National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-02-05T12:02:15.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Ich przylot od wieków oznaczał wiosnę. Dziś jaskółki coraz trudniej zobaczyć
items: Pójdźka ma wielkie oczy i surowe spojrzenie. Od wieków przypisywano jej złe wróżby
items: Ptaki w Europie uciekają przed kobietami szybciej niż przed mężczyznami. Dlaczego bardziej się ich boją?
items: Niektóre pingwiny wygrywają ze zmianami klimatu na Antarktydzie. Słodko-gorzkie informacje
items: Te ptaki śpiewają z matematyczną precyzją. I urządzają skomplikowane konkursy wokalne
items: Historyczna obserwacja w Warszawie. Ptak widziany po raz pierwszy w Polsce zmylił nawet ekspertów
items: Zawisa w powietrzu jak dron, widzi w ultrafiolecie i lubi mieszkać w mieście. To jeden z najzwinniejszych drapieżników wśród ptaków
items: Ornitologiczna sensacja na Podkarpaciu. Ten ptak nie pojawia się w Polsce prawie nigdy
items: Wróble z Norwegii ratują życie innych zwierząt. Wielka misja niewielkich ptaków
items: Najgroźniejszy ptak świata: czy zasłużył na swoją złą sławę? Nowe fakty o gigancie z lasów deszczowych
items: Te ptaki hoduje się nie dla jaj ani mięsa. Liczy się wygląd i rodowód
items: Pamięć przestrzenna tego ptaka zadziwia naukowców. Bez niego wiele drzew nie miałoby szans
items: To jeden z najmądrzejszych ptaków – możesz go zimą spotkać w Polsce
items: Ma wąski dziób uzbrojony w ząbki. To jeden z najlepiej przystosowanych ptaków do łowienia ryb
items: Ma pomarańczowy czub i wygląda egzotycznie. A jednak gniazduje także w Polsce
items: Dzioby miejskich ptaków zmieniły się. Pandemia Covid-19 wpłynęła na nie w specyficzny sposób
items: Ptak o rozwidlonym ogonie, który mistrzowsko wykorzystuje ludzi. Jeden z największych spryciarzy wśród drapieżników
items: Jeden z najpiękniejszych ptaków żyjących w Polsce – właśnie znalazł się na skraju wyginięcia
items: Ptak kopciuszek swoim śpiewem wita świt. To góral, który woli żyć w mieście
items: Nieustraszony drwal polskich lasów – jak dzięcioł duży zdobywa pokarm i buduje swoje gniazda?
items: Ostatnia sowa śnieżna zniknęła ze Szwecji. Czy żegnamy „Hedwigę” na zawsze?
items: Oto Ptak Roku 2025 w Polsce – trudno go pomylić z jakimkolwiek innym ptakiem
items: Pumy wróciły do Patagonii – i spotkały pingwiny. To, co wydarzyło się tam, zaskoczyło naukowców
items: Najrzadsza papuga świata powraca. Tylu piskląt nie było od pół wieku
items: Ucieczka flaminga z brytyjskiego zoo stała się sensacją. We Francji rozpoczął nowe życie na wolności

Ich przylot od wieków oznaczał wiosnę. Dziś jaskółki coraz trudniej zobaczyć
type: item
date: 2026-01-25T12:01:27.000Z
creator: Aleksander Kusznir
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: migracje
subject: ochrona przyrody
subject: ptaki
description: Jaskółki to mali podróżnicy nie z tej ziemi. Potrafią przemierzać tysiące kilometrów, wracając dokładnie tam, gdzie gniazdowały w zeszłym roku. Poznaj ich tajemnice – od prehistorycznych jaskiń po współczesne miasta, gdzie ich loty, gniazda i śpiew skrywają niezwykłe historie.
encoded: Spis treści: Tropem prehistorycznych jaskółek Jak jaskółki podbiły świat Populacje jaskółek w Polsce i na świecie Nauka rozpoznawania jaskółek Życie w jaskółczym gnieździe Dieta i żerowanie jaskółek Kierunki dalekich podróży Jaskółki wywodzą się z Afryki sprzed 13 milionów lat i dziś można je spotkać niemal na wszystkich kontynentach poza Antarktydą. Choć wyglądają podobnie, każda ma swój niepowtarzalny lot, barwę upierzenia i unikalny głos. Co roku pokonują nawet 20 tysięcy kilometrów, wracając do tej samej stodoły w Europie i siadając na tej samej gałęzi w Afryce. Mistrzowsko łapią owady w locie, polując nad wodą, polami i koronami drzew, a jednocześnie budują skomplikowane gniazda, które chronią młode przed niebezpieczeństwem. Oto świat jaskółek, który warto poznać. Tropem prehistorycznych jaskółek Jaskółcze ślady od tysiącleci przeplatają się z historią człowieka, prowadząc nas od mroku prehistorycznych jaskiń, które ptaki te dzieliły z naszymi przodkami, aż po dachy współczesnych miast. Jednym z takich niezwykłych miejsc i dowodów archeologicznych na współistnienie jaskółek z człowiekiem jest Jaskinia na Biśniku (ok. 50 km na północ od Krakowa). To jedno z nielicznych stanowisk w Europie oraz jedyne w Polsce, z nieprzerwaną sekwencją osadów trwającą 300 000 lat, obejmującą okres od czasu sprzed zlodowacenia saalijskiego po holocen. Szczątki ptaków, w tym jaskółek, odkryte w jaskini Biśnik obejmują niemal 1 600 fragmentów szkieletów należących do co najmniej 96 taksonów, co pozwala stwierdzić, że jaskółki były obecne w regionie od bardzo dawna. Niektóre okazy, należące do rodzaju Hirundo i Cecropis (czyli różnych grup jaskółek), miały rozmiary zbliżone do współczesnej jaskółki dymówki (Hirundo rustica). Inne były wyraźnie większe, co może świadczyć o nieznanym dotąd wymarłym podgatunku lub obecności większych gatunków jaskółek. Obecność tych ptaków w tak odległej przeszłości pokazuje, że jaskółki od zawsze korzystały z osłoniętych miejsc do gniazdowania – w jask…

Jaskolki-dymowki-w-chwili-odpoczynku-67b4eda.jpg
width: 6000
height: 3376

Pójdźka ma wielkie oczy i surowe spojrzenie. Od wieków przypisywano jej złe wróżby
type: item
date: 2026-01-24T08:59:20.000Z
creator: Aleksander Kusznir
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: inteligencja
subject: ochrona przyrody
subject: ptaki
subject: zima
description: Mała, cicha i skryta. Tajemnicza, zagrożona i niezwykle inteligentna. Od wieków fascynuje ludzi. Od legend o mądrej sowie Atenie po jej skryte, pełne zagadek zwyczaje: pójdźka wciąż uczy nas, jak kruche jest życie dzikiej przyrody. Oto historia ginącego gatunku.
encoded: Spis treści Sowy w dziejach człowieka Wygląd i rozpoznawanie pójdźki Zasięg występowania i historia populacji Biologia lęgowa Pokarm i techniki polowania Zagrożenia i ochrona gatunku Od wieków ludzie spoglądali w noc, by uchwycić milczące sekrety sów, a pójdźka była wśród nich najbardziej nieuchwytna. Zawsze wzbudzała respekt i ciekawość. Jej obecność w krajobrazie umykała nawet uważnym oczom. Od słonecznych wybrzeży Morza Śródziemnego po odległe azjatyckie stepy – pójdźka zwyczajna przemierza świat, zachowując w sobie sekret każdego z ponad 30 krajów, które zamieszkuje. Oto historia ptaka, który zniknął z wielu krajobrazów, lecz wciąż obserwuje świat z ukrycia. Sowy w dziejach człowieka Na przestrzeni dziejów ludzkości sowy symbolizowały rozmaite pojęcia – od grozy i śmierci, po wiedzę, mądrość i wierzenia religijne związane ze światem duchów. Najstarsze znane przedstawienia sów pochodzą z górnego paleolitu (ok. 13 000 r. p.n.e.) i zachowały się w postaci rytów naskalnych w dwóch jaskiniach we Francji. W jaskini Les Trois Frères w Ariège odnaleziono wizerunki trzech sów, interpretowanych przez badaczy jako przedstawienia sów śnieżnych (Bubo scandiacus) lub ptaków o podobnych cechach, natomiast w jaskini Chauvet ukazano pojedynczą sowę „uszatą”, którą niektórzy badacze identyfikują jako uszatkę (Asio otus) lub puchacza (Bubo bubo). Inne prehistoryczne stanowiska zawierające sztukę i symbolikę związaną z sowami znane są z północnej Australii, Ameryki Północnej oraz Środkowej. Szczególnie istotne są jednak odkrycia z obszaru wschodniego basenu Morza Śródziemnego, datowane na neolit przedceramiczny (8000–6500 p.n.e.), gdzie odnaleziono antropomorficzne figurki o cechach sowich. W kolejnych tysiącleciach wizerunki te pojawiają się również w Europie Północnej (IV tysiąclecie p.n.e.),w Grecji mykeńskiej (XV w. p.n.e.) oraz w Europie Środkowej, m.in. na terenach dzisiejszych Węgier (ok. 3000 r. p.n.e.). Znaleziska te wskazują na długotrwałą obecność sowy w symbolice religi…

