W tym bałaganie jest metoda. Na czym polega fenomen kairskich zabbaleen, czyli zbieraczy śmieci?
Międzynarodowa organizacja World Economic Forum szacuje, że zabbaleen odbierają 50-60% wszystkich śmieci produkowanych przez Kair. Mniej więcej 80% z tego, co zbiorą, zostaje przez nich poddane recyklingowi. Proces odzysku prowadzony przez zabbaleen od dziesięcioleci ułatwia życie mieszkańcom stolicy Egiptu.
Spis treści: Ludzie pustyni – początki społeczności zabbaleen Koptyjski zwyczaj – jak narodził się system recyklingu w Kairze Jak pracują zabbaleen? Codzienny rytm życia w „mieście śmieci” Ekologiczny wymiar pracy zabbaleen – 80% odpadów wraca do obiegu Rządowe programy i przyszłość zabbaleen w nowym Kairze Po wejściu do Mukattam – dzielnicy zamieszkiwanej przez zabbaleen – nozdrza od razu atakuje nieznośny zapach. Żrąca woń unosząca się znad stert odpadów sprawia, że dla osoby z zewnątrz przebywanie w tej części miasta jest wręcz niemożliwe. Walające się wszędzie śmieci, zaniedbane bloki mieszkalne i ciężarówki wożące góry odpadów mogłyby oznaczać, że dzielnica przytłoczona jest śmieciami. Nic bardziej mylnego. Za tym nieatrakcyjnym widokiem kryje się niezwykle interesujący system społecznych zależności, który pozwala stolicy Egiptu funkcjonować. Ludzie pustyni Aby dowiedzieć się, skąd wziął się ten wyjątkowy system gospodarowania odpadami, należy cofnąć się do początków XX wieku. Wtedy to do Kairu przybyli imigranci z odległej oazy na Pustyni Zachodniej. Zabójcze upały, które towarzyszyły ich dotychczasowemu życiu, zmusiły nowych przybyszów do zamieszkania i przystosowania się do warunków panujących w prężnie rozwijającej się stolicy nad Nilem. Uchodźcy (nazywani wahija, czyli „ludzie pustyni”) zajęli się zbieraniem śmieci. Kilogramy odpadów trafiały do kuchenek umieszczanych na ulicznych wózkach, na których przygotowywany był ful – tania potrawa z gotowanego bobu stanowiąca istotny element egipskiej kuchni. Koptyjski zwyczaj W latach trzydziestych i czterdziestych do Kairu przypłynęła nowa fala migracji. Tym razem do miasta trafili przybysze z miasta Asjut w południowym Egipcie. W przeważającej większości byli to Koptowie – egipscy chrześcijanie, którzy od wieków zajmowali się uprawą roli i hodowlą zwierząt. Nie inaczej było w Kairze. Rozwijająca się stolica generowała coraz większą ilość śmieci, z którą wahija nie dawali już sobie rady. Na pomoc przybyli chrześcijańscy duchowni, którzy organicznymi odpadkami wytwarzanymi przez mieszkańców miasta zaczęli karmić hodowane świnie. Z czasem koptyjsko-wahijski system zaczął być popularny w całym mieście. Niewdzięcznej pracy w XX-wiecznym, szybko rozwijającym się Kairze nie brakowało, a i chętnych do jej podjęcia migrantów było sporo. Synergia nowych i starych przybyszów pozwoliła złagodzić komunalne konsekwencje gwałtownej rozbudowy stolicy. Jak pracują zabbaleen? Sposób pracy zabbaleen nie różni się w dużej mierze od gospodarki odpadami znanej z europejskich miast. Zbieracze odpadów działają w systemie domowych odbiorów resztek, który opiera się na nieformalnych, ale bardzo stabilnych relacjach z mieszkańcami Kairu. Każde mieszkanie ma swojego zbieracza, któremu jest wypłacana miesięczna gaża za wynoszenie śmieci. Po zbiorach odpady są wstępnie segregowane. Na tym etapie rozdziela się np. organiczne resztki od materiałów nadających się do recyklingu. Następnie towar podlega czasochłonnemu ręcznemu sortowaniu, podczas którego ustala się wtórne przeznaczenie konkretnych odpadków. Przykładowo: karton jest zgniatany i sprzedawany do zakładów produkujących tekturę, a szkło i butelki są sortowane według koloru. Uszkodzone fragmenty zostaną przetopione. Odrębnym procesom poddaje się aluminium oraz plastik. To pierwsze jest prasowane hydrauliczną prasą w zwarte bele, które następnie trafiają do pieców hutniczych. Powstałe aluminiowe bloki sprzedaje się dalej do zakładów przetwórstwa m.in. w Hiszpanii, Włoszech i Chinach. W przypadku plastiku następuje proces niemal bliźniaczy do tego, który ma miejsce chociażby w mumbajskich slumsach. Syntetyk jest myty i suszony, a następnie rozdrabniany w specjalnych maszynach na małe plastikowe granulki. W tej formie może zostać użyty do produkcji nowych tworzyw. Ekologiczny wymiar pracy zabbaleen Dochód z recyklingu stanowi podstawowe źródło utrzymania całej społeczności zabbaleen. Oznacza to, że im więcej odpadów uda się odzyskać, tym więcej pieniędzy trafi do kieszeni zbieraczy. W ten sposób każdy śmieć nabiera wartości. Szacuje się, że dzięki swojej pracy zabbaleen przetwarzają nawet 80% odpadów, które trafiają do ich dzielnicy, co jest jednym z najwyższych współczynników recyklingu na świecie. Nic więc dziwnego, że egipski rząd próbuje korzystać z tego oddolnie rozwiniętego systemu gospodarowania odpadami. Rządowe programy i przyszłość zabbaleen W 2019 r. egipskie ministerstwo środowiska postanowiło włączyć zabbaleen do formalnego schematu, poprzez wspieranie ich działalności za pomocą prostych technologii, np. SMS-owego sposobu informowania o wywózce. Mimo rządowych działań zabbaleen nadal stanowią główny podmiot gospodarki odpadami, rozszerzając swoje działania na kolejne dzielnice Kairu. Pod znakiem zapytania stoi jednak przyszłość zbieraczy w obliczu nowo powstającej Nowej Stolicy Administracyjnej. Źródła: Egyptian Streets, National Geographic Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Energia z kurzego pierza – czy to przyszłość technologii wodorowych?
Ogniwa paliwowe z nowym rodzajem ekologicznej membrany. To pomysł międzynarodowego zespołu naukowców na wykorzystanie kurzego pierza – odpadu w przemyśle produkcji żywności.
Spis treści: Co się dzieje z odpadami z kurczaków? Przemysł drobiowy pod lupą Kurze pióra zamienią się w prąd? Oto jak naukowcy chcą to zrobić Jak z kurzych piór powstaje tańsza i ekologiczna membrana do ogniw paliwowych? Czy membrany z piór pomogą uratować planetę i wyprodukować więcej wodoru? Kurze pióra zamiast toksycznych chemikaliów? Naukowcy pokazują, że odpady z przemysłu drobiowego mogą zyskać drugie życie – i to w zaskakująco nowoczesnej roli. Co się dzieje z odpadami z kurczaków? Przemysł drobiowy pod lupą Na Ziemi jest już 8 mld i 24 mln ludzi – podaje dzisiaj strona worldometers.info. Wydawałoby się, że to ogromnie dużo, prawda? Jednak jeszcze więcej jest na planecie zwierząt, które hodujemy na żywność. Wśród nich na pierwszym miejscu znajdują się kurczaki. W tej chwili to najliczniejsze zwierzęta, jakie żyją na Ziemi. Według danych World Animal Foundation, już w 1990 roku liczba kurczaków na całym globie przekraczała 10 mld. Wielkość ta rosła z roku na rok, przyśpieszając w XXI wieku. Obecnie jest aż trzykrotnie wyższa i przekracza 34 mld. Czyli na jednego człowieka przypadają aż cztery kurczaki. Krajem, gdzie hoduje się najwięcej kurczaków, są Stany Zjednoczone. Na całym świecie w tym roku zostanie wyprodukowanych 103,4 mln ton kurzego mięsa – podaje portal statista.com. Tak gigantyczny przemysł generuje mnóstwo odpadów i produktów ubocznych. Jednym z nich są pióra, pozostałe po uboju drobiu. Co roku spopiela się ich aż 40 mln ton. W procesie tym do atmosfery uwalniane są ogromne ilości dwutlenku węgla, a także toksyczne związki, takie jak dwutlenek siarki. Kurze pióra zamienią się w prąd? Oto jak naukowcy chcą to zrobić A gdyby tak – zamiast je spalać – wykorzystać kurze pióra do czegoś pożytecznego? Na pomysł, jak to zrobić, wpadli naukowcy z Politechniki Federalnej w Zurychu i Nanyang Technological University Singapore. Badacze ci opracowali przyjazny dla środowiska proces produkcji prądu z wykorzystaniem kurzych piór. Proces ten polega na usprawnieniu ogniw paliwowych. Ogniwa paliwowe produkują czysty prąd z wodoru i tlenu (to ogniwa wodorowe). Nie emitują CO2, a produktem końcowym jest głównie para wodna. Sercem ogniw jest półprzepuszczalna membrana. Zatrzymuje ona elektrony, które kierowane są do zewnętrznego obwodu. Ostatecznie płyną od anody do katody, czyli powstaje prąd. Jak z kurzych piór powstaje tańsza i ekologiczna membrana do ogniw paliwowych? Problemem jest właśnie membrana. Obecnie wytwarza się ją z toksycznych chemikaliów, drogich i nierozkładających się w środowisku. Pomysł naukowców polega na tym, by zastąpić ją zupełnie nowym rodzajem ekologicznej membrany, wytwarzanej właśnie z kurzych piór. Składają się one aż w 90 proc. z keratyny, czyli białka, które buduje również nasze włosy. Naukowcy wymyślili, jak ekstrahować keratynę z kurzych piór. A następnie jak – na drodze procesów chemicznych – zbudować z niej ultracienkie włókienka. Z nich na koniec powstawałaby membrana do ogniw paliwowych. Jak oszacowali naukowcy, jej wytworzenie w laboratorium było trzy razy tańsze niż produkcja tradycyjnych membran. Czy membrany z piór pomogą uratować planetę i wyprodukować więcej wodoru? – Poświęciłem wiele lat badaniu, jak odpady z produkcji żywności można by wykorzystać do produkcji energii odnawialnej – mówi Raffaele Mezzenga z Politechniki Federalnej w Zurychu, cytowany przez phys.org. – Nasze ostatnie osiągniecie zamyka obieg. Bierzemy substancję, która podczas spalania emituje dwutlenek węgla i gazy toksyczne, i używamy jej w innym procesie. W rezultacie dzięki naszej nowej technologii nie tylko zastępujemy toksyczne substancje naturalną, ale również zapobiegamy emisji CO2 – mówi Mezzenga. Jego zdaniem membrany można będzie wykorzystać jeszcze w inny sposób – do produkcji wodoru. Jak zauważa naukowiec, co prawda Wszechświat jest go pełen, ale za to na Ziemi czysty wodór prawie nie występuje. Produkujemy go, rozkładając wodę na pierwiastki składowe, co wymaga dużo energii. Zdaniem badaczy, w tym procesie również da się wykorzystać nową membranę. Użycie jej czyniłoby produkcję wodoru z wody bardziej efektywną. W następnym kroku badacze chcą sprawdzić, jak wytrzymała jest ich membrana. Oraz – gdyby była taka potrzeba – jak ją wzmocnić. Źródła: wordometers.info, phys.org, statista.com, ACS Applied Materials & Interfaces, World Animal Foundation. Nasza ekspertka Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
W trosce o przyszłość planety. Sprawdź swoją wiedzę na temat recyklingu i segregacji śmieci
Zalety recyklingu i segregacji śmieci możemy wymieniać bardzo długo. Rozwiąż nasz quiz wiedzy, który przygotowaliśmy we współpracy z firmą ASEKOL PL i przekonaj się, że warto dbać o środowisko na co dzień.
