Na tych plażach nie użyjesz już kremów z filtrem SPF. Dlaczego i czym je zastąpić?
Na wielu słynnych plażach nie użyjemy już popularnych kremów z chemicznymi filtrami SPF. W niektórych krajach mogą zostać nawet skonfiskowane na przejściu granicznym. W trosce o morski ekosystem warto zaopatrzyć się w kosmetyki Reef Friendly. Podpowiadamy które.
Jeśli planujesz wakacje w rejonach raf koralowych, warto zwrócić uwagę na skład kremów z SPF. Zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi ochrony raf koralowych, twoje kosmetyki przeciwsłoneczne mogą zostać skontrolowane np. na lotnisku lub w marinie. W bagażu lepiej mieć krem Reef Friendly, czyli bez substancji takich jak oksybenazon i oktinoksat. Najlepiej, aby opierał się na filtrach mineralnych, miał możliwie prosty skład i czytelną listę INCI. Sprawdziliśmy, które kosmetyki przeciwsłoneczne dostępne w polskich drogeriach są przyjazne rafom koralowym. Kosmetyki przyjazne rafom koralowym: jak ich szukać? Wybierając krem przeciwsłoneczny można szukać oznaczenia na etykiecie, ale nie jest ono ustandaryzowane. Najczęściej będą to symbole koralowca, muszli, ryb lub morskiej fali. Jeśli krem nie ma oznaczenia graficznego, wskazówką może być oznaczenie „100 % mineralny”, a dla pewności najlepiej sprawdzić listę INCI na etykiecie. Nie powinien zawierać oksybenazonu i oktinoksatu, czyli substancji uznawanych za potencjalnie szkodliwe dla ekosystemów morskich. Które kraje i terytoria zakazują kremów z filtrem? Najbardziej restrykcyjne przepisy dotyczące filtrów przeciwsłonecznych obowiązują dziś m.in. w: Palau – to pierwszy kraj na świecie, który zakazał importu i sprzedaży tzw. reef-toxic sunscreens. Produkty zawierające zakazane składniki mogą zostać skonfiskowane podczas kontroli granicznej, Hawaje – zgodnie z przepisami Hawaii Act 104 zakazana jest sprzedaż SPF zawierających oksybenazon i oktinoksat, Wyspa Maui – lokalne przepisy są jeszcze bardziej rygorystyczne i promują wyłącznie mineralne filtry UV, Wyspy Dziewicze – obowiązują ograniczenia dotyczące filtrów uznawanych za szkodliwe dla raf, Aruba – wyspa ogranicza sprzedaż części filtrów chemicznych w trosce o ekosystem morski, To głównie odległe kierunki, do których wielu z nas nie podróżuje na co dzień. Ale po kremy Reef Friendly warto sięgnąć także podczas wakacji bliżej Polski – szczególnie tam, gdzie snorkeling i nurkowanie są jedną z największych atrakcji. Takie SPF-y warto spakować m.in. na: wybrzeże Morza Czerwonego – np. słynące z raf koralowych: Marsa Alam i Sharm El Sheikh, Maltę i Cypr, gdzie popularne są nurkowanie i wycieczki łodziami, chorwackie wybrzeże Adriatyku – np. Dubrownik i Split, greckie wyspy – np. Kreta, Rodos czy Zakynthos, turecką riwierę znaną z przejrzystej wody – np. Antalya i Kas. Choć Morze Śródziemne czy Morze Czerwone nie zawsze kojarzą się z rafami koralowymi jak Malediwy czy Hawaje, tamtejsze ekosystemy również są bardzo wrażliwe na zanieczyszczenia chemiczne. Wybór odpowiedniego SPF to świadomy gest wynikający z rosnącej wiedzy o wpływie turystyki na podwodny świat. Kosmetyki przyjazne morskim ekosystemom Ekstremalnie wodoodporny żel przeciwsłoneczny SPF 50+ – Bell Surf To bardzo lekki, ale ekstremalnie wodoodporny, żelowy filtr przeciwsłoneczny SPF 50+. Stworzony z myślą o aktywności w wodzie i na słońcu, szczególnie dla osób uprawiających sporty. Nie obciąża skóry, nie spływa do oczu i dobrze trzyma się nawet podczas intensywnego wysiłku czy kontaktu z wodą. Sprawdza się zarówno na twarzy, jak i na ciele, a jego komfortowa konsystencja jest szczególnie ceniona przez osoby aktywne oraz z tatuażami. Formuła została opracowana tak, by była przyjazna rafom koralowym i nie zawierała składników uznawanych za szkodliwe dla środowiska morskiego, co czyni go dobrym wyborem w kierunku Reef Friendly. View Burdaffi on the source website Fluid anti-age z ochroną przeciwsłoneczną SPF 50+, – SVR Sun Secure Laboratoires SVR to renomowana francuska marka dermokosmetyków, która stworzyła szeroką linię kosmetyków Ocean Respect. Producent daje do wyboru nie tylko krem, lecz także dwufazową wodę w sprayu, mgiełkę w aerozolu, żel, musy, mleczka, suchy olejek, sztyft ochronny, a nawet krem koloryzujący z efektem make-up. Naszym No1 tej marki jest fluid SPF 50+, który łączy wysoką ochronę przeciwsłoneczną z działaniem pielęgnacyjnym ukierunkowanym na skórę dojrzałą i narażoną na fotostarzenie. Formuła szybko się wchłania, nie pozostawia tłustej warstwy i sprawdza się szczególnie dobrze na twarzy, również jako baza pod makijaż. Dzięki składnikom nawilżającym i antyoksydacyjnym wspiera elastyczność skóry, pomaga redukować przebarwienia oraz drobne zmarszczki, jednocześnie chroniąc przed UVA, UVB i światłem widzialnym. Produkt jest odpowiedni także dla skóry mieszanej i skłonnej do niedoskonałości, ponieważ nie zapycha porów i ma lekką, komfortową konsystencję. View Burdaffi on the source website Nawilżający krem do skóry wrażliwej SPF 50+ – Uriage Bariesun To całkiem popularny w Polsce, delikatny krem SPF 50+ z oznaczeniem Ocean Respect. Przeznaczony przede wszystkim do skóry wrażliwej, który łączy wysoką ochronę przeciwsłoneczną z działaniem nawilżającym i kojącym. Formuła została opracowana tak, aby wspierać barierę ochronną skóry i ograniczać wpływ promieniowania UVA i UVB oraz czynników środowiskowych przyspieszających fotostarzenie. Dzięki obecności składników nawilżających i antyoksydacyjnych skóra pozostaje miękka i bardziej odporna na przesuszenie, a lekka konsystencja sprawia, że dobrze sprawdza się na twarzy na co dzień. Produkt jest ceniony za łagodność, brak substancji zapachowych i komfort stosowania nawet przy bardzo reaktywnej cerze. View Burdaffi on the source website Mineralny krem z filtrem SPF 50 – Transparent Lab W 100% mineralny filtr SPF 50 oparty na tlenku cynku, który zapewnia szerokopasmową ochronę przed promieniowaniem UVA, UVB oraz światłem niebieskim i podczerwonym. To formuła przeznaczona głównie do twarzy, odpowiednia dla każdego typu skóry, także wrażliwej i skłonnej do niedoskonałości. Dzięki dodatkowi składników wspierających elastyczność skóry i działanie anti-aging, produkt nie tylko chroni, ale też wspiera jej regenerację i kondycję przy regularnym stosowaniu. Może występować w 2 wersjach: transparentnej lub delikatnie koloryzującej, co ułatwia dopasowanie do karnacji i zmniejsza efekt bielenia, zachowując jednocześnie lekkie wykończenie z efektem second skin. View Burdaffi on the source website Mattescreen SPF 30 PA+++ – SUPERGOOP! Mineralny filtr SPF 30 w formie matującej bazy, który jednocześnie chroni skórę i wygładza jej powierzchnię, redukując widoczność porów oraz nadmiar sebum. Najlepiej sprawdza się na twarzy, szczególnie przy cerze mieszanej, tłustej i wrażliwej, gdzie liczy się efekt zmatowienia bez ciężkości. Dzięki lekkiej formule może być stosowany jako baza pod makijaż, zapewniając jego lepszą trwałość i bardziej jednolite wykończenie. Zawartość filtrów mineralnych oraz składników łagodzących sprawia, że jest to wygodna opcja do codziennej ochrony przeciwsłonecznej przy jednoczesnym kontrolowaniu błyszczenia skóry. View Burdaffi on the source website Źródła: Daily Mail, University of Derby, One Ocean Conservation.
Na najpiękniejszych plażach świata zakazano kremów z filtrem. Dlaczego? Powód nie jest oczywisty
Wyjście na plażę wiąże się z koniecznością odpowiedniej ochrony przed słońcem, a krem z filtrem SPF uznawany jest za jeden z podstawowych elementów wakacyjnego wyposażenia. Dla wielu osób to oczywisty wybór, który ma zapewnić bezpieczeństwo podczas wypoczynku nad wodą. Coraz częściej jednak na najpiękniejszych plażach świata jego stosowanie nie jest już tak oczywiste, jak mogłoby się wydawać.
Coraz więcej popularnych kierunków turystycznych decyduje się na wprowadzenie ograniczeń dotyczących stosowania wybranych kosmetyków przeciwsłonecznych. Dla wielu podróżnych może to być zaskakujące, zwłaszcza że mowa o produktach uznawanych za podstawę ochrony zdrowia podczas wypoczynku. W kolejnych latach liczba takich miejsc systematycznie rośnie, a zasady obowiązujące na plażach stają się coraz bardziej restrykcyjne. Dlaczego kremy z filtrem SPF są zakazywane na plażach? Wpływ na rafy koralowe Coraz więcej nadmorskich regionów turystycznych wprowadza ograniczenia dotyczące stosowania tradycyjnych kremów przeciwsłonecznych, wskazując na ich negatywny wpływ na środowisko naturalne. Problem dotyczy przede wszystkim raf koralowych, które należą do najbardziej wrażliwych ekosystemów na świecie. Wiele popularnych kosmetyków z filtrem SPF zawiera substancje chemiczne, takie jak oksybenzon, oktinoksat czy butyloparaben, które po kontakcie z wodą przedostają się do mórz i oceanów. Nawet niewielkie ilości tych związków mogą prowadzić do poważnych konsekwencji, w tym do tzw. bielenia koralowców, czyli procesu osłabienia i obumierania raf. Zjawisko to polega na utracie przez koralowce symbiotycznych glonów, które odpowiadają nie tylko za ich charakterystyczny kolor, ale także za dostarczanie składników odżywczych. W efekcie rafy tracą zdolność do regeneracji i stają się bardziej podatne na choroby oraz zmiany temperatury wody. W odpowiedzi na rosnące zagrożenie wiele krajów i regionów, szczególnie tych znanych z unikatowej przyrody, decyduje się na wprowadzanie zakazów lub ograniczeń dotyczących stosowania niektórych filtrów przeciwsłonecznych. Regulacje tego typu pojawiają się m.in. w rejonach Morza Karaibskiego, Ameryki Środkowej oraz na wybranych wyspach Pacyfiku, gdzie ochrona raf koralowych stała się jednym z priorytetów polityki środowiskowej. View Burdaffi on the source website Gdzie obowiązują zakazy kremów z filtrem SPF? Lista krajów i regionów Jednym z pierwszych państw, które zdecydowało się na tak radykalny krok, było Palau. W 2020 roku wprowadzono tam przepisy zakazujące stosowania i sprzedaży kosmetyków zawierających szkodliwe dla środowiska składniki, w tym oksybenzon i oktinoksat. W ślad za tym rozwiązaniem poszły kolejne regiony, m.in. Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych oraz Aruba, które również ograniczyły używanie wybranych filtrów przeciwsłonecznych. Podobne regulacje obowiązują także na Hawajach, gdzie od 2021 roku sprzedaż kosmetyków zawierających określone substancje chemiczne została zakazana na poziomie stanowym. W regionie Karaibów szczególnie restrykcyjne podejście przyjęła Bonaire, gdzie dopuszczone są wyłącznie preparaty uznawane za bezpieczne dla środowiska, a dodatkowo wprowadzono opłaty dla osób korzystających z raf podczas nurkowania. Z kolei w Meksyku ograniczenia obowiązują w wybranych parkach przyrodniczych i rekreacyjnych, takich jak Xcaret czy Xel-Há, gdzie odwiedzający muszą stosować określone, ekologiczne produkty. Ciekawym przykładem jest również Kostaryka, gdzie nie wprowadzono ogólnokrajowego zakazu, jednak w niektórych obszarach chronionych, takich jak Park Narodowy Manuel Antonio, obowiązują bardzo rygorystyczne zasady. Turyści są tam informowani o konieczności stosowania odpowiednich kosmetyków, a w praktyce zdarzają się sytuacje, w których podczas kontroli przy wejściu odbierane są produkty niespełniające wymogów. Wszystko to pokazuje, że regulacje różnią się w zależności od miejsca, ale ich wspólnym celem pozostaje ochrona wyjątkowych ekosystemów, które stanowią jedną z największych atrakcji tych regionów. Źródła: Daily Mail Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Wadi El Gemal to wciąż mało znana perła znad Morza Czerwonego. Znajdziesz tu pustynię i rafę koralową
Hipnotyzująca pustynia, niezwykła flora i fauna, do tego wspaniała rafa koralowa. Wadi El Gemal to mało znany zakątek Egiptu.
Spis treści: Królowie pustyni Antycznym szlakiem Bóstwa i szmaragdy Delfiny i namorzyny Góra Gianniego Wadi El Gemal – informacje praktyczne Rozbijamy obóz pod skałą. Wprost na piasku rozkładamy koce, maty i niewielki stolik. Jeden z naszych gospodarzy z ludu Ababdów rozpala ognisko i zaczyna wyrabiać ciasto na chleb. Przepis jest prosty: mąka, woda i sól. Placek trzeba dokładnie ugnieść, potem składa się go na cztery i rzuca na żarzące się palenisko. Resztą węgielków przysypuje się całość. Po dziesięciu minutach wystarczy otrzepać go z popiołu i możemy się cieszyć znakomitym pustynnym pieczywem zwanym tu gabouri. Na stoliku przed nami lądują humusy, baba ganusze, grillowane na ogniu mięsa i warzywa. Czy wreszcie dolmy – nadziewane ryżem i ziołami cukinie oraz papryki. Jesteśmy na Pustyni Wschodniej, w okolicach Abo Ghosoun, kilkanaście kilometrów od wybrzeża Morza Czerwonego – w Parku Narodowym Wadi El Gemal (Dolina Wielbłądów). Dojechaliśmy tu rowerami z ośrodka Gorgonia Beach, który jest świetną bazą wypadową do zwiedzania regionu. Kiedy siadamy do kolacji, błyskawicznie zapadają egipskie – nomen omen – ciemności. Gdy gasną latarki i ognisko, ledwo widzimy siebie nawzajem. Po chwili pojawiają się gwiazdy. Cisza pustyni jest wszechogarniająca i hipnotyzująca. Widok milionów jasnych punktów nad głową – wart każdych pieniędzy. Królowie pustyni Wadi El Gemal to jeden z 29 parków narodowych Egiptu. Powstał w 2003 r. wokół wyschniętej doliny rzecznej El Gemal w celu ochrony unikatowych ekosystemów pustynnych i morskich oraz dzikiej przyrody tej części Egiptu. W 3/4 tworzy go górzysta szaro-brązowa pustynia, a w pozostałej 1/4 – fragment basenu Morza Czerwonego ze wspaniałą i wciąż świetnie zachowaną rafą koralową. Znajdziemy tu największą w regionie populację gazeli, a także 23 inne gatunki ssaków, w tym koziorożce nubijskie czy lisy pustynne, 25 gatunków gadów i 45 osiadłych tu gatunków ptaków. Królami Wadi El Gemal są członkowie żyjącego tu od wieków niegdyś koczowniczego ludu Ababdów. Mieszkają nierzadko w namiotach na pustkowiach i uważają się za potomków starożytnych mieszkańców doliny Nilu, choć w ich kulturze widać też silne wpływy nubijskie czy arabskie. Mówią jednym z arabskich dialektów, choć ich obyczajowość i tradycja znacznie różnią się od stylu bycia osiadłych Egipcjan. Są silnie przywiązani do własnej tożsamości i wierzeń. Wielu z nich nadal żyje w drodze, przemieszczając się sezonowo pomiędzy kolejnymi wadi (dolinami), studniami i pastwiskami. Kilka lat temu rządowa agencja postawiła na pustyni nowe domy dla Ababdów. Starsi mieszkańcy długo nie chcieli się zgodzić na przeprowadzkę. W końcu dali się przekonać. Gdy pracownicy socjalni odwiedzili ich jakiś czas później, zobaczyli dość niecodzienny widok: w mieszkalnych kontenerach czas spędzały… wielbłądy, starszyzna Ababdów zaś spała w namiotach przed domami. Od kilku lat w kamiennym budynku na pustyni oglądać można niewielkie muzeum poświęcone plemieniu – Beyt El Ababda. Jego pomysłodawcą był Gianni Bodini, przyjeżdżający tu od lat włoski fotograf i wielbiciel Pustyni Wschodniej. Podziwiamy tu tradycyjne stroje i rzeczy codziennego użytku: naczynia, narzędzia, poduszki, derki… Jest drewniany wielbłąd „w pełnym rynsztunku” i przykłady miejscowego rękodzieła. Są wreszcie zdjęcia z opisami – w większości autorstwa Bodiniego – z których dowiedzieć się można wiele o historii Ababdów. Od zawsze hodowali tu oni dromadery, kozy i owce. Wynajmowali się jako przewodnicy karawan i wycieczek. Łowili ryby w Morzu Czerwonym i tworzyli unikatową sztukę. Ich kultura jest silnie związana z tą ziemią i naturą. Dokładnie wiedzą, które rośliny mogą być przydatne jako lekarstwa, a które krzewy np. jako szczoteczka i pasta do zębów w jednym. Na pustyni Wadi El Gemal żyje ich ok. 3 tys., w całym Egipcie – ok. 140 tys., drugie tyle w niedalekim Sudanie. Antycznym szlakiem Następnego dnia wstajemy o 4 rano i od razu wsiadamy do dżipa. Jedziemy w głąb pustyni. Po ponad godzinie opuszczamy auto i ruszamy pieszo przez góry – do starożytnej świątyni Sikait. Na początku naszej ery było tu całe ludzkie osiedle. Pozostały po nim ślady domostw i studni. Przede wszystkim jednak miejsce kultu – taki tutejszy odpowiednik jordańskiej Petry, oczywiście w skali mikro. Podczas wędrówki pod nogami widzimy dziesiątki fragmentów glinianych dzbanów, czasem trafia się nawet dobrze zachowane ucho od tego naczynia. – Mają po nawet dwa tysiące lat – wyjaśnia towarzyszący nam Johannes Girardi, włoski menedżer z hotelu Gorgonia Beach i wielki miłośnik Wadi El Gemal, czym wprawia nas w osłupienie. – W czasach rzymskich prowadził tędy popularny szlak handlowy. Wodę transportowano w amforach na grzbietach wielbłądów. Część z nich naturalną koleją rzeczy się stłukła. I