Niezwykłe odkrycie w polskiej puszczy. Archeolodzy odnaleźli artefakty sprzed 2000 lat
Trwające od kilku dni prace archeologiczne w Nadleśnictwie Borki przyniosły nieoczekiwane efekty. Badaczom z fundacji Terra Desolata udało się wydobyć artefakty sprzed 2000 lat. Wyjątkowe znaleziska mogą być wytworami starożytnych społeczności, które pojawiały się na tych terenach na początku naszej ery.
Wyjątkowość odkryć archeologicznych nie zawsze opiera się na skali znalezisk. Czasem to, co z naukowego punktu widzenia najcenniejsze, przybiera niewielkie, łatwe do przeoczenia rozmiary. Artefakt nie musi charakteryzować się również spektakularnym wyglądem. Archeolog jest w stanie dostrzec piękno i wartość znaleziska, nawet jeśli na pierwszy rzut oka nie wyróżnia się ono żadnymi szczególnymi cechami. Podobną historię przypisać można odkryciom z mazurskiej Puszczy Boreckiej. To nie rozmiar czy orientalny wygląd wpływają na znaczenie wykopaliska, a jego wiek, sięgający początków naszej ery. Badania w polskiej puszczy Od kilku dni prowadzone są badania w Leśnictwie Zawady – części Nadleśnictwa Borki. Prace realizuje fundacja Terra Desolata, która prowadzi szereg działań na wschodnich ziemiach naszego kraju. Misją naukowców jest wzmacnianie lokalnej świadomości historycznej mieszkańców Mazur i Podlasia poprzez angażowanie ich w ochronę dziedzictwa kulturowego tzw. „małych ojczyzn”. Archeolodzy niewątpliwie nie spodziewali się, że już po kilku dniach od wbicia w ziemię pierwszych łopat natrafią na tak warte uwagi artefakty. Co udało się wykopać? Nadleśnictwo Borki poinformowało o najnowszym sukcesie badaczy. Zespół wydobył spod ziemi starożytne broszki do ubrań oraz glinianą misę, której wiek szacuje się na około 2 tysiące lat. Badacze zaznaczają, że pozornie tak niewielkie przedmioty mogą mieć spory wkład w odkrywanie historii terenów wschodniej Polski. Świadczą one o życiu starożytnych społeczności, rzucając światło na ich codzienne zwyczaje. Precyzyjne datowanie znalezisk pozwala dodatkowo wyznaczyć szlaki handlowe, jakie przez lata funkcjonowały na tych terenach. Co istotne, archeolodzy nie kończą swojej pracy i liczą na kolejne znaleziska w najbliższych tygodniach. Dom nadbałtyckich plemion Puszcza Borecka to wyjątkowy kompleks leśny, będący największym tego typu obszarem na Pojezierzu Ełckim. Intensywne zadrzewienie przez lata stanowiło schronienie dla zachodniobałtyckich grup plemiennych – Prusów, Jaćwingów i Galindów. To prawdopodobnie ślady tych społeczności udaje się obecnie odnaleźć archeologom. W tutejszych lasach spotkać można również sędziwe dęby szypułkowe, z których najstarsze – Dęby Zygmunta – liczą sobie blisko 500 lat. Jedną z największych atrakcji regionu pozostaje Dąb Napoleona, pod którym według legend odpoczywał cesarz Francuzów. To niezwykłe miejsce idealnie łączy walory przyrodnicze, takie jak zagroda żubrów w Wolisku, z fascynującymi opowieściami o dawnych armiach. Źródło: Nadleśnictwo Borki Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Puszcza Karpacka oficjalnie nie istnieje. Jednak jest jednym z najcenniejszych obszarów przyrodniczych
Zdaniem ekologów, Puszcza Karpacka to jeden z najcenniejszych obszarów przyrodniczych w Polsce i trudno nie zgodzić się z tym stwierdzeniem. Karpackie lasy stanowią ostoję najrzadszych i najcenniejszych gatunków ssaków i ptaków, a tamtejszy drzewostan „pamięta” wiele historycznych wydarzeń. Mimo dużego znaczenia dla środowiska, Puszcza Karpacka nie jest oficjalnie uznawana. Mamy więc do czynienia z kuriozalną sytuacją, która realnie przyczynia się do degradacji cennego kompleksu leśnego.
W tym artykule: Czym jest Puszcza Karpacka? Puszcza Karpacka kiedyś i dziś Ostoja najcenniejszych gatunków Ochrona Puszczy Karpackiej Co jeszcze zostało do zrobienia? Puszcza Karpacka pierwotnie porastała cały obszar Karpat, z wyjątkiem najwyższych partii Tatr, Bieszczadów i Babiej Góry. Praktykowana od wielu wieków rabunkowa gospodarka leśna sprawiła jednak, że obecnie z tych terenów zostały już tylko skrawki, których niewielkie fragmenty podlegają ochronie. Pozostałe obszary nadal są eksploatowane. Czym jest Puszcza Karpacka? Tak naprawdę trudno jest odpowiedzieć na postawione wyżej pytanie, bo Lasy Państwowe negują istnienie takiego obszaru. Władze jednostki argumentują, że zwarty lub choćby fragmentaryczny kompleks leśny nie istnieje od wielu wieków na tym obszarze. Nazwa „Puszcza Karpacka” nie figuruje też w Państwowym Rejestrze Nazw Geograficznych. Abstrahując od nazewnictwa, za Puszczę Karpacką należy uznać kompleks leśny położony na styku Karpat Wschodnich i Zachodnich, który rozciąga się od Beskidu Śląskiego do Bieszczadów. Puszcza Karpacka kiedyś i dziś Pierwotny obszar Puszczy Karpackiej obejmował niemal cały obszar Karpat. Wyjątek stanowiły jedynie najwyższe partie Tatr Bieszczadów i masyw Babiej Góry. Dlaczego dziś jest zredukowany do znacznie mniejszego obszaru? Odpowiedź jest prosta – to „zasługa” działalności człowieka. W Polsce mamy 23 parki narodowe. W kolejce do powstania od lat czeka prawie drugie tyle W jaki sposób tworzy się parki narodowe? Dlaczego powinno nam zależeć, żeby parków narodowych było jak najwięcej? <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/w-polsce-mamy-23-parki-narodowe-w-kolejce-do-powstania-od-lat-czeka-prawie-drugie-tyle-fot-matphoto-wikimedia-commons-cc-by-3-0-a0c1ae1.jpeg" width="938" height="625" alt="W Polsce mamy 23 parki narodowe. W kolejce do powstania od lat czeka prawie drugie tyle (Fot. Matphoto, Wikimedia Commons, CC-BY-3.0)" title="W Polsce mamy 23 parki narodowe. W kolejce do powstania od lat czeka prawie drugie tyle (Fot. Matphoto, Wikimedia Commons, CC-BY-3.0)" /> Już kilka wieków temu obszar Puszczy Karpackiej był wylesiany pod uprawy rolne i eksploatowany gospodarczo. Doprowadziło to do zmiany składu gatunkowego drzewostanu puszczy, a wiele gatunków zwierząt utraciło swoje siedliska. Obecnie puszcza zajmuje ok. 313 tys. ha. Karpackie drzewostany to przede wszystkim świerki, jodły i buki. Najbardziej zwarte i największe kompleksy można znaleźć w Beskidzie Śląskim, Beskidzie Żywieckim, Tatrach i Gorcach. Ostoja najcenniejszych gatunków Mimo znacznych przekształceń, które zachodziły tam na przestrzeni wieków, Karpaty nadal pozostają ostoją rzadkich i cennych gatunków. W Puszczy Karpackiej żyje tzw. wielka trójka polskich drapieżników: niedźwiedź brunatny, wilk i ryś. W tym miejscu warto nadmienić, że karpacka populacja niedźwiedzia jest drugą największą w Europie. Poza wymienionymi, w Karpatach można spotkać także żbika, żubra, puszczyka uralskiego, głuszca, dzięcioła trójpalczastego czy orła cesarskiego. Ochrona Puszczy Karpackiej Puszcza Karpacka nadal stanowi zaplecze surowcowe dla przemysłu drzewnego, ale nie można nie wspomnieć, że niektóre jej tereny podlegają ochronie. Na terenie puszczy utworzono kilka parków narodowych: Babiogórski Park Narodowy, Bieszczadzki Park Narodowy, Gorczański Park Narodowy, Pieniński Park Narodowy, Tatrzański Park Narodowy. Co jeszcze zostało do zrobienia? Zdaniem działaczy ekologicznych, to za mało. Obecnie ochrona dotyczy tylko niewielkiego fragmentu (ok. 2,6 proc.) powierzchni Puszczy Karpackiej. By to zmienić, od lat postulowany jest plan utworzenia Turnickiego Parku Narodowego. Turnicki Park Narodowy Pierwsze projekty objęcia ochroną najcenniejszych fragmentów lasu pojawiły się już w latach 30. XX wieku. W 1938 roku taką propozycję zgłosił Tadeusz Trella. 30 lat później prof. Jerzy Piórecki przedstawił pomysł utworzenia dwóch dużych rezerwatów, a 1982 roku Janusz Kotlarczyk mówił o konieczności utworzenia Parku Narodowego Doliny Środkowego Wiaru. Koncepcja utworzenia Turnickiego Parku Narodowego narodziła się w 1982 roku. W jego granicach miałby znaleźć się obszar o powierzchni ponad 17 tys. ha, należących do Skarbu Państwa. W 1995 roku Ministerstwo Ochrony Środowiska odrzuciło tę propozycję, ale pomysł jest wciąż żywy.W 2011 roku Państwowa Rada Ochrony Przyrody postulowała o objęcie ochroną w ramach rezerwatu obszaru o powierzchni 8000 ha, do czasu utworzenia parku narodowego. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Puszcza Niepołomicka pozwala obcować z dziką przyrodą. Tutaj można dostać energetycznego kopa
Mieszczuchy marzą, by poczuć się częścią lasu. Puszcza Niepołomicka świetnie się do tego nadaje. Można tu spacerować, biegać, jeździć na rowerach i konno.