Czy wiesz, że aby uratować jedno drzewo wystarczy 59 kg makulatury? To dobra wiadomość. Podobnie jak ta, że recykling zaczyna się w domu. Mamy więc bezpośredni wpływ na to, jak będzie wyglądała nasza planeta za 5, 10, 15, czy 50 lat. Segregowanie odpadów przynosi korzyści finansowe, bo płacimy mniej za odbiór śmieci. Niewielkim wysiłkiem zmniejszamy również ilość wysypisk. Oszczędzamy energię, surowce i środowisko naturalne. Recykling ma przed sobą przyszłość Dobrze wie o tym firma ASEKOL PL, która działa na polskim rynku od 2015 roku i zajmuje się odzyskiem sprzętu elektrycznego, elektronicznego, baterii oraz opakowań. W 2022 roku stała się jedną z trzech największych organizacji odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego w naszym kraju. Od początku działalności stawia sobie ambitne cele i realizuje kreatywne projekty, które edukują nas w temacie recyklingu oraz ochrony środowiska. Warto zwrócić uwagę m.in. na serię opowieści z serii #PiątkiZAsekol we współpracy z podróżnikiem Mateuszem Waligórą i ich wspólną wyprawę Asekol Everest Expedition. Prawidłowa zbiórka elektroodpadów jest dla ASEKOL PL priorytetem. Obecnie firma finansuje zbiórkę i przetwarza ponad 50 000 ton elektroodpadów (!) rocznie. Tworzy też nowoczesny (i bezpłatny) system zbierania dużych elektroodpadów dla mieszkańców Warszawy, Śląska i Opola. Firmom wielkopowierzchniowym oferuje z kolei inteligentne pojemniki smart ecobox służące do segregacji elektrośmieci (takich jak baterie, żarówki, telefony komórkowe, e-papierosy i drobnej elektroniki). ASEKOL PL wierzy, że zmiana to szansa do wykorzystania, a nie zagrożenie do unikania. Ty też? Koniecznie weź udział w naszym quzie wiedzy na temat recyklingu i segregacji śmieci, który przygotowaliśmy wraz z firmą. View Riddle on the source website Chcesz dowiedzieć się więcej o działaniach firmy? Potrzebujesz pomocy w rozwiązywaniu quizu? Wejdź na stronę asekol.pl, elektrosegregacja.pl oraz czerwonekontenery.pl. Powodzenia!
Jak wydać mniej przy zamawianiu jedzenia? Sprytny trik na oszczędność
Już 43% Polaków wykorzystuje pozostałości z zamówionych potraw do przygotowania nowego dania. To zupełnie nowy, ale jakże przyjazny dla naszej planety i portfeli, trend na naszych talerz.
W tym artykule: Nowy trend wśród Polaków Jak zaoszczędzić przy zamawianiu jedzenia? Otaczająca nas rzeczywistość dynamicznie się zmienia. Ostatnie lata mocno wpłynęły na to w jaki sposób pracujemy, robimy zakupy i jemy. Sytuacja ekonomiczna, zwłaszcza rosnąca inflacja, powoduje, że szukamy sposobów na oszczędzanie i lepsze wykorzystanie różnych produktów. Jednocześnie, w niepewnych czasach, nie chcemy zupełnie rezygnować z tego, co sprawia nam przyjemność. Nowy trend wśród Polaków Pierwsze skojarzenia ze Światowym Dniem Recyklingu? Segregowanie odpadów, oszczędzanie wody. A mniej standardowe? Z badania przeprowadzonego na zlecenie Pyszne.pl wynika, że recykling może się zacząć na naszym talerzu. W odpowiedzi na wzrost cen szukamy kreatywnych sposobów na połączenie sprytnego oszczędzania i chęci dbania o środowisko z zamawianiem jedzenia. Jednym z nich jest wykorzystanie tego co zostanie z zamówionych potraw do przygotowania czegoś nowego. Aż 43% Polaków tworzy w ten sposób kolejne dania. – Rozsądne rozporządzanie zasobami, czyli znana pokoleniom naszych babć tzw. „gospodarność”, to dziś mocno zauważalny trend. Jego popularność jest podyktowana zarówno wymuszonymi kryzysem cięciami w domowym budżecie przeciętnego konsumenta, jak i wzrostem jego świadomości. Pragniemy minimalizować nasz negatywny wpływ na środowisko i podejmować bardziej odpowiedzialne decyzje konsumenckie. Nie chcemy przy tym rezygnować z komfortu i przyzwyczajeń – wyjaśnia na łamach Raportu Food Trendów 2022 Barbara Starecka, blogerka i dziennikarka znana jako Nakarmiona Starecka. Upcycling – pomysły na nowe życie dla starych przedmiotów Najbardziej ekologiczne materiały to takie, które da się wykorzystać ponownie. Czym jest upcycling? Poniżej rozszyfrowujemy to pojęcie i podsuwamy kilka ciekawych pomysłów na ponowne wykorz... Jak zaoszczędzić przy zamawianiu jedzenia? Zmianom uległo także nasze podejście do planowania posiłków. Ponad jedna trzecia respondentów zamawia potrawy z myślą o zjedzeniu ich kolejnego dnia. Chcąc znaleźć kompromis między oszczędnościami a ulubioną kuchnią i wyjściem do restauracji, 59% Polaków przeglądając menu, szuka najtańszych opcji. Tylko 12% badanych twierdzi, że robi to rzadko lub bardzo rzadko. Innym sposobem na sprytne połączenie przyjemności z zamówienia ulubionej potrawy z dbałością o budżet domowy jest wybór dania głównego i przygotowanie dodatków samemu. Do tej kreatywnej grupy należą głównie młodsze osoby w wieku od 18 do 24 lat (32%) oraz w wieku 25 do 34 lat (37%). Wyniki badania potwierdzają, że dla wielu Polaków Światowy Dzień Recyklingu trwa przez cały rok. W odpowiedzi na wzrost cen i usług znaleźliśmy różne metody na połączenie sprytnego oszczędzania z dbałością o środowisko. Tym samym niszowy w przeszłości trend „zero waste” stał się częścią naszej codzienności, w tym wyborów zakupowych i planowania wydatków. Źródło: materiał prasowy Pyszne.pl
Elektrośmieci to gigantyczny problem. Tylko w 2022 r. z użytku wyjdzie 5 mld smartfonów. Większość trafi do szuflad
Powinniśmy oddawać je do recyklingu, ale najczęściej chowamy je w szufladach, piwnicach i garażach. Elektrośmieci przybywa w lawinowym tempie – ostrzegają badacze.
W tym artykule: Dlaczego gromadzimy elektrośmieci? Bezpłatny odbiór elektrośmieci Elektrośmieci zawierają groźne substancje Elektrośmieci, czyli zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny (ZSEE), to bardzo szeroka kategoria. Począwszy od zużytych baterii i przepalonych żarówek energooszczędnych przez smartfony, tablety i laptopy po pralki czy lodówki. Każdy taki obiekt może zawierać szkodliwe substancje, w tym rtęć, freon, azbest, kadm czy związki bromu. Kiedy wydostaną się z zepsutego urządzenia, mogą przenikać do gleby, wód gruntowych i powietrza. Skalę problemu pokazują najnowsze badania ankietowe, przeprowadzone przez organizację WEEE Forum i skonsolidowane przez ONZ. Objęły one 8775 gospodarstw domowych z Portugalii, Holandii, Włoszech, Rumunii i Słowenii oraz Wielkiej Brytanii. Okazało się, że w przeciętnym europejskim domu znajdują się 74 produkty zaliczane do sprzętu elektrycznego i elektronicznego. Aż 13 z nich to szeroko rozumiane elektrośmieci. Cztery już nie działają, dziewięciu działających nie używamy. Dlaczego gromadzimy elektrośmieci? Według szacunków tylko w tym roku z użytku w skali globalnej wyjdzie 5,3 mld smartfonów. Gdyby ułożyć je w stos, miałby on wysokość 50 tys. km. To tyle, co jedna ósma odległości Ziemi od Księżyca. Jednak to nie smartfony są najpopularniejszą kategorią elektrośmieci trafiających do szuflady. Z badań WEEE Forum wynika, że w domu najczęściej spotyka to: drobną elektronikę użytkową i akcesoria (np. słuchawki, piloty), drobny sprzęt AGD (np. zegary, żelazka), drobny sprzęt komputerowy (np. zewnętrzne dyski twarde, routery, klawiatury, myszki), telefony komórkowe i smartfony, drobny sprzęt do przygotowywania potraw (np. tostery, grille). Ciekawe są też powody, dla których nie oddajemy niepotrzebnej elektroniki do recyklingu lub ponownego użycia. Ankietowani podali następujące motywacje: być może wykorzystam to ponownie w przyszłości (46%), zamierzam to sprzedać lub oddać (15%), ma to dla mnie wartość sentymentalną (13%), może to mieć wartość w przyszłości (9%), nie wiem, jak się tego pozbyć (7%). – Wyprodukowane tylko w 2022 r. małe urządzenia, takie jak telefony komórkowe, elektryczne szczoteczki do zębów , tostery i aparaty fotograficzne ważyć będą ok. 24,5 miliona ton. To cztery razy więcej niż Wielka Piramida w Gizie. A te małe przedmioty stanowią znaczną część wszystkich elektrośmieci, które co roku trafiają na wysypiska lub do spalarni – podkreśla Magdalena Charytanowicz z WEEE Forum. Bezpłatny odbiór elektrośmieci Elektrośmieci nie wolno wyrzucać do kosza ani tym bardziej np. w lesie. Powinny zostać przekazane firmom odbierającym je z domu lub dostarczone do lokalnych punktów zbiórki. Jak postępować z elektrośmieciami? Pojemniki na zużyte baterie czy drobną elektronikę często stoją w sklepach. Jeśli kupujemy nowy sprzęt, sprzedawca ma obowiązek odebrać od nas stary. Dotyczy to także dostaw kurierskich. Bezpłatny odbiór dużych elektrośmieci z domu można zamówić na stronie elektrosmieci.pl. Drobniejsze urządzenia nadające się do powtórnego użytku, takie jak sprzęt AGD, RTV, laptopy, tablety czy telefony można zwrócić za darmo w ramach usług takich jak Elektrozwroty czy Ekozwroty (ta druga pozwala też oddać w ten sposób m.in. książki, tekstylia i zabawki). Elektrośmieci zawierają groźne substancje Każdy z nas otoczony jest urządzeniami elektrycznymi i elektronicznymi, wiele z nich nosimy na co dzień przy sobie. Jednak po wyrzuceniu stają się one uciążliwymi odpadami, zawierającymi wiele groźnych substancji: Znaki recyklingowe - co znaczą symbole na opakowaniach? Znaki recyklingowe to jedne z wielu symboli, które można zobaczyć na różnych opakowaniach: butelkach po napojach, kartonach po sprzęcie RTV, puszkach po wyrobach konserwowych i wielu innych. ... chrom sześciowartościowy – środek przeciwkorozyjny; silnie trujący (zwłaszcza dla komórek skóry, nerek i wątroby), a także rakotwórczy, kadm – występuje np. w bateriach i izolacji; uszkadza m.in. kości i nerki, zwiększając ryzyko nadciśnienia tętniczego, choroby wieńcowej i rozedmy, ołów – składnik pasty lutowniczej; kumuluje się w organizmie, uszkadzając m.in. krwinki czerwone, mózg i układ krążenia, polichlorek winylu (PVC) – składnik m.in. izolacji; w czasie produkcji i utylizacji może być źródłem silnych trucizn: dioksyn i furanów, rtęć – używana w płaskich ekranach, bateriach oraz świetlówkach energooszczędnych; działa toksycznie na układ nerwowy, szczególnie u dzieci, środki ognioochronne zawierające brom (BRF) – występują głównie w plastikowych obudowach urządzeń; mogą uszkadzać mózg, szkielet i układ hormonalny, zwłaszcza w okresie prenatalnym i niemowlęcym. Źródło: EurekAlert.