do dziś mamy mnóstwo artefaktów po tych wyprawach. Co tylko cieszy archeologów. Szlak, o którym wspomina Johannes, prowadził niegdyś znad wschodnich brzegów Nilu do Morza Czerwonego. Podróżowali nim nomadzi i kupcy. Karawany zwykle pokonywały go w czasie 12 dni. Przewożono zboże, wino, tkaniny i rzymskie monety. Z kolei na zachód wracano z sakwami pełnymi przypraw, kadzidła, kości słoniowej i jedwabiu. Punktem docelowym karawan nad Morzem Czerwonym był port Berenike, z którego towary płynęły nawet do Indii. Dziś w Berenike jest stanowisko archeologiczne, w którym spotkać można również polskich naukowców, w tym dr. Marka Woźniaka z Instytutu Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN. Ten fragment Pustyni Wschodniej, który właśnie eksplorujemy, w starożytności znany był jako Mons Smaragdus (Góra Szmaragdów) i słynął z wydobycia tych szlachetnych kamieni. Do dziś zresztą szmaragdowe odłamki można tu znaleźć, o czym szybko się przekonujemy. Mohamed, 11-letni syn naszego przewodnika z ludu Ababdów, co jakiś czas zatrzymuje się przy skałach. Cierpliwie grzebie w ziemi, a potem z dumą pokazuje nam zielonkawe drobinki – nie więcej niż milimetr średnicy, nie mają więc większej wartości, ale są to najprawdziwsze kamienie szlachetne. Dla starożytnych ten rejon był miejscem szczególnym. Szmaragdy miały w świecie rzymskim wyjątkowe znaczenie symboliczne (w wyższych sferach bardzo ceniona była biżuteria z tymi kamieniami), a współczesne Wadi El Gemal było jedynym w całym imperium obszarem ich eksploatacji. Dlatego też pomiędzy I a IV w. n.e. powstała tu cała osada górnicza zamieszkana przez wydobywców, ale też żołnierzy, rzemieślników czy pracowników administracji. Mieszkali tu Rzymianie oraz lokalni nomadzi – z ludu Blemiów. Bóstwa i szmaragdy Świątynia Sikait jest wspomnieniem tamtych czasów. Jej korzeni archeologowie doszukują się już w czasach Ptolemeuszy (wywodząca się z greckiej Macedonii dynastia, która rządziła Egiptem w latach 305–30 p.n.e.), ale rozbudowali ją Rzymianie. Nie ma pewności, któremu bogu była poświęcona. Przypuszcza się, że czczono tu egipskie bóstwa opiekuńcze pustyni i gór albo lokalnych bogów synkretycznych, łączących w sobie wierzenia egipskie i rzymskie. Modlono się o bezpieczeństwo pracujących w kopalniach, uniknięcie chorób i wypadków, a także o powodzenie w wydobywaniu szmaragdów. Świątynia pełniła też rolę religijnego centrum tej izolowanej społeczności. Wchodzimy do wykutego w skale wnętrza Sikait, które ukryte jest za dobrze zachowanymi antycznymi kolumnami. Na ścianach do dziś zachowały się inskrypcje i rysunki naskalne. Dostrzegam kontury wielbłąda, znaki solarne i napisy, a także imiona i nazwiska odwiedzających i archeologów sprzed lat. Na chwilę siadamy przy ognisku, które rozpalili tu napotkani nieopodal przewodnicy Ababdowie. Proponują kawę przyrządzaną w tradycyjny sposób – w metalowym tygielku podgrzewanym cierpliwie na ogniu. Cała ceremonia nazywa się al-jabanah, a kawę zwykle doprawia się przyprawami, zwłaszcza imbirem. Nie odmawiamy. Długo parzony napój jest rewelacyjny. Słodki i mocny. Jedziemy dalej. Mijamy studnie sprzed wieków, stada pasących się dromaderów i z rzadka rosnące akacje. Te ostatnie są kluczowe dla funkcjonowania ekosystemu, ponieważ należą do nielicznych drzew zdolnych przetrwać w skrajnie suchych warunkach. Ich liście i strąki to pożywienie dla wielbłądów, kóz i owiec, ale też schronienie i źródło pokarmu dla ptaków, owadów i drobnych ssaków. Bez akacji nie byłoby pasterstwa Ababdów. Po kilkudziesięciu minutach jazdy na południe krajobraz bardzo się zmienia. To już jakby inna pustynia – z jaśniejszym piaskiem szeroko rozlanym w efektowne diuny. Do tego otoczonym kilkoma warstwami stromych gór. Podziwiamy kremowobiałe wydmy, a także czerwone i pomarańczowe wzgórza, granitowe i bazaltowe formacje skalne. To zdecydowanie najpiękniejszy fragment pustynnej części Wadi El Gemal. Delfiny i namorzyny Kolejny dzień to już całkiem inne wrażenia i pejzaże. Szybką łodzią motorową płyniemy na bezludną wyspę nazywaną tak samo jak park narodowy – Wadi El Gemal. Czysty biały piasek kontrastujący z lazurem wody, a do tego namorzynowe krzewy i kolonie gniazdujących tu ptaków. Obrazek jest iście rajski. – To niezwykły ekosystem. Przyroda jest tu zachowana w stanie nienaruszonym, a jego najcenniejszy element stanowią mangrowce szare, które tworzą tu niewielkie zagajniki tuż przy morskim brzegu. To rzadkie zjawisko w skrajnie suchym środowisku – mówi mi Tamer Mounir, biolog morski związany z egipskim ministerstwem środowiska. – Żyją tu liczne ptaki: mewy, rybitwy, kormorany. To także ważny przystanek dla wielu ptaków migrujących. Tu zatrzymują się podczas swoich przelotów pomiędzy Afryką a Eurazją. Spędzamy ponad godzinę na kontemplacji tego sielskiego krajobrazu, a potem ruszamy na rafę koralową. Tuż obok łodzi płynie z nami stado delfinów. Początkowo widzimy dwa–trzy, z czasem jest ich już kilkanaście, może nawet 20; pierwszy raz w życiu widzę ich tak wiele i tak blisko. Płyną po prawej i po lewej stronie, z przodu i z tyłu – tak jakby tworzyły eskortę naszej jednostki pływającej. Wyskakują ponad powierzchnię i kręcą widowiskowe piruety. Ewidentnie dobrze się bawią! Dopływamy do rafy. Zakładamy maski z rurkami i płetwy, a zaraz potem wskakujemy do wody. Podwodny świat, który się przed nami otwiera, hipnotyzuje tak samo jak pustynne niebo. Koralowce są tu chyba we wszystkich kolorach tęczy: pomarańczowe, żółte, fioletowe, czerwone, niebieskie... Przybierają przy tym najniezwyklejsze kształty: kalafiora, gąbki, wachlarza, gałęzi czy mózgu. W sumie aż 450 gatunków. Do tego falujące ukwiały i glony. Przed moimi oczami defiladę urządziły sobie równie barwne ryby. Błazenek (czyli filmowy Nemo), pokolec, papugoryba, rogatnica, granik, motylkowiec, skrzydlica, rozdymka, ostrobok, barwena, skalar… 1,2 tys. gatunków! A na deser ogromny żółw karetta. Wszystko na wyciągnięcie ręki. Za nimi – zdająca się nie mieć końca błękitna otchłań. Dzień później inne cuda fauny i flory zobaczymy jeszcze w zatoce Qulaan. Podziwiamy krzewy namorzynowe i co najmniej kilkanaście gatunków ptaków. Żyją tu m.in. liczne rybołowy (jeden z nich wita nas efektownym przelotem z potężną rybą w dziobie), czaple siwe, a także endemiczne mewy białookie – bardzo już rzadkie, zagrożone wyginięciem. Góra Gianniego Ostatni dzień w Wadi El Gemal rezerwujemy sobie na położone nieopodal wybrzeża wzgórze El Talayee (162 m n.p.m.), żartobliwie nazywane Górą Gianniego z powodu zaangażowania wspomnianego już fotografa Gianniego Bodiniego w jego popularyzację. Wyruszamy tam wcześnie rano, na długo przed wschodem słońca. Pod górę podjeżdżamy dżipem, a potem czeka nas niezbyt forsowny trekking. Kilkadziesiąt minut później jesteśmy na szczycie. To moment, gdy żarzące się na złoto słońce w towarzystwie wielobarwnych promieni wyłania się znad Morza Czerwonego. Dla takich widoków warto żyć. Wadi el Gemal – informacje praktyczne Dojazd Najlepiej szukać bezpośrednich przelotów z polskich miast do Marsa Alam z biurami podróży. W swojej ofercie ten kierunek mają m.in. Itaka, Rainbow Tours, TUI czy Coral Travel. Z lotniska w Marsa Alam do Wadi el Gemal najlepiej dojechać busem (ok. 1 godz.). Wiza i waluta Wiza kosztuje 25 dol. i można ją kupić na lotnisku w Marsa Alam, zaraz po przylocie. Funt egipski; ok. 13 EGP = 1 PLN. Nocleg Gorgonia Beach Resort, Marsa Alam. Od 2300 zł za 7 dni w opcji all inclusive (bez przelotu). To jeden z dwóch ośrodków wakacyjnych na terenie Parku Narodowego Wadi El Gemal. Pomost hotelowy bezpośrednio graniczy z bogatą rafą koralową, można tu nurkować i snorklować, nie wypływając daleko w morze. Gorgonia szczyci się polityką zrównoważonego rozwoju, jaka tu panuje. W jej ramach pracownicy hotelu raz na tydzień organizują sprzątanie lokalnych plaż – każdy może dołączyć. Aktywnie też edukują mieszkańców okolicy i turystów w dziedzinie ekologii. Transport Na pustynię najlepiej pojechać z lokalnym przewodnikiem z ludu Ababdów. O ich usługi trzeba pytać w recepcji hotelu albo w biurach turystycznych. Koszt to zwykle ok. 100 euro za dzień. Jedzenie Tradycyjna egipska molokhia przygotowywana jest z drobno siekanych liści juty, które gotuje się w bulionie (z kurczaka, królika lub wołowiny), a kluczowa jest tu tasha – miks podsmażonego czosnku i kolendry, który dodaje się na końcu gotowania. Molokhię podaje się z ryżem lub chlebem baladi, a także z mięsem wołowym lub drobiem. Na koshari składają się ryż, makaron, soczewica i ciecierzyca. Całość polewa się intensywnym sosem pomidorowym z czosnkiem i octem, a na wierzch dodaje się chrupiącą smażoną cebulę. Dolma to nadziewane ryżem z aromatycznymi ziołami liście winogron, ewentualnie cukinia lub papryka. Źródło: archiwum NG
Rafa koralowa w Europie! Zaskakujące odkrycie u wybrzeży Włoch
To żaden żart ani instalacja artystyczna. Włosi rzeczywiście odkryli rafę koralową w wodach Morza Śródziemnego. Dotarcie do koralowców nie jest jednak proste i wymaga zejścia aż na 500 metrów w dół.
To już druga taka rafa koralowa odkryta w pobliskich wodach Półwyspu Apenińskiego. Pierwszą odnaleziono w 2019 r w rejonie turystycznego miasta Monopoli, w regionie Apulia. Dokonał tego zespół naukowców z Uniwersytetu Bari Aldo Moro. Znaleziska znacząco różnią się od siebie. Formacja z 2019 r. znajduje się na głębokości 30–50 metrów, natomiast ta znaleziona niedawno rozpościera się ok. 500 metrów pod poziomem morza. Gdzie została odnaleziona rafa? Nowa rafa głębinowa leży u wybrzeży południowych Włoch, w obrębie Zatoki Neapolitańskiej, będącej częścią Morza Tyrreńskiego. Dokładniej rzecz biorąc, koralowce znajdują się w kanionie Dohrna – jednym z głębszych podwodnych kanionów w całym basenie Morza Śródziemnego. Kanion ten rozpoczyna się zaledwie kilka kilometrów od brzegu, na głębokości ok. 100 metrów, i opada później nawet do 1000 metrów w głąb morza. Kremowy kuzyn Nowo odkryta formacja koralowców różni się od swoich krewnych znanych m.in. z australijskiej Wielkiej Rafy Koralowej. Nie dostrzeżemy tu jaskrawych barw kojarzących się z tropikalnymi ekosystemami. Dzieje się tak z powodu braku glonów Zooxanthellae, typowych dla ciepłych wód Morza Koralowego. Zooxanthellae zawierają specjalne barwniki fotosyntetyczne o odcieniach żółci, brązu, zieleni i czerwieni. W tropikach, gdzie rafa jest dobrze oświetlona, mogą one przeprowadzać fotosyntezę, nadając koralowcom intensywne kolory. W przypadku rafy z Morza Śródziemnego, głębokość, na której znajdują się koralowce, jest zbyt duża, by docierało tam światło słoneczne. Włoska formacja żywi się poprzez filtrację materii organicznej – planktonu – unoszącej się w prądach oceanicznych, a nie dzięki fotosyntezie. W efekcie formacje przybierają zdecydowanie bardziej stonowane, kremowe barwy. Najpopularniejszym twardym koralowcom głębinowym o beżowych odcieniach towarzyszą czarne koralowce oraz rosnące pojedynczo korale samotne. 80-metrowa rafa Rafa rozwija się na stromych ścianach podmorskiego kanionu Dohrna. Ten żyjący element dna morskiego rozciąga się na ponad 80 metrów wysokości, a niektóre koralowe narośla przekraczają nawet 2 metry szerokości. Koralowce nie tworzą jednolitej struktury charakterystycznej dla innych formacji, lecz układają się kaskadowo, pnąc się po całej długości 80-metrowej ściany kanionu. Na najgłębszych poziomach występują najstarsze siedliska, często już przekształcone w osady wapienne. Środkowa partia to obszar największej gęstości korali, gąbek i czarnych koralowców – panują tu najlepsze warunki przepływu wody. Co oznacza odkrycie rafy? Mimo że rafa, ze względu na swoją głębokość, nie wpłynie na popularyzację turystyczną okolic Neapolu, może nadać nowy kierunek badaniom oceanograficznym w Morzu Śródziemnym. W przeciwieństwie do turystów, specjalne badawcze roboty będą mogły zejść na głębokość 500 metrów, w celu przeprowadzenia kolejnych analiz powierzchni rafy głębinowej. Kierownik misji, która stoi za głębinowym znaleziskiem, Giorgio Castellan, mówi, że odkrycie ma kluczowe znaczenie dla pogłębienia wiedzy o funkcjonowaniu i zasięgu głębinowych siedlisk koralowych, szczególnie w kontekście planowania ich ochrony i odtwarzania. Dzięki nowo odkrytej rafie będziemy mogli w łatwiej przygotować się na kolejne eksploracje dna morza oraz w przyszłości zaprojektować działania gospodarki przyrodniczą z myślą o ochronie żyjących elementów dna morskiego. Źródła: TVN24, Reuters Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Koralowce to geniusze chemii. Właśnie odkryto ich „supermoc” na zmiany klimatu
Mamy dobrą wiadomość z oceanów: okazuje się, że koralowce potrafią przystosować się do zmian klimatycznych. Według nowych badań zakwaszanie się oceanów nie wpłynęło na ich zdolności do budowy szkieletów. Naukowcy są optymistyczni, choć podkreślają, że potrzeba długoterminowych obserwacji.
Koralowce to fundament bioróżnorodności oceanów. Jednak są organizmami wyjątkowo wrażliwymi, szczególnie na skutki zmian klimatycznych – ocieplanie i zakwaszanie się wód. Najnowsze badanie sugeruje jednak, że są bardziej odporne, niż sądziliśmy. Supermoc koralowców – co odkryli naukowcy? Jessica Hankins, badaczka z University Colorado Boulder (USA), wykazała, że mimo wzrostu zakwaszenia oceanów w ciągu ostatnich 200 lat niektóre koralowce potrafią nadal budować twarde wapienne szkielety. – Zauważyliśmy, że korale potrafią regulować mechanizm odpowiedzialny za tworzenie i utrzymanie szkieletów, mimo coraz kwaśniejszych wód – powiedziała Hankins. Jej praca ukazała się właśnie w prestiżowym czasopiśmie naukowym „Science Advances”. Podwodni chemicy: jak korale budują szkielet? Koralowce tworzą swoje szkielety niczym wybitni inżynierowie chemicy. Potrafią wytrącić z wody węglan wapnia w specjalnym płynie kalcyfikacyjnym pomiędzy miękkim zewnętrznym ciałem a twardym szkieletem. W sprzyjających warunkach wykorzystują węglan wapnia do maksimum, rosnąc szybciej i wytrącając z wody nawet inne związki, które także wbudowują w szkielety. Koral reguluje skład chemiczny płynu kalcyfikacyjnego, by zapewnić idealne warunki do łączenia rozpuszczonych w wodzie jonów w węglan wapnia. Jednak ilość tych jonów spada w wyniku zakwaszania się oceanicznych wód. Od czasów rewolucji przemysłowej kwasowość oceanów wzrosła o 40 proc. Proces ten jest wynikiem pochłaniania dwutlenku węgla, co prowadzi do szeregu reakcji chemicznych. Dwustuletnie koralowce to prawdziwi twardziele Przewidywano, że zakwaszanie spowoduje osłabienie szkieletów koralowców i stopniowo wywoła u nich swoistą „osteoporozę”. Szkielety powinny stawać się mniej gęste i bardziej podatne na uszkodzenia. Jednak wyniki badań były niejednoznaczne. Zespół Jessiki Hankins postanowił zbadać szkielety korali długowiecznych za pomocą spektroskopii Ramana. To metoda analizy laserowej pozwalająca poznać skład chemiczny i strukturę molekularną materiałów. Można nią badać na przykład skały, dzieła sztuki i białka. Przebadano dwa bardzo stare okazy z Wielkiej Rafy Koralowej i Morza Koralowego. Wiekowe koralowce miały odpowiednio 200 i 115 lat. Okazało się, że oba utrzymały zdolność regulowania płynu kalcyfikacyjnego i wciąż produkowały węglan wapnia. Wygląda więc na to, że procesy regulacji płynu są bardziej złożone, niż sądzono. Co dalej? Potrzebne dalsze badania Nie wiadomo jeszcze, czy te zdolności mają różne gatunki korali oraz ich populacje w innych rejonach świata. Naukowcy podkreślają, że choć odkrycie daje nadzieję, konieczne są dalsze, długoterminowe badania. Jednak nawet gdyby tak było, zakwaszenie wód to niejedyny problem koralowców. Cierpią także z powodu stresu termicznego, który powoduje tzw. blaknięcie (lub bielenie). Wynika ono ze śmierci glonów żyjących w symbiozie z koralowcami. Od 2023 r. do połowy maja 2024 r. odnotowano masowe bielenie korali w co najmniej 62 krajach i terytoriach. – Ocean może wydawać się odległy, ale nie jest odizolowany. Wszystkie systemy Ziemi są ze sobą połączone – to, co dzieje się z rafami koralowymi, oddziałuje daleko poza wybrzeżami – podkreśla Jessica Hankins. Źródło: Science Advances Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Bajeczna rafa koralowa i morze jak z pocztówki. Marsa Alam to idealne miejsce na wakacyjny reset
W południowo-wschodnim Egipcie, z dala od zgiełku dużych kurortów, leży Marsa Alam. Polacy szczególnie upodobali sobie ten region. Przyciąga ich ciepłe morze, spokój i podwodny świat, który można podziwiać wprost z hotelowej plaży.
