Rafa koralowa w Europie! Zaskakujące odkrycie u wybrzeży Włoch
To żaden żart ani instalacja artystyczna. Włosi rzeczywiście odkryli rafę koralową w wodach Morza Śródziemnego. Dotarcie do koralowców nie jest jednak proste i wymaga zejścia aż na 500 metrów w dół.
To już druga taka rafa koralowa odkryta w pobliskich wodach Półwyspu Apenińskiego. Pierwszą odnaleziono w 2019 r w rejonie turystycznego miasta Monopoli, w regionie Apulia. Dokonał tego zespół naukowców z Uniwersytetu Bari Aldo Moro. Znaleziska znacząco różnią się od siebie. Formacja z 2019 r. znajduje się na głębokości 30–50 metrów, natomiast ta znaleziona niedawno rozpościera się ok. 500 metrów pod poziomem morza. Gdzie została odnaleziona rafa? Nowa rafa głębinowa leży u wybrzeży południowych Włoch, w obrębie Zatoki Neapolitańskiej, będącej częścią Morza Tyrreńskiego. Dokładniej rzecz biorąc, koralowce znajdują się w kanionie Dohrna – jednym z głębszych podwodnych kanionów w całym basenie Morza Śródziemnego. Kanion ten rozpoczyna się zaledwie kilka kilometrów od brzegu, na głębokości ok. 100 metrów, i opada później nawet do 1000 metrów w głąb morza. Kremowy kuzyn Nowo odkryta formacja koralowców różni się od swoich krewnych znanych m.in. z australijskiej Wielkiej Rafy Koralowej. Nie dostrzeżemy tu jaskrawych barw kojarzących się z tropikalnymi ekosystemami. Dzieje się tak z powodu braku glonów Zooxanthellae, typowych dla ciepłych wód Morza Koralowego. Zooxanthellae zawierają specjalne barwniki fotosyntetyczne o odcieniach żółci, brązu, zieleni i czerwieni. W tropikach, gdzie rafa jest dobrze oświetlona, mogą one przeprowadzać fotosyntezę, nadając koralowcom intensywne kolory. W przypadku rafy z Morza Śródziemnego, głębokość, na której znajdują się koralowce, jest zbyt duża, by docierało tam światło słoneczne. Włoska formacja żywi się poprzez filtrację materii organicznej – planktonu – unoszącej się w prądach oceanicznych, a nie dzięki fotosyntezie. W efekcie formacje przybierają zdecydowanie bardziej stonowane, kremowe barwy. Najpopularniejszym twardym koralowcom głębinowym o beżowych odcieniach towarzyszą czarne koralowce oraz rosnące pojedynczo korale samotne. 80-metrowa rafa Rafa rozwija się na stromych ścianach podmorskiego kanionu Dohrna. Ten żyjący element dna morskiego rozciąga się na ponad 80 metrów wysokości, a niektóre koralowe narośla przekraczają nawet 2 metry szerokości. Koralowce nie tworzą jednolitej struktury charakterystycznej dla innych formacji, lecz układają się kaskadowo, pnąc się po całej długości 80-metrowej ściany kanionu. Na najgłębszych poziomach występują najstarsze siedliska, często już przekształcone w osady wapienne. Środkowa partia to obszar największej gęstości korali, gąbek i czarnych koralowców – panują tu najlepsze warunki przepływu wody. Co oznacza odkrycie rafy? Mimo że rafa, ze względu na swoją głębokość, nie wpłynie na popularyzację turystyczną okolic Neapolu, może nadać nowy kierunek badaniom oceanograficznym w Morzu Śródziemnym. W przeciwieństwie do turystów, specjalne badawcze roboty będą mogły zejść na głębokość 500 metrów, w celu przeprowadzenia kolejnych analiz powierzchni rafy głębinowej. Kierownik misji, która stoi za głębinowym znaleziskiem, Giorgio Castellan, mówi, że odkrycie ma kluczowe znaczenie dla pogłębienia wiedzy o funkcjonowaniu i zasięgu głębinowych siedlisk koralowych, szczególnie w kontekście planowania ich ochrony i odtwarzania. Dzięki nowo odkrytej rafie będziemy mogli w łatwiej przygotować się na kolejne eksploracje dna morza oraz w przyszłości zaprojektować działania gospodarki przyrodniczą z myślą o ochronie żyjących elementów dna morskiego. Źródła: TVN24, Reuters Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Koralowce to geniusze chemii. Właśnie odkryto ich „supermoc” na zmiany klimatu
Mamy dobrą wiadomość z oceanów: okazuje się, że koralowce potrafią przystosować się do zmian klimatycznych. Według nowych badań zakwaszanie się oceanów nie wpłynęło na ich zdolności do budowy szkieletów. Naukowcy są optymistyczni, choć podkreślają, że potrzeba długoterminowych obserwacji.
Koralowce to fundament bioróżnorodności oceanów. Jednak są organizmami wyjątkowo wrażliwymi, szczególnie na skutki zmian klimatycznych – ocieplanie i zakwaszanie się wód. Najnowsze badanie sugeruje jednak, że są bardziej odporne, niż sądziliśmy. Supermoc koralowców – co odkryli naukowcy? Jessica Hankins, badaczka z University Colorado Boulder (USA), wykazała, że mimo wzrostu zakwaszenia oceanów w ciągu ostatnich 200 lat niektóre koralowce potrafią nadal budować twarde wapienne szkielety. – Zauważyliśmy, że korale potrafią regulować mechanizm odpowiedzialny za tworzenie i utrzymanie szkieletów, mimo coraz kwaśniejszych wód – powiedziała Hankins. Jej praca ukazała się właśnie w prestiżowym czasopiśmie naukowym „Science Advances”. Podwodni chemicy: jak korale budują szkielet? Koralowce tworzą swoje szkielety niczym wybitni inżynierowie chemicy. Potrafią wytrącić z wody węglan wapnia w specjalnym płynie kalcyfikacyjnym pomiędzy miękkim zewnętrznym ciałem a twardym szkieletem. W sprzyjających warunkach wykorzystują węglan wapnia do maksimum, rosnąc szybciej i wytrącając z wody nawet inne związki, które także wbudowują w szkielety. Koral reguluje skład chemiczny płynu kalcyfikacyjnego, by zapewnić idealne warunki do łączenia rozpuszczonych w wodzie jonów w węglan wapnia. Jednak ilość tych jonów spada w wyniku zakwaszania się oceanicznych wód. Od czasów rewolucji przemysłowej kwasowość oceanów wzrosła o 40 proc. Proces ten jest wynikiem pochłaniania dwutlenku węgla, co prowadzi do szeregu reakcji chemicznych. Dwustuletnie koralowce to prawdziwi twardziele Przewidywano, że zakwaszanie spowoduje osłabienie szkieletów koralowców i stopniowo wywoła u nich swoistą „osteoporozę”. Szkielety powinny stawać się mniej gęste i bardziej podatne na uszkodzenia. Jednak wyniki badań były niejednoznaczne. Zespół Jessiki Hankins postanowił zbadać szkielety korali długowiecznych za pomocą spektroskopii Ramana. To metoda analizy laserowej pozwalająca poznać skład chemiczny i strukturę molekularną materiałów. Można nią badać na przykład skały, dzieła sztuki i białka. Przebadano dwa bardzo stare okazy z Wielkiej Rafy Koralowej i Morza Koralowego. Wiekowe koralowce miały odpowiednio 200 i 115 lat. Okazało się, że oba utrzymały zdolność regulowania płynu kalcyfikacyjnego i wciąż produkowały węglan wapnia. Wygląda więc na to, że procesy regulacji płynu są bardziej złożone, niż sądzono. Co dalej? Potrzebne dalsze badania Nie wiadomo jeszcze, czy te zdolności mają różne gatunki korali oraz ich populacje w innych rejonach świata. Naukowcy podkreślają, że choć odkrycie daje nadzieję, konieczne są dalsze, długoterminowe badania. Jednak nawet gdyby tak było, zakwaszenie wód to niejedyny problem koralowców. Cierpią także z powodu stresu termicznego, który powoduje tzw. blaknięcie (lub bielenie). Wynika ono ze śmierci glonów żyjących w symbiozie z koralowcami. Od 2023 r. do połowy maja 2024 r. odnotowano masowe bielenie korali w co najmniej 62 krajach i terytoriach. – Ocean może wydawać się odległy, ale nie jest odizolowany. Wszystkie systemy Ziemi są ze sobą połączone – to, co dzieje się z rafami koralowymi, oddziałuje daleko poza wybrzeżami – podkreśla Jessica Hankins. Źródło: Science Advances Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Bajeczna rafa koralowa i morze jak z pocztówki. Marsa Alam to idealne miejsce na wakacyjny reset
W południowo-wschodnim Egipcie, z dala od zgiełku dużych kurortów, leży Marsa Alam. Polacy szczególnie upodobali sobie ten region. Przyciąga ich ciepłe morze, spokój i podwodny świat, który można podziwiać wprost z hotelowej plaży.
Spis treści: W Marsa Alam musisz umieć się targować Przeżyć ALL inclusive Poznałam beduińską gościnność Spotkanie pełne emocji Zakładam maskę i wchodzę do wody, po chwili pływam między rybami, które przypominają rajskie ptaki, o kolorach i kształtach tak fantazyjnych, że oglądam ten zaczarowany świat z dziecięcym zachwytem. Trudno oderwać wzrok od jaskrawo ubarwionych ryb motyli, wargaczy z wydatnymi ustami i dużymi oczami z czarną obwódką jak u pandy. Papugoryb z pyszczkami w kształcie ptasich dziobów, których łuski błyszczą niczym brokat. Są też wśród nich najeżki i rozdymki, które stawiają kolce i powiększają swoją objętość, kiedy się czegoś wystraszą, dzięki czemu drapieżnik nie jest w stanie ich połknąć. I mnóstwo innych rybich piękności. Podglądam je, gdy pływają w parach, grupach, ławicach – ukrywają się między fragmentami raf, skubią polipy lub czmychają przede mną, choć staram się jak najmniej im przeszkadzać. Świat raf koralowych i ich mieszkańców wciąga mnie coraz bardziej. Woda przy plaży ma konsystencję i temperaturę zupy, nieco dalej ochładza się, dając przyjemną odmianę, kiedy na zewnątrz jest 38 st. C, a na niebie żadnych chmur. Jest też idealnie przezroczysta, o obłędnie turkusowym kolorze, a dzięki wysokiemu zasoleniu unoszę się na niej, a właściwie lewituję bez wysiłku. Już samo to daje niewyobrażalny relaks. Czasami zamykam oczy, oddycham głęboko, rozkładam ramiona i poddaję się sile fal, czując, jak mnie rozluźniają, przepełniają szczęściem i błogością. Podobno w Morzu Czerwonym żyje ponad 1200 gatunków ryb i 350 gatunków koralowców, nie licząc innych stworzeń. To nieprawdopodobne bogactwo, które tutaj mam na wyciągnięcie ręki. W Marsa Alam musisz umieć się targować Przyjechałam do Marsa Alam skuszona opowieściami o bogactwie i dostępności jego raf koralowych wprost z hotelowych plaż. I jest to prawda. Może egzotyczne rybki nie pływają tu w takich ilościach jak w bardziej odległych częściach tego akwenu, ale z kolei tutaj mogę się cieszyć ich towarzystwem, ilekroć przyjdzie mi na to ochota. Marsa Alam to stosunkowo młody kurort po egipskiej stronie Morza Czerwonego. Położony daleko na południu, jakieś 4 godz. drogi od Hurghady – ciągnie się dziesiątkami kilometrów wzdłuż wybrzeża, mając za plecami Pustynię Arabską ze szczytami wznoszącymi się na ponad 1500 m. Nie jest to właściwie nawet miasto, w klasycznym rozumieniu tego słowa, a raczej ciąg większych lub mniejszych kompleksów hotelowych z prywatnymi plażami. Taka spokojniejsza alternatywa dla innych egipskich kurortów. Marsa Alam nie ma też klasycznego centrum, z deptakiem wypełnionym restauracjami, sukiem, sklepami z pamiątkami, klubami. Namiastką czegoś takiego jest Port Ghalib z mariną, skąd wypływają statki na pobliskie rafy. Jednak wystarczy godzina, żeby zwiedzić to miejsce. I kupić orientalny dywan, ciężkie od skórzanych nut i oud perfumy, słodycze, papirusy lub inne mniej lub bardziej oryginalne pamiątki. Atmosfera jest leniwa i senna, a sprzedawcy ożywiają się, dopiero kiedy z busów wysypują się potencjalni klienci. I jak to w Egipcie, musimy się nastawić, że każdy nasz kontakt wzrokowy zostanie bezwzględnie wykorzystany. A jeżeli dotkniemy jakiegoś towaru albo zapytamy o cenę, to już po nas. Sprzedawcy ściągną go nawet z najwyższej półki, rozłożą przed nami i zaczną swój taniec. Te okulary są obecnie najmodniejsze, w tej sukience, którą właśnie oglądam – trzy rozmiary za dużej – będzie mi najpiękniej, te perfumy to arabski afrodyzjak, a ten dywan to prawdziwy unikat z wielbłądziej wełny. Najpierw mam mierzyć, wybierać, a dopiero potem będziemy rozmawiać o cenie – słyszę w każdym sklepie. Ci wytrenowani we wszelkich socjotechnikach, mówiący chyba wszystkimi językami świata handlowcy nie wypuszczą nas z pustymi rękami. Dlatego targuję się zgodnie z wielowiekową tradycją i udaje mi się zbić cenę o ponad połowę, choć mam świadomość, że i tak przepłaciłam. Przeżyć ALL inclusive Życie w Marsa Alam skupia się jednak w obrębie mniejszych lub większych hoteli przypominających twierdze otoczone wysokimi murami, ze szpalerami kołyszących się na powitanie wysokich palm. Te ośrodki zapewniają wszystko; od pełnego wyżywienia w formie bufetów czy à la carte w restauracjach z widokiem na morze, w których szczególnie romantycznie robi się o zachodzie słońca – po wszelką rozrywkę. A wśród niej królują zajęcia jogi, masaże, aerobik w basenach, animacje dla dzieci, parki rozrywki ze zjeżdżalniami, huśtawki do sesji zdjęciowych dla zakochanych, dyskoteki, kursy nurkowania i bary z drinkami oraz sziszą. Można tu też zrobić zakupy, a nawet skorzystać z usług medycznych – w razie potrzeby. To miasta w miastach, z których właściwie nie ma powodu wyjeżdżać. A żeby wyjechać, trzeba się trochę wysilić, zamówić specjalny transport, znieść często wielogodzinną podróż do kolejnej atrakcji. Wakacje all inclusive, powód żartów, opowieści o Grażynach i Januszach, o romansach w stylu filmu Darling I Lowe Ju, pijaństwach, bo drinki, choć często niewiele w nich alkoholu, w tych temperaturach ścinają z nóg momentalnie. I to ciągłe nagabywanie personelu: „Jak się masz? Skąd jesteś, habibi? Ile masz lat? Prawie za darmo!”. Przez dzień lub dwa czuję się, jakbym powtarzała ten sam lekko zmodyfikowany scenariusz. Ale szybko zauważam, że kiedy nie zostawiam przestrzeni na interakcje – mam spokój. I wkrótce jestem tu na własnych zasadach. Czytam, spaceruję, odpoczywam. A kiedy mam ochotę, udzielam się towarzysko. Śniadanie, plaża, snorklowanie, obiad, plaża, snorklowanie, kolacja, spacer po plaży. Powtarzalność i rutyna odmieniana przez wszystkie przypadki. Można powiedzieć nuda, ale jakże była mi ona potrzebna, z każdym dniem doceniam ją coraz bardziej. Zaczynam rozumieć sens takich wakacji, zwłaszcza że hotele są na tyle rozległe, że nawet na plaży i w wodzie mogę być niemal sama. Poznałam beduińską gościnność – Te ziemie są własnością Beduinów – wyjaśnia Mohamed, jeden z lokalnych przewodników, którzy opiekują się gośćmi podczas fakultatywnych wycieczek. Ten 28-latek z pokaźnym wąsem jest zawsze uśmiechnięty i pogodny, nawet kiedy mówi trudne rzeczy. Sam pochodzi z Kairu i tam ma narzeczoną, ale od skończenia studiów pracuje w Marsa Alam, a w rodzinnym mieście spędza wakacje. Intensywnie uczy się też języków, poza angielskim, niemieckim i rosyjskim chce mówić jeszcze po polsku i ukraińsku. Podczas wycieczki do obozu beduińskiego opowiada o rdzennych mieszkańcach tych terenów. – Beduini, których żyje tu około pół miliona, mają swojego niezależnego od rządu przywódcę, a prawo tutaj opiera się na Koranie. I to właśnie oni władają nie tylko Marsa Alam, ale też Hurghadą czy Szarm el-Szejk. Żeby więc wybudować hotel na tej ziemi, każdy inwestor musi najpierw uzyskać ich zgodę – w zamian oprócz podatków zapewnić też pracę lokalnej ludności. Dawniej Beduini żyli w namiotach, hodowali wielbłądy, zajmowali się handlem i celebrowali gościnność, która w tych wyjątkowo ekstremalnych warunkach jest niepisanym prawem. Jeżeli tutaj rozbija się obóz, to jest też zawsze namiot dla gości. Mogą oni liczyć na herbatę, kawę i coś do jedzenia – opisuje Mohamed. Przez tysiąclecia Beduini nauczyli się, jak się wyżywić, wyleczyć, podróżować po pustyni. Znają ją, rozumieją, szanują. Ja już po 15 minutach od zjechania z szosy w boczną drogę tracę orientację. Terenówka podskakuje na milionach małych kamieni, kurz dostaje się do środka. Za oknem przesuwają się pomarańczowe góry i doliny, tworząc postapokaliptyczną scenerię Mad Maxa. Słońce powoli zsuwa się z nieba. Już zapomniałam, jak piękne potrafią być zachody słońca na pustyni. Upał oblepia mnie i jednocześnie wysusza niczym mumię, osłabia i rozleniwia. Ale o tej porze już nieco odpuszcza, co sprawia, że kiedy dojeżdżamy na miejsce, mam siłę, by wspiąć się na jedną ze skalnych półek. Zachód słońca nad obozem Beduinów to obowiązkowy punkt programu. Poszarpane góry zalewa miodowa poświata. A kilka minut później wszystko gaśnie. Sam obóz okazuje się atrakcją stworzoną na potrzeby turystów. Są tu więc namioty z dywanów i koców, gdzie zostajemy poczęstowani gorącą arabską herbatą, która smakuje wybornie, więc zamawiam kolejne. Wielbłądy, na których można pojeździć, a bardziej zrobić sobie z nimi pamiątkowe zdjęcia. Jest też szczelnie zakryta pani, która rozwałkowuje ciasto i wypieka na ognisku pyszne tradycyjne płaskie chleby. Jest wreszcie sklep – który robi na wszystkich największe wrażenie. Niczym jaskinia Aladyna, niepozorny z zewnątrz, oszałamiający w środku. Bo czego tu nie ma: pachnące herbaty w wiklinowych koszach, wonne olejki i perfumy, mydła, wszelkie kosmetyki, suszone owoce, przyprawy, oleje, słowem skarby. Można się tu zatracić na długie godziny, wąchając, wmasowując, dotykając i podziwiając różne specyfiki. Na szczęście zaczyna się właśnie kolacja, bo przepadłabym w tym miejscu z kretesem. Idziemy do budowli przypominającej amfiteatr, gdzie na stołach poustawiano wielkie misy wypełnione sałatkami, humusem, mięsem, ryżem i chlebem. Każdy nakłada sobie wybrane potrawy według potrzeb i zasiadamy na widowni. Zaczyna się nocny spektakl. Taniec z ogniem, spektakularne akrobacje w wykonaniu muskularnego atlety Isly wywołują aplauz szczególnie płci pięknej. Tym większy, że rozgrzany tancerz wie, że się podoba, więc czaruje widownię kolejnymi sztuczkami. A potem na arenę wkracza wirujący derwisz i rozbija bank. Spotkanie pełne emocji Następnego dnia nad ranem ruszamy z hotelu na wycieczkę, której celem jest wodne safari z możliwością oglądania delfinów. Mohamed twierdzi, że popłyniemy do miejsca, gdzie niemal codziennie pojawiają się te wspaniałe ssaki. Szansa zobaczenia stada wynosi jakieś 90 proc., jednak to dzikie zwierzęta i nigdy nie ma stuprocentowej gwarancji – asekuruje się przewodnik. Zawsze na pocieszenie zostanie nam pływanie wśród innych morskich stworzeń. Wcześniej byłam na rafie, która nazywa się Marsa Mubarak, a wypływa się na nią z Portu Ghalib. Widziałam tam cudowne rajskie ogrody, tak piękne, kolorowe, z niewiarygodną liczbą żyjących organizmów, że wciąż pamiętam swój zachwyt nad tym fascynującym podwodnym światem. Nie mniejsze wrażenie zrobiły na mnie też raje i żółwie zielone. Jeden olbrzym pływał w towarzystwie ryb podnawek, które przyssały się do jego pancerza i towarzyszyły mu wszędzie niczym pasażerowie na gapę. Ryby te przyczepiają się do swoich żywicieli i karmią resztkami z ich stołu, najczęściej są nimi rekiny lub inne drapieżniki. Podobno potrafią przyssać się tak mocno, że nie sposób ich oderwać. Na Mubaraku można również spotkać manaty zwane krowami morskimi, potężne łagodne zwierzęta, które żerują na tamtejszych łąkach, jednak mnie nie było to dane. Do mariny Hamaty, wyglądającej jak opuszczona baza z Gwiezdnych Wojen, skąd odpływają statki – docieramy po dwóch godzinach, rejs zajmuje kolejne trzy. Kiedy wreszcie cumujemy przy Sataya Dolphin Reef, płytkiej lagunie na Morzu Czerwonym, są tu już inne jednostki. No cóż, nie tylko ja chcę zobaczyć delfiny. – Laguna ma 5 km długości i kształt półksiężyca, to jedno z najpiękniejszych miejsc do nurkowania – zapewnia Mohamed. Jednak na razie delfinów nie ma, dlatego skupiam się na innych mieszkańcach raf. Podziwiam kosmiczne kształty i kolory koralowców, fioletowe, różowe, żółte, zielonkawe, kremowe – w tysiącach form przypominających krzewy, kaktusy, drzewa, wachlarze i liście. Wspaniałe ukwiały i gąbki, wśród których przemieszczają się ławice ryb. Po godzinie z żalem wracam na obiad na statek. I kiedy już powoli zbieramy się, żeby odpłynąć – ktoś daje sygnał, że właśnie zbliża się duże stado delfinów. Z daleka rozpoznaję ich charakterystyczne sylwetki wyskakujące ponad wodę. Podobno te fascynujące ssaki przypływają tutaj, żeby odpocząć, posilić się i pobawić. Wkrótce się przekonuję, że kontakt z nimi, nawet odległy, jest doświadczeniem niemal mistycznym. Te istoty w jakiś niepojęty sposób sprawiają, że sama możliwość patrzenia na nie i cieszenia się ich obecnością wyzwala we mnie lawinę emocji. Nie mogę opanować wzruszenia, jak w przypadku spotkania z kimś bardzo bliskim, z kim straciliśmy kontakt na lata.