AdobeStock1865003159-61109b1.jpeg
width: 4596
height: 2684

Ptaki w Europie uciekają przed kobietami szybciej niż przed mężczyznami. Dlaczego bardziej się ich boją?
type: item
date: 2026-01-23T14:57:00.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: badania naukowe
subject: kobiety
subject: ptaki
subject: strach
description: Ptaki bardziej boją się kobiet – do takich wniosków doszli m.in. naukowcy z Poznania. To wyniki, które zaskoczyły nawet samych naukowców, a wyjaśnienie tego zjawiska jest… nieoczywiste. Czy zwierzęta wiedzą coś więcej?
encoded: Ptaki w europejskich miastach zaczynają uciekać przed kobietami średnio 1 metr wcześniej, niż przed mężczyznami. Potwierdził to międzynarodowy zespół naukowców, w skład którego weszli badacze z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, Uniwersytetu w Turynie oraz czeskiego Uniwersytetu Przyrodniczego w Pradze. Naukowcy zbadali reakcje ptaków na kobiety i mężczyzn Zespół – do którego należał m.in. polski ornitolog, prof. Piotr Trojanowski – odkrył, że miejskie ptaki w Europie wykazują większy dystans inicjacji ucieczki (FID – z ang. Flight Initation Discance) wobec kobiet niż mężczyzn. FID to odległość, z której ptak podejmuje decyzję o ucieczce przed zbliżającym się człowiekiem. Różnica pomiędzy płciami okazała się istotna statycznie i była spójna niezależnie od lokalizacji. Czemu miejskie ptaki boją się kobiet? Gdzie prowadzono obserwacje? M.in. w polskim mieście Dane zebrano wiosną 2023 roku w siedmiu europejskich miastach: Pradze, Fréjus, Saint-Raphaël, Draguignan, Freising, Poznaniu i Madrycie. Obserwacje prowadzono w miejskich parkach i terenach zielonych. W każdym miejscu pracowała para obserwatorów – kobieta i mężczyzna – dobrani pod względem wzrostu (różnica w nim wynosiła średnio 5,5 cm i jest nieistotna statystycznie) i ubioru. Obserwatorzy podchodzili do ptaków w linii prostej, z zachowaniem stałej prędkości. Mierzono FID, odległość początkową, wielkość stada, płeć ptaka oraz otoczenie (udział trawy, wody, zabudowań, drzew i krzewów). Zastosowano rygorystyczne środki, aby wyeliminować możliwość błędów: rotację obserwatorów, kalibrację pomiarów odległości i unikanie powtarzających się obserwacji tego samego osobnika, który mógłby przyzwyczaić się do ludzkiej obecności. Ptaki naprawdę uciekają szybciej przed kobietami Wyniki potwierdziły istnienie stałej różnicy w zachowaniu ptaków wobec płci ludzkiego obserwatora. We wszystkich lokalizacjach i niezależnie od analizowanych zmiennych ptaki reagowały większym FID wobec kobiet. Badanie objęło ponad 2700 obserwac…

GettyImages-1661706525-b103219.jpg
width: 8640
height: 5760

Niektóre pingwiny wygrywają ze zmianami klimatu na Antarktydzie. Słodko-gorzkie informacje
type: item
date: 2026-01-21T11:56:25.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: antarktyda
subject: antarktyka
subject: pingwiny
subject: ptaki
subject: zmiany klimatyczne
description: Pingwiny na Antarktydzie rozpoczynają swój sezon lęgowy nawet 24 dni wcześniej niż jeszcze dekadę temu – przynajmniej te, które nie potrzebują lodu. To desperacka próba reakcji na szalejące zmiany klimatyczne. Kto wygrywa, a kto przegrywa?
encoded: Badacze z Uniwersytetu Oksfordzkiego z organizacji Penguin Watch przez dziesięć lat pieczołowicie śledzili sezony lęgowe antarktycznych pingwinów. Okazało się, że zmieniające się w zastraszającym tempie warunki lodowego kontynentu służą niektórym gatunkom ptaków, ale inne skazują na zagładę. Pingwiny antarktyczne przyspieszają sezon lęgowy o 24 dni Wyniki badania odbywającego się w latach 2012–2022 ujawniły bezprecedensowe przesunięcie w czasie sezonu lęgowego trzech gatunków pingwinów: białookiego (Pygoscelis adeliae), maskowego (Pygoscelis antarcticus) oraz białobrewego (Pygoscelis papua). Największe zmiany zaobserwowano u pingwinów białobrewych, które rozpoczynają sezon lęgowy średnio o 13 dni wcześniej na dekadę – w niektórych koloniach nawet o 24 dni. Pingwiny białookie i maskowe przyspieszyły okres lęgowy średnio o 10 dni. Tak szybka zmiana fenologiczna nie była dotąd odnotowana u żadnego innego ptaka ani kręgowca. Czy to zwiastun ekologicznej katastrofy? Czemu tak się stało? Naukowcy postanowili to sprawdzić. Wykorzystali dane z 77 kamer poklatkowych rozmieszczonych w 37 koloniach pingwinów na Antarktydzie i subantarktycznych wyspach. Każda kamera była wyposażona w termometr, co pozwoliło śledzić zmiany temperatury w koloniach. Okazało się, że kolonie pingwinów ocieplają się średnio o 0,3°C rocznie – to czterokrotnie szybciej niż wynosi średnia dla Antarktydy (0,07°C rocznie). Taka dynamika sprawia, że są to jedne z najszybciej ocieplających się siedlisk na Ziemi. Naukowcy ostrzegają, że zmiany te mogą prowadzić do zaburzenia dostępności pożywienia oraz wzrostu konkurencji międzygatunkowej. Pingwiny białobrewe, jako gatunek oportunistyczny, mogą zyskać na tych zmianach. Koszt poniosą jednak bardziej wyspecjalizowane, zależne od obecności lodu morskiego i dostępności kryla ptaki – a takimi są pingwiny białookie i maskowe. Które pingwiny mogą wyginąć najszybciej? Pingwiny maskowe żywią się wyłącznie krylem. Ten jest coraz trudniej dostępny, więc już teraz wykaz…

GettyImages-682873959-a298c28.jpg
width: 7732
height: 5155

Te ptaki śpiewają z matematyczną precyzją. I urządzają skomplikowane konkursy wokalne
type: item
date: 2026-01-14T06:59:50.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: komunikacja
subject: ptaki
subject: śpiew
subject: zwierzęta
description: Unikalny śpiew słowików towarzyszy ludzkości od tysięcy lat. To niezwykłe ptaki będące ważnym elementem kultury, poezji i symboliki już w starożytnej Grecji. Ale ich talent wokalny – wyjątkowy nawet w królestwie ptaków – jest przedmiotem także nowoczesnych badań. Skąd u nich tak doskonały słuch muzyczny?
encoded: Dzięki nowym badaniom z Brandenburgii wiemy, ze słowiki precyzyjnie dostosowują nie tylko tonację, ale także długość dźwięków wyśpiewywanych w nocnych rywalizacjach o terytorium. Ich strategia na zwycięstwo w konkursach wokalnych jest skomplikowana, ale skuteczna. Dlaczego słowiki są wyjątkowe? Słowiki (Luscinia megarhynchos) są znane z bardzo rozbudowanego repertuaru, obejmującego setki różnych fraz, które różnią się tempem, długością oraz wysokością dźwięku. Ta różnorodność pozwala na prowadzenie złożonych, śpiewanych „dialogów”. W świecie ptaków niewiele gatunków wykazuje taką elastyczność wokalną jak słowiki, których w Polsce możemy słuchać wiosną i latem, gdy tylko wrócą z Afryki. Niezwykłe badania nad słowiczym śpiewem Zespół naukowców z Max Planck Institute for Biological Intelligence oraz Institute of Science and Technology Austria udowodnił, że samce słowików nie tylko pięknie śpiewają i budują złożone melodie, ale przede wszystkim dostosowują swoje pieśni w czasie rzeczywistym do tego, co śpiewa ich konkurent. To pomaga rywalizować o samice. W celu zanurzenia się w świat śpiewu słowików udali się oni do niemieckiej Brandenburgii, w której w trakcie dwóch sezonów lęgowych obserwowali, jak ptaki reagowały na odtwarzane im nagrania zawierające sztucznie zmodyfikowane gwizdy – zarówno pod względem wysokości tonu, jak i długości dźwięku. Nagrania te prezentowały nietypowe kombinacje. Jak śpiewa słowik? Słowiki rozróżniają trzy długości gwizdów: krótkie (poniżej 140 ms), średnie (140–310 ms) i długie (powyżej 310 ms). Na tej podstawie badacze mogli zidentyfikować zasady, według których ptaki dopasowują się do rywala. Gdy słowiki słyszą nietypowe, eksperymentalne kombinacje długości i wysokości nut, potrafią się do nich dostosować, nawet jeśli rzadko używają takich sekwencji w naturalnym śpiewie. „Ty nazywasz to śpiewem?” Śpiewne pojedynki słowików przypominają muzyczne dialogi, w których każdy uczestnik stara się wykazać maksymalną sprawnością wokalną. Co ciekaw…

GettyImages-1415125222-df8e81d.jpg
width: 4562
height: 3102

Historyczna obserwacja w Warszawie. Ptak widziany po raz pierwszy w Polsce zmylił nawet ekspertów
type: item
date: 2026-01-12T14:33:59.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: obserwacje
subject: ornitologia
subject: ptaki
subject: warszawa
subject: wisła
description: Jeszcze nie opadły emocje środowiska ornitologów po pojawieniu się trznadla białogłowego, a w Polsce mamy kolejną ptasią sensację. Tym razem jest nawet większa, bo tego gatunku nie obserwowano w Polsce jeszcze nigdy. Świergotek syberyjski pojawił się po raz pierwszy, i to od razu w centrum kraju – a konkretnie w Warszawie.
encoded: „MEGA!!! Pierwszego dla Polski świergotka syberyjskiego zaobserwowali 04.01 w Warszawie Michał Kucharski, Grzegorz Pac, Krzysztof Skoczylas, Anna Kaniewska-Skoczylas i Filip Wojciechowski” – pisze branżowy fanpage Birding Poland. Grzegorz Pac udostępnił na Birding Poland lokalizację świergotka – widziano go w pobliżu Mostu Południowego im. Anny Jagiellonki w Warszawie. Te południowe rubieże stolicy to nad Wisłą początek terenów, które ptaki bardzo lubią. Łachy, ławice i wyspy rzeczne przyciągają wiele gatunków, przez cały rok. W okolicy wyznaczono także rezerwat ornitologiczny Wyspy Zawadowskie. Dlaczego to taka sensacja? Świergotek syberyjski (Anthus japonicus) jest, jak sama nazwa wskazuje, ptakiem wschodu i dalekiej północy. Jego naturalne obszary występowania są od Polski bardzo odległe. Jest też ptakiem migrującym – gnieździ się na Syberii, w północnej Japonii i Chinach, a zimuje na obszarach od Pakistanu po Azję Południowo-Wschodnią. Co ciekawe, niektóre populacje w Japonii są osiadłe lub migrują jedynie na krótkie dystanse. Gatunek ten posiada status najmniejszej troski. Opisano go naukowo w 1847 roku, ale początkowo uznawano go za podgatunek świergotka łąkowego, a później rdzawego. Dopiero w 2024 roku, dzięki badaniom genetycznym oraz analizie różnic w śpiewie, został on oficjalnie uznany przez IOC za osobny gatunek. Do rodzaju Anthus należy aż 25 gatunków świergotków. Cały rodzaj z kolei należy do rodziny pliszkowatych – pliszki to bliscy krewni świergotków. W Polsce występują m.in. świergotek łąkowy, świergotek drzewny, siwerniak (bardzo rzadki). Sporadycznie pojawiają się u nas świergotek nadmorski oraz świergotek tajgowy. Jak rozpoznano świergotka syberyjskiego? Kluczowe były zdjęcia Michał Kucharski, współautor obserwacji i autor zdjęć świergotka tak opisuje poślizg w informacji i problemy z oznaczeniem niezwykłego gościa: „Wybaczcie, że nie daliśmy znać. Oznaczyliśmy go jako łąkowego i tak poszedł na Ornitho, razem z dokumentacją foto. Ale nikt z nas n…