W tym artykule: Bieganie w Puszczy Niepołomickiej Puszcza Niepołomicka – drzewa Historia Puszczy Niepołomickiej Czarny Staw Puszcza Niepołomicka nocą To prawdziwy ranny ptaszek, budzi się chyba pierwszy. Siedzi gdzieś w koronach drzew i nadaje po swojemu. Właściwie to nie nadaje, a urządza prawdziwy koncert, raz podnosi, raz obniża głos; to zwodzi, to jakby opowiada jakąś historię. Kos, bo to jego trele, chyba nie lubi konkurencji. Dlatego tu, w Puszczy Niepołomickiej, można go usłyszeć już o czwartej, przed wschodem słońca. Bieganie w Puszczy Niepołomickiej Kiedy biegnę niemalże po ciemku jedną ze ścieżek wytyczonych w lesie, zawsze mam wrażenie, że się ze mną wita. Że to jakaś sztama, którą zawarliśmy: on – gospodarz, i ja – gość, ale nie intruz. On, ptak bez kompleksów, i ja, biegaczka, co to chwyta tu powietrze i dystans (na krótkim dystansie). I łapie zapach wilgotnej ziemi, mchów, jodeł i deszczu, który właśnie przestał padać. Zanim dotrę do Czarnego Stawu, przy którym zrobię postój, usłyszę jeszcze drozda, może gila. No i dzięcioła, który swoimi metalicznymi werblami, czy jak kto chce – bębnieniem, odstrasza właśnie swoich konkurentów. A ma ich wciąż sporo. Kraków to nie tylko inspirujące miasto, ale również piękne okolice, dostępne na wyciągnięcie ręki W kolejnym odcinku Rozmów Travelera poświęconych pięknym okolicom Krakowa sprawdzamy jak spędzić przyjemny dzień na łonie natury. Przylasek Rusiecki, Puszcza Niepołomicka, Będkowice, Ojco... Moja trasa biegowa to 11 tys. ha. Oczywiście potencjalnych, „do wzięcia”, właściwie do przebiegnięcia. Michał Wieciech z Nadleśnictwa Niepołomice, który co rusz odkrywa przede mną jakieś nowe tajemnice tego lasu, idzie w metaforykę sportową. Mówi, że to tak duży teren, że zmieściłoby się tu 15,5 tys. boisk do kopania piłki. Te jego metaforyczne boiska leżą między rzekami Rabą a Wisłą, są przeczesane alejkami idealnymi do spacerów drogami leśnymi, którymi można gnać na rowerach. Dzikimi miejscami, do których, za pozwoleniem leśników, można dotrzeć konno. Puszcza Niepołomicka – drzewa Rano najlepiej pobiegać. Pachnie tu wówczas nocą, a rosa i pajęczyny tworzą scenografię, której autorem są najlepsi leśni artyści. Puszcza Niepołomicka budzi się powoli, leniwie, jakby czekała jeszcze na jakiś tajemny znak. Gdybyśmy stali w tym samym miejscu 100 lat temu, otaczałyby nas głównie sosny – dziś towarzyszą im jodły, buki, drzewa owocowe i dęby. – Te to lubią założyć kożuchy, ale wolą stać bez czapki – przypominam sobie zdanie Michała. To oznacza, tłumacząc na zwykły język, że świetnie sobie radzą w gęstwinie, ale już na górze lubią mieć dostęp do światła. Dobrze wiedzieć takie rzeczy. I mądrze przebudowywać las. – Kiedyś tego nie wiedziano, eksperymentowano. Dziś słuchamy natury. W szkółce rosną na przykład tylko te dęby, które są zasadzone z tutejszych żołędzi, puszczańskich – słyszę. Kto chce się tu czegoś nauczyć, ma okazję. Ścieżki edukacyjne, Izba Leśna czy strona internetowa przybliżają życie na tym kawałku zielonej przestrzeni. Wtedy łatwiej się po niej poruszać i ją rozumieć. Choćby to, dlaczego żubry, które w niej żyją, są odizolowane od człowieka. Dla spokoju, zdrowia i choćby namiastki wolności, którą przecież i my chcielibyśmy sobie zostawić we własnym domu czy pokoju. Puszcza Niepołomicka jest zresztą na tyle spora, że spokojnie możemy się nią jakoś dzielić, pamiętając, że właściwie wobec jej dziejów jesteśmy tylko niewielkim etapem. Historia Puszczy Niepołomickiej Dziwnie się czasami czuję, kiedy spacerując między wydmami a Wielkim Błotem, docierając do kolejnych wiat czy polan. Myślę i wyobrażam sobie, że życie istniało tu setki lat temu. Niedawno natrafiono tu na ślady kurhanów i starych obrządków sprzed wieków. W lesie są cmentarze i pomniki przypominające bitwy z I wojny światowej. Na skraju puszczy oznaczono miejsce, w którym doszło do nieudanego zamachu na Hansa Franka. Niewielki zalew wodny przy torze kolejowym wydawał się idealnym miejscem na zasadzkę, ale niestety, jak wiemy z historii, akcja skończyła się klapą. – Przez puszczę uciekał z obozu Auschwitz rotmistrz Witold Pilecki. Możemy się domyślać, którędy wiodła ta trasa, gdzie próbował przeprawić się przez Rabę – opowiada Michał Wieciech. Drzewa były świadkami wielu momentów dobrych i złych. – Słynna legenda z niedźwiedziem, sprowadzonym tu z Litwy, by król Zygmunt Stary mógł go sobie upolować, wciąż jest tu obecna. Zwierz był ponoć tak rozjuszony, że postraszył konia, na którym siedziała królowa Bona, będąc brzemienną. Królowa nie utrzymała się w siodle i spadła. Dziecko nie przeżyło, opowieść tak – mówi Michał. Czarny Staw Niedźwiedzi dziś w puszczy nie ma, czasami zawieruszy się jakiś wilk. Są za to dziki, jelenie, zające, bobry, które budują tamy. No i ptactwo. Taki puszczyk uralski to pan tutejszej okolicy. Jest największy, nie boi się ani krogulca, ani innych latających kolegów. Dlatego dość często można go spotkać, jak urzęduje na jakimś drzewie i spokojnie się rozgląda. Kontroluje, czy wszystko jest w należytym porządku, czy bociany i żurawie powróciły z migracji, czy są już skowronki. Naukowcy przyjeżdżają tu, by zbadać jego zwyczaje i humor. Przy Czarnym Stawie, do którego dobiegam, jest kilka ławeczek, z których można podziwiać kaczki, sosny odbijające się w tafli wody. Ta w Czarnym Stawie faktycznie jest czarna jak smoła, nie zobaczę w niej dna, choćbym nie wiem, jak się starała. Kiedyś na terenie puszczy była kopalnia torfu prowadzona przez ród Żeleńskich (tak, od tego słynnego Boya). Dziś jest naturalną wanną dla ptaków i owadów. Puszcza Niepołomicka nocą Dzień w Puszczy Niepołomickiej dostarcza wielu wrażeń i porusza wiele zmysłów. Ale co powiecie na nocną eskapadę? Kiedy wycisza się dzienne życie pełne turystów, biegaczy i grzybiarzy, usłyszeć można, o czym gadają drzewa i stali mieszkańcy. Głosy bywają złowieszcze – szczeknięcie lisa czy koziołka może nieźle przestraszyć. Zanurzamy się w ciemność, a zmysły, po początkowym szaleństwie, przestawiają się na całkiem inny odbiór wrażeń. Wzrok powoli przyzwyczaja się do ciemności, a my mamy szansę usłyszeć, kto szykuje się do snu, a kto zaczyna swoje łowy. Tu można się wspinać i pływać kajakiem. Oto Małopolska, jakiej nie znaliście W Małopolsce sezon na aktywną turystykę trwa przez cały rok. Sprzyja temu atrakcyjne ukształtowanie terenu: wysokie góry, niższe pagórki, rozległe doliny, czy malownicze rzeki. Jest ich ta... To kosmiczne doświadczenie. Mieszczuchy marzą, by poczuć się częścią lasu, który, mimo tak bliskiej obecności człowieka, wciąż żyje własnym rytmem. Ma swój język, w którym każdy szelest, najmniejszy szmer, pęknięcie gałązki czy pohukiwanie sowy może być jakimś znakiem. Źródło: archiwum NG.
Puszcza Knyszyńska kryje cuda i tajemnice. W tym także nielegalne bimbrownie
Puszcza Knyszyńska to miejsce, w którym natura i człowiek musieli nauczyć się szanować swoje prawa. Znajdziemy tu przyrodę, leśny klasztor i zabytki bimbrownictwa.
W tym artykule: Puszcza Knyszyńska – leśny klasztor Supraśl Bimbrownie w puszczy Żeremia i mokradła Puszcza Knyszyńska – informacje praktyczne W trudnym koronawirusowym czasie w Supraślu zdarzył się cud. Choć powinna być to co najmniej ogólnokrajowa sensacja, jego sława nie wyszła poza najbliższą okolicę. Nic dziwnego, w końcu cuda zdarzają się na Podlasiu dość często. Pojechałem do supraskiego męskiego monasteru prawosławnego, by przekonać się, o co chodzi. Puszcza Knyszyńska – leśny klasztor Tuż za opłotkami Białegostoku zaczyna się las, który ciągnie się z grubsza do granicy z Białorusią. To Puszcza Knyszyńska, tylko trochę mniejsza niż jej bardziej znana sąsiadka – Puszcza Białowieska. Choć jest to „tylko” park krajobrazowy, niewiele ustępuje jej pod względem bogactwa fauny i flory. Świadczy o tym choćby 21 rezerwatów powołanych jak dotąd w jego obrębie. Błogosławieństwa natury doceniali z pewnością mnisi, którzy w XVI w. na leśnym uroczysku wybudowali klasztor z wielką obronną cerkwią pw. Zwiastowania Bogurodzicy, która do dziś dominuje nad całą okolicą. Najlepiej przyjechać tu wczesnym rankiem, gdy jej wieże wyłaniają się z mgły unoszącej się nad doliną rzeki Supraśl. Nie wiadomo, czy zakonnicy cenili sobie tutejszy mikroklimat. Na pewno został on doceniony w XXI w., gdy miasteczko uzyskało wreszcie status uzdrowiska, również ze względu na bogate zasoby borowin w tutejszych torfowiskach. Wchodzę do monasteru żądny zjawisk nadprzyrodzonych. Na środku cerkwi stoi ikona „Życiodajne źródło”, która pokryta jest jakąś oleistą cieczą. To mirro, wonny olejek, którym zostaną namaszczeni wierni po nabożeństwie. – Jak to możliwe? – pytam stojącego obok batiuszkę. – Po prostu: cud! – odpowiada. Tuż obok świątyni znajdzie się też coś dla ciała. W starej szkole działa kawiarnia z najlepszymi lodami na wschód od Wisły, dostępnymi w niepoliczalnej ilości smaków. I choć to może nie cud, ale już objawienie. Supraśl Z kolei Supraskie Muzeum Ikon to dla mnie jedno z najlepszych muzeów w Polsce. Świetnie poprowadzona za pomocą światła i dźwięku ekspozycja wprowadza w świat prawosławia, pozwalając zrozumieć, jak czytać wystrój i symbole w cerkwi. Dodatkową atrakcją są ikony napisane przez Jerzego Nowosielskiego i oryginalne freski uratowane z cerkwi Zwiastowania, która została wysadzona przez Niemców w 1944 r. Jeżeli naprawdę przyjechaliśmy do Supraśla o świcie, to atmosfery raczej nie będą psuć auta zaparkowane na głównej ulicy zabudowanej domami tkaczy. Można się wtedy poczuć jak w filmie „U Pana Boga za piecem”. Bo choć akcja teoretycznie dzieje się w nieodległym Królowym Moście, to większość zdjęć kręcono właśnie w Supraślu. Miasteczko kryje jeszcze jeden cud – teatr Wierszalin założony 30 lat temu przez Piotra Tomaszuka. Przez ten czas niewielki zespół zyskał międzynarodową renomę. Nadal uważany jest za jeden z najlepszych teatrów alternatywnych w kraju. Bimbrownie w puszczy Czas, by wejść wreszcie do lasu. Jeżeli wyruszymy odpowiednio wcześnie, właściwie mamy gwarantowane spotkanie z sarnami czy jeleniami. Nierzadko drogę przebiegnie dzik, a nad głową krzyknie bielik. Kiedyś udało mi się spotkać nawet wilka. Raczej nie spotkamy natomiast słynnego Ducha Puszczy, bo przecież duchów nie ma. Czy rzeczywiście? Wystarczy zapytać w dowolnym gospodarstwie agroturystycznym albo po prostu pogadać z miejscowymi, a okaże się, że tu też dzieją się cuda. Do lasu wwozi się cukier i drożdże, a wywozi alkohol! Leśne bimbrownie są porozrzucane po całej puszczy, a za mekkę bimbrownictwa uznaje się okolice Czarnej Białostockiej. Nielegalne fabryki alkoholu są poukrywane głęboko w lesie, więc znajduje je raczej tylko policja w czasie nalotów. Dziwna sprawa, bo choć co roku likwiduje się kilka dużych bimbrowni, to trunku nigdy nie brakuje. Choć policyjne akcje martwią okolicznych mieszkańców, to sami muszą przyznać, że czasem jest z nich pożytek. W czasie epidemii koronawirusa policjanci z Wasilkowa przekazali 250 litrów zarekwirowanego bimbru do służb sanitarnych, które miały wykorzystać płyn do przygotowania preparatów dezynfekujących. Szkoda marnować jeden z najbardziej rozpoznawalnych produktów z Podlasia na mycie rąk. Ale cóż poradzić, takie prawo. Leśną manufakturę alkoholu zobaczyć można także w Białostockim Muzeum Wsi. Tu dwie autentyczne, zarekwirowane przez służby fabryczki tworzą małe muzeum bimbrownictwa. Żeremia i mokradła Las to nie tylko drzewa, ale również woda. Tej drugiej jest w puszczy całkiem sporo, również dzięki pracy niestrudzonych bobrów. W XIX w. praktycznie wyginęły w Polsce, a do Puszczy Knyszyńskiej przywędrowały ponownie z Białorusi. Zwierzęta te systematycznie zamieniają spore połacie lasu w tereny podmokłe i nietrudno trafić na ich żeremia. Nie brakuje też zbiorników utworzonych przez człowieka, jak akwen Wyżary. Jeśli przejść się wzdłuż wody, trafimy na kładki, które przez bagna zaprowadzą nas do galerii rzeźb leśnych stworzonej pod kuratelą znanego artysty Pawła Althamera. Jeszcze ciekawsze jest jednak położone kilometr dalej uroczysko, z kładką wcinającą się kilkadziesiąt metrów w środek bagna. To dobre miejsce na odpoczynek. Wystarczy usiąść na końcu pomostu i zatopić się w dźwiękach lasu. Temu, kto nie zakocha się w puszczy po takiej „leśnej kąpieli”, może pomóc już chyba tylko cud. Puszcza Knyszyńska – informacje praktyczne Dojazd Do Białegostoku dojedziemy autem z Warszawy w 1,5 godz., pociągiem – w nieco ponad 2 godz. Najlepszym środkiem lokomocji w puszczy jest rower, a w pociągach są miejsca dla rowerów – ich liczba jest ograniczona, warto rezerwować bilety wcześniej. Samochody nie mogą poruszać się drogami leśnymi, o czym najczęściej (choć nie zawsze) informują znaki. Nie warto sugerować się mapami Google, które nie uznają takich zakazów. Nocleg W Polsce biwakowanie w lesie jest zabronione poza miejscami wyznaczonymi. Od 2019 r. Lasy Państwowe prowadzą jednak pilotażowy program umożliwiający spanie „na dziko”, pod warunkiem zgłoszenia tego w nadleśnictwie. Mapa obszarów objętych programem na: bdl.lasy.gov.pl Lipowy Most 7 – stary, pięknie wyremontowany dom w sercu puszczy, „spa dla umysłu”. Ceny: 500 zł za wyłączność, 300 zł za pokój i towarzystwo sympatycznej właścicielki. Jedzenie Babki ziemniaczanej, kiszki ziemniaczanej, a także kartaczy można spróbować w barze Jarzębinka w Supraślu. Lody o smaku bimbru znajdziemy w kawiarni Stara Szkoła w Sokółce. Restauracja Pod Sokołem w Sokółce – kuchnia na światowym poziomie na krańcu Polski. Tatarska Jurta – słynna restauracja z kuchnią tatarską w Kruszynianach; stołował się tu m.in. brytyjski król Karol.
