National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-08-06T13:03:27.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Jadłospis zamiast recepty? Naukowcy badają dietę, która może wspierać leczenie chorób psychicznych
items: Dieta może chronić przed ADHD. Naukowcy udowodnili to, skanując mózgi dzieci
items: Jeden seans i miesiące spokoju. Nowe badanie nad psylocybiną ujawnia jej potężną moc, ale i poważny haczyk
items: Kratom: naturalny środek o kontrowersyjnym działaniu i realnym ryzyku
items: Skany mózgów dzieci ujawniły trzy biologiczne typy ADHD. To przełom w badaniach
items: Naukowcy zidentyfikowali komórki mózgowe odpowiedzialne za depresję. Odkrycie daje szanse na nowe terapie
items: Oto obiektywny sposób na wykrywanie zaburzeń depresyjnych. Pomogła sztuczna inteligencja
items: Jak boli strata pupila? Żałoba po zwierzęciu może być równie traumatyczna, jak po stracie człowieka
items: Lekarz, który nauczył świat rozmawiać o tym, co wstydliwe – co wiemy o życiu Zygmunta Freuda
items: Ten gaz może pomóc nawet połowie pacjentów z depresją. Pomaga tam, gdzie leki zawiodły
items: „Psychoza AI” – nowe zagrożenie ze strony sztucznej inteligencji
items: Posiadanie kota sprzyja rozwojowi schizofrenii? Neurolodzy potwierdzają niepokojący związek
items: Zaskakująca psychologia. Czego możemy nauczyć się od psychopaty?
items: O czym najczęściej mówią psychopaci? Tak można ich rozpoznać według eskpertów
items: Megalofobia to bardzo rzadkie zaburzenie. Jest jednak wyjątkowo uciążliwa
items: Zespół Cotarda – przez tę chorobę możesz być jak zombie. Pacjenci zachowują się jak żywe trupy
items: Psylocybina, która występuje w grzybach halucynogennych, łagodzi objawy depresji. Potwierdzają to naukowcy
items: Pandemia samotności szczególnie dotyka młodzież. Nowy raport
items: Nowy test krwi pozwoli wykryć depresję i chorobę afektywną dwubiegunową
items: Od skrajnych altruistów po psychopatów. Jak empatia warunkuje nasze życie
items: My kontra Oni – odwieczny konflikt tożsamości. Podświadomie stawiamy siebie przeciwko innym
items: Ile masz w sobie zła? Naukowcy opracowali na to test
items: Jak doświadczyć halucynacji bez narkotyków? To proste, ale nie mówcie potem, że nie ostrzegaliśmy
items: Nie uwierzysz, że to wszystko przez jeden mały szczegół. Odkryto przyczynę nerwicy natręctw
items: Alarmujący raport - schizofrenicy prawie rok czekają na pomoc

Jadłospis zamiast recepty? Naukowcy badają dietę, która może wspierać leczenie chorób psychicznych
type: item
date: 2026-08-09T11:45:05.000Z
creator: Meryl Davids Landau
subject: Nauka
subject: biologia
subject: diety
subject: jedzenie
subject: mózg
subject: psychiatria
subject: psychologia
description: Czy sposób odżywiania może wspierać leczenie chorób psychicznych? Coraz więcej psychiatrów bada wpływ diety ketogenicznej na depresję, zaburzenie afektywne dwubiegunowe i schizofrenię. Pierwsze wyniki są obiecujące, choć eksperci podkreślają, że potrzebne są dalsze badania.
encoded: Pewnego dnia, gdy nastoletnia Julianne Armijo wracała do domu z lekcji gry na skrzypcach, ogarnęła ją głęboka rozpacz. Lekarze myśleli, że to depresja, jednak w wieku 20 i 30 lat jej stany obniżonego nastroju zaczęły przeplatać się z epizodami manii, co ostatecznie doprowadziło do właściwej diagnozy: zaburzenia afektywnego dwubiegunowego (CHAD). Julianne z trudem poszukiwała terapii, która powstrzymałaby objawy. Nawet przy przyjmowaniu dwóch powszechnie przepisywanych leków – antydepresantu i leku przeciwdrgawkowego – epizody powracały. Podczas jednego z nich, o trzeciej nad ranem skakała po koparkach i traktorach na placu budowy, mając wrażenie, że otaczające ją drzewa iskrzą i oddychają. Gdy leki nie działają. Przypadek Julianne Armijo Kiedy lekarze zamienili antydepresant na lek przeciwpsychotyczny, który stłumił jej nastrój i koncentrację, 39-letnia dziś Armijo – pielęgniarka rodzinna i doktorantka pielęgniarstwa w Ann Arbor w stanie Michigan – zaczęła szukać innych rozwiązań, które pozwoliłyby jej odstawić otępiający lek. W szkole pielęgniarskiej dowiedziała się, że dieta ketogeniczna, która eliminuje węglowodany i radykalnie zwiększa spożycie tłuszczów, od ponad wieku ogranicza napady padaczkowe u dzieci. Ponieważ padaczkę leczy się również lekami przeciwdrgawkowymi, uznała, że może tu istnieć powiązanie – w czym utwierdziły ją wczesne badania nad potencjalnym wpływem diety keto na zdrowie psychiczne. Trzy lata temu, czując, że nie ma nic do stracenia, postanowiła spróbować. Dieta keto może odmienić życie – Różnicę zauważyłam już w pierwszych tygodniach – mówi Julianne. – Uświadomienie sobie, że zamiast skrajnych wzlotów i upadków mogę po prostu doświadczać normalnych, ludzkich zmian nastroju, całkowicie odmieniło moje życie. – To wcale nie jest tak niedorzeczne, jak mogłoby się wydawać. W normalnych warunkach komórki przekształcają węglowodany w cukier (glukozę), aby uzyskać energię. Jednak w wielu chorobach neurodegeneracyjnych i psychicznych – w tym w zabur…

bakterie-129ffe6.jpg
width: 4572
height: 3964

Dieta może chronić przed ADHD. Naukowcy udowodnili to, skanując mózgi dzieci
type: item
date: 2026-06-02T11:26:21.000Z
creator: redakcja
subject: Nauka
subject: diety
subject: dzieci
subject: mózg
subject: psychiatria
subject: zdrowe odżywianie
subject: żywność
description: Lekarze z Holandii wykazali, że zmiana diety pomaga ograniczyć objawy ADHD u dzieci. Nie chodzi tu jednak o wyeliminowanie cukru z jadłospisu. Na czym polega ta metoda? Więcej o ADHD w nowym wydaniu specjalnym magazynu National Geographic Polska.
encoded: W tym artykule: Dieta ograniczyła objawy ADHD i zmieniła aktywność mózgu Na czym polega dieta oligoantygenowa? Cukier nie wywołuje nadpobudliwości u dzieci Dogoterapia pomaga na ADHD Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD) to zaburzenie występujące u kilku procent dzieci. Stanowi poważny problem, utrudniając uczenie się i zaburzając relacje społeczne. Można je leczyć farmakologicznie, lecz analizowane są też inne sposoby. Uczeni z holenderskiego Uniwersytetu Wageningen wykazali, że skuteczną metodą ograniczenia objawów ADHD może być zmiana diety. Wyeliminowanie z niej niektórych produktów prowadzi do znaczącej poprawy zachowania. Pracę naukową na ten temat opublikowało czasopismo „Scientific Reports”. Dieta ograniczyła objawy ADHD i zmieniła aktywność mózgu Naukowcy zastosowali tzw. dietę oligoantygenową. 53 dzieci biorących udział w badaniach było na niej przez pięć tygodni. Po tym czasie ich rodzice zaobserwowali zdecydowane zmniejszenie się objawów ADHD. Aby potwierdzić efekty, uczeni porównali aktywność mózgów uczestników badania. Wykonali u nich badanie rezonansem jądrowym (MRI) przed włączeniem diety i po pięciu tygodniach jej stosowania. Okazało się, że dzięki diecie wzrosła aktywność obszaru mózgu zwanego przedklinkiem. Aktywność tej części płata ciemieniowego spada w ADHD, a rośnie m.in. pod wpływem leków na ADHD takich jak metylofenidat. Taki efekt zaobserwowano u ponad 60% badanych dzieci. – To ważny krok w badaniach nad ADHD i żywieniem. Wykazaliśmy, że dieta prowadzi nie tylko do subiektywnej zmiany objawów, ale też do obiektywnie potwierdzonych zmian aktywności mózgu – wyjaśnia prowadząca badania dr Saartje Hontelez z Uniwersytetu Wageningen. Na czym polega dieta oligoantygenowa? Stosowana u dzieci z ADHD dieta ma na celu ograniczenie antygenów, mogących wywołać objawy nietolerancji pokarmowej. Po angielsku nazywana jest „few foods diet” albo „oligoantigenic diet” (dietą oligoantygenową). Należy ona do diet eliminacyjnych. W pier…

dieta-adhd-6dc74c1.jpg
width: 1800
height: 1200

Jeden seans i miesiące spokoju. Nowe badanie nad psylocybiną ujawnia jej potężną moc, ale i poważny haczyk
type: item
date: 2026-05-25T11:21:48.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: depresja
subject: grzyby
subject: halucynogeny
subject: medycyna
subject: psychiatria
subject: psylocybina
subject: Zdrowie
description: Pojedyncza dawka zamiast codziennego przyjmowania leków. Badanie opublikowane w maju 2026 roku na łamach „JAMA Network Open” dowodzi, że psylocybina (czyli substancja pozyskiwana z tzw. magicznych grzybów) potrafi błyskawicznie złagodzić objawy powszechnych form depresji, a efekt utrzymuje się przez miesiące. Naukowcy z Karolinska Institutet natrafili jednak na poważny problem metodologiczny, który podważa dotychczasowy sposób testowania psychodelików.
encoded: Według danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) na depresję cierpi na świecie ponad 280 milionów ludzi. Tradycyjne antydepresanty potrzebują często wielu tygodni, by zacząć działać, a ich przyjmowaniu nierzadko towarzyszą uciążliwe skutki uboczne. Nie ma więc nic dziwnego, że naukowcy, poszukując pomocy, zwracają się w stronę psylocybiny – organicznego związku chemicznego występującego naturalnie w ponad 200 gatunkach grzybów halucynogennych. Jej działanie antydepresyjne zostało już jakiś czas temu udowodnione. Dotychczas większość eksperymentów skupiała się wyłącznie na pacjentach z tzw. depresją lekooporną, czyli taką, na którą nie działały żadne znane leki. Badacze z szwedzkiego Karolinska Institutet – psychiatrzy Hampus Yngwe oraz prof. Johan Lundberg – postanowili jednak sprawdzić coś innego. Chcieli zweryfikować, czy psylocybina może przynieść ulgę osobom cierpiącym na znacznie bardziej powszechne, nawracające formy depresji. Błyskawiczny powrót do zdrowia Do badania zakwalifikowano 35 pacjentów. Część z nich otrzymała kapsułkę z czystą psylocybiną, natomiast grupa kontrolna przyjęła aktywne placebo w postaci witaminy B3 (niacyny). Wybór akurat tego związku nie był przypadkowy – niacyna wywołuje fizyczne efekty, takie jak tymczasowe zaczerwienienie i mrowienie skóry, co miało zmylić uczestników i zasugerować im, że otrzymali silny lek. Obie grupy przez cały czas trwania eksperymentu były otoczone profesjonalną opieką psychologiczną. Wyniki okazały się rewelacyjne. Już po ośmiu dniach u osób, które przyjęły psychodelik, odnotowano gwałtowną poprawę nastroju. Po sześciu tygodniach regularnych obserwacji ponad połowa uczestników z grupy psylocybinowej całkowicie przestała spełniać kryteria diagnostyczne depresji. Dla porównania: w grupie, która otrzymała witaminę B3, tak spektakularną poprawę zauważono tylko u jednej osoby. Efekty zaczęły ustępować po trzech miesiącach, a niektórzy źle to znieśli Naukowcy nie poprzestali na krótkoterminowej obserwacji i śledzil…

FABRIC-KOLAZ-32-2026-05-25T111725.722-b126d98.jpg
width: 2700
height: 1800

Kratom: naturalny środek o kontrowersyjnym działaniu i realnym ryzyku
type: item
date: 2026-05-24T10:57:28.000Z
creator: Marzena Wardyn-Kobus
subject: Nauka
subject: dopamina
subject: mózg
subject: psychiatria
subject: rośliny
subject: uzależnienie
description: Kratom (Mitragyna speciosa) to roślina pochodząca z Azji Południowo-Wschodniej, która w ostatnich latach zaczęła budzić coraz większe zainteresowanie również w Europie. Przez część użytkowników postrzegana jest jako „naturalna alternatywa” dla leków przeciwbólowych, środków uspokajających lub opioidów. Jednocześnie rośnie liczba danych wskazujących, że jej stosowanie wiąże się z realnym ryzykiem uzależnienia, działań niepożądanych oraz poważnych powikłań zdrowotnych.
encoded: Spis treści: Czym jest kratom i dlaczego budzi kontrowersje? Jak działa kratom? Krótkoterminowe i długoterminowe skutki stosowania Uzależnienie od kratomu i mechanizm tolerancji Czy kratom jest legalny w Polsce? Współczesne badania i raporty toksykologiczne pokazują, że kratom przestał być wyłącznie elementem tradycyjnej medycyny regionów tropikalnych. Stał się substancją o globalnym zasięgu, której popularność rośnie szybciej niż wiedza na temat jej bezpieczeństwa. Czym jest kratom i dlaczego budzi kontrowersje? Kratom to liście drzewa Mitragyna speciosa, które naturalnie występuje w Tajlandii, Malezji, Indonezji oraz innych krajach regionu. Roślina ta zawiera wiele aktywnych alkaloidów, z których najważniejsze to mitragynina oraz 7-hydroksymitragynina. Substancje te oddziałują na receptory opioidowe. Oznacza to, że kratom działa w sposób częściowo podobny do leków przeciwbólowych z grupy opioidów, choć jego profil farmakologiczny jest bardziej złożony. W małych dawkach może działać pobudzająco, zwiększając koncentrację i redukując zmęczenie. W większych dawkach wykazuje działanie uspokajające, przeciwbólowe, a nawet euforyzujące. Jednocześnie nie jest to substancja obojętna dla organizmu. Mimo że bywa postrzegany jako „naturalna alternatywa” dla środków farmakologicznych, jego stosowanie wiąże się z realnym ryzykiem uzależnienia oraz poważnych skutków zdrowotnych. Właśnie ten potencjał sprawia, że kratom budzi istotne kontrowersje w środowisku medycznym i regulacyjnym. Wzrost popularności tej rośliny w Europie sprawia, że temat wymaga dalszych badań oraz rzetelnej edukacji. Z perspektywy zdrowia publicznego kluczowe jest nie tylko monitorowanie skali użycia, ale także zwiększanie świadomości dotyczącej potencjalnych zagrożeń. Jak działa kratom? Substancje zawarte w kratomie pobudzają układ nagrody w mózgu, co wiąże się z wyrzutem dopaminy i odczuwaniem przyjemności. Z czasem organizm może się do nich przyzwyczajać, co prowadzi do spadku wrażliwości i konieczności …

kratom-122068d.jpg
width: 1781
height: 1200

Skany mózgów dzieci ujawniły trzy biologiczne typy ADHD. To przełom w badaniach
type: item
date: 2026-05-08T11:03:49.000Z
creator: Helen Bradshaw
subject: Nauka
subject: choroby
subject: mózg
subject: neurologia
subject: psychiatria
description: Naukowcy zidentyfikowali trzy odrębne „biotypy” ADHD, z których każdy charakteryzuje się inną strukturą połączeń mózgowych oraz odmiennymi procesami chemicznymi. Dzięki twardym danym z obrazowania mózgu medycyna staje przed szansą na zakończenie żmudnej ery leczenia opartego na metodzie prób i błędów.
encoded: Spis treści: Badanie mózgu sugeruje trzy biologiczne typy ADHD Biotyp 1: ciężka postać mieszana z zaburzeniami regulacji emocji Biotyp 2: przewaga nadpobudliwości i impulsywności Biotyp 3: Przewaga zaburzeń uwagi ADHD może być bardziej złożone, niż sądzimy ADHD diagnozuje się jako jedno zaburzenie, ale w praktyce lekarskiej bardzo rzadko przebiega ono w „czystej”, podręcznikowej formie. U części pacjentów głównym problemem jest trudność z koncentracją. Inni nie potrafią usiedzieć w miejscu. Jeszcze inni zmagają się z gwałtownymi emocjami, które nakładają się na oba te objawy. Dla pacjentów i lekarzy często oznacza to proces leczenia oparty na próbach i błędach, a czasem także frustracji – aż do momentu znalezienia odpowiedniego leku. Badanie mózgu sugeruje trzy biologiczne typy ADHD Nowe badanie obrazowe mózgu, opublikowane pod koniec lutego sugeruje, że ta różnorodność nie jest przypadkowa. Naukowcy z Chin, Stanów Zjednoczonych i Australii przeanalizowali skany mózgów 446 dzieci z ADHD. Badając istotę szarą – tkankę wypełnioną neuronami, kluczową dla przetwarzania informacji – zespół wyróżnił trzy odrębne podtypy, z których każdy charakteryzuje się innymi procesami chemicznymi. Wyniki te prowadzą do ciekawego wniosku: ADHD może nie być jednym zaburzeniem o różnych objawach, lecz wspólną nazwą dla kilku powiązanych schorzeń o odmiennej strukturze neurologicznej. – Część wniosków płynących z tego badania pokrywa się z tym, co i tak robimy w praktyce lekarskiej, czyli z próbami dopasowania objawów do najskuteczniejszych metod leczenia – mówi Melissa P. DelBello, psychiatra dziecięca z University of Cincinnati College of Medicine i współautorka projektu. – To jednak bardzo cenne, że mamy teraz twarde dane potwierdzające nasze kliniczne spostrzeżenia oparte na latach leczenia pacjentów. Dzięki temu zyskują one biologiczne uzasadnienie. Jak podkreśla dr DelBello, badacze nie szukali z góry określonych podgrup. Mimo to wyodrębnione „biotypy” w dużej mierze odzwierciedlają…

adhd-3f3fa73.jpg
width: 6000
height: 4000

Naukowcy zidentyfikowali komórki mózgowe odpowiedzialne za depresję. Odkrycie daje szanse na nowe terapie
type: item
date: 2026-04-27T10:01:07.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Nauka
subject: depresja
subject: medycyna
subject: mózg
subject: neurologia
subject: psychiatria
subject: Zdrowie
description: Kanadyjskim neurologom udało się zidentyfikowali dwa konkretne typy komórek mózgowych, które u osób cierpiących na depresję zachowują się odmiennie. Zdaniem ekspertów odkrycie udowadnia, że depresja to nie tylko emocje, lecz rzeczywiste, mierzalne zmiany w mózgu. Odkrycie może poskutkować stworzeniem leków, które mogą być wybawieniem dla 264 milionów ludzi ze zdiagnozowaną depresją.
encoded: – Po raz pierwszy udało nam się określić, które dokładnie typy komórek mózgowych są dotknięte depresją. Dokonaliśmy tego poprzez mapowanie aktywności genów wraz z mechanizmami regulującymi kod DNA – powiedział główny autor badania, dr Gustavo Turecki, profesor na McGill University. Prof. Turecki pracuje również w Douglas Institute oraz kieruje Katedrą Badawczą Kanady ds. dużych epizodów depresyjnych i samobójstw. Bank tkanek mózgowych Badacz podkreśla, że zidentyfikowanie zmienionych neuronów pozwala uzyskać znacznie jaśniejszy obraz tego, gdzie dochodzi do zaburzeń i które komórki są w nie zaangażowane. Zespół badawczy wykorzystał próbki mózgu pobrane z Douglas-Bell Canada Brain Bank. To jedno z kilku miejsc na świecie, w którym przechowywane są tkanki mózgowe osób cierpiących na różnego typu zaburzenia psychiczne. Bank jest niezwykle cennym źródłem do badań nad zdrowiem psychicznym na poziomie biologicznym. Analizy próbek wykorzystywały zaawansowane techniki analizy genetycznej pojedynczych komórek. W ten sposób naukowcy przeanalizowali RNA i DNA tysięcy konkretnych neuronów. Takie podejście pozwoliło im ustalić, które z nich zachowują się inaczej u osób z depresją, a tym samym zidentyfikować wzorce genetyczne mogące wyjaśniać te różnice. W badaniu uwzględniono próbki od 59 osób ze zdiagnozowaną depresją oraz 41 zdrowych osób. Depresja a zmiany neuronalne Badania ujawniły zmiany w aktywności genów w dwóch ważnych typach komórek mózgowych. Pierwszym z nich była grupa neuronów pobudzających, które odgrywają rolę w regulacji nastroju i reakcji na stres. Drugim – podtyp mikrogleju, czyli komórek odpornościowych w mózgu, które pomagają kontrolować stan zapalny. W obu typach komórek wiele genów wykazywało różne poziomy aktywności u osób z depresją, co sugeruje, że te systemy mogą nie funkcjonować prawidłowo. Takie zaburzenia mogą pomóc wyjaśnić biologiczne mechanizmy rozwoju depresji. Terapie ukierunkowane Zidentyfikowanie konkretnych komórek mózgu związanych z zaburzen…

neurony-depresja-2cd48ce.jpg
width: 2311
height: 1300

Oto obiektywny sposób na wykrywanie zaburzeń depresyjnych. Pomogła sztuczna inteligencja
type: item
date: 2026-01-16T13:30:27.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Nauka
subject: Technologia
subject: depresja
subject: komputery
subject: psychiatria
subject: psychologia
subject: sztuczna inteligencja
description: Według danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), liczba osób cierpiących na depresję sięga już nawet 300 milionów na całym świecie. Prognozy wskazują, że do 2030 roku depresja może być jedną z najczęściej diagnozowanych chorób. Nie istnieją jednak żadne biomarkery, mogące jednoznacznie potwierdzić wystąpienie epizodu depresyjnego. Może się to zmienić dzięki sztucznej inteligencji i pozostawianym przez nas cyfrowym śladom.
encoded: Spis treści: Diagnoza bardzo nieprecyzyjna Cyfrowe ślady depresji Osobisty, cyfrowy psychiatra Diagnoza depresji opiera się na możliwie szczegółowym wywiadzie prowadzonym przez psychiatrę. Seria pytań powinna pozwolić ocenić występowanie objawów choroby, określić ich nasilenie i znaleźć możliwie dobre rozwiązanie farmakologiczne. Diagnoza bardzo nieprecyzyjna Kłopot w tym, że objawy przypisywane poszczególnym zaburzeniom są często frustrująco nieprecyzyjne. Przykładowo bezsenność, jak i nadmierna senność mogą być jednym z objawów depresji. Początek epizodu depresji może wskazywać na stosunkowo prostą chorobę afektywną jednobiegunową, ale może rozwinąć się do skomplikowanego zaburzenia dwubiegunowego. Psychiatria od dawna próbuje naśladować precyzję diagnostyczną innych gałęzi medycyny, ale zawsze ponosiła porażkę. Już od połowy ubiegłego wieku naukowcy próbują odnaleźć bardziej obiektywną, „laboratoryjną” metodę diagnozowania depresji i innych zaburzeń psychicznych. Badano m.in. zmiany poziomu neuroprzekaźników takich jak serotonina i dopamina, które mogą wpływać na regulację nastroju. Biomarkery te próbowano identyfikować poprzez obrazowanie mózgu, badania płynu mózgowo-rdzeniowego lub zwykłe badania krwi. Mimo zaangażowania w te badania ogromnych środków nie udało się odnaleźć niczego, co by jednoznacznie wskazywało na wystąpienie lub brak zaburzenia afektywnego. Cyfrowe ślady depresji Okazało się jednak, że to, co jest niediagnozowalne poprzez badania medyczne, może zostać zdiagnozowane dzięki naszej aktywności rejestrowanej cyfrowo. W 2019 roku na łamach „Clinical Psychological Science” ukazał się artykuł wskazujący, że osoby cierpiące na depresję używają języka w sposób odmienny od osób zdrowych. W dodatku skomputeryzowane metody analizy tekstu pozwalają na przetwarzanie ogromnych zbiorów danych w ciągu minut. Może to pomóc dostrzec cechy językowe, które umknęłyby ludziom – obliczyć procentowe występowanie słów i klas słów, zróżnicowanie leksykalne, średnią dłu…

depresja-ai-25da7b3.jpg
width: 1800
height: 1200

Jak boli strata pupila? Żałoba po zwierzęciu może być równie traumatyczna, jak po stracie człowieka
type: item
date: 2026-01-15T07:51:19.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Nauka
subject: NatGeoBN
subject: psychiatria
subject: śmierć
subject: zwierzęta
description: Nowe badanie przeprowadzone w Wielkiej Brytanii dowiodło, że objawy zaburzenia żałoby przedłużonej (PGD) występują w ten sam sposób po śmierci zwierzęcia jak po śmierci człowieka. Wyniki podważają dotychczasowe kryteria diagnostyczne i ujawniają prawdę o bólu po stracie pupila.
encoded: Prolonged grief disorder (PGD), znane jako zaburzenie żałoby przedłużonej lub powikłana żałoba, to jednostka psychiatryczna uwzględniona w klasyfikacjach ICD-11 oraz DSM-5-TR. Objawami są tęsknota za zmarłym lub uporczywa koncentracja na nim, czemu towarzyszy intensywny ból emocjonalny. Co ważne, diagnozę można postawić, gdy objawy utrzymują się dłużej niż 12 miesięcy od straty (6 miesięcy w przypadku dzieci i młodzieży). W leczeniu stosowana jest m.in. terapia poznawczo-behawioralna. Według obowiązujących kryteriów, PGD można zdiagnozować wyłącznie po śmierci człowieka. Pomimo licznych badań wskazujących, że ludzie nawiązują silne więzi emocjonalne ze swoimi zwierzętami, oficjalne wytyczne nie pozwalają obecnie na diagnozowanie PGD po śmierci pupila. Nowe badanie, którego autorem jest prof. Philip Hyland z wydziału psychologii Maynooth University w Irlandii, postawiło sobie za cel zbadanie, czy takie podejście jest słuszne. Wyniki ukazały się w czasopiśmie „PLOS One”. Ile osób uznało śmierć pupila za najbardziej traumatyczne wydarzenie? W badaniu wzięło udział 975 dorosłych mieszkańców Wielkiej Brytanii. Respondenci zostali zapytani o swoje doświadczenia żałoby, w tym o najