania raportowali godziny zasypiania i budzenia się w ciągu tygodnia i w weekendy. Na tej podstawie wyliczono różnicę pomiędzy średnim czasem snu w weekend a snem w dni powszednie. Dodatkowo uczestnicy określali swoje samopoczucie. Osoby, które codziennie czuły się smutne lub przygnębione, klasyfikowano jako wykazujące objawy depresji. Dlaczego nastolatkowie mają problem z regularnym snem i czy powinniśmy im to wybaczyć? W okresie dojrzewania dochodzi do zmian w rytmie dobowym. Rytmy cyrkadialne, odpowiedzialne za cykl snu i czuwania, przesuwają się w kierunku późniejszego zasypiania. Typowy rytm snu nastolatka to zasypianie około godziny 23:00 i budzenie się około 8:00. Niestety, wczesne godziny rozpoczęcia lekcji kolidują z tym naturalnym trybem, prowadząc do deficytu snu w ciągu tygodnia. Z tego względu wielu nastolatków nadrabia sen w weekendy. Wcześniejsze badania dotyczyły głównie młodzieży z Chin i Korei, tymczasem badanie Melyndy Casement i Jasona Carbone’a dostarczyło pierwszych danych na temat amerykańskiej młodzieży. Możemy zakładać, że w Polsce jest podobnie. Sen to dla nastolatków nie lenistwo, lecz ratunek Depresja jest jednym z głównych powodów osłabienia sprawności młodych ludzi. Objawy stanów depresyjnych mogą znacząco wpływać na codzienne funkcjonowanie – np. powodować absencję w szkole lub w pracy, izolację od rodziny czy znajomych. Dane zebrane przez naukowców wskazują, że weekendowe odsypianie może realnie wpłynąć na dobrostan młodzieży. Chociaż idealnym rozwiązaniem byłby regularny sen trwający 8–10 godzin każdej nocy, nie zawsze jest to możliwe – nie przy naszym obecnym trybie życia. Dlatego właśnie nadrabianie snu w sobotę i niedzielę może być skutecznym, choć częściowym środkiem zaradczym wobec rosnącego problemu depresji wśród młodych ludzi. Źródło: Journal of Affective Disorders Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Masz problemy ze snem? Ta jedna rzecz ma największy wpływ na to, jak śpisz i jak się budzisz
Poduszka ma większe znaczenie, niż myślisz. Eksperci i naukowcy podkreślają, że to właśnie ona – a nie materac – często decyduje o jakości snu, zmniejsza ból, poprawia regenerację i wpływa na samopoczucie w ciągu dnia.
Spis treści: Jakość snu zaczyna się od prawidłowego ułożenia szyi Rola poduszki w problemach z oddychaniem podczas snu Od snu zależy to, jak funkcjonujesz za dnia Jak wybrać poduszkę? Naukowe wskazówki i proste testy Twoja poduszka to jedno z najpotężniejszych narzędzi, które pomagają zasnąć i utrzymać sen. Może też łagodzić ból oraz poprawiać postawę w ciągu dnia. Jeśli kiedykolwiek winą za słabą noc obarczałeś stres, temperaturę w pokoju albo materac, możliwe, że pomijasz najmniejszy – i być może najbardziej wpływowy – element swojego „zestawu do spania”: poduszkę. Może wyglądać jak zwykły puszysty prostokąt, ale naukowcy zajmujący się snem podkreślają, że to jeden z najsilniejszych regulatorów tego, jak szybko zasypiasz, jak głęboko śpisz oraz jak pracują szyja, kręgosłup, oddech i mózg długo po przebudzeniu. – Sen to stan wrażliwy. Zanim mózg i ciało pozwolą sobie na przejście w sen, muszą zarejestrować poczucie bezpieczeństwa. Fizyczny komfort, jaki dają poduszka i pościel, jest silnym sygnałem wspierającym to poczucie – mówi Wendy Troxel, starsza badaczka snu i zachowań w RAND Corporation. Dobrze dobrana poduszka może również łagodzić typowe dolegliwości, takie jak ból szyi, pleców i głowy. Pomaga w tym podparcie naturalnych krzywizn kręgosłupa oraz stworzenie tego, co psycholog kliniczny i specjalista snu Michael Breus nazywa systemem snu bez punktów ucisku. Jakość snu zaczyna się od prawidłowego ułożenia szyi Badania konsekwentnie pokazują, że wysokość i twardość poduszki należą do najsilniejszych czynników wpływających na jakość snu oraz ryzyko rozwoju problemów ze snem. Jeśli poduszka jest zbyt wysoka lub zbyt twarda, szyja zostaje nadmiernie zgięta do przodu. Gdy jest zbyt niska albo zbyt miękka, szyja opada do tyłu lub na bok. Każda z tych pozycji może nadwyrężać mięśnie, uciskać stawy i zaburzać drożność dróg oddechowych. To z kolei prowadzi do mikrowybudzeń w nocy, które fragmentują sen, nasilają ból i pogarszają funkcjonowanie następnego dnia. Właściwa poduszka pomaga natomiast ciału ułożyć się w prawidłowym ustawieniu. – Dobrze dopasowana poduszka pozwala utrzymać neutralną pozycję szyi. Umożliwia też rozluźnienie tkanek i nocną regenerację – wyjaśnia Matthew O’Rourke, fizjoterapeuta specjalizujący się w zaburzeniach ruchowych związanych ze snem. Rola poduszki w problemach z oddychaniem podczas snu Poduszki mają również istotny wpływ na oddychanie podczas snu. Ich wysokość, profil i twardość decydują o tym, jak drożne pozostają drogi oddechowe. U osób chrapiących albo z łagodnym lub umiarkowanym bezdechem sennym poduszka, która delikatnie unosi i stabilizuje głowę oraz szyję, może zmniejszać zaburzenia oddychania i poprawiać jakość snu. Nadmierne odgięcie szyi w czasie snu sprzyja zwężaniu dróg oddechowych. Spanie na poduszce bez odpowiedniego podparcia zwiększa też ryzyko cofania się języka, co może nasilać chrapanie. Badania nad konkretnymi materiałami i profilami poduszek często pokazują zmniejszenie nasilenia bezdechu sennego oraz rzadsze epizody zapadania się dróg oddechowych. Sama poduszka nie wyleczy jednak zaawansowanego bezdechu sennego ani innych poważnych zaburzeń snu. – Jeśli masz objawy bezdechu sennego, ważne jest, by porozmawiać z lekarzem i ustalić odpowiedni plan leczenia – podkreśla Rebecca Robbins, badaczka snu. Od snu zależy to, jak funkcjonujesz za dnia Poduszka oddziałuje również na to, jak funkcjonujesz w ciągu dnia. Gdy szyja i kręgosłup są prawidłowo ustawione, mięśnie mogą się rozluźnić, drogi oddechowe pozostają drożne, a ból jest mniejszy. Nieprawidłowe ustawienie ciała kumuluje się z czasem. Może zwiększać stan zapalny, ograniczać mobilność, sprzyjać bólom głowy z napięcia, usztywnieniu barków i przewlekłemu bólowi szyi. Ponieważ głęboki sen jest kluczowy dla pamięci, odporności, metabolizmu i regulacji emocji, wszystko, co go zakłóca, może pogarszać sprawność poznawczą następnego dnia. Jak wybrać poduszkę? Naukowe wskazówki i proste testy Nie istnieje jedna idealna wysokość ani jeden materiał, który sprawdzi się u wszystkich. Jest jednak kilka zasad opartych na badaniach, które pomagają dokonać lepszego wyboru. Pierwszym krokiem jest określenie pozycji snu – śpisz na plecach, boku czy brzuchu? Kolejna kwestia to wysokość poduszki. Powinna być proporcjonalna do budowy ciała i szerokości barków. Pomocne mogą być poduszki z regulowanym wypełnieniem. Warto też poprosić partnera o zrobienie zdjęcia podczas leżenia, by sprawdzić ustawienie szyi. Znaczenie ma również materac i materiał wypełnienia. Pianka memory foam, lateks i inne nowoczesne materiały pomagają zachować krzywiznę szyi i regulują temperaturę. Nie zapomnij też o regularnym czyszczeniu poduszki. Poszewki warto prać co tydzień, a same poduszki wymieniać co 1–2 lata. – Jeśli po złożeniu poduszka nie wraca do pierwotnego kształtu, prawdopodobnie czas ją wymienić – mówi Geet Paul. Źródło: National Geographic
Czy można pokonać śmierć? Amerykańska agencja rządowa bada radykalne metody odmładzania mózgu
Amerykańska agencja zajmująca się przełomowymi odkryciami w dziedzinie zdrowia zatrudniła badacza opowiadającego się za niezwykle radykalnym planem pokonania śmierci. Jego zdaniem z ludzkim ciałem powinniśmy postępować jak samochodem lub z komputerem i po prostu wymieniać niesprawne części ciała. Nawet mózg.
Spis treści: Wyleczyć czy wymienić mózg? Mózg to siedlisko tożsamości Pokonać śmierć Przeszczep ciała Wymiana fragmentów kory mózgowej Profesor genetyki Jean Hébert został zatrudniony w amerykańskiej Agencji Zaawansowanych Projektów Zdrowia (ARPA-H). Ma całkiem serio zmierzyć z iście futurologicznym zagadnieniem. A dokładniej – prowadzić projekt „funkcjonalnej wymiany tkanki mózgowej”, czyli dodania młodej tkanki do ludzkich mózgów. Sama ARPA-H jest medycznym odpowiednikiem DARPA – amerykańskiej agencji rządowej zajmującej się rozwojem technologii wojskowej. To właśnie konkursy DARPA dały nam roboty Boston Dynamics czy autonomiczne samochody. Czy powołana przez prezydenta Joe Bidena w 2022 roku ARPA-H da nam nieśmiertelność? Wyleczyć czy wymienić mózg? Projekt bazuje na pomyśle odnowy mózgu. W pierwszej fazie może mieć zastosowanie w leczeniu skutków udaru mózgu. Ale sama odnowa to zdaniem Héberta za mało. Ten biolog ze szkoły medycznej Alberta Einsteina proponuje całkowitą wymianę mózgu. A to, wraz z wymianą innych części naszej anatomii, ma być jedynym sposobem uniknięcia śmierci ze starości. Jak opisał Hébert w swojej książce z 2020 r. pod tytułem „Replacing Aging”, aby żyć nieskończenie, ludzie muszą znaleźć sposób na zastąpienie wszystkich części ciała młodymi. Podobnie jak samochód o dużym przebiegu aby nadal działać, musi mieć wymieniane kolejne podzespoły. Z jednej strony projekt bazuje na całkiem realnej podbudowie. W końcu transplantologia ma się świetnie, a implanty – tytanowe biodra, sztuczne rogówki i zastępcze zastawki – stają lekarską codziennością. Ale to nie dotyczy mózgu. Najbardziej kluczowego organu, który również się starzeje, dramatycznie kurcząc się w starszym wieku. Poza tym jak wymienić mózg na nowy, skoro według najlepszej wiedzy mózg to my: nasza wiedza, wspomnienia, charakter? Mózg to siedlisko tożsamości I tu właśnie wkracza Hébert. Naukowiec badał metody „stopniowego” zastępowania mózgu poprzez dodawanie fragmentów młodej tkanki wytworzonej w laboratorium. Proces ten musiałby przebiegać na tyle powoli, aby mózg mógł się dostosować, przenosząc wspomnienia i tożsamość. Hébert przeprowadził wstępne eksperymenty na myszach, usuwając małe fragmenty ich mózgów i wstrzykując zawiesiny komórek embrionalnych. Jest to krok w kierunku udowodnienia, czy taka młoda tkanka może przetrwać i przejąć ważne funkcje. Oczywiście strategia ta nie jest powszechnie akceptowana, nawet wśród badaczy zajmujących się starzeniem. Ale wsparcie ze strony rządu USA umocniło Héberta w przekonaniu, iż obrał właściwą ścieżkę. Hébert zaproponował ARPA-H projekt o wartości 110 milionów dolarów, aby przetestować swoje pomysły na małpach i innych zwierzętach. Rząd bez wahania zaakceptował tę kwotę. Pokonać śmierć Projekt pokonania śmierci pojawił się w głowie Héberta po obejrzeniu filmu „Westworld” z 1973 roku, w którym złoczyńca okazuje się być androidem. – To naprawdę utkwiło mi w pamięci – mówi Hébert. Ostatnio Hébert stał się kimś w rodzaju gwiazdy wśród nieśmiertelnych, czyli społeczności poświęcającej się temu, by nigdy nie umrzeć. To dlatego, że jest uznanym naukowcem, który jest skłonny zaproponować ekstremalne kroki w celu uniknięcia śmierci. Chce dać to, czego nie dadzą leki. Farmaceutyki nigdy nie powstrzymają starzenia się, ponieważ upływ czasu wpływa na wszystkie nasze narządy i komórki. A nawet degraduje substancje takie jak elastyna, jeden z klejów molekularnych utrzymujących nasze ciała razem. Więc nawet jeśli np. terapia genowa mogłaby odmłodzić DNA wewnątrz komórek, to nadal jesteśmy skazani na zagładę, ponieważ rusztowanie wokół nich się rozpada. Przeszczep ciała Jedną z organizacji promujących pomysły Héberta jest Longevity Biotech Fellowship (LBF), samozwańcza grupa entuzjastów przedłużania życia, która w tym roku opublikowała instrukcję całkowitego pokonania starzenia się. Wykorzystali w niej dane z propozycji ARPA-H Héberta, aby opowiedzieć się za przedłużeniem życia poprzez stopniowe zastępowanie mózgu osobom starszym. A także przeszczepianie ich głów na ciała „nieczujących” ludzkich klonów, wychowanych tak, aby nie miały własnego funkcjonującego mózgu. Określili to jako „przeszczep ciała”. Taki zaskakujący wyczyn wymagałby kilku technologii, które jeszcze nie istnieją, w tym środków do przymocowania przeszczepionej głowy do rdzenia kręgowego. Mimo to grupa ocenia „zastąpienie” jako najbardziej prawdopodobny sposób na pokonanie śmierci. Twierdzi, że wykazanie tego zajęłoby tylko 10 lat i kosztowałoby 3,6 miliarda dolarów. Hébert również jest zwolennikiem hodowania nieczujących ciał ludzkich. Jednak jego praca naukowa koncentruje się na korze nowej – części mózgu, w której znajduje się większość naszych zmysłów, rozumowania i pamięci. Kora nowa jest „prawdopodobnie najważniejszą częścią tego, kim jesteśmy jako jednostki” – mówi Hébert. A