swiergotek-syberyjski-9095d4a.jpeg
width: 8160
height: 5792

Zawisa w powietrzu jak dron, widzi w ultrafiolecie i lubi mieszkać w mieście. To jeden z najzwinniejszych drapieżników wśród ptaków
type: item
date: 2026-01-10T09:00:49.000Z
creator: Marzena Wardyn-Kobus
subject: Przyroda
subject: drapieżniki
subject: dzikie zwierzęta
subject: polska
subject: ptaki
description: Pustułka zwyczajna to ptak fascynujący swoją techniką polowania. Występuje na terenie całej Polski, zarówno na terenach wiejskich, jak i w miastach, często w pobliżu zabudowań. Choć na pierwszy rzut oka jest niepozorna, tak naprawdę jest wyspecjalizowanym drapieżnikiem, który świetnie odnajduje się zarówno na terenach otwartych, jak i w środowisku silnie przekształconym przez człowieka.
encoded: Spis treści: Jak wygląda i brzmi pustułka? Pożywienie i sposób polowania Czy pustułki żyją w Polsce? Rozmnażanie pustułki – cykl życia drapieżnika Pustułka a krogulec – czym się różnią? Pustułka (Falco tinnunculus) to sokół o smukłej sylwetce, długich skrzydłach i stosunkowo wąskim ogonie zakończonym wyraźną, ciemną przepaską. Samiec ma rudawy grzbiet nakrapiany czarnymi plamkami oraz popielato-niebieską głowę, podczas gdy samica jest bardziej brązowa i gęściej cętkowana. Jak wygląda i brzmi pustułka? W locie pustułka prezentuje charakterystyczne szybkie uderzenia skrzydłami, a podczas polowania potrafi zawisać w powietrzu niemal nieruchomo. Jej oczy są duże i ciemne, przystosowane do wykrywania niewielkich ruchów na ziemi z dużej wysokości. Dziób jest krótki i haczykowaty, idealny do rozrywania drobnych ofiar. Całość sprawia, że pustułka wygląda lekko, zwinnie i zdecydowanie bardziej delikatnie niż inne ptaki drapieżne. Jeśli dodać do tego jej dynamiczny sposób poruszania się, jest to jeden z najłatwiejszych do rozpoznania sokołów w Polsce. Pustułka nie ma rozbudowanego repertuaru dźwięków. Jej głos jest krótki, ostry i donośny, idealny do komunikacji na dużą odległość. Samce najczęściej wydają powtarzające się, wysokie „kij-kij-kij”, zwłaszcza w okresie lęgowym, podczas obrony terytorium lub przy zalotach. Pisklęta reagują natomiast krótkimi i piszczącymi odgłosami, które sygnalizują głód lub obecność zagrożenia. Dzięki temu rodzice mogą szybko reagować na potrzeby potomstwa. Pożywienie i sposób polowania Dieta pustułki jest zróżnicowana, ale opiera się głównie na drobnych ssakach, zwłaszcza gryzoniach, które stanowią znaczną część jej pożywienia. Oprócz ssaków pustułka zwyczajna poluje także na małe ptaki, głównie pisklęta, a w ciepłych miesiącach uzupełnia dietę większymi owadami, takimi jak pasikoniki i chrząszcze. Sporadycznie łapie także jaszczurki i żaby. Pustułki pełnią w ekosystemie istotną funkcję regulacyjną. Kontrolują liczebność gryzoni i owadów, przyc…

pustulka-13945e0.jpg
width: 1800
height: 1200

Ornitologiczna sensacja na Podkarpaciu. Ten ptak nie pojawia się w Polsce prawie nigdy
type: item
date: 2026-01-09T08:58:48.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: obserwacje
subject: ptaki
subject: województwo podkarpackie
description: Do karmnika na Podkarpaciu zawitał ptak tak rzadki, że trafił na wszystkie branżowe portale. Samica trznadla białogłowego to prawdziwa sensacja – ten gatunek widziano w Polsce tylko dwa razy.
encoded: Ta historia dowodzi, że warto dokarmiać ptaki. W swoim karmniku w Iwoniczu (woj. podkarpackie) Janusz Mendrala doczekał się gościa tak wyjątkowego, że rozpalił wyobraźnię miłośników ptaków w całej Polsce. Wśród stadka pospolitych, rodzimych trznadli, pożywiała się samica niezwykle rzadkiego u nas trznadla białogłowego. O obserwacji donosi m.in. branżowy portal Clanga.com oraz fanpage Birding Poland. Kulisy wyjątkowej obserwacji O to, jak udało się zaobserwować tego rzadkiego gościa, zapytaliśmy u źródła. Janusz Mendrala tak opisuje swoje spotkanie z trznadlem białogłowym: „6 stycznia, obserwując ptaki korzystające z mojego karmnika, z większą uwagą przyglądałem się licznemu w tym dniu stadu trznadli. Żerowały bardzo intensywnie przy samym karmniku i znajdującej się nieopodal skarpie, częściowo pokrytej śniegiem. Tam, oddalony trochę od innych trznadli, żerował ptak w widocznie innej kolorystyce, odbiegającej od typowej dla trznadli. Był rdzawobrązowy z czysto białym spodem ciała. Upierzenie pozbawione było żółtego koloru. Pierwsze skojarzenie było w kierunku potrzosa ale ptak nie posiadał typowego pociemnienia na gardle. Obserwując tego ptaka na tle białego śniegu odnosiłem wrażenie jakby się rozmywał. Z kolei inne trznadle w widoczny sposób od śniegu odstawały. Dokumentacja fotograficzna pozwoliła zweryfikować obserwację jako samicę trznadla białogłowego. Następnego dnia obecność ptaka pozwoliła mi na wykonanie kolejnych zdjęć.” Jeśli Komisja Faunistyczna potwierdzi obserwację Janusza Mendrali, będzie to oficjalnie trzeci raz w historii, kiedy był widziany w Polsce. Trznadel białogłowy: bardzo rzadki gość ze Wschodu Trznadel białogłowy (Emberiza leucocephalos) to mały ptak, który gniazduje w Azji oraz na wschodnich skrajach Europy. Jest gatunkiem wędrownym; zimuje m.in. w Afganistanie, Nepalu, Iranie i Japonii, choć populacja z Chin jest osiadła. Można go spotkać także np. na Syberii, w Mongolii i Turkmenistanie. W Polsce stwierdzony jedynie dwa razy, w 1994 i 2015…

trznadel-bialoglowy-a8f4976.jpg
width: 1300
height: 867

Wróble z Norwegii ratują życie innych zwierząt. Wielka misja niewielkich ptaków
type: item
date: 2026-01-07T14:14:25.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: dna
subject: geny
subject: norwegia
subject: ptaki
subject: zagrożone gatunki
description: Na wyspach północnej Norwegii – a dokładnie w regionie Helgeland – żyją niewielkie populacje wróbli, które mogą uratować wiele zagrożonych gatunków zwierząt. Wszystko dzięki naukowcom, którzy bacznie się im przypatrują.
encoded: W norweskim regionie Helgeland naukowcy od 30 lat prowadzą intensywne badania nad dzikimi populacjami wróbli zwyczajnych. Zgromadzili wyjątkową bazę danych obejmującą tysiące osobników, a wnioski z niej płynące mogą stać się przełomowe dla ratowania dzikiej przyrody zagrożonej zamianami klimatu. Genetyczne sekrety wróbli Wróbel zwyczajny (Passer domesticus) przez lata kojarzył się głównie z ptakiem codziennym, często obecnym w miastach i we wsiach. Okazuje się, że w zrozumieniu zachowania jego genów może skrywać się sekret przetrwania w zmieniającym się klimacie… ale potrzebne są do tego idealne warunki. Czemu wróble muszą być aż z Norwegii? Pozornie nie różnią się od tych spotykanych w Polsce. Kenneth Aase – autor projektu badania ptaków – tłumaczy, że chodzi izolację wysp regionu Helgeland. Tamtejsze wróble dzielą się na niewielkie populacje o znikomym zasięgu, co pozwala rejestrować i śledzić losy niemal wszystkich wróbli od narodzin aż do śmierci. I odkryć ich tajemnice. Predykcja genomowa – nowy oręż w walce o dziką przyrodę Badanie Kennetha Aase’a, realizowane w ramach projektu GPWILD NTNU, finansowanego przez Europejską Radę ds. Badań Naukowych, koncentruje się na wykorzystaniu narzędzia statystycznego nazywanego predykcją genomową. Metoda ta, wcześniej stosowana głównie w rolnictwie i medycynie, umożliwia przewidywanie cech jeszcze nienarodzonego osobnika tylko na podstawie informacji genetycznych. Najlepiej działa jednak w obrębie jednej populacji. W kontekście wróbli predykcja genomowa pozwala określić np., czy dany osobnik będzie miał większą masę ciała i czemu tak się dzieje – co może wpływać na jego przeżywalność. Dotychczas narzędzie to nie było wykorzystywane w badaniach dzikich zwierząt, jednak dzięki obszernym danym (zbieranym przez 30 lat) z Helgeland naukowcy mogą wreszcie testować jej skuteczność. Z Helgeland aż na Svalbard Wnioski płynące z analiz genomu wróbli domowych mają szerokie zastosowanie – te pozornie niewielkie ptaki mogą przysłużyć si…

GettyImages-1370300541-1-4d5fb5d.jpg
width: 4961
height: 3720

Najgroźniejszy ptak świata: czy zasłużył na swoją złą sławę? Nowe fakty o gigancie z lasów deszczowych
type: item
date: 2026-01-07T08:01:32.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: australia
subject: nowa gwinea
subject: ochrona gatunkowa
subject: ochrona przyrody
subject: ptaki
subject: zagrożenia
subject: zagrożone gatunki
description: Czy kazuar to naprawdę najniebezpieczniejszy ptak na świecie? Jego ataki są niezwykle rzadkie, ale przyczyniły się do nadania mu etykiety zabójcy. Jednak dziś to on jest w opałach. Największym zagrożeniem dla przetrwania kazuarów jest utrata siedlisk i działalność człowieka.
encoded: Spis treści: Współczesny dinozaur z lasów deszczowych Jak kazuary zyskały złą sławę? Kazuar: troskliwy ojciec Bohaterowie mitów i ekosystemów Kazuary znikają. Jak je chronić? Kazuary mierzą ponad półtora metra wysokości, potrafią biec z prędkością do 50 km/godz. i skakać na wysokość dwóch metrów. Ważą do 80 kg i posiadają ostre jak brzytwa szpony o długości 12 centymetrów, a ich potężne kopnięcie może łamać kości, uszkadzać narządy wewnętrzne, a nawet być śmiertelne. Dwa odnotowane w historii przypadki śmierci ludzi sprawiły, że ptak ten trafił do Księgi Rekordów Guinnessa jako „najniebezpieczniejszy na świecie”. Współczesny dinozaur z lasów deszczowych Naukowcy twierdzą jednak, że skupianie się na ich potencjalnej agresji przysłania fakt, jak ważne są one dla nauki, historii i równowagi ekosystemów. Kazuary, podobnie jak większość współczesnych ptaków, są bezpośrednimi potomkami teropodów (dwunożnych dinozaurów), a ich hełmiasta narośl na głowie wybitnie przypomina prehistorycznych przodków. Jak mówi Todd Green, paleontolog z New York Institute of Technology, badanie tych ptaków działa niczym wehikuł czasu, pomagając paleontologom wyobrazić sobie, jak mogły zachowywać się wymarłe dinozaury. Jak kazuary zyskały złą sławę? Allen Sheather z Cassowary Recovery Team uważa, że przez ponad 30 lat pracy z tymi ptakami błędnie je ocenialiśmy. Twierdzi on, że kazuary to ptaki bardzo ciekawskie, co bywa mylnie interpretowane jako agresja. Już podczas II wojny światowej ostrzegano żołnierzy stacjonujących w Nowej Gwinei, aby trzymali się od nich z daleka. Sheather wspomina jedno ze swoich spotkań z kazuarem: ptak podszedł do niego, gdy pracował przy domu – jedynie go obserwował, podniósł kilka owoców i odszedł. W historii odnotowano tylko dwa śmiertelne ataki kazuarów na ludzi: w 1926 roku w Australii (nastolatek zaatakował ptaka kijem) oraz w 2019 roku na Florydzie (właściciel ptaka w niewoli). Badanie 150 ataków w Queensland wykazało, że w większości przypadków ptaki broniły…

kazuar-167c710.jpg
width: 3504
height: 1971

Te ptaki hoduje się nie dla jaj ani mięsa. Liczy się wygląd i rodowód
type: item
date: 2026-01-06T14:17:57.000Z
creator: Artur Białek
subject: Przyroda
subject: genetyka
subject: ptaki
subject: zwierzęta
description: Kury ozdobne udowadniają, że dzięki połączeniu pasji hodowlanej z selekcją genetyczną można przekształcić pospolite zwierzę gospodarskie w obiekt czystej estetyki. Cenione przede wszystkim za spektakularne fenotypy – od maleńkich karłów właściwych, po majestatycznych gigantów – już dwa wieki temu wkroczyły do świata sportu wystawowego. Poniżej wymieniamy najciekawsze rasy kur ozdobnych i przybliżamy historię ich hodowli.
encoded: Spis treści: Historia hodowli kur wystawowych Od ras miniaturowych, po majestatyczne giganty Rasy kur, czyli wachlarz różnorodności Hodowla drobiu od wieków stanowiła fundament gospodarki rolnej. Jednak w pewnym momencie historycznym kura domowa przestała być zwierzęciem typowo gospodarskim i wkroczyła do świata czystej estetyki. Kury ozdobne przekształciły drób w obiekt hobbystyczny i wystawowy. Tym samym stały się żywym dowodem na potęgę selekcji genetycznej i pasji hodowlanej. Historia hodowli kur wystawowych Kura bankiwa udomowiono około 8000 lat p.n.e. w Azji Południowo-Wschodniej. Początkowo hodowla nie służyła zaspokojeniu celów spożywczych. Pierwotnie ptaki te utrzymywano ze względów religijnych i rytualnych i już wtedy doceniano ich wygląd jako zwierząt „świętych”. Kury trafiły do Europy około 3 tys. lat p.n.e. Najpierw były hodowane na Półwyspie Bałkańskim, gdzie rozpoczęła się ich „wędrówka” na zachód. Ich utrzymywanie służyło zaspokojeniu zapotrzebowania na jaja i mięso, jednak z czasem, w niektórych krajach, tym wydawałoby się pospolitym ptakom nadano nowy status. Tak jak w Azji, w starożytnym Rzymie kury pełniły przede wszystkim funkcję religijną i ozdobną, nierzadko będąc symbolem statusu ich posiadaczy. Należy jednak podkreślić, że na Starym Kontynencie hodowla zaczęła nabierać charakteru ozdobnego i rasowego dopiero w XIX wieku. Właśnie wtedy do Europy sprowadzono obficie opierzone ptaki, które znacząco różniły się od kur gospodarskich. Były to rasy znane wówczas jako „shanghai” lub „cochin-china”, które dziś identyfikujemy jako cochin i brahma. Egzotyczne zwierzęta wzbudziły niemałe zainteresowanie w krajach zachodnich. Hodowla przestała być jedynie elementem gospodarki, a stała się hobby i sportem wystawowym. Ten wzrost popularności doprowadził do formalizacji hodowli i ustanowienia pierwszych standardów rasowych. Już w 1865 roku w Wielkiej Brytanii przygotowano pierwszą edycję standardów wystawowych, co ostatecznie potwierdziło, że cel hodowlany …

kury-ozdobne-09adc94.jpg
width: 2098
height: 1400

Pamięć przestrzenna tego ptaka zadziwia naukowców. Bez niego wiele drzew nie miałoby szans
type: item
date: 2026-01-06T10:29:50.000Z
creator: Artur Białek
subject: Przyroda
subject: drzewa
subject: lasy
subject: ptaki
subject: zwierzęta
description: Orzechówka – ptak zwany zwyczajnym, który z całą pewnością nie jest zwyczajny, wbrew temu, co sugeruje jego nazwa. Trzeba bowiem podkreślić, że to właśnie przedstawiciele tego gatunku są kluczowymi „architektami” borów borealnych i górskich, co jest efektem ubocznym ich strategii przetrwania. Jak wygląda orzechówka zwyczajna? Gdzie występuje i jak wpływa na środowisko? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: Spis treści: Ptak krukowaty, który nie przypomina kruka Mieszkaniec Palearktyki Wyspecjalizowana dieta orzechówki Ekologiczna rola orzechówki Tryb życia orzechówki Na pierwszy rzut oka, orzechówka zwyczajna (Nucifraga caryocatactes) przypomina nieco szpaka. Charakterystyczne nakrapiane upierzenie wprowadza jednak błędną sugestię. Mimo że nie jest czarna jak smoła ani czarno-biała, ten piękny, a w Polsce – także rzadki ptak reprezentuje rodzinę krukowatych, tę samą, do której zalicza się kruk, sroka czy wrona. Ptak krukowaty, który nie przypomina kruka Pod względem pokroju i wielkości, orzechówka zwyczajna przypomina nieco gołębia, z tą różnicą, że jej głowa jest większa i masywniejsza. Średnia długość ciała tego ptaka waha się w przedziale od 30 do 34 cm, a rozpiętość skrzydeł może sięgać od 52 do 58 cm. Dorosły osobnik waży do 220 g. Najcharakterystyczniejszą cechą tego ptaka jest upierzenie. Na piórach orzechówki maluje się czekoladowobrązowe tło, obficie nakrapiane białymi plamkami w kształcie kropel. Skrzydła są czarnobrązowe, z charakterystycznym metalicznym połyskiem o zielonkawym kolorze, natomiast kuper i pokrywy podogonowe – białe. Z krukowatymi najwyraźniej łączą ją dwie cechy. Pierwszą jest masywny dziób, będący niczym innym, jak przystosowaniem do wyspecjalizowanej diety. Druga to brak dymorfizmu płciowego – samce i samice są ubarwione tak samo. Mieszkaniec Palearktyki Orzechówka zwyczajna zajmuje szeroki zasięg palearktyczny, obejmujący lasy iglaste i mieszane. Można ją spotkać od Norwegii na zachodzie, przez znaczne obszary Europy, w tym populacje wyspowe w Alpach i na Bałkanach, aż po wschód Syberii, Chiny, Japonię i Koreę. W Polsce orzechówka jest nielicznym ptakiem lęgowym. Można spotkać ją przede wszystkim w Karpatach, a także na Pojezierzu Mazurskim, Podlasiu i Pomorzu, gdzie zasiedla duże kompleksy leśne. Rozproszone stanowiska tych ptaków występują także na Ziemi Kieleckiej i Lubelszczyźnie. Najłatwiej spotkać ją jesienią, gdy intensywnie żeruje…