Spis treści: W Marsa Alam musisz umieć się targować Przeżyć ALL inclusive Poznałam beduińską gościnność Spotkanie pełne emocji Zakładam maskę i wchodzę do wody, po chwili pływam między rybami, które przypominają rajskie ptaki, o kolorach i kształtach tak fantazyjnych, że oglądam ten zaczarowany świat z dziecięcym zachwytem. Trudno oderwać wzrok od jaskrawo ubarwionych ryb motyli, wargaczy z wydatnymi ustami i dużymi oczami z czarną obwódką jak u pandy. Papugoryb z pyszczkami w kształcie ptasich dziobów, których łuski błyszczą niczym brokat. Są też wśród nich najeżki i rozdymki, które stawiają kolce i powiększają swoją objętość, kiedy się czegoś wystraszą, dzięki czemu drapieżnik nie jest w stanie ich połknąć. I mnóstwo innych rybich piękności. Podglądam je, gdy pływają w parach, grupach, ławicach – ukrywają się między fragmentami raf, skubią polipy lub czmychają przede mną, choć staram się jak najmniej im przeszkadzać. Świat raf koralowych i ich mieszkańców wciąga mnie coraz bardziej. Woda przy plaży ma konsystencję i temperaturę zupy, nieco dalej ochładza się, dając przyjemną odmianę, kiedy na zewnątrz jest 38 st. C, a na niebie żadnych chmur. Jest też idealnie przezroczysta, o obłędnie turkusowym kolorze, a dzięki wysokiemu zasoleniu unoszę się na niej, a właściwie lewituję bez wysiłku. Już samo to daje niewyobrażalny relaks. Czasami zamykam oczy, oddycham głęboko, rozkładam ramiona i poddaję się sile fal, czując, jak mnie rozluźniają, przepełniają szczęściem i błogością. Podobno w Morzu Czerwonym żyje ponad 1200 gatunków ryb i 350 gatunków koralowców, nie licząc innych stworzeń. To nieprawdopodobne bogactwo, które tutaj mam na wyciągnięcie ręki. W Marsa Alam musisz umieć się targować Przyjechałam do Marsa Alam skuszona opowieściami o bogactwie i dostępności jego raf koralowych wprost z hotelowych plaż. I jest to prawda. Może egzotyczne rybki nie pływają tu w takich ilościach jak w bardziej odległych częściach tego akwenu, ale z kolei tutaj mogę się cieszyć ich towarzystwem, ilekroć przyjdzie mi na to ochota. Marsa Alam to stosunkowo młody kurort po egipskiej stronie Morza Czerwonego. Położony daleko na południu, jakieś 4 godz. drogi od Hurghady – ciągnie się dziesiątkami kilometrów wzdłuż wybrzeża, mając za plecami Pustynię Arabską ze szczytami wznoszącymi się na ponad 1500 m. Nie jest to właściwie nawet miasto, w klasycznym rozumieniu tego słowa, a raczej ciąg większych lub mniejszych kompleksów hotelowych z prywatnymi plażami. Taka spokojniejsza alternatywa dla innych egipskich kurortów. Marsa Alam nie ma też klasycznego centrum, z deptakiem wypełnionym restauracjami, sukiem, sklepami z pamiątkami, klubami. Namiastką czegoś takiego jest Port Ghalib z mariną, skąd wypływają statki na pobliskie rafy. Jednak wystarczy godzina, żeby zwiedzić to miejsce. I kupić orientalny dywan, ciężkie od skórzanych nut i oud perfumy, słodycze, papirusy lub inne mniej lub bardziej oryginalne pamiątki. Atmosfera jest leniwa i senna, a sprzedawcy ożywiają się, dopiero kiedy z busów wysypują się potencjalni klienci. I jak to w Egipcie, musimy się nastawić, że każdy nasz kontakt wzrokowy zostanie bezwzględnie wykorzystany. A jeżeli dotkniemy jakiegoś towaru albo zapytamy o cenę, to już po nas. Sprzedawcy ściągną go nawet z najwyższej półki, rozłożą przed nami i zaczną swój taniec. Te okulary są obecnie najmodniejsze, w tej sukience, którą właśnie oglądam – trzy rozmiary za dużej – będzie mi najpiękniej, te perfumy to arabski afrodyzjak, a ten dywan to prawdziwy unikat z wielbłądziej wełny. Najpierw mam mierzyć, wybierać, a dopiero potem będziemy rozmawiać o cenie – słyszę w każdym sklepie. Ci wytrenowani we wszelkich socjotechnikach, mówiący chyba wszystkimi językami świata handlowcy nie wypuszczą nas z pustymi rękami. Dlatego targuję się zgodnie z wielowiekową tradycją i udaje mi się zbić cenę o ponad połowę, choć mam świadomość, że i tak przepłaciłam. Przeżyć ALL inclusive Życie w Marsa Alam skupia się jednak w obrębie mniejszych lub większych hoteli przypominających twierdze otoczone wysokimi murami, ze szpalerami kołyszących się na powitanie wysokich palm. Te ośrodki zapewniają wszystko; od pełnego wyżywienia w formie bufetów czy à la carte w restauracjach z widokiem na morze, w których szczególnie romantycznie robi się o zachodzie słońca – po wszelką rozrywkę. A wśród niej królują zajęcia jogi, masaże, aerobik w basenach, animacje dla dzieci, parki rozrywki ze zjeżdżalniami, huśtawki do sesji zdjęciowych dla zakochanych, dyskoteki, kursy nurkowania i bary z drinkami oraz sziszą. Można tu też zrobić zakupy, a nawet skorzystać z usług medycznych – w razie potrzeby. To miasta w miastach, z których właściwie nie ma powodu wyjeżdżać. A żeby wyjechać, trzeba się trochę wysilić, zamówić specjalny transport, znieść często wielogodzinną podróż do kolejnej atrakcji. Wakacje all inclusive, powód żartów, opowieści o Grażynach i Januszach, o romansach w stylu filmu Darling I Lowe Ju, pijaństwach, bo drinki, choć często niewiele w nich alkoholu, w tych temperaturach ścinają z nóg momentalnie. I to ciągłe nagabywanie personelu: „Jak się masz? Skąd jesteś, habibi? Ile masz lat? Prawie za darmo!”. Przez dzień lub dwa czuję się, jakbym powtarzała ten sam lekko zmodyfikowany scenariusz. Ale szybko zauważam, że kiedy nie zostawiam przestrzeni na interakcje – mam spokój. I wkrótce jestem tu na własnych zasadach. Czytam, spaceruję, odpoczywam. A kiedy mam ochotę, udzielam się towarzysko. Śniadanie, plaża, snorklowanie, obiad, plaża, snorklowanie, kolacja, spacer po plaży. Powtarzalność i rutyna odmieniana przez wszystkie przypadki. Można powiedzieć nuda, ale jakże była mi ona potrzebna, z każdym dniem doceniam ją coraz bardziej. Zaczynam rozumieć sens takich wakacji, zwłaszcza że hotele są na tyle rozległe, że nawet na plaży i w wodzie mogę być niemal sama. Poznałam beduińską gościnność – Te ziemie są własnością Beduinów – wyjaśnia Mohamed, jeden z lokalnych przewodników, którzy opiekują się gośćmi podczas fakultatywnych wycieczek. Ten 28-latek z pokaźnym wąsem jest zawsze uśmiechnięty i pogodny, nawet kiedy mówi trudne rzeczy. Sam pochodzi z Kairu i tam ma narzeczoną, ale od skończenia studiów pracuje w Marsa Alam, a w rodzinnym mieście spędza wakacje. Intensywnie uczy się też języków, poza angielskim, niemieckim i rosyjskim chce mówić jeszcze po polsku i ukraińsku. Podczas wycieczki do obozu beduińskiego opowiada o rdzennych mieszkańcach tych terenów. – Beduini, których żyje tu około pół miliona, mają swojego niezależnego od rządu przywódcę, a prawo tutaj opiera się na Koranie. I to właśnie oni władają nie tylko Marsa Alam, ale też Hurghadą czy Szarm el-Szejk. Żeby więc wybudować hotel na tej ziemi, każdy inwestor musi najpierw uzyskać ich zgodę – w zamian oprócz podatków zapewnić też pracę lokalnej ludności. Dawniej Beduini żyli w namiotach, hodowali wielbłądy, zajmowali się handlem i celebrowali gościnność, która w tych wyjątkowo ekstremalnych warunkach jest niepisanym prawem. Jeżeli tutaj rozbija się obóz, to jest też zawsze namiot dla gości. Mogą oni liczyć na herbatę, kawę i coś do jedzenia – opisuje Mohamed. Przez tysiąclecia Beduini nauczyli się, jak się wyżywić, wyleczyć, podróżować po pustyni. Znają ją, rozumieją, szanują. Ja już po 15 minutach od zjechania z szosy w boczną drogę tracę orientację. Terenówka podskakuje na milionach małych kamieni, kurz dostaje się do środka. Za oknem przesuwają się pomarańczowe góry i doliny, tworząc postapokaliptyczną scenerię Mad Maxa. Słońce powoli zsuwa się z nieba. Już zapomniałam, jak piękne potrafią być zachody słońca na pustyni. Upał oblepia mnie i jednocześnie wysusza niczym mumię, osłabia i rozleniwia. Ale o tej porze już nieco odpuszcza, co sprawia, że kiedy dojeżdżamy na miejsce, mam siłę, by wspiąć się na jedną ze skalnych półek. Zachód słońca nad obozem Beduinów to obowiązkowy punkt programu. Poszarpane góry zalewa miodowa poświata. A kilka minut później wszystko gaśnie. Sam obóz okazuje się atrakcją stworzoną na potrzeby turystów. Są tu więc namioty z dywanów i koców, gdzie zostajemy poczęstowani gorącą arabską herbatą, która smakuje wybornie, więc zamawiam kolejne. Wielbłądy, na których można pojeździć, a bardziej zrobić sobie z nimi pamiątkowe zdjęcia. Jest też szczelnie zakryta pani, która rozwałkowuje ciasto i wypieka na ognisku pyszne tradycyjne płaskie chleby. Jest wreszcie sklep – który robi na wszystkich największe wrażenie. Niczym jaskinia Aladyna, niepozorny z zewnątrz, oszałamiający w środku. Bo czego tu nie ma: pachnące herbaty w wiklinowych koszach, wonne olejki i perfumy, mydła, wszelkie kosmetyki, suszone owoce, przyprawy, oleje, słowem skarby. Można się tu zatracić na długie godziny, wąchając, wmasowując, dotykając i podziwiając różne specyfiki. Na szczęście zaczyna się właśnie kolacja, bo przepadłabym w tym miejscu z kretesem. Idziemy do budowli przypominającej amfiteatr, gdzie na stołach poustawiano wielkie misy wypełnione sałatkami, humusem, mięsem, ryżem i chlebem. Każdy nakłada sobie wybrane potrawy według potrzeb i zasiadamy na widowni. Zaczyna się nocny spektakl. Taniec z ogniem, spektakularne akrobacje w wykonaniu muskularnego atlety Isly wywołują aplauz szczególnie płci pięknej. Tym większy, że rozgrzany tancerz wie, że się podoba, więc czaruje widownię kolejnymi sztuczkami. A potem na arenę wkracza wirujący derwisz i rozbija bank. Spotkanie pełne emocji Następnego dnia nad ranem ruszamy z hotelu na wycieczkę, której celem jest wodne safari z możliwością oglądania delfinów. Mohamed twierdzi, że popłyniemy do miejsca, gdzie niemal codziennie pojawiają się te wspaniałe ssaki. Szansa zobaczenia stada wynosi jakieś 90 proc., jednak to dzikie zwierzęta i nigdy nie ma stuprocentowej gwarancji – asekuruje się przewodnik. Zawsze na pocieszenie zostanie nam pływanie wśród innych morskich stworzeń. Wcześniej byłam na rafie, która nazywa się Marsa Mubarak, a wypływa się na nią z Portu Ghalib. Widziałam tam cudowne rajskie ogrody, tak piękne, kolorowe, z niewiarygodną liczbą żyjących organizmów, że wciąż pamiętam swój zachwyt nad tym fascynującym podwodnym światem. Nie mniejsze wrażenie zrobiły na mnie też raje i żółwie zielone. Jeden olbrzym pływał w towarzystwie ryb podnawek, które przyssały się do jego pancerza i towarzyszyły mu wszędzie niczym pasażerowie na gapę. Ryby te przyczepiają się do swoich żywicieli i karmią resztkami z ich stołu, najczęściej są nimi rekiny lub inne drapieżniki. Podobno potrafią przyssać się tak mocno, że nie sposób ich oderwać. Na Mubaraku można również spotkać manaty zwane krowami morskimi, potężne łagodne zwierzęta, które żerują na tamtejszych łąkach, jednak mnie nie było to dane. Do mariny Hamaty, wyglądającej jak opuszczona baza z Gwiezdnych Wojen, skąd odpływają statki – docieramy po dwóch godzinach, rejs zajmuje kolejne trzy. Kiedy wreszcie cumujemy przy Sataya Dolphin Reef, płytkiej lagunie na Morzu Czerwonym, są tu już inne jednostki. No cóż, nie tylko ja chcę zobaczyć delfiny. – Laguna ma 5 km długości i kształt półksiężyca, to jedno z najpiękniejszych miejsc do nurkowania – zapewnia Mohamed. Jednak na razie delfinów nie ma, dlatego skupiam się na innych mieszkańcach raf. Podziwiam kosmiczne kształty i kolory koralowców, fioletowe, różowe, żółte, zielonkawe, kremowe – w tysiącach form przypominających krzewy, kaktusy, drzewa, wachlarze i liście. Wspaniałe ukwiały i gąbki, wśród których przemieszczają się ławice ryb. Po godzinie z żalem wracam na obiad na statek. I kiedy już powoli zbieramy się, żeby odpłynąć – ktoś daje sygnał, że właśnie zbliża się duże stado delfinów. Z daleka rozpoznaję ich charakterystyczne sylwetki wyskakujące ponad wodę. Podobno te fascynujące ssaki przypływają tutaj, żeby odpocząć, posilić się i pobawić. Wkrótce się przekonuję, że kontakt z nimi, nawet odległy, jest doświadczeniem niemal mistycznym. Te istoty w jakiś niepojęty sposób sprawiają, że sama możliwość patrzenia na nie i cieszenia się ich obecnością wyzwala we mnie lawinę emocji. Nie mogę opanować wzruszenia, jak w przypadku spotkania z kimś bardzo bliskim, z kim straciliśmy kontakt na lata.
Dahab to raj dla nurków i żeglarzy. Co jeszcze przyciąga turystów do tego kurortu?
Turkusowa woda, fantastyczne widoki i wyjątkowe towarzystwo. Dahab nieprzypadkowo uchodzi za jeden z najlepszych egipskich kurortów.
W tym artykule: Dahab – niepowtarzalne warunki do nurkowania i żeglowania Rafa koralowa w Zatoce Akaba Codzienność w Dahab Dahab – informacje praktyczne Wielkie turkusowe oko lśniło w słońcu pofalowaną taflą wody, na której unosiły się pojedyncze sylwetki nurków. Ale też tych, którzy z maską, rurką, z ciekawością, ale i z obawą zerkali pod wodę. W czeluść jednej z najbardziej niesamowitych nurkowych miejscówek. Patrzyłem na to z zazdrością i rosnącą ekscytacją. Na niewielkie wzgórze, wyrastające tuż przy morskim brzegu, wdrapałem się w klapkach i kąpielówkach. Żar lał się z nieba i chociaż wody zatoki Akaba marszczył wiatr, tu, na górze, nie było czuć jego zbawiennej mocy. Z aparatem fotograficznym przy oku wpatrywałem się w szeroki, owalny, sięgający 100 m pionowo w dół otwór przybrzeżnej rafy. Z powodu kształtu i koloru wody nazywany jest on Blue Hole – Błękitną Dziurą. Ten cud natury miał w sobie coś magicznego i magnetycznego. Każdy, kto planował nurkową wyprawę do Dahabu, za punkt honoru stawiał sobie zanurzenie się w tym miejscu. Ba, wielu przybywało na półwysep Synaj wyłącznie z tego powodu. Dahab – niepowtarzalne warunki do nurkowania i żeglowania Do egipskiego Dahabu, niewielkiej beduińskiej osady położonej godzinę jazdy na północ od słynnego Szarm el-Szejk, wcale nie miałem wielkiej ochoty przyjeżdżać. Ale mój nurkowy kumpel, Zbyszek, namawiał. Kusił perspektywą świetnych zanurzeń, ale też atmo­sferą – inną od tej w popularnych egipskich kurortach. Opowiadał o niewielkich nadmorskich osadach, klimatycznych knajpkach, spokoju i hipisowskim charakterze miejsca. Nie kłamał. Już pierwszego wieczoru, gdy w czasie odprawy siedzieliśmy w kucki na kolorowych dywanach i popalaliśmy jabłkową sziszę, poczułem, że to miejsce dla mnie. Obok nas otulone dymem z sziszy siedziały niewielkie grupy turystów, gdzieś przed nami migotały światełka latarek nurków. Brzeg morza był tuż-tuż, na wyciągnięcie ręki. Nasz przewodnik, Hakim, opowiadał o kolejnych dniach pod wodą. Ale też o sobie. Przybył tu kilkanaście lat temu z Aleksandrii. Mijały wówczas dwie dekady od czasu, gdy Synaj powrócił w granice Egiptu po wielu latach wojennej zawieruchy i konfliktu z Izraelem. Najpierw potencjał miejsca odkryli hipisi, dopiero po nich dotarli tu nurkowie. Najwięcej atutów na półwyspie miał właśnie Dahab – niewielka beduińska osada położona tuż nad brzegiem morza. Nazwa miasteczka oznacza „złoty”, a podzielone jest ono na część północną, z dawną osadą Asalah – z knajpkami i hotelikami i z urokliwą promenadą nad samym morzem, oraz część południową – z kilkoma sieciowymi hotelami i laguną, mekką miłośników windsurfingu i latawców kite. „Goa Morza Czerwonego” – trąbiły o Dahabie gazety i turystyczne przewodniki lat 90. XX w. Za tym sloganem, nawiązującym do atmosfery luzu i seksualnej swobody indyjskiej osady znad Morza Arabskiego, kryło się przyzwolenie na to, by przyciągnąć tu specyficznego turystę. Indywidualistę stroniącego od hotelowych molochów all inclusive, rozkrzyczanych dzieciaków i dudniących po nocach dyskotek. Czy czułem się kimś takim, gdy gnaliśmy na pace pikapa, w kurzu i słońcu na pierwszą nurkową miejscówkę? Trochę tak. Długowłosi, wyluzowani egipscy kierowcy, nie mniej swobodni divemasterzy – podwodni przewodnicy, wszyscy w kolorowych czapeczkach i barwnych tiszertach, wpisywali się w ten obraz. Po niespełna pół godzinie jazdy wysadzili nas tuż obok Blue Hole, ale pierwszego nurka miałem wykonać w oddalonych kawałek dalej „dzwonach” – El Bells. Dookoła mieliśmy pustkę: spalone słońcem, pomarańczowo-brązowe skały, piach i kurz. Obok tego tafla wody niczym lustro Alicji, za którym wkracza się do innego świata, do krainy czarów. – Z Blue Hole nie ma żartów – ze śmiertelną powagą mówił Hakim, gdy szykowaliśmy się do zejścia pod wodę. A mnie przed oczami stawały tablice przymocowane do skały tuż przy nurkowisku. Upamiętniały tych, którzy zlekceważyli niebezpieczeństwa miejsca. Byliśmy więc wyjątkowo skupieni. Wszelkie żarty skończyły się, gdy usiedliśmy na skale w „bellsach”. Potem trzeba było spuścić nogi do wody i zanurzyć się… głową, pionowo w dół. – Plecami do skały, a potem, gdy zobaczysz niewielki skalny łuk – odwróć się o 180 stopni i przepłyń pod nim – cierpliwie tłumaczył mi Zbyszek. – I tam na mnie poczekaj. Zakryła mnie woda, swobodnie opadałem wzdłuż skalnej szczeliny, sprawdzając na zegarku głębokość. Zanurzaliśmy się dość szybko, w grupie, wyposażeni w dodatkowe butle. Skupieni, ale zrelaksowani, próbując zużyć jak najmniej gazu. Gdy na mierniku pojawiła się informacja: „26 metrów”, zobaczyłem wspomniany łuk, za którym otworzyła się błękitna otchłań. Czekałem na Zbyszka i dalej, w niewielkim prądzie popłynęliśmy już razem – wzdłuż ściany. Po chwili podziwialiśmy kolorową rafę i biało-pomarańczowe błazenki buszujące w ukwiałach. Dotarliśmy do tzw. ogrodu – zagłębienia w koralowcach Błękitnego Oka, ulubionego miejsca tych, którzy trudy nurkowania w pełnym akwalungu zastępują swobodą zestawu ABC – maski, rurki i płetw. Nurkowaliśmy dalej. Na głębokości 57 m skontrolowaliśmy ilość gazu w butli, a proste zadanie matematyczne, które wymyślił nasz divemaster, miało sprawdzić, czy nadal potrafimy trzeźwo myśleć. Przed nami stała perspektywa przepłynięcia pod łukiem – kilkanaście metrów w tak zwanym dachu, czyli ze skałą nad głową, bez możliwości wypłynięcia. Już po drugiej stronie, z odrobiną ekscytacji, ale w spokoju, przestrzegając zasad dekompresji, z przystankami dyktowanymi przez akwalungowy komputer, wynurzaliśmy się w kierunku słońca. Rafa koralowa w Zatoce Akaba Zatoka Akaba, głęboka na 1700 m, długa na 180 km i wąska średnio na 20 km – dzieli swoje skarby pomiędzy Egipt, Izrael, Jordanię i Arabię Saudyjską. W ciepłych i bardzo słonych wodach wykształciła się rafa, którą buduje 265 gatunków korali, w tym 150 twardych koralowców, z czego 23 to endemity Morza Czerwonego. To, co odróżnia tutejszą rafę np. od tej okalającej Australię, sprowadzić można do jednego zdania: odporność na wahania temperatur. I jeśli australijskie koralowce bieleją, umierając w wyniku podnoszenia się temperatury wszechoceanu, to te z Morza Czerwonego, a szczególnie z zatoki, mają się nieźle. Prawdopodobnie pozostało więc jeszcze trochę czasu, by je ochronić przed klimatyczną zagładą. Morze Czerwone to swoiste laboratorium i bank genów tych koralowców, które są bardziej odporne na zmiany klimatu. Dlatego trwają prace, by region wpisać na listę światowego dziedzictwa UNESCO i tym sposobem objąć go dodatkową ochroną. Miejsce jest dość odludne. Parę nadmorskich osad, małe kurorty ze szkołami nurkowania. Poza tym wielka pustka, w którą idealnie wpisuje się Blue Hole. Porównanie jej czeluści do turkusowego oka jest nieprzypadkowe. Synaj już 6 tys. lat temu był miejscem wydobycia cennych turkusów. Codzienność w Dahab Poranna kawa, śniadanie złożone z grubych naleśników z dżemem i jogurtem. Potem przegląd sprzętu, pakowanie pikapa i w drogę. Po pierwszym nurkowaniu przerwa – leżakowanie, popijanie wody, rozmowy albo czytanie książki, gry planszowe. Potem drugie zanurzenie. W międzyczasie jakaś przekąska na ciepło, czasem spacer na punkt widokowy. Tak wyglądał nasz każdy dzień podczas tygodniowego pobytu w Dahabie. Tę rutynę przerywaliśmy jedynie nocnym nurkowaniem na „miejskiej” plaży zwanej Lighthouse Reef. Przy dobrej przejrzystości wody miało się wrażenie, że jakby się było zawieszonym w próżni. Uwielbiam nurkować w ciemności, bo nocą widać… więcej kolorów! Tak! Mocna latarka oświetla rafę i tym samym redukuje efekt niebieskiego filtra, który w ciągu dnia funduje nam woda. Alternatywą dla nocnych nurkowań były wystawne kolacje w lokalnych knajpkach. Kuchnia w Dahabie na przestrzeni lat wyewoluowała w stronę specyficznego fusion, łącząc smaki Maghrebu, Bliskiego Wschodu i europejskich krajów Morza Śródziemnego. Efekty bywają zaskakujące! Czasem więc zamiast morza decydowaliśmy się na jego owoce. Najlepiej z grilla! Dahab – informacje praktyczne Dojazd i nocleg Najlepiej wybrać się czarterem z którymś z biur podróży. Siedmiodniowy pobyt w hotelu z dwoma posiłkami i przelotem z Polski, w listopadzie, to wydatek ok. 2 tys. zł na os. Można też rezerwować noclegi samodzielnie. Od ok. 400 zł za dwójkę za tydzień ze śniadaniem. Dolot do Szarm el-Szejk to wydatek od 1 tys. zł w obie strony. Stamtąd shuttle bus do Dahabu za 60 zł w jedną stronę. Lot na Synaj trwa ok. 4,5 godz. Jedzenie Najczęstszą opcją są posiłki w hotelu. Jeśli nie, to tanio i dobrze zjemy też „na mieście”: śniadanie kosztuje ok. 8 zł, woda mineralna – 2 zł, kawa – 4 zł, frytki – 7 zł, spaghetti – 11 zł, pizza – 20 zł, tadżin z rybą – 25 zł, zestaw owoców morza – 50 zł. Na kolację w grupie polecam droższą, ale znakomitą restaurację Zanooba Slow Cooking; oferuje zestaw od 50 zł za osobę. Nurkowanie Polecam agencję Bedouin Divers. 6-dniowy pakiet nurkowy (dwa zanurzenia dziennie) to wydatek od 180 euro w górę, a od 210 euro z wypożyczeniem pełnego ekwipunku. Świetnie, gdy centrum w cenie oferuje transport z hotelu na miejscówki i z powrotem. Jeśli jedziesz pierwszy raz, warto przejść kurs PADI Open Water Diver. Od ok. 300 euro, pozwala na nurkowanie do 18 m. Planując nurkowanie, koniecznie trzeba wykupić ubezpieczenie dla nurków. Polecam DAN; 130 zł na tydzień. Park Narodowy Ras Muhammad Na południowym koniuszku Synaju. Jest tu jedna z najpiękniejszych raf koralowych na świecie. Źródło: National Geographic Traveler
Hit tego sezonu. Wyspa Gołębi to raj dla miłośników przyrody i nurkowania
Sri Lanka to kraj pełen tajemnic i naturalnych skarbów, a jednym z takich miejsc jest Wyspa Gołębi. Ta niewielka wysepka, położona u północno-wschodnich wybrzeży Sri Lanki, oferuje niezapomniane przeżycia dla każdego podróżnika.
Spis treści: Nurkowanie na Wyspie Gołębi – raj dla miłośników podwodnych widoków Historia Wyspy Gołębi – od schronienia piratów po park narodowy Nilaveli – spokojna przystań blisko natury Kultura i kuchnia Sri Lanki – doświadczenie warte przeżycia Podczas wyprawy na wschód Sri Lanki, jedno z najbardziej pamiętnych przeżyć to bliskie spotkanie z rekinem czarnopłetwym. Ten drapieżnik, choć na pierwszy rzut oka może budzić strach, nie stanowi zagrożenia dla człowieka. Nurkowanie wokół Wyspy Gołębi daje możliwość obserwacji tych fascynujących stworzeń w ich naturalnym środowisku. Rekiny rafowe czarnopłetwe są znane ze swojej płochliwości i zazwyczaj unikają kontaktu z ludźmi. Ważne jest jednak, by zachować spokój i unikać gwałtownych ruchów, które mogłyby wzbudzić ich ciekawość. Nurkowanie na Wyspie Gołębi – raj dla miłośników podwodnych widoków Rafy koralowe wokół Pigeon Island należą do najpiękniejszych u brzegów Sri Lanki. Życie pod wodą tętni tu na każdym kroku. Od żółwi morskich spokojnie skubiących glony z koralowców po kolorowe ryby przemierzające madreporowe koralowce – każdy nurek znajdzie tu coś dla siebie. Niestety, część rafy po wschodniej stronie wyspy została zniszczona przez tsunami w 2004 roku. Mimo to, natura powoli odbudowuje swoje królestwo, a fragmenty rafy stają się częścią białego piasku plaż. Historia Wyspy Gołębi – od schronienia piratów po park narodowy Wyspa Gołębi ma bogatą historię, która sięga czasów, gdy wyspa służyła jako schronienie dla piratów grasujących po wodach Oceanu Indyjskiego. W czasach kolonialnych Brytyjczycy wykorzystali ją jako strzelnicę. Dziś wyspa jest parkiem narodowym, który chroni unikatowe ekosystemy morskie i lądowe. Spacer po wyspie prowadzi przez dzikie tereny, skaliste brzegi i małe zatoczki, skąd rozpościerają się imponujące widoki na otaczający ocean. Nilaveli – spokojna przystań blisko natury Nilaveli, niewielka wioska niedaleko portowego miasta Trincomalee, to idealne miejsce dla osób szukających ciszy i spokoju. Brak tu wielkich hoteli czy hałaśliwego życia nocnego. Wszystko toczy się w spokojnym rytmie kołyszących się palm i zapachów kuchni lokalnych restauracji serwujących curry i świeże ryby. W Nilaveli można poczuć prawdziwy klimat Sri Lanki, gdzie mieszanka smaków z południa Indii, Portugalii i Chin nadaje lokalnym potrawom niepowtarzalny charakter. Kultura i kuchnia Sri Lanki – doświadczenie warte przeżycia Podróż na Sri Lankę to nie tylko przyroda, ale także bogata kultura. Jednym z interesujących doświadczeń jest jedzenie rękoma, co jest powszechnym zwyczajem wśród lokalnej ludności. Niezapomnianym przeżyciem jest również degustacja krabów w pikantnym sosie curry – prawdziwa uczta dla zmysłów. Choć Sri Lanka jest jednym z największych producentów herbaty na świecie, kultura picia herbaty w lokalach jest zaskakująco rzadka. Na zakończenie dnia można unieść kufel lokalnego piwa z wizerunkiem wielkiego złotego lwa – symbolu Sri Lanki. Pigeon Island na Sri Lance to miejsce, które zadowoli zarówno miłośników przygód, jak i tych, którzy szukają spokoju i kontaktu z naturą. Od nurkowania wśród raf koralowych, przez fascynujące spotkania z rekinami, po spokojne dni spędzone w Nilaveli – każda chwila na tej wyspie to niezapomniane doświadczenie. Jeśli planujesz podróż na Sri Lankę, Wyspę Gołębi i okolice Trincomalee to miejsca, które warto wpisać na swoją listę. Źródło: National Geographic Traveler
Podmorskie organizmy zamieniły okręt w tętniącą życiem rafę. Ile czasu im to zajęło?
8 lat badań na Morzu Czerwonym przyniosło zaskakujące wyniki. Naukowcy udokumentowali, jak spoczywający na dnie morza wrak SS Thistlegorm zamienił się w sztuczną rafę koralową. Jest on obecnie schronieniem dla tylu organizmów, dla ilu domem są rafy naturalne.
W tym artykule: Co można zobaczyć na wraku SS Thistlegorm? Jak wyglądała podróż SS Thistlegorm? Ile trwało badanie wraku? Jak powstaje sztuczna rafa koralowa? Filmy z nurkowania do wraku SS Thistlegorm ukazują niezwykły podwodny świat. Wokół działek przeciwlotniczych, ciągle znajdujących się na dziobie, kręcą się ławice różnokolorowych ryb. Na pokładzie rozwijają się przepiękne koralowce Morza Czerwonego. Wszędzie – na pokładzie i wokół kadłuba – jest pełno życia. Co można zobaczyć na wraku SS Thistlegorm? Nie mniej ciekawe widoki czekają na tych, którzy zanurzą się w czeluściach statku. W ładowni pojawiają się większe ryby. Niektóre są tak niezwykłe jak ryba napoleon (czyli wargacz garbogłowy, Cheilinus undulatus) albo murena olbrzymia (Gymnothorax javanicus). Nurkowie odwiedzający wrak muszą dzielić uwagę między ryby a ładunek, który został zatopiony wraz z okrętem. Na SS Thistlegorm nadal stoją rzędy motocykli, samochody transportowe, nawet ciężarówki. Pokrywa je gruba warstwa mułu. Jak wyglądała podróż SS Thistlegorm? Na zamienienie statku w bujny podwodny ekosystem potrzeba było zaledwie kilkadziesiąt lat. SS Thistlegorm to brytyjska jednostka transportowa z czasów drugiej wojny światowej. Zatonęła podczas swojego czwartego rejsu w 1941 roku. Okręt płynął wówczas z zapasami dla sił brytyjskich stacjonujących w północnej Afryce. Wiózł amunicję, silniki, samochody transportowe, części zamienne, motocykle, nawet lokomotywy. Miał za sobą długa podróż. We wrześniu wypłynął z Glasgow, opłynął całą Afrykę, wyminął Madagaskar i wpłynął na Morze Czerwone. Kierował się do Aleksandrii. 6 października kotwiczył w Zatoce Sueskiej przed wpłynięciem do Kanału Sueskiego. O drugiej nad ranem zauważyły go niemieckie bombowce. Okręt został zbombardowany i poszedł na dno. Dziś spoczywa na głębokości od 16 m (rufa) do 33 m (dziób). Od lat 90. tych XX wieku stanowi jedno z ulubionych miejsc nurkowań na Morzu Czerwonym. W jego pobliżu znajduje się naturalna rafa koralowa, a do popularnego kurortu Szarm el-Szejk jest tylko 70 km (łodzią). Ile trwało badanie wraku? Popularność wraku wśród nurków postanowili wykorzystać naukowcy. Projekt prowadzony przez badaczy życia morskiego z Uniwersytetu Bolońskiego rozpoczął się w 2007 roku. Przez 8 lat zbierali oni dane o morskich organizmach żyjących we wraku. Pomagali im ochotnicy, zaangażowani w program nauki obywatelskiej „Scuba Tourism for the Environment”. Przy okazji nurkowań rekreacyjnych przyglądali się stworzeniom, które zamieniły SS Thistlegorm w swój domu. Później wypełniali szczegółowe kwestionariusze przygotowane przez badaczy. Naukowców szczególnie interesowało, na ile różnorodny jest ekosystem, jaki rozwinął się wokół wraku. Czyli – ile występuje na nim gatunków z różnych jednostek taksonomicznych. Badacze wyróżnili 72 taksony – czyli grupy spokrewnionych ze sobą organizmów – charakterystyczne dla głównych ekosystemów Morza Czerwonego. Następnie przepytali nurków, czy widzieli pod wodą ich przedstawicieli. Wrak z czasów II wojny światowej od 80 lat zanieczyszcza ocean. Jak to wpływa na podwodny ekosystem? Niebezpieczne i toksyczne substancje i materiały wybuchowe, które wciąż są wewnątrz wraku, mają bardzo negatywny wpływ na dno oceanu oraz mikroorganizmy, które tam żyją. Jak powstaje sztuczna rafa koralowa? Jak się okazało, przez dziesięciolecia wrak zamienił się w tętniącą życiem sztuczną rafę koralową. Pod wodą zaobserwowano przedstawicieli aż 71 taksonów – z 72 poszukiwanych. – SS Thistlegorm stanowi ważny przykład pokazujący, jak wokół sztucznej rafy koralowej może powstać i utrzymywać się złożony ekosystem podobny do tych z naturalnych raf – napisali naukowcy w pracy opublikowanej w czasopiśmie „PLOS One”. Ich zdaniem badania sztucznych raf takich jak wrak SS Thistlegorm mogą pomóc chronić naturalne rafy, których istnieniu zagraża katastrofa klimatyczna. Szacuje się, że na dnie ziemskich oceanów spoczywa aż trzy miliony wraków. To na tyle dużo, by miały wpływ na delikatne morskie ekosystemy. Wiele z okrętów, budowanych z drewna, stało się miejscem, gdzie bujnie rozwijają się podwodne mikroorganizmy. Rok temu naukowcy wykazali, że na zatopionych okrętach rozwijają się na nich biofilmy bakteryjne, archeony i grzyby. W ten sposób drewniane wraki stają się domem dla stworzeń znajdujących się na początku łańcuchów pokarmowych. Wszystkie zaś okręty na dnie oceanów – przydatnymi strukturami, które mogą stanowić miejsce schronienia i życia dla różnego rodzaju morskich organizmów. Źródło: Science Alert, PLOS One, Frontiers in Marine Science, Wraki Morza Czerwonego Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Tajemnicza struktura odkryta w jednym z najbardziej płaskich miejsc na świecie, na australijskiej nizinie Nullarbor
Dzięki obrazowaniu satelitarnemu wysokiej rozdzielczości naukowcy wypatrzyli na nizinie Nullarbor w Australii niezwykłą formację terenu w kształcie pierścienia. Ich zdaniem może to być pozostałość po rafie koralowej sprzed milionów lat.
W tym artykule: Jak wygląda nizina Nullarbor? Tajemnicza struktura. Co się znajduje na nizinie Nullarbor? Nizinna kapsuła czasu Duża część Australii jest dzisiaj gorąca i sucha. W wielu regionach znajdują się rozległe pustynie. Jednak nie zawsze tak było. W miocenie – czyli w okresie między 23 a 5 mln lat temu – dzisiejszą Australię porastały gęste lasy. Kontynent miał również wewnętrzne morza. 14 mln lat temu morze na terenie dzisiejszej południowej Australii zaczęło wysychać. W końcu światło dzienne ujrzało jego płaskie, wapienne dno. I wtedy czas w tym miejscu się zatrzymał. Na ogromnym obszarze nic się nie zmieniło aż po dziś dzień. Jak wygląda nizina Nullarbor? Nizina Nullarbor w Australii to gigantyczny płaski ląd o powierzchni aż 200 tys. km. kw. Teren wielkości dwóch trzecich Polski porasta skrub. To skąpa roślinność, składająca się głównie z karłowatych krzaków akacji i eukaliptusów. Samo słowo Nullarbor, oznaczające „brak drzew” pochodzi z połączenia dwóch słów łacińskich. Nullus oznacza nic, natomiast arbor – drzewo. Ten rozległy obszar jest – poza wybrzeżem – nadzwyczaj monotonny. Nie da się na nim wypatrzyć jakichkolwiek wzniesień, wzgórz czy choćby skał. Nie doszło tam do powstania skał osadowych ani nie było ruchów górotwórczych. Od 14 mln lat, kiedy nizina wyłoniła się z oceanu, pozostała praktycznie niezmieniona. W Australii powstaje tajemniczy monolit. Ma rejestrować upadek naszej cywilizacji Czarna Skrzynka Ziemi. Tak nazywa się projekt, który w przyszłym roku pojawi się na australijskiej wyspie Tasmania. – To unikatowe geologiczne płótno, na którym zapisała się starożytna historia tego regionu – mówi dr Milo Barham, geolog z Technologicznego Uniwersytetu Curtina w Perth. – Ta ziemia, o której zapomniał czas, daje fascynujący wgląd w historię naszej planety – dodaje badacz. Tajemnicza struktura. Co się znajduje na nizinie Nullarbor? Jednak jak właśnie okazało, nizina Nullarbor nie jest tak zupełnie pozbawiona cech szczególnych. Naukowcy analizujący zdjęcia satelitarne tego terenu zrobione w wysokiej rozdzielczości zauważyli na nich coś nieoczekiwanego. Jest to rozległa, okrągła tajemnicza struktura o szerokości 1,3 km. W środku ma kopułę, a otacza ją coś na kształt pierścienia. Zdaniem badaczy w miocenie – kiedy ten teren był dnem morskim – była to rafa koralowa (lub jej część). – To pierwsza tego rodzaju formacja terenu odkryta na nizinie Nullarbor – mówi dr Barham. – Nie powstała ani w wyniku uderzenia meteorytu, ani innego znanego procesu geologicznego. Ma za to pewne cechy typowe dla współczesnych raf, np. Wielkiej Rafy Koralowej – dodaje badacz. Nizinna kapsuła czasu Naukowcy przypominają, że nizina Nullarbor to nie tylko unikatowy krajobraz. Jej południową część przecinają liczne jaskinie krasowe, w których natrafiano na wiele cennych znalezisk. – Pochodzą z nich dobrze zachowane szczątki tygrysów tasmańskich i kompletny szkielet lwa workowatego – mówi dr Barham. Ten wymarły torbacz, drapieżny ssak, żył w Australii do późnego plejstocenu. Australijskie murale na silosach zachwycają nie tylko lokalnych mieszkańców. Gdzie są i dlaczego warto je zobaczyć? Murale na silosach odmieniają oblicze australijskiej prowincji, gdzie mieszkańców można policzyć na palcach jednej ręki. Zobacz, jak powstawały. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/db2c0af6ed9d9f497362da17b697240e89bb4c43-5ac02af.jpeg" width="938" height="545" alt="Artysta z Sydney, Fintan Magee, namalował tego poszukiwacza wody na silosie zbożowym w Barraba, wiejskim miasteczku w australijskim stanie Nowa Południowa Walia. Jest to jeden z wielu projektów w stylu street art, które ostatnio pojawiły się na obszarach" title="Artysta z Sydney, Fintan Magee, namalował tego poszukiwacza wody na silosie zbożowym w Barraba, wiejskim miasteczku w australijskim stanie Nowa Południowa Walia. Jest to jeden z wielu projektów w stylu street art, które ostatnio pojawiły się na obszarach" /> To nie koniec skarbów, jakie kryje w sobie Nullarbor. Ponieważ na tym bardzo suchym terenie nic nie zmieniło się od milionów lat, zachowały się na nim duże ilości meteorytów. Badanie niziny dostarcza więc wiedzy nie tylko o przeszłości Ziemi, ale i całego Układu Słonecznego. Praca międzynarodowego zespołu naukowców o nowej formacji terenu odkrytej w Australii została opublikowana w czasopiśmie naukowym „Earth Surface Processes And Landforms”. Źródła: phys.org, Earth Surface Processes And Landforms. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Dlaczego koralowce głębinowe świecą w ciemnościach? Naukowcy mają nowe, zaskakujące wyjaśnienie
Te koralowce, które żyją głęboko pod powierzchnią wody, mają niekiedy zdolność fluorescencji. Zdaniem badaczy zielona i żółta poświata, którą emitują, pomaga im przyciągnąć więcej zooplanktonu – czyli jest wabikiem dla potencjalnych ofiar.
W tym artykule: Czym żywi się podwodny koralowiec? Dlaczego koralowce świecą w ciemnościach? Koralowce – zwierzęta, które tworzą przepiękne rafy, jeden ze skarbów naturalnych Ziemi – mają prostą budowę. Ich ciało ma formę polipa przytwierdzonego do dna. Na górze znajduje się otoczony czułkami otwór gębowy, który prowadzi do jamy chłonąco-trawiącej. Koralowce odżywiają się zooplanktonem – czyli drobnymi organizmami żyjącymi w morzach i oceanach – który zagarniają do otworu gębowego z pomocą czułków. Mogą pochłaniać również skorupiaki oraz drobne ryby. To wszystko jednak nie zawsze jest wystarczające. Koralowce weszły więc w symbiozę z fotosyntezującymi glonami z rodzaju Zooxanthellae. Dostarczają one koralowcom energii powstałej w procesie fotosyntezy oraz nadają im intensywne kolory, które podziwiamy na zdrowych, nieblaknących rafach koralowych. Do fotosyntezy glony potrzebują światła – dlatego większość raf koralowych znajduje się w płytkich wodach przybrzeżnych. Czym żywi się podwodny koralowiec? Oprócz koralowców żyjących blisko powierzchni istnieje jednak również wiele gatunków tych zwierząt, które na miejsce życia wybrały głębiny mórz i oceanów. Bywają nazywane koralowcami zimnych wód, a występują od 100 m do nawet kilku tysięcy metrów pod powierzchnią. W miejscach, gdzie temperatura wody może wynosić tylko kilka stopni Celsjusza. Koralowce głębinowe odżywiają się inaczej niż gatunki tworzące tropikalne rafy koralowe. Nie współpracują z glonami. Jedynym ich pokarmem jest dryfujący plankton. Zdaniem badaczy z Izraela to przyczyna, dla której niektóre gatunki głębinowych koralowców wykształciły zdolność fluorescencji. Fluorescencja to emitowanie światła pod wpływem promieniowania elektromagnetycznego o określonej długości fali, czyli np. ultrafioletu. Praca na ten temat ukazała się w czasopiśmie naukowym „Communications Biology”. Dlaczego koralowce świecą w ciemnościach? – Wiele koralowców wyświetla kolorowe wzory, które otaczają ich otwór gębowy i pojawiają się na czułkach – mówi ekolog morski i główny autor pracy, Yossi Loya z Uniwersytetu Tel Awiwu. Wraz z kolegami postawił tzw. hipotezę pułapki świetlnej. Według niej głębinowe koralowce reagują na docierające głęboko pod wodę niebieskie światło i pod jego wpływem świecą. W ten sposób przyciągają więcej planktonu niż te, które nie mają zdolności fluorescencji. Część koralowców potrafi przystosować się do cieplejszej wody w oceanach. To za mało, żeby przetrwać kilkaset lat Od ponad roku głównym tematem w mediach na całym świecie jest pandemia koronawirusa, przez co na dalszy plan zeszły inne palące problemy współczesnego świata, jak chociażby kryzys klimaty... By udowodnić tę teorię, naukowcy przeprowadzili kilka testów. W pierwszym, zrobionym w laboratorium, ustalili, że słonaczek (Artemia salina) – niewielki słonowodny skorupiak – chętniej podpływa do celu podświetlonego na żółto lub zielono niż do celów jednokolorowych, matowych albo obijających światło. Takie same wyniki naukowcy uzyskali podczas eksperymentów przeprowadzonych w Zatoce Akaba w północnej części Morza Czerwonego. Wykazali, że za pomocą wabików fluorescencyjnych łatwiej przyciągnąć zamieszkującego tamtejsze wody skorupiaka Anisomysis marisrubri, niż gdy próbuje się go skusić wabikami odbijającymi światło. W ostatnim eksperymencie naukowcy wyłowili z wody koralowiec z gatunku Euphyllia paradivisa. Jego zdolność fluorescencji przejawia się emitowaniem zielonego lub żółtego światła. Przeprowadzając test w laboratorium, naukowcy wykazali, że zielone formy Euphyllia paradivisa w ciągu 30 minut przyciągnęły więcej słonaczków niż żółte osobniki tego gatunku. – W naturalnym środowisku Zatoki Akaba żółta forma E. paradivisa była najmniej liczna – napisali w pracy izraelscy naukowcy. – Teraz można to wyjaśnić tym, że ich kolor jest najmniej atrakcyjny dla potencjalnych ofiar – podsumowali. Źródło: Communications Biology. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Maya Bay – Niebiańska plaża w Tajlandii znowu otwarta
„Natura jest w stanie sama się uzdrowić, jeśli tylko jej na to pozwolimy". Na Maya Bay, jedną z najsłynniejszych plaż na świecie, wrócili turyści. Czeka tam jednak na nich wiele obostrzeń.
W tym artykule: Maya Bay – Co się zmieniło na plaży Niebiańska Maya Bay Maya Beach – Kiedy warto zobaczyć Maya Bay – Nowe restrykcje Maya Bay nie dla nurków Maya Bay – Jak dotrzeć Tajlandia / Maya Bay – Co warto wiedzieć Kiedy w 2000 roku na ekran kin wchodził film „Niebiańska plaża" Danny'ego Boyle'a, władze Tajlandii liczyły, że hit z Leonardo DiCaprio ściągnie do ich kraju nowych turystów. Nikt się jednak nie spodziewał aż takiego sukcesu. Wkrótce po premierze filmu na wyspę Koh Phi Phi Leh zaczęło przybywać po tysiąc wczasowiczów dziennie. Delikatny ekosystem plaży Maya Bay nie miał prawa tego wytrzymać i w 2018 roku ostatecznie podjęto decyzję o zamknięciu plaży. Na wyspę ściągnięto ekologów i oceanologów, którzy mieli ratować całkowicie zniszczony ekosystem. Maya Bay – Co się zmieniło na plaży Naprawa szkód wyrządzonych przez turystów zajęła 4 lata. Plażę otwarto ponownie zimą 2022 roku. – Do zatoki powróciły rekiny, rafy koralowe znów się rozwijają, a woda jest nareszcie czysta – mówi agencji Reuters dr Yuthasak Supasorn, minister do spraw turystyki Tajlandii. – Natura jest w stanie sama się uzdrowić, jeśli tylko jej na to pozwolimy – dodaje polityk. Po zamknięciu w 2018 roku na plaży przeprowadzono szereg zmian: oczyszczono ze śmieci, posadzono nowe drzewa i inne rośliny zadbano o koralowce zbudowano nową promenadę, która ma chronić piasek i rośliny przed dalszymi skażeniami i zniszczeniami zakazano kotwiczenia łodziom w zatoce Przede wszystkim ograniczono jednak liczbę dziennych odwiedzających do maksymalnie 3 tys. osób. Na plaży można przebywać wyłącznie między godziną 10 a 16 i w jednej chwili nie może tam być więcej niż 300 osób. Tajlandia informacje ogólne, historia. Tajlandia dawniej i dziś To piękny i zasobny kraj, który ma trudną historię. Tajlandia dawniej była areną krwawych konfliktów. Dziś wygląda to inaczej. Opisujemy, jakim krajem jest Tajlandia. Informacje na ten tem... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/e8da1afb70ff8827eb71c9c2e643fdb121684a87-3d75f8e.jpeg" width="938" height="645" alt="Tajlandia informacje ogólne, historia. Tajlandia dawniej i dziś (Fot. Chaiwat Subprasom/SOPA Images/LightRocket via Getty Images)" title="Tajlandia informacje ogólne, historia. Tajlandia dawniej i dziś (Fot. Chaiwat Subprasom/SOPA Images/LightRocket via Getty Images)" /> Niebiańska Maya Bay Słynna plaża leży na małej, niezamieszkałej wyspie Koh Phi Phi Leh, w zatoce otoczonej przez sięgające 100 metrów strome klify. Sama wyspa zajmuje powierzchnię około 6 km2 i jest częścią archipelagu Koh Phi Phi w południowej Tajlandii. Zatoka Maya Bay składa się z kilku plaż, z których najdłuższa i najsłynniejsza ciągnie się na szerokości 200 metrów. Plaża jest bardzo dobrze przygotowana na przyjęcie turystów. Do dyspozycji są tu łodzie długoogonowe, łodzie motorowe i statki wycieczkowe, które oferują rejsy po Morzu Andamańskim. Statkami można się też dostać do najpopularniejszych punktów nurkowych i wędkarskich. Na niektórych statkach kucharz może przygotować i podać rybę złowioną przez turystów. Dużą popularnością cieszą się też wycieczki na okoliczną wyspę Phi Phi Don, gdzie na plaży Monkey Beach można zobaczyć małpy odwiedzające tę plażę z krystalicznie czystą turkusową wodą. W drodze na Phi Phi Don warto zwrócić uwagę na niezwykłe klify i jaskinie, w tym Jaskinię Wikingów z ptasimi gniazdami. Na sięgającej 20 metrów szerokości plaży na Maya Bay występują wydmy. Okala ją też gęsta roślinność. Krystalicznie czysta woda sprawia, że trudno oderwać oczy od morza. W pobliżu występują rafy koralowe. Bezpośrednio z plaży wiedzie krótki szlak (ok. 5 min.) do zatoki Loh Samah. Na jego krańcu znajduje się skała z otworem prowadzącym na kolejną piękną plażę. Zdarza się, że w okresie od maja do października, kiedy morze jest bardziej wzburzone, jest to jedyna droga, którą można dotrzeć do Maya Bay. Maya Beach – Kiedy warto zobaczyć Wyspę Koh Phi Phi Leh można odwiedzać jedynie w okresie od listopada do maja ze względu na wysokie fale występujące przez resztę roku. Najlepiej przypłynąć tu z samego rana lub późnym popołudniem. Do niedawna Interesującą opcją był również nocleg na tutejszym kempingu, dzięki czemu można było cieszyć się plażą zanim przybędą tłumy turystów. Kemping został jednak zamknięty, a nocowanie w zatoce zabronione. Dodatkową atrakcję stanowią oszałamiające zachody słońca. Na wyspie znajdują się toalety oraz sklepik przekąskami i napojami. Można skorzystać z grilla, ale rozpalanie ogniska jest zabronione. Z produkcją filmu „Niebiańska plaża" wiążą się pewne kontrowersje. Wytwórnia filmowa Fox postanowiła wprowadzić pewne „udoskonalenia” na plaży, aby wyglądała ona jeszcze bardziej tropikalnie. Posadzono m.in. ok. 60 palm, usunięto niektóre wydmy i drzewa kokosowe, aby poszerzyć teren. Mimo, że po zakończeniu zdjęć próbowano przywrócić dawny wygląd temu miejscu, nigdy do końca się to nie udało. Dopiero katastrofalne tsunami z 2004 roku przywróciło plaży dawny naturalny wygląd. Maya Bay – Nowe restrykcje W celu ochrony ekosystemu zatoki władze Tajlandii wprowadziły nowe ograniczenia i obostrzenia, które obowiązują od 2022 roku. Przed przybyciem wymagana jest uprzednia rezerwacja. Pływanie i snurkowanie zostały zabronione. Łodzie z turystami mogą cumować w wyznaczonym miejscu poza zatoką, skąd w kierunku plaży prowadzi drewniany deptak. Maya Bay nie dla nurków Zaledwie godzinę lotu od Bangkoku i 90 minut od Singapuru leży niewielki obszar, który zajmuje zarówno wyspę Phuket, jak również pobliskie miasto Krabi. To doskonałe punkty startowe do nurkowania w Tajlandii. W tych dwóch miejscach znajdują się jedne z najbardziej idyllicznych krajobrazów w Tajlandii. Rozreklamowane przez Leonardo di Caprio i ego kolegom z ekipy wyspy Phi Phi naprawdę robią wrażenie, nawet jeśli uznać je za mocno skomercjalizowane. Fantastyczna sceneria rozciąga się również poniżej linii wody. Jaskinie, nawisy i miejsca do przepływania są wyrzeźbione w miękkim wapieniu, pozostawiając wiele kącików i szczelin dla morskich zwierząt. To wszystko przez lata przyciągało amatorów nurkowania i profesjonalnych nurków. Południowy koniec malutkiej Ko Bida Nok był doskonałym przykładem tutejszych nurkowisk: płytka zatoka na wschodniej stronie ma ogromne ogrody korali Acropora cervicornis i niewiarygodnych ilości koralowych ryb rafowych, takich jak balistydy, pokolcowate i motylki. Dziś nurkowanie w zatoce Maya Bay jest zabronione. Jeśli zakochać się, to w Guanajuato. Miasto dla zakochanych i fanów mumii Guanajuato leży na wysokości ok. 2 000 m n.p.m. To niezwykłe miasto w środkowym Meksyku przyciąga tysiące turystów wspaniałą hiszpańską architekturą z końca epoki kolonialnej. Maya Bay – Jak dotrzeć Nie ma stałych i bezpośrednich połączeń lotniczych z Polski do Tajlandii. Szukając biletów, najlepiej jest szukać lotów na wyspę Phuket lub do Bangkoku z przesiadką w jednym z europejskich miast. Lot z Frankfurtu do Bangkoku trwa około 11 godzin. Tajlandia to kraj rozległy. Najłatwiej jest tam poruszać się lokalnymi samolotami. Z Bangkoku do Phuket leci się około półtorej godziny. Na dłużej warto zatrzymać się właśnie na Phuket lub na wyspach archipelagu Kho Phi Phi, gdzie jest dość rozbudowana baza hotelowa. Na wyspę Kho Phi Phi Leh, gdzie znajduje się Zatoka Maya Beach, można dotrzeć jedynie łódką lub statkiem. Rezerwację można bez problemu dokonać w jednym z hoteli lub resortów w tym turystycznym regionie. Tajlandia / Maya Bay – Co warto wiedzieć Tajlandia zasłużenie stała się jednym z głównych celów wypraw turystycznych do Azji Południowo-Wschodniej. Kraj składa się z czterech odmiennych regionów: tropikalnego południa – zachęcającego rozsłonecznionymi plażami i wyspami; górzystej północny – zamieszkanej przez plemiona górskie i obejmującej prawie legendarny Złoty Trójkąt; żyznych równin centralnych nazywanych ryżowym spichlerzem Azji oraz Isaanu – rozsławionej ruinami budowli Khmerów suchej równiny na północnym wschodzie kraju, którą opływa potężna rzeka Mekong. Mimo takiej różnorodności Tajlandia pozostaje jednym organizmem dzięki trzem spajającym czynnikom: religii buddyjskiej, monarchii i stabilnej demokracji. Wszędzie tu spotyka się uroczych ludzi, żyjących według zasady mai pen rai (nie martwić się). Waluta: bat (1 bat = ok. 0,13 zł) Język: tajski Strefa czasowa: +5 godzin w odniesieniu do czasu w Polsce Region: Krabi Akwen: Morze Andamańskie Sezon: od listopada do kwietnia Opalanie topless: zabronione Pływanie i snurkowanie: zabronione Cena: Za wejście na plaże trzeba zapłacić, gdyż miejsce stanowi obecnie część obszaru chronionego. Jedynie obywatele Tajlandii nie ponoszą opłaty. Opłata za wejście do Maya Bay wynosi 400 batów (ok. 50 zł). Dzieci mogą liczyć na 50% zniżki. Pogoda: Najgorętszym miesiącem w Maya Bay jest marzec, kiedy średnia maksymalna temperatura wynosi 34°C. Najchłodniejszym miesiącem jest luty, kiedy średnia maksymalna temperatura to 33°.