Puszcza Białowieska. Skarb polskiej natury
Pobudza wyobraźnię turystów z Europy Zachodniej. Tam pierwotne lasy zostały setki lat temu wycięte i zmienione w pola uprawne. Puszcza Białowieska to dom dla dziesiątek tysięcy gatunków roślin i zwierząt.
W tym artykule: Ile jest żubrów w Polsce? Gdzie żyją żubry w Polsce? Nowy dom dla żubra Gdzie jest Puszcza Białowieska? Była łowiskiem książąt litewskich i polskich królów, a po rozbiorach – rosyjskich carów. Miała więc specjalny status, który zakazywał ludności wycinania drzew, osiedlania się i polowania. Dzięki temu najdłużej w całej Europie przetrwał w niej w stanie dzikim największy europejski ssak – żubr. Najlepiej zachowany fragment puszczy chroni dziś Białowieski Park Narodowy. Tu każdy może zobaczyć, jak wyglądały kiedyś naturalne lasy niżu europejskiego. Zwłaszcza wizyta w obszarze ochrony ścisłej daje obraz pierwotnego środowiska, nietkniętego przez człowieka. Drzewa dożywają tu swego maksymalnego wieku, a przewrócone przez wiatr lub ze starości dają życie innym organizmom oraz nowemu pokoleniu drzew. W strefie ściśle chronionej pracownicy parku nie ingerują w nic, poza uprzątaniem trasy turystycznej, jeśli spadło na nią drzewo. Tu las rządzi się sam. Dla naukowców jest to teren niezwykle atrakcyjny do badań, mogą tu bowiem śledzić przebieg różnych naturalnych procesów. Ile jest żubrów w Polsce? Każdy, kto przyjeżdża do Białowieży, chce zobaczyć żubry. I to nie w zagrodzie, tylko żyjące na wolności. Szanse są spore, ponieważ białowieska populacja liczy dziś blisko 750 sztuk. Krowy i cielęta trzymają się w stadach, młode byki tworzą grupy kawalerskie, a dorosłe samce zwykle chadzają samotnie. Żubry chętnie wychodzą o brzasku na śródleśne polany, gdzie pasą się na trawie. Później chowają się w lesie, żeby w spokoju przeżuwać. To, że można je dziś oglądać w ich naturalnym środowisku, jest cudem, który zdarzył się dzięki zaangażowaniu polskich i zagranicznych naukowców. Po I wojnie światowej los tego gatunku zawisł na włosku – w puszczy został zabity ostatni żubr, pozostały jedynie te trzymane w ogrodach zoologicznych. Policzono je starannie – wyszło zaledwie 54 na całym świecie, przy czym niektóre były mieszańcami żubra i bizona. Następnie wybrano osobniki czystej krwi, które dawały nadzieję na pomyślność hodowli. Niewiele brakowało, by żubr podzielił los tura. Restytucja, czyli przywrócenie gatunku do jego naturalnego środowiska, była prowadzona na terenie Puszczy Białowieskiej, stąd żubr jest dziś mocnym i rozpoznawanym na całym świecie symbolem tego miejsca. Żubra udało się uratować od wyginięcia, ale ciągle należy do gatunków zagrożonych. Mimo że na świecie mamy teraz ponad 5 tys. zwierząt, populacje żyjące na wolności występują na niewielkim obszarze, ponadto są od siebie odizolowane – nie ma między nimi wymiany genów. Przepływ genów jest niezmiernie potrzebny, ponieważ wszystkie żubry pochodzą od zaledwie 12 osobników. Ponadto zbyt małe rozproszenie zwierząt, zwłaszcza zimą, gdy skupiają się w miejscach dokarmiania, sprawia, że łatwiej zarażają się od siebie chorobami i pasożytami. Gdzie żyją żubry w Polsce? Na północnym wschodzie naszego kraju żubry na wolności żyją w pięciu Puszczach: Białowieskiej, Knyszyńskiej, Boreckiej, Romnickiej, Augustowskiej. Potencjał tego regionu jest jednak większy, co znajduje potwierdzenie w wielu projektach wspierających populacje żubrów. Ich celem jest rozszerzenie zasięgu występowania żubra w tej części kraju i zapewnienie mu właściwych warunków do życia. W ramach niektórych projektów są prowadzone prace nad ostoją dla tych zwierząt w Puszczy Augustowskiej. Sprowadzono również żubry do Puszczy Rominckiej. Wbrew pozorom przeniesienie żubrów w inne miejsce nie jest wcale prostą sprawą. Nie chodzi tylko o koszty schwytania, transportu i opieki weterynaryjnej, ale także o konsekwencje pojawienia się tak dużych ssaków w nowym terenie. Nie można ich tak po prostu wpuścić do lasu. Trzeba mieć pewność, że żubry znajdą tam odpowiednie miejsca do odpoczynku, żerowania i wystarczająco dużo wodopojów. W przeciwnym razie będą znacznie częściej wychodzić na tereny rolnicze i wyrządzać szkody na przykład w uprawach rzepaku. Rolnicy, odwrotnie niż turyści, niekoniecznie chcą oglądać żubry na swoich łąkach i polach. Nowy dom dla żubra Z myślą o stadzie w Puszczy Augustowskiej poprawiono warunki życia żubrów, między innymi zrekultywowano istniejące łąki i poletka, aby polepszyć ich jakość, utworzono oczka wodne, ale też przeprowadzono wiele spotkań z miejscową ludnością, by przybliżyć im temat przyszłej ostoi żubrów. Kluczowa jest tak zwana zagroda adaptacyjna – zwierzęta przywiezione z Puszczy Białowieskiej (gdzie populacja jest bardzo liczna) mają oswajać z nowym miejscem, zanim zostaną wypuszczone na wolność. Pierwsze żubry trafiły do Puszczy Augustowskiej w 2018 roku, a w Puszczy Romnickiej od 2021 roku. Tak właśnie zrobiono w Puszczy Knyszyńskiej, w Nadleśnictwie Żednia. Wiosną 2016 r. wypuszczono z zagrody osiem żubrów, by utworzyły nowe stado. W zachodniej części puszczy żyje już populacja licząca ponad setkę osobników, chodzi jednak o to, żeby zwierzęta rozproszyć, by bardziej równomiernie użytkowały środowisko. Część wypuszczanych żubrów ma na szyjach obroże telemetryczne, dzięki którym poprzez satelitę można śledzić trasę ich wędrówek. Telemetria jest prowadzona także w Puszczy Białowieskiej i Puszczy Boreckiej. Poza masą informacji przydatnych do zarządzania populacjami daje ona podpowiedź, gdzie warto na przykład wybudować ogrodzenie, żeby żubry nie wchodziły w szkodę, a w którym miejscu paśnik, by z niego korzystały. Gdzie jest Puszcza Białowieska? Puszcza Białowieska do II wojny światowej w całości leżała na terenie Polski. Później przedzieliła ją granica z Białorusią – najpierw państwowa, a następnie także Unii Europejskiej i Strefy Schengen. W latach 80. przy pasie granicznym strona białoruska wzniosła ogrodzenie z drutu, co uniemożliwia wędrówkę dużym zwierzętom, między innymi żubrom. Na Białorusi znajduje się większa część puszczy – trzy piąte jej całkowitej powierzchni. Cała Puszcza Białowieska jest objęta parkiem narodowym. Cenny przyrodniczo obiekt, wpisany na listę UNESCO, ma oddzielne systemy zarządzania i gospodarowania po obu stronach granicy. Współpraca pomiędzy parkami narodowymi istnieje jedynie na bardzo podstawowym poziomie. Pytanie, czy Polacy i Białorusini postrzegają puszczę jako wspólne dziedzictwo? Czy jest ona międzynarodowym dobrem publicznym i jak to sprawdzić empirycznie? Takie badania, od strony ekonomicznej, zostały przeprowadzone w ramach projektu „Wartość Transgranicznych Obszarów Chronionych Położonych na Obrzeżach Unii Europejskiej". W uproszczeniu – w obu krajach reprezentacyjnym grupom osób zadano pytania ankietowe o chęć ochrony puszczy oraz o gotowość do płacenia na ten cel, zarówno „po swojej stronie", jak i po stronie sąsiada. Wyniki jasno wskazują, że Polacy i Białorusini uważają puszczę za swoje dobro narodowe, nie jest ona jednak międzynarodowym dobrem publicznym. Granica dzieląca puszczę okazuje się bardzo wyraźna, istnieje nie tylko fizycznie, ale także w ludzkich głowach. Im lepiej ludzie będą poznawać drugą stronę, tym większa może być świadomość wspólnego dobra i potrzeby współpracy.
Włoskie wakacje Są nieprawdopodobnie piękne i majestatyczne. W zależności od pory dnia zmieniają kolory od różowego, srebrnego po szary, pomarańczowy, fioletowy albo czerwony. Tak jakby zostały stworzone do podziwiania i zachwycania się nimi. Często otula je mgła, i ta mgła jeszcze bardziej je zaczarowuje. Nadaje im niemal mistyczny charakter. Ale to, co mnie w nich najbardziej fascynuje, to nieprawdopodobna przestrzeń, pustka i cisza. Na szlaku często jesteśmy tylko my i one – Dolomity to jedno z moich ulubionych miejsc we Włoszech. Wracam tam co roku, by poczuć radość z pokonywania własnych słabości i tę energię, która pojawia się po intensywnym wysiłku i totalnym odcięciu od świata, co możemy poczuć jedynie w górach. Ostatnio byłam tam w towarzystwie samych kobiet, więc polecam Dolomity również na babskie wypady. Włochy to taki kraj, który chyba jak żadne inne miejsce na świecie zaspokaja nasze wszystkie wakacyjne potrzeby. Ma naturę, kulturę, sztukę, przygodę i oczywiście pyszną kuchnię. Wystarczy przywołać w myślach toskańskie lub umbryjskie krajobrazy, pofalowane wzgórza z uroczymi willami ocienionymi szpalerami cyprysów, by natychmiast zamarzyć o wybraniu się tam na urlop. W tym wydaniu Travelera poza miejscami oczywistymi, jak Florencja czy Rzym, znajdziecie też wiele propozycji podróży mniej popularnymi szlakami słonecznej Italii. Co nie znaczy mniej atrakcyjnymi, bo we Włoszech takich miejsc po prostu nie ma. REDAKTOR NACZELNA Agnieszka Franus
Opuszczone wsie – jedna z najciekawszych atrakcji Puszczy Kampinoskiej
Puszcza Kampinoska kusi przez cały rok nie tylko przyrodą, ale również bogatą historią. Co warto zobaczyć w podwarszawskich lasach?