Dahab to raj dla nurków i żeglarzy. Co jeszcze przyciąga turystów do tego kurortu?
Turkusowa woda, fantastyczne widoki i wyjątkowe towarzystwo. Dahab nieprzypadkowo uchodzi za jeden z najlepszych egipskich kurortów.
W tym artykule: Dahab – niepowtarzalne warunki do nurkowania i żeglowania Rafa koralowa w Zatoce Akaba Codzienność w Dahab Dahab – informacje praktyczne Wielkie turkusowe oko lśniło w słońcu pofalowaną taflą wody, na której unosiły się pojedyncze sylwetki nurków. Ale też tych, którzy z maską, rurką, z ciekawością, ale i z obawą zerkali pod wodę. W czeluść jednej z najbardziej niesamowitych nurkowych miejscówek. Patrzyłem na to z zazdrością i rosnącą ekscytacją. Na niewielkie wzgórze, wyrastające tuż przy morskim brzegu, wdrapałem się w klapkach i kąpielówkach. Żar lał się z nieba i chociaż wody zatoki Akaba marszczył wiatr, tu, na górze, nie było czuć jego zbawiennej mocy. Z aparatem fotograficznym przy oku wpatrywałem się w szeroki, owalny, sięgający 100 m pionowo w dół otwór przybrzeżnej rafy. Z powodu kształtu i koloru wody nazywany jest on Blue Hole – Błękitną Dziurą. Ten cud natury miał w sobie coś magicznego i magnetycznego. Każdy, kto planował nurkową wyprawę do Dahabu, za punkt honoru stawiał sobie zanurzenie się w tym miejscu. Ba, wielu przybywało na półwysep Synaj wyłącznie z tego powodu. Dahab – niepowtarzalne warunki do nurkowania i żeglowania Do egipskiego Dahabu, niewielkiej beduińskiej osady położonej godzinę jazdy na północ od słynnego Szarm el-Szejk, wcale nie miałem wielkiej ochoty przyjeżdżać. Ale mój nurkowy kumpel, Zbyszek, namawiał. Kusił perspektywą świetnych zanurzeń, ale też atmo­sferą – inną od tej w popularnych egipskich kurortach. Opowiadał o niewielkich nadmorskich osadach, klimatycznych knajpkach, spokoju i hipisowskim charakterze miejsca. Nie kłamał. Już pierwszego wieczoru, gdy w czasie odprawy siedzieliśmy w kucki na kolorowych dywanach i popalaliśmy jabłkową sziszę, poczułem, że to miejsce dla mnie. Obok nas otulone dymem z sziszy siedziały niewielkie grupy turystów, gdzieś przed nami migotały światełka latarek nurków. Brzeg morza był tuż-tuż, na wyciągnięcie ręki. Nasz przewodnik, Hakim, opowiadał o kolejnych dniach pod wodą. Ale też o sobie. Przybył tu kilkanaście lat temu z Aleksandrii. Mijały wówczas dwie dekady od czasu, gdy Synaj powrócił w granice Egiptu po wielu latach wojennej zawieruchy i konfliktu z Izraelem. Najpierw potencjał miejsca odkryli hipisi, dopiero po nich dotarli tu nurkowie. Najwięcej atutów na półwyspie miał właśnie Dahab – niewielka beduińska osada położona tuż nad brzegiem morza. Nazwa miasteczka oznacza „złoty”, a podzielone jest ono na część północną, z dawną osadą Asalah – z knajpkami i hotelikami i z urokliwą promenadą nad samym morzem, oraz część południową – z kilkoma sieciowymi hotelami i laguną, mekką miłośników windsurfingu i latawców kite. „Goa Morza Czerwonego” – trąbiły o Dahabie gazety i turystyczne przewodniki lat 90. XX w. Za tym sloganem, nawiązującym do atmosfery luzu i seksualnej swobody indyjskiej osady znad Morza Arabskiego, kryło się przyzwolenie na to, by przyciągnąć tu specyficznego turystę. Indywidualistę stroniącego od hotelowych molochów all inclusive, rozkrzyczanych dzieciaków i dudniących po nocach dyskotek. Czy czułem się kimś takim, gdy gnaliśmy na pace pikapa, w kurzu i słońcu na pierwszą nurkową miejscówkę? Trochę tak. Długowłosi, wyluzowani egipscy kierowcy, nie mniej swobodni divemasterzy – podwodni przewodnicy, wszyscy w kolorowych czapeczkach i barwnych tiszertach, wpisywali się w ten obraz. Po niespełna pół godzinie jazdy wysadzili nas tuż obok Blue Hole, ale pierwszego nurka miałem wykonać w oddalonych kawałek dalej „dzwonach” – El Bells. Dookoła mieliśmy pustkę: spalone słońcem, pomarańczowo-brązowe skały, piach i kurz. Obok tego tafla wody niczym lustro Alicji, za którym wkracza się do innego świata, do krainy czarów. – Z Blue Hole nie ma żartów – ze śmiertelną powagą mówił Hakim, gdy szykowaliśmy się do zejścia pod wodę. A mnie przed oczami stawały tablice przymocowane do skały tuż przy nurkowisku. Upamiętniały tych, którzy zlekceważyli niebezpieczeństwa miejsca. Byliśmy więc wyjątkowo skupieni. Wszelkie żarty skończyły się, gdy usiedliśmy na skale w „bellsach”. Potem trzeba było spuścić nogi do wody i zanurzyć się… głową, pionowo w dół. – Plecami do skały, a potem, gdy zobaczysz niewielki skalny łuk – odwróć się o 180 stopni i przepłyń pod nim – cierpliwie tłumaczył mi Zbyszek. – I tam na mnie poczekaj. Zakryła mnie woda, swobodnie opadałem wzdłuż skalnej szczeliny, sprawdzając na zegarku głębokość. Zanurzaliśmy się dość szybko, w grupie, wyposażeni w dodatkowe butle. Skupieni, ale zrelaksowani, próbując zużyć jak najmniej gazu. Gdy na mierniku pojawiła się informacja: „26 metrów”, zobaczyłem wspomniany łuk, za którym otworzyła się błękitna otchłań. Czekałem na Zbyszka i dalej, w niewielkim prądzie popłynęliśmy już razem – wzdłuż ściany. Po chwili podziwialiśmy kolorową rafę i biało-pomarańczowe błazenki buszujące w ukwiałach. Dotarliśmy do tzw. ogrodu – zagłębienia w koralowcach Błękitnego Oka, ulubionego miejsca tych, którzy trudy nurkowania w pełnym akwalungu zastępują swobodą zestawu ABC – maski, rurki i płetw. Nurkowaliśmy dalej. Na głębokości 57 m skontrolowaliśmy ilość gazu w butli, a proste zadanie matematyczne, które wymyślił nasz divemaster, miało sprawdzić, czy nadal potrafimy trzeźwo myśleć. Przed nami stała perspektywa przepłynięcia pod łukiem – kilkanaście metrów w tak zwanym dachu, czyli ze skałą nad głową, bez możliwości wypłynięcia. Już po drugiej stronie, z odrobiną ekscytacji, ale w spokoju, przestrzegając zasad dekompresji, z przystankami dyktowanymi przez akwalungowy komputer, wynurzaliśmy się w kierunku słońca. Rafa koralowa w Zatoce Akaba Zatoka Akaba, głęboka na 1700 m, długa na 180 km i wąska średnio na 20 km – dzieli swoje skarby pomiędzy Egipt, Izrael, Jordanię i Arabię Saudyjską. W ciepłych i bardzo słonych wodach wykształciła się rafa, którą buduje 265 gatunków korali, w tym 150 twardych koralowców, z czego 23 to endemity Morza Czerwonego. To, co odróżnia tutejszą rafę np. od tej okalającej Australię, sprowadzić można do jednego zdania: odporność na wahania temperatur. I jeśli australijskie koralowce bieleją, umierając w wyniku podnoszenia się temperatury wszechoceanu, to te z Morza Czerwonego, a szczególnie z zatoki, mają się nieźle. Prawdopodobnie pozostało więc jeszcze trochę czasu, by je ochronić przed klimatyczną zagładą. Morze Czerwone to swoiste laboratorium i bank genów tych koralowców, które są bardziej odporne na zmiany klimatu. Dlatego trwają prace, by region wpisać na listę światowego dziedzictwa UNESCO i tym sposobem objąć go dodatkową ochroną. Miejsce jest dość odludne. Parę nadmorskich osad, małe kurorty ze szkołami nurkowania. Poza tym wielka pustka, w którą idealnie wpisuje się Blue Hole. Porównanie jej czeluści do turkusowego oka jest nieprzypadkowe. Synaj już 6 tys. lat temu był miejscem wydobycia cennych turkusów. Codzienność w Dahab Poranna kawa, śniadanie złożone z grubych naleśników z dżemem i jogurtem. Potem przegląd sprzętu, pakowanie pikapa i w drogę. Po pierwszym nurkowaniu przerwa – leżakowanie, popijanie wody, rozmowy albo czytanie książki, gry planszowe. Potem drugie zanurzenie. W międzyczasie jakaś przekąska na ciepło, czasem spacer na punkt widokowy. Tak wyglądał nasz każdy dzień podczas tygodniowego pobytu w Dahabie. Tę rutynę przerywaliśmy jedynie nocnym nurkowaniem na „miejskiej” plaży zwanej Lighthouse Reef. Przy dobrej przejrzystości wody miało się wrażenie, że jakby się było zawieszonym w próżni. Uwielbiam nurkować w ciemności, bo nocą widać… więcej kolorów! Tak! Mocna latarka oświetla rafę i tym samym redukuje efekt niebieskiego filtra, który w ciągu dnia funduje nam woda. Alternatywą dla nocnych nurkowań były wystawne kolacje w lokalnych knajpkach. Kuchnia w Dahabie na przestrzeni lat wyewoluowała w stronę specyficznego fusion, łącząc smaki Maghrebu, Bliskiego Wschodu i europejskich krajów Morza Śródziemnego. Efekty bywają zaskakujące! Czasem więc zamiast morza decydowaliśmy się na jego owoce. Najlepiej z grilla! Dahab – informacje praktyczne Dojazd i nocleg Najlepiej wybrać się czarterem z którymś z biur podróży. Siedmiodniowy pobyt w hotelu z dwoma posiłkami i przelotem z Polski, w listopadzie, to wydatek ok. 2 tys. zł na os. Można też rezerwować noclegi samodzielnie. Od ok. 400 zł za dwójkę za tydzień ze śniadaniem. Dolot do Szarm el-Szejk to wydatek od 1 tys. zł w obie strony. Stamtąd shuttle bus do Dahabu za 60 zł w jedną stronę. Lot na Synaj trwa ok. 4,5 godz. Jedzenie Najczęstszą opcją są posiłki w hotelu. Jeśli nie, to tanio i dobrze zjemy też „na mieście”: śniadanie kosztuje ok. 8 zł, woda mineralna – 2 zł, kawa – 4 zł, frytki – 7 zł, spaghetti – 11 zł, pizza – 20 zł, tadżin z rybą – 25 zł, zestaw owoców morza – 50 zł. Na kolację w grupie polecam droższą, ale znakomitą restaurację Zanooba Slow Cooking; oferuje zestaw od 50 zł za osobę. Nurkowanie Polecam agencję Bedouin Divers. 6-dniowy pakiet nurkowy (dwa zanurzenia dziennie) to wydatek od 180 euro w górę, a od 210 euro z wypożyczeniem pełnego ekwipunku. Świetnie, gdy centrum w cenie oferuje transport z hotelu na miejscówki i z powrotem. Jeśli jedziesz pierwszy raz, warto przejść kurs PADI Open Water Diver. Od ok. 300 euro, pozwala na nurkowanie do 18 m. Planując nurkowanie, koniecznie trzeba wykupić ubezpieczenie dla nurków. Polecam DAN; 130 zł na tydzień. Park Narodowy Ras Muhammad Na południowym koniuszku Synaju. Jest tu jedna z najpiękniejszych raf koralowych na świecie. Źródło: National Geographic Traveler
Hit tego sezonu. Wyspa Gołębi to raj dla miłośników przyrody i nurkowania
Sri Lanka to kraj pełen tajemnic i naturalnych skarbów, a jednym z takich miejsc jest Wyspa Gołębi. Ta niewielka wysepka, położona u północno-wschodnich wybrzeży Sri Lanki, oferuje niezapomniane przeżycia dla każdego podróżnika.