także „być może najbardziej złożoną strukturą na świecie”. Wymiana fragmentów kory mózgowej Istnieją dwa powody, dla których uważa on, że tę korę można zastąpić, choć tylko powoli. Pierwszym z nich są dowody pochodzące z rzadkich przypadków łagodnych guzów mózgu. Takich jak opisany w literaturze medycznej mężczyzna, u którego rozwinęła się narośl wielkości pomarańczy. Ponieważ jednak guz rósł bardzo powoli, mózg mężczyzny był w stanie dostosować się, przenosząc wspomnienia w inne miejsce. Jego zachowanie i mowa nigdy nie wydawały się zmieniać – nawet po usunięciu guza. Hébert uważa, że jest to dowód na to, że stopniowe zastępowanie kory nowej można osiągnąć „bez utraty zakodowanych w niej informacji”, takich jak tożsamość osoby. Drugim źródłem nadziei są eksperymenty pokazujące, że komórki w stadium płodowym mogą przetrwać, a nawet funkcjonować, po przeszczepieniu do mózgów dorosłych. Na przykład trwające testy medyczne pokazują, że młode neurony mogą integrować się z mózgami osób cierpiących na epilepsję i zatrzymywać napady choroby. Jednym z przyszłych wyzwań jest sposób wytwarzania zastępczych fragmentów mózgu lub tego, co Hebert nazwał „kopiami” tkanki kory nowej. Hébert opisał plany ręcznego montażu fragmentów młodej tkanki mózgowej przy użyciu komórek macierzystych. Części te, jak twierdzi, nie byłyby w pełni rozwinięte, ale zamiast tego byłyby podobne do tego, co można znaleźć w wciąż rozwijającym się mózgu płodu. W ten sposób po przeszczepie fragmenty kory byłyby w stanie zakończyć dojrzewanie, zintegrować się z mózgiem i być „gotowe do wchłaniania i uczenia się informacji”. Oczekuje się, że w swojej nowej roli w ARPA-H Hébert będzie dysponował dużym budżetem na finansowanie naukowców, którzy spróbują udowodnić, że jego pomysły mogą zadziałać. Zgadza się, że nie będzie to łatwe. „Jesteśmy o kilka kroków od odwrócenia procesu starzenia się mózgu” – mówi Hébert. „Powinienem zaznaczyć, że to kilka dużych kroków”. Źródło: MIT Technology Review. Nasza autorka Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Starożytna i znienawidzona choroba może regenerować wątrobę? Tak sugerują nowe badania
Bakterie wywołujące trąd mogą wywierać zbawienny wpływ na wątrobę. Sprawiają, że starzejący się lub chory organ zaczyna się regenerować i przybywa mu zdrowych komórek. Wykazały to przełomowe badania z wykorzystaniem pancerników.
W tym artykule: Co powoduje trąd? Jak trąd naprawia wątrobę Regeneracja wątroby Trąd jest chorobą towarzyszącą ludziom od zarania dziejów. Jej nazwa pochodzi z języka starogreckiego, od słowa oznaczającego łuszczenie się. Trędowaci występują w Biblii, zarówno w Starym, jak i Nowym Testamencie. Choroba przez tysiąclecia atakowała na całym świecie, rozprzestrzeniając się wraz z migrującymi ludźmi. W naszym kręgu kulturowym kojarzy się najbardziej ze średniowieczem. Wówczas to w całej Europie powstawały miejsca odosobnienia dla chorych, zwane leprozoriami. Trąd jest chorobą zakaźną. Nieleczony prowadzi do utraty czucia w kończynach i szpecących zwyrodnień tkanki. I chociaż dzisiaj jego etiologia jest doskonale znana, przez całe wieki jedynym sposobem radzenia sobie z trądem było permanentne izolowanie zakażonych. Co powoduje trąd? Chorobę wywołuje prątek trądu, czyli bakteria Mycobacterium leprae. W 1873 r. patogen wyizolował Norweg Gerhard Hansen (stąd trąd bywa nazywany chorobą Hansena). To było pierwszym krokiem do opracowania terapii przeciwtrądowej. Dziś choroba jest w pełni uleczalna. Jednak wywołująca ją bakteria nadal kryje niespodzianki. Wielkie epidemie w dziejach ludzkości dowodzą, że szczepienia są niezbędne Ludzkość od dawna walczy z epidemiami. Chociaż medycyna znacząco rozwinęła się na przestrzeni lat, to jednak wciąż za mało, aby powstrzymać wszystkie patogeny powodujące choroby zakaźn... Jedną z nich opisał właśnie zespół badaczy z Uniwersytetu Edynburskiego. W czasopiśmie naukowym „Cell Reports Medicine” ukazały się wyniki badań dowodzących, że Mycobacterium leprae ma zdolność przeprogramowania komórek wątroby. Po kontakcie z prątkami trądu organ ten rośnie i regeneruje się – bez zbliznowaceń ani pojawiania się guzów nowotworowych. Jak trąd naprawia wątrobę Prątki trądu mają pewną szczególną cechę. Nie są w stanie przeżyć poza komórkami gospodarza, w które wnikają i wewnątrz których się rozwijają. Bardzo trudno jest więc hodować je w warunkach laboratoryjnych. Do badań trądu od dawna wykorzystuje się pancerniki amerykańskie. Zwierzęta te – podobnie jak ludzie – są nosicielami Mycobacterium leprae i chorują na trąd. Tym razem naukowcy zarazili trądem 57 pancerników. Następnie porównali ich wątroby z wątrobami zwierząt, które nie miały kontaktu z prątkami trądu i tych, które okazały się odporne na patogen. Okazało się, że u chorych zwierząt wątroby urosły. Były przy tym zdrowe i rozwinęły się w nich wszystkie ważne