Wargacz garbogłowy, zwany też napoleonem. Zadziwiająca ryba, którą można spotkać podczas nurkowania
To jedna z największych ryb występujących na rafach koralowych. Wargacz garbogłowy robi wrażenie swoim majestatycznym wyglądem. Niestety, jest zagrożony wyginięciem.
W tym artykule: Jaką rybą jest wargacz garbogłowy? Wygląd i zachowanie wargacza Skąd się wzięła nazwa „wargacz garbogłowy”? Jaka jest cena wargacza? Środowisko życia wargacza garbogłowego Wargacze garbogłowe to duże ryby występujące w morzach tropikalnych. Żyją na rafach koralowych Morza Czerwonego oraz w Oceanie Indyjskim wzdłuż wschodnich wybrzeży Afryki. Ponieważ występują na niewielkich głębokościach – do 60 m – można spotkać je podczas nurkowania. Jaką rybą jest wargacz garbogłowy? Jak sama nazwa wskazuje, wargacz garbogłowy należy do rodziny wargaczowatych. Ta z kolei należy do rzędu okoniokształtnych, zaliczanego do ryb promieniopłetwych. Najwięcej wargaczowatych występuje w morzach tropikalnych, zwłaszcza w sąsiedztwie raf koralowych. Wargaczowate to jedna z najbardziej zróżnicowanych rodzin ryb. Charakterystyczny dla nich jest nieduży otwór gębowy, zakończony wyraźnie zaznaczonymi, grubymi wargami. To od tego szczegółu budowy pochodzi nazwa całej rodziny. Wygląd i zachowanie wargacza Największe wargacze garbogłowe osiągają 2 m długości i wagę 190 kg. Średnia długość ciała to metr. Samce są większe od samic. Jest to największy przedstawiciel rodziny wargaczowatych. Ryby mają głos! Prawie 1000 gatunków potrafi wydawać dźwięki Ryby nie potrzebują strun głosowych, żeby wydawać dźwięki. Jak się ze sobą komunikują za pomocą odgłosów? Poza grubymi wargami wargacza garbogłowego wyróżnia garb tłuszczowy zlokalizowany na głowie. A także ciemne linie za oczami. Kolor jego ciała waha się od niebiesko-zielonego, przez odcienie zieleni, po purpurowo-niebieski. Ubarwienie zmienia się wraz z wiekiem ryby. Jej ciało jest pokryte dużymi łuskami. Wargacze pływają najczęściej samotnie. Czasami można je spotkać w parach. Są aktywne w ciągu dnia, nocą odpoczywają w jaskiniach. Wargacze to drapieżniki. Żywią się głównie mięczakami, które rozgniatają silnymi zębami szczękowymi i gardłowymi. Zjadają również inne ryby, jeżowce i skorupiaki. Potrafią wypłoszyć zdobycz z piasku, wypuszczając w jej kierunku strumień wody z otworu gębowego. Jeżowce rozbijają o kamienie, by dostać się do ich wnętrza. Wargacz garbogłowy żyje długo, bo do 30 lat, lecz rozmnaża się bardzo powoli. Dojrzałość płciową osiąga po co najmniej 5 latach. Wargacze są hermafrodytami. W trakcie życia ryby te mogą zmieniać płeć na męską. Przyczyna tego procesu nie jest jeszcze znana. Skąd się wzięła nazwa „wargacz garbogłowy”? Inne nazwy wargacza garbogłowego to napoleon lub chelin napoleoński. Nawiązanie do Napoleona Bonaparte zawdzięczamy Europejczykom. Gdy zobaczyli tę egzotyczną rybę, skojarzyła się im ona z francuskim cesarzem. Garb tłuszczowy na jej głowie przypomina bowiem bikorn. To nakrycie głowy, zwane też dwurogiem lub kapeluszem stosowanym, było popularne w XVIII i XIX wieku, szczególnie we Francji pod rządami Napoleona. Bikorn często nazywany jest potocznie czapką napoleońską. Takie okazy są niezwykle rzadkie! W połowie on, w połowie ona Dla nas płeć to jasna sprawa - szczególnie, że u ludzi dymorfizm płciowy jest bardzo silny. Ale u innych zwierząt sprawa wygląda o wiele bardziej skomplikowanie. Po łacinie wargacz garbogłowy to Cheilinus undulatus. Nazwy angielskie to: humphead wrasse, Māori wrasse, Napoleon wrasse, Napoleon fish, Napoleonfish. Jaka jest cena wargacza? Choć wargacz garbogłowy jest ceniony przez wędkarzy, kucharzy i miłośników akwarystyki, nie można go kupić. Jego naturalne środowisko – rafy koralowe – jest niszczone na większości obszarów występowania tej ryby. Szkodzi mu też intensywne rybołówstwo i kłusownictwo. Dlatego wargacz garbogłowy został objęty ścisłą ochroną. Znalazł się w czerwonej księdze gatunków zagrożonych, opublikowanej przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody (IUCN). Od 2004 roku wargacz jest uważany za gatunek zagrożony wyginięciem. Jest też objęty całkowitym zakazem handlu na terenie Unii Europejskiej. Środowisko życia wargacza garbogłowego Wargacze żyją w ekosystemach raf koralowych. Te wyjątkowo piękne i bioróżnorodne siedliska są, niestety, coraz częściej niszczone. Budowa lotniska na Malediwach może zniszczyć koralowce. Z pomocą dla rafy ruszyli Polacy Fundacja Coral Mission powstała z myślą o ochronie i ratowaniu raf koralowych na Malediwach. Polscy wolontariusze zbierają środki na przesadzenie 1800 koralowców, które wkrótce mogą zosta... Z najnowszych badań wynika m.in., że rafy koralowe w zachodniej części Oceanu Indyjskiego są zagrożone wyginięciem. Eksperci przekonują, że może dojść do tego już w ciągu najbliższych 50 lat. Badacze ocenili, że największe zagrożenie dla raf koralowych stanowi ocieplenie klimatu oraz przełowienie ryb. Ze względu na wzrost temperatury wody dochodzi do tzw. blaknięcia koralowców. To bardzo niebezpieczne zjawisko, które powoduje nawet 100% śmiertelność kolonii. Koralowce są domem dla setek tysięcy organizmów podwodnych. Pełnią również funkcję naturalnych falochronów i oczywiście regulują klimat. Ich brak odczuje cała Ziemia. Nasz ekspert Jan Stradowski Redaktor prowadzący serwisu www.national-geographic.pl, z wykształcenia lekarz, z zamiłowania biolog i przyrodnik. W Radiu TOK FM prowadzi audycję „Człowiek 2.0”. Więcej: www.stradowski.net
Budowa lotniska na Malediwach może zniszczyć koralowce. Z pomocą dla rafy ruszyli Polacy
Fundacja Coral Mission powstała z myślą o ochronie i ratowaniu raf koralowych na Malediwach. Polscy wolontariusze zbierają środki na przesadzenie 1800 koralowców, które wkrótce mogą zostać zniszczone przez usypanie lądu pod nowe lotnisko.
W tym artykule: Rafy koralowe na całym świecie są w coraz gorszym stanie Polacy założyli fundację, która ratuje rafy koralowe Celem programu jest odbudowa rafy na Malediwach Przesadzenie 1800 koralowców to duże i bardzo kosztowne przedsięwzięcie Rafy koralowe to niezwykle różnorodne ekosystemy, które są domem dla setek tysięcy stworzeń. Niestety, koralowce są niezwykle podatne na zmiany klimatyczne i szkodliwą działalność człowieka. Od lat pięćdziesiątych XX wieku liczebność raf koralowych na całym świecie zmniejszyła się aż o połowę. Rafy koralowe na całym świecie są w coraz gorszym stanie Pod koniec ubiegłego roku naukowcy obliczyli, że jeżeli nie powstrzymamy postępującego globalnego ocieplenia, za 50 lat rafy koralowe w zachodniej części Oceanu Indyjskiego ulegną całkowitej degradacji. Uczeni w swoim badaniu wykazali, że ze względu na wzrost temperatury wody dochodzi do tzw. blaknięcia koralowców. To bardzo niebezpieczne zjawisko, które powoduje wymieranie kolonii nawet w 100%. Rekordowe fale upałów uderzyły jednocześnie w Arktykę i Antarktykę. To skutki zmian klimatu W tym tygodniu i w Arktyce, i w Antarktyce odnotowano rekordowo wysokie temperatury. I choć ta zbieżność jest prawdopodobnie przypadkowa, to pokazuje, że dramatyczne skutki katastrofy klimatyc... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/rekordowe-fale-upalow-uderzyly-jednoczesnie-w-arktyke-i-antarktyke-to-skutki-zmian-klimatu-fot-nsf-josh-landis-employee-1999-2001-wikimedia-commons-public-domain-49180a2.jpeg" width="875" height="700" alt="Rekordowe fale upałów uderzyły jednocześnie w Arktykę i Antarktykę. To skutki zmian klimatu (fot. NSF/Josh Landis, employee 1999-2001, Wikimedia Commons, public domain)" title="Rekordowe fale upałów uderzyły jednocześnie w Arktykę i Antarktykę. To skutki zmian klimatu (fot. NSF/Josh Landis, employee 1999-2001, Wikimedia Commons, public domain)" /> Mówiąc eufemistycznie, światowe rządy nie zawsze radzą sobie z ochroną naszej planety. Właśnie dlatego na całym świecie działają organizacje ekologiczne i pozarządowe, które robią to, o czym politycy zazwyczaj jedynie głośno mówią. To często i tak mała kropla w wielkim oceanie, ponieważ problemów Ziemi od początku rewolucji przemysłowej jest coraz więcej. Na szczęście ludzi dobrej woli wciąż jest równie dużo. Polacy założyli fundację, która ratuje rafy koralowe Maria Sotek to podróżniczka, freediverka i współzałożycielka Coral Mission. Kilka lat temu zakochała się w Malediwach i tamtejszych rafach koralowych. – Kilka lat temu przyjechałam po raz pierwszy na Malediwy. Od pierwszego momentu pokochałam to miejsce i jego mieszkańców. Zafascynowała mnie ich kultura, tradycje, wierzenia, sposób życia. Oczywiście zachwyciła mnie również natura. Szczególnie to, co jest pod wodą – mówi w rozmowie z National Geographic. Niewątpliwie zagraniczne wyjazdy dostarczają niesamowitych wrażeń i przygód, warto jednak pamiętać o świadomym i odpowiedzialnym podróżowaniu. Przed wycieczką do danego miejsca warto zadać sobie pytanie, jakie problemy ma dany kraj, jego społeczność i przyroda. Celem programu jest odbudowa rafy na Malediwach Na to pytanie odpowiedziała sobie Maria Sotek – Zrozumiałam, że nie chcę już tylko brać (m.in. rozrywki, przyjemności, pieniędzy). Chcę dać coś od siebie światu. Temu miejscu, które jest dla mnie wyjątkowo ważne i tym ludziom, którzy przyjęli mnie do swojej społeczności – mówi podróżniczka. I dodaje, że wielokrotnie nurkując na Malediwach widziała przepiękne rafy koralowe, które z czasem zmieniały się w „podwodne cmentarzyska”. Nieopodal wyspy Tahiti naukowcy odnaleźli dziewiczą rafę koralową. Jeszcze nigdy nie widziano koralowców tak głęboko U wybrzeży największej wyspy Polinezji Francuskiej, oceanografowie odkryli bardzo dużą, dziewiczą rafę koralową. Znajdowała się 35-70 metrów pod powierzchnią Pacyfiku. Naukowcy przyznaj.. – Zaczęłam zgłębiać temat i dowiedziałam się, że są na świecie miejsca, gdzie prowadzone są programy odbudowy rafy koralowej. Wtedy wiedziałam już, że na pewno chcę wdrożyć taki program na dużą skalę na Malediwach. Tak to się zaczęło – opowiada nam Maria Sotek. Tak właśnie powstała fundacja Coral Mission. Na stronie głównej coralmission.org czytamy, że „celem Coral Mission Foundation jest stworzenie i wdrożenie na szeroką skalę programu odbudowy rafy koralowej na Malediwach. Programu działającego w skali całego kraju i realizowanego przez lokalne społeczności poszczególnych wysp. Programu, który będzie na tyle ustrukturyzowany i powtarzalny, aby mógł być wdrożony w każdym innym miejscu na świecie. Działamy również na rzecz zrównoważonego rozwoju turystyki na Malediwach i zminimalizowania jej negatywnego wpływu na stan zachowania rafy." Przesadzenie 1800 koralowców to duże i bardzo kosztowne przedsięwzięcie Członkowie fundacji wraz z wolontariuszami mają dwa główne obszary działalności. Po pierwsze, jest to szkółka raf koralowych. Hodowane są w niej małe koralowce, które później mogą zostać posadzone w ich naturalnym środowisku. Zazwyczaj są to miejsca, które ucierpiały na skutek degradacji lub blaknięcia. Rafa koralowa na Florydzie walczy z groźną chorobą. Biolodzy usunęli prawie 200 kolonii Szacuje się, że ponad połowa rafy koralowej na Florydzie została dotknięta chorobą – w sumie 45 gatunków na terenie około 38 tys. hektarów. Drugi obszar to działanie zdecydowanie bardziej wymagające, czasochłonne i kosztowne. Chodzi o przesadzenie rafy koralowej z miejsca, w którym rozbudowywane jest obecnie lotnisko. – W tej chwili zaczynamy pierwszy taki projekt. Na sąsiadującej z nami wyspie Maamigili rozbudowywane jest lotnisko. W tym celu usypywana jest dodatkowa część wyspy o powierzchni 30 hektarów. Taki obszar rafy jest właśnie w tej chwili zasypywany piaskiem – mówi Maria Sotek. Budowa lotniska na Malediwach może uśmiercić prawie 2000 koralowców, fot. Coral Mission To, co jest ważne w inicjatywie Polaków, to fakt, że działania Coral Mission są prowadzone pod kierownictwem doświadczonego biologa morskiego. – Planujemy w ciągu dwóch miesięcy przenieść i posadzić na specjalnych stelażach 1800 koralowców oraz zabrać z terenu budowy tyle innych morskich stworzeń, ile tylko damy radę – mówi prezeska Coral Mission o najbliższych planach fundacji. To jednak bardzo skomplikowane i bardzo kosztowne wyzwanie. Oto 5 rzeczy, które warto zrobić na Malediwach, by przekonać się, że "rajsko" nie znaczy "nudno" Tu naprawę jest jak w folderach biur podróży! Gdy samolot obniżył lot, wszyscy jak jeden mąż, z twarzami wymalowanymi zachwytem przywarli do okien. Turkusowo-niebieskie okręgi atoli ciągn.. Do tej pory fundacja korzystała z prywatnych pieniędzy założycieli. Maria Sotek przyznaje jednak, że to nie wystarczy i przyda się każda pomoc. Koszt przesadzenia jednego koralowca to ok. 50 zł. Łączny koszt całego przedsięwzięcia może wynieść nawet 90 tys. zł. Przedstawiciele fundacji alarmują, że działać należy błyskawicznie, ponieważ budowa lotniska już trwa. A stawką jest nasza planeta. Na stronie internetowej fundacji znajduje się dobrowolna zbiórka pieniędzy. Źródło: Coral Mission.
Tajlandia: 10 lat więzienia dla turysty za zdjęcie na chronionej rafie koralowej
Jednym z zagrożeń dla rafy koralowej są ludzie. Czy ta sytuacja nauczy turystów szanowania podwodnych ekosystemów?
W tym artykule: Zdjęcie z rafy koralowej obiegło internet Co zagraża rafie koralowej? Tajlandia otworzyła się na turystów z zagranicy Dla dobrego zdjęcia lekkomyślni turyści są w stanie zrobić wiele. W mediach co jakiś czas pojawiają się informacje o osobach, które zginęły, robiąc sobie selfie na niebezpiecznych wysokościach albo w czasie burzy z piorunami. Nierzadko wczasowicze szkodzą też miejscowej florze i faunie. Tak było na przykład na Hawajach, gdzie po otworzeniu granic dla podróżnych żywą atrakcją turystyczną stały się mniszki hawajskie. Czy to najstarsze miejsce na Ziemi? Pilbara jest porównywana do Marsa Pilbara to miejsce stare jak świat. I to dosłownie. Nie zastaniemy tam monumentalnych budynków, ogrodzeń czy tłumów turystów. Zdjęcie z rafy koralowej obiegło internet Wygląda na to, że akcje edukacyjne prowadzone przez biologów i ekologów nie przynoszą pożądanych skutków. Nie wszyscy wiedzą, chociażby, że rafy koralowe odgrywają ważną rolę w życiu około jednej czwartej wszystkich organizmów morskich, a część z nich jest objęta ochroną. W połowie lutego tajski turysta Wisutr Rattanasathian zamieścił w mediach społecznościowych zdjęcie, na którym siedzi na rafie przy Koh Khram Noi. Miejsce to znajduje się w dystrykcie Sattahip w prowincji Trat we wschodniej Tajlandii. Koralowce są tam szczególnie zagrożone wyginięciem, dlatego chroni je prawo. Zdjęcie szybko dotarło do tajskiego Departamentu Zasobów Morskich i Przybrzeżnych. Urzędnicy zgłosili sprawę na policję. Mężczyźnie mają zostać postawione zarzuty o stwarzanie ryzyka dla zagrożonego gatunku. Jeśli sąd uzna go za winnego, będzie mu grozić grzywna w wysokości do miliona bahtów (ok. 122 tys. zł) oraz kara pozbawienia wolności do 10 lat. 45-latek tłumaczył policjantom, że nie miał zamiaru uszkodzić rafy. Jak dodał, zdjęcie zostało zrobione w zeszłym roku, ale opublikował je dopiero w lutym. Jakie organizmy kryją się głębinach? Nie znamy ponad połowy form życia w oceanach Dna oceanów pokrywa wiele mikrosiedlisk. Wciąż nie do końca wiemy, co w nich mieszka. Co zagraża rafie koralowej? Od lat ekolodzy alarmują, że rafy koralowe w wielu miejscach na świecie są bliskie wyblaknięcia, co w ich przypadku oznacza śmierć, a przy okazji zaburzenie funkcjonowania całego wodnego ekosystemu. Z badań przeprowadzonych w ubiegłym roku wynika, że 14 proc. światowych raf obumarło tylko w ciągu ostatniej dekady. Ich ochronie nie sprzyja wciąż dość niska świadomość skali problemu. Głośnym echem odbiło się niewpisanie Wielkiej Rafy Koralowej na listę zagrożonego dziedzictwa, mimo ryzyka, że aż 99 proc. jej powierzchni może zniknąć do 2025 r. Australijczycy obawiali się, że taki ruch może zaszkodzić turystyce. Kolejna ocena stanu australijskich koralowców zostanie przeprowadzona w 2023 roku. Wymieranie raf koralowych to skutek między innymi: zmian klimatycznych, niezrównoważonego połowu ryb, zanieczyszczenia wód, niszczenia siedlisk. Według naukowców z University of Queensland w Australii najskuteczniejszą metodą ochrony koralowców będzie wykorzystanie nowoczesnej teorii portfela (MTP). Badacze zalecają, by skupić się na projektach ochronnych, które mają „największy potencjał powodzenia”. Ważne jest też, aby korzyści wykraczały poza ekologię i obejmowały pozytywne skutki dla gospodarki i społeczeństwa, w tym zdrowotne. Człowiek jest jednym z zagrożeń dla raf koralowych, ale każdy z nas może mieć też swój udział w ich ratowaniu. Na początku warto zacząć od zmiany przyzwyczajeń: Korzystaj z przyjaznych dla środowiska środków transportu. Wyrzucając śmieci, korzystaj z odpowiednich kontenerów. Kupując rybę akwariową, upewnij się, że została złowiona w zrównoważony dla środowiska sposób. Tajlandia otworzyła się na turystów z zagranicy Od 11 stycznia turyści z całego świata będą mogli przylecieć do Tajlandii bez względu na to, czy są zaszczepieni, czy nie. Rząd opracował kilka wariantów wjazdu do kraju. W ramach programu Sandbox do wybranych miejsc mogą podróżować zaczepieni turyści z każdego państwa. Przed przylotem muszą jednak przygotować obowiązkowe dokumenty. Zasady cały czas są modyfikowane, dlatego przed zaplanowaniem podróży do Tajlandii, dobrze sprawdzić najaktualniejsze informacje na rządowych stronach internetowych.