Spis treści: Nurkowanie na Wyspie Gołębi – raj dla miłośników podwodnych widoków Historia Wyspy Gołębi – od schronienia piratów po park narodowy Nilaveli – spokojna przystań blisko natury Kultura i kuchnia Sri Lanki – doświadczenie warte przeżycia Podczas wyprawy na wschód Sri Lanki, jedno z najbardziej pamiętnych przeżyć to bliskie spotkanie z rekinem czarnopłetwym. Ten drapieżnik, choć na pierwszy rzut oka może budzić strach, nie stanowi zagrożenia dla człowieka. Nurkowanie wokół Wyspy Gołębi daje możliwość obserwacji tych fascynujących stworzeń w ich naturalnym środowisku. Rekiny rafowe czarnopłetwe są znane ze swojej płochliwości i zazwyczaj unikają kontaktu z ludźmi. Ważne jest jednak, by zachować spokój i unikać gwałtownych ruchów, które mogłyby wzbudzić ich ciekawość. Nurkowanie na Wyspie Gołębi – raj dla miłośników podwodnych widoków Rafy koralowe wokół Pigeon Island należą do najpiękniejszych u brzegów Sri Lanki. Życie pod wodą tętni tu na każdym kroku. Od żółwi morskich spokojnie skubiących glony z koralowców po kolorowe ryby przemierzające madreporowe koralowce – każdy nurek znajdzie tu coś dla siebie. Niestety, część rafy po wschodniej stronie wyspy została zniszczona przez tsunami w 2004 roku. Mimo to, natura powoli odbudowuje swoje królestwo, a fragmenty rafy stają się częścią białego piasku plaż. Historia Wyspy Gołębi – od schronienia piratów po park narodowy Wyspa Gołębi ma bogatą historię, która sięga czasów, gdy wyspa służyła jako schronienie dla piratów grasujących po wodach Oceanu Indyjskiego. W czasach kolonialnych Brytyjczycy wykorzystali ją jako strzelnicę. Dziś wyspa jest parkiem narodowym, który chroni unikatowe ekosystemy morskie i lądowe. Spacer po wyspie prowadzi przez dzikie tereny, skaliste brzegi i małe zatoczki, skąd rozpościerają się imponujące widoki na otaczający ocean. Nilaveli – spokojna przystań blisko natury Nilaveli, niewielka wioska niedaleko portowego miasta Trincomalee, to idealne miejsce dla osób szukających ciszy i spokoju. Brak tu wielkich hoteli czy hałaśliwego życia nocnego. Wszystko toczy się w spokojnym rytmie kołyszących się palm i zapachów kuchni lokalnych restauracji serwujących curry i świeże ryby. W Nilaveli można poczuć prawdziwy klimat Sri Lanki, gdzie mieszanka smaków z południa Indii, Portugalii i Chin nadaje lokalnym potrawom niepowtarzalny charakter. Kultura i kuchnia Sri Lanki – doświadczenie warte przeżycia Podróż na Sri Lankę to nie tylko przyroda, ale także bogata kultura. Jednym z interesujących doświadczeń jest jedzenie rękoma, co jest powszechnym zwyczajem wśród lokalnej ludności. Niezapomnianym przeżyciem jest również degustacja krabów w pikantnym sosie curry – prawdziwa uczta dla zmysłów. Choć Sri Lanka jest jednym z największych producentów herbaty na świecie, kultura picia herbaty w lokalach jest zaskakująco rzadka. Na zakończenie dnia można unieść kufel lokalnego piwa z wizerunkiem wielkiego złotego lwa – symbolu Sri Lanki. Pigeon Island na Sri Lance to miejsce, które zadowoli zarówno miłośników przygód, jak i tych, którzy szukają spokoju i kontaktu z naturą. Od nurkowania wśród raf koralowych, przez fascynujące spotkania z rekinami, po spokojne dni spędzone w Nilaveli – każda chwila na tej wyspie to niezapomniane doświadczenie. Jeśli planujesz podróż na Sri Lankę, Wyspę Gołębi i okolice Trincomalee to miejsca, które warto wpisać na swoją listę. Źródło: National Geographic Traveler
Podmorskie organizmy zamieniły okręt w tętniącą życiem rafę. Ile czasu im to zajęło?
8 lat badań na Morzu Czerwonym przyniosło zaskakujące wyniki. Naukowcy udokumentowali, jak spoczywający na dnie morza wrak SS Thistlegorm zamienił się w sztuczną rafę koralową. Jest on obecnie schronieniem dla tylu organizmów, dla ilu domem są rafy naturalne.
W tym artykule: Co można zobaczyć na wraku SS Thistlegorm? Jak wyglądała podróż SS Thistlegorm? Ile trwało badanie wraku? Jak powstaje sztuczna rafa koralowa? Filmy z nurkowania do wraku SS Thistlegorm ukazują niezwykły podwodny świat. Wokół działek przeciwlotniczych, ciągle znajdujących się na dziobie, kręcą się ławice różnokolorowych ryb. Na pokładzie rozwijają się przepiękne koralowce Morza Czerwonego. Wszędzie – na pokładzie i wokół kadłuba – jest pełno życia. Co można zobaczyć na wraku SS Thistlegorm? Nie mniej ciekawe widoki czekają na tych, którzy zanurzą się w czeluściach statku. W ładowni pojawiają się większe ryby. Niektóre są tak niezwykłe jak ryba napoleon (czyli wargacz garbogłowy, Cheilinus undulatus) albo murena olbrzymia (Gymnothorax javanicus). Nurkowie odwiedzający wrak muszą dzielić uwagę między ryby a ładunek, który został zatopiony wraz z okrętem. Na SS Thistlegorm nadal stoją rzędy motocykli, samochody transportowe, nawet ciężarówki. Pokrywa je gruba warstwa mułu. Jak wyglądała podróż SS Thistlegorm? Na zamienienie statku w bujny podwodny ekosystem potrzeba było zaledwie kilkadziesiąt lat. SS Thistlegorm to brytyjska jednostka transportowa z czasów drugiej wojny światowej. Zatonęła podczas swojego czwartego rejsu w 1941 roku. Okręt płynął wówczas z zapasami dla sił brytyjskich stacjonujących w północnej Afryce. Wiózł amunicję, silniki, samochody transportowe, części zamienne, motocykle, nawet lokomotywy. Miał za sobą długa podróż. We wrześniu wypłynął z Glasgow, opłynął całą Afrykę, wyminął Madagaskar i wpłynął na Morze Czerwone. Kierował się do Aleksandrii. 6 października kotwiczył w Zatoce Sueskiej przed wpłynięciem do Kanału Sueskiego. O drugiej nad ranem zauważyły go niemieckie bombowce. Okręt został zbombardowany i poszedł na dno. Dziś spoczywa na głębokości od 16 m (rufa) do 33 m (dziób). Od lat 90. tych XX wieku stanowi jedno z ulubionych miejsc nurkowań na Morzu Czerwonym. W jego pobliżu znajduje się naturalna rafa koralowa, a do popularnego kurortu Szarm el-Szejk jest tylko 70 km (łodzią). Ile trwało badanie wraku? Popularność wraku wśród nurków postanowili wykorzystać naukowcy. Projekt prowadzony przez badaczy życia morskiego z Uniwersytetu Bolońskiego rozpoczął się w 2007 roku. Przez 8 lat zbierali oni dane o morskich organizmach żyjących we wraku. Pomagali im ochotnicy, zaangażowani w program nauki obywatelskiej „Scuba Tourism for the Environment”. Przy okazji nurkowań rekreacyjnych przyglądali się stworzeniom, które zamieniły SS Thistlegorm w swój domu. Później wypełniali szczegółowe kwestionariusze przygotowane przez badaczy. Naukowców szczególnie interesowało, na ile różnorodny jest ekosystem, jaki rozwinął się wokół wraku. Czyli – ile występuje na nim gatunków z różnych jednostek taksonomicznych. Badacze wyróżnili 72 taksony – czyli grupy spokrewnionych ze sobą organizmów – charakterystyczne dla głównych ekosystemów Morza Czerwonego. Następnie przepytali nurków, czy widzieli pod wodą ich przedstawicieli. Wrak z czasów II wojny światowej od 80 lat zanieczyszcza ocean. Jak to wpływa na podwodny ekosystem? Niebezpieczne i toksyczne substancje i materiały wybuchowe, które wciąż są wewnątrz wraku, mają bardzo negatywny wpływ na dno oceanu oraz mikroorganizmy, które tam żyją. Jak powstaje sztuczna rafa koralowa? Jak się okazało, przez dziesięciolecia wrak zamienił się w tętniącą życiem sztuczną rafę koralową. Pod wodą zaobserwowano przedstawicieli aż 71 taksonów – z 72 poszukiwanych. – SS Thistlegorm stanowi ważny przykład pokazujący, jak wokół sztucznej rafy koralowej może powstać i utrzymywać się złożony ekosystem podobny do tych z naturalnych raf – napisali naukowcy w pracy opublikowanej w czasopiśmie „PLOS One”. Ich zdaniem badania sztucznych raf takich jak wrak SS Thistlegorm mogą pomóc chronić naturalne rafy, których istnieniu zagraża katastrofa klimatyczna. Szacuje się, że na dnie ziemskich oceanów spoczywa aż trzy miliony wraków. To na tyle dużo, by miały wpływ na delikatne morskie ekosystemy. Wiele z okrętów, budowanych z drewna, stało się miejscem, gdzie bujnie rozwijają się podwodne mikroorganizmy. Rok temu naukowcy wykazali, że na zatopionych okrętach rozwijają się na nich biofilmy bakteryjne, archeony i grzyby. W ten sposób drewniane wraki stają się domem dla stworzeń znajdujących się na początku łańcuchów pokarmowych. Wszystkie zaś okręty na dnie oceanów – przydatnymi strukturami, które mogą stanowić miejsce schronienia i życia dla różnego rodzaju morskich organizmów. Źródło: Science Alert, PLOS One, Frontiers in Marine Science, Wraki Morza Czerwonego Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Tajemnicza struktura odkryta w jednym z najbardziej płaskich miejsc na świecie, na australijskiej nizinie Nullarbor
Dzięki obrazowaniu satelitarnemu wysokiej rozdzielczości naukowcy wypatrzyli na nizinie Nullarbor w Australii niezwykłą formację terenu w kształcie pierścienia. Ich zdaniem może to być pozostałość po rafie koralowej sprzed milionów lat.
W tym artykule: Jak wygląda nizina Nullarbor? Tajemnicza struktura. Co się znajduje na nizinie Nullarbor? Nizinna kapsuła czasu Duża część Australii jest dzisiaj gorąca i sucha. W wielu regionach znajdują się rozległe pustynie. Jednak nie zawsze tak było. W miocenie – czyli w okresie między 23 a 5 mln lat temu – dzisiejszą Australię porastały gęste lasy. Kontynent miał również wewnętrzne morza. 14 mln lat temu morze na terenie dzisiejszej południowej Australii zaczęło wysychać. W końcu światło dzienne ujrzało jego płaskie, wapienne dno. I wtedy czas w tym miejscu się zatrzymał. Na ogromnym obszarze nic się nie zmieniło aż po dziś dzień. Jak wygląda nizina Nullarbor? Nizina Nullarbor w Australii to gigantyczny płaski ląd o powierzchni aż 200 tys. km. kw. Teren wielkości dwóch trzecich Polski porasta skrub. To skąpa roślinność, składająca się głównie z karłowatych krzaków akacji i eukaliptusów. Samo słowo Nullarbor, oznaczające „brak drzew” pochodzi z połączenia dwóch słów łacińskich. Nullus oznacza nic, natomiast arbor – drzewo. Ten rozległy obszar jest – poza wybrzeżem – nadzwyczaj monotonny. Nie da się na nim wypatrzyć jakichkolwiek wzniesień, wzgórz czy choćby skał. Nie doszło tam do powstania skał osadowych ani nie było ruchów górotwórczych. Od 14 mln lat, kiedy nizina wyłoniła się z oceanu, pozostała praktycznie niezmieniona. W Australii powstaje tajemniczy monolit. Ma rejestrować upadek naszej cywilizacji Czarna Skrzynka Ziemi. Tak nazywa się projekt, który w przyszłym roku pojawi się na australijskiej wyspie Tasmania. – To unikatowe geologiczne płótno, na którym zapisała się starożytna historia tego regionu – mówi dr Milo Barham, geolog z Technologicznego Uniwersytetu Curtina w Perth. – Ta ziemia, o której zapomniał czas, daje fascynujący wgląd w historię naszej planety – dodaje badacz. Tajemnicza struktura. Co się znajduje na nizinie Nullarbor? Jednak jak właśnie okazało, nizina Nullarbor nie jest tak zupełnie pozbawiona cech szczególnych. Naukowcy analizujący zdjęcia satelitarne tego terenu zrobione w wysokiej rozdzielczości zauważyli na nich coś nieoczekiwanego. Jest to rozległa, okrągła tajemnicza struktura o szerokości 1,3 km. W środku ma kopułę, a otacza ją coś na kształt pierścienia. Zdaniem badaczy w miocenie – kiedy ten teren był dnem morskim – była to rafa koralowa (lub jej część). – To pierwsza tego rodzaju formacja terenu odkryta na nizinie Nullarbor – mówi dr Barham. – Nie powstała ani w wyniku uderzenia meteorytu, ani innego znanego procesu geologicznego. Ma za to pewne cechy typowe dla współczesnych raf, np. Wielkiej Rafy Koralowej – dodaje badacz. Nizinna kapsuła czasu Naukowcy przypominają, że nizina Nullarbor to nie tylko unikatowy krajobraz. Jej południową część przecinają liczne jaskinie krasowe, w których natrafiano na wiele cennych znalezisk. – Pochodzą z nich dobrze zachowane szczątki tygrysów tasmańskich i kompletny szkielet lwa workowatego – mówi dr Barham. Ten wymarły torbacz, drapieżny ssak, żył w Australii do późnego plejstocenu. Australijskie murale na silosach zachwycają nie tylko lokalnych mieszkańców. Gdzie są i dlaczego warto je zobaczyć? Murale na silosach odmieniają oblicze australijskiej prowincji, gdzie mieszkańców można policzyć na palcach jednej ręki. Zobacz, jak powstawały. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/db2c0af6ed9d9f497362da17b697240e89bb4c43-5ac02af.jpeg" width="938" height="545" alt="Artysta z Sydney, Fintan Magee, namalował tego poszukiwacza wody na silosie zbożowym w Barraba, wiejskim miasteczku w australijskim stanie Nowa Południowa Walia. Jest to jeden z wielu projektów w stylu street art, które ostatnio pojawiły się na obszarach" title="Artysta z Sydney, Fintan Magee, namalował tego poszukiwacza wody na silosie zbożowym w Barraba, wiejskim miasteczku w australijskim stanie Nowa Południowa Walia. Jest to jeden z wielu projektów w stylu street art, które ostatnio pojawiły się na obszarach" /> To nie koniec skarbów, jakie kryje w sobie Nullarbor. Ponieważ na tym bardzo suchym terenie nic nie zmieniło się od milionów lat, zachowały się na nim duże ilości meteorytów. Badanie niziny dostarcza więc wiedzy nie tylko o przeszłości Ziemi, ale i całego Układu Słonecznego. Praca międzynarodowego zespołu naukowców o nowej formacji terenu odkrytej w Australii została opublikowana w czasopiśmie naukowym „Earth Surface Processes And Landforms”. Źródła: phys.org, Earth Surface Processes And Landforms. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Dlaczego koralowce głębinowe świecą w ciemnościach? Naukowcy mają nowe, zaskakujące wyjaśnienie
Te koralowce, które żyją głęboko pod powierzchnią wody, mają niekiedy zdolność fluorescencji. Zdaniem badaczy zielona i żółta poświata, którą emitują, pomaga im przyciągnąć więcej zooplanktonu – czyli jest wabikiem dla potencjalnych ofiar.
W tym artykule: Czym żywi się podwodny koralowiec? Dlaczego koralowce świecą w ciemnościach? Koralowce – zwierzęta, które tworzą przepiękne rafy, jeden ze skarbów naturalnych Ziemi – mają prostą budowę. Ich ciało ma formę polipa przytwierdzonego do dna. Na górze znajduje się otoczony czułkami otwór gębowy, który prowadzi do jamy chłonąco-trawiącej. Koralowce odżywiają się zooplanktonem – czyli drobnymi organizmami żyjącymi w morzach i oceanach – który zagarniają do otworu gębowego z pomocą czułków. Mogą pochłaniać również skorupiaki oraz drobne ryby. To wszystko jednak nie zawsze jest wystarczające. Koralowce weszły więc w symbiozę z fotosyntezującymi glonami z rodzaju Zooxanthellae. Dostarczają one koralowcom energii powstałej w procesie fotosyntezy oraz nadają im intensywne kolory, które podziwiamy na zdrowych, nieblaknących rafach koralowych. Do fotosyntezy glony potrzebują światła – dlatego większość raf koralowych znajduje się w płytkich wodach przybrzeżnych. Czym żywi się podwodny koralowiec? Oprócz koralowców żyjących blisko powierzchni istnieje jednak również wiele gatunków tych zwierząt, które na miejsce życia wybrały głębiny mórz i oceanów. Bywają nazywane koralowcami zimnych wód, a występują od 100 m do nawet kilku tysięcy metrów pod powierzchnią. W miejscach, gdzie temperatura wody może wynosić tylko kilka stopni Celsjusza. Koralowce głębinowe odżywiają się inaczej niż gatunki tworzące tropikalne rafy koralowe. Nie współpracują z glonami. Jedynym ich pokarmem jest dryfujący plankton. Zdaniem badaczy z Izraela to przyczyna, dla której niektóre gatunki głębinowych koralowców wykształciły zdolność fluorescencji. Fluorescencja to emitowanie światła pod wpływem promieniowania elektromagnetycznego o określonej długości fali, czyli np. ultrafioletu. Praca na ten temat ukazała się w czasopiśmie naukowym „Communications Biology”. Dlaczego koralowce świecą w ciemnościach? – Wiele koralowców wyświetla kolorowe wzory, które otaczają ich otwór gębowy i pojawiają się na czułkach – mówi ekolog morski i główny autor pracy, Yossi Loya z Uniwersytetu Tel Awiwu. Wraz z kolegami postawił tzw. hipotezę pułapki świetlnej. Według niej głębinowe koralowce reagują na docierające głęboko pod wodę niebieskie światło i pod jego wpływem świecą. W ten sposób przyciągają więcej planktonu niż te, które nie mają zdolności fluorescencji. Część koralowców potrafi przystosować się do cieplejszej wody w oceanach. To za mało, żeby przetrwać kilkaset lat Od ponad roku głównym tematem w mediach na całym świecie jest pandemia koronawirusa, przez co na dalszy plan zeszły inne palące problemy współczesnego świata, jak chociażby kryzys klimaty... By udowodnić tę teorię, naukowcy przeprowadzili kilka testów. W pierwszym, zrobionym w laboratorium, ustalili, że słonaczek (Artemia salina) – niewielki słonowodny skorupiak – chętniej podpływa do celu podświetlonego na żółto lub zielono niż do celów jednokolorowych, matowych albo obijających światło. Takie same wyniki naukowcy uzyskali podczas eksperymentów przeprowadzonych w Zatoce Akaba w północnej części Morza Czerwonego. Wykazali, że za pomocą wabików fluorescencyjnych łatwiej przyciągnąć zamieszkującego tamtejsze wody skorupiaka Anisomysis marisrubri, niż gdy próbuje się go skusić wabikami odbijającymi światło. W ostatnim eksperymencie naukowcy wyłowili z wody koralowiec z gatunku Euphyllia paradivisa. Jego zdolność fluorescencji przejawia się emitowaniem zielonego lub żółtego światła. Przeprowadzając test w laboratorium, naukowcy wykazali, że zielone formy Euphyllia paradivisa w ciągu 30 minut przyciągnęły więcej słonaczków niż żółte osobniki tego gatunku. – W naturalnym środowisku Zatoki Akaba żółta forma E. paradivisa była najmniej liczna – napisali w pracy izraelscy naukowcy. – Teraz można to wyjaśnić tym, że ich kolor jest najmniej atrakcyjny dla potencjalnych ofiar – podsumowali. Źródło: Communications Biology. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Maya Bay – Niebiańska plaża w Tajlandii znowu otwarta
„Natura jest w stanie sama się uzdrowić, jeśli tylko jej na to pozwolimy". Na Maya Bay, jedną z najsłynniejszych plaż na świecie, wrócili turyści. Czeka tam jednak na nich wiele obostrzeń.