Znaki recyklingowe - co znaczą symbole na opakowaniach?
Znaki recyklingowe to jedne z wielu symboli, które można zobaczyć na różnych opakowaniach: butelkach po napojach, kartonach po sprzęcie RTV, puszkach po wyrobach konserwowych i wielu innych. Poniżej opisujemy poszczególne znaki i rozszyfrowujemy ich znaczenie.
W tym artykule: Co oznaczają znaki recyklingowe na opakowaniach? Znak recyklingu Znak możliwości ponownego wykorzystania Symbol opakowania biodegradowalnego Symbol aluminium przeznaczonego do recyklingu Numer kodowy materiału przeznaczonego do recyklingu Znaki związane z ekologią Warto poznać znaczenie tych symboli, bo każdy z nich zawiera niezwykle cenną informację – podpowiada nam, co zrobić z pustym i niepotrzebnym opakowaniem. Czy znasz wszystkie znaki recyklingowe? Wiesz, co oznacza trójkąt na opakowaniach? Biorąc do ręki opakowanie z dowolnym produktem, większość osób zwraca uwagę przede wszystkim na informacje dotyczące składu, parametrów czy właściwości. Nie możemy jednak zapominać, że poza podstawowymi informacjami, na butelkach, puszkach, pudełkach i kartonach znajdziemy także wskazówki, które z globalnego punktu widzenia są niezwykle istotne. To symbole recyklingowe – piktogramy znacząco ułatwiające racjonalne gospodarowanie odpadami i realizację fundamentalnych podstaw idei GOZ, czyli gospodarki o obiegu zamkniętym. Co oznaczają znaki recyklingowe na opakowaniach? Każde opakowanie jest oznaczone licznymi piktogramami. Niektóre z nich dotyczą sposobu postępowania z danym produktem. Zastanawiasz się, co oznacza parasolka na opakowaniu? Ten znak informuje nabywcę, że dany produkt powinien być chroniony przed wilgocią. Taki symbol często pojawia się na opakowaniach sprzętu elektronicznego. Naukowcy stworzyli „bio-plastik”. W pełni biodegradowalny w ciągu godzin Zespół pod kierunkiem profesor Ting Xu ogłosił, że z powodzeniem stworzył materiał, który może prawie całkowicie ulegać biodegradacji w łatwych do osiągnięcia warunkach, jak wysoka te... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/04da57f7d4433e85854c598300739023454710c6-cec7923.jpeg" width="938" height="528" alt="Plastikowe śmieci są regularnie wyrzucane na plaże na całym świecie. Tu Kedonganan na Bali w Indonezji (fot. Putu Sayoga / Bloomberg via Getty Images)" title="Plastikowe śmieci są regularnie wyrzucane na plaże na całym świecie. Tu Kedonganan na Bali w Indonezji (fot. Putu Sayoga / Bloomberg via Getty Images)" /> O ile ta informacja jest szalenie istotna z punktu widzenia użytkownika, to nie można zapomnieć, że w kontekście troski o środowisko ważna jest nie tylko prawidłowa obsługa zakupionego urządzenia. Odpowiednio użytkowany telewizor, odtwarzacz lub inny sprzęt RTV może być eksploatowany dłużej, a dłuższe użytkowanie to mniej elektrośmieci. Istotne jest jednak także to, co zrobimy z opakowaniem, w którym dany produkt jest magazynowany, transportowany i sprzedawany. Nie dotyczy to wyłącznie sprzętu RTV/AGD, ale każdego produktu konfekcjonowanego. To właśnie znaki ekologiczne podpowiadają nam, czy dany materiał nadaje się do przetworzenia, ponownego wykorzystania lub kompostowania. Nie, nie wskazują, do którego kontenera powinny być wyrzucone, ale już sama wiedza na temat możliwości recyklingowania tworzywa podpowiada nam, gdzie odpad musi trafić. Znak recyklingu W tym kontekście, jednym z najistotniejszych piktogramów jest znak recyklingu, znany jako „Möbius loop”. Ten charakterystyczny symbol przypomina trójkąt ułożony z trzech załamujących się w środkowej części strzałek. Najczęściej mają kolor zielony, ale w niektórych przypadkach ich kontur nie jest wypełniony. Co oznacza trójkąt na opakowaniu? Obecność tego piktogramu wskazuje, że jest wykonane z surowca, który może być poddany recyklingowi. Oznacza to, że odpad może być wykorzystany ponownie w celu wytworzenia nowego produktu. Warto wspomnieć, że na niektórych opakowaniach trójkątne oznaczenie „Möbius loop” zawiera także liczbę. Oznacza ona procentową zawartość w opakowaniu surowca, który może być poddany recyklingowi. Znak możliwości ponownego wykorzystania Kolejny ważny symbol to piktogram, który wskazuje na na produkty nadające się do ponownego wykorzystania. Ten znak ma postać dwóch równoległych strzałek. Górna skierowana jest w prawo, natomiast dolna – w lewo. Charakterystyczny piktogram najczęściej pojawia się na butelkach, beczkach, kontenerach i szklanych pojemnikach. Jeżeli widzisz go na opakowaniu, oznacza to, że nadaje się do ponownego użycia. Symbol opakowania biodegradowalnego Niektóre opakowania są wykonane z materiałów ulegających biodegradacji. Do ich oznaczenia służy znak przypominający zaplecioną wstążkę, którą wieńczą dwa listki. Jeżeli zobaczysz taki znak na jakimkolwiek opakowaniu, będzie to oznaczało, że ulega ono rozkładowi i nadaje się do kompostowania. To oznacza, że powinno być wyrzucone do pojemnika z odpadami biologicznymi. Niektóre opakowania biodegradowalne są oznaczane kwadratowym piktogramem z trzema strzałkami skierowanymi w dół i kwiatem. Pomiędzy tymi symbolami znajduje się napis „OK compost”. Inne możliwe oznaczenie to zielony kwadrat z białą strzałką tworzącą odwróconą literę D i napisem „OK biodegradable”. Symbol aluminium przeznaczonego do recyklingu Jednym z surowców, który może być poddany recyklingowi, jest aluminium. O tym, że dane opakowanie zostało wykonane właśnie z tego metalu i może być ponownie przetworzone, informuje stosowny piktogram. Znak, o którym mowa składa się z dwóch tworzących okrąg strzałek, które są ułożone zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Wewnątrz koła umieszczony jest napis „alu”. Numer kodowy materiału przeznaczonego do recyklingu „Möbius loop” nie jest jedynym trójkątem, który może być umieszczony na opakowaniu. Na tych, które zostały wykonane z tworzywa sztucznego, pojawiają się także znaki identyfikujące dany materiał. Symbol, o którym mowa, składa się z trzech strzałek tworzących trójkąt (cieńszych niż te, które tworzą znak recyklingu), cyfry i słownego oznaczenia tworzywa. Czasami składają się wyłącznie z trójkąta i cyfry, trójkąta i oznaczenia słownego lub cyfry i oznaczenia słownego. PET – to politereftalan etylenu, tworzywo oznaczone cyfrą 1. Należy do najczęściej stosowanych tworzyw sztucznych. Wytwarza się z niego m.in. butelki i jednorazowe opakowania. Należy pamiętać, że ten materiał nie może być użyty ponownie; HDPE – to polietylen wysokiej gęstości, tworzywo oznaczone cyfrą 2. Taki materiał jest zaliczany do grupy bezpiecznych plastików, które mogą być wykorzystane ponownie. Z HDPE produkuje się m.in. plastikowe butelki na mleko; PVC – to polichlorek winylu, tworzywo oznaczone cyfrą 3. Ten materiał jest używany m.in. do produkcji folii spożywczej. Nie może być poddawany działaniu wysokiej temperatury, bo w takich warunkach zaczyna wydzielać toksyczne związki; LDPE – to polietylen niskiej gęstości, tworzywo oznaczone cyfrą 4. Jest zaliczany do grupy bezpiecznych plastików. Produkuje się z niego m.in. folię spożywczą i foliowe torebki; PP – to polipropylen wielokrotnego użytku, tworzywo oznaczone cyfrą 5. Kolejny plastik zaliczany do grupy bezpiecznych. Najczęściej ma zastosowanie w produkcji opakowań, które mają mieć kontakt z żywnością; PS – to polistyren (czyli styropian), tworzywo oznaczone cyfrą 6. Ten materiał został uznany za niebezpieczny w kontakcie z żywnością, dlatego jednorazowe opakowania i pojemniki, które zostały wykonane z PS, od 2021 roku nie mogą być sprzedawane w krajach Unii Europejskiej; INNE (OTHER) – to grupa tworzyw i laminatów z tworzyw sztucznych, oznacza się je cyfrą 7. Do tej grupy zaliczane są też materiały pochodzenia organicznego. Te symbole warto zapamiętać ze względu na zdrowie własne i osób najbliższych, ale nie tylko. Mają one duże znaczenie także w kwestiach związanych z recyklingiem. Tworzywa zaliczane do 7. grupy nie mogą być recyklingowane. Najlepiej do tego celu nadają się materiały z oznaczeniami 2, 4 i 5. Znaki związane z ekologią Na opakowaniach występują też symbole, które mają duże znaczenie nie tylko w kontekście recyklingu, ale także szeroko rozumianej ekologii. Należą do nich następujące znaki: „ZIELONY PUNKT” – dwie tworzące okrąg strzałki oznaczają, że dany producent wniósł wkład finansowy w budowę lub funkcjonowanie systemu odzyskującego odpady; „DBAJ O CZYSTOŚĆ” – symbol przedstawia postać wyrzucającą odpad do kosza. Przypomina, by właśnie w taki sposób pozbyć się pustego/zużytego opakowania; „NIETESTOWANE NA ZWIERZĘTACH” – znak króliczka w trójkącie zwykle pojawia się na kosmetykach. Oznacza, że dany produkt nie był testowany na zwierzętach (na żadnym etapie badań); „ZNAK EKOLOGICZNY” – koło, w którym zamknięty jest obrys Polski (z napisem „ZNAK EKOLOGICZNY EKO”) stanowi poświadczenie, że dany produkt został wytworzony w zgodzie z kryteriami ustalonymi przez Polskie Centrum Badań i Certyfikacji; „ZNAK MSC” – symbol ryby tworzącej „ptaszek” (znak zgodności) jest umieszczany na konserwach i przetworach rybnych. Oznacza, że surowiec, który posłużył do ich produkcji, został pozyskany poprzez zrównoważone połowy; „ROLNICTWO EKOLOGICZNE” – kłos w okręgu to unijny znak certyfikacyjny. Jego obecność wskazuje, że przynajmniej 95 proc. składników danego produktu powstało w drodze upraw ekologicznych; „PRZEKAZAĆ DO PUNKTU ZBIÓRKI ELEKTROŚMIECI” – przekreślony kontener na śmieci oznacza, że po zużyciu, dany produkt musi być przekazany do punktu zbiórki elektrośmieci. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Upcycling – Pomysły na nowe życie dla starych przedmiotów
Najbardziej ekologiczne materiały to takie, które da się wykorzystać ponownie. Czym jest upcycling? Poniżej rozszyfrowujemy to pojęcie i podsuwamy kilka ciekawych pomysłów na ponowne wykorzystanie rzeczy, które pozornie nadają się już tylko do wyrzucenia.