elementy anatomiczne. Takie jak naczynia krwionośne i zraziki wątrobowe (czyli elementy budulcowe miąższu wątroby). Regeneracja wątroby Zdaniem badaczy doszło do tego, ponieważ bakteria Mycobacterium leprae „uruchomiła” zdolności regeneracyjne wątroby. Organy te u chorych pancerników powiększyły się, gdyż pojawiły się w nich zupełnie nowe komórki. Co więcej, zmieniła się również ekspresja genów w komórkach narządu. Mikroby na wojennej ścieżce. Wojna ludzkości z chorobami My kontra choroby. Ten bój toczy się od zarania dziejów. Czy mamy szansę wreszcie go wygrać? Aktywowały się geny związane z metabolizmem, wzrostem i proliferacją. Natomiast aktywność tych związanych ze starzeniem się organu spadła. Tym samym wątroby chorych pancerników przeszły proces podobny do odmładzania. I to bez skutków ubocznych, takich jak powstawanie guzów nowotworowych albo zbliznowaceń. Dlaczego tak się stało? Zdaniem badaczy prątki trądu przeprogramowują komórki wątroby, cofając je do wcześniejszego etapu: komórek prekursorowych. Z nich zaś rozwijają się zupełnie nowe hepatocyty i powstaje nowa zdrowa tkanka. Badanie przeprowadzono na zwierzętach. Jednak naukowcy mają nadzieję, że w przyszłości odkrycie pomoże także ludziom. Przypominają, że co roku na świecie z powodu chorób wątroby umierają dwa miliony ludzi. Być może tę liczbę uda się zmniejszyć z pomocą niespodziewanego sojusznika: strasznej choroby o złej sławie, która kiedyś skazywała na oszpecenie i samotność. Źródła: EurekAlert, Cell Reports Medicine. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Japonia: to stworzenie potrafi odciąć sobie głowę i stworzyć nowe ciało
Japońscy naukowcy zaobserwowali zdolność do dekapitacji u dwóch gatunków ślimaków morskich Sacoglossan. Na miejscu będącym pozostałością po głowie, wyrasta nowe ciało.
Naukowcy z Japonii zaobserwowali niezwykłe zachowanie dwóch gatunków ślimaków morskich Sacoglossan. Stworzenia te potrafią odłączyć głowę od reszty ciała, a następnie stworzyć nowe ciało. Przyczyna tego zjawiska jest niewyjaśniona i zaskakuje nawet naukowców. Odkrycie niezwykłej zdolności do regeneracji Elysia cf. marginata oraz Elysia atroviridis może mieć olbrzymie znaczenie dla rozwoju medycyny, czytamy w czasopiśmie „Modern Biology”. Swoją pracę opisały tam biolożki z Kobiecego Uniwersytetu w Nara (Japonia ma dwie państwowe uczelnie wyższe dla kobiet, druga to uniwersytet Ochanomizu w Tokio). Choć autorki analizy żywotnych ślimaków nie obiecują nam zdolności jak u komiksowego Deadpoola, któremu i dekapitacja niegroźna, ale mają nadzieję, że skorzystamy z nowej wiedzy by pomagać np. ofiarom wypadków. Od dawna wiedziano, że niektóre zwierzęta zdolne są do autotomii, czyli fizjologicznej reakcji obronnej polegającej na odrzuceniu części ciała (najczęściej podczas ucieczki przed drapieżnikiem lub w reakcji na niekorzystne warunki środowiskowe). Jaszczurka w ogródku może odrzucić ogon uciekając przed kotem, podobnie reagują raki „gubiące” szczypce czy pajęczaki, które dla ratowania życia czasem pozbywają się nogi. Strzykwy wydawały się dotąd największymi twardzielami, bo w procesie ewiseracji potrafią „zrezygnować” z części wnętrzności. View oEmbed on the source website Jedna z autorek analizy w „Modern Biology”, studentka studiów podoktoranckich Sayaka Mitoh, wyjaśnia, że decyzja o dekapitacji może wiązać się w przypadku ślimaków z obecnością pasożytów uniemożliwiających normalne rozmnażanie. One wywołały ten proces obwiązując wokół "szyi" ślimaków pętelkę z żyłki. 5 z 15 wyhodowanych w laboratorium ślimaków Elysia cf. marginata zaczęło pozbywać się własnej głowy między 226 a 336 dniem po wykluciu. Pozbawione ciała głowy zaczęła żywić się algami już kilka godzin po rozłączeniu z korpusem. Po 7 dniach regenerowało się serce, po 20 dniach ślimaki miały kompletnie nowe ciała (jeden dekapitację i odrastanie przeszedł dwa razy). W przypadku Elysia atroviridis takie zachowanie wykazały 3 z 82 trzymanych w laboratorium. Po 7 dniach z głowy wyrastało nowe ciało. Co ciekawe, w przypadku starszych Elysia cf. marginata, które pozbawiły się głowy później po wykluciu (480 – 520 dni), nie jadły alg i umierały w przeciągu 10 dni. - Może to głupi wybór, odcinać sobie głowę w późnym wieku, szczególnie przy małych szansach regeneracji, ale – uważa Mitoh – skoro i tak nie zostało im wiele życia, to podejmują ryzyko tak drastycznego odmłodzenia się w ciele bez pasożytów. Autorka badania zastanawiała się, jak to możliwe, że ślimaki mogą żyć bez istotnych organów i doszła do przekonania, że np. brak serca nie jest problematyczny, gdy ma się taką małą głowę. Poza tym, tlen można dostarczać przez pozostałą powierzchnię ciała.- Chcemy przebadać też inne gatunki tych ślimaków i zobaczyć, czy też mają takie zdolności. Może dowiemy się, według jakiego wzoru przebiega tak ekstremalna autotomia – wyjaśnia Mitoh.