orzechowka-GettyImages-2242269264-be9cc26.jpg
width: 6497
height: 4331

To jeden z najmądrzejszych ptaków – możesz go zimą spotkać w Polsce
type: item
date: 2026-01-04T07:32:03.000Z
creator: Aleksander Kusznir
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: inteligencja
subject: ochrona przyrody
subject: ptaki
subject: zima
description: Kruki to największe i najcięższe ptaki wróblowe. Potrafią planować, rozwiązywać bieżące problemy i rozumieją wiele pojęć. Co najbardziej zaskakujące – inteligencją i zdolnościami poznawczymi nie ustępują szympansom. To ptaki, które myślą szybciej, niż przypuszczasz.
encoded: Spis treści: Kruki w dawnych wierzeniach religijnych Rozmieszczenie geograficzne i status populacji kruka Jak wygląda i brzmi kruk? Przewodnik rozpoznawania Kruk: wszystkożerca i architekt Mózg wielkości orzecha włoskiego – inteligencja kruków na poziomie małp Kruk z warszawskiej lecznicy – historia jednego pacjenta Ciemna przeszłość i jasna przyszłość: zagrożenia i ochrona kruków Od tysięcy lat kruki zajmują szczególne miejsce w ludzkiej wyobraźni – pojawiają się w mitach, religiach i symbolice jako ptaki mądrości, śmierci i boskiej opatrzności. Dziś, dzięki badaniom naukowym, coraz lepiej rozumiemy, skąd brała się ta fascynacja. Niezwykłe zdolności poznawcze, złożone życie społeczne i ogromna elastyczność ekologiczna sprawiają, że kruki należą do najbardziej wyjątkowych ptaków na świecie. Ich historia to opowieść o inteligencji, przetrwaniu i długiej, nie zawsze łatwej relacji z człowiekiem. Kruki w dawnych wierzeniach religijnych W mitologii wikingów kruki (Corvus corax) nie były zwykłymi ptakami – zajmowały wyjątkowe miejsce jako istoty obdarzone symboliczną mocą. Uważano je za uosobienie mądrości, znaki boskiej obecności oraz przewodników między światem żywych a zaświatami. Ich związek z walkiriami – mitycznymi wojowniczkami decydującymi o losach poległych – jeszcze bardziej podkreślał mistyczny charakter ptaków. Najsilniej kruki związane były z Odynem, bogiem mądrości, wojny i magii. Według wierzeń każdego dnia wysyłał on swoje dwa ptaki: Huginna (Myśl) i Muninna (Pamięć). Siedząc zwykle na jego ramionach, przemierzały świat od krańca do krańca, a wieczorem wracały, przekazując mu wszystko, co zobaczyły. Dzięki nim Odyn posiadał wszechstronną wiedzę o losach ludzi i bogów. W tradycji chrześcijańskiej kruk miał ambiwalentny charakter – symbolizował nieczystość i grzeszność, ale jednocześnie potrafił pełnić rolę wysłannika Boga. Po raz pierwszy pojawia się w opisie potopu, kiedy Noe wypuszcza go jako ptaka zwiadowczego, by sprawdzić, czy wody ustąpiły. Według ży…

AdobeStock483904037-f07aca4.jpeg
width: 5137
height: 3371

Ma wąski dziób uzbrojony w ząbki. To jeden z najlepiej przystosowanych ptaków do łowienia ryb
type: item
date: 2026-01-03T09:03:28.000Z
creator: Aleksander Kusznir
subject: Przyroda
subject: polska
subject: ptaki
subject: woda
subject: zima
description: Tracz nurogęś zachwyca podwodną zręcznością i troską o młode. Pisklęta wyruszają za matką już kilka godzin po wykluciu. Poluje na ryby jak mały podwodny samolot. Jest jednak wrażliwy na działalność człowieka, drapieżniki i utratę siedlisk. Aby przetrwać, potrzebuje naszej ochrony.
encoded: Spis treści Występowanie i migracje Biologia lęgowa tracza nurogęsi Wygląd i cechy charakterystyczne Dieta i sposoby zdobywania pokarmu Zagrożenia dla gatunku Działania ochronne Nurogęś to mistrzyni nurkowania – potrafi zanurzać się głęboko i szybko, nawet do 4 metrów i zniknąć pod wodą przez 2 minuty. Choć jest rybożercą – w jej diecie występują także płazy, drobne ssaki i ptaki. Potrafi świetnie polować i jest bardzo wytrwała, lecz jej populacje wciąż są nieliczne i wrażliwe na zmiany środowiska. Zanieczyszczenia, degradacja jezior i obecność drapieżników sprawiają, że każda ochrona siedlisk jest na wagę złota. Jej przyszłość w Polsce i na świecie wciąż pozostaje kwestią otwartą. Występowanie i migracje Tracz nurogęś (Mergus merganser) jest ptakiem wodnym występującym w Europie, Azji oraz Ameryce Północnej. W Polsce jest największym przedstawicielem traczy – większym od tracza szlachara (Mergus serrator) oraz gągoła (Bucephala clangula). Najczęściej spotykany jest nad jeziorami, rzekami oraz innymi większymi zbiornikami wodnymi. Północne populacje tego gatunku są wędrowne. W okresie zimowym część ptaków lęgowych z północnej Europy zimuje na terenie Polski. Największe zimowe koncentracje nurogęsi, liczące nawet do 50 tysięcy osobników, obserwowane są m.in. na Zalewie Szczecińskim, w Zatoce Puckiej oraz na jeziorze Dąbie w Dolinie Dolnej Odry. Wielkość populacji krajowej szacuje się na ok. 1500–2500 par lęgowych, dlatego gatunek ten uznawany jest za nielicznie lęgowy. W obrębie tych skupisk ptaki żerują stadnie, wspólnie polując na ławice ryb. Populacje występujące w strefie klimatu umiarkowanego są zazwyczaj osiadłe lub przemieszczają się jedynie na krótkie dystanse. Migracja na zimowiska odbywa się od października do grudnia, a masowe odloty są związane z zamarzaniem terenów lęgowych oraz pierzeniowych, czyli okresu polęgowego związanego z wymianą piór. Zimą nurogęś przebywa na dużych, niezamarzniętych jeziorach, rzekach, lagunach, wodach słonawych oraz na obszara…

AdobeStock464702978-b997568.jpeg
width: 3000
height: 2000

Ma pomarańczowy czub i wygląda egzotycznie. A jednak gniazduje także w Polsce
type: item
date: 2026-01-01T12:47:50.000Z
creator: Marzena Wardyn-Kobus
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: madagaskar
subject: polska
subject: ptaki
description: Dudek zwyczajny to jeden z najciekawszych ptaków Europy. Sprawdź, jak wygląda, gdzie buduje gniazdo, czy odlatuje na zimę i czy jest pod ochroną w Polsce. Poznaj też jego endemicznego kuzyna z Afryki.
encoded: Spis treści: Wielkość i upierzenie Siedlisko Rozmnażanie Czy dudki odlatują na zimę? Czy dudek jest pod ochroną w Polsce? Dudek madagaskarski – endemiczny mieszkaniec afrykańskiej wyspy Dudki to niewielka, ale niezwykle ciekawa rodzina ptaków zamieszkujących tereny Eurazji i Afryki. Rodzina ta obejmuje dwa występujące obecnie gatunki: dudka zwyczajnego (Upupa epops) oraz dudka madagaskarskiego (Upupa marginata). Do rodziny zaliczany jest także wymarły dudek wielki (Upupa antaios), który był gatunkiem endemicznym Wyspy Świętej Heleny. Rodzina ta wyróżnia się unikatową budową ciała. Charakterystyczne są m.in. długie, zakrzywione dzioby przystosowane do sondowania gleby, wachlarzowate czuby używane w komunikacji oraz rytmiczne, monotonne odgłosy. Choć niekiedy bywają mylone z dzięciołami, dudki nie są z nimi spokrewnione. Gatunki te najłatwiej pomylić w locie, gdyż mają wówczas podobną sylwetkę, jednak w pozostałych sytuacjach widać wyraźne różnice między tymi ptakami. Wielkość i upierzenie Dudek zwyczajny jest niezwykle efektowny i stosunkowo łatwy do rozpoznania nawet z dużej odległości. Jego najbardziej charakterystyczną cechą jest imponujący czub z długich piór zakończonych czarnymi plamkami. Czub ten może być stawiany i opuszczany w zależności od sytuacji. Najbardziej okazały jest w czasie godów, w momentach zagrożenia oraz podczas wzbijania się do lotu i lądowania. Upierzenie dudka jest rdzawobrązowe na głowie i szyi, a skrzydła oraz ogon mają wyraźny, czarno-biały wzór, który pięknie kontrastuje w locie. Te szerokie, pasiaste skrzydła sprawiają, że sylwetka dudka przypomina motyla o powolnym, falistym locie. Dudek to ptak średniej wielkości. Mierzy około 25–29 cm długości, a rozpiętość jego skrzydeł sięga 44–48 cm. Samce i samice wyglądają podobnie, choć samce bywają nieco większe i intensywniej ubarwione. Młode ptaki są bardziej stonowane kolorystycznie i mają krótszy czub. Długi, cienki i wyraźnie zakrzywiony dziób jest przystosowany do wydobywania larw i owad…