W tym artykule: Czym jest upcycling? Upcycling pomysły Meble z europalet Świeczniki z pustych butelek Szklanki z pustych butelek Doniczki z pustych puszek O recyklingu słyszał chyba każdy, ale upcycling wciąż jeszcze może brzmieć obco i niezrozumiale. Tak naprawdę, mamy z nim do czynienia już od najmłodszych lat, choć nie zdajemy sobie z tego sprawy. W powszechnym przekonaniu upcycling w Polsce dopiero rozwija skrzydła. Otóż nic bardziej mylnego. Ta idea jest nam znana już od dawna, choć kiedyś nikt tego nie nazywał w ten sposób, a ponowne wykorzystanie niepotrzebnych przedmiotów było dyktowane względami bardziej ekonomicznymi niż ekologicznymi. Nie zmienia to faktu, że każdy z nas ma już pewne doświadczenie w dziedzinie upcyclingu. Co kryje się pod tym enigmatycznym pojęciem? Czym jest upcycling? Jeszcze nie tak dawno temu, większość osób żyła w przekonaniu, że Ziemia zniesie wszystko, a nasza działalność nie jest w stanie jej zaszkodzić. Dziś już wiemy, jak duży był to błąd. Emisja gazów cieplarnianych i wpływ tego zjawiska na postęp niekorzystnych zmian klimatycznych, gigantyczne hałdy i wyspy śmieci, degradacja środowiska naturalnego prowadząca do wymierania gatunków – takie przykłady można mnożyć niemal w nieskończoność. Nasza planeta nieustannie „bije na alarm”, że to ostatni moment, by powstrzymać zbliżającą się wielkimi krokami katastrofę ekologiczną. Na szczęście, już od jakiegoś czasu można zaobserwować wiele pozytywnych zmian w stylu życia ludzi na całym świecie. Segregacja odpadów weszła w nawyk większości z nas. Plastik do plastiku, szkło do szkła, metal do metalu, papier do papieru – to naprawdę łatwe działanie, które nie wiąże się z żadnym wysiłkiem, a w istotny sposób wspiera recykling. Warto jednak wiedzieć, że ponowne wykorzystanie odpadów niejedno ma imię, a segregacja nie jest jedynym sposobem na to, by dać nowe życie starym i niepotrzebnym przedmiotom. 5 zużytych butelek = T-shirt. Co warto wiedzieć o recyklingu tworzyw sztucznych? Dziś warto mówić o tym, że recykling to nie tylko szkło i puszki. Plastik PET również może - i powinien - być poddawany temu procesowi i wielokrotnie wracać do obiegu jako cenny surowiec... Mówiąc o upcyclingu, na myśli trzeba mieć proces przetwarzania wtórnego odpadów, w wyniku którego powstają przedmioty/produkty o wartości wyższej niż wartość pierwotnego surowca, czyli użytego do ich wytworzenia. Takie działanie pozwala zmniejszyć nie tylko ilość powstających śmieci, ale także zużycie surowców naturalnych. Nie można bowiem nie wspomnieć, że w ideę upcyclingu wpisane jest także ograniczenie wykorzystania energii elektrycznej, gazu i innych paliw kopalnych. Wynika to z faktu, że ta metoda przetwórstwa wtórnego zakłada wykorzystanie technik ręcznych i minimalne przetworzenie surowca bazowego. Powyższa definicja wskazuje, że upcycling jest całkowitym przeciwieństwem downcyclingu. To pojęcie dotyczy procesu ponownego przetwarzania tworzyw lub materiałów, w wyniku którego powstają przedmioty o mniejszej wartości niż wartość surowca, który posłużył do ich wytworzenia. W praktyce, downcyclingiem jest większość form recyclingu przemysłowego, bo przecież prawie każdy surowiec można przetworzyć jedynie kilkukrotnie. Nawet najwyższej jakości papier o wysokiej gradacji, prędzej czy później skończy jako karton, bo pod wpływem obróbki, włókna celulozowe ulegają skróceniu. Podobnie wygląda to w przypadku plastiku, który przy którymś z kolejnych procesów recyklingowych też straci swoje właściwości. Warto zwrócić uwagę, że downcycling przemysłowy wymaga zaangażowania skomplikowanych procesów, które są realizowane przy zastosowaniu specjalistycznych maszyn, pochłaniających ogromne ilości energii. Tymczasem upcycling można wdrożyć we własnym zakresie, bez użycia żadnej technologii. Upcycling pomysły Wiedziały o tym już nasze babcie, które w puszkach po ciastkach trzymały przybory do szycia. To świetny przykład upcyclingu – z opakowania, które w swojej pierwotnej formie ma służyć tylko przez pewien czas, powstaje trwały pojemnik, który można wykorzystywać bez żadnych ograniczeń czasowych. Kolejny przykład dawnego upcyclingu to solniczki i pieprzniczki ze zużytych (a właściwie opróżnionych) słoików. Czytelnicy, którzy pamiętają wczesne lata 90., doskonale wiedzą, jak wówczas wyglądały bary szybkiej obsługi. Ot, proste menu, cerata na stołach, a zamiast designerskich dozowników przypraw – słoiki z dziurkami wybitymi w wieczku. O ile taka „posypywaczka” nie wyglądała zbyt elegancko, to swoją funkcję spełniała bezbłędnie. Wcześniej wspomnieliśmy, że z tą formą ponownego wykorzystania niepotrzebnych przedmiotów każdy z nas ma do czynienia od najmłodszych lat. Nie ma w tym nawet krzty przesady, bo lekcje plastyki w szkole podstawowej to właśnie taki upcycling dla dzieci. Kto z nas nie robił wazonów z pustych butelek? Kto nie zmieniał tekturowych pudełek w garaż dla resoraków lub domek dla lalek? Nie można nie wspomnieć, że na całym świecie upcycling jest stosowany na znacznie większą skalę. Oznacza to, że w tym duchu wytwarzane są nie tylko przedmioty, które nadają się do użytku domowego, ale także... domy. Nie chodzi tu tylko o prowizoryczne schronienia z pustych butelek, ale także o pełnowartościowe budynki, które wykazują wysoką odporność na działanie czynników atmosferycznych i mają dobre właściwości termoizolacyjne. Pierwszy dom z przetworzonych butelek powstał w 2019 roku, w Kanadzie. Inny przykład na to, jak przemysł wykorzystuje upcycling – torby i plecaki ze starych banerów reklamowych. Wykorzystując materiał, który teoretycznie nadaje się tylko do tradycyjnie pojmowanego recyklingu, wyspecjalizowane w tej dziedzinie firmy tworzą pojemne i funkcjonalne akcesoria, które charakteryzują się unikatowym designem. [upcycling pomysły] Oni rozbrajają akumulatory, które zużyłeś. Ofiary zatrucia w indonezyjskich zakładach recyklingu Tradycja związana z obróbką metali niszczy historyczną wioskę wysokim stężeniem ołowiu. Wróćmy jednak do upcyclingu, który może być praktykowany przez każdego. Poniżej przedstawiamy kilka ciekawych pomysłów na ponowne wykorzystanie rzeczy teoretycznie nadających się już tylko do wyrzucenia (oczywiście z zachowaniem zasad segregacji). Meble z europalet Co zrobić z europaletami, których nikt już nie potrzebuje? Można oddać je do skupu, ale można też dać im nowe życie i w ten sposób sprawić, że będą służyć nam przez lata. Nasz pierwszy pomysł na upcycling – meble z europalet. Łącząc je ze sobą, można zrobić garażowy regał na części i narzędzia, tarasowy stolik lub siedziska albo stojak na wina. Ze starych europalet można też zrobić ramę i stelaż łóżka. Wymaga to użycia podstawowych narzędzi i poradzi sobie z tym każdy, kto ma żyłkę majsterkowicza i jest obdarzony wyobraźnią. Świeczniki z pustych butelek W co można zmienić puste butelki? Na przykład w gustowne świeczniki. Można posłużyć się najprostszą metodą barowo-restauracyjną, czyli umieścić świeczkę w otworze szyjki i pozwolić, by spływający wosk stworzył gustowne nacieki. Ale możne też włożyć w to nieco więcej pracy i w rezultacie stworzyć coś bardziej atrakcyjnego. Wystarczy tylko odciąć część butelki specjalnym nacinakiem do szkła, wygładzić krawędzie papierem ściernym, umieścić w środku świeczkę o odpowiedniej średnicy i przykryć odciętą częścią. Szklanki z pustych butelek Skoro mamy już pod ręką nacinak i puste butelki, warto zrobić też kilka gustownych szklanek. W jaki sposób? To łatwe: nacinakiem wykonujemy nacięcie na odpowiedniej wysokości, a następnie polewamy je naprzemiennie ciepłą i zimną wodą. Butelka pęknie w miejscu wyznaczonym nacięciem. Część z szyjką nie będzie nam już potrzebna. Dolną część dokładnie szlifujemy na krawędziach papierem ściernym, aż do idealnego wygładzenia powierzchni. Doniczki z pustych puszek Nie wyrzucaj puszek po pomidorach lub brzoskwiniach, bo łatwo zrobisz z nich eleganckie doniczki. To łatwiejsze, niż myślisz. Na oczyszczoną puszkę nanieś odpowiednią ilość kleju na gorąco, a następnie owiń ją jutowym sznurkiem. W spodniej części wykonaj odpływ wody i gotowe! Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Anglia wolna od jednorazówek. Na pierwszy ogień idą słomki i patyczki higieniczne
W Anglii rocznie zużywa się około 4,7 miliarda plastikowych słomek, 316 milionów plastikowych mieszadełek i 1,8 miliarda plastikowych patyczków higienicznych. Prawo, które właśnie weszło w życie, zakazuje sprzedawania i dystrybuowania tych produktów na terenie kraju.