W tym artykule: Maya Bay – Co się zmieniło na plaży Niebiańska Maya Bay Maya Beach – Kiedy warto zobaczyć Maya Bay – Nowe restrykcje Maya Bay nie dla nurków Maya Bay – Jak dotrzeć Tajlandia / Maya Bay – Co warto wiedzieć Kiedy w 2000 roku na ekran kin wchodził film „Niebiańska plaża" Danny'ego Boyle'a, władze Tajlandii liczyły, że hit z Leonardo DiCaprio ściągnie do ich kraju nowych turystów. Nikt się jednak nie spodziewał aż takiego sukcesu. Wkrótce po premierze filmu na wyspę Koh Phi Phi Leh zaczęło przybywać po tysiąc wczasowiczów dziennie. Delikatny ekosystem plaży Maya Bay nie miał prawa tego wytrzymać i w 2018 roku ostatecznie podjęto decyzję o zamknięciu plaży. Na wyspę ściągnięto ekologów i oceanologów, którzy mieli ratować całkowicie zniszczony ekosystem. Maya Bay – Co się zmieniło na plaży Naprawa szkód wyrządzonych przez turystów zajęła 4 lata. Plażę otwarto ponownie zimą 2022 roku. – Do zatoki powróciły rekiny, rafy koralowe znów się rozwijają, a woda jest nareszcie czysta – mówi agencji Reuters dr Yuthasak Supasorn, minister do spraw turystyki Tajlandii. – Natura jest w stanie sama się uzdrowić, jeśli tylko jej na to pozwolimy – dodaje polityk. Po zamknięciu w 2018 roku na plaży przeprowadzono szereg zmian: oczyszczono ze śmieci, posadzono nowe drzewa i inne rośliny zadbano o koralowce zbudowano nową promenadę, która ma chronić piasek i rośliny przed dalszymi skażeniami i zniszczeniami zakazano kotwiczenia łodziom w zatoce Przede wszystkim ograniczono jednak liczbę dziennych odwiedzających do maksymalnie 3 tys. osób. Na plaży można przebywać wyłącznie między godziną 10 a 16 i w jednej chwili nie może tam być więcej niż 300 osób. Tajlandia informacje ogólne, historia. Tajlandia dawniej i dziś To piękny i zasobny kraj, który ma trudną historię. Tajlandia dawniej była areną krwawych konfliktów. Dziś wygląda to inaczej. Opisujemy, jakim krajem jest Tajlandia. Informacje na ten tem... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/e8da1afb70ff8827eb71c9c2e643fdb121684a87-3d75f8e.jpeg" width="938" height="645" alt="Tajlandia informacje ogólne, historia. Tajlandia dawniej i dziś (Fot. Chaiwat Subprasom/SOPA Images/LightRocket via Getty Images)" title="Tajlandia informacje ogólne, historia. Tajlandia dawniej i dziś (Fot. Chaiwat Subprasom/SOPA Images/LightRocket via Getty Images)" /> Niebiańska Maya Bay Słynna plaża leży na małej, niezamieszkałej wyspie Koh Phi Phi Leh, w zatoce otoczonej przez sięgające 100 metrów strome klify. Sama wyspa zajmuje powierzchnię około 6 km2 i jest częścią archipelagu Koh Phi Phi w południowej Tajlandii. Zatoka Maya Bay składa się z kilku plaż, z których najdłuższa i najsłynniejsza ciągnie się na szerokości 200 metrów. Plaża jest bardzo dobrze przygotowana na przyjęcie turystów. Do dyspozycji są tu łodzie długoogonowe, łodzie motorowe i statki wycieczkowe, które oferują rejsy po Morzu Andamańskim. Statkami można się też dostać do najpopularniejszych punktów nurkowych i wędkarskich. Na niektórych statkach kucharz może przygotować i podać rybę złowioną przez turystów. Dużą popularnością cieszą się też wycieczki na okoliczną wyspę Phi Phi Don, gdzie na plaży Monkey Beach można zobaczyć małpy odwiedzające tę plażę z krystalicznie czystą turkusową wodą. W drodze na Phi Phi Don warto zwrócić uwagę na niezwykłe klify i jaskinie, w tym Jaskinię Wikingów z ptasimi gniazdami. Na sięgającej 20 metrów szerokości plaży na Maya Bay występują wydmy. Okala ją też gęsta roślinność. Krystalicznie czysta woda sprawia, że trudno oderwać oczy od morza. W pobliżu występują rafy koralowe. Bezpośrednio z plaży wiedzie krótki szlak (ok. 5 min.) do zatoki Loh Samah. Na jego krańcu znajduje się skała z otworem prowadzącym na kolejną piękną plażę. Zdarza się, że w okresie od maja do października, kiedy morze jest bardziej wzburzone, jest to jedyna droga, którą można dotrzeć do Maya Bay. Maya Beach – Kiedy warto zobaczyć Wyspę Koh Phi Phi Leh można odwiedzać jedynie w okresie od listopada do maja ze względu na wysokie fale występujące przez resztę roku. Najlepiej przypłynąć tu z samego rana lub późnym popołudniem. Do niedawna Interesującą opcją był również nocleg na tutejszym kempingu, dzięki czemu można było cieszyć się plażą zanim przybędą tłumy turystów. Kemping został jednak zamknięty, a nocowanie w zatoce zabronione. Dodatkową atrakcję stanowią oszałamiające zachody słońca. Na wyspie znajdują się toalety oraz sklepik przekąskami i napojami. Można skorzystać z grilla, ale rozpalanie ogniska jest zabronione. Z produkcją filmu „Niebiańska plaża" wiążą się pewne kontrowersje. Wytwórnia filmowa Fox postanowiła wprowadzić pewne „udoskonalenia” na plaży, aby wyglądała ona jeszcze bardziej tropikalnie. Posadzono m.in. ok. 60 palm, usunięto niektóre wydmy i drzewa kokosowe, aby poszerzyć teren. Mimo, że po zakończeniu zdjęć próbowano przywrócić dawny wygląd temu miejscu, nigdy do końca się to nie udało. Dopiero katastrofalne tsunami z 2004 roku przywróciło plaży dawny naturalny wygląd. Maya Bay – Nowe restrykcje W celu ochrony ekosystemu zatoki władze Tajlandii wprowadziły nowe ograniczenia i obostrzenia, które obowiązują od 2022 roku. Przed przybyciem wymagana jest uprzednia rezerwacja. Pływanie i snurkowanie zostały zabronione. Łodzie z turystami mogą cumować w wyznaczonym miejscu poza zatoką, skąd w kierunku plaży prowadzi drewniany deptak. Maya Bay nie dla nurków Zaledwie godzinę lotu od Bangkoku i 90 minut od Singapuru leży niewielki obszar, który zajmuje zarówno wyspę Phuket, jak również pobliskie miasto Krabi. To doskonałe punkty startowe do nurkowania w Tajlandii. W tych dwóch miejscach znajdują się jedne z najbardziej idyllicznych krajobrazów w Tajlandii. Rozreklamowane przez Leonardo di Caprio i ego kolegom z ekipy wyspy Phi Phi naprawdę robią wrażenie, nawet jeśli uznać je za mocno skomercjalizowane. Fantastyczna sceneria rozciąga się również poniżej linii wody. Jaskinie, nawisy i miejsca do przepływania są wyrzeźbione w miękkim wapieniu, pozostawiając wiele kącików i szczelin dla morskich zwierząt. To wszystko przez lata przyciągało amatorów nurkowania i profesjonalnych nurków. Południowy koniec malutkiej Ko Bida Nok był doskonałym przykładem tutejszych nurkowisk: płytka zatoka na wschodniej stronie ma ogromne ogrody korali Acropora cervicornis i niewiarygodnych ilości koralowych ryb rafowych, takich jak balistydy, pokolcowate i motylki. Dziś nurkowanie w zatoce Maya Bay jest zabronione. Jeśli zakochać się, to w Guanajuato. Miasto dla zakochanych i fanów mumii Guanajuato leży na wysokości ok. 2 000 m n.p.m. To niezwykłe miasto w środkowym Meksyku przyciąga tysiące turystów wspaniałą hiszpańską architekturą z końca epoki kolonialnej. Maya Bay – Jak dotrzeć Nie ma stałych i bezpośrednich połączeń lotniczych z Polski do Tajlandii. Szukając biletów, najlepiej jest szukać lotów na wyspę Phuket lub do Bangkoku z przesiadką w jednym z europejskich miast. Lot z Frankfurtu do Bangkoku trwa około 11 godzin. Tajlandia to kraj rozległy. Najłatwiej jest tam poruszać się lokalnymi samolotami. Z Bangkoku do Phuket leci się około półtorej godziny. Na dłużej warto zatrzymać się właśnie na Phuket lub na wyspach archipelagu Kho Phi Phi, gdzie jest dość rozbudowana baza hotelowa. Na wyspę Kho Phi Phi Leh, gdzie znajduje się Zatoka Maya Beach, można dotrzeć jedynie łódką lub statkiem. Rezerwację można bez problemu dokonać w jednym z hoteli lub resortów w tym turystycznym regionie. Tajlandia / Maya Bay – Co warto wiedzieć Tajlandia zasłużenie stała się jednym z głównych celów wypraw turystycznych do Azji Południowo-Wschodniej. Kraj składa się z czterech odmiennych regionów: tropikalnego południa – zachęcającego rozsłonecznionymi plażami i wyspami; górzystej północny – zamieszkanej przez plemiona górskie i obejmującej prawie legendarny Złoty Trójkąt; żyznych równin centralnych nazywanych ryżowym spichlerzem Azji oraz Isaanu – rozsławionej ruinami budowli Khmerów suchej równiny na północnym wschodzie kraju, którą opływa potężna rzeka Mekong. Mimo takiej różnorodności Tajlandia pozostaje jednym organizmem dzięki trzem spajającym czynnikom: religii buddyjskiej, monarchii i stabilnej demokracji. Wszędzie tu spotyka się uroczych ludzi, żyjących według zasady mai pen rai (nie martwić się). Waluta: bat (1 bat = ok. 0,13 zł) Język: tajski Strefa czasowa: +5 godzin w odniesieniu do czasu w Polsce Region: Krabi Akwen: Morze Andamańskie Sezon: od listopada do kwietnia Opalanie topless: zabronione Pływanie i snurkowanie: zabronione Cena: Za wejście na plaże trzeba zapłacić, gdyż miejsce stanowi obecnie część obszaru chronionego. Jedynie obywatele Tajlandii nie ponoszą opłaty. Opłata za wejście do Maya Bay wynosi 400 batów (ok. 50 zł). Dzieci mogą liczyć na 50% zniżki. Pogoda: Najgorętszym miesiącem w Maya Bay jest marzec, kiedy średnia maksymalna temperatura wynosi 34°C. Najchłodniejszym miesiącem jest luty, kiedy średnia maksymalna temperatura to 33°.
Wargacz garbogłowy, zwany też napoleonem. Zadziwiająca ryba, którą można spotkać podczas nurkowania
To jedna z największych ryb występujących na rafach koralowych. Wargacz garbogłowy robi wrażenie swoim majestatycznym wyglądem. Niestety, jest zagrożony wyginięciem.
W tym artykule: Jaką rybą jest wargacz garbogłowy? Wygląd i zachowanie wargacza Skąd się wzięła nazwa „wargacz garbogłowy”? Jaka jest cena wargacza? Środowisko życia wargacza garbogłowego Wargacze garbogłowe to duże ryby występujące w morzach tropikalnych. Żyją na rafach koralowych Morza Czerwonego oraz w Oceanie Indyjskim wzdłuż wschodnich wybrzeży Afryki. Ponieważ występują na niewielkich głębokościach – do 60 m – można spotkać je podczas nurkowania. Jaką rybą jest wargacz garbogłowy? Jak sama nazwa wskazuje, wargacz garbogłowy należy do rodziny wargaczowatych. Ta z kolei należy do rzędu okoniokształtnych, zaliczanego do ryb promieniopłetwych. Najwięcej wargaczowatych występuje w morzach tropikalnych, zwłaszcza w sąsiedztwie raf koralowych. Wargaczowate to jedna z najbardziej zróżnicowanych rodzin ryb. Charakterystyczny dla nich jest nieduży otwór gębowy, zakończony wyraźnie zaznaczonymi, grubymi wargami. To od tego szczegółu budowy pochodzi nazwa całej rodziny. Wygląd i zachowanie wargacza Największe wargacze garbogłowe osiągają 2 m długości i wagę 190 kg. Średnia długość ciała to metr. Samce są większe od samic. Jest to największy przedstawiciel rodziny wargaczowatych. Ryby mają głos! Prawie 1000 gatunków potrafi wydawać dźwięki Ryby nie potrzebują strun głosowych, żeby wydawać dźwięki. Jak się ze sobą komunikują za pomocą odgłosów? Poza grubymi wargami wargacza garbogłowego wyróżnia garb tłuszczowy zlokalizowany na głowie. A także ciemne linie za oczami. Kolor jego ciała waha się od niebiesko-zielonego, przez odcienie zieleni, po purpurowo-niebieski. Ubarwienie zmienia się wraz z wiekiem ryby. Jej ciało jest pokryte dużymi łuskami. Wargacze pływają najczęściej samotnie. Czasami można je spotkać w parach. Są aktywne w ciągu dnia, nocą odpoczywają w jaskiniach. Wargacze to drapieżniki. Żywią się głównie mięczakami, które rozgniatają silnymi zębami szczękowymi i gardłowymi. Zjadają również inne ryby, jeżowce i skorupiaki. Potrafią wypłoszyć zdobycz z piasku, wypuszczając w jej kierunku strumień wody z otworu gębowego. Jeżowce rozbijają o kamienie, by dostać się do ich wnętrza. Wargacz garbogłowy żyje długo, bo do 30 lat, lecz rozmnaża się bardzo powoli. Dojrzałość płciową osiąga po co najmniej 5 latach. Wargacze są hermafrodytami. W trakcie życia ryby te mogą zmieniać płeć na męską. Przyczyna tego procesu nie jest jeszcze znana. Skąd się wzięła nazwa „wargacz garbogłowy”? Inne nazwy wargacza garbogłowego to napoleon lub chelin napoleoński. Nawiązanie do Napoleona Bonaparte zawdzięczamy Europejczykom. Gdy zobaczyli tę egzotyczną rybę, skojarzyła się im ona z francuskim cesarzem. Garb tłuszczowy na jej głowie przypomina bowiem bikorn. To nakrycie głowy, zwane też dwurogiem lub kapeluszem stosowanym, było popularne w XVIII i XIX wieku, szczególnie we Francji pod rządami Napoleona. Bikorn często nazywany jest potocznie czapką napoleońską. Takie okazy są niezwykle rzadkie! W połowie on, w połowie ona Dla nas płeć to jasna sprawa - szczególnie, że u ludzi dymorfizm płciowy jest bardzo silny. Ale u innych zwierząt sprawa wygląda o wiele bardziej skomplikowanie. Po łacinie wargacz garbogłowy to Cheilinus undulatus. Nazwy angielskie to: humphead wrasse, Māori wrasse, Napoleon wrasse, Napoleon fish, Napoleonfish. Jaka jest cena wargacza? Choć wargacz garbogłowy jest ceniony przez wędkarzy, kucharzy i miłośników akwarystyki, nie można go kupić. Jego naturalne środowisko – rafy koralowe – jest niszczone na większości obszarów występowania tej ryby. Szkodzi mu też intensywne rybołówstwo i kłusownictwo. Dlatego wargacz garbogłowy został objęty ścisłą ochroną. Znalazł się w czerwonej księdze gatunków zagrożonych, opublikowanej przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody (IUCN). Od 2004 roku wargacz jest uważany za gatunek zagrożony wyginięciem. Jest też objęty całkowitym zakazem handlu na terenie Unii Europejskiej. Środowisko życia wargacza garbogłowego Wargacze żyją w ekosystemach raf koralowych. Te wyjątkowo piękne i bioróżnorodne siedliska są, niestety, coraz częściej niszczone. Budowa lotniska na Malediwach może zniszczyć koralowce. Z pomocą dla rafy ruszyli Polacy Fundacja Coral Mission powstała z myślą o ochronie i ratowaniu raf koralowych na Malediwach. Polscy wolontariusze zbierają środki na przesadzenie 1800 koralowców, które wkrótce mogą zosta... Z najnowszych badań wynika m.in., że rafy koralowe w zachodniej części Oceanu Indyjskiego są zagrożone wyginięciem. Eksperci przekonują, że może dojść do tego już w ciągu najbliższych 50 lat. Badacze ocenili, że największe zagrożenie dla raf koralowych stanowi ocieplenie klimatu oraz przełowienie ryb. Ze względu na wzrost temperatury wody dochodzi do tzw. blaknięcia koralowców. To bardzo niebezpieczne zjawisko, które powoduje nawet 100% śmiertelność kolonii. Koralowce są domem dla setek tysięcy organizmów podwodnych. Pełnią również funkcję naturalnych falochronów i oczywiście regulują klimat. Ich brak odczuje cała Ziemia. Nasz ekspert Jan Stradowski Redaktor prowadzący serwisu www.national-geographic.pl, z wykształcenia lekarz, z zamiłowania biolog i przyrodnik. W Radiu TOK FM prowadzi audycję „Człowiek 2.0”. Więcej: www.stradowski.net
Budowa lotniska na Malediwach może zniszczyć koralowce. Z pomocą dla rafy ruszyli Polacy
Fundacja Coral Mission powstała z myślą o ochronie i ratowaniu raf koralowych na Malediwach. Polscy wolontariusze zbierają środki na przesadzenie 1800 koralowców, które wkrótce mogą zostać zniszczone przez usypanie lądu pod nowe lotnisko.