dudek-ede5e3a.jpg
width: 2144
height: 1430

Dzioby miejskich ptaków zmieniły się. Pandemia Covid-19 wpłynęła na nie w specyficzny sposób
type: item
date: 2025-12-28T14:10:59.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: COVID-19
subject: dzikie zwierzęta
subject: pandemia
subject: ptaki
subject: zwierzęta
description: Pandemia koronawirusa nie zmieniła tylko ludzi. Miała także wpływ na związane z nami zwierzęta, które – podobnie tak jak my – musiały błyskawicznie przyzwyczaić się do nowych realiów. Badania wykazały, że COVID-19 przekształcił ekosystemy do tego stopnia… że zmienił ptasie dzioby. My siedzieliśmy w domach, a one „dziczały”.
encoded: Zmiany w kształcie i wielkości dziobów ptaków to fascynujący wyznacznik stanu środowiska. Okazuje się, że nie wymagają trwającej wiele milionów lat ewolucji – badania wykazały, że miejskie ptaki dynamicznie przystosowują swoje aparaty gębowe do nowych warunków, a potrzebują na to... zaledwie jednego pokolenia. Jak to możliwe? Pandemia zmieniła nie tylko ludzi Koronawirus doprowadził do zaskakujących zmian w środowisku miejskim… i nie chodzi tylko o pustki na ulicach. Jest to jednak część tej historii. Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego zaobserwowali, że junko zwyczajne – niewielkie ptaki nieco podobne do polskich wróbli – zaczęły wykazywać wyraźne zmiany morfologiczne w czasie tzw. andropauzy, czyli spowolnienia aktywności człowieka wynikającej z lockdown’u. W tym okresie ptaki wyklute w mieście miały inne dzioby niż ich rodzice. Co zaskakujące, kształt dziobów upodobnił się do tych, jakie posiadają dzikie osobniki żyjące w okolicznych górskich lasach, oddalonych od zgiełku cywilizacji. Jak mierzy się długość dzioba? Badanie przeprowadzono w latach 2018–2025 na kampusie Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles. Porównano dane populacji 302 miejskich i 132 dzikich dorosłych ptaków junko, które oznaczono specjalnymi obrączkami. Przez siedem lat naukowcy dokumentowali zmiany w długości i kształcie dziobów oraz kości skokowej. Wyniki analiz wykazały, że osobniki wyklute podczas pandemii – kiedy kampus był niemal opustoszały, a ludzkie odpadki zniknęły z krajobrazu – miały dzioby wyraźnie bardziej smukłe i wydłużone. Taki kształt sprzyjał pozyskiwaniu naturalnych źródeł pożywienia, jak nasiona czy owady. Dlaczego dzioby się zmieniają? Naukowcy odkryli, że kształt ptasich dziobów jest bezpośrednio związany z aktywnością ludzi. Ptaki miejsce, żywiące się resztkami naszego jedzenia, miały wcześniej dzioby krótsze i grubsze – lepiej przystosowane do rozdrabniania miękkiej, przetworzonej żywności. W czasie, gdy ludzie zniknęli z przestrzeni miejskiej, a wraz z nimi z…

GettyImages-2248981042-1-abb654e.jpg
width: 4853
height: 3640

Ptak o rozwidlonym ogonie, który mistrzowsko wykorzystuje ludzi. Jeden z największych spryciarzy wśród drapieżników
type: item
date: 2025-12-26T13:30:31.000Z
creator: Marzena Wardyn-Kobus
subject: Przyroda
subject: drapieżniki
subject: ornitologia
subject: polska
subject: ptaki
description: Kania ruda, nazywana również kanią rdzawą, przyciąga uwagę zarówno doświadczonych ornitologów, jak i osób dopiero odkrywających świat ptaków. Ten niezwykle charakterystyczny ptak o rdzawych piórach jest jednym z najbardziej efektownych drapieżników Europy. Jego zwiększająca się w ostatnich latach liczebność w polskim krajobrazie świadczy o skuteczności działań ochronnych i rosnącej świadomości ekologicznej.
encoded: Spis treści: Jak wygląda kania? Występowanie i gniazdo Rozmnażanie Pożywienie Czy ptak kania jest pod ochroną? Kania ruda należy do rodziny jastrzębiowatych, ale nie jest jastrzębiem w ścisłym znaczeniu tego słowa. Choć łączy ją z nimi wiele cech biologicznych, należy do odrębnej grupy ptaków drapieżnych z rodzaju Milvus. To właśnie tam klasyfikowane są dwa europejskie gatunki: kania ruda (Milvus milvus) i kania czarna (Milvus migrans). Kania ruda to ptak, który wyróżnia się szczególnie charakterystyczną sylwetką, zupełnie inną niż u jastrzębia, co ułatwia jej rozpoznawanie w terenie. Ma dłuższe, bardziej elastyczne skrzydła, które pozwalają jej szybować lekko i elegancko. Typowa dla niej jest także głęboko wcięta, rozwidlona sterówka – cecha, której jastrzębie nie posiadają. Jak wygląda kania? Kania ruda to jeden z najłatwiejszych do rozpoznania drapieżników Europy. Jej smukła, zwrotna sylwetka i charakterystycznie rozwidlony ogon natychmiast przyciąga wzrok, podobnie jak intensywnie ruda barwa piór. W locie widać wyraźne kontrasty – skrzydła mają jasne „okna” na spodzie, a ogon jest z wierzchu rdzaworudy, a od spodu jasnoszary. U dorosłych ptaków głowa jest popielata, co dodaje im niemal dostojnego wyglądu. Młode ptaki są mniej kontrastowe, ich upierzenie jest bardziej jednolite, a ogon ma słabiej zaznaczone wcięcie. Dopiero z wiekiem wybarwiają się intensywniej, a rdzawy odcień piór staje się coraz bardziej widoczny. Właśnie ta cecha odpowiada za alternatywną nazwę ptaka, kania rdzawa, która jest spotykana w części publikacji przyrodniczych. U kani rudej nie da się przeoczyć jej wyjątkowego sposobu poruszania się. To ptak, który zdaje się wykorzystywać nawet najmniejszy podmuch wiatru. Jest w stanie szybować długo i lekko, przechylając skrzydła i dokonując subtelnych korekt sterówką. Dzięki temu nie musi intensywnie machać skrzydłami, co pozwala jej oszczędzać energię i przemierzać duże odległości niewielkim kosztem. Występowanie i gniazdo Kania ruda w Europie je…

kania-6bcd57e.jpg
width: 2282
height: 1300

Jeden z najpiękniejszych ptaków żyjących w Polsce – właśnie znalazł się na skraju wyginięcia
type: item
date: 2025-12-25T11:12:11.000Z
creator: Artur Białek
subject: Przyroda
subject: ochrona zwierząt
subject: polska
subject: ptaki
subject: zwierzęta
description: Turkawka gnieździ się w całej Polsce, a mimo to zdecydowanie ustępuje popularnością swoim pobratymcom. Niedoświadczony obserwator łatwo pomyli ją z sierpówką, ale jej pieśni nie sposób nie rozpoznać. Charakterystyczne „turkotanie” jest niechybnym zwiastunem prawdziwej wiosny. Jak wygląda turkawka? Gdzie można ją spotkać? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: Spis treści: Turkawka wyróżnia się gracją i elegancją Wędrówki turkawek Roczny cykl turkawki Turkawkom grozi wyginięcie O turkawce – symbolu miłości i wierności – słyszał chyba każdy. Nie wszyscy potrafią jednak prawidłowo zidentyfikować tego ptaka, tym bardziej że gatunek ten staje się coraz rzadszym elementem europejskiego krajobrazu. Przyjrzyjmy się zatem nieco bliżej temu pięknemu gołębiowi. Turkawka wyróżnia się gracją i elegancją Turkawka, Streptopelia turtur, jest średniej wielkości ptakiem wędrownym, zaliczanym do rodziny gołębiowatych. Jego charakterystyczną cechą jest smukła, delikatna sylwetka. przedstawiciele tego gatunku są wyraźnie mniejsi od gołębia miejskiego czy grzywacza. Długość ciała turkawki wynosi od 26 do 28 cm, rozpiętość skrzydeł waha się między 47 a 53 cm, a masa ciała to zaledwie 100–156 g. Dziób turkawki jest czarny, a nogi – intensywnie czerwone. Złotą lub pomarańczową tęczówkę okala czerwona lub różowa obrączka. Upierzenie turkawki Upierzenie dorosłego osobnika to prawdziwa paleta pastelowych i ziemistych odcieni. Głowa, kark i boki ciała mają łagodny sino-szary kolor. Pierś przybiera charakterystyczny winnoróżowy odcień, który płynnie przechodzi w biały brzuch i pokrywy podogonowe. Jednak najbardziej efektownym elementem upierzenia turkawki są skrzydła. Ich wierzch ma ciepły, cynamonowo-rdzawy kolor, a każde pióro pokrywowe zakończone jest czarną plamką. Tworzy to specyficzny łuskowaty wzór, przypominający nieco skorupę żółwia. Należy jednak podkreślić, że najcharakterystyczniejsze są plamy po bokach szyi. Nie jest to jednolity pas, jak u sierpówki, a wyrafinowany wzór, złożony z kilku ukośnych, czarno-białych prążków, tworzących rodzaj eleganckiego „kołnierzyka”. W tym miejscu trzeba wspomnieć, że ta cecha jest typowa wyłącznie dla dorosłych osobników. Jak rozpoznać wiek i płeć turkawki? Rozpoznanie wieku ptaka nie stwarza dużych trudności. Młode osobniki, które opuściły gniazdo w danym sezonie, znacznie różnią się od dorosłych. Ich u…

turkawka-468dbe4.jpg
width: 1804
height: 1200

Ptak kopciuszek swoim śpiewem wita świt. To góral, który woli żyć w mieście
type: item
date: 2025-12-25T08:13:05.000Z
creator: Artur Białek
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: miasta
subject: polska
subject: ptaki
description: Ptak kopciuszek pierwotnie zamieszkiwał dzikie alpejskie urwiska. Od pewnego czasu jest mieszkańcem miast, gdzie jego charakterystyczna pieśń stała się pierwszym zwiastunem nadchodzącego świtu. Jak wygląda kopciuszek zwyczajny? Jak rozpoznać jego śpiew? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: Spis treści: Nazwa doskonale odzwierciedla jego wygląd Trzeszczący śpiew o świcie Zasięg występowania i środowisko Energiczny malec Jadłospis kopciuszka Status kopciuszka Kopciuszek zwyczajny, czyli Phoenicurus ochruros, to gatunek ptaka należący do rzędu wróblowych (Passeriformes) – najliczniejszej i najbardziej zróżnicowanej grupy ptaków na świecie. W jego obrębie klasyfikowany jest w rodzinie muchołówkowatych (Muscicapidae). Co ciekawe, dawniej był zaliczany do rodziny drozdowatych (Turdidae), co pokazuje, jak postęp w badaniach genetycznych i morfologicznych stale udoskonala nasze rozumienie ewolucyjnych powiązań między gatunkami. Nazwa doskonale odzwierciedla jego wygląd Kopciuszek to ptak o smukłej i wyprostowanej sylwetce, wielkością zbliżony lub nieco mniejszy od wróbla zwyczajnego. Jego postawa jest charakterystyczna – często przysiada w miejscach eksponowanych, trzymając ciało pionowo i nerwowo poruszając ogonem. Ma stosunkowo długie, cienkie nogi o czarnej barwie, które pozwalają mu sprawnie poruszać się po ziemi. Długość ciała kopciuszka zwyczajnego zamyka się w przedziale od 14 do 16 cm, a rozpiętość skrzydeł – od 23 do 26 cm. Masa ciała jest niewielka i wynosi od 13 do 20 gramów. Te wymiary plasują go w kategorii małych ptaków. Dwa oblicza gatunku U kopciuszka występuje wyraźny dymorfizm płciowy, co oznacza, że samiec i samica znacząco różnią się wyglądem, szczególnie w okresie lęgowym. Wiosną i latem, gdy przybiera szatę godową, samiec prezentuje się niezwykle efektownie. Jego upierzenie jest w większości smoliście czarne lub ciemnoszare, niczym okopcone sadzą. To właśnie tej cesze ptak zawdzięcza swoją charakterystyczną nazwę. Najciemniejsze są głowa, gardło i pierś. Razem tworzą jednolitą czarną „maskę” i „śliniak”. Na ciemnym tle wyraźnie odcina się kilka kluczowych elementów. Najbardziej rzucającą się w oczy cechą jest duża, biała plama na skrzydłach, zwana lusterkiem. Drugim, równie charakterystycznym, jest kuper i ogon, które mają intensywny, rd…