Odrobina luksusu, relaksujące kąpiele i budzące zmysły masaże – dla wielu brzmi to jak wakacje w raju bądź jak wymarzony relaksujący weekend poza miastem. Może warto sobie zrobić taki Dzień Kobiet? Oto propozycje hoteli SPA w Polsce
Aby zaznać tych przyjemności wcale nie ma potrzeby udawania się do zagranicznych kurortów, bo to właśnie nasze polskie hotele coraz częściej dbają o to, aby ich goście podczas wypoczynku mogli doświadczyć najwyższych standardów. Z okazji nadchodzącego Dnia Kobiet, porównywarka cen hoteli trivago.pl zaprasza na spacer po takich właśnie wyjątkowych hotelach SPA w Polsce. 1. Hotel Mercure Racławice Dosłońce Conference & SPA **** (Racławice) Dla miłośników odpoczynku poza miastem Dosłońce SPA & Wellness ma do zaoferowania serię autorskich zabiegów opartych na firmowych kosmetykach. Coś dla siebie znajdą tam zarówno miłośnicy zabiegów wodnych, jak i ci, spragnieni czegoś bardziej orientalnego, bowiem spa ma do zaoferowania masaże z wszystkich zakątków świata – zaczynając od baniek chińskich, przez Masaż Ciepłą Świecą aż po specjalistyczne zabiegi antycellulitowe. Co więcej, dla odwiedzających dostępne są również liczne zabiegi modelowania sylwetki oraz te bazowane na ultradźwiękach. Po wszystkim warto skorzystać z relaksujących kąpieli Mojito albo hinduskiej kąpieli nawilżającej. 2. Bohema Hotel & SPA ***** (Bydgoszcz) Pięciogwiazdkowe stylowe wnętrza Bohema Hotel & SPA sprawią, że każda kobieta poczuje się wyjątkowa. To miejsce idealne dla miłośników masaży, bowiem znajdziemy tam propozycje takie jak egzotyczny masaż muszlami, masaż dźwiękiem mis tybetańskich czy masaż na łóżku Yanna. Wszystkie wykonywane przez wykwalifikowanych fizjoterapeutów najlepszej jakości kosmetykami Clarins. Idealnym zakończeniem takiej odstresowującej sesji jest odpoczynek w mistycznej Strefie Relaksu bądź wizyta w saunie, a na lubiących dekadenckie klimaty czeka również mieniący się drobinkami brokatu Złoty Basen. 3. Hotel Natura Residence Business & SPA **** (Siewierz) Najważniejszym składnikiem ludzkiego ciała jest woda i to dlatego właśnie na wodzie Hotel Natura Residence & Spa koncentruje się najbardziej. Zabiegi oparte na najlepszej jakości kosmetykach odżywią i dodadzą witalności nawet najbardziej zmęczonej skórze. Każdy odwiedzający to wyjątkowe spa oddaje się jednocześnie naturze oczyszczając nie tylko swoje ciało, ale i umysł, bowiem dzięki bliskości lasu, odnalezienie wewnętrznej harmonii staje się bajecznie proste. 4. IBB Dwór Oliwski City Hotel & SPA ***** (Gdańsk) Dwór Oliwski to jedno z tych miejsc, które miało okazję gościć piłkarzy podczas Euro 2012. Coś dla siebie powinien znaleźć tu każdy. Lubiących ruch i odpoczynek w basenie zainteresować powinien oferowany gościom aqua aerobik i niesamowita bliskość parku, natomiast dla entuzjastów biernego odpoczynku Dwór Oliwski przygotował liczne masaże, zabiegi na twarz oraz peelingi oczyszczające i wygładzające skórę. Dodatkową zaletą jest bliskość morza, które zapewni odwiedzającym świeże powietrze oraz dodatkową dawkę jodu. 5. Zamek Kliczków **** (Osiecznica) Usytułowany z dala od miejskiego zgiełku Zamek Kliczków to kolejne stylowe centrum spa. Bardzo atrakcyjne cenowo pakiety umilą weekendowy wypoczynek i pomogą zregenerować swoje siły przez kolejnym tygodniem. Hotel ma do zaoferowania kojące zabiegi witalizujące wykonywane na ekskluzywnych kosmetykach oraz gabinety odnowy biologicznej z wykwalifikowanym personelem. Dla lubiących aktywność dostępny jest również basen, sala fitness oraz sauna. 6. Hotel Galaxy **** (Kraków) Położony w Krakowie Hotel Galaxy kusi nowoczesnym wystrojem i wysokim standardem a szeroka oferta SPA & Wellness zadowoli nawet najbardziej wybrednych gości. Zaczynając od podstawowych zabiegów kosmetycznych, przez specjalistyczne sesje na ciało aż po wyrafinowane orientalne propozycje takie jak Watsu, czyli połączenie strechingu z japońskim masażem Shiatsu – wszystko to czeka na gości SPA w Hotelu Galaxy. Ciekawą opcją są również zabiegi ajurvedyjskie pozwalające na uzyskanie harmonii na trzech poziomach – fizycznym, psychicznym i duchowym. 