W tym artykule: Puszcza Kampinoska – mapa miejsc pamięci Opuszczone wsie w Puszczy Kampinoskiej Szlaki w Puszczy Kampinoskiej Złośliwi twierdzą, że Warszawa jest miastem betonu i reklam. Władze stolicy od lat walczą ze szkodliwymi stereotypami i obecnie parki oraz mniejsze skwerki można znaleźć nawet w samym centrum miasta. Jeśli marzy nam się jednak dłuższy spacer na łonie natury, to rzeczywiście warto wychylić nos poza granice Warszawy – zakładając oczywiście, że znamy już wszystkie ścieżki i polany w Lasach Kabackim czy Młocińskim. Puszcza Kampinoska – mapa miejsc pamięci Puszcza Kampinoska to jedno z ulubionych rekreacyjnych miejsc nie tylko mieszkańców Warszawy. Sezon trwa tu dwanaście miesięcy, bo przecież las żyje przez cztery pory roku i zawsze potrafi nas czymś zaskoczyć. Turyści i spacerowicze chętnie odwiedzają Puszczę Kampinoską nie tylko ze względu na jej walory przyrodnicze. To też miejsce o szczególnym znaczeniu historycznym. W lasach tłumnie ukrywali się uczestnicy powstania styczniowego nazywani Dziećmi Warszawy. Na cześć ich pamięci przy zielonym szlaku pieszym stanęła Mogiła Powstańców 1863 r. Idąc czarnym szlakiem, trafimy z kolei na Kamień Orlika przypominający o zwycięstwie polskich tankietek nad niemieckimi czołgami we wrześniu 1939 r. W starciu zginął Wiktor IV Albrecht von Ratibor, dowódca hitlerowskich oddziałów. Miejsc pamięci w Puszczy Kampinoskiej jest znacznie więcej i jeden dzień nie wystarczy, żeby zobaczyć wszystkie. Opuszczone wsie w Puszczy Kampinoskiej Nie mniej ciekawe są nieoficjalne pomniki historyczne Puszczy Kampinoskiej. Mowa o pozostałościach zabudowań po nieistniejących już wioskach. Co się z nimi stało? Część z nich wyludniła się w naturalny sposób – młodzi ludzie wyjeżdżali do miasta w poszukiwaniu lepszego, łatwiejszego życia. Co ciekawe, dziś obserwujemy zupełnie odwrotny trend. Domki położone na peryferiach większych miast, a nawet na oddalonych wsiach cieszą się coraz większą popularnością na rynku nieruchomości. Od 1975 r. prowadzony jest też wykup prywatnych gruntów. W efekcie pola zastępuje las, a wiejska zabudowa jest wyburzona. Spacerując po Puszczy Kampinoskiej, trudno uwierzyć w to, że jeszcze kilkadziesiąt lat temu wsie, osady i tereny rolnicze zajmowały jej ogromną część. Dziś pozostały po nich ruiny czy wejścia do piwnic (ziemianek), wykorzystywanych obecnie jako spokojne schronienie dla nietoperzy. Przydrożne kapliczki również przypominają o tym, że Puszcza Kampinoska jeszcze nie tak dawno temu wyglądała inaczej. Zamość to jedna z niewielu nadal zamieszkałych wiosek w Puszczy Kampinoskiej. Niewielka grupa mieszkańców dba o to, żeby Zamość była nie tylko nic nieznaczącym napisem na mapie. Miejscowe kapliczki są odmalowywane, a figury przystrajają świeże kwiaty. W sezonie na polach można spotkać rolników. Podobnych miejsc jest w Puszczy coraz mniej, toteż szczególnie latem w okolice wyjątkowej wsi chętnie zapuszczają się rowerzyści. Pojedyncze zamieszkane gospodarstwa stoją także między innymi w Łubcu, Szymanówku czy Grabinie. W okolicach Famułek Brochowskich i Królewskich, Ław, Cisowych czy Bielin zastaniemy już tylko rozebrane pozostałości zabudowy wiejskiej. Szczególną sławą cieszy się nieistniejąca już wieś Bromierzyk. Niektórzy mieszkańcy Puszczy Kampinoskiej i okolic twierdzą, że w tym miejscu straszy. Zarówno w nocy, jak i za dnia, silniki samochodów mają nagle gasnąć, a za plecami można usłyszeć szepty lub odgłosy łańcuchów. To oczywiście tylko legendy, ale jak w każdej z nich i tu można znaleźć ziarenko prawdy. W lasach miała w końcu miejsce niejedna krwawa bitwa. Szlaki w Puszczy Kampinoskiej Puszczę Kampinoską można eksplorować zarówno pieszo, jak i rowerem. Z pomocą przychodzą wytyczone szlaki turystyczne: łącznie 360 km dla piechurów i 200 km dla rowerzystów. Wycieczki spokojnie można zatem rozplanować na kilka weekendów. Trasy prowadzą przez najważniejsze i najciekawsze miejsce w lasach. Główny Szlak Puszczy Kampinoskiej jest oznaczony kolorem czerwonym i prowadzi ze wschodu na zachód, a konkretnie z Dziekanowa Leśnego do Brochowa – trasa ma w sumie 55,8 km długości. Na pierwszy raz warto jednak rozważyć krótsze szlaki, przykładowo Podwarszawski Szlak Pamięci (11,7 km) lub Szlak im. Kazimierza W. Wójcickiego (11,5 km). Oba są oznaczone czarnym kolorem. Źródła: Kurier Kampinoski, Kampinoski Park Narodowy
Naukowcy PAN apelują o zachowanie lasów Puszczy Karpackiej
W swoim liście otwartym do wiceministra klimatu oraz pełnomocnika rządu ds. leśnictwa i łowiectwa Edwarda Siarki naukowcy wzywają do pilnego podjęcia działań w celu zachowania najcenniejszych obszarów Puszczy Karpackiej.
W tym artykule: Bogactwo naturalne Puszczy Karpackiej Naukowcy PAN proponują konkretne rozwiązania Bogactwo naturalne Puszczy Karpackiej – piszą eksperci, wskazując na to, iż na terenie planowanej wycinki stwierdzono występowanie gatunków “świadczących o ciągłości siedlisk leśnych i ich puszczańskości”, m.in. nadrzewnych gatunków mszaków i porostów, 14 gatunków chrząszczy chronionych i ok. 50 gatunków chrząszczy ginących i zagrożonych, w tym 2 gatunki dotychczas uznawane za wymarłe, 3 krytycznie zagrożone, 7 silnie zagrożonych i 12 narażonych na wyginięcie. Naukowcy Komitetu Biologii Środowiskowej i Ewolucyjnej PAN wskazują również na to, iż cały obszar Puszczy Karpackiej jest, obok Puszczy Białowieskiej, jedną z najważniejszych ostoi dla gatunków leśnych zwierząt, które są ściśle zależne od obecności dna martwych drzew. W swoim liście eksperci opisują również szereg gatunków ptaków leśnych, dla których azylem jest teren puszczy. Żyje tam między innymi połowa polskiej populacji orła przedniego, jedna trzecia populacji puszczyka uralskiego i dzięcioła trójpalczastego, jedna czwarta populacji muchołówki białoszyjej oraz jedna piąta populacji dzięciołów zielonosiwego i białogrzbietego – wymieniają. Przypominają również, że jako obszar retencji wody oraz rezerwuar węgla organicznego Puszcza Karpacka powinna być szczególnym obiektem ochrony, jako że jej tereny są niezbędne dla naturalnej regulacji stanu wód, a także zabezpieczają przed zagrożeniem powodziowym Wisły i jej górnych dopływów. Wycinka drzew może pozbawić obszar tej ważnej funkcji. Naukowcy PAN proponują konkretne rozwiązania Naukowcy wymieniają szereg negatywnych zmian, które w ostatnim czasie dotknęły Puszczy Karpackiej, wskazując między innymi na to, że na jej terenie zbudowano wiele dróg umożliwiających wjazd do lasów nawet bardzo dużym pojazdom służącym do wywozu drewna. Zwracają uwagę również na to, że powstała tam niezwykle gęsta sieć szlaków zrywkowych, co spowodowało wzrost intensywności cięć na obszarach, które wcześniej pozostawały dzikie. Wiąże się to również z pozbywaniem się najstarszych drzew, a obecnie system wycinki w Puszczy Karpackiej często wymaga wjazdu ciężkich sprzętów do lasu. Wymieniają też negatywny wpływ masowej wycinki na zmiany klimatu i środowisko naturalne, podkreślając, że ochrona unikatowych lasów górskich “jest wyrazem oczekiwań społecznych oraz wpisuje się w Europejską Strategię Bioróżnorodności 2030”. Apel do wiceministra Siarki zawiera również konkretne propozycje rozwiązań, które według ekspertów Państwowej Akademii Nauk są konieczne. Należą do nich między innymi utworzenie sieci rezerwatów, które zabezpieczą najcenniejsze obiekty przyrodnicze na terenie planowanego Turnickiego Parku Narodowego, moratorium na prowadzenie cięć na terenie kilku proponowanych rezerwatów, wypracowanie kompromisu w zakresie udziału starych zamierających drzew oraz miąższości drzew martwych, które są domem dla rzadkich i chronionych gatunków saproksylicznych oraz dzięciołów, a także całkowity zakaz budowania dróg leśnych i szlaków zrywkowych na pozostałych dzikich obszarach oraz maksymalna neutralizacja wpływu już istniejących dróg na siedliska znajdujące się wzdłuż cieków wodnych.
Te zdjęcia wbiją się w twoją pamięć i zostawią w niej ślad na zawsze. Fotograficzna podróż w głąb Puszczy Białowieskiej
Album "Saga prastarej puszczy. Opowieść filmowa" dokumentuje prace nad serialem przyrodniczym, zrealizowanym przez Bożenę i Jana Walencików, w latach 2000 – 2009. Zawarte w nim scenariusze i 1942 fotografie, to efekt prawie 10 lat jednoczesnego fotografowania i filmowania. A my pozwalamy wam zajrzeć do środka.
Teraz, gdy los Puszczy nie jest pewny, warto przypominać jak ogromnym jest skarbem. - Pomysł tej książki przyszedł niemal równolegle z narodzinami filmowej SAGI. Jego istotą była nowa forma słowno-fotograficznej opowieści, jakby odkrywanej, albo wręcz budowanej przez Czytelnika na kształt scen z kina. Opowieści filmowej, pochodzącej z pierwszej ręki – od autorów, którzy napisali scenariusz i sfilmowali go w fotograficznych kadrach - piszą autorzy w słowie wstępnym do albumu. Książka jest wyjątkowa nie tylko ze względu na treść, ale także formę. Waży około 6 kilogramów, bo oprócz twardej oprawy waży najlepszej jakości papier użyty do prezentacji fotografii. Zobaczcie naszą galerię!
7 ciekawostek o Puszczy Białowieskiej. Jak podglądać żubry?
Zielony skarb na terenie Polski i Białorusi fascynuje o każdej porze roku.
Mamy dla was zestawienie ciekawych faktów o Puszczy. Znacie je wszystkie? ZOBACZ GALERIĘ PONIŻEJ
To WASZE zdjęcia! 15 magicznych ujęć z Puszczy Białowieskiej
Te widoki z Puszczy Białowieskiej przysłaliście do nas sami - na konkursy, do oceny lub po prostu dzieliliście się nimi z pasji w naszym dziale Fotografia na stronie internetowej. Zebraliśmy najlepsze widoki puszczy, zobaczcie i dajcie się porwać jej pięknu! Jesteśmy dumni, że możemy je pokazać.
Obejrzyj galerię zdjęć!
Podlasie to wciąż nieodkryta kraina. Jedziemy sprawdzić, jak się ma tutejsza przyroda
"W Teremiskach umówiłam się z Adamem Wajrakiem. Chcę zapytać "Co z tą puszczą?", zrozumieć, o co toczy się teraz medialna przepychanka" - pisze Monika Berkowska. I przy okazji testuje samochód, który ma sprawdzić się zarówno na drogach, jak i na bezdrożach.