kopciuszek-9a7eece.jpg
width: 1800
height: 1200

Nieustraszony drwal polskich lasów – jak dzięcioł duży zdobywa pokarm i buduje swoje gniazda?
type: item
date: 2025-12-24T12:03:48.000Z
creator: Marzena Wardyn-Kobus
subject: Przyroda
subject: ornitologia
subject: ptaki
subject: zwierzęta
description: Dzięcioł duży to nie tylko mistrz w wykuwaniu dziupli i wyciąganiu owadów spod kory, ale też ptak doskonale przystosowany do ekstremalnych wysiłków fizycznych i wydobywania owadów z najtrudniej dostępnych szczelin. Dzięcioł duży nie ogranicza się przy tym tylko do lasów – z powodzeniem zasiedla parki, ogrody, a nawet miejskie alejki, dostosowując swoje zachowanie do różnych siedlisk. Jego zachowanie i umiejętności pokazują, jak niezwykle skutecznie natura łączy siłę, zręczność i inteligencję.
encoded: Spis treści: Charakterystyka dzięcioła dużego Pożywienie Występowanie i gniazdo Dzięcioł duży (Dendrocopos major) należy do rodziny dzięciołowatych (Picidae), obejmującej ponad 230 gatunków ptaków, które zamieszkują lasy niemal całego świata, z wyjątkiem Australii, Nowej Gwinei, Madagaskaru i niektórych innych wysp. Rodzina ta wyróżnia się szeregiem charakterystycznych cech: mocnym dziobem, długim, lepkim językiem, który umożliwia wyciąganie owadów spod kory, parami przeciwstawnymi palcami i sztywnym ogonem, który pomaga w pionowym wspinaniu się po drzewach. Charakterystyka dzięcioła dużego Dzięcioł duży należy do podrodziny Picinae, czyli grupy klasycznych dzięciołów, do której zalicza się również m.in. dzięcioła średniego, białogrzbietego, zielonego i trójpalczastego. Gatunki te prowadzą podobny tryb życia: dziurawią drzewa w poszukiwaniu owadów, gniazdują w wykutych dziuplach i komunikują się poprzez charakterystyczne bębnienie. Bliskie spokrewnienie tych ptaków sprawia, że w Europie rozróżnienie poszczególnych gatunków opiera się głównie na detalach ubarwienia i wielkości. Wygląd i wymiary Dzięcioł duży to ptak średniej wielkości, nieco mniejszy od kosa. Dorosły osobnik mierzy zwykle od 21 do 26 cm długości ciała, a jego rozpiętość skrzydeł wynosi od 25 do 40 cm. Masa ciała waha się zazwyczaj między 75 a 100 g. Upierzenie dzięcioła dużego jest kontrastowe i bardzo charakterystyczne: wierzch ciała, ogon, głowa i skrzydła są czarne, z białymi plamami na barkach i sztywnych sterówkach. Dolna część brzucha oraz pióra podogonowe mają jaskrawoczerwony kolor, wyraźnie odcinający się od białego spodu. Samce mają dodatkowo czerwony pasek na potylicy, którego brak u samic. Młode osobniki mają całą tylną część głowy czerwoną, a ich podogonie jest jaśniejsze niż u dorosłych. Nogi i palce dzięcioła są przystosowane do życia na pionowych pniach: dwa palce skierowane są ku przodowi, a dwa ku tyłowi, co ułatwia wspinanie się i utrzymanie stabilności podczas dziurawienia drzew. …

dzieciol-duzy-ab57b01.jpg
width: 1800
height: 1200

Ostatnia sowa śnieżna zniknęła ze Szwecji. Czy żegnamy „Hedwigę” na zawsze?
type: item
date: 2025-12-22T13:48:12.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: arktyka
subject: ptaki
subject: sowa
subject: szwecja
subject: zmiany klimatyczne
subject: zwierzęta
description: W sowie śnieżnej zakochały się miliony ludzi: była wierną towarzyszką Harrego Pottera podczas jego przygód w Hogwarcie. Nie ma się co dziwić, to zachwycający ptak – doskonały, bezszelestny myśliwy o jadowicie żółtych oczach. Teraz jednak znika z Europy – nie ma już gniazd, nie ma już piskląt. Czy „Hedwiga” jeszcze do nas wróci?
encoded: Szwecja oficjalnie straciła sową śnieżną – po raz pierwszy od wielu lat kraj ogłasza regionalne wymarcie gatunku ptaka. Arktyczny drapieżnik przestał być w Europie mile widziany. Zachwycająca sowa śnieżna Sowa śnieżna (Bubo scandiacus) od wieków jest symbolem dzikiej północy, a jej obecność w szwedzkich górach stanowiła jeden z najważniejszych elementów arktycznego krajobrazu. Trudno pomylić ją z innym ptakiem: wielka, jasnobiała i pełna wdzięku. Uważa się ją za jednego z najdoskonalszych myśliwych całej Natury. „Hedwiga” jest w stanie usłyszeć ofiarę ukrytą głęboko pod śniegiem i precyzyjnie zanurkować w puchu, by zacisnąć na niej swoje pazury. Doskonale kamufluje się w zimowym krajobrazie, porusza się bezszelestnie i była w stanie przetrwać w jednych z najtrudniejszych warunków na Ziemi. Do czasu, aż nie pojawili się ludzie. Trudna historia sowio-ludzkiej współpracy Koegzystencja z ludźmi nigdy nie była dla sów zbyt łatwa. W XIX wieku sowa śnieżna była jednym z najczęściej prześladowanych ptaków – tysiące z nich odstrzeliwano, by myśliwi mogli je wypychać i prezentować jako trofea. Polowano na nie dla mięsa i jaj. Szacuje się, że obecnie na świecie pozostało zaledwie od 14 000 do 28 000 osobników, a gatunek jest wpisany na Czerwoną Listę Gatunków zagrożonych. Dlaczego sowa śnieżna zniknęła ze Szwecji? Jeszcze w latach 70. XX wieku sowy śnieżne dość regularnie zakładały gniazda w szwedzkich górach i były ważnym elementem tożsamości skandynawskiej przyrody. Ptaki te pojawiały się głównie w latach obfitości lemingów – niewielkich gryzoni – które stanowią podstawę ich diety. W 2015 roku populacja zaczęła się dramatycznie kurczyć – przestały pojawiać się nowe gniazda i pisklęta. W 2025 roku sowę śnieżną uznano za regionalnie wymarłą. Czy ludzie przyczynili się do zniknięcia sów? Chociaż od wielu lat staramy się chronić sowy śnieżne, a wątpliwa pasja zabijania ich i przerabiania na domowe ozdoby odeszła już do lamusa, to i tak mamy swój ogromny udział w zniknięciu tych …

sowa-sniezna-GettyImages-977669864-f376141.jpg
width: 3531
height: 2345

Oto Ptak Roku 2025 w Polsce – trudno go pomylić z jakimkolwiek innym ptakiem
type: item
date: 2025-12-21T13:31:12.000Z
creator: Aleksander Kusznir
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: polska
subject: ptaki
subject: zima
description: Mały, puszysty i niezwykle towarzyski – raniuszek to ptak, którego nie sposób pomylić z żadnym innym mieszkańcem naszych lasów. Choć waży zaledwie kilka gramów, potrafi przetrwać srogie zimy i budować gniazda będące prawdziwymi arcydziełami ptasiej architektury. Oto sekrety raniuszka – kultowego symbolu OTOP i oficjalnego Ptaka Roku 2025.
encoded: Spis treści: Wygląd i cechy rozpoznawcze Występowanie i liczebność populacji Siedlisko i gniazdowanie Dieta raniuszków Wędrówki i zimowanie Jak możemy pomóc raniuszkowi? – Ptak Roku 2025 Jako oficjalny Ptak Roku 2025 i wieloletni symbol Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków (OTOP), raniuszek przypomina nam, że nawet najmniejsze stworzenia mają do opowiedzenia niezwykłe historie. Od misternie tkanych gniazd, przez skomplikowane relacje rodzinne, aż po status ikony polskiej ornitologii – ten artykuł odkryje przed tobą fascynujące życie tego jedynego w swoim rodzaju ptaka. Oto tajemnice życia raniuszka, które cię zaskoczą. Wygląd i cechy rozpoznawcze Raniuszek (Aegithalos caudatus) to niewielki ptak o wyjątkowej, łatwo rozpoznawalnej budowie ciała. Charakteryzuje go sympatyczna „mordka”, kulisty tułów oraz bardzo długi ogon. Mimo tych cech bywa często mylony z sikorami, takimi jak sikora bogatka (Parus major) czy modraszka (Cyanistes caeruleus), głównie ze względu na drobną sylwetkę oraz żerowanie w mieszanych stadach. Najbardziej typowe ubarwienie raniuszka obejmuje białą głowę, pierś i brzuch, kontrastujące z czarnym grzbietem oraz długim, czarnym ogonem, który stanowi ponad 60% całkowitej długości ciała ptaka. Ogon ten nie jest jedynie ozdobą – odgrywa ważną rolę podczas żerowania wśród cienkich gałązek, pomagając w utrzymaniu równowagi, szczególnie podczas akrobatycznego przemieszczania się. W Polsce najczęściej spotykany jest podgatunek nominatywny (Aegithalos caudatus caudatus). W niektórych regionach kraju, zwłaszcza na zachodzie, można jednak zaobserwować raniuszka czarnobrewego (Aegithalos caudatus europaeus). Ten zachodnioeuropejski podgatunek wyróżnia się czarnymi pręgami nad oczami, biegnącymi aż do karku. Poza okresem lęgowym dorosłe raniuszki są niezwykle towarzyskie. Jeśli zauważymy jednego, możemy być niemal pewni, że w pobliżu kręcą się jego pobratymcy. Te „kłębki waty” posiadają delikatne, różowe akcenty na spodzie ciała oraz na barkach, co dodat…