7. Hotel Regatta **** (Poznań) Marokański Hammam, Czekoladowa Rozkosz Afryki czy Wulkan Bora-Bora… To bynajmniej nie nazwy deserów, a jedne z licznych, ekskluzywnych zabiegów oferowanych przez SPA Hotelu Regatta. Obiekt wyposażony jest w profesjonalne sprzęty do odnowy biologicznej, odciążający stawy basen z przeciwprądem, wanny z hydromasażem oraz sauny idealne do oczyszczania organizmu z zebranych toksyn. Dla potrzebujących rozluźniania hotel ma również do zaoferowania orientalne masaże m.in. Hawajski Lomi Lomi czy balijski Rytuał Stóp. 8. Aquarius SPA ***** (Kołobrzeg) Ten kołobrzeski ośrodek to idylla dla stawiających na piękno pochodzące z naturalnych składników bowiem wszelkie zabiegi wykowywane w Aquarius SPA oparte są na solance kołobrzeskiej mającej niesamowitą moc odmładzania skóry. Dodatkowo, luksusowe pokoje wyposażone są w specjalne wanny dozujące gościom do kąpieli płynną borowinę. Po relaksujących zabiegach, takich jak kąpiel tropikalna, kąpiel w kozim mleku czy aromatyczny masaż, goście mają również okazję wygrzać się i pozbyć toksyn w typowej ruskiej bani czy klasycznej saunie. Informacje zebrała porównywarka cen hoteli trivago.pl
Mężczyźni chcą dedykowanego dla siebie Spa
Trzecia tura badań „Polacy a ośrodki Spa” przeprowadzonego na zlecenie Klekotki Sento Spa pod koniec maja br. jednoznacznie potwierdza, że mężczyźni w Polsce oczekują oferty dedykowanej tylko dla nich.
Jak wskazują wyniki przeprowadzonego badania aż 30% mieszkańców dużych miast i metropolii uważa, że obecnie dostępna oferta na rynku skierowana dla mężczyzn jest zbyt uboga. Co jest bardzo zastanawiające – okazuje się, że ponad 50% kobiet jest odmiennego zdania. Dotychczas przeprowadzone badania wskazywały, że statystyczny Polak nie ma problemu z odróżnieniem Spa z „tradycyjnym salonem kosmetycznym” dzięki czemu posiada świadomość potencjału i benefitów płynących z korzystania z usług ośrodków Spa. Grupa wiekowa, w której kręgu Spa cieszy się największym zainteresowaniem to osoby w wieku 35-44 lata i w zdecydowanej większości są to mieszkańcy dużych miast i metropolii, którzy po tygodniu ciężkiej pracy chcą oderwać się od codziennych obowiązków i rutyny szukając spokoju i wyciszenia we wspomagających regenerację ośrodkach Spa. Panowie szukają oferty dla siebie Najnowsze badanie zrealizowane na zlecenie Klekotki Sento Spa jednoznacznie potwierdza, że Panowie wykazują duże zainteresowanie ofertami obiektów SPA w Polsce. Jednak według nich w ośrodkach znajdujących się na terenie naszego kraju brakuje ofert skierowanych bezpośrednio do mężczyzn. Wyniki ostatniego badania wykazują, że aż a 30% mieszkańców dużych miast (250-500 tys.) i metropolii (powyżej 500 tys. mieszkańców) uważa ofertę dla mężczyzn za zbyt ubogą. - Tak duży wskaźnik zainteresowania ofertą Spa dla mężczyzn jednoznacznie wskazuje na to, że przyszedł czas na formułowanie oferty dedykowanej dla tej właśnie płci. Świadczy to również o tym, że z roku na rok mamy do czynienia z coraz większą świadomością mężczyzn jeśli chodzi o zadbany wygląd i konieczność pogłębionego relaksu – podkreśla Zbigniew Tyszko, właściciel Klekotki Sento Spa. – Osobiście jestem z tego zjawiska bardzo zadowolony, przede wszystkim dlatego że również z myślą o mężczyznach podjąłem decyzję o otwarciu w zeszłym roku naszego nowego obiektu. Mężczyzna w Spa – ponad 50% kobiet uważa, że to nie domena mężczyzn Bardzo ciekawe i zastanawiające odpowiedzi padały z ust kobiet. Według nich Spa kojarzy się z miejscem tylko dla kobiet, a korzystanie z tego typu zabiegów przez płeć przeciwną jest niemęskie (42% odpowiadających). Dodatkowo 10% kobiet uważa, że mężczyźni nie potrzebują korzystać ze Spa. Trzecia edycja badania „Polacy a ośrodki Spa” stanowi część cyklu tego typu projektów, które Klekotki Sento Spa realizuje nieprzerwanie od początku 2013 roku. NOTA METODOLOGICZNA 1. Czas realizacji badania: 24 maja 2013r. 2. Miejsce realizacji: badanie ogólnopolskie 3. Wielkość próby: n= 1098; błąd oszacowania = 3 proc.; poziom ufności 0,95 4. Technika badawcza: badanie zrealizowane metodą telefonicznych, standaryzowanych wywiadów kwestionariuszowych wspomaganych komputerowo (CATI). 5. Próba: Losowo-kwotowa, stanowiąca liczebną reprezentację cech demograficznych dla ogółu pełnoletnich mieszkańców Polski z zachowaniem rozkładów terytorialnych (dane wg GUS).