W tym artykule: Rafy koralowe na całym świecie są w coraz gorszym stanie Polacy założyli fundację, która ratuje rafy koralowe Celem programu jest odbudowa rafy na Malediwach Przesadzenie 1800 koralowców to duże i bardzo kosztowne przedsięwzięcie Rafy koralowe to niezwykle różnorodne ekosystemy, które są domem dla setek tysięcy stworzeń. Niestety, koralowce są niezwykle podatne na zmiany klimatyczne i szkodliwą działalność człowieka. Od lat pięćdziesiątych XX wieku liczebność raf koralowych na całym świecie zmniejszyła się aż o połowę. Rafy koralowe na całym świecie są w coraz gorszym stanie Pod koniec ubiegłego roku naukowcy obliczyli, że jeżeli nie powstrzymamy postępującego globalnego ocieplenia, za 50 lat rafy koralowe w zachodniej części Oceanu Indyjskiego ulegną całkowitej degradacji. Uczeni w swoim badaniu wykazali, że ze względu na wzrost temperatury wody dochodzi do tzw. blaknięcia koralowców. To bardzo niebezpieczne zjawisko, które powoduje wymieranie kolonii nawet w 100%. Rekordowe fale upałów uderzyły jednocześnie w Arktykę i Antarktykę. To skutki zmian klimatu W tym tygodniu i w Arktyce, i w Antarktyce odnotowano rekordowo wysokie temperatury. I choć ta zbieżność jest prawdopodobnie przypadkowa, to pokazuje, że dramatyczne skutki katastrofy klimatyc... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/rekordowe-fale-upalow-uderzyly-jednoczesnie-w-arktyke-i-antarktyke-to-skutki-zmian-klimatu-fot-nsf-josh-landis-employee-1999-2001-wikimedia-commons-public-domain-49180a2.jpeg" width="875" height="700" alt="Rekordowe fale upałów uderzyły jednocześnie w Arktykę i Antarktykę. To skutki zmian klimatu (fot. NSF/Josh Landis, employee 1999-2001, Wikimedia Commons, public domain)" title="Rekordowe fale upałów uderzyły jednocześnie w Arktykę i Antarktykę. To skutki zmian klimatu (fot. NSF/Josh Landis, employee 1999-2001, Wikimedia Commons, public domain)" /> Mówiąc eufemistycznie, światowe rządy nie zawsze radzą sobie z ochroną naszej planety. Właśnie dlatego na całym świecie działają organizacje ekologiczne i pozarządowe, które robią to, o czym politycy zazwyczaj jedynie głośno mówią. To często i tak mała kropla w wielkim oceanie, ponieważ problemów Ziemi od początku rewolucji przemysłowej jest coraz więcej. Na szczęście ludzi dobrej woli wciąż jest równie dużo. Polacy założyli fundację, która ratuje rafy koralowe Maria Sotek to podróżniczka, freediverka i współzałożycielka Coral Mission. Kilka lat temu zakochała się w Malediwach i tamtejszych rafach koralowych. – Kilka lat temu przyjechałam po raz pierwszy na Malediwy. Od pierwszego momentu pokochałam to miejsce i jego mieszkańców. Zafascynowała mnie ich kultura, tradycje, wierzenia, sposób życia. Oczywiście zachwyciła mnie również natura. Szczególnie to, co jest pod wodą – mówi w rozmowie z National Geographic. Niewątpliwie zagraniczne wyjazdy dostarczają niesamowitych wrażeń i przygód, warto jednak pamiętać o świadomym i odpowiedzialnym podróżowaniu. Przed wycieczką do danego miejsca warto zadać sobie pytanie, jakie problemy ma dany kraj, jego społeczność i przyroda. Celem programu jest odbudowa rafy na Malediwach Na to pytanie odpowiedziała sobie Maria Sotek – Zrozumiałam, że nie chcę już tylko brać (m.in. rozrywki, przyjemności, pieniędzy). Chcę dać coś od siebie światu. Temu miejscu, które jest dla mnie wyjątkowo ważne i tym ludziom, którzy przyjęli mnie do swojej społeczności – mówi podróżniczka. I dodaje, że wielokrotnie nurkując na Malediwach widziała przepiękne rafy koralowe, które z czasem zmieniały się w „podwodne cmentarzyska”. Nieopodal wyspy Tahiti naukowcy odnaleźli dziewiczą rafę koralową. Jeszcze nigdy nie widziano koralowców tak głęboko U wybrzeży największej wyspy Polinezji Francuskiej, oceanografowie odkryli bardzo dużą, dziewiczą rafę koralową. Znajdowała się 35-70 metrów pod powierzchnią Pacyfiku. Naukowcy przyznaj.. – Zaczęłam zgłębiać temat i dowiedziałam się, że są na świecie miejsca, gdzie prowadzone są programy odbudowy rafy koralowej. Wtedy wiedziałam już, że na pewno chcę wdrożyć taki program na dużą skalę na Malediwach. Tak to się zaczęło – opowiada nam Maria Sotek. Tak właśnie powstała fundacja Coral Mission. Na stronie głównej coralmission.org czytamy, że „celem Coral Mission Foundation jest stworzenie i wdrożenie na szeroką skalę programu odbudowy rafy koralowej na Malediwach. Programu działającego w skali całego kraju i realizowanego przez lokalne społeczności poszczególnych wysp. Programu, który będzie na tyle ustrukturyzowany i powtarzalny, aby mógł być wdrożony w każdym innym miejscu na świecie. Działamy również na rzecz zrównoważonego rozwoju turystyki na Malediwach i zminimalizowania jej negatywnego wpływu na stan zachowania rafy." Przesadzenie 1800 koralowców to duże i bardzo kosztowne przedsięwzięcie Członkowie fundacji wraz z wolontariuszami mają dwa główne obszary działalności. Po pierwsze, jest to szkółka raf koralowych. Hodowane są w niej małe koralowce, które później mogą zostać posadzone w ich naturalnym środowisku. Zazwyczaj są to miejsca, które ucierpiały na skutek degradacji lub blaknięcia. Rafa koralowa na Florydzie walczy z groźną chorobą. Biolodzy usunęli prawie 200 kolonii Szacuje się, że ponad połowa rafy koralowej na Florydzie została dotknięta chorobą – w sumie 45 gatunków na terenie około 38 tys. hektarów. Drugi obszar to działanie zdecydowanie bardziej wymagające, czasochłonne i kosztowne. Chodzi o przesadzenie rafy koralowej z miejsca, w którym rozbudowywane jest obecnie lotnisko. – W tej chwili zaczynamy pierwszy taki projekt. Na sąsiadującej z nami wyspie Maamigili rozbudowywane jest lotnisko. W tym celu usypywana jest dodatkowa część wyspy o powierzchni 30 hektarów. Taki obszar rafy jest właśnie w tej chwili zasypywany piaskiem – mówi Maria Sotek. Budowa lotniska na Malediwach może uśmiercić prawie 2000 koralowców, fot. Coral Mission To, co jest ważne w inicjatywie Polaków, to fakt, że działania Coral Mission są prowadzone pod kierownictwem doświadczonego biologa morskiego. – Planujemy w ciągu dwóch miesięcy przenieść i posadzić na specjalnych stelażach 1800 koralowców oraz zabrać z terenu budowy tyle innych morskich stworzeń, ile tylko damy radę – mówi prezeska Coral Mission o najbliższych planach fundacji. To jednak bardzo skomplikowane i bardzo kosztowne wyzwanie. Oto 5 rzeczy, które warto zrobić na Malediwach, by przekonać się, że "rajsko" nie znaczy "nudno" Tu naprawę jest jak w folderach biur podróży! Gdy samolot obniżył lot, wszyscy jak jeden mąż, z twarzami wymalowanymi zachwytem przywarli do okien. Turkusowo-niebieskie okręgi atoli ciągn.. Do tej pory fundacja korzystała z prywatnych pieniędzy założycieli. Maria Sotek przyznaje jednak, że to nie wystarczy i przyda się każda pomoc. Koszt przesadzenia jednego koralowca to ok. 50 zł. Łączny koszt całego przedsięwzięcia może wynieść nawet 90 tys. zł. Przedstawiciele fundacji alarmują, że działać należy błyskawicznie, ponieważ budowa lotniska już trwa. A stawką jest nasza planeta. Na stronie internetowej fundacji znajduje się dobrowolna zbiórka pieniędzy. Źródło: Coral Mission.
Tajlandia: 10 lat więzienia dla turysty za zdjęcie na chronionej rafie koralowej
Jednym z zagrożeń dla rafy koralowej są ludzie. Czy ta sytuacja nauczy turystów szanowania podwodnych ekosystemów?
W tym artykule: Zdjęcie z rafy koralowej obiegło internet Co zagraża rafie koralowej? Tajlandia otworzyła się na turystów z zagranicy Dla dobrego zdjęcia lekkomyślni turyści są w stanie zrobić wiele. W mediach co jakiś czas pojawiają się informacje o osobach, które zginęły, robiąc sobie selfie na niebezpiecznych wysokościach albo w czasie burzy z piorunami. Nierzadko wczasowicze szkodzą też miejscowej florze i faunie. Tak było na przykład na Hawajach, gdzie po otworzeniu granic dla podróżnych żywą atrakcją turystyczną stały się mniszki hawajskie. Czy to najstarsze miejsce na Ziemi? Pilbara jest porównywana do Marsa Pilbara to miejsce stare jak świat. I to dosłownie. Nie zastaniemy tam monumentalnych budynków, ogrodzeń czy tłumów turystów. Zdjęcie z rafy koralowej obiegło internet Wygląda na to, że akcje edukacyjne prowadzone przez biologów i ekologów nie przynoszą pożądanych skutków. Nie wszyscy wiedzą, chociażby, że rafy koralowe odgrywają ważną rolę w życiu około jednej czwartej wszystkich organizmów morskich, a część z nich jest objęta ochroną. W połowie lutego tajski turysta Wisutr Rattanasathian zamieścił w mediach społecznościowych zdjęcie, na którym siedzi na rafie przy Koh Khram Noi. Miejsce to znajduje się w dystrykcie Sattahip w prowincji Trat we wschodniej Tajlandii. Koralowce są tam szczególnie zagrożone wyginięciem, dlatego chroni je prawo. Zdjęcie szybko dotarło do tajskiego Departamentu Zasobów Morskich i Przybrzeżnych. Urzędnicy zgłosili sprawę na policję. Mężczyźnie mają zostać postawione zarzuty o stwarzanie ryzyka dla zagrożonego gatunku. Jeśli sąd uzna go za winnego, będzie mu grozić grzywna w wysokości do miliona bahtów (ok. 122 tys. zł) oraz kara pozbawienia wolności do 10 lat. 45-latek tłumaczył policjantom, że nie miał zamiaru uszkodzić rafy. Jak dodał, zdjęcie zostało zrobione w zeszłym roku, ale opublikował je dopiero w lutym. Jakie organizmy kryją się głębinach? Nie znamy ponad połowy form życia w oceanach Dna oceanów pokrywa wiele mikrosiedlisk. Wciąż nie do końca wiemy, co w nich mieszka. Co zagraża rafie koralowej? Od lat ekolodzy alarmują, że rafy koralowe w wielu miejscach na świecie są bliskie wyblaknięcia, co w ich przypadku oznacza śmierć, a przy okazji zaburzenie funkcjonowania całego wodnego ekosystemu. Z badań przeprowadzonych w ubiegłym roku wynika, że 14 proc. światowych raf obumarło tylko w ciągu ostatniej dekady. Ich ochronie nie sprzyja wciąż dość niska świadomość skali problemu. Głośnym echem odbiło się niewpisanie Wielkiej Rafy Koralowej na listę zagrożonego dziedzictwa, mimo ryzyka, że aż 99 proc. jej powierzchni może zniknąć do 2025 r. Australijczycy obawiali się, że taki ruch może zaszkodzić turystyce. Kolejna ocena stanu australijskich koralowców zostanie przeprowadzona w 2023 roku. Wymieranie raf koralowych to skutek między innymi: zmian klimatycznych, niezrównoważonego połowu ryb, zanieczyszczenia wód, niszczenia siedlisk. Według naukowców z University of Queensland w Australii najskuteczniejszą metodą ochrony koralowców będzie wykorzystanie nowoczesnej teorii portfela (MTP). Badacze zalecają, by skupić się na projektach ochronnych, które mają „największy potencjał powodzenia”. Ważne jest też, aby korzyści wykraczały poza ekologię i obejmowały pozytywne skutki dla gospodarki i społeczeństwa, w tym zdrowotne. Człowiek jest jednym z zagrożeń dla raf koralowych, ale każdy z nas może mieć też swój udział w ich ratowaniu. Na początku warto zacząć od zmiany przyzwyczajeń: Korzystaj z przyjaznych dla środowiska środków transportu. Wyrzucając śmieci, korzystaj z odpowiednich kontenerów. Kupując rybę akwariową, upewnij się, że została złowiona w zrównoważony dla środowiska sposób. Tajlandia otworzyła się na turystów z zagranicy Od 11 stycznia turyści z całego świata będą mogli przylecieć do Tajlandii bez względu na to, czy są zaszczepieni, czy nie. Rząd opracował kilka wariantów wjazdu do kraju. W ramach programu Sandbox do wybranych miejsc mogą podróżować zaczepieni turyści z każdego państwa. Przed przylotem muszą jednak przygotować obowiązkowe dokumenty. Zasady cały czas są modyfikowane, dlatego przed zaplanowaniem podróży do Tajlandii, dobrze sprawdzić najaktualniejsze informacje na rządowych stronach internetowych.
Berlin, Hamburg, Kolonia, Monachium, Drezno, Frankfurt, a może Bonn? Taki na przykład Berlin, poza luźną atmosferą i fascynującą multikulturowością, którym nie sposób się oprzeć, ma więcej muzeów – 175 – niż dni deszczowych w roku – 99. Jego Wyspa Muzeów to jeden z najważniejszych tego typu kompleksów świata wpisany na listę UNESCO. A zgromadzone tam zbiory to bezcenne eksponaty z różnych epok i niemal każdego zakątka świata, wśród nich chociażby: ołtarz pergamoński, brama Isztar czy popiersie najpiękniejszej Egipcjanki, królowej Nefertiti. Portowy Hamburg ma z kolei więcej mostów – 2,1 tys. – niż Wenecja. Katedrę w Kolonii, drugą najwyższą katedrę świata, budowano ponad 600 lat, miasto szczyci się też największym i najstarszym uniwersytetem w kraju. Monachium – poza słynnym zespołem piłkarskim oraz siedzibą znanej marki samochodów – słynie z największego piwnego festiwalu na świecie: podczas 16 dni Oktoberfestu wypija się nawet 8 mln l piwa! Tutaj też otworzono najstarsze kino. Drezno zaś to niemiecka stolica czekolady, w Bonn urodził się jeden z największych kompozytorów świata Ludwig van Beethoven, a we Frankfurcie wymyślono hot doga i wybudowano 14 z 15 najwyższych budynków w Niemczech. Ale nasz zachodni sąsiad to nie tylko miasta i urocze miasteczka z muru pruskiego, winnice, w których produkuje się wyborne rieslingi, to też wybrzeże Bałtyku z wyspami i plażami, ponad 2,1 tys. zamków, w tym Neuschwanstein, który zainspirował Walta Disneya do stworzenia logo swojej firmy. Cóż, w Niemczech warto spędzić urlop. Mamy nadzieję, że to wydanie specjalne Travelera pomoże Wam podjąć decyzję. REDAKTOR NACZELNA Agnieszka Franus
Nieopodal wyspy Tahiti naukowcy odnaleźli dziewiczą rafę koralową. Jeszcze nigdy nie widziano koralowców tak głęboko
U wybrzeży największej wyspy Polinezji Francuskiej, oceanografowie odkryli bardzo dużą, dziewiczą rafę koralową. Znajdowała się 35-70 metrów pod powierzchnią Pacyfiku. Naukowcy przyznają, że to jedna z największych raf, na tak dużej głębokości.
W tym artykule: Rafy Koralowe są wciąż niezbadane Koralowce uciekają przed skutkami globalnego ocieplenia Dziewiczą rafę koralową odkryto u wybrzeży Tahiti podczas misji badawczej mapowania dna morskiego. To co jest niezwykłe w tym odkryciu, to fakt, że rafa jest w zadziwiająco dobrej kondycji. Dr Julian Barbiere z UNESCO twierdzi, że takich ukrytych ekosystemów jest więcej, ale nie mamy jeszcze o nich pojęcia. Naukowcy twierdzą, że powstawała ok. 25 lat. Rafy Koralowe są wciąż niezbadane Morza i Oceany oraz to co ukrywają w swoich głębinach są wciąż olbrzymią zagadką dla naukowców. Praktycznie każdego dnia dowiadujemy się więcej o żyjących tam ekosystemach. Kilka dni temu badacze odkryli prawdopodobnie największą kolonię lęgową na świecie w Morzu Weddella. Dziś okazuje się, jak mało jeszcze wiemy o rafach koralowych. Większość znanych raf znajduje się w cieplejszych i płytszych wodach, maksymalnie do głębokości 25 metrów. Rafy koralowe zagrożone. Naukowcy szacują, że w ciągu 50 lat może ich już nie być Z najnowszych badań wynika, że rafy koralowe w zachodniej części Oceanu Indyjskiego są zagrożone wyginięciem. Eksperci przekonują, że może dojść do tego już w ciągu najbliższych 50 lat. Ta z kolei znajduje na obszarze od 35 do 70 metrów pod powierzchnią wody. Prof. Murray Robbert, biolog morski z Uniwersytetu w Edynburgu przyznaje, że najnowsze odkrycie uświadamia nam tylko, jak wiele musimy się jeszcze nauczyć. -Koralowce kojarzą nam się głównie z płytkimi morzami tropikalnymi. Tutaj, u wybrzeży Tahiti, okazuje się, że żyje olbrzymia, nieznana nauce rafa koralowa- mówi Robbert. Być może, fakt istnienia rafy na tak dużej głębokości, jest próbą schronienia się przed globalnym ociepleniem. Koralowce uciekają przed skutkami globalnego ocieplenia Biorąc pod uwagę, że oceany na całym świecie osiągnęły rekordowe temperatury, koralowce szukają schronienia głębiej pod powierzchnią. Od lat pięćdziesiątych ubiegłego wieku, liczebność raf koralowych na całym świecie zmniejszyła się aż o połowę. To skutek między innymi zmian klimatycznych, niezrównoważonego połowu ryb, zanieczyszczenia wód oraz niszczenia siedlisk. Największym zagrożeniem dla raf jest zjawisko tak zwanego blaknięcia, wywołane stresem środowiskowym. Powoduje ono nawet 100% śmiertelność kolonii. Robbert przyznaje, że odkryta rafa nie ma żadnych śladów blaknięcia, czy innych uszkodzeń, co może świadczyć o tym, że taka „ucieczka” przed ciepłymi płytkimi wodami okazała się skuteczna. Zaskakujące jest jednak to, że rafy potrzebują więcej słońca, które nie dociera do głębszych warstw wody. Okazuje się, że w głębinach może być wystarczająco dużo światła do rozwoju koralowców. Dr Julian Barbiere przyznaje, że to dostarcza szeregu nowych informacji dotyczących bioróżnorodności mórz i oceanów. - W rafach koralowych znajduje się nawet 25% morskich gatunków. - dodaje. - Można powiedzieć, że dzisiaj więcej wiemy o Marsie niż o głębinach oceanów. - podsumowuje żartobliwie Barbiere. Wielka Rafa Koralowa zagrożona. Czy można ją jeszcze uratować? Według prognoz do końca stycznia może dojść do kolejnego masowego blaknięcia koralowców. Wielka Rafa Koralowa jest zagrożona, a ostatnią deską ratunku może być zmiana pogody. Oceanografowie zaznaczają, że następnym krokiem jest odnalezienie i zidentyfikowanie gatunków, które żyją w okolicy tej dziewiczej rafy koralowej. Dlatego też planują wrócić tam jeszcze kilka razy w nadchodzących miesiącach. Dr Laetitia Hedouin, która brała udział w misji badawczej konkluduje, że odkrycie rafy w tak dobrym stanie jest nadzieją dla morskich ekosystemów. - Głębsze rafy, będą lepiej chronione przed globalnym ociepleniem. - A to dobra wiadomość. Źródło: New Scientist, BBC
Rafy koralowe zagrożone. Naukowcy szacują, że w ciągu 50 lat może ich już nie być
Z najnowszych badań wynika, że rafy koralowe w zachodniej części Oceanu Indyjskiego są zagrożone wyginięciem. Eksperci przekonują, że może dojść do tego już w ciągu najbliższych 50 lat.
W tym artykule: Stan alarmowy Przyszłość raf koralowych Badania zostały opublikowane na łamach czasopisma Nature Sustainability. Naukowcy zbadali rafy koralowe w dziesięciu krajach zachodniej części Oceanu Indyjskiego. Podzielono je na 11 podregionów i poddano ocenie przy użyciu kryteriów Czerwonej Księgi Ekosystemów (Red List of Ecosystems), którą opracowała Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN). Stwierdzono, że we wszystkich podregionach rafy są bliskie nieodwracalnym uszkodzeniom. Badacze ocenili, że największe zagrożenie dla raf koralowych stanowi ocieplenie klimatu oraz przełowienie ryb. Stan alarmowy Najnowsza ocena stanu raf kolorowych to sygnał alarmowy dla świata. Naukowcy w swoim badaniu wykazali, że ze względu na wzrost temperatury wody dochodzi do blaknięcia koralowców. To bardzo niebezpieczne zjawisko, które powoduje nawet 100% śmiertelność kolonii. W artykule opisano, że w najgorszej sytuacji są rafy we wschodniej i południowej części Madagaskaru, u wybrzeży Komorów i Wysp Maskareńskich. Autorzy sklasyfikowano ich stan jako „krytycznie zagrożone”. - Od dłuższego czasu mamy świadomość, że rafy koralowe ulegają degradacji, ale teraz wiemy dokładnie w jakim stopniu i dlaczego. - powiedział główny autor badania, dr David Obura. - To tylko potwierdza, że musimy podjąć zdecydowane działania, które zahamują postępujące globalne ocieplenie. Kolejnym problemem do rozwiązania jest również przełowienie ryb w regionie - dodaje. Koralowce w okolicy północnych Seszelów i wzdłuż wschodniego wybrzeża Afryki zostało określone jako "podatne na zniszczenie". Według badaczy to efekt przełowienia ryb. Takie zaburzenie ekosystemu sprzyja blaknięciu raf. Dr Obura twierdzi, że ich analiza zakłada scenariusz, który jest możliwy w ciągu najbliższych pięciu dekad. Zastrzega jednak, że jeśli uda nam się sprostać wyzwaniom klimatycznym i powstrzymamy globalne ocieplenie, to jest jeszcze nadzieja. Według Obury wszystko zależy od tego, co wydarzy się w ciągu najbliższych 10 lat. Przyszłość raf koralowych Od lat pięćdziesiątych XX wieku liczebność raf koralowych na całym świecie zmniejszyła się aż o połowę. To skutek zmian klimatycznych, niezrównoważonego połowu ryb, zanieczyszczenia wód oraz niszczenia siedlisk. - Z naszych badań wynika, że w okolicy wszystkich raf, które sprawdziliśmy, dochodzi do przełowienia czołowych drapieżników. - przyznaje Mishal Dudka, współautor obserwacji. - Praca, którą wykonaliśmy udowadnia, że nie chodzi tylko o ograniczenie emisji CO2. Należy również wprowadzić zmiany w przepisach dotyczących przemysłowego rybołówstwa. W to powinny być również mocniej zaangażowane lokalne społeczności. To bardzo ważne, aby zapewnić bezpieczeństwo rafom koralowym i całemu ekosystemowi. - dodaje. Naukowcy w trakcie swoich badań przeanalizowali dane z ostatnich 35 lat, a także prognozy na najbliższych 50 lat. Skupili się na wschodnim wybrzeżu Afryki kontynentalnej od Kenii aż po Afrykę Południową oraz na wschód aż po wyspy Seszele i Mauritius. Zasięg ich analizy obejmował 5% wszystkich raf koralowych. Źródło: Nature Sustainability
Nagrodzona Noblem metoda pomaga w ratowaniu raf koralowych
Koralowce są domem dla setek tysięcy organizmów podwodnych. Pełnią również funkcję naturalnych falochronów i oczywiście regulują klimat. Ich brak odczuje cała Ziemia.
W tym artykule: Nadzieja dla raf koralowych Koralowce umierają na całym świecie Jak ratować rafy koralowe? Naukowcy z australijskiego University of Queensland wykorzystali nowoczesną teorię portfela (MPT) do ratowania koralowców. Wybrali 50 raf i rezerwatów koralowych z całego świata, które mają największe szanse na przetrwanie kryzysu klimatycznego. Jak ekonomia ma pomóc naturze? Zgodnie z teorią opracowaną kilkadziesiąt lat temu przez Harry'ego Markowitza, badacze zalecili inwestorom skupienie się na projektach ochronnych, które mają „największy potencjał powodzenia”. Korzyści wykraczają poza ekologię i obejmują też pozytywne skutki dla gospodarki i społeczeństwa, w tym zdrowotne. – Ta strategia pomaga nam podejmować decyzje, które obszary chronić, jeśli pod koniec tego stulecia nadal mamy mieć koralowce – wyjaśnia profesor Ove Hoegh-Guldberg, klimatolog z University of Queensland. Naukowcy odkryli największy koral Wielkiej Rafy. Ma ponad 400 lat i mierzy 10 metrów średnicy Gigantyczna kolonia koralowca, dominująca pod błyszczącymi wodami u wybrzeży australijskich Wysp Palmowych (nie mylić z tymi w Dubaju), właśnie została okrzyknięta największym koralem Wie... Nadzieja dla raf koralowych Prognozy dla koralowców nie są optymistyczne. Z przeprowadzonych w tym roku badań wynika, że 14 proc. światowych raf obumarło tylko w ciągu ostatniej dekady. Największym zagrożeniem jest dla nich cykliczne zjawisko bielenia wywoływane coraz wyższymi temperaturami powietrza i wody. Ochrona koralowców nie jest łatwa, zwłaszcza że część decydentów nie zdaje sobie sprawy ze skali zagrożenia. Według raportu Australijskiej Akademii Nauk nawet 99 proc. australijskiej rafy może zniknąć do 2025 r. z powodu postępujących zmian klimatycznych. Mimo to Wielka Rafa Koralowa nie trafi na listę zagrożonego dziedzictwa. Australijczycy obawiali się, że taki ruch może zaszkodzić turystyce. Pomysł zastosowania nowoczesnej teorii portfela w ratowaniu raf koralowych po raz pierwszy pojawił się w 2017 r. podczas spotkania naukowców w Hawaiʻi Institute of Marine Biology. – To bardzo logiczna teoria. My jako pierwsi zastosowaliśmy ją w taki sposób na skalę światową – tłumaczy dr Hawthorne Beyer, stypendysta University of Queensland badający zastosowanie modelowania ilościowego w zarządzaniu systemami środowiskowymi. Badacze podzielili światowe rafy koralowe na „jednostki bioklimatyczne” (BCU) o powierzchni 500 km2 każda oraz wykorzystali 174 wskaźniki w pięciu kategoriach, w tym historię i prognozy temperatury, zakwaszenie oceanów czy obecność gatunków inwazyjnych. W ten sposób oszacowali dane dla każdego BCU. Następnie zespół wykorzystał MPT do ilościowego określenia zagrożeń i zidentyfikowania raf z największym potencjałem na przeżycie. Nurkowie wybrali najpiękniejsze rafy koralowe na świecie. Jak możemy je uratować? Rafy koralowe cieszą oko, ale odgrywają też ważną rolę w regulowaniu wodnego ekosystemu oraz zmian klimatycznych. Część koralowców na całym świecie zdążyła już bezpowrotnie wyblakn.. Koralowce umierają na całym świecie W ramach projektu ochroną zostały objęte rafy na Bliskim Wschodzie, w Afryce Północnej i Wschodniej, Australii, na Karaibach, wyspach Pacyfiku, Ameryce Południowej oraz Azji Południowej i Południowo-Wschodniej. Z raportu wynika, że utworzenie listy pomogło sprecyzować działania co najmniej 26 organizacjom. Zmiany klimatyczne to nie jedyne zagrożenie dla koralowców. Naukowcy wskazują również na eksploatację, destrukcyjne połowy, niezrównoważoną turystykę, rozwój wybrzeża czy zanieczyszczenie wód. Przypomnijmy, że rafy koralowe pokrywają zaledwie 0,2% dna oceanu, ale są domem dla co najmniej jednej czwartej wszystkich gatunków morskich. Projekt ochrony 50 wybranych kolonii to tylko część działań naukowych na rzecz wodnych ekosystemów. W tym roku japońscy badacze po raz pierwszy w historii zaobserwowali symbiozę koralowców i glonów, co również daje nadzieję na przyszłość. Jak ratować rafy koralowe? Wszyscy możemy zaangażować się w ratowanie rafy koralowej. Wiele zagrożeń dla koralowców występuje bezpośrednio w wodzie, jednak część z nich wynika z działalności człowieka. Warto zacząć od zmiany codziennych przyzwyczajeń: Korzystaj z przyjaznych dla środowiska środków transportu. Segreguj śmieci. Kupując rybę akwariową, upewnij się, że została złowiona w zrównoważony dla środowiska sposób. Źródło: Guardian
Rafa koralowa na Florydzie walczy z groźną chorobą. Biolodzy usunęli prawie 200 kolonii
Szacuje się, że ponad połowa rafy koralowej na Florydzie została dotknięta chorobą – w sumie 45 gatunków na terenie około 38 tys. hektarów.
W tym artykule: Amerykańska rafa koralowa osłabiona przez chorobę Szansa dla kolejnych pokoleń Kontynentalne Stany Zjednoczone mogą poszczycić się jedynym siedliskiem rafy koralowej u wybrzeży południowej Florydy. W ostatnim czasie koralowce te borykają się jednak z chorobą SCTLD, która objawia się utratą tkanek. Pierwsze pojedyncze przypadki zarejestrowano w 2014 r. w okolicach południowo-wschodniego wybrzeża USA. Od tamtego czasu patogeny zdążyły rozprzestrzenić się wzdłuż archipelagu Florida Keys aż do Morza Karaibskiego. Australia powoli otwiera granice, a dziobaki zapraszają do kąpieli. Ssaki wracają do Królewskiego Parku Narodowego Docelowo w przyszłym roku w Królewskim Parku Narodowym ma zamieszkać 10 osobników. Po raz ostatni te fascynujące zwierzęta widziano na terenie obiektu prawie 50 lat temu. Amerykańska rafa koralowa osłabiona przez chorobę Walka z chorobą koralowców to obecnie jeden z priorytetów amerykańskich biologów. Do tej pory usunięto prawie 200 kolonii rafy z Parku Narodowego Dry Tortugas i przetransportowano do laboratoriów. Tam są leczone w ogromnych zbiornikach ze słoną wodą, nad którymi świecą lampy imitujące światło słoneczne – w ten sposób naukowcy chcą odtworzyć środowisko naturalne koralowców. Szacuje się, że ponad połowa rafy koralowej na Florydzie została dotknięta chorobą – w sumie 45 gatunków na terenie około 38 tys. hektarów. Ratowanie amerykańskiej rafy koralowej w laboratoryjnych warunkach to część projektu zainicjowanego w 2018 r. przez National Oceanic and Atmospheric Association oraz Florida Fish and Wildlife Conservation Commission. Kiedy ponad 20 z 45 gatunków koralowców zaczęło grozić wyginięcie, naukowcy opracowali plan wydobywania całych kolonii i ich rekonwalescencji. We Florida Coral Rescue Center biolodzy leczą ponad 700 koralowców z 18 gatunków. Justin Zimmerman – dyrektor laboratorium – podkreśla, że gdyby zostały w wodzie, do 90 proc. z nich już by nie żyło. Wygląda na to, że ludzie w pierwszej kolejności udomowili „najniebezpieczniejszego ptaka na świecie” Kazuary aktywnie bronią swoich terytoriów, a trzymane w niewoli mogą być agresywne. Dwa lata temu media obiegła wiadomość o osobniku, który śmiertelnie ugodził swojego właściciela. Szansa dla kolejnych pokoleń Naukowcy badają genomy uratowanych zwierząt. Otrzymane wyniki pomogą im wyhodować nowe okazu, które będą bardziej odporne nie tylko na podobne choroby, ale też inne zagrożenia, chociażby ocieplenie klimatu czy zanieczyszczenie wód. Powodzenie lub porażka tego przedsięwzięcia może mieć ogromny wpływ na cały ekosystem oraz gospodarkę. Koralowce zapewniają schronienie ¼ zwierząt morskich. Ponadto stanowioną naturalną barierę między otwartym oceanem a lądem, przez co siła fal uderzających o wybrzeże w czasie sztormów jest mniejsza. Utrata rafy koralowej może dodatkowo osłabić przychody z ruchu turystycznego na Florydzie. Przyjezdni, którzy nurkują między koralowcami, co roku generują średnio 8,5 miliarda dolarów.
Naukowcy zaobserwowali symbiozę koralowców i glonów. Pierwszy raz w historii
Badanie przeprowadzone przez japońskich naukowców jest przełomowe dla nauki, a co najważniejsze, pokazuje, w jaki sposób możemy w przyszłości ratować rafy koralowe.
W tym artykule: Badanie, na które trzeba było poczekać Fascynująca symbioza koralowców i glonów Przez ostatnie lata obumierające rafy koralowe stały się jednym z bardziej wymownych symboli skutków globalnego ocieplenia. Wielobarwne koralowce są domem dla setek tysięcy organizmów podwodnych. Pełnią również funkcję naturalnych falochronów i oczywiście regulują klimat. Wróćmy jednak do zależności między rafą koralową a morską florą i fauną. Szacuje się, że aż 25 proc. podwodnych organizmów polega właśnie na koralowcach. Szczególnie ważna jest ich symbioza z glonami. Koralowce zapewniają im schronienie, a one z kolei odwdzięczają się energią i siłami witalnymi niezbędnymi do przywrócenia kolorów blednącej rafie. UNESCO chce wpisać Wielką Rafę Koralową na listę zagrożonego dziedzictwa. Australia się buntuje Australijczycy boją się, że wpisanie Wielkiej Rafy Koralowej na listę zagrożonego światowego dziedzictwa niekorzystnie wpłynie na turystykę, ponieważ podróżni nie będą chcieli ogląda.. Badanie, na które trzeba było poczekać O tym, że koralowce i glony „przyjaźnią się” ze sobą, wiadomo już od dawna. Do tej pory naukowcy nie byli jednak w stanie zaobserwować interakcji pomiędzy nimi. Dlaczego? Wyhodowanie komórek koralowca w warunkach laboratoryjnych jest po prostu bardzo trudne. W kwietniu tego roku pierwszy raz udało się to zespołowi badawczemu z Japonii. Naukowcy odtworzyli komórki koralowca madreporowego, nazywanego też kamiennym lub rafotwórczym, na szalkach Petriego. Wybór nie był przypadkowy. To najczęściej występujący koralowiec na rafach tropikalnych i subtropikalnych. Po dodaniu do szalek mikroskopijnych glonów, czyli bruzdnic, badacze obserwowali, jak są stopniowo pochłaniane przez wyhodowane komórki. Stan symbiozy utrzymywał się przez około miesiąc. Po tym czasie komórki koralowców obumarły. Badanie przeprowadzone przez japońskich naukowców jest przełomowe dla nauki, a co najważniejsze, pokazuje, w jaki sposób możemy w przyszłości ratować rafy koralowe. „Wykorzystanie tej techniki może poszerzyć naszą wiedzę na temat bielenia koralowców i dostarczyć nowych wskazówek do ulepszeń metodologicznych w zakresie ich ochrony” – zapowiadają Japończycy w oświadczeniu. Nurkowie wybrali najpiękniejsze rafy koralowe na świecie. Jak możemy je uratować? Rafy koralowe cieszą oko, ale odgrywają też ważną rolę w regulowaniu wodnego ekosystemu oraz zmian klimatycznych. Część koralowców na całym świecie zdążyła już bezpowrotnie wyblakn.. Fascynująca symbioza koralowców i glonów Ekolodzy regularnie przypominają o tym, że śmierć rafy koralowej może mieć katastrofalne skutki dla klimatu. Nic więc dziwnego, że naukowcy z całego świata pracują nad różnymi sposobami przywrócenia obumarłych koralowców do życia. Polacy również mieli ważny wkład w badania. W 2016 r. zespół kierowany przez naukowców z Polski właśnie, wykazał że symbioza koralowców i glonów trwa znacznie dłużej niż przypuszczano, a jej początki sięgają przynajmniej 212 mln lat wstecz. „Boom ewolucyjny tych zwierząt nastąpił dopiero w środkowym triasie, ok. 240 mln lat temu. Wtedy pojawiło się mnóstwo koralowców rafotwórczych, a ich sukces ciągnie się do dziś. Dotąd trudno było zrozumieć, co było przyczyną ich powodzenia. Nasze badania pokazują, że udział w tym sukcesie mogły mieć właśnie glony” – tłumaczył prof. Jarosław Stolarski z Instytutu Paleobiologii PAN w rozmowie z PAP.
UNESCO chce wpisać Wielką Rafę Koralową na listę zagrożonego dziedzictwa. Australia się buntuje
Australijczycy boją się, że wpisanie Wielkiej Rafy Koralowej na listę zagrożonego światowego dziedzictwa niekorzystnie wpłynie na turystykę, ponieważ podróżni nie będą chcieli oglądać koralowców oficjalnie uznanych za bliskie wyginięcia.