AdobeStock756335889-8c3db10.jpeg
width: 2885
height: 1923

Pumy wróciły do Patagonii – i spotkały pingwiny. To, co wydarzyło się tam, zaskoczyło naukowców
type: item
date: 2025-12-20T12:04:28.000Z
creator: Mitchell Serota
subject: Przyroda
subject: drapieżniki
subject: koty
subject: patagonia
subject: pingwiny
subject: ptaki
subject: ssaki
description: Naturalny eksperyment w parku narodowym w Patagonii pokazuje, jak powrót dużego drapieżnika może przekształcić ekosystem.
encoded: Spis treści: Jak pingwiny zmieniły zachowanie pum w Patagonii? Zaskakujące odkrycie: pumy częściej niż sądzono polują na pingwiny Pingwiny zmieniły zwyczaje łowieckie i społeczne pum Dlaczego pumy przestały być samotnikami? Zaskakujące wyjaśnienie naukowców Jak obecność pingwinów wpływa na cały ekosystem Patagonii? Przez dziesięciolecia pumy atakowały owce z hodowli wzdłuż wybrzeża Argentyny, a ranczerzy intensywnie je tępili. W rezultacie pumy zniknęły z krajobrazu z tego regionu. Następnie, w 2004 roku, przyrodnicy utworzyli w tym regionie Park Narodowy Monte León. Zgodnie z oczekiwaniami, gdy zaprzestano polowań, wielkie koty powróciły. A kiedy wróciły, natrafiły w swojej dawnej okolicy na nowego „przeciwnika”: dużego pingwina magellańskiego (Spheniscus magellanicus). Jak pingwiny zmieniły zachowanie pum w Patagonii? Naukowcy nie przewidzieli jednak, że pumy nie tylko zaczną polować na pingwiny. Sezonowe pojawianie się tych ptaków całkowicie przeorganizowało sposób, w jaki te słynące z samotniczego trybu życia koty poruszają się po terenie, wchodzą ze sobą w interakcje i polują. Nowe badanie, opublikowane na łamach czasopisma „Proceedings of the Royal Society B”, po raz pierwszy dokumentuje tę zmianę w zachowaniu pum i podważa nasze wyobrażenia o tym, co dzieje się, gdy duzi drapieżnicy powracają do ekosystemu. – Gdy zaczynamy przywracać dziką przyrodę, gatunki, które wracają, mogą zastać system nieco inny niż ten, w którym żyły sto lat temu. I muszą się do niego dostosować” – mówi Emiliano Donadio z Towarzystwa National Geographic, dyrektor naukowy Fundación Rewilding Argentina i współautor badania. View Ediplayer on the source website Zaskakujące odkrycie: pumy częściej niż sądzono polują na pingwiny Badacze początkowo nie zamierzali analizować tej wyjątkowej relacji drapieżnik-ofiara. Główny autor badania, ekolog Mitchell Serota, współpracował nad projektem dotyczącym reakcji dzikiej fauny na usunięcie presji człowieka z terenów dawnych rancz. W 2023 roku Mitc…

Pumy-i-pingwiny-2e811ce.jpg
width: 2813
height: 1875

Najrzadsza papuga świata powraca. Tylu piskląt nie było od pół wieku
type: item
date: 2025-12-16T06:55:06.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: nowa zelandia
subject: papugi
subject: ptaki
subject: zagrożone gatunki
description: Krytycznie zagrożona, nielotna papuga kakapo z Nowej Zelandii, zbliża się do najlepszego sezonu lęgowego od 1977 roku. Naukowcy nie kryją ekscytacji – to największy sukces w historii ochrony tego gatunku.
encoded: Kakapo – jedyna na świecie nielotna papuga i jeden z najrzadszych gatunków ptaków na świecie – będzie miała najlepszy sezon lęgowy od 1977 roku. Według szacunków Nowozelandzkiego Departamentu Ochrony Przyrody (DOC) oraz Programu Odbudowy Kakapo, aż 84 samice w wieku rozrodczym mogą przystąpić do lęgów w tym sezonie. Jego początek rozpoczyna się w grudniu. Byłby to bezprecedensowy wynik, najlepszy w całej historii monitoringu tego krytycznie zagrożonego gatunku. Co sprawiło, że kakapo wraca do lęgów? Kakapo są niezwykłe nie tylko dlatego, że należą do najrzadszych zwierząt świata. Są też nielotami, najcięższymi papugami na świecie i prowadzą nocny tryb życia. Dlaczego ich najlepsze lęgi szykują się właśnie teraz? Kluczowym czynnikiem jest wyjątkowy urodzaj owocóq drzew rimu (Dacrydium cupressinum). To gatunek iglastego drzewa, należący do rodzaju obłuszynów. Rośnie tylko w Nowej Zelandii. Owoce te są podstawą diety kakapo w okresie lęgowym. Są też naturalnym sygnałem inicjującym okres godowy papug. A w tym roku zaobserwowano wyjątkowo dużo zawiązków owoców. W 2026 wykluje się najwięcej piskląt Ostatni udany sezon lęgowy miał miejsce w 2022 roku, kiedy wykluło się 57 piskląt. Na początku programu ochrony, w 1995 roku, kakapo były na skraju wyginięcia. Żyło wtedy tylko 51 osobników, w tym zaledwie 20 samic. Dziś globalna populacja liczy około 237–240 ptaków. To wielki sukces, ale nie można jeszcze ogłosić pełnego zwycięstwa: gatunkowi nadal zagraża niska różnorodność genetyczna, podatność na choroby oraz nieregularny cykl rozrodczy. Wciąż znaczenie ma dosłownie każde pisklę. Sezon godowy kakapo Kakapo rozpoczynają gody w okolicach Bożego Narodzenia, z kulminacją w styczniu. Samce zbierają się na tokowiskach i wydają charakterystyczne, niskie buczące dźwięki, które przyciągają samice. Po wyborze partnera samice samodzielnie wysiadują jaja i wychowują młode. Jaja składane są w lutym i marcu, a pisklęta wykluwają się po około miesiącu. Kakapo dożywają sędziwego wieku, naw…

kakapo-4d89aaa.jpg
width: 8640
height: 5488

Ucieczka flaminga z brytyjskiego zoo stała się sensacją. We Francji rozpoczął nowe życie na wolności
type: item
date: 2025-12-14T08:14:20.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Przyroda
subject: francja
subject: ptaki
subject: wielka brytania
subject: zoo
subject: zwierzęta
description: Na początku listopada z rezerwatu przyrody w Kornwalii uciekł młody flaming. Mimo że Frankie miała przycięte pióra na jednym skrzydle, co teoretycznie uniemożliwiało jej długi lot, pokonała ponad 200 kilometrów i dotarła aż do Francji, gdzie rozpoczęła życie w nowym środowisku.
encoded: Opiekunowie z Paradise Park w Kornwalii nie spodziewali się, że czteromiesięczna Frankie podejmie próbę ucieczki, która wbrew wszelkim przewidywaniom zakończy się sukcesem. Ptaka trzymano w otoczonym murem ogrodzie, a przycięcie piór miało uniemożliwić mu samodzielny lot. Mimo to 2 listopada młody flaming wzbił się w powietrze, przekraczając granice własnych możliwości. Zdumienie pracowników ogrodu szybko przerodziło się w niedowierzanie, gdy kolejne doniesienia o obserwacjach Frankie zaczęły napływać z francuskiej Bretanii. Jej niezwykła podróż stała się jednym z najbardziej zaskakujących i symbolicznych zwierzęcych „ucieczek” ostatnich lat. Ucieczka framinga. Jak Frankie pokonała około 200 km? Frankie opuściła Paradise Park 2 listopada, w chwili gdy wietrzna aura nad Kornwalią sprzyjała niekontrolowanym podmuchom. Zdaniem kuratora ogrodu, Davida Woolcocka, to właśnie wiatr mógł stać się impulsem do ucieczki: „Podejrzewamy, że podczas ćwiczeń została porwana przez podmuch, który wyniósł ją ponad ogrodzenie. A potem ruszyła w drogę”. Młody flaming, mimo przycięcia piór na jednym skrzydle, zdołał wzbić się na tyle wysoko, by kontynuować lot w kierunku otwartego morza. To wyjątkowe zachowanie zaskoczyło opiekunów, ponieważ zabieg przycinania piór zwykle uniemożliwia ptakom dłuższy lot, choć – jak zauważył Woolcock – „nie zawsze uniemożliwia im wzbicie się w powietrze”. Gdy okazało się, że Frankie opuściła teren rezerwatu, rozpoczęto poszukiwania w pobliskich zatokach. Szybko stało się jasne, że flaming nie zatrzymał się w okolicy – kolejne zgłoszenia zaczęły napływać już z północnej Francji. Zaobserwowano ją w Bretanii, co oznacza, że pokonała ponad 160 kilometrów nad morzem, wykorzystując sprzyjające, stabilne wiatry. Pracownicy parku, początkowo zrozpaczeni jej zniknięciem, ostatecznie przyznali, że ulga przeważyła nad obawami. – Wykazała się odpornością i umiejętnościami, które mogą pomóc jej przetrwać w dziczy – mówił Woolcock, podkreślając, że flamingi potrafią p…

zdj-1-b06f6de.jpg
width: 5888
height: 3922