Ile godzin snu potrzebujesz? Margaret Thatcher prawie nie spała
Jedna trzecia życia – tyle średnio przesypiamy. Czy jest to konieczne?
Praca, obowiązki domowe, aktywność sportowa, hobby, życie towarzyskie – ciężko znaleźć czas na to wszystko. Doba jest zbyt krótka. Można by skorzystać z rozwiązania jakie znalazła Margaret Thatcher i spać tylko cztery godziny na dobę. Salvador Dali również wyznawał zasadę, że życie jest zbyt krótkie by spać i ograniczał czas spędzony na sen do minimum. Czy dobre rozwiązanie? 80% ludzi śpi średnio 6-9 godzin na dobę, a pozostałe 20% nieco mniej lub więcej. Czy łatwo jest zmienić nasze dotychczasowe nawyki? Jeśli raptem zaczniemy wstawać z łóżka o kilka godzin wcześniej, to czy po pewnym czasie nasz organizm przyzwyczai się do zmian? Niestety sprawa nie jest taka prosta. Jest mnóstwo dowodów na to, że brak snu bardzo niekorzystnie wpływa na nasze zdrowie. Nie przyzwyczajamy się szybko do takiego stanu rzeczy: odbija się to na obniżonej koncentracji, a w ostateczności stajemy się zdezorientowani, zaniepokojeni i poirytowani. Kiedy ten stan się przedłuża, zaczynamy się czuć jakbyśmy byli po spożyciu sporej ilości alkoholu… Jeśli notorycznie śpimy mniej, niż tego w rzeczywistości potrzebujemy, jest większe ryzyko, że dotknie nas problem związany z otyłością, cukrzycą, wysokim ciśnieniem, układem krążenia. Są jednak ludzie, którzy śpią zaledwie kilka godzin w ciągu doby przez całe życie i świetnie się czują. Są znani jako elita bezsennych. Zespół naukowców prowadzony przez Ying-Hui na University Kalifornia San Francisco w 2009 roku odkrył bardzo ciekawy przypadek: matkę i córkę, które kładły się spać późno w nocy i wstawały o świcie. Nawet w weekendy, kiedy mogły dłużej zostać w łóżku, nie korzystały z tej okazji i spały taką samą ilość godzin jak w ciągu tygodnia. Liczne badania wykazały, że zarówno matka jak i córka są posiadaczkami bardzo nietypowo zmutowanego genu o nazwie hDEC2. Kiedy wszczepiono ten gen myszom w laboratorium okazało się, że zaczęły spać mniej godzin i generalnie potrzebowały mniejszej ilości snu do tego, by funkcjonować na pełnych obrotach. Wniosek? Genetyka ma tutaj spore znaczenie. Tylko skąd mamy wiedzieć, ile godzin snu potrzebujemy? Paul Martin w książce „Liczenie baranów. O naturze i przyjemnościach snu” poleca zastosowanie następującego testu: przez dwa tygodnie kładź się spać o tej samej porze, nie nastawiaj budzika i wstawaj wtedy, kiedy naturalnie się obudzisz. Ze względów organizacyjnych tę metodę warto zastosować podczas urlopu, kiedy możemy sobie pozwolić na to, by zrezygnować z alarmu. Przez pierwsze dni może się zdarzyć, że będziesz wstawać nieco później: organizm czasem naturalnie próbuje „nadrobić” zaległości jeśli chodzi o brak snu. Po pewnym czasie jednak zauważysz, że budzisz się o podobnej porze i na tej podstawie będziesz mógł zaobserwować ile godzin snu jest idealne dla ciebie. Oczywiście nie zawsze będziesz mógł spać tyle godzin, ale warto wiedzieć ile godzin snu rzeczywiście potrzebujesz do pełnej regeneracji organizmu, by starać się lepiej zaplanować dobę. Przeraża cię fakt, że nie jesteś Margaret Thatcher i jednak potrzebujesz więcej snu? Nie przejmuj się tym, że prześpisz jedną trzecią życia, tylko ciesz z faktu, że dzięki odpowiedniej regeneracji będziesz w stanie w pełni wykorzystać pozostałe dwie trzecie czasu! Źródło: BBC News/ Claudia Hammond