Nowe regulacje pierwotnie miały wejść w życie w kwietniu. Mimo opóźnienia, aktywiści działający na rzecz ochrony środowiska z zadowoleniem przyjęli wprowadzenie zakazu. Wezwali też do rozprawienia się z kolejnymi produktami jednorazowego użytku. Zakaz stosowania plastikowych jednorazówek nie obejmie szpitali, barów i restauracji dostarczających posiłki osobom niepełnosprawnym lub chorym, którym plastikowe słomki pomagają w przyjmowaniu posiłków. George Eustice, dekretarz ds. środowiska, powiedział, że brytyjski rząd jest „mocno zaangażowany” w walkę z dewastacją środowiska spowodowaną przez tworzywa sztuczne jednorazowego użytku – podaje BBC. Sion Elis Williams z organizacji Friends of the Earth z entuzjazmem przyjął nowe prawo, jednak zaznaczył, że wyszczególnione w zakazie artykuły to jedynie ułamek plastikowych odpadów, które zanieczyszczają środowisko. Stwierdził, że rządzący „muszą zrobić więcej, aby rzucić wyzwanie kulturze wyrzucania” i nakłonić obywateli do odejścia od wszystkich materiałów jednorazowego użytku na rzecz tych, które mogą być używane wielokrotnie. View oEmbed on the source website Z kolei Tatiana Lujan z organizacji charytatywnej ClientEarth zajmującej się ochroną środowiska, oceniła, że wprowadzenie zakazu sprzedawania słomek, mieszadełek i wacików to mało ambitny cel w walce z zalewającymi nas plastikowymi odpadami. Szczególnie w porównaniu z krajami takimi jak Francja czy Irlandia, które postawiły na rozbudowane systemy recyklingu, opierające się na pobieraniu i zwracaniu kaucji za opakowania. George Eustice zapewnił, że rząd pracuje nad planem stworzenia podobnego systemu kaucji, który w znacznym stopniu mógłby ograniczyć ilość plastiku trafiającego na wysypiska, i podnieść wskaźnik recyklingu. Niektóre państwa oraz globalne firmy już wcześniej same zdecydowały o wycofaniu z użytku plastikowych słomek czy mieszadełek na rzecz bardziej ekologicznych rozwiązań – np. słomek z papieru. Ograniczenia korzystania z jednorazówek dotyczą także opakowań czy kubków do napojów (w Wiedniu stanęły automaty pozwalające na stosowanie wielorazowych kubków na wynos), jednak postępy w tym zakresie zostały w dużej mierze zaprzepaszczone przez trwającą pandemię koronawirusa. Pojawienie się epidemii wymusiło na niektórych firmach powrót do stosowania jednorazowych opakowań, w trosce o bezpieczeństwo.
Nie używasz plastiku, ale pakujesz zakupy w papier? Tym bardziej szkodzisz środowisku
Nowy Jork właśnie wprowadził zakaz używania plastikowych toreb. Amerykański stan nie jest jedynym miejscem na świecie, które podjęło taką decyzję. Także Parlament Europejski stwierdził, że używanie jednorazowych torebek plastikowych powinno zostać zakazane. Tymczasem Leticia Labre na łamach „The Independent” stwierdza, że takie zakazy niewiele znaczą dla środowiska.
Leticia Labre to była negocjatorka ds. zmian klimatu w Filipinach, która obecnie mieszka w Nowym Jorku. W internetowym wydaniu „The Indepent” stwierdza: „Przestańmy świętować zakaz plastiku. Papierowe torby są o wiele gorsze”. Labre powołuje się na badania przeprowadzone przez brytyjską Agencję Środowiska, które wykazały, że produkcja toreb papierowych wymaga więcej surowców i energii oraz powoduje więcej odpadów niż produkcja toreb plastikowych. Około 14 miliardów drzew jest wycinanych rocznie, aby wyprodukować opakowania papierowe, podczas gdy plastikowe opakowania są produktami ubocznymi rafinacji ropy naftowej. Wytworzenie papieru wymaga też czterokrotnie więcej prądu, a proces produkcji powoduje 70 procent więcej zanieczyszczenia powietrza i 50 procent więcej zanieczyszczeń wody, niż w przypadku plastikowych odpowiedników. Papierowa torba musi zostać użyta minimum trzy razy, żeby negatywny wpływ na środowisko (wynikający z procesu produkcji) wyrównał się z torbą plastikową. 300 mln ton śmieci rocznie Niekorzystne dla papieru wyniki badań nie oznaczają wcale, że powinniśmy zaprzestać wprowadzania regulacji dotyczących stosowania jednorazowego plastiku. Na całym świecie już w 67 krajach wprowadzono tego typu ograniczenia. Pierwszym był Bangladesz, gdzie prawo zmieniono w 2002 roku. W skali globalnej – według szacunków ONZ – produkujemy około 300 milionów ton odpadów z tworzyw sztucznych rocznie. Tylko niewielka część jest poddawana recyklingowi lub spalana. Prawie 80 procent gromadzi się wokół nas w najbliższych otoczeniu, na wysypiskach śmieci czy w zbiornikach wodnych. W zależności od rodzaju produktu rozkład plastiku może potrwać nawet 600 lat, a jednocześnie zanieczyszcza wodę, którą pijemy, i jedzenie, które jemy. I ponownie szacunki nie są optymistyczne. Według ONZ do 2050 r. w oceanach i morzach może być więcej plastiku niż ryb. Bawełna czy poliester? Okazuje się, że najlepszym rozwiązaniem – poza torbami z przetworzonego plastiku – są torby wielokrotnego użytku. Ale nie te z bawełny konwencjonalnej czy organicznej, ale z poliestru. Badanie Agencji Środowiska oszacowało, że syntetyczne torby wielokrotnego użytku powinny być użyte ok. 35 razy, aby dopasować wpływ na środowisko plastikowej torby spożywczej używanej raz. Torby bawełniane muszą zostać użyte ponad 7 000 razy w przypadku bawełny konwencjonalnej i aż 20 000 razy dla bawełny organicznej. Miłośników proekologicznych rozwiązań cieszy też rosnąca popularność wielorazowych woreczków na warzywa i owoce, czy rosnąca liczba sklepów, w których można zrobić zakupy z własnymi wielorazowymi pojemnikami na żywność czy chemię domową. Takie rozwiązania wprowadzane są już w niektórych super i hipermarketach oraz w zachodnich drogeriach. Katarzyna Grzelak
5 produktów otrzymanych w procesie recyklingu, o których prawdopodobnie nie miałeś pojęcia
Dzięki zaawansowanym technologiom coraz więcej przedmiotów codziennego użytku produkowanych jest z materiałów pochodzących z odzysku. Oto kilka - być może zaskakujących - przykładów wykorzystania recyklingu.
Podstawowym sposobem odpowiedzialnego zagospodarowania odpadów wciąż jest ich odpowiednia zbiórka i segregacja – taka, która umożliwi przetwarzanie i ponowne wykorzystanie. Dysponujemy dziś nowoczesnymi technologiami recyklingu, dzięki czemu coraz więcej przedmiotów codziennego użytku produkowanych jest z materiałów pochodzących z odzysku. Znacznej poprawie uległa też jakość tych produktów. Przed laty uzyskane w procesie recyklingu materiały, nie cieszyły się najlepszą reputacją i odstawały od swoich pierwowzorów, np. papier makulaturowy był szary i szorstki, a tworzywa sztuczne z drugiego obiegu były mniej trwałe. Dziś zaawansowane rozwiązania pozyskiwania materiałów z recyklingu sprawiają, że produkty te nie są gorszej jakości. Większość papierów z recyklingu spełnia dziś wysokie standardy jakości, a szklane, plastikowe i metalowe pojemniki z zawartością surowców wtórnych w stu procentach nadają się do przechowywania żywności i są wręcz rekomendowane. Zużyte butelki plastikowe wracają na rynek w postaci pełnowartościowych T-Shirtów, bannery reklamowe w formie torebek albo odpady z upraw bananowych jako papier książkowy. Czy wiesz do czego mogą przydać się śmieci w twoim koszu? Oto 5 zaskakujących produktów recyklingu 1. Nawierzchnia: drogi i chodniki Fot. Getty Images Czy wiesz, że zużyte gonty dachowe są cennym zasobem dla producentów asfaltu? Stare kawałki są mielone i wykorzystywane do poprawy jakości nawierzchni. Podobnie jak szkło, które bywa wykorzystywane do poprawy właściwości odblaskowych. Butelki typu PET służą natomiast do produkcji specjalnej geowłókniny. Z około 25 plastikowych butelek otrzymamy ilość materiału wystarczającą do produkcji kawałka chodnika miejskiego o wymiarach 2x2m lub pasa jezdni autostrady o długości 1m. 2. Śpiwory Fot. Getty Images Utrzymujące ciepło wypełnienie śpiwora może być produktem pozyskanym z recyklingu tworzyw sztucznych lub materiałów włóknistych. Z 35 butelek typu PET można otrzymać w procesie recyklingu wypełnienie naprawdę ciepłego śpiwora. Zdarzają się też rozwiązania jeszcze bardziej ekologiczne - wypełnienia organiczne wykonane z odrzuconych łupin kokosa. 3. Żwirek dla kota Niektóre marki artykułów toaletowych dla kotów szukają rozwiązań bardziej ekologicznych niż syntetyczny żwirek. Okazuje się, że ten można wytwarzać z przetworzonych gazet. Tak uzyskany żwirek nie kurzy, szybko się rozkłada i daje drugie życie niepotrzebnej już makulaturze. 4. Szczoteczki do zębów Fot. Getty Images Plastikowe elementy szczoteczek do zębów nie muszą być „odlewane” za każdym razem od nowa. Niektóre firmy używają wyrzuconych kubków po jogurtach do produkcji uchwytów. (Spokojnie: włosie jest zupełnie nowe). Coraz popularniejsze stają się też biodegradowalne szczoteczki z materiałów organicznych. 5. Buty Timberland Recykling ma się coraz lepiej w branży tekstylnej. Odzież z odzyskanych materiałów nie jest już tylko kompromisem na rzecz ekologii. Coraz częściej rozwiązania ekologiczne zaczynają być stosowane w ubraniach specjalistycznych, outdoorowych. Ciekawe rozwiązanie wprowadził niedawno Timberland. Marka wykorzystuje technologię ReBOTL, która przetwarza zużyte butelki PET do produkcji materiału. W każdym produkcie oznaczonym ReBOTL, a są to zarówno trapery, botki, kozaki czy sneakersy, znajdziemy od 6 do 10 zużytych plastikowych butelek. Jak zapewnia producent, produkty są wodoodporne, niezawodne w trudnych warunkach, wygodne i uniwersalne. Dobrze traktowane mają służyć latami. Timberland od lat jest przykładem odpowiedzialnego podejścia do produkcji i biznesu. Oznacza to m.in. wprowadzanie „zielonych” technologii, przygotowanych dla jeszcze lepszej ochrony środowiska. Marka postawiła sobie za cel do 2020 roku stosować w ubraniach Timberland w 100% organiczną bawełnę pochodzącą z certyfikowanych upraw. Do tego czasu wszystkie buty będą zawierały przynajmniej jeden element wykonany z recyklingu, a 100% butów i odzieży wodoodpornej z powłoką DWR będzie produkowane bez użycia związków polifluorowanych (PFC). Odpowiedzialność wpisana w tkankę marki to również zrównoważone warunki pracy - firma zapewnia, że każda kolekcja powstaje w fabrykach wolnych od jakiejkolwiek formy dyskryminacji. Dotyczy to również Timberland Polska. Polski oddział od początku istnienia angażuje się w program Earthkeepers. Dzięki pełnopłatnemu wolontariatowi pracowniczemu obsługa wszystkich sklepów oraz krakowskiej centrali przepracowała ponad 15 000 godzin na rzecz innych i środowiska. Źródła: mentalfloss.com, national-geographic.pl
Elektroniczne śmieci? Raczej skarby! Wyjaśniamy co można z nich odzyskać
Wyrzucając stary sprzęt elektroniczny warto zadbać o to by trafił do punktu odzyskiwania surowców. Żeby stworzyć tak skomplikowane urządzenia potrzeba wielu szlachetnych pierwiastków, bardzo rzadkich. Każdy z nas może ułatwić ich odzyskiwanie.
Nie chodzi tylko o miedź (w kablach), czy złoto (na przykład w końcówkach wielu przewodów i układach scalonych). "Puls Biznesu" wymienia aż 17 pierwiastków, które wykorzystuje się w elektronice. Wśród nich 15 to tak zwana grupa lantanowców (antan, cer, prazeodym, neodym, promet, samar, europ, gadolin, terb, dysproz, holm, erb, tul, iterb i lutet). Wbrew pozorom nie są tak rzadkie, ale ich wydobycie jest bardzo mało opłacalne. Znacznie taniej jest odzyskiwać je ze zużytego sprzętu. Wykorzystuje się je m.in. w komórkach, laptopach i smartfonach, katalizatorach, ekranach LCD, diodach LED, ogniwach akumulatorowych, turbinach wiatrowych, dyskach twardych, silnikach samochodów hybrydowych i elektrycznych. Są stosowane w przemyśle optycznym i zbrojeniowym. Ale także w piekarnikach z samoczyszcząca się powłoką. W Japonii w ramach społecznej kampanii zebrano pond 750 tys. starych telefonów komórkowych. Dzięki recyklingowi udało się odzyskać z nich około 22 kg złota, 79 kg srebra, 2 kg palladu i ponad 5 ton miedzi. Źródło: PAP oraz Puls Biznesu
5 zużytych butelek = T-shirt. Co warto wiedzieć o recyklingu tworzyw sztucznych?
Dziś warto mówić o tym, że recykling to nie tylko szkło i puszki. Plastik PET również może - i powinien - być poddawany temu procesowi i wielokrotnie wracać do obiegu jako cenny surowiec wtórny.
Plastik. Wynaleźliśmy go około 150 lat temu, od 70 wykorzystujemy w masowej produkcji, a do wytwarzania butelek do napojów użyliśmy dopiero w 1978 roku. Lekki, tani, wytrzymały materiał miał być rozwiązaniem wielu problemów. I był. Dopóki sam nie stał się problemem ze względu na to, że wraz z masową produkcją plastiku, nie pojawiła się masowa świadomość tego, co należy z nim zrobić po zużyciu. Poczucie odpowiedzialności za zużyte opakowania rośnie, nadal mamy sporo do nadrobienia. Stajemy przed ogromnym plastikowym wyzwaniem, a najwłaściwszą na nie odpowiedzią wydaje się: RECYKLING. W recyklingu nadzieja Co się właściwie kryje się za zielonym trójkątem złożonym z trzech strzałek? Symbol recyklingu, bo o nim mowa, wskazuje na obieg zamknięty i ponowne wykorzystanie surowców. Produkty, na których znajduje się znak recyklingu pozyskane zostały z materiałów pochodzących z odzysku. Dzięki temu odpady, zamiast trafić na śmietnik, zyskały drugie życie. Przykłady recyklingu? Choćby zużyte butelki plastikowe, które wróciły na rynek w postaci T-Shirtu, bannery reklamowe w formie torebek albo odpady z upraw bananowych jako papier książkowy. Mamy dziś do dyspozycji wiele rozwiązań: naukowcy opracowują nowe materiały, które będą łatwo przetwarzalne, coraz więcej krajów wprowadza zakaz używania plastikowych toreb, inne zapowiedziały zakaz używania plastikowych talerzy, rurek i kubków czy stosowania plastikowych mikrogranulek w kosmetykach. Jednak podstawowym sposobem odpowiedzialnego zagospodarowania tworzyw sztucznych nadal jest ich odpowiednia zbiórka i segregacja – taka, która umożliwi przetwarzanie i ponowne wykorzystanie, czyli recykling. Zmiany w tych kwestiach zaczynają być coraz bardziej widoczne: w Polsce do przetworzenia trafia dziś około 40 proc. plastikowych opakowań, na świecie poddaje się recyklingowi ok. 18 proc. plastiku, a jeszcze w 1980 roku było to niemal… zero. Jak wynika z analiz Ministerstwa Środowiska przeprowadzonych w 2018 roku ponad połowa Polaków (58%) uważa, że stan środowiska w największym stopniu zależy od aktywności każdego z nas. Ale też firmy odpowiedzialne za swoje produkty inicjują zmiany na lepsze. Pod koniec ubiegłego roku Żywiec Zdrój zobowiązał się, że już w 2020 taka sama ilość plastiku, jaką wprowadzi na rynek, zostanie z niego zebrana i poddana recyklingowi. Na potwierdzenie tej deklaracji, firma wprowadziła właśnie na rynek butelkę 5-ciolitrową w 100% wykonaną z plastiku z recyklingu. W recyklingu siła. Wciąż jednak krąży wokół niego wiele mitów. Co zatem warto wiedzieć o recyklingu? 1. Produkty powstałe z recyklingu można ponownie poddać temu procesowi Wiele osób podważa sens recyklingu, wierząc że produkty można poddać recyklingowi tylko raz. W rzeczywistości większość materiałów, takich jak metale, szkło, a nawet plastik można obrabiać wielokrotnie, bez znaczącej utraty jakości. Największą trwałość wśród surowców wtórnych wykazują puszki aluminiowe. Mniejszą papier, którego maleńkie włókna ulegają uszkodzeniom w wyniku obróbki. Wciąż jednak typowy papier do drukarki może być poddawany recyklingowi od pięciu do siedmiu razy (a potem nadal przydaje się do produkcji kartonów czy wytłoczek na jajka). 2. Produkty pochodzące z recyklingu nie są gorszej jakości Kilkadziesiąt lat temu rzeczy pochodzące z recyklingu często odstawały od swoich pierwowzorów, np. papier uzyskany z makulatury był szary i szorstki, a tworzywa sztuczne z drugiego obiegu cieszyły się raczej złą reputacją. Dziś dysponujemy zaawansowaną technologią pozyskiwania materiałów z recyklingu (i metody te cały czas są udoskonalane), w związku z czym znacznie poprawiła się jakość produktów. Badania pokazują, że większość papierów z recyklingu spełnia dziś wysokie standardy jakości, a szklane, plastikowe i metalowe pojemniki z zawartością surowców wtórnych nadają się do przechowywania żywności. Przykładem może być butelka w 100% wykonana z plastiku z recyklingu, którą Żywiec Zdrój wypuścił właśnie na rynek. Aby powstała 5-ciolitrowa butelka z rPET potrzebne są 4 zużyte, typowe 1,5l butelki i jak zapewnia producent butelka nie odstaje w żaden sposób od typowej butelki PET i może być poddana ponownemu recyklingowi wiele razy. Plastik PET może być przetwarzany nawet 6-8 razy i tyle razy – już jako rPET – wracać do obiegu w postaci nowych przedmiotów. Danone wspólnie z Loop Industries, pracują także nad recyklingiem nowej generacji, tzw. recyklingiem chemicznym, który pozwoli na przetwarzanie plastiku PET niemal w nieskończoność. 3. Z plastikowych butelek można zrobić T-shirt, śpiwór a nawet chodnik Nie tylko kolejne butelki uzyskamy ze zużytych butelek. Te mogą być wykorzystane do produkcji kolejnych wartościowych przedmiotów, takich jak ubrania czy zabawki z recyklingu. I tak, do wyprodukowania T-Shirtu wystarczy już 5 zużytych półtoralitrowych butelek PET, 35 może w procesie recyklingu stać się śpiworem, 36 - dywanem, a z około 25 wyprodukujemy geowłókninę pod kawałek chodnika miejskiego o wymiarach 2x2m lub pas jezdni autostrady o długości 1m. To nie koniec listy, na której znajdziemy wyroby z plastiku. Na rynku pojawiają się nowe typy włóknin ze zrecyklingowanego plastiku np. plastikowy „filc”, czy plastikowe „drewno”, z których coraz śmielej produkowane są m.in. meble i elementy konstrukcyjne np. ekologicznych samochodów. 4. Recykling to mniejsze zużycie m.in. ropy naftowej Wprowadzenie w obieg zużytych materiałów pozwala ograniczyć zużycie złóż naturalnych, takich jak ropa naftowa, która jest niezbędna do wytworzenia nowych produktów. Dzięki temu mniejsza jest też emisja dwutlenku węgla i zmniejsza się tzw. ślad węglowy (suma emisji gazów cieplarnianych wywołanych przez daną jednostkę). W przypadku pochodzącej z recyklingu plastikowej butelki ślad węglowy zmniejsza się o 50% w porównaniu do butelki PET o identycznej pojemności. Oznacza to, że dzięki temu, że Żywiec Zdrój wprowadził na rynek butelki 5-ciolitrowe wyprodukowane w 100% z plastiku pochodzącego z recyklingu, w ciągu roku do atmosfery trafia mniej CO2 o tyle, ile generuje np. 7 samolotów lecących z Warszawy do Nowego Jorku. 5. Produkty wykonane z więcej niż jednego rodzaju materiału też mogą zostać poddane recyklingowi Karton na mleko, pojemnik na sok, zabawki… Kiedyś wydawały jest ekologicznym koszmarem. Dziś mamy na nie coraz więcej sposobów, choćby maszyny dokonujące selekcji materiałów składowych, wyposażone w elementy grzewcze, które topią kleje lub magnesy, które usuwają kawałki metalu. Oczywiście recykling ma też swoje wyzwania. Nie wszystkie rodzaje plastiku poddają się recyklingowi z tą samą łatwością. Najpowszechniej przetwarzane są właśnie butelki z tworzywa PET - i stanowią one 11% globalnych plastikowych odpadów. Nieco bardziej skomplikowane jest przetwarzanie inne rzeczy, np. pudełek na żywność czy zabawek wykonanych z polietylenu wysokiej gęstości HDPE (14% odpadów), czy karty kredytowe i rury z PCW (5%). Nie oznacza to, że można je z czystym sumieniem wrzucać do kosza z odpadami zmieszanymi - tym bardziej wiedząc, ile rozkłada się plastik, czyli od 100 do nawet 1000 lat. Zawsze warto segregować śmieci! Pamiętajmy: żółty kosz do segregacji, a więc kontener na odpady typu „metale i tworzywa sztuczne” to odpowiedni pojemnik na śmieci takie jak: odkręcone i zgniecione plastikowe butelki po napojach, plastikowe torby, folie, plastikowe opakowania po produktach spożywczych, opakowania wielomateriałowe, po środkach czystości, kosmetykach, aluminiowe puszki, folię aluminiową, kapsle i zakrętki od słoików. Jeśli odpowiedzialnie z nimi postąpimy i poddamy je recyklingowi, staną się cennym surowcem wtórnym.