Berlin, Hamburg, Kolonia, Monachium, Drezno, Frankfurt, a może Bonn? Taki na przykład Berlin, poza luźną atmosferą i fascynującą multikulturowością, którym nie sposób się oprzeć, ma więcej muzeów – 175 – niż dni deszczowych w roku – 99. Jego Wyspa Muzeów to jeden z najważniejszych tego typu kompleksów świata wpisany na listę UNESCO. A zgromadzone tam zbiory to bezcenne eksponaty z różnych epok i niemal każdego zakątka świata, wśród nich chociażby: ołtarz pergamoński, brama Isztar czy popiersie najpiękniejszej Egipcjanki, królowej Nefertiti. Portowy Hamburg ma z kolei więcej mostów – 2,1 tys. – niż Wenecja. Katedrę w Kolonii, drugą najwyższą katedrę świata, budowano ponad 600 lat, miasto szczyci się też największym i najstarszym uniwersytetem w kraju. Monachium – poza słynnym zespołem piłkarskim oraz siedzibą znanej marki samochodów – słynie z największego piwnego festiwalu na świecie: podczas 16 dni Oktoberfestu wypija się nawet 8 mln l piwa! Tutaj też otworzono najstarsze kino. Drezno zaś to niemiecka stolica czekolady, w Bonn urodził się jeden z największych kompozytorów świata Ludwig van Beethoven, a we Frankfurcie wymyślono hot doga i wybudowano 14 z 15 najwyższych budynków w Niemczech. Ale nasz zachodni sąsiad to nie tylko miasta i urocze miasteczka z muru pruskiego, winnice, w których produkuje się wyborne rieslingi, to też wybrzeże Bałtyku z wyspami i plażami, ponad 2,1 tys. zamków, w tym Neuschwanstein, który zainspirował Walta Disneya do stworzenia logo swojej firmy. Cóż, w Niemczech warto spędzić urlop. Mamy nadzieję, że to wydanie specjalne Travelera pomoże Wam podjąć decyzję. REDAKTOR NACZELNA Agnieszka Franus
Nieopodal wyspy Tahiti naukowcy odnaleźli dziewiczą rafę koralową. Jeszcze nigdy nie widziano koralowców tak głęboko
U wybrzeży największej wyspy Polinezji Francuskiej, oceanografowie odkryli bardzo dużą, dziewiczą rafę koralową. Znajdowała się 35-70 metrów pod powierzchnią Pacyfiku. Naukowcy przyznają, że to jedna z największych raf, na tak dużej głębokości.
W tym artykule: Rafy Koralowe są wciąż niezbadane Koralowce uciekają przed skutkami globalnego ocieplenia Dziewiczą rafę koralową odkryto u wybrzeży Tahiti podczas misji badawczej mapowania dna morskiego. To co jest niezwykłe w tym odkryciu, to fakt, że rafa jest w zadziwiająco dobrej kondycji. Dr Julian Barbiere z UNESCO twierdzi, że takich ukrytych ekosystemów jest więcej, ale nie mamy jeszcze o nich pojęcia. Naukowcy twierdzą, że powstawała ok. 25 lat. Rafy Koralowe są wciąż niezbadane Morza i Oceany oraz to co ukrywają w swoich głębinach są wciąż olbrzymią zagadką dla naukowców. Praktycznie każdego dnia dowiadujemy się więcej o żyjących tam ekosystemach. Kilka dni temu badacze odkryli prawdopodobnie największą kolonię lęgową na świecie w Morzu Weddella. Dziś okazuje się, jak mało jeszcze wiemy o rafach koralowych. Większość znanych raf znajduje się w cieplejszych i płytszych wodach, maksymalnie do głębokości 25 metrów. Rafy koralowe zagrożone. Naukowcy szacują, że w ciągu 50 lat może ich już nie być Z najnowszych badań wynika, że rafy koralowe w zachodniej części Oceanu Indyjskiego są zagrożone wyginięciem. Eksperci przekonują, że może dojść do tego już w ciągu najbliższych 50 lat. Ta z kolei znajduje na obszarze od 35 do 70 metrów pod powierzchnią wody. Prof. Murray Robbert, biolog morski z Uniwersytetu w Edynburgu przyznaje, że najnowsze odkrycie uświadamia nam tylko, jak wiele musimy się jeszcze nauczyć. -Koralowce kojarzą nam się głównie z płytkimi morzami tropikalnymi. Tutaj, u wybrzeży Tahiti, okazuje się, że żyje olbrzymia, nieznana nauce rafa koralowa- mówi Robbert. Być może, fakt istnienia rafy na tak dużej głębokości, jest próbą schronienia się przed globalnym ociepleniem. Koralowce uciekają przed skutkami globalnego ocieplenia Biorąc pod uwagę, że oceany na całym świecie osiągnęły rekordowe temperatury, koralowce szukają schronienia głębiej pod powierzchnią. Od lat pięćdziesiątych ubiegłego wieku, liczebność raf koralowych na całym świecie zmniejszyła się aż o połowę. To skutek między innymi zmian klimatycznych, niezrównoważonego połowu ryb, zanieczyszczenia wód oraz niszczenia siedlisk. Największym zagrożeniem dla raf jest zjawisko tak zwanego blaknięcia, wywołane stresem środowiskowym. Powoduje ono nawet 100% śmiertelność kolonii. Robbert przyznaje, że odkryta rafa nie ma żadnych śladów blaknięcia, czy innych uszkodzeń, co może świadczyć o tym, że taka „ucieczka” przed ciepłymi płytkimi wodami okazała się skuteczna. Zaskakujące jest jednak to, że rafy potrzebują więcej słońca, które nie dociera do głębszych warstw wody. Okazuje się, że w głębinach może być wystarczająco dużo światła do rozwoju koralowców. Dr Julian Barbiere przyznaje, że to dostarcza szeregu nowych informacji dotyczących bioróżnorodności mórz i oceanów. - W rafach koralowych znajduje się nawet 25% morskich gatunków. - dodaje. - Można powiedzieć, że dzisiaj więcej wiemy o Marsie niż o głębinach oceanów. - podsumowuje żartobliwie Barbiere. Wielka Rafa Koralowa zagrożona. Czy można ją jeszcze uratować? Według prognoz do końca stycznia może dojść do kolejnego masowego blaknięcia koralowców. Wielka Rafa Koralowa jest zagrożona, a ostatnią deską ratunku może być zmiana pogody. Oceanografowie zaznaczają, że następnym krokiem jest odnalezienie i zidentyfikowanie gatunków, które żyją w okolicy tej dziewiczej rafy koralowej. Dlatego też planują wrócić tam jeszcze kilka razy w nadchodzących miesiącach. Dr Laetitia Hedouin, która brała udział w misji badawczej konkluduje, że odkrycie rafy w tak dobrym stanie jest nadzieją dla morskich ekosystemów. - Głębsze rafy, będą lepiej chronione przed globalnym ociepleniem. - A to dobra wiadomość. Źródło: New Scientist, BBC
Rafy koralowe zagrożone. Naukowcy szacują, że w ciągu 50 lat może ich już nie być
Z najnowszych badań wynika, że rafy koralowe w zachodniej części Oceanu Indyjskiego są zagrożone wyginięciem. Eksperci przekonują, że może dojść do tego już w ciągu najbliższych 50 lat.
W tym artykule: Stan alarmowy Przyszłość raf koralowych Badania zostały opublikowane na łamach czasopisma Nature Sustainability. Naukowcy zbadali rafy koralowe w dziesięciu krajach zachodniej części Oceanu Indyjskiego. Podzielono je na 11 podregionów i poddano ocenie przy użyciu kryteriów Czerwonej Księgi Ekosystemów (Red List of Ecosystems), którą opracowała Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN). Stwierdzono, że we wszystkich podregionach rafy są bliskie nieodwracalnym uszkodzeniom. Badacze ocenili, że największe zagrożenie dla raf koralowych stanowi ocieplenie klimatu oraz przełowienie ryb. Stan alarmowy Najnowsza ocena stanu raf kolorowych to sygnał alarmowy dla świata. Naukowcy w swoim badaniu wykazali, że ze względu na wzrost temperatury wody dochodzi do blaknięcia koralowców. To bardzo niebezpieczne zjawisko, które powoduje nawet 100% śmiertelność kolonii. W artykule opisano, że w najgorszej sytuacji są rafy we wschodniej i południowej części Madagaskaru, u wybrzeży Komorów i Wysp Maskareńskich. Autorzy sklasyfikowano ich stan jako „krytycznie zagrożone”. - Od dłuższego czasu mamy świadomość, że rafy koralowe ulegają degradacji, ale teraz wiemy dokładnie w jakim stopniu i dlaczego. - powiedział główny autor badania, dr David Obura. - To tylko potwierdza, że musimy podjąć zdecydowane działania, które zahamują postępujące globalne ocieplenie. Kolejnym problemem do rozwiązania jest również przełowienie ryb w regionie - dodaje. Koralowce w okolicy północnych Seszelów i wzdłuż wschodniego wybrzeża Afryki zostało określone jako "podatne na zniszczenie". Według badaczy to efekt przełowienia ryb. Takie zaburzenie ekosystemu sprzyja blaknięciu raf. Dr Obura twierdzi, że ich analiza zakłada scenariusz, który jest możliwy w ciągu najbliższych pięciu dekad. Zastrzega jednak, że jeśli uda nam się sprostać wyzwaniom klimatycznym i powstrzymamy globalne ocieplenie, to jest jeszcze nadzieja. Według Obury wszystko zależy od tego, co wydarzy się w ciągu najbliższych 10 lat. Przyszłość raf koralowych Od lat pięćdziesiątych XX wieku liczebność raf koralowych na całym świecie zmniejszyła się aż o połowę. To skutek zmian klimatycznych, niezrównoważonego połowu ryb, zanieczyszczenia wód oraz niszczenia siedlisk. - Z naszych badań wynika, że w okolicy wszystkich raf, które sprawdziliśmy, dochodzi do przełowienia czołowych drapieżników. - przyznaje Mishal Dudka, współautor obserwacji. - Praca, którą wykonaliśmy udowadnia, że nie chodzi tylko o ograniczenie emisji CO2. Należy również wprowadzić zmiany w przepisach dotyczących przemysłowego rybołówstwa. W to powinny być również mocniej zaangażowane lokalne społeczności. To bardzo ważne, aby zapewnić bezpieczeństwo rafom koralowym i całemu ekosystemowi. - dodaje. Naukowcy w trakcie swoich badań przeanalizowali dane z ostatnich 35 lat, a także prognozy na najbliższych 50 lat. Skupili się na wschodnim wybrzeżu Afryki kontynentalnej od Kenii aż po Afrykę Południową oraz na wschód aż po wyspy Seszele i Mauritius. Zasięg ich analizy obejmował 5% wszystkich raf koralowych. Źródło: Nature Sustainability
Nagrodzona Noblem metoda pomaga w ratowaniu raf koralowych
Koralowce są domem dla setek tysięcy organizmów podwodnych. Pełnią również funkcję naturalnych falochronów i oczywiście regulują klimat. Ich brak odczuje cała Ziemia.
W tym artykule: Nadzieja dla raf koralowych Koralowce umierają na całym świecie Jak ratować rafy koralowe? Naukowcy z australijskiego University of Queensland wykorzystali nowoczesną teorię portfela (MPT) do ratowania koralowców. Wybrali 50 raf i rezerwatów koralowych z całego świata, które mają największe szanse na przetrwanie kryzysu klimatycznego. Jak ekonomia ma pomóc naturze? Zgodnie z teorią opracowaną kilkadziesiąt lat temu przez Harry'ego Markowitza, badacze zalecili inwestorom skupienie się na projektach ochronnych, które mają „największy potencjał powodzenia”. Korzyści wykraczają poza ekologię i obejmują też pozytywne skutki dla gospodarki i społeczeństwa, w tym zdrowotne. – Ta strategia pomaga nam podejmować decyzje, które obszary chronić, jeśli pod koniec tego stulecia nadal mamy mieć koralowce – wyjaśnia profesor Ove Hoegh-Guldberg, klimatolog z University of Queensland. Naukowcy odkryli największy koral Wielkiej Rafy. Ma ponad 400 lat i mierzy 10 metrów średnicy Gigantyczna kolonia koralowca, dominująca pod błyszczącymi wodami u wybrzeży australijskich Wysp Palmowych (nie mylić z tymi w Dubaju), właśnie została okrzyknięta największym koralem Wie... Nadzieja dla raf koralowych Prognozy dla koralowców nie są optymistyczne. Z przeprowadzonych w tym roku badań wynika, że 14 proc. światowych raf obumarło tylko w ciągu ostatniej dekady. Największym zagrożeniem jest dla nich cykliczne zjawisko bielenia wywoływane coraz wyższymi temperaturami powietrza i wody. Ochrona koralowców nie jest łatwa, zwłaszcza że część decydentów nie zdaje sobie sprawy ze skali zagrożenia. Według raportu Australijskiej Akademii Nauk nawet 99 proc. australijskiej rafy może zniknąć do 2025 r. z powodu postępujących zmian klimatycznych. Mimo to Wielka Rafa Koralowa nie trafi na listę zagrożonego dziedzictwa. Australijczycy obawiali się, że taki ruch może zaszkodzić turystyce. Pomysł zastosowania nowoczesnej teorii portfela w ratowaniu raf koralowych po raz pierwszy pojawił się w 2017 r. podczas spotkania naukowców w Hawaiʻi Institute of Marine Biology. – To bardzo logiczna teoria. My jako pierwsi zastosowaliśmy ją w taki sposób na skalę światową – tłumaczy dr Hawthorne Beyer, stypendysta University of Queensland badający zastosowanie modelowania ilościowego w zarządzaniu systemami środowiskowymi. Badacze podzielili światowe rafy koralowe na „jednostki bioklimatyczne” (BCU) o powierzchni 500 km2 każda oraz wykorzystali 174 wskaźniki w pięciu kategoriach, w tym historię i prognozy temperatury, zakwaszenie oceanów czy obecność gatunków inwazyjnych. W ten sposób oszacowali dane dla każdego BCU. Następnie zespół wykorzystał MPT do ilościowego określenia zagrożeń i zidentyfikowania raf z największym potencjałem na przeżycie. Nurkowie wybrali najpiękniejsze rafy koralowe na świecie. Jak możemy je uratować? Rafy koralowe cieszą oko, ale odgrywają też ważną rolę w regulowaniu wodnego ekosystemu oraz zmian klimatycznych. Część koralowców na całym świecie zdążyła już bezpowrotnie wyblakn.. Koralowce umierają na całym świecie W ramach projektu ochroną zostały objęte rafy na Bliskim Wschodzie, w Afryce Północnej i Wschodniej, Australii, na Karaibach, wyspach Pacyfiku, Ameryce Południowej oraz Azji Południowej i Południowo-Wschodniej. Z raportu wynika, że utworzenie listy pomogło sprecyzować działania co najmniej 26 organizacjom. Zmiany klimatyczne to nie jedyne zagrożenie dla koralowców. Naukowcy wskazują również na eksploatację, destrukcyjne połowy, niezrównoważoną turystykę, rozwój wybrzeża czy zanieczyszczenie wód. Przypomnijmy, że rafy koralowe pokrywają zaledwie 0,2% dna oceanu, ale są domem dla co najmniej jednej czwartej wszystkich gatunków morskich. Projekt ochrony 50 wybranych kolonii to tylko część działań naukowych na rzecz wodnych ekosystemów. W tym roku japońscy badacze po raz pierwszy w historii zaobserwowali symbiozę koralowców i glonów, co również daje nadzieję na przyszłość. Jak ratować rafy koralowe? Wszyscy możemy zaangażować się w ratowanie rafy koralowej. Wiele zagrożeń dla koralowców występuje bezpośrednio w wodzie, jednak część z nich wynika z działalności człowieka. Warto zacząć od zmiany codziennych przyzwyczajeń: Korzystaj z przyjaznych dla środowiska środków transportu. Segreguj śmieci. Kupując rybę akwariową, upewnij się, że została złowiona w zrównoważony dla środowiska sposób. Źródło: Guardian
Rafa koralowa na Florydzie walczy z groźną chorobą. Biolodzy usunęli prawie 200 kolonii
Szacuje się, że ponad połowa rafy koralowej na Florydzie została dotknięta chorobą – w sumie 45 gatunków na terenie około 38 tys. hektarów.