W tym artykule: Wielka Rafa Koralowa na liście zagrożonego światowego dziedzictwa Spór o kondycję Wielkiej Rafy Koralowej Wielka Rafa Koralowa uważana jest za symbol nie tylko Australii, ale też bogactwa i różnorodności oceanów. Niestety, na skutek zmian klimatycznych i wzrostu temperatury wód część koralowców wyblakła i obumarła. To zła wiadomość nie tylko dla żyjących w nich ryb i innych organizmów morskich, ale również ludzi. Wielka Rafa Koralowa na liście zagrożonego światowego dziedzictwa Problem degradacji raf koralowych jest regularnie nagłaśniany przez naukowców i aktywistów ekologicznych, ale UNESCO dopiero teraz zaleciła wpisanie Wielkiej Rafy Koralowej w Australii na listę zagrożonego światowego dziedzictwa. Propozycja ta nie spotkała się z entuzjazmem australijskiego rządu. Politycy zarzucają pracownikom agendy ONZ, że kierują się motywami politycznymi, a ocena stanu koralowców jest niesprawiedliwa. Obok bogatej flory i fauny na lądzie, Wielka Rafa Koralowa jest jedną z największych atrakcji turystycznych w Australii. Miejscowi boją się, że wpisanie jej na listę zagrożonego światowego dziedzictwa niekorzystnie wpłynie na turystykę, ponieważ podróżni nie będą chcieli oglądać koralowców oficjalnie uznanych za bliskie wyginięcia. Samce kolczatki mają cztery penisy. Naukowcy próbują ustalić, do czego im służą Kolczatka australijska potrafi przetrwać szalejący pożar buszu. Samce mają cztery penisy, a samice składają jaja. W dalszej części artykułu przedstawiamy zadziwiające ciekawostki o kolcza... Spór o kondycję Wielkiej Rafy Koralowej Organizacja UNESCO twierdzi, że Australijczycy nie podjęli wystarczających działań, aby chronić wyjątkowy cud natury, jakim bez wątpienia jest Wielka Rafa Koralowa. Ostatecznym wyznacznikiem skali degradacji miała być bardzo słaba jakość wody w pobliżu koralowców. Susan Ley, minister środowiska w australijskim rządzie, nie pozostawiła uwag agendy ONZ bez komentarza. W odpowiedzi zarzuciła ekspertom z UNESCO, że to oni nie wywiązali się z poprzednich zapewnień. – „Stoi za tym polityka i najwyraźniej to ona zniweczyła proces postępowania […] Zmiany klimatyczne są największym zagrożeniem dla wszystkich światowych ekosystemów rafowych […] To niesprawiedliwe, by wyróżniać Australię” – dodała. W lipcu rząd Australii zamierza zakwestionować propozycję dotyczącą Wielkiej Rafy Koralowej. Organizatorzy rejsów w rejony Wielkiej Rafy również uważają, że raport ONZ jest błędny. Opierają się na opiniach turystów, którzy są „nadal zachwyceni olśniewającymi koralowcami i wielobarwnymi rybami”. Problem w tym, że głosy te zostały zebrane kilkadziesiąt lat temu, kiedy rafa była w znacznie lepszym stanie.
Część koralowców potrafi przystosować się do cieplejszej wody w oceanach. To za mało, żeby przetrwać kilkaset lat
Od ponad roku głównym tematem w mediach na całym świecie jest pandemia koronawirusa, przez co na dalszy plan zeszły inne palące problemy współczesnego świata, jak chociażby kryzys klimatyczny oraz jego następstwa. Naukowcy dowodzą, że niektórych może udać się, uniknąć. Nie będzie to jednak zasługa prewencji człowieka, a zaskakującej różnorodności w przyrodzie.
W tym artykule: Jest nadziela dla rafy koralowej Na pomoc koralowcom Według najnowszych badań niektóre koralowce są w stanie wymieniać zamieszkujące ich tkanki glony na inne, bardziej odporne na ciepło gatunki. To zwiększa szanse na przetrwanie rafy koralowej mimo zapowiadanych następstw globalnego ocieplenia. Jest nadziela dla rafy koralowej Podniesienie się poziomu wody czy zmiana kierunków prądów morskich to tylko niektóre z wielu zagrożeń wynikających z postępującego kryzysy klimatycznego. Wyższa temperatura wody w oceanach ma fatalny wpływ na kształtujący się przez wiele lat ekosystem. Blaknięcie i obumieranie koralowców to jeden z najczarniejszych scenariuszów, choć jak się okazuje, wcale nie musi się spełnić. Biolodzy morscy z California State University ustalili, że koralowce narażone na wyższe temperatury potrafią przystosować się do tych zmian. Dzięki temu mogą przetrwać nawet do 2100 r. Taki scenariusz jest jednak możliwy wyłącznie przy ograniczeniu emisji gazów cieplarnianych oraz pod warunkiem, że temperatura wody w oceanach nie podniesie się o więcej, niż 2 st. C. W innym razie koralowce mogą wyblaknąć jeszcze przed 2050 r. – „Koralowce są niezwykle ważne dla zachowania różnorodności biologicznej. Na pewnym etapie zamieszkuje je nawet ¼ wszystkich morskich ryb” – tłumaczy Cheryl Logan, inicjatorka badań. Na pomoc koralowcom Najbardziej optymistyczny scenariusz zakłada, że rafy koralowe przetrwają nawet do 2300 r. Żeby tak się stało, ludzie musieliby wycofać się ze wszystkich działań prowadzących do nasilenia się zmian klimatycznych. Ostatnie odkrycie naukowców daje nadzieję na utrzymanie różnorodności biologicznej w oceaniach, choć to za wciąż mało, żeby uratować podwodny ekosystem. Biolodzy zapewniają, że będą wykorzystywać nową wiedzę w dalszych badaniach. – „Zamiast wprowadzać geny do populacji koralowców, aby sztucznie zwiększyć ich tolerancję termiczną, będziemy po prostu skupić się na ich naturalnych zdolnościach adaptacyjnych” – zapowiada Logan.
U brzegów Kornwalii odkryto unikalne glony koralowe
Fascynujący gatunek czerwonych alg Phymatolithon calcareum tworzy siedliska zwane łóżkami maerl w regionach przybrzeżnych na północno-wschodnim Atlantyku, ale naukowcy odkryli je wyjątkowo w pobliżu Kornwalii w Wielkiej Brytanii.
Dzięki poznaniu genomu krasnorostów Phymatolithon calcareum formujący ów mäerl u brzegów Kornwalii, zrozumiano jak unikalne a zatem szczególnie zagrożone są to organizmy. Zwanym z racji czerwonego zabarwienia glonami koralowymi, P. calcareum, grozi szczególnie zatrucie wody na tym mocno uczęszczanym szlaku wodnym. Ogromne rafy wapienne istnieją od tysięcy lat m.in. w Irlandii czy przy francuskim brzegu Atlantyku. Przesycone związkami wapnia krasnorosty w wodzie ogrzewanej przez Golfstorm pokrywają dno na głębokości od 20 do 100 metrów. Żyjące na skałach przyrośnięte są do podłoża chwytnikami. Pod wpływem powietrza ich czerwona barwa zmienia się na jasnoszarą. Od dawna są w Europie ważnym surowcem naturalnym. Po wydobyciu suszy się je, czyści i mieląc uzyskuje pył, w którym znajduje się węglan wapniowy i sporo magnezu, także cenne mikroskładniki. Rolnicy od lat posypują tą mączką swoje pola, stosują ją też jako paszę dla zwierząt. O ile rocznie w Bretanii wydobywa się 500 tys. ton mäerlu, w Kornwalii już tego właściwie zaprzestano. Choć nadal licencje wydaje się na wydobycie w Szkocji, zbytniego zainteresowania nie widać. Na Wyspach największe pokłady maërl są w irlandzkiej zatoce Galway na wschodzie kraju. Naukowcy z brytyjskiej uczelni w Exeter badający unikalne genetycznie krasnorosty z Kornwalii zauważyli, że ich genom różni się nawet od krasnorostów z habitatu położonego jedynie 14 km na południe, rosnących na podwodnych granitowych skałach zwanych Manacles. Formacje mäerl grają tę samą rolą, co rafy koralowe. Są bardzo ważnym skupiskiem zróżnicowanego życia morskiego. Według analizy naukowców z Exeter opublikowanej w czasopiśmie “Evolutionary Applications” „genetyczna unikalność: mäerlu u ujścia rzeki Fal kształtowała się w długim okresie czasu. - Wygląda na to, że pomogła geograficzna izolacja i brak genetycznej wymiany z innymi habitatami P. calcareum. Nasze odkrycie dostarcza dalszych dowodów na podtrzymanie obecnych środków służących zachowaniu mäerlu z ujścia rzeki Fal w możliwie niezmienionym charakterze – zauważa dr Tom Jenkins, jeden z autorów pracy. View oEmbed on the source website Według dr Jamiego Stevensa, także z uczelni w Exeter, ujście Fal to droga wodna o szczególnie dużym natężeniu ruchu. Używana jest zarówno przez jednostki cywilne jak i okręty wojenne korzystające z portu w pobliskim Falmouth. – Krasnorostom zagraża nie tylko zanieczyszczenie w wodzie, ale i regularnie prowadzone pogłębianie dna w celu utrzymania dostępności portu – wyjaśnia w informacji prasowej.
Pierwsza taka rafa od 120 lat odkryta w Australii. Ma wysokość dwóch Pałaców Kultury
Naukowcy z Schmidt Ocean Institute odkryli na obszarze należącym do położonej u wybrzeży Australii największej na świecie Wielkiej Rafy Koralowej samodzielnie funkcjonującą masywną rafę wysokości ponad 500 metrów. Na ten podwodny skarb przyrody, pierwszy taki znaleziony od 120 lat, trafiła załoga należącej do instytutu łodzi badawczej Falkor.
- Istnienie tej rafy, jednej z 8 podobnie odciętych od głównego ciała WRK, odnotował 20 października dr. Robin Beaman z James Cook University podczas badań powierzchni dna morza na północ od Wielkiej Rafy Koralowej. Każda z 8 samodzielnych raf położona jest w pobliżu przylądka York na krawędzi wychodzącej spod szelfu na którym znajduje się WRK – tłumaczy w informacji prasowej Schmidt Ocean Institute. View oEmbed on the source website Pięć dni później na dno opuszczono robota badawczego SuBastian. Zejście pod wodę było transmitowane na żywo a później opublikowane na kanale Youtube instytutu. U swojej podstawy struktura ma 1,5 km szerokości. Wznosi się na wysokość 500 metrów tak, że od powierzchni dzieli ją w najwyższym punkcie ok. 40 metrów. Zdjęcie: Schmidt Ocean Institute Nowoodkrytą rafę dopisano do listy 7 innych, badanych sukcesywnie od XIX wieku. Jest wśród nich też ta w pobliżu wyspy Raine, stanowiąca najważniejszy obszar gniazdowania morskich żółwi zielonych (Chelonia mydas). Zdjęcie: Schmidt Ocean Institute - Odnalezienie wysokiej na pół kilometra rafy u brzegów przylądka York, wydawałoby się dobrze już poznanego obszaru Wielkiej Rafy Koralowej, pokazuje nam jak tajemniczy świat ukrywa się tuż za linią brzegową. Dzięki potężnym narzędziom do trójwymiarowego mappingu będziemy w stanie lepiej zrozumieć tę nową rafę i jej rolę w ekosystemie WRK – stwierdziła dr. Jyotika Virmani, dyrektorka Schmidt Ocean Institute. Ekspedycja naukowa “The Northern depths of the Great Barrier Reef” potrwa do 17 listopada. Mapy dna morskiego powstające w oparciu o zbierane przez instytut dane zostaną udostępnione poprzez serwis australijski serwis AusSeabed.
Ambitne cele. Jak troska o nieskalane morza zwiększy bioróżnorodność i odnowi zasoby rybne?
Ochrona wód przed zanieczyszczeniami to jedno. Stosując odpowiednie sposoby ochrony wód w naszych czystych morzach możemy też zwiększyć bioróżnorodność, uzupełnić zasoby rybne i magazynować większe ilości węgla.
Kiedy Enric Sala rzucił pracę jako profesor w Instytucie Oceanografii Scrippsów w 2007 roku, było to spowodowane tym, że był zmęczony pisaniem nekrologów. "Odkryłem, że piszę nekrolog oceanu z coraz większą precyzją" - mówi. Zamiast więc dłużej poświęcać swoje życie na dokumentowanie konania, Sala postanowił spróbować chronić życie w kilku pozostałych skrawkach oceanu, gdzie Ponury Kosiarz nie machnął jeszcze swoją kosą. Te rozproszone resztki są ostatnimi dzikimi miejscami na morzu (morskim odpowiednikiem najodleglejszych fragmentów starodrzewu w Amazonii), nadal nietknięte przez przełowienie, zanieczyszczenia i zmiany klimatyczne. "Musieliśmy udać się do miejsc, które wciąż wyglądają jak ocean sprzed 500 lat" - mówi Sala. "Wrócić do najlepszego punktu odniesienia, do tego, jak kiedyś wyglądał zdrowy ocean. Te miejsca są planem. To jest instrukcja obsługi. Może nie zdołamy przywrócić całego oceanu do tego stanu, ale te miejsca pokazują nam, jaki jest jego potencjał. Dają nam nadzieję". Ochrona wód poprzez projekt „Pristine Seas” Aby chronić te miejsca, Sala i National Geographic Society uruchomiły w 2008 roku projekt „Pristine Seas” (ang. Czyste Morza). W ciągu ostatnich 12 lat, projekt przyczynił się do stworzenia 22 rezerwatów morskich, od gigantycznych lasów wodorostów na południe od przylądka Horn, po szkółki humbaków w Gabonie. Stanowią one dwie trzecie w pełni chronionych obszarów morskich na świecie, zajmujących łącznie ponad pięć milionów kilometrów kwadratowych. Teraz Sala i jego zespół postawili sobie jeszcze bardziej ambitny cel: poddać ochronie ponad jedną trzecią oceanów na świecie nie tylko po to, aby zachować bioróżnorodność, ale również w celu uzupełnienia zasobów rybnych i magazynowania węgla. Dla Sali jednym z najbardziej satysfakcjonujących aspektów jego pracy jest współpraca z lokalnymi społecznościami w miejscach, które on i jego zespół starają się chronić. Na wyspie Pitcairn, brytyjskim terytorium zamorskim na południowym Pacyfiku, zespół Pristine Seas ściśle współpracował z około 50 mieszkańcami wyspy, z których większość to potomkowie buntowników z H.M.S. Bounty, statku Królewskiej Marynarki Wojennej, przejętego przez członków jego załogi w 1789 roku. "Pokazaliśmy im podwodny świat, którego nigdy nie widzieli" - wspomina Sala. "Ogromne ławice barrakud, skupiska przydaczni olbrzymich (największych małż na świecie), rekinów rafowych pływających w jednych z najczystszych wód, jakie kiedykolwiek zbadano na Pacyfiku. Powiedzieliśmy im: 'To jedno z najbardziej dziewiczych miejsc na planecie i należy do was. Ale jest ono zagrożone przez zagraniczne statki rybackie, które nielegalnie prowadzą połowy na waszych wodach. Macie okazję się tym zająć'”. Jak mówi Sala, mieszkańcy Pitcairn zaczęli postrzegać siebie jako bohaterów swojej własnej historii, a w 2015 roku na ich prośbę rząd brytyjski stworzył wokół Pitcairn i jego niezamieszkałych sąsiadów (Ducie, Oeno, i Henderson) rezerwat morski o powierzchni 800 000 kilometrów kwadratowych. Tradycyjna ochrona wód miesza się z nowoczesnością Daleko na zachód od Pitcairn, w Mikronezji, Pristine Seas współpracowało z rdzenną ludnością Palau, aby nadać starożytnej tradycji ochrony przyrody nieco nowoczesności. Przez wieki Palauanie przestrzegali tymczasowych zakazów połowów znanych jako 'buls', aby chronić i odbudować swoje zasoby ryb rafowych. Na przestrzeni lat stworzyli 35 rezerwatów, które chroniły życie morskie wokół ich wysp, a w niektórych z nich na stałe zakazano połowów. Prezydent Palau, Tommy Remengesau, poprosił ekipę Sali o porównanie ilości ryb wewnątrz i na zewnątrz rezerwatów, w których nie prowadzi się połowów. Stwierdzili, że gatunków poławianych przez rybaków jest prawie dwa razy więcej na obszarach objętych zakazem połowów. Zespół filmował swoje zanurzenia i wyświetlał materiał filmowy w całym Palau. "Chcieliśmy, aby Palauanie zobaczyli, jak dobrze działa ich tradycyjny system zarządzania i że oprócz ochrony raf, sprzyja to również turystyce" - mówi Sala. W 2015 roku narodowy kongres w Palau ustanowił rezerwat morski bez połowów, który obejmuje 80 procent wyłączonej strefy ekonomicznej kraju, co jest wyrazem zdecydowanego zaangażowania na rzecz idei, że rozwój gospodarki zależy od zdrowego środowiska. Ta prawda nie jest powszechnie uznawana. W większości części świata, ochrona wody i całego środowiska morskiego jest hamowana przez sprzeciw ze strony sektora rybołówstwa, ropy naftowej i górnictwa. Zaledwie 7 proc. oceanów na świecie podlega jakiejkolwiek ochronie (zwykle są to bardzo słabe zasady, z wieloma wyjątkami), a tylko 2,5 proc. jest wysoce chronionych przed eksploatacją. Poza tymi strefami historia oceanu to historia ciągłego zubożenia jego zasobów. Każde ludzkie pokolenie dorasta z nową normą, niższą wartością bazową morskiej różnorodności i obfitości. Większość ludzi nie wie, co zostało utracone. Zubożałe zasoby wód - jak odnowić bioróżnorodność? Utrata ta jest wynikiem naruszenia lub zniszczenia naturalnych siedlisk, przełowienia, a także zmian klimatycznych, które zarówno ocieplają, jak i zakwaszają ocean. Pristine Seas modyfikuje teraz swoją misję, aby zająć się wszystkimi trzema zagrożeniami. Sala uważa, że sieć chronionych obszarów morskich (z ang. marine protected areas, MPA) może mieć jednocześnie korzystny wpływ na różnorodność biologiczną, bezpieczeństwo żywnościowe i klimat. Korzyści dla bioróżnorodności są oczywiste, ponieważ znajdują się one na lądzie, gdzie parki i rezerwaty chronią tysiące zagrożonych gatunków. To, w jaki sposób chronione obszary morskie przynoszą korzyści rybołówstwu, jest mniej oczywiste. Powszechnie uważa się, że zamykanie obszarów dla połowów szkodzi interesom rybołówstwa. Ale jak twierdzi Sala, ten pogląd jest błędny. "Przemysł rybny twierdzi, że nie możemy tworzyć większej liczby obszarów, na których nie można prowadzić połowów, ponieważ musimy złowić więcej ryb, aby wyżywić prawie 10 miliardów ludzi", czyli prognozowaną liczbę ludności świata w 2050 roku. "Ale najgorszym wrogiem rybołówstwa jest przełowienie" - mówi. Globalny połów ryb w najlepszym wypadku ustabilizował się od połowy lat 1990. (niektórzy badacze twierdzą, że w rzeczywistości zmniejszył się), nawet jeśli przemysł rybny zwiększył swoje wysiłki na rzecz połowu ryb. Jest to spowodowane tym, że tak wiele zasobów rybnych zostało wyczerpanych i potrzebuje szansy na odbudowę. "Obszary chronione nie są wrogiem rybołówstwa" - stwierdza Sala. "Nasza analiza pokazuje, że ochrona oceanu może przynieść duże korzyści dla rybołówstwa". Przykładem jest to, co stało się z hawajskimi połowami tuńczyków sznurami haczykowymi w następstwie utworzenia i rozbudowy dwóch amerykańskich obszarów chronionych na Pacyfiku. Papahānaumokuākea Marine National Monument oraz Pacific Remote Islands Marine National Monument są jednymi z największych chronionych obszarów morskich na Ziemi. Razem są mniej więcej cztery razy większe niż Teksas. Stanowią one schronienie dla koralowców, ryb, ptaków, rekinów i wielorybów. Ponieważ jednak wykluczają one połowy komercyjne, które stanowią około jednej czwartej całej wyłączonej strefy ekonomicznej USA, rybacy opowiedzieli się przeciwko nim. Niektórzy badacze ustalili jednak, że nie doszło do trwałych szkód ekonomicznych w lokalnym przemyśle rybnym. Ochrona wód i korzyści dla rybaków w jednym Może się to wydawać sprzeczne z intuicją, ale im pełniejsza jest ochrona danego obszaru, tym większe są korzyści dla rybaków działających poza jego granicami, co zostało udokumentowane w odniesieniu do szeregu gatunków, od tuńczyka, przez homary, po małże. Jak twierdzi Sala, w pełni chronione rezerwaty morskie są jak rachunek inwestycyjny z nietkniętym kapitałem. Zapewniają one roczne zyski w postaci dorosłych i larwalnych ryb oraz bezkręgowców, które wypływają z rezerwatów i uzupełniają zasoby, które są celem połowów rybaków. Mimo to chronione obszary morskie są tylko na tyle bezpieczne, na ile silna jest polityczna wola ich utrzymania. W tym również w Stanach Zjednoczonych, gdzie prezydent Trump oświadczył, że jest skłonny otworzyć dla rybołówstwa komercyjnego jedyny narodowy obszar chroniony na Atlantyku. Korzyści dla klimatu z istnienia chronionych obszarów morskich wynikają z faktu, że dwutlenek węgla jest głównym gazem cieplarnianym w atmosferze, a osady morskie są jednym z głównych zbiorników węgla na Ziemi, magazynującym go w większej ilości niż gleby na lądzie. Nienaruszone osady mogą zatrzymywać węgiel na tysiące lat. Gdy osady zostają naruszone w wyniku trałowania włokami dennymi lub eksploatacji dna morskiego, zmagazynowany węgiel jest ponownie uwalniany do środowiska. Tak jak istnieje więcej niż jeden powód do uratowania lasu, istnieje więcej niż jeden powód do ochrony oceanu, a to sprawia, że jest to bardziej przekonujące. Jak mówi Sala: "Nie możemy już myśleć o różnorodności biologicznej w odosobnieniu i nie możemy myśleć o klimacie w odosobnieniu. Osiągnięcie celów Paryskiego Porozumienia Klimatycznego (zakładającego utrzymanie globalnego ocieplenia na poziomie nieprzekraczającym powszechnie akceptowanego progu dwóch stopni Celsjusza lub 3,6 stopnia Fahrenheita) nie będzie możliwe, jeśli znaczna część planety nie zostanie zachowana w stanie naturalnym". Jak duża jest ta proporcja? Sala i jego zespół obliczają, że 14-krotne zwiększenie w pełni chronionej części oceanu, z 2,5 do 35 procent, zapewniłoby 64 procent korzyści dla bioróżnorodności i zabezpieczyłoby 28 procent wrażliwego węgla, zwiększając jednocześnie globalny połów ryb o prawie 10 milionów ton metrycznych. Gdyby zamiast dążyć do realizacji wyłącznie narodowych priorytetów, kraje współpracowały w celu wydzielenia najbardziej strategicznych obszarów oceanu, mogłyby osiągnąć te same rezultaty poprzez ochronę mniej niż połowy tego obszaru. Nawet to może wydawać się niemożliwe. Ale alternatywa jest przerażająca. Czy chcemy nadal pisać i czytać nekrologi morskie, czy też chcemy, aby nasze dzieci odziedziczyły obfity w zasoby, tętniący życiem ocean? Na razie nadal możemy wybierać. Źródło: NationalGeographic.com: Inside the ambitious push to protect a third of the world’s ocean
Archipelag Raja Ampat - woda tętniąca życiem
Powiedzieć, że indonezyjski archipelag Raja Ampat odznacza się bogactwem życia, to mało. Rejon ten jawi się bowiem jako obszar raf koralowych o największej na świecie różnorodności biologicznej, oczywiście w swojej skali.