Oni rozbrajają akumulatory, które zużyłeś. Ofiary zatrucia w indonezyjskich zakładach recyklingu
Tradycja związana z obróbką metali niszczy historyczną wioskę wysokim stężeniem ołowiu.
KEBASEN, INDONEZJA - Dym bucha z komina w małym zakładzie recyklingu akumulatorów, w powietrzu unoszą się cząsteczki ołowiu, plastiku i kwasu siarkowego. Jeszcze gęstszy dym ulatnia się z otwartego pieca do głównego pomieszczenia huty i otacza dwóch pracowników, którzy łopatą przerzucają cząsteczki ołowiu powstałe z akumulatorów samochodowych do ognia. Szara chmura dymu unosi się nad wsią w Jawie Centralnej. Ląduje na poletkach ryżowych i wioskach. Okoliczni mieszkańcy skarżą się, że opary dymu palą ich w oczy, przyprawiają o zawroty i bóle głowy. - Martwi nas ten dym - mówi 40-letni Samsuri, który mieszka w wiosce Tegalwangi, oddalonej o jakieś 1,5 km od zakładów recyklingu prowadzonych przez Lut Putra Solder. - Z trudem oddychamy, czasem też chorujemy - dodaje. Fabryka Garuda Jaya w Kebasen jest jedną z trzech działających na terenie kompleksu na przedmieściach miasta Tegal w Jawie Centralnej. Żadna z nich nie posiada płuczek wieżowych, które wyłapywałyby pył ołowiany i inne niebezpieczne substancje. Zdaniem władz nie mają też pozwoleń do pracy. Takie huty słyną z emitowania wysokich stężeń ołowiu i innych toksycznych substancji w powietrzu. Od dawna wiadomo, że ołów - główny składnik akumulatorów samochodowych - niekorzystnie wpływa na pracę mózgu, nawet w małych ilościach powoduje problemy z uczeniem się i zachowaniem u dzieci. Te nielegalne operacje pokazują, jak trudno w Indonezji poradzić sobie nawet z powszechnie znanymi niebezpieczeństwami. Przedstawiciele lokalnego rządu przenieśli do Kebasen huty ołowiu w 2011, by skończyć z jeszcze bardziej niebezpieczną praktyką: wytapianiem ołowiu z akumulatorów na podwórkach w pobliskiej wiosce Pesarean. Przez 44 lata wieśniacy topili akumulatory kwasowo-ołowiowe w swoich ogródkach i domach, a ich znana z obróbki metali wioska zamieniła się w toksyczne wysypisko śmieci. Zanieczyszczenie pozostaje, otaczając ważne z punktu widzenia historii miejsce, pomnik Amangkurata I - bezwzględnego sułtana Mataram, który rządził islamskim królestwem Jawy przez ponad dwadzieścia lat w połowie XVI wieku. W czasie rządów sułtana Pasarean słynęło z wyrobu jawajskich sztyletów, znanych pod nazwą kris. Długa tradycja obróbki metali jest kontynuowana w dziesiątkach domowych hut, które nadal działają w wiosce. Sklepy w okolicznych wioskach wypełnione są garnkami, nożami i innymi metalowymi przedmiotami wytwarzanymi w tym historycznym miejscu. Wysokie ryzyko dla dzieci Recykling akumulatorów kwasowo-ołowiowych jest jednym z głównych problemów z zanieczyszczeniami, które męczą Indonezję i inne kraje rozwijające się - twierdzi Richard Fuller, założyciel i prezydent Pure Earth (wcześniej znany jako Blacksmith Institute), nowojorskiej organizacji non-profit, która pomaga oczyszczać wioskę. Dziesiątki tysięcy hut akumulatorów działają bez zabezpieczeń dla środowiska na całym świecie, opowiada. Światowa Organizacja Zdrowia WHO szacuje, że pod wpływem kontaktu z ołowiem co roku kolejne 600 tysięcy dzieci cierpi na niepełnosprawność intelektualną. Eksperci z dziedziny zdrowia twierdzą, że nie istnieje bezpieczna dawka ołowiu i nawet niewielki kontakt z metalem może powodować poważne, czasem nieodwracalne zmiany w rozwijającym się mózgu. Zdaniem Bruce’a Lanpheara, profesora z Fraser University w Kanadzie i wiodącego eksperta z dziedziny zatrucia ołowiem, oprócz problemów z nauką i mniejszym ilorazie inteligencji, dzieci mające kontakt z ołowiem są bardziej narażone na ADHD oraz antyspołeczne i przestępcze zachowania. W Indonezji działają dziesiątki nielegalnych ośrodków recyklingu akumulatorów, w tym 34 w samej Dżakarcie, jak szacuje grupa Pure Earth. Jej zdaniem wszystkie 10 z najbardziej skażonych miejsc w kraju zajmują zakłady recyklingu akumulatorów. Tuti Hendrawati Mintarsih, dyrektorka generalna ds. niebezpiecznych odpadów w indonezyjskim ministerstwie środowiska i leśnictwa, przyznaje, że problem istnieje, ale dodaje też, że władze nie mogą zamknąć nielegalnych hut, ponieważ zbyt wiele ludzi straciłoby pracę, a przedsiębiorcy przenieśliby się do nowych, ukrytych lokalizacji. Twierdzi, że to “problem społeczny”. - Jeśli ostrzegamy, żeby nie pracowali w nielegalnych hutach, to powinniśmy też im pomóc w znalezieniu zastępczej pracy. Zatruta wioska Dzisiaj w Pesarean, wiosce liczącej mniej więcej tysiąc mieszkańców, szara gleba jest wszędzie. Zakurzone ścieżki, po których dzieci biegają na bosaka są koloru ciemnoszarego. Co chwilę spotyka się paleniska, w których pali się akumulatory. Szare stosy popiołu i ziemi leżą w tych samych miejscach od lat. Woda w małej zatoczce jest szara, a jej odpady wpadają do większego strumienia, który z kolei wpływa do pól ryżowych. W wiosce jest około 200 domów, z czego wiele zbudowano na zakażonej ziemi. Nawet teraz mieszkańcy budują nowe budynki na górze odpadów ołowiu. - Zatruwają glebę, zatruwają wodę, zatruwają powietrze - zauważa Agus Sustono, 38-letni sołtys we wsi Pesarean, który walczył o zakazanie hut akumulatorów. - I widzimy to gołym okiem - dodaje Sustono. Sustono ostrzegł mieszkańców, by nie pili wody wody gruntowej z powodu dużej zawartości ołowiu. Ale zdaniem dzieci, nikt im nie powiedział, że nie mogą się bawić w błocie. Tak intensywny kontakt z ołowiem jest “ogromnym, wszechobecnym problemem”, twierdzi Lanphear. - Szary pył bez wątpienia zawiera wysokie stężenia ołowiu, który zatruwa jedzenie spożywane przez ludzi, [i] powietrze, którym oddychają. Choć huty akumulatorów są w Pesarean zabronione od 2011 roku, stężenie ołowiu w glebie pozostaje wysokie - spuścizna po 40 latach wytapiania w domowych warunkach. Pure Earth, organizacja pomagająca w oczyszczaniu skażonych miejsc w Indonezji i innych krajach, ostatnio zbadała 500 lokalizacji w wiosce i stwierdziła, że zawartość ołowiu we wszystkich tych miejscach przekracza 100 części na milion. W glebie w pobliżu wiejskiej szkoły średniej skażenie wyniosło 5 tysięcy części na milion. W miejscu byłej huty oddalonej o 45 metrów od wejścia do szkoły stężenie wynosiło 150 tysięcy części na milion. Dla porównania, amerykańska Agencja Ochrony Środowiska podaje 400 części na milion jako standard dla ołowiu na obszarach placów zabaw a 1200 części na milion dla miejsc innych niż place zabaw. Testy krwi przeprowadzone przez Pure Earth w zeszłym roku u 46 mieszkańców wsi pokazały jeszcze wyższe poziomy ołowiu niż w roku 2011, kiedy huty zawiesiły działalność. Średni poziom stężenia ołowiu we krwi mieszkańców Pesarean wyniósł w zeszłym roku 39,3 mikrogramów ma decylitr - dużo więcej niż ustalone przez amerykańskie Centra Kontroli i Prewencji Chorób USA 5 mikrogramów na decylitr, ustalone jako wskazówka do ochrony dzieci przed skutkami neurologicznymi. Grupa pomocnicza i Agencja Środowiskowa regencji Tegal przygotowują warty dwa miliony dolarów plan oczyszczania dla wioski Pesarean zgodnie z którym usunięte zostanie około 20 tysięcy metrów sześciennych skażonej ziemi i zastąpione czystym podłożem. Prace mają ruszyć w przyszłym roku. Choć w Pesarean zaprzestano już wytapiania ołowiu, inne prace związane z obróbką metali nadal trwają. Kobiety sortują góry odpadów, by oddzielić aluminium, żelazo i inne użyteczne materiały. Mężczyźni topią metale nad paleniskami, by robić wlewki, a gryzący dym unosi się w powietrzu. Rzemieślnicy pracują przy małych kuźniach metalu, na zapleczach domów, produkują narzędzia, naczynia kuchenne, części maszyn i w ogóle wszystko, co może się sprzedać. 51-letni Fathoni, który jak wielu Indonezyjczyków ma tylko jedno imię, mieszka w Pesarean od 30 lat. Kiedyś pracował przy obróbce metali, teraz jest grabarzem i dorabia wykonywaniem masaży na przepuklinę. Opowiada, że gdy płomienie z akumulatorów buchały, powietrze paliło mu płuca i z trudem oddychał. Nadal obawia się wpływu ołowiu na troje swoich wnuków. - Bardzo się martwię - przyznaje. - Wiem, że ta ziemia jest skażona, a my nie możemy pić wód gruntowych. Rząd jak najszybciej powinien oczyścić to miejsce. Jednak jego sąsiad i wieloletni pracownik huty w Pesarean, 75-letni Sudiono, twierdzi, że obawy związane z ołowiem są nieuzasadnione. Wieśniacy od lat budują domy na szarej ziemi, a on sam nie zna nikogo, kto by ucierpiał - opowiada. - Zacząłem ten biznes, kiedy miałem 18 lat i nic mi nie jest - mówi Sudiono. - W dzisiejszych czasach ludzie sami sobie wyszukują problemy. Trzy nowe huty Przy drodze w Kebasen trzy nowe zakłady recyklingu akumulatorów dziennie są w stanie przetopić tysiące akumulatorów, sprowadzanych z innych części Indonezji. Agencja Ochrony Środowiska w Tegal wybrała 16-arowe miejsce, by zastąpić domowe biznesy z Pesarean, choć dwa zakłady i tak powstały nieoficjalnie. Wszystkie trzy operują na terenie kompleksu prowadzonego przez Lut Putra Solder (LPS), który również kieruje własnymi projektami utylizacji, często w prymitywny sposób. W jednej sekcji mężczyźni dzierżą długie pręty i przy paleniskach topią aluminiowe puszki i zakrętki od butelek, a gryzące kłęby dymu zbierają się nad ich głowami. W innym mężczyźni robią kostkę brukową z żużlu pochodzącego z hut ołowiu. Największy zakład prowadzony jest przez firmę, która oficjalnie nie istnieje. Nie ma nazwy ani pozwolenia na działalność. Mimo to Bukitun, kierownik ośrodka, powitał niespodziewanych gości i z radością wyjaśnił działania huty. Huta znajduje się w pokoju z dwoma piecami hutniczymi i całą masą zużytych akumulatorów. Pracownicy siedzą na podłodze na obudowach akumulatorów i małą siekierą otwierają akumulatory, by usunąć części ołowiu. Kwas jest wcześniej wyrzucany do cementowego stawu przed budynkiem - opowiada Bukitun. Inni pracownicy zgarniają te części i wrzucają do pieców. Stopiony ołów rozlewają do tac, by tworzyć wlewki. Ołów jest skupywany przez firmę produkującą ciężarki do wędek i naboje do wiatrówek. Bukitun informuje, że jego 10 pracowników zarabia 4 dolary dziennie, czyli więcej niż większość w tym biznesie. Huta, otwarta na początku 2015 roku, odzyskuje około 50 procent wagi akumulatorów w postaci ołowiu a kolejne 40 w żużlu. Reszta materiału znika wraz z dymem - opowiada Bukitun. 