W tym artykule: Amerykańska rafa koralowa osłabiona przez chorobę Szansa dla kolejnych pokoleń Kontynentalne Stany Zjednoczone mogą poszczycić się jedynym siedliskiem rafy koralowej u wybrzeży południowej Florydy. W ostatnim czasie koralowce te borykają się jednak z chorobą SCTLD, która objawia się utratą tkanek. Pierwsze pojedyncze przypadki zarejestrowano w 2014 r. w okolicach południowo-wschodniego wybrzeża USA. Od tamtego czasu patogeny zdążyły rozprzestrzenić się wzdłuż archipelagu Florida Keys aż do Morza Karaibskiego. Australia powoli otwiera granice, a dziobaki zapraszają do kąpieli. Ssaki wracają do Królewskiego Parku Narodowego Docelowo w przyszłym roku w Królewskim Parku Narodowym ma zamieszkać 10 osobników. Po raz ostatni te fascynujące zwierzęta widziano na terenie obiektu prawie 50 lat temu. Amerykańska rafa koralowa osłabiona przez chorobę Walka z chorobą koralowców to obecnie jeden z priorytetów amerykańskich biologów. Do tej pory usunięto prawie 200 kolonii rafy z Parku Narodowego Dry Tortugas i przetransportowano do laboratoriów. Tam są leczone w ogromnych zbiornikach ze słoną wodą, nad którymi świecą lampy imitujące światło słoneczne – w ten sposób naukowcy chcą odtworzyć środowisko naturalne koralowców. Szacuje się, że ponad połowa rafy koralowej na Florydzie została dotknięta chorobą – w sumie 45 gatunków na terenie około 38 tys. hektarów. Ratowanie amerykańskiej rafy koralowej w laboratoryjnych warunkach to część projektu zainicjowanego w 2018 r. przez National Oceanic and Atmospheric Association oraz Florida Fish and Wildlife Conservation Commission. Kiedy ponad 20 z 45 gatunków koralowców zaczęło grozić wyginięcie, naukowcy opracowali plan wydobywania całych kolonii i ich rekonwalescencji. We Florida Coral Rescue Center biolodzy leczą ponad 700 koralowców z 18 gatunków. Justin Zimmerman – dyrektor laboratorium – podkreśla, że gdyby zostały w wodzie, do 90 proc. z nich już by nie żyło. Wygląda na to, że ludzie w pierwszej kolejności udomowili „najniebezpieczniejszego ptaka na świecie” Kazuary aktywnie bronią swoich terytoriów, a trzymane w niewoli mogą być agresywne. Dwa lata temu media obiegła wiadomość o osobniku, który śmiertelnie ugodził swojego właściciela. Szansa dla kolejnych pokoleń Naukowcy badają genomy uratowanych zwierząt. Otrzymane wyniki pomogą im wyhodować nowe okazu, które będą bardziej odporne nie tylko na podobne choroby, ale też inne zagrożenia, chociażby ocieplenie klimatu czy zanieczyszczenie wód. Powodzenie lub porażka tego przedsięwzięcia może mieć ogromny wpływ na cały ekosystem oraz gospodarkę. Koralowce zapewniają schronienie ¼ zwierząt morskich. Ponadto stanowioną naturalną barierę między otwartym oceanem a lądem, przez co siła fal uderzających o wybrzeże w czasie sztormów jest mniejsza. Utrata rafy koralowej może dodatkowo osłabić przychody z ruchu turystycznego na Florydzie. Przyjezdni, którzy nurkują między koralowcami, co roku generują średnio 8,5 miliarda dolarów.
Naukowcy zaobserwowali symbiozę koralowców i glonów. Pierwszy raz w historii
Badanie przeprowadzone przez japońskich naukowców jest przełomowe dla nauki, a co najważniejsze, pokazuje, w jaki sposób możemy w przyszłości ratować rafy koralowe.
W tym artykule: Badanie, na które trzeba było poczekać Fascynująca symbioza koralowców i glonów Przez ostatnie lata obumierające rafy koralowe stały się jednym z bardziej wymownych symboli skutków globalnego ocieplenia. Wielobarwne koralowce są domem dla setek tysięcy organizmów podwodnych. Pełnią również funkcję naturalnych falochronów i oczywiście regulują klimat. Wróćmy jednak do zależności między rafą koralową a morską florą i fauną. Szacuje się, że aż 25 proc. podwodnych organizmów polega właśnie na koralowcach. Szczególnie ważna jest ich symbioza z glonami. Koralowce zapewniają im schronienie, a one z kolei odwdzięczają się energią i siłami witalnymi niezbędnymi do przywrócenia kolorów blednącej rafie. UNESCO chce wpisać Wielką Rafę Koralową na listę zagrożonego dziedzictwa. Australia się buntuje Australijczycy boją się, że wpisanie Wielkiej Rafy Koralowej na listę zagrożonego światowego dziedzictwa niekorzystnie wpłynie na turystykę, ponieważ podróżni nie będą chcieli ogląda.. Badanie, na które trzeba było poczekać O tym, że koralowce i glony „przyjaźnią się” ze sobą, wiadomo już od dawna. Do tej pory naukowcy nie byli jednak w stanie zaobserwować interakcji pomiędzy nimi. Dlaczego? Wyhodowanie komórek koralowca w warunkach laboratoryjnych jest po prostu bardzo trudne. W kwietniu tego roku pierwszy raz udało się to zespołowi badawczemu z Japonii. Naukowcy odtworzyli komórki koralowca madreporowego, nazywanego też kamiennym lub rafotwórczym, na szalkach Petriego. Wybór nie był przypadkowy. To najczęściej występujący koralowiec na rafach tropikalnych i subtropikalnych. Po dodaniu do szalek mikroskopijnych glonów, czyli bruzdnic, badacze obserwowali, jak są stopniowo pochłaniane przez wyhodowane komórki. Stan symbiozy utrzymywał się przez około miesiąc. Po tym czasie komórki koralowców obumarły. Badanie przeprowadzone przez japońskich naukowców jest przełomowe dla nauki, a co najważniejsze, pokazuje, w jaki sposób możemy w przyszłości ratować rafy koralowe. „Wykorzystanie tej techniki może poszerzyć naszą wiedzę na temat bielenia koralowców i dostarczyć nowych wskazówek do ulepszeń metodologicznych w zakresie ich ochrony” – zapowiadają Japończycy w oświadczeniu. Nurkowie wybrali najpiękniejsze rafy koralowe na świecie. Jak możemy je uratować? Rafy koralowe cieszą oko, ale odgrywają też ważną rolę w regulowaniu wodnego ekosystemu oraz zmian klimatycznych. Część koralowców na całym świecie zdążyła już bezpowrotnie wyblakn.. Fascynująca symbioza koralowców i glonów Ekolodzy regularnie przypominają o tym, że śmierć rafy koralowej może mieć katastrofalne skutki dla klimatu. Nic więc dziwnego, że naukowcy z całego świata pracują nad różnymi sposobami przywrócenia obumarłych koralowców do życia. Polacy również mieli ważny wkład w badania. W 2016 r. zespół kierowany przez naukowców z Polski właśnie, wykazał że symbioza koralowców i glonów trwa znacznie dłużej niż przypuszczano, a jej początki sięgają przynajmniej 212 mln lat wstecz. „Boom ewolucyjny tych zwierząt nastąpił dopiero w środkowym triasie, ok. 240 mln lat temu. Wtedy pojawiło się mnóstwo koralowców rafotwórczych, a ich sukces ciągnie się do dziś. Dotąd trudno było zrozumieć, co było przyczyną ich powodzenia. Nasze badania pokazują, że udział w tym sukcesie mogły mieć właśnie glony” – tłumaczył prof. Jarosław Stolarski z Instytutu Paleobiologii PAN w rozmowie z PAP.
UNESCO chce wpisać Wielką Rafę Koralową na listę zagrożonego dziedzictwa. Australia się buntuje
Australijczycy boją się, że wpisanie Wielkiej Rafy Koralowej na listę zagrożonego światowego dziedzictwa niekorzystnie wpłynie na turystykę, ponieważ podróżni nie będą chcieli oglądać koralowców oficjalnie uznanych za bliskie wyginięcia.
W tym artykule: Wielka Rafa Koralowa na liście zagrożonego światowego dziedzictwa Spór o kondycję Wielkiej Rafy Koralowej Wielka Rafa Koralowa uważana jest za symbol nie tylko Australii, ale też bogactwa i różnorodności oceanów. Niestety, na skutek zmian klimatycznych i wzrostu temperatury wód część koralowców wyblakła i obumarła. To zła wiadomość nie tylko dla żyjących w nich ryb i innych organizmów morskich, ale również ludzi. Wielka Rafa Koralowa na liście zagrożonego światowego dziedzictwa Problem degradacji raf koralowych jest regularnie nagłaśniany przez naukowców i aktywistów ekologicznych, ale UNESCO dopiero teraz zaleciła wpisanie Wielkiej Rafy Koralowej w Australii na listę zagrożonego światowego dziedzictwa. Propozycja ta nie spotkała się z entuzjazmem australijskiego rządu. Politycy zarzucają pracownikom agendy ONZ, że kierują się motywami politycznymi, a ocena stanu koralowców jest niesprawiedliwa. Obok bogatej flory i fauny na lądzie, Wielka Rafa Koralowa jest jedną z największych atrakcji turystycznych w Australii. Miejscowi boją się, że wpisanie jej na listę zagrożonego światowego dziedzictwa niekorzystnie wpłynie na turystykę, ponieważ podróżni nie będą chcieli oglądać koralowców oficjalnie uznanych za bliskie wyginięcia. Samce kolczatki mają cztery penisy. Naukowcy próbują ustalić, do czego im służą Kolczatka australijska potrafi przetrwać szalejący pożar buszu. Samce mają cztery penisy, a samice składają jaja. W dalszej części artykułu przedstawiamy zadziwiające ciekawostki o kolcza... Spór o kondycję Wielkiej Rafy Koralowej Organizacja UNESCO twierdzi, że Australijczycy nie podjęli wystarczających działań, aby chronić wyjątkowy cud natury, jakim bez wątpienia jest Wielka Rafa Koralowa. Ostatecznym wyznacznikiem skali degradacji miała być bardzo słaba jakość wody w pobliżu koralowców. Susan Ley, minister środowiska w australijskim rządzie, nie pozostawiła uwag agendy ONZ bez komentarza. W odpowiedzi zarzuciła ekspertom z UNESCO, że to oni nie wywiązali się z poprzednich zapewnień. – „Stoi za tym polityka i najwyraźniej to ona zniweczyła proces postępowania […] Zmiany klimatyczne są największym zagrożeniem dla wszystkich światowych ekosystemów rafowych […] To niesprawiedliwe, by wyróżniać Australię” – dodała. W lipcu rząd Australii zamierza zakwestionować propozycję dotyczącą Wielkiej Rafy Koralowej. Organizatorzy rejsów w rejony Wielkiej Rafy również uważają, że raport ONZ jest błędny. Opierają się na opiniach turystów, którzy są „nadal zachwyceni olśniewającymi koralowcami i wielobarwnymi rybami”. Problem w tym, że głosy te zostały zebrane kilkadziesiąt lat temu, kiedy rafa była w znacznie lepszym stanie.
Część koralowców potrafi przystosować się do cieplejszej wody w oceanach. To za mało, żeby przetrwać kilkaset lat
Od ponad roku głównym tematem w mediach na całym świecie jest pandemia koronawirusa, przez co na dalszy plan zeszły inne palące problemy współczesnego świata, jak chociażby kryzys klimatyczny oraz jego następstwa. Naukowcy dowodzą, że niektórych może udać się, uniknąć. Nie będzie to jednak zasługa prewencji człowieka, a zaskakującej różnorodności w przyrodzie.
W tym artykule: Jest nadziela dla rafy koralowej Na pomoc koralowcom Według najnowszych badań niektóre koralowce są w stanie wymieniać zamieszkujące ich tkanki glony na inne, bardziej odporne na ciepło gatunki. To zwiększa szanse na przetrwanie rafy koralowej mimo zapowiadanych następstw globalnego ocieplenia. Jest nadziela dla rafy koralowej Podniesienie się poziomu wody czy zmiana kierunków prądów morskich to tylko niektóre z wielu zagrożeń wynikających z postępującego kryzysy klimatycznego. Wyższa temperatura wody w oceanach ma fatalny wpływ na kształtujący się przez wiele lat ekosystem. Blaknięcie i obumieranie koralowców to jeden z najczarniejszych scenariuszów, choć jak się okazuje, wcale nie musi się spełnić. Biolodzy morscy z California State University ustalili, że koralowce narażone na wyższe temperatury potrafią przystosować się do tych zmian. Dzięki temu mogą przetrwać nawet do 2100 r. Taki scenariusz jest jednak możliwy wyłącznie przy ograniczeniu emisji gazów cieplarnianych oraz pod warunkiem, że temperatura wody w oceanach nie podniesie się o więcej, niż 2 st. C. W innym razie koralowce mogą wyblaknąć jeszcze przed 2050 r. – „Koralowce są niezwykle ważne dla zachowania różnorodności biologicznej. Na pewnym etapie zamieszkuje je nawet ¼ wszystkich morskich ryb” – tłumaczy Cheryl Logan, inicjatorka badań. Na pomoc koralowcom Najbardziej optymistyczny scenariusz zakłada, że rafy koralowe przetrwają nawet do 2300 r. Żeby tak się stało, ludzie musieliby wycofać się ze wszystkich działań prowadzących do nasilenia się zmian klimatycznych. Ostatnie odkrycie naukowców daje nadzieję na utrzymanie różnorodności biologicznej w oceaniach, choć to za wciąż mało, żeby uratować podwodny ekosystem. Biolodzy zapewniają, że będą wykorzystywać nową wiedzę w dalszych badaniach. – „Zamiast wprowadzać geny do populacji koralowców, aby sztucznie zwiększyć ich tolerancję termiczną, będziemy po prostu skupić się na ich naturalnych zdolnościach adaptacyjnych” – zapowiada Logan.
U brzegów Kornwalii odkryto unikalne glony koralowe
Fascynujący gatunek czerwonych alg Phymatolithon calcareum tworzy siedliska zwane łóżkami maerl w regionach przybrzeżnych na północno-wschodnim Atlantyku, ale naukowcy odkryli je wyjątkowo w pobliżu Kornwalii w Wielkiej Brytanii.
Dzięki poznaniu genomu krasnorostów Phymatolithon calcareum formujący ów mäerl u brzegów Kornwalii, zrozumiano jak unikalne a zatem szczególnie zagrożone są to organizmy. Zwanym z racji czerwonego zabarwienia glonami koralowymi, P. calcareum, grozi szczególnie zatrucie wody na tym mocno uczęszczanym szlaku wodnym. Ogromne rafy wapienne istnieją od tysięcy lat m.in. w Irlandii czy przy francuskim brzegu Atlantyku. Przesycone związkami wapnia krasnorosty w wodzie ogrzewanej przez Golfstorm pokrywają dno na głębokości od 20 do 100 metrów. Żyjące na skałach przyrośnięte są do podłoża chwytnikami. Pod wpływem powietrza ich czerwona barwa zmienia się na jasnoszarą. Od dawna są w Europie ważnym surowcem naturalnym. Po wydobyciu suszy się je, czyści i mieląc uzyskuje pył, w którym znajduje się węglan wapniowy i sporo magnezu, także cenne mikroskładniki. Rolnicy od lat posypują tą mączką swoje pola, stosują ją też jako paszę dla zwierząt. O ile rocznie w Bretanii wydobywa się 500 tys. ton mäerlu, w Kornwalii już tego właściwie zaprzestano. Choć nadal licencje wydaje się na wydobycie w Szkocji, zbytniego zainteresowania nie widać. Na Wyspach największe pokłady maërl są w irlandzkiej zatoce Galway na wschodzie kraju. Naukowcy z brytyjskiej uczelni w Exeter badający unikalne genetycznie krasnorosty z Kornwalii zauważyli, że ich genom różni się nawet od krasnorostów z habitatu położonego jedynie 14 km na południe, rosnących na podwodnych granitowych skałach zwanych Manacles. Formacje mäerl grają tę samą rolą, co rafy koralowe. Są bardzo ważnym skupiskiem zróżnicowanego życia morskiego. Według analizy naukowców z Exeter opublikowanej w czasopiśmie “Evolutionary Applications” „genetyczna unikalność: mäerlu u ujścia rzeki Fal kształtowała się w długim okresie czasu. - Wygląda na to, że pomogła geograficzna izolacja i brak genetycznej wymiany z innymi habitatami P. calcareum. Nasze odkrycie dostarcza dalszych dowodów na podtrzymanie obecnych środków służących zachowaniu mäerlu z ujścia rzeki Fal w możliwie niezmienionym charakterze – zauważa dr Tom Jenkins, jeden z autorów pracy. View oEmbed on the source website Według dr Jamiego Stevensa, także z uczelni w Exeter, ujście Fal to droga wodna o szczególnie dużym natężeniu ruchu. Używana jest zarówno przez jednostki cywilne jak i okręty wojenne korzystające z portu w pobliskim Falmouth. – Krasnorostom zagraża nie tylko zanieczyszczenie w wodzie, ale i regularnie prowadzone pogłębianie dna w celu utrzymania dostępności portu – wyjaśnia w informacji prasowej.
Pierwsza taka rafa od 120 lat odkryta w Australii. Ma wysokość dwóch Pałaców Kultury
Naukowcy z Schmidt Ocean Institute odkryli na obszarze należącym do położonej u wybrzeży Australii największej na świecie Wielkiej Rafy Koralowej samodzielnie funkcjonującą masywną rafę wysokości ponad 500 metrów. Na ten podwodny skarb przyrody, pierwszy taki znaleziony od 120 lat, trafiła załoga należącej do instytutu łodzi badawczej Falkor.
- Istnienie tej rafy, jednej z 8 podobnie odciętych od głównego ciała WRK, odnotował 20 października dr. Robin Beaman z James Cook University podczas badań powierzchni dna morza na północ od Wielkiej Rafy Koralowej. Każda z 8 samodzielnych raf położona jest w pobliżu przylądka York na krawędzi wychodzącej spod szelfu na którym znajduje się WRK – tłumaczy w informacji prasowej Schmidt Ocean Institute. View oEmbed on the source website Pięć dni później na dno opuszczono robota badawczego SuBastian. Zejście pod wodę było transmitowane na żywo a później opublikowane na kanale Youtube instytutu. U swojej podstawy struktura ma 1,5 km szerokości. Wznosi się na wysokość 500 metrów tak, że od powierzchni dzieli ją w najwyższym punkcie ok. 40 metrów. Zdjęcie: Schmidt Ocean Institute Nowoodkrytą rafę dopisano do listy 7 innych, badanych sukcesywnie od XIX wieku. Jest wśród nich też ta w pobliżu wyspy Raine, stanowiąca najważniejszy obszar gniazdowania morskich żółwi zielonych (Chelonia mydas). Zdjęcie: Schmidt Ocean Institute - Odnalezienie wysokiej na pół kilometra rafy u brzegów przylądka York, wydawałoby się dobrze już poznanego obszaru Wielkiej Rafy Koralowej, pokazuje nam jak tajemniczy świat ukrywa się tuż za linią brzegową. Dzięki potężnym narzędziom do trójwymiarowego mappingu będziemy w stanie lepiej zrozumieć tę nową rafę i jej rolę w ekosystemie WRK – stwierdziła dr. Jyotika Virmani, dyrektorka Schmidt Ocean Institute. Ekspedycja naukowa “The Northern depths of the Great Barrier Reef” potrwa do 17 listopada. Mapy dna morskiego powstające w oparciu o zbierane przez instytut dane zostaną udostępnione poprzez serwis australijski serwis AusSeabed.