Naukowcy spenetrowali wody wokół wysp kilka lat temu, a ich odkrycia przyczyniły się do zorganizowania międzynarodowej kampanii na rzecz ochrony dziewiczego akwenu. Już krótka wyprawa rozpoznawcza potwierdziła występowanie 450 gatunków koralowców budujących rafy, w tym dziewięciu nowych dla nauki. Dla porównania – na całych Karaibach żyje zaledwie 70 gatunków. Jednym z pierwszych nurków, który podejrzewał istnienie bogactwa ukrytego pod powierzchnią tamtejszych wód, nie był wcale uczony, a poszukiwacz przygód – Max Ammer. W latach 90. XX w. przybył on z Holandii na rzadko zaludnione wyspy Raja Ampat w poszukiwaniu zatopionych samolotów z czasów II wojny światowej. W roku 1998 australijski ichtiolog Gerry Allen kilkakrotnie korzystał z jego usług jako przewodnika po podwodnym świecie. – Każde nurkowanie było miniwyprawą badawczą – mówi Gerry. Gerry wraz z pracownikami organizacji Conservation International (CI) przeprowadził ekspertyzę na miejscu. Rozpoznanie przyniosło zdumiewający rezultat – doliczono się 970 gatunków ryb. Gerry ustanowił nawet rekord w indywidualnym zliczaniu podczas jednego nurkowania – 283 gatunki. Kolejne eksploracje, koordynowane przez CI oraz Nature Conservancy, dodały do tego zestawienia następne gatunki ryb, koralowców i innych form życia morskiego. Mamy tu do czynienia nie tylko z rafami z wakacyjnych plakatów, obmywanymi przez jasne, łagodne fale. To nieokiełznane koralowe królestwo. Umocnione planktonem, który dla bujności tego ekosystemu ma kluczowe znaczenie, z wodami często mrocznymi, wzburzonymi przez prądy tak silne, że ma się wrażenie nurkowania w pralce automatycznej. Gdy przepływamy nad krawędzią rafy przy skalistej wysepce koło Kri, morze zmienia barwę z radosnego błękitu na mroczną zieleń. Purpurowe pola koralowców skórzastych marszczą się, gdy ogarnia nas prąd, niczym groźne podmuchy wiatru. Docierając pod osłonę urwiska, wpływamy do gaju pomarańczowych, czerwonych i żółtych gorgonii otoczonych żywopłotem z koralowców ośmiopromiennych. Roje pomarańczowych papużaków – ryb z rodziny strzępielowatych – unoszą się nad skrajem rwącego nurtu, podczas gdy grupa plataksów okrągłopłetwych wielkości talerza patroluje obrzeża tego koralowcowego ogrodu. Kończyło mi się powietrze, ruszyłem więc z powrotem do łodzi, wkręcając się w wartki prąd. W jednej ręce trzymałem aparaty fotograficzne, drugą chwyciłem drabinkę, niczym artysta cyrkowy trapez. Sama wysepka „wlecze za sobą” kilwater z tego prądu, który kłębi się wokół niej. Łatwo więc uwierzyć w tutejszą opowieść o tym, jak to Amerykanie zbombardowali ją podczas II wojny światowej, bo o zmierzchu wydawało im się, że jest japońską łodzią patrolową prującą przez zatokę. Co sprawia, że te wody tak tętnią życiem? – Siedlisko, siedlisko, siedlisko – mówi biolog Mark Erdmann z Indonezyjskiego Programu Morskiego CI. – Rozległe rafy przybrzeżne, urwiska bite falami, zaciszne, głębokie zatoki z prądami wynoszącymi ku powierzchni obfitość pożywienia, piaszczyste płaszczyzny, namorzyny, łąki traw morskich – wszystko to na obszarze izolowanym i wciąż w wielkiej części nienaruszonym.
Błazenki i ukwiały: przyjaźń jak klejnot
Ryby błazenki i dające im schronienie ukwiały to prawdziwe klejnoty koronne raf koralowych, związane ze sobą na dobre i złe.
Kiedy Andrew Stanton zaczynał realizację animowanego filmu dla dzieci, którego akcja rozgrywa się w oceanie, szukał ryby mogącej „udźwignąć” główną rolę. Wertując albumy poświęcone morskiej przyrodzie, zwrócił uwagę na zdjęcie dwóch rybek wyzierających spośród czułków ukwiału. – Z miejsca mnie urzekły – wspomina reżyser. – Nie miałem pojęcia, co to za ryby, ale nie mogłem oderwać od nich oczu. Ten obraz ucieleśniał magię oceanu, którą Stanton chciał pokazać widzom. – Jako człowiek rozrywki doceniłem też fakt, że nazywa się je błazenkami. Trudno o coś bardziej uroczego niż małe rybki, które chcą się z tobą bawić w „A kuku!”. Tak narodziła się gwiazda. Nemo, błazenek z gatunku Amphiprion percula, pokazał milionom dzieci na całym świecie cudowny ekosystem: rafę koralową i jej mieszkańców. Autorski film Stantona (napisał scenariusz i reżyserował obraz) Gdzie jest Nemo zdobył w 2003 r. Oscara dla najlepszego filmu animowanego. Błazenki zawdzięczają swą nazwę szczególnemu ubarwieniu łusek. Duże, kolorowe plamy (od głębokich fioletowawych brązów po jasne oranże, czerwienie i żółcie) rozdzielone wyraźnymi białymi lub czarnymi liniami tworzą układ trochę podobny do cyrkowego makijażu klownów. Widok błazenków przemykających między czułkami ukwiału przywodzi na myśl motyle trzepoczące wokół kwiatów na falującej w podmuchach wiatru łące i hipnotyzuje. Te niewielkie rybki można spotkać na rafach od wschodnich wybrzeży Afryki do Polinezji Francuskiej i od Japonii po wschodnią Australię. Największa ich różnorodność występuje u północnych wybrzeży Nowej Gwinei, w Morzu Bismarcka, gdzie przy odrobinie szczęścia można na jednej rafie zobaczyć siedem z 29 znanych na świecie gatunków. Ostatni został niedawno odkryty na Fidżi przez Geralda Allena – badacza z Muzeum Zachodnioaustralijskiego, światowego specjalistę od błazenków. Amphiprion barberi powiększył bilans jego odkryć do siedmiu gatunków błazenków i prawie 500 gatunków innych tropikalnych ryb. – Nadal strasznie mnie kręci znajdowanie czegoś nowego – mówi Allen. – Amphiprion barberi, w kolorze czerwieni i oranżu, wygląda na rafie jak rozżarzony węgielek – zachwyca się odkrywca. Wśród naukowców i akwarystów błazenki znane są też jako amfipriony albo ryby ukwiałowe, ponieważ nie mogą przeżyć bez ukwiału, którego parzące macki chronią je oraz ich rozwijające się jajeczka przed agresorami. Spośród mniej więcej tysiąca gatunków ukwiałów tylko dziesięć żyje w symbiozie z błazenkami. Wciąż nie wiadomo dokładnie, w jaki sposób błazenek unika poparzenia przez jamochłon. Niewykluczone, że rolę ochronnego kombinezonu odgrywa warstwa śluzu, która najpewniej tworzy się przy pierwszych kontaktach rybki z parzydełkami gospodarza. – Ta wydzielina powstrzymuje ukwiał przed wystrzeleniem komórek parzydełkowych – mówi Allen. – Jeśli zdarzy ci się zaobserwować młodego błazenka podpływającego do nieznanego „morskiego kwiatu”, zobaczysz, jak ostrożnie go z początku muska. Żeby zapoczątkować chemiczny proces rozpoznawania, zwierzęta muszą mieć ze sobą fizyczny kontakt. „Znajomy”, chroniony przez parzydełka błazenek staje się w praktyce przedłużeniem jamochłonu – jeszcze jedną linią obrony przed amatorami koralowców, takimi jak ryby z rodziny ustnikowatych (Chaetodontidae). Jak widać, korzyści ze współdziałania odnoszą obie strony. Błazenki spędzają całe życie z ukwiałem- -gospodarzem, rzadko odpływając od niego dalej niż na kilka metrów. Mniej więcej dwa razy w miesiącu składają ikrę na najbliższej twardej powierzchni ukrytej pod mięsistą podstawą jamochłonu i agresywnie bronią rozwijających się zarodków, które tuż po wykluciu dryfują przez tydzień lub dwa w pobliżu powierzchni jako maleńkie, przezroczyste larwy. Potem przeobrażają się w niespełna centymetrowej długości miniatury dorosłych i spływają w dół, na rafę. Tam młoda rybka musi w ciągu jednego, dwóch dni znaleźć sobie ukwiał i „dogadać się” z nim. Jeśli jej się nie uda – ginie. Pojedynczy ukwiał może zamieszkiwać nawet kilkanaście błazenków tego samego gatunku, od osobników młodocianych po dorosłe, w pełni dojrzałe, o długości dochodzącej do 15 cm (na okazach Stichodactyla haddoni Allen widywał ich aż 30). Zazwyczaj rybki krążą wokół swego jamochłonu, chwytając plankton, glony i maleńkie widłonogi. Złapawszy większy kąsek, często chowają się wśród czułków gospodarza, aby posilić się w spokoju. W naturze, gdzie zagrażają im strzępiele i mureny, rzadko żyją dłużej niż dziesięć lat, ale w warunkach niewoli są bardziej długowieczne. Mój sąsiad trzyma w akwarium żwawego 25-latka, który podgryzał mi palce, kiedy przed laty, jeszcze jako dzieciak, czyściłem jego sztuczną rafę. Błazenki nie muszą osiągać seksualnej dojrzałości. Wśród lokatorów każdego ukwiału istnieje ścisła hierarchia. W danym okresie rezyduje tam tylko jedna dominująca para. Samica jest w tej „rodzinie” największa, za nią jej partner, a niedojrzałe osobniki zachowują bezpiecznie mniejsze rozmiary. Dojrzała para zapewnia sobie przywództwo, przepędzając młodzież, co powoduje u niej stres i zmniejsza chęć żerowania. – Zwłaszcza w czasie godów sporo jest nerwowości w dominującej parze – mówi Allen. Samica czasem nawet samcowi przypomina, kto jest szefem, skubiąc go w płetwy. Wiele tropikalnych ryb potrafi zmieniać płeć. Większość, jak wargacze i papugoryby, przestawia się z żeńskiej na męską. Amfipriony są jednymi z nielicznych znanych przykładów sytuacji odwrotnej, gdy to samiec staje się samicą. Jeśli dominująca samica ginie, jej rolę przejmuje osierocony partner, a jego miejsce zajmuje z kolei największy osobnik spośród młodzieży. Nie zidentyfikowano dotychczas hormonów odpowiedzialnych za tę seksualną zmienność. – To świetna strategia adaptacyjna zapewniająca przetrwanie gatunku – twierdzi Allen. – Dzięki niej w dowolnym ukwiale zawsze będzie rozmnażająca się para. Błazenek i ukwiał stanowią związek przykuwający uwagę akwarystów amatorów od lat 70. XX w., w których dzięki postępom w budowie systemów filtracji wody morskie akwaria stały się bardzo popularne. Jednak nigdy wcześniej żadna ryba nie doświadczyła wzrostu popularności porównywalnego z tym, jaki stał się udziałem błazenka po filmie Gdzie jest Nemo (pomijamy tu złą sławę pewnego ogromnego zabójcy z paszczą pełną zębów). Dla błazenków status gwiazdy miał dobre i złe strony. Przez wiele lat chwytanie dzikich amfiprionów było tańsze niż ich rozmnażanie w niewoli. W akwariach trudno było np. skłonić maleńkie larwy do żerowania, a cały proces hodowli, od ikry do uzyskania osobników gotowych do sprzedaży, trwa co najmniej osiem miesięcy. Ostatnio sytuacja zaczęła się jednak zmieniać. Przełowienie oraz brutalne metody pozyskiwania ryb, takie jak wlewanie do wody cyjanku, by łatwiej wyłapać oszołomione nim amfipriony, niszczą rafy i ich mieszkańców. Na Filipinach i w Indonezji liczba amfiprionów spada zastraszająco. A bez nich ukwiały stają się bezbronne i szybko padają łupem drapieżników. Kiedy stan rafy się pogarsza, jednym z pierwszych elementów, który znika, są ukwiały i ich błazenki. – To naprawdę świetny papierek lakmusowy – mówi Allen. Poza rosnącym popytem na błazenki film Gdzie jest Nemo przyczynił się do skokowego wzrostu liczby stron internetowych i forów poświęconych hodowli ryb tropikalnych. Na przykład Oceans, Reefs and Aquariums, wylęgarnia i hurtownia ryb akwaryjnych w Fort Pierce na Florydzie, rozmnaża w swoich zbiornikach 13 gatunków błazenków, a także tworzy nowe odmiany, takie jak błazenek okoniowy Picassa. Rocznie sprzedaje ok. 300 tys. sztuk. Pomimo zamierania raf, które Allen obserwuje od 40 lat, jego zdaniem wciąż wiele jest miejsc niemal dziewiczych, w świetnej kondycji. Jako konsultant Conservation International odnajduje takie rafy i pomaga je chronić. Film o Nemo być może zaszkodził dzikim populacjom amfiprionów, ale kolorowy bohater wykreowany przez Stantona stworzył też nową grupę miłośników przyrody, z oddaniem chroniących błazenki i ich żywe domy na rafie. – Mam nadzieję, że to zainteresowanie ostatecznie dobrze przysłuży się rafom – mówi Stanton. – Wiem, jak niepewny jest ich los. James Prosek