Zaraz za Gruszkami kończy się asfalt, skręcam w leśną drogę. Zjeżdżam łagodnie w dół, w stronę pobłyskującej wiosennymi rozlewiskami łąki – widać ją coraz lepiej zza rzadkich brzózek. I nagle staję jak wryta. Silnik na szczęście gaśnie natychmiast, ta ekologiczna opcja ma, jak widać, wiele zastosowań. Przydaje się nie tylko w miejskim korku, ale też w sytuacji, kiedy nagle wyląduje się oko w oko z gromadą żubrów, która najspokojniej pasie się na trawie. Za nimi widać jeszcze ściany chałup, ledwie co wyjechałam ze wsi, żadna to dzicz; zaskakujące, jak bardzo nic sobie nie robią z bliskości człowieka. Wysiadam powoli i jeszcze wolniej idę parę kroków przed siebie. Zdjęcie i szybko wracam do auta. Jestem w otulinie Białowieskiego Parku Narodowego – żeby wejść do rezerwatu ścisłego, muszę mieć pozwolenie, ale jak widać, nawet jazda po okolicznych lasach dostarcza sporych emocji. Z Siemianówki, gdzie mieszkam, do Teremisek jest 26 km. Moja Škoda Yeti z napędem na cztery koła i w połączeniu z elektronicznym programem stabilizacji ESP była jak przyklejona do drogi. To auto jedzie po asfalcie jak po sznurku, nie ma mowy o bocznym poślizgu samochodu. Ale na puszczańskich wertepach radzi sobie równie dobrze. Nie martwię się, że gdzieś tu utknę, jadę przez kałuże i błoto. Rano spadł tu śnieg, na wschodzie wiosna przychodzi o miesiąc później niż w centralnej Polsce. Wygląda na to, że z napędem na obie osie i funkcją wspomagania ruszania pod wzniesienia, która zapobiegnie niekontrolowanemu staczaniu się auta ze zbocza, mogę czuć się bezpiecznie. Zawieszenie jest ciche i przyjemnie twarde, sprzęgło chodzi delikatnie. W Teremiskach umówiłam się z Adamem Wajrakiem. – Co z tą puszczą? – chcę zapytać. Zrozumieć, o co toczy się teraz medialna przepychanka. Kto będzie to wiedział lepiej niż on. Ekolog, mieszka tu od lat. Parkuję, kiedy kontrolka w aucie wyświetla komunikat, że za chwilę skończy się płyn do spryskiwaczy. Uff, jak dobrze, że ktoś o tym pomyślał, gorzej, gdyby w głuszy okazało się, że nie ma już czym umyć szyby. – Puszcza ma za sobą 10 tys. lat nieprzerwanej historii – Adam zaczyna tłumaczyć. – To unikat na skalę europejską, a mój kolega, amerykański profesor Alan Weisman, mówi, że nawet światową, bo to ostatni tak dobrze zachowany las nizinny strefy umiarkowanej.Ale kornik zjada świerki, trzeba puszczy pomóc. Kornik drukarz zjadł 500 tys. m³ świerka, a jego jest 5 mln m, zniszczył 10 proc. – Adam wie, co mówi. – Gospodarka leśna przyszła na te tereny z Niemcami w 1915 r. Wtedy zamieniliśmy lasy w uprawy drzew – tyle zasadzimy, tyle zetniemy i przerobimy na dechy. Niemcy zmietli kulturę obcowania z lasem. Zrobili z okolicznych mieszkańców robotników leśnych. Kolega powiedział mi ostatnio: „Adam, oni patrzą na ten las jak na pole kapusty, a ty im nagle mówisz, że ta kapusta ma gnić. To jak oni się mają na ciebie nie wkurzać”. Oburza nas kornik zjadający świerki, bo gdzieś tam mamy podskórnie zakodowane, że to drzewo, to drewno należy do nas. Dlaczego ludzi nie oburza, że co roku 70 proc. gniazd muchołówki białoszyjej jest wyjadanych przez myszy, kuny. A ona się odradza, jest długowiecznym ptakiem. Wilki zjadają 12 proc. populacji jeleni rocznie. Ten las poradzi sobie bez ludzi, kształtują go: kornik, pożar, wichura, konkurencja między gatunkami. Wpadłam tylko na herbatę, a o puszczy z Adamem można by rozmawiać do świtu. Zbieram się do mojego Domu na Wschodzie, wegańskiej agroturystyki. Prowadzą ją Joanna i Marek, sprzedali, co mieli w Łodzi, i wybudowali tu dom z duszą, złożony z drewna trzech różnych stodół, z których jedna była datowana na rok 1863! Na kolację są genialne pierogi z soczewicą. A zapas nalewek i miodu chętnie zapakowałabym do bagażnika, mam tam dużo miejsca, ponad 400 l, mój kompaktowy SUV jest idealny na takie podróże. ____________________ ŠKODA Yeti Outdoor Doskonałe auto na offroadowe przygody Napęd na cztery koła sprawia, że auto jest przystosowane do każdej drogi. Posiada Asystenta Parkowania i kamerę cofania. Dzięki funkcji SmartLink wyświetlacz systemu multimedialnego może pokazywać te informacje, które widzisz na smartfonie. System aranżacji tylnych foteli VarioFlex pozwala dostosować wnętrze auta do każdego wyzwania. Yeti Outdoor zapewnia ochronę pasażerów na najwyższym poziomie (do 9 poduszek bezp.). Dostępne z jedną z siedmiu jednostek napędowych.
Puszcza Białowieska: Trybunał Sprawiedliwości UE nakazuje wstrzymanie wycinki w strefie UNESCO
Lasy Państwowe muszą natychmiast zaprzestać wycinki w obrębie Puszczy Białowieskiej - zadecydował europejski Trybunał Sprawiedliwości. Chodzi o strefę wpisaną na listę UNESCO.
Zakaz obowiązuje tymczasowo, do czasu wydania przez Trybunał ostatecznego wyroku. Rozpatruje on skargę zgłoszoną w tej sprawie przez Komisję Europejską. Kiedy 25 marca 2016 polskie Ministerstwo Środowiska zapowiedziało trzykrotne zwiększenie wycinki na terenie Puszczy KE zwróciła się do Trybunału o "do Trybunału również z wnioskiem o wprowadzenie środków tymczasowych nakazujących Polsce niezwłoczne wstrzymanie wycinek". Obecna decyzja jest przychyleniem się do tej prośby. - Decyzja Trybunału potwierdza to, o czym wcześniej alarmowała Komisja Europejska, UNESCO i większość środowiska naukowego - to zwiększona wycinka, nie kornik, zagraża chronionym w Puszczy siedliskom i gatunkom i powinna zostać wstrzymana natychmiast, zanim dojdzie do nieodwracalnych szkód - pisze w oficjalnym oświadczeniu w tej sprawie Koalicja organizacji pozarządowych (ClientEarth Prawnicy dla Ziemi, Dzika Polska, Greenpeace, Greenmind, OTOP, Pracownia na rzecz Wszystkich Istot, WWF). Na razie polskie Ministerstwo Środowiska oficjalnie nie komentuje tej decyzji. Proces w tej sprawie przed Trybunałem Sprawiedliwości EU może potrwać od półtora do dwóch lat.
Kolejny protest w Puszczy Białowieskiej. Przerwany przez policję [AKTUALIZACJA]
Aktywiści Greenpeace i Dzikiej Polski, a także przedstawiciel lokalnej społeczności zablokowali ciężki sprzęt do masowej wycinki drzew w Puszczy Białowieskiej. W ten sposób chcieli zyskać czas na zebranie i zabezpieczenie materiałów dowodowych na działanie wbrew przepisom UE i porozumieniu z UNESCO. Jednocześnie zaapelowali do naukowców o przeprowadzenia wizji lokalnej w celu potwierdzenia doniesień o usuwaniu i sprzedaży martwych drzew, w których nie ma korników. Akcja została przerwana przez policję.
Na prośbę Lasów Państwowych policja rozpoczęła przed południem próbę siłowego usunięcia aktywistów Greenpeace, Dzikiej Polski oraz przedstawicieli lokalnej ludności blokujących ciężki sprzęt do wycinki Puszczy Białowieskiej. W interwencji brały udział również osoby postronne – operatorzy maszyn – nie przeszkoleni do tego typu działań. Stanowiło to bezpośrednie zagrożenie zdrowia i życia pokojowo protestujących aktywistów. Mimo siłowej interwencji policji część aktywistów pozostaje na miejscu i kontynuuje protest. Cały czas blokowana jest jedna z maszyn. Dwoje aktywistów protestuje na wysokości, są przypięci do trójnogów. O świcie 08.06 w nadleśnictwie Hajnówka, w okolicy wsi Czerlonka, rozpoczęła się trzecia w ciągu dwóch tygodni blokada ciężkiego sprzętu do masowego wycinania drzewa. Kilkunastu aktywistów i aktywistek Greenpeace i Dzikiej Polski zablokowało maszyny przed rozpoczęciem pracy w lesie. Rozwiesili transparenty z apelem o zaprzestanie wycinki Puszczy Białowieskiej i objęcie jej całej ochroną parku narodowego. Zablokowane maszyny w ciągu ostatnich dni prowadziły wycinki w strefach ochronnych UNESCO, w których priorytetem powinna być ochrona naturalnych procesów. Tymczasem prowadzone prace leśne służyły między innymi usuwaniu martwych świerków, które według Komisji Europejskiej i ekspertów UNESCO powinny pozostać w Puszczy dla zapewnienia ciągłości procesów naturalnych. Zobacz przepiękną galerię zdjęć z Puszczy Białowieskiej! - Dwa dni temu podczas spotkania z ludźmi kultury apelującymi o ochronę Puszczy Białowieskiej przedstawiciele Ministerstwa Środowiska zaprzeczyli, że wycinka obejmuje martwe drzewa, w których nie ma już korników. Tymczasem wyniki monitoringu Puszczy prowadzone przez Dziką Polskę i Greenpeace jednoznacznie wskazują, że niemalże każdego dnia z Puszczy wyjeżdżają do tartaków świerki pozbawione kory, których wycinka nie ogranicza rozprzestrzeniania się korników – powiedział Adam Bohdan z Dzikiej Polski. Tymczasem obszar Natura 2000 Puszcza Białowieska został powołany dla ochrony m.in. najrzadszych gatunków sów i dzięciołów zależnych od martwych świerków. Dlatego powinny one pozostać w najstarszych częściach lasu. O co chodzi z tym kornikiem? Przeczytaj i zobacz film! - Prosimy naukowców o przeprowadzenie wizji lokalnych w miejscach, gdzie wycięto martwe drzewa oraz na składach drewna, z których są one wywożone. Przerywając pracę ciężkiego sprzętu, dajemy czas na zabezpieczenie materiału dowodowego, którym będziemy posługiwać się przed polskimi i zagranicznymi instytucjami badającymi legalność wyrębów. Liczymy, że osoby przyzwalające na niszczenie naszego dziedzictwa przyrodniczego będą pociągnięte do odpowiedzialności – powiedziała Katarzyna Jagiełło, Greenpeace Polska. "Trzeba wyciąć przez korniki" - co mówią leśnicy? Przeczytaj tutaj. - Jako mieszkaniec Białowieży nie zgadzam się na wyniszczanie marki turystycznej Puszczy Białowieskiej. Trwające wycinki to pozbawianie mieszkających tu ludzi źródła utrzymania, jakim jest turystyka. Nie możemy już dłużej milczeć – powiedział Zenon Kruczyński, mieszkaniec Białowieży. Aktywiści blokują maszyny, by uniemożliwić niszczenie Puszczy i wywożenie dowodów nielegalnych wyrębów. Są gotowi kontynuować blokadę do czasu, aż naukowcy odpowiedzą na ich apel i będą mieli wystarczająco dużo czasu na przeprowadzenie wizji lokalnej i przygotowanie protokołu. Jakie Ministerstwo Środowiska ma argumenty na rzecz wycinki? Przeczytaj tutaj. Źródło: Greenpeace Polska
"Nie tnijcie w okresie lęgowym!" Greenpeace znów w Puszczy Białowieskiej
Ekolodzy z Greenpeace kontynuują protesty przeciwko wycince w Puszczy Białowieskiej. Domagają się objęcia całego jej obszaru Parkiem Narodowym i pełnej ochrony.
To już druga blokada Greenpeace na terenie Puszczy. W Nadleśnictwie Browsk kilkanaście osób zablokowało własnym pracę tzw. harwestera, czyli ciężkiego sprzętu umożliwiającego masowy wyrąb drzew. Tym razem akcja zwraca uwagę na kwestie prowadzenia wycinek w trakcie okresu lęgowego ptaków. Miejsce, w którym zatrzymano wycinkę bezpośrednio sąsiaduje z rewirami rzadkich gatunków ptaków, w tym dzięcioła białogrzbietego i sóweczki. Zobacz zdjęcia z blokady! Dlaczego prowadzi się wycinkę w Puszczy? Leśnicy odpowiadają - przeczytaj.
Dość wycinki Puszczy Białowieskiej. Ekolodzy zablokowali prace
- Udało nam się przynajmniej na te kilka godzin zapewnić spokój Puszczy Białowieskiej w tym szczególnym momencie, jakim jest okres lęgowy ptaków - mówi Robert Cyglicki z Greenpeace Polska i dodaje, że to dopiero początek i będą kolejne akcje.