27-metrowy komin nie ma płuczki wieżowej, ale końcówkę zamocowaną blisko wylotu, z której leje się woda, kiedy dym wylatuje. - Woda pryska na dym i pył ołowiany opada na ziemię - wyjaśnia Bukitun. Zdaniem ekspertów taki system niewiele robi, by wyłapywać cząsteczki ołowiu. Bukitun twierdzi, że jest otwarty na sugestie, jak zmniejszyć zatrucie. Nie przeszkadzałaby mu też pomoc finansowa. - Potrzebujemy pomocy i wskazówek, jeśli coś możemy robić lepiej - podkreśla. Bukitun mówi, że firma działa na licencji LPS. Jednak Riyanto, kierownik operacyjny LPS temu zaprzecza. Pozwolenie jego firmy nie uwzględnia żadnych zakładów recyklingu akumulatorów, a każda huta musi się zgłosić po swoje własne pozwolenie. - Gdyby działali na naszej licencji, musieliby dorzucić zabezpieczenia - twierdzi. Mieszkańcy pobliskiego Tegalwangi zaczęli skarżyć się do LPS na dym pochodzący z hut, zanim jeszcze huty te się otworzyły. Teraz jakość powietrza jest jeszcze gorsza przy trzech działających hutach. - Kiedy pracuję w polu dym jest bardzo gęsty - opowiada 65-letni Suharti, który uprawia ryż w pobliżu ośrodka recyklingu. - Oddycha się z trudem, a oczy pieką. Śmierdzi jak palony plastik - dodaje. Riyanto twierdzi, że LPS okresowo dostarcza mieszkańcom okolicznych wiosek mleko i ryż jako rekompensatę za zanieczyszczenie. Pure Earth informuje, że pracuje razem z rządem nad planem połączenia operacji hutniczych w jednym ośrodku i zainstalowaniem płuczki wieżowej na kominie. Agus Subagyo, szef Agencji Ochrony Środowiska w Tegal, twierdzi, że nie zamknął nielegalnie działających zakładów, ponieważ nie chce, by do życia wróciły małe zakłady na zapleczach domów. Dla firm proces ubiegania się o pozwolenie jest długi i drogi, ale zmusi je, by się podporządkowały. - W starej lokalizacji ludzie przetapiali akumulatory wewnątrz domów i miało to bardzo zły wpływ na ich zdrowie - opowiada. - Przeniesienie ich do specjalnej strefy przemysłowej jest najlepszym wyjściem, by było zdrowiej i czyściej, choć nadal potrzebujemy ulepszeń - przekonuje. Bez zasad Na północnym krańcu kompleksu LPS podłoga huty Garuda Jaya jest śliska od kwasu z akumulatorów. Pracownicy próbują chronić się przed dymem, który falami wpada do pomieszczenia. 26-letni kierownik huty Daniel Rizal mówi, że jego firma sprowadziła się na to miejsce w 2013 roku, bo mogła tam działać bez interferencji rządu. - W Tegal nie istnieją zasady dotyczące wytapiania ołowiu - podkreśla. Rizala nie martwią zagrożenia związane z ołowiem. - Bardziej obawiam się tego, że rząd mógłby zamknąć nasz zakład - dodaje. - Mam rodzinę na utrzymaniu. Na zewnątrz, w połowie zakryty chwastami stoi znak postawiony przez lokalny rząd: „Uwaga…!!! Zanieczyszczenie i skażenie środowiska szkodzą przyszłym pokoleniom”. Za znakiem ołowiany dym bucha przez komin zakładu Garuda Jaya. Powyższy artykuł powstał we współpracy z Pulitzer Center on Crisis Reporting. Tekst: Richard C. Paddock
To koniec plastikowych słomek. UE finalizuje zakaz jednorazowego plastiku. Dotyczy 10 produktów
70-80% zanieczyszczeń w oceanach stanowi plastik, dlatego od 2021 takie produkty znikną ze sklepów, restauracji i lokali usługowych.
Nikt już nie ma wątpliwości, że należy zatrzymać zanieczyszczanie Ziemi plastikiem. Unia Europejska postawiła na walkę z jednorazowymi opakowaniami i innymi rzeczami, które natychmiast po użyciu trafiają do śmieci, następnie wysypiska i wreszcie jako odpady do oceanów. Kubki, słomki, sztućce, patyczki do uszu – to wszystko ma zniknąć. Porozumienie w tej sprawie zostało już podpisane przez negocjatorów w Parlamencie Europejskim, jednak dopiero głosowanie na wiosnę usankcjonuje je w pełni. „Projekt plastikowych produktów powinien zawsze uwzględniać ponowne jego wykorzystanie i przetworzenie” - czytamy w oświadczeniu unijnym. Kraje UE mają niewiele czasu na przygotowania, zakaz wchodzi w życie już w 2021 roku. - Terminy redukcji są bardzo, bardzo krótkie i agresywne – ocenia profesor Tony Walker z Dalhousie University, który zajmuje się zanieczyszczeniem środowiska. To jednak nie wszystko, bo istnieje wiele innych kategorii produktów plastikowych, które są praktycznie jednorazowe. W ich wypadku Unia ma naciskać kraje członkowskie do ograniczania ich produkcji i wykorzystywania. Walker spodziewa się, że próg takiej redukcji wyniesie co najmniej 50%. Inną częścią porozumienia jest problem papierosowych niedopałków. Producenci plastikowych filtrów papierosowych będą musieli pokrywać koszty usuwania ich ze środowiska. - To spora odpowiedzialność, która spada na producenta przynajmniej tych przedmiotów – komentuje Melanie Bergman pracująca przy badaniach zanieczyszczenia plastikiem w niemieckim Instytucie Alfreda Wegenera. Nadchodzący zakaz to jednak dopiero początek. Zakaz wymierzony jest przede wszystkim w przedmioty, które pozostawiają po sobie maleńkie odpady zanieczyszczające środowisko. Według Bergman istnieją jednak i inne źródła kłopotów: na przykład mikrowłókna plastikowe, które pojawiają się w środowisku za każdym razem gdy robimy pranie. Innymi źródłami są opony, a nawet plastikowe podeszwy butów. Część z tego udaje się zatrzymać dzięki oczyszczalniom ścieków, jednak około 3% wciąż przenika do wody, a to według badaczki niebezpiecznie dużo. Do wyłapania tego potrzebne będą dodatkowe filtry. Naukowcy liczą, że dość radykalne rozwiązanie z Europy rozpali dyskusję na ten temat w innych krajach. - Może powinniśmy zacząć pytać, dlaczego nie robimy tego w Ameryce Północnej? - pyta Walker. Źródło: PopSci
Odwiedzając niedawno jeden z warszawskich sklepów obuwniczych usłyszałam rozmowę dwóch starszych pań na temat jakości współczesnych „arcydzieł” szewskich.
- Dzisiaj nie ma już dobrych szewców - żaliła się jedna kobieta drugiej. - Teraz to wszystko robią maszyny. O widzisz moja droga, ten but jest klejony, a nie szyty. Rozpadnie się w mgnieniu oka. A ten wygląda jak z papieru. Nie ma w nim skrawka skóry. Ciekawa jestem, jak wiekowe damy zareagowałyby na wiadomość, że pewna tajwańska projektantka obuwia rzeczywiście „szyje” buty z papieru i, co najlepsze, sprzedaje je z wielkim zyskiem na zachód. Ekologiczne buty, projektu Colin Lin, wykonane są z codziennej prasy tajwańskiej i dlatego przyciągają wzrok fragmentami artykułów, kolorowymi zdjęciami czy drobnymi ogłoszeniami. Słowem nie tylko do chodzenia, ale i do poczytania. Jak dla mnie prawdziwa bomba i jeszcze tylko przydałaby się znajomość języka. Skąd wziął się pomysł papierowego obuwia? Działającą od przeszło 26 lat w biznesie obuwniczym projektantkę, przeraziła sterta zalegającej w mieszkaniu makulatury: prasa codzienna, kolorowe czasopisma, ulotki reklamowe. - Nasza planeta coraz częściej przypomina ogromne wysypisko śmieci, a o ekologicznym podejściu do życia mało kto pamięta - mówi projektantka. Colin Lin postanowiła to zmienić i wymyśliła recykling w nowej postaci. „Szycie” butów z gazet zajmuje od trzech do czterech godzin, a cena, jaką musimy zapłacić za tę ekologiczną inność, waha się od 100 do 150 dolarów. Jest to jednak i tak dużo tańszy sposób recyklingu niż standardowa procedura, która zajmuje dwa do trzech dni i może kosztować nawet ponad 260 dolarów. Colin Lin oprócz eko-butów projektuje również ekologiczne damskie torebki, na których mieszczą się całe kolumny gazet, łącznie z kolorowymi zdjęciami lokalnych gwiazd. Cena takiej torebki to wydatek rzędu 260 dolarów. Koszty nie grają jednak roli, gdy w grę wchodzi ekologia i moda. A swoją drogą papierowe buty to nic nowego. Do dziś jeszcze uboższe warstwy społeczeństw na całym świecie korzystają z takich, „wyprawiając” swych zmarłych w ostatnią podróż. Tekst: Agnieszka Budo