Ekolodzy z Greenpeace przeprowadzili blokadę na terenie Puszczy Białowieskiej. Oprócz ochrony ptaków w ich okresie lęgowym celem było rozpoczęcie zabezpieczania dowodów na niszczenie tego bezcennego miejsca. Po zakończeniu akcji ekolodzy otrzymali od Nadleśnictwa Hajnówka decyzją o zakazaniu im wstępu na teren puszczy do końca tego roku. - Zakazywanie wstępu do lasu to najgorsza decyzja, jaką leśnicy związani z ministrem Szyszko mogli podjąć - komentuje Robert Cyglicki z Greenpeace Polsca - zakazami wstępu nie poprawi się bezpieczeństwa. To raczej próba ukrycia tego, co dzisiaj mogliśmy zobaczyć – niszczenia ponadstuletnich fragmentów lasu i masowego wywożenia martwego drewna w celach komercyjnych. Ministerstwo Środowiska nazwało blokadę "atakiem na ministerstwo i rząd PIS". Spór o Puszczę trwa już od ponad roku, ekolodzy protestują przeciwko wycince drzew, którą urzędnicy tłumaczą walką z kornikiem drukarzem. Dowiedz się więcej o problemie z kornikiem. Wiadomo jednak, że wycinka ma także cel komercyjny. 10 lat temu minister Jan Szyszko także starł się z ekologami podczas blokady prac w Dolinie Rospudy przy budowie obwodnicy Augustowa. W kwietniu Komisja Europejska poinformowała, że przechodzi do drugiego etapu procedury przeciw Polsce. Rok temu wezwała tutejszy rząd do zmiany decyzji odnośnie wycinki, od tego czasu trwa korespondencja między urzędnikami. Losami Puszczy interesują się media z całej Europy - to wpisany na listę UNESCO unikalny obszar, który powstał bez ingerencji człowieka i do dziś można w nim śledzić procesy przyrodnicze w stanie naturalnym.
Pokaż nam swój talent! Ruszamy z konkursem fotograficznym "Piękno lasu" [KONKURS]
Zapraszamy was do naszego konkursu fotograficznego!
Pasjonują Cię zdjęcia? Nie ruszasz się bez aparatu? A może przypadkowo trafiłeś na wspaniały moment? Podziel się z nami zdjęciem przedstawiającym piękno lasu i napisz krótką historię, jak powstało. Mamy dla Was wyjątkowe nagrody: dwa albumy fotograficzne "Saga prastarej puszczy. Opowieść filmowa" oraz płytę blue-ray "Saga prastarej puszczy. Przyrodniczy serial fabularny". Swoje zgłoszenie wyślij na adres ng@burdamedia.pl, w tytule maila wpisując "Konkurs Piękno Lasu". Napisany przez Ciebie tekst nie powinien przekraczać 50 słów. Konkurs trwa od 8.03 do 22.03.2017. Ogłoszenie wyników: 4.04.2017. Przeczytaj regulamin tutaj.
Ten album powinien mieć każdy kto kocha przyrodę i piękne zdjęcia
Kto z Was ma duży stolik na kawę? Dla tych, którzy nie mają, polecamy się zaopatrzyć w taki. „Saga Prastarej Puszczy. Opowieść filmowa” to sześciokilogramowy album autorstwa Bożeny i Jana Walencików, pary filmowców-przyrodników, którzy w latach 2000 – 2009 tworzyli serial o tym samym tytule. To obowiązkowa pozycja dla kochających dobrą fotografię i przyrodę.
Album przykuwa wzrok. Uwagę zwracają przede wszystkim jego gabaryty: około 660 stron, twarda oprawa, duże wymiary, spora waga. Następnie docenia się staranne wykonanie, by w końcu, w wytłoczonych literach, wielu z nas rozpoznało popularny przed laty serial przyrodniczy. Odcinki „Sagi Prastarej Puszczy” były emitowane w telewizji od 2008 roku. Każdy z dziesięciu epizodów był poświęcony innemu zwierzęcemu bohaterowi: wilkowi, mrówce, krukowi, żubrowi, żukowi, dzikowi, nornicy, bobrowi, sóweczce i rysiowi. Miejscem akcji była Puszcza Białowieska. Fabularny serial przyrodniczy Dla telewidzów oglądanie kolejnych części Sagi było rytuałem, dla jej twórców praca nad produkcją stała się całym życiem. Ich pomysły rozkręcały się na dobre w punkcie, w którym wielu innych filmowców zaczynałoby odwrót. Mając już na koncie wiele produkcji filmowych i telewizyjnych, w tym serial „Tętno pierwotnej puszczy”, para filmowców-przyrodników zapragnęła przedstawić życie Puszczy Białowieskiej w mniej konwencjonalny sposób. Widz był już przyzwyczajony do pewnych, charakterystycznych dla filmu przyrodniczego, schematów. Jednym z nich była narracja prowadzona z punktu widzenia prezentera, który „łowi” ujęcia dzikich zwierząt np. na afrykańskim safari. Zwierzęta z Maciejówki Ekipie filmowej Państwa Walencików zależało na tym, aby oglądający wyobrażał sobie świat z perspektywy zwierzęcia, a nie podążającego jego tropem człowieka. Jak to połączyć z założeniem, że przewidywalna przyroda jest nieprzewidywalna? Jak napisać scenariusz fabuły, gdzie w roli głównej występuje dzikie zwierzę? Nie mogło być mowy o tresurze i jakiejkolwiek innej formie ubezwłasnowolnienia. Przyrodnicze doświadczenie twórców podpowiedziało im rozwiązanie: trzeba jak najlepiej poznać zwierzęta, które następnie będą pojawiać się przed kamerą. Przyszli „aktorzy” muszą przyzwyczaić się do obecności ekipy, a ekipa musi nauczyć się jak najlepiej rozpoznawać i rozumieć zachowania zwierząt. W skrócie: trzeba prowadzić własną hodowlę dzikich osobników i zawsze być w pełnej gotowości do kręcenia ujęć. Maciejówka, gospodarstwo Państwa Walęcików, stała się studiem filmowym. Jednak zamiast komfortowych przyczep kempingowych, było pełne zagród, norek, szop czy budek lęgowych. Tam sympatyczni bohaterowie Sagi dorastali pod czujnym okiem hodowców-filmowców. Stopniowo oswajali się z nimi oraz z planem filmowym, aby w końcu zaakceptować obecność ekipy w swoim codziennym życiu do tego stopnia, że marzenie o fabularnym serialu przyrodniczym stało się faktem. Rodzina, wataha, stado Saga, która w całości była kręcona przy użyciu taśmy filmowej (140 km!), niedawno doczekała się zrewitalizowanej wersji HD. Ryś, żubr i sóweczka jeszcze raz zgromadzą przed telewizorami całe rodziny. Album przyrodniczy powstał z potrzeby podsumowania tego dorobku i chęci promowania przyrody Podlasia. Zawiera on zapisy scenariuszowe wszystkich 10 opowieści, mnóstwo zdjęć i obszerny rozdział o kulisach produkcji. Wgląd w tę „filmową kuchnię” uświadamia jak szczególny był to projekt. Pomysł na realizację przyrodniczego serialu fabularnego wymagał niezwykłych nakładów pasji, zaangażowania i cierpliwości. Mogła go zrealizować tylko niezwykła ekipa. Taka, w której zwierzęta były traktowane jak członkowie rodziny, a ludzie stali się częścią watahy, chmary, stada. Tekst: Martyna Wasilewska SAGA PRASTAREJ PUSZCZY. OPOWIEŚĆ FILMOWA to książka, jakiej dotąd nie było: FABULARNY ALBUM FILMOWY. Powstał na kanwie 10-częściowego fabularnego serialu przyrodniczego SAGA PRASTAREJ PUSZCZY, zrealizowanego przez Bożenę i Jana Walencików dla TVP, w latach 2000 – 2009, a zrewitalizowanego do HD w 2015 i 2016 r. Zawarte w nim scenariusze i 1942 fotografie, to efekt prawie 10 lat jednoczesnego fotografowania i filmowania. Od marca 2017 album dostępny na www.zubrowa10.pl Zobacz zwiastun albumu View oEmbed on the source website O autorach: Bożena Walencik, 1956, niezależny scenarzysta, autor komentarzy, reżyser, dźwiękowiec i montażysta filmów przyrodniczych, autorka książek. Jan Walencik, 1955, niezależny scenarzysta, autor komentarzy, reżyser, operator obrazu i montażysta filmów przyrodniczych. Fotograf przyrody i autor książek. Są małżeństwem od 1975 r. Obydwoje współpracowali z Telewizją Polską S. A. od 1985 do 2009 r. (począwszy od serii autorskich felietonów FOTOGRAFICZNY ZWIERZYNIEC do audycji tv ZWIERZYNIEC). Od 1996 do 2001 r. zrealizowali cztery filmy dla producenta Green Umbrella Ltd. w Bristolu. Od 2009 r. Jan Walencik kieruje swoją firmą ŻUBROWA 10, w której obydwoje realizują własne pomysły twórcze.
Puszcza światowego dziedzictwa. Zielony skarb sercu Europy
Jeżeli ktoś chce tu przyjechać, aby przeżyć surwiwalową przygodę, szczerze mu to odradzam. Puszcza nie jest dla zdobywców, ale dla wrażliwych obserwatorów i cierpliwych szperaczy.
Zacznę od zniechęcania. Popatrzcie tylko na mapę. Jak się uprzeć, to naszą część Puszczy Białowieskiej możecie przejść wzdłuż czy wszerz w jakiś letni dzień. 30 km w jedną stronę i ok. 20 w drugą, całość ma jakieś 600 km². Brak tu bagien, na których trzeba by walczyć o życie, są za to takie, w których można się solidnie ubabrać. Las od czasów carskich pocięty jest drogami i zawsze po godzinie, dwóch marszu się na jakąś wychodzi. Do tego najgroźniejsze, a raczej po prostu nieprzyjemne zwierzaki to komary i kleszcze. Żubry oczywiście potrafią pogonić intruza, ale rzadko. I o tym później. Drodzy poszukiwacze przygód mrożących krew w żyłach, zostawcie Puszczę Białowieską w spokoju, to nie jest miejsce dla was. Tu potrzeba przyrodniczego Sherlocka Holmesa, nie Rambo. Dlaczego? Bo nie jest łatwo odkryć tę prawdziwą puszczę, niewiele jej zostało. W miarę cała i nienaruszona stała przez 10 tys. lat. Chronili ją kniaziowie litewscy, polscy królowie, a potem carowie rosyjscy. Chroniło ją też trochę położenie, bo w puszczy i okolicy nie ma na tyle spławnych rzek, by nimi transportować wielkie pnie sosen, świerków, nie mówiąc już o olbrzymich dębach. To wszystko zmieniło się w latem 1915 r., gdy puszczę opuścili Rosjanie, a weszły do niej oddziały niemieckie. Niemcy zobaczyli gęsty las pełen wielkich zwierząt, jakich już nigdzie w Europie nie było i to od dawna. Wygłodniali żołnierze zaczęli strzelać do żubrów, a oficerowie szybko przeliczyli drewno na pieniądze. I nie byli to byle amatorzy. Wielu z nich miało doświadczenia wyciskania wszystkiego co możliwe z podbitych terytoriów niemieckich kolonii w Afryce. Momentalnie powstała sieć kolejek umożliwiająca transport nawet największych pni, wybudowano szybkie tartaki, a z okupowanej Belgii przerzucono fabrykę do produkcji terpentyny z drewna. I tę zaczętą przez Niemców wycinkę kontynuowały niestety później polskie władze. Dopiero kilka lat temu przyszło opamiętanie. Rząd wreszcie zmniejszył wycinkę, zakazał cięć w naturalnych drzewostanach. Dzięki temu puszcza powoli się odradza, choć to, co z niej zostało, to raczej wspomnienie dawnej świetności. Największy ocalały obszar to dzisiejszy park narodowy, po polskiej stronie jest tylko ok. 16 proc., większa część leży już na Białorusi (tam też jest chroniona jako park narodowy). Pozorny chaos Nie znaczy to, że poza obszarem parku nie znajdziecie mniejszych lub większych fragmentów tego pradawnego, dzikiego boru, ale tu właśnie potrzeba wrażliwego i bystrego obserwatora, bo jest on ukryty wśród najzwyklejszego lasu. Jedno jest pewne: gdy już na taką leśną perłę traficie, rozpoznacie ją bez wątpliwości, bo będzie zielono, gęsto i dziko. Drzewa wielkie i małe, proste i pokrzywione, a przede wszystkim cała masa martwych – stojących i tych zwalonych. Może z początku wzdrygniecie się nieco, bo przecież w waszych głowach tkwi mocno pojęcie „zdrowy las”, a tu tyle śmierci, zgnilizny, rozpadu i rozkładu. To wcale nie katastrofa, to właśnie prawdziwa puszcza, w której nie czuć ingerencji człowieka. To na tych omszałych pniach i dzięki nim bogactwo życia jest przeogromne. Dzięki temu w puszczy mamy tysiące gatunków grzybów, kolorowe śluzowce (niezwykłe organizmy, z wyglądu grzyby, ale potrafią pełzać!), porosty i zupełnie nigdzie indziej w Polsce nie spotykane owady, jak choćby bajecznie kolorowy bogatek wspaniały. Brak martwych drzew powoduje, że nasze lasy są ubogie w życie. Taka jest prawda. W przeciętnym polskim lesie gospodarczym leży zwykle od 5 do 9 m³ martwego drewna. W Białowieskim Parku Narodowym aż 160 m³! Wysokie loty Mało które organizmy w tym lesie są narażone na taką presję i selekcję jak małe dęby, graby, świerki czy sosny, brzozy, osiki, olchy, lipy i klony. Przeżywają najsilniejsze. Nic dziwnego, że białowieskie drzewa dorastają do niebywałych i nigdzie niespotykanych rozmiarów. Nie są bardzo grube. Za to niezwykle smukłe i wysokie. To waśnie tutaj rośnie odnalezione przez Tomasza Niechodę najwyższe polskie drzewo, świerk mający ok. 52 m wysokości. Białowieskie dęby nierzadko przekraczają 40 m wysokości, przez co należą do najwyższych w Europie. Nigdzie indziej na naszym kontynencie nie ma takich skupisk wysokich drzew jak właśnie w naszej puszczy. A kiedy takie drzewo padnie, żyje na nim jeszcze więcej organizmów niż wtedy, gdy szumiało zielone. Szacuje się, że z samymi tylko martwymi świerkami jest związanych około stu gatunków rzadkich chrząszczy. Dąb który żył 500–600 lat, rozkładać się będzie kolejne 100 i 150. Bez martwych jesionów, lip, grabów oraz olch nie byłoby najcenniejszych ptaków puszczy. Przepięknego, dużego i nieco powolnego dzięcioła białogrzbietego, bo jego główny pokarm to tłuste larwy, które potrafią rozwijać się w pniach całymi latami. Z kolei gdyby nie zamierające masowo, za sprawą kornika, świerki – nie byłoby dzięcioła trójpalczastego. A jest niezwykły. Jak sama nazwa wskazuje, ma trzy, a nie cztery palce u każdej nogi, poza tym samce mają żółtą, a nie, jak większość dzięciołów, czerwoną czapeczkę. Do tego ten ptak niemal zupełnie nie boi się ludzi. Niewykluczone, że da się wam obserwować dłuższy czas z odległości ledwie kilku metrów. Poszukiwanym przez wszystkich orgnitologicznym rarytasem jest też sóweczka. W puszczy ich nie brakuje, bo co roku wychowywać może w niej pisklęta od 100 do 200 par tych pięknych ptaków. To niemal dzienna sowa i podobnie jak dzięcioł trójpalczasty nie boi się ludzi, a jednak szukanie tego świetnie maskującego się drapieżnika, który na dodatek jest wielkości szpaka, przypomina szukanie igły w stogu siana. Gdybym miał zdradzić sekret, powiem – nasłuchujcie zdenerwowanych ptaków. Bo sóweczka, choć malutka, jest niesamowicie skutecznym kilerem, krwawym łowcą, którego boi się ptasia drobnica. Sama waży ok. 60 gramów, ale potrafi zabijać ofiary większe od siebie, również dzięcioły i drozdy. To dlatego na jej widok drobne ptaki wpadają w panikę. Tam, gdzie kręcą się zdenerwowane sikory i kowaliki, trzeba wypatrywać sóweczki. W cztery oczy z żubrem Ci, co szykują się na większe drapieżniki, muszą być naprawdę wytrwali. Rysie w puszczy udaje się zobaczyć tylko szczęściarzom. Niestety po wybiciu przez myśliwych saren w latach 90., głównego pokarmu tych wielkich kotów, ich liczebność zmniejszyła się drastycznie i dziś jest ich, jak przypuszczam, około dziesięciu osobników. Dobrze za to mają się puszczańskie wilki. Mieszkają tu trzy, cztery watahy liczące od czterech do ośmiu wilków. Wilcza wataha to rodzina prowadzona przez parę, czyli waderę i basiora. Wilki zaskakują mnie zawsze niebywałą koordynacją. W grupie działają jak jeden organizm. Choć czasami rozdzielają się, by biec oddzielnie wiele kilometrów, wiedzą doskonale, gdzie mają się spotkać, tak by zapędzić w kozi róg jelenia. Zapytacie, gdzie najłatwiej zobaczyć wilki. Sam najczęściej widzę je, jak biegną sobie drogami. Dokładnie tak, bo tam łatwiej im się po prostu przemieszczać. Dlatego wszystkim radzę, by do obserwowania zwierząt nie schodzili ze ścieżek. Bo na nich widać dalej, no i człowiek tak nie hałasuje jak wtedy, gdy się zapuści w gąszcz. Podobnie warto czasami posiedzieć spokojnie nad puszczańskim rzeczkami, wtedy jest szansa na zobaczenie bobrów lub wydr. Skoro mowa o hałasowaniu, zupełnie niezrozumiałą rzeczą jest dla mnie, jak tak wielkie zwierzęta jak żubry potrafią chodzić po tym lesie niemal bezszelestnie. Owszem, spłoszone stado usłyszycie, ale już idącego sobie przez las pojedynczego żubra niekoniecznie. Jakby tego było mało, żubry się świetnie maskują. Te największe lądowe zwierzęta Europy, giganty, których waga może dochodzić nawet do tony, potrafią stawać się niewidzialne. Wiele razy zdarzało mi się minąć leżącego żubra, który wyglądał niczym zwalony pień drzewa. Dostrzegałem go dopiero, gdy się podnosił. I choć takich spotkań miałem wiele, zawsze robią na mnie wielkie wrażenie. I zawsze gdy widzę żubry, myślę o cudzie, bo to niesamowite, że udało się uratować i przywrócić te wielkie zwierzęta naturze. W czasie i nieco po I wojnie światowej po puszczy szaleli żołdacy różnych armii i kłusownicy. Koło roku 1921 udało im się zabić ostatniego wolno żyjącego żubra. Na szczęście dla nas wszystkich trochę ich zostało w menażeriach i ogrodach zoologicznych. To właśnie potomkowie tych zwierząt biegają dziś po puszczy i tworzą największe na świecie, bo liczące ok. 500 zwierząt stado. Na całym świecie jest ich trochę ponad cztery tysiące, nieco tylko więcej niż pand olbrzymich – najbardziej chyba znanego symbolu wymierających gatunków. Podchodząc żubra, wiedzcie, że wbrew pozorom te zwierzęta potrafią być niesłychanie szybkie. 50 m to dystans, którego lepiej nie skracać. Zdenerwowany olbrzym grzebie kopytem w ziemi i kręci ogonem. Jeżeli to właśnie widzicie, lepiej się po prostu oddalić. Najłatwiej obserwować je oczywiście z daleka na puszczańskich polanach. Tam widać je najlepiej. Może będziecie szczęśliwcami i traficie na całe stado? Kto wie? Puszcza lubi zaskakiwać.
W sporze o Puszczę Białowieską wszyscy mówią o korniku. Ale co on właściwie robi? Ten film wreszcie to tłumaczy
O korniku słyszymy za każdym razem gdy wracamy do sporu o los Puszczy Białowieskiej. Walka z nim to główny argument Lasów Państwowych oraz polskiego ministra środowiska. Jednak w dyskusji trudno szukać jasnej odpowiedzi na najprostsze pytania: jak działa kornik? dlaczego jest niebezpieczny? co to jest ta często przytaczana "gradacja"? Teraz mamy odpowiedzi
Dalszy los Puszczy Białowieskiej to wciąż gorący temat. Niedawno sprawa znalazła się także w rezolucji Parlamentu Europejskiego, który wyraził zaniepokojenie związane z planami wobec Puszczy. Obie strony tego sporu (Lasy Państwowe i ministerstwo z jednej, oraz pozarządowe organizacje ochrony przyrody z drugiej strony) mają swoje argumenty, kluczowe jest jednak pytanie jak poradzić sobie z kornikiem drukarzem. Piotr Horzela, autor filmów internetowych poświęconych przyrodzie, postanowił wytłumaczyć działanie kornika i jego wpływ na drzewa. Warto podreperować wiedzę z biologii! View oEmbed on the source website Źródło: YouTube Obejrzyjcie kolejny odcinek naszego serialu "Warto spróbować"! Tym razem odkrywamy skarby w zatopionym kamieniołomie. View oEmbed on the source website
Puszcza Białowieska: Komisja Europejska wszczęła postępowanie przeciwko polskiemu rządowi
Członkowie KE zdecydowali o wszczęciu postępowania ze względu na zwiększenie wycinki w rejonie Puszczy. To kolejna odsłona sporu o Puszczę, który już przestał mieć lokalny charakter, stał się sprawą międzynarodową.
Po tym jak minister środowiska Jan Szyszko przeforsował plan zwiększający wycinkę w rejonie puszczy organizacje pozarządowe, oprócz apeli do władz Polski, rozpoczęły informowanie najważniejszych ośrodków Unii Europejskiej na temat planów ministerstwa. Ekolodzy przekonują, że decyzja narusza wiele ustaleń i dyrektyw chroniących środowisko naturalne w Europie, w tym ustalenia dotyczące obszarów Natura 2000. W kwietniu organizacje złożyły skargę do Komisji Europejskiej na działanie ministra. Urzędnicy w Brukseli zajęli się sprawą. „Dzisiejszy komunikat Komisji ostatecznie kończy dezinformację prowadzoną przez Ministra Środowiska odnośnie do tego, czy zwiększona wycinka służy chronionym przez unijne dyrektywy gatunkom i siedliskom. Jest już jasne, że Komisja podziela naszą opinię, że decyzja o zwiększeniu wyrębu narusza prawo” - mówi Agata Szafraniuk z ClientEarth Prawnicy dla Ziemi. „Po raz kolejny obalone zostały półprawdy i nieprawdy ministra Szyszki, który nie tylko szkodzi polskiej przyrodzie, ale niszczy wizerunek Polski na świecie. W jednym minister ma rację - sytuacja jest analogiczna do Doliny Rospudy. Wówczas także zapewniał, że podejmuje decyzje zgodnie z prawem, co w kolejnych instancjach obalała Komisja Europejska i polskie sądy” - komentuje Robert Cyglicki z Greenpeace Polska. „Kilka lat temu Komisja interweniowała już w sprawie nadmiernej wycinki w Puszczy. Udało się wtedy wypracować kompromis pomiedzy gospodarką leśną, zabezpieczeniem potrzeb lokalnej ludności na drewno a ochroną tego wyjątkowego na skalę Europy lasu. Efektem tego kompromisu były limity pozyskania drewna w Puszczy, które obecnie minister Szyszko podwyższył” - mówi Adam Bohdan z Fundacji Dzika Polska. Polski rząd odpowiadał już oficjalnie na wątpliwości Brukseli, doszło także do rozmów w terenie między przedstawicielami rządu i KE. Organizacje ekologiczne postulują by na terenie całej puszczy obowiązywało maksymalne ograniczenie ludzkiej ingerencji i zakaz wycinki. Jeśli sprawa nie zostanie wyjaśniona KE może skierować sprawę do unijnego Trybunału Sprawiedliwości, który może nałożyć na Polskę wysokie kary finansowe. Zobacz nasz nowy cykl "Warto spróbować"! W pierwszym odcinku uczymy się LANDKITE, próbujemy, testujemy, sprawdzamy co to buggy oraz pokazujemy jakich błędów unikać i dlaczego WARTO SPRÓBOWAĆ właśnie tej dyscypliny sportu. View oEmbed on the source website
Puszcza Białowieska może zniknąć z listy dziedzictwa UNESCO? To możliwe, na wniosek polskiego ministra
Minister środowiska Jan Szyszko prawdopodobnie będzie wnioskował o wykreślenie Puszczy Białowieskiej z listy światowego dziedzictwa UNESCO. Nieoficjalną informację na ten temat podało Radio Tok FM. Biuro prasowe ministerstwa na razie oficjalnie nie zaprzecza i nie potwierdza.
O planach ministra informuje Jakub Medek, reporter Radia Tok FM. W biurze prasowym Ministerstwa Środowiska usłyszeliśmy, że informacja ta nie jest potwierdzona, a w najbliższym czasie minister ustosunkuje się do niej. Ekolodzy kontra leśnicy - przeczytaj co obie strony mówią o walce z kornikiem w Puszczy Białowieskiej. Jednak są logiczne podstawy by spodziewać się takiego rozwoju wypadków. W maju minister Jan Szyszko wyraźnie mówił, że "Ktoś popełnił błąd, albo celowo to zrobił, że zaczął się starać, aby Puszcza Białowieska została objęta dziedzictwem przyrodniczym UNESCO". Przeczytaj o kulisach wpisania Puszczy Białowieskiej na listę UNESCO. ​Wpis na listę i związane z tym ograniczenia dla Lasów Państwowych to argumenty przeciwników zaakceptowanego przez ministerstwo planu zwiększonej wycinki na terenie puszczy. Przeciwko wycince protestują ekolodzy oraz mieszkańcy najbliższej okolicy. W tej sprawie wypowiedział się szef Greenpeace Polska, Robert Cyglicki: Nie jest nam znany przypadek, żeby jakiekolwiek państwo chciało skreślenia własnego obiektu światowego dziedzictwa z listy UNESCO. Jeśli prawdziwe okażą się informacje, że minister Szyszko chce wykreślenia Puszczy Białowieskiej czy choćby jej części z listy UNESCO, będzie to oznaczało spektakularną klęskę wizerunkową Polski na arenie międzynarodowej. Z drugiej strony jeśli minister, zgodnie z zapowiedziami, zrealizuje swój plan przekształcania Puszczy Białowieskiej w plantację drzew i biomasy, rzeczywiście nie będzie już czego chronić. W takiej sytuacji to UNESCO skreśli jedyny polski obiekt przyrodniczy z listy światowego dziedzictwa - powiedział. Dowiedz się więcej: Poznaj argumenty ministra środowiska w sporze o Puszczę. Dowiedz się dlaczego okoliczni mieszkańcy protestują przeciw wycince?
Puszcza Białowieska bez szans na Dyplom Obszarów Chronionych. Z powodu wycinki
Rada Europy planowała przyznać Puszczy specjalny dyplom, który wraz ze statusem obszaru chronionego Natura 2000 miał wzmocnić jej pozycję na mapie europejskich skarbów przyrody. Niedawno jednak członkowie komisji przyznającej dyplom zrezygnowali z rozpatrywania polskiej kandydatki. Powodem jest zatwierdzony przez ministra środowiska plan wycinki drzew.
EDPA, czyli Europejski Dyplom Obszarów Chronionych obecnie posiadają 74 obszary w 29 krajach. W Polsce dyplom ma jedynie Bieszczadzki Park Narodowy. Puszcza Białowieska straciła dyplom w 2007 roku, gdy na jej terenie rozpoczęto wycinkę. Komisja przyznająca wyróżnienie miała w planach rozważenie ewentualnego przywrócenia go Puszczy. W tym celu do Polski w ubiegłym roku przyjechała grupa wysłanników Rady. W raporcie z wizyty możemy przeczytać, że ochrona Parku jest coraz lepsza i przedstawili swoje rekomendacje dla sprawujących nad nim opiekę. W razie spełnienia tychże w 2017 Park miał uzyskać na powrót dyplom. W związku z zatwierdzeniem przez ministra środowiska Jacka Szyszkę planów zwiększających wycinkę na terenie Puszczy rekomendację do ponownego przyznania dyplomu wstrzymano. To nie pierwsza reakcja na plany zwiększania pozyskania drewna w Puszczy Białowieskiej. Już w styczniu Komisja Europejska wyrażała w liście do Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska zaniepokojenie planami intensyfikacji wycinki, a Polski Komitet do spraw UNESCO przedstawił obawy o to, że nie będą dotrzymywane zobowiązania międzynarodowe. Należy się spodziewać, że decyzja w sprawie dyplomu Rady Europy nie będzie ostatnią z konsekwencji dla naszego państwa związaną z niszczeniem Puszczy - komentuje sprawę Dariusz Gatkowski z WWF Polska. W podobnym tonie wypowiadają się przedstawiciele innych organizacji zaangażowanych w protest przeciwko nowemu planowi wycinki. To między innymi Greenpeace Polska, Dzika Polska, oraz Fundacje Greenmind i ClientEarth. Źródło: Rada Europy / Greenpeace
Puszcza Białowieska: Transparent GREENPEACE w Warszawie. Ekolodzy przeciw wycince
Ekolodzy z Greenpeace niedawno przekonywali, że w sprawie Puszczy Białowieskiej nie padło jeszcze ostatnie słowo. Dziś z samego rana wywiesili wielką płachtę na gmachu Ministerstwa Środowiska w Warszawie z hasłem "Cała Puszcza parkiem narodowym".
W komunikacie wysłanym między innymi do naszej redakcji aktywiści piszą, że jest to bezpośredni apel do premier Beaty Szydło o interwencję po tym jak minister Jan Szyszko zatwierdził plan zwiększający wycinkę na terenie Puszczy Białowieskiej. Prawdopodobnie to nie koniec działań Greenpeace w tej sprawie. Niedawno w Warszawie podczas spotkania naukowców z mediami eksperci przekonywali, że wycinka nie jest konieczna, a natura doskonale sobie poradzi zarówno z umierającym drzewostanem jak i z kornikiem drukarzem (o szczegółach przeczytajcie tutaj). - To ostatni moment, by uratować Puszczę i uniknąć kompromitacji polskiego rządu na arenie międzynarodowej - mówi Robert Cyglicki, dyrektor Greepeace Polska - urządzane przez Jana Szyszkę konferencje i konsultacje, na podstawie których minister podpisał wyrok na Puszczę, to farsa. Dlatego pytamy premier Szydło i prezesa Kaczyńskiego, czy poprą prezydencki projekt powołania parku narodowego na terenie całej Puszczy Białowieskiej opracowany przez zespół Lecha Kaczyńskiego? Liczymy na prawdziwy dialog w tej sprawie, którego punktem wyjścia powinno być wstrzymanie wyrębów w ponad stuletnich drzewostanach najstarszego lasu Niżu Europejskiego. Oprócz ekologów przeciwko zwiększeniu wycinki protestują także mieszkańcy okolicznych miejscowości, którzy złożyli wcześniej na ręce premier Szydło list z apelem o interwencję. Nie przyniosło to efektu. Obie strony wypowiedziały już swoje argumenty w tej sprawie i niestety nie doszło do porozumienia. W najbliższych dniach na terenie puszczy rozpocznie się wycinka. Błażej Grygiel ________________________________________ Właśnie trwa 10. edycja konkursu TRAVELERY. To najbardziej prestiżowe nagrody podróżnicze. Zagłosuj na "Podróż roku"! View oEmbed on the source website
Greenpeace: Można powstrzymać wycinkę w Puszczy Białowieskiej
Plan wycinki w Puszczy Białowieskiej został zatwierdzony, ale czy zostanie zrealizowany? Dyrektor Greenpeace w Polsce ma wątpliwości. Ale jednocześnie ostrzega, że po Puszczy może przyjść czas na inne cenne miejsca w Polsce.
Plan wycinki w Puszczy Białowieskiej został zatwierdzony, ale czy zostanie zrealizowany? Dyrektor Greenpeace w Polsce ma wątpliwości. Ale jednocześnie ostrzega, że po Puszczy może przyjść czas na inne cenne miejsca w Polsce. Dyrektor Greenpeace w Polsce Robert Cyglicki mówi, że nie jest do końca pewne, czy uda się zrealizować założenia wycinki. - Tam będzie taki ruch jak na autostradzie – mówi – w ciągu następnych kilkunastu tygodni chcemy wyciąć tyle, ile wycina się w ciągu roku. Na pytanie, czy istnieje jeszcze jakaś prawna droga by zmienić decyzję Ministerstwa Środowiska w tej sprawie odpowiada enigmatycznie, że coś się da, ale na razie nie chce mówić co ekolodzy zamierzają. Dodaje, że decyzje dotyczące Puszczy mogą pokazywać pomysł na politykę ochrony środowiska Ministerstwa Środowiska. To znaczy, że okazji do protestów może być jeszcze więcej. Dr Rafał Kowalczyk z Instytutu Biologii Ssaków PAN dodaje, że wobec Doliny Rospudy także plany zostały zatwierdzone i wydawało się, że nic już nie da się zrobić. Jednak po akcjach protestacyjnych oraz pismach z Komisji Europejskiej odstąpiono od planów budowy obwodnicy Augustowa. - Pan minister Szyszko może ignorować środowiska naukowe, organizacje ekologiczne, ale sądzę, że nie będzie mógł ignorować Komisji Europejskiej czy innych ciał międzynarodowych, które już interesują się tym co się tutaj dzieje – mówi Kowalczyk. Ministerstwo Środowiska argumentując zwiększenie wycinki drzew na terenie Puszczy najczęściej podawało trzy argumenty: zwiększone występowanie i działanie kornika drukarza - tak zwana "gradacja" możliwość posadzenie na miejsce wyciętych drzew nowych tylko dzięki wycince uda się wspierać siedliska roślin i zwierząt ​ Naukowcy odrzucają argumenty ministra Problem w tym, że środowisko naukowe nie podziela poglądów Ministerstwa. Pierwszy z argumentów odpiera profesor Jerzy Gutowski, entomolog, znawca owadów związanych z martwym drewnem. Opisując gradacje kornika drukarza tłumaczy, że jest to zjawisko naturalne, a obecny jego wymiar nie jest w żaden sposób katastrofalny. Nic nowego i szczególnego – wyjaśnia – w toku ewolucji wykształciło się współdziałanie między tymi dwoma elementami przyrody: owadem i drzewem. Jeśli spojrzymy na to w dłuższej perspektywie czasowej jest to korzystne. One będą zawsze trwały w tej koegzystencji. Dla poparcia swojej tezy podaje dane dotyczące kolejnych gradacji. Bo trzeba wiedzieć, że w ciągu ostatnich 120 latach mieliśmy ich co najmniej 8. Przykładowe porównanie gradacji z lat 20-tych ubiegłego wieku z obecną pokazuje, że takie rzeczy działy się wcześniej, a natura doskonale zabliźniała takie rany. Oczywiście o ile jej człowiek w tym nie przeszkadzał. Profesor dodaje, że czynniki, które wpływają na gradację kornika są często niezależne od ludzi. To warunki pogodowe, okresowe nagromadzenie powalonych drzew po huraganach. Są też inne: pożary, zanieczyszczenia, czy wreszcie globalne ocieplenie klimatu. Im bardziej jest sucho i ciepło na początku wiosny, tym kornika będzie więcej. Według profesora walka człowieka z kornikiem jest bezcelowa, a badania potwierdzają, że działania ochronne nie przynoszą efektów. Żeby zatrzymać gradację potrzeba by wyciąć 80% drzew zaatakowanych. To niemożliwe, bo takiej wycinki w obszarze Puszczy nie planuje nikt. Co więcej, kornika nie powinno się wyrzucać z puszczy bo jest ważnym elementem łańcucha pokarmowego, a jego gradacja już teraz zaczyna wygasać na części obszarów i powinna skończyć się w przyszłym roku. Kwestia zwierząt W argumentacji za zwiększeniem wycinki minister Jan Szyszko często wspomina o konieczności ochrony siedlisk zwierząt. Jednak dr Rafał Kowalczyk przekonuje, że człowiek powinien podchodzić z najwyższą delikatnością do każdej ingerencji w puszczę. Chodzi o gatunki zwierząt, które są bardzo wrażliwe na zmiany i mogą po prostu zniknąć. W Puszczy Białowieskiej występuje 12 gatunków ssaków drapieżnych (w tym wilki i rysie), 5 gatunków kopytnych (między innymi żubr), aż 11 gatunków nietoperzy, 8 gatunków ssaków owadożernych oraz 16 gatunków gryzoni. Na zmiany najbardziej wrażliwe są te najmniejsze, związane ze starymi lasami oraz nietoperze z gatunków, które upodobały sobie dziuple drzew. Pozwolić naturze działać Natomiast pracujący na Wydziale Biologii Uniwersytetu Warszawskiego dr Marcin Zych odpiera argument dotyczący postępującej degradacji lasu. Według niego obecna forma ochrony jest odpowiednia, a większa wycinka i nasadzenie w miejsce lasu mieszanego wygodnych dla gospodarki gatunków (np. Sosna) i tworzenie monokultur (czyli obszarów, gdzie rośnie jeden gatunek drzewa) przyniesie tylko złe skutki. Puszcza Białowieska to w większości grąd, czyli wielogatunkowym lasem liściastym o przewadze graba, lipy i dębów, choć znajdziemy tu także świerk, sosnę i inne gatunki. Występują tu także olsy (lasy olchowe) oraz łęgi (lasy nad rzekami i potokami z przewagą olszyny, dębu, topoli, jesionu czy wiązu). Lasy gospodarcze po wojnie w większości tworzone były na zasadzie monokultury, ponieważ sadzono najatrakcyjniejsze drewno dla gospodarki. - Minister mówi o "eksperymencie" jakim ma być pozostawienie części lasu samemu sobie - mówi Zych - otóż gospodarka leśna to jest eksperyment wielkoskalowy tak naprawdę. Gdybyśmy odwrócili optykę to by się okazało, że w ciągu kilkuset lat, a w Polsce w ciągu stu, dwustu, trwa eksperyment polegający na upraszczaniu struktur leśnych. Nie zawsze się on udaje. Błażej Grygiel ________________________________________ Właśnie trwa 10. edycja konkursu TRAVELERY. To najbardziej prestiżowe nagrody podróżnicze. Zagłosuj na "Podróż roku" i poznaj nominowanych w kategroii "Podróżników Online": View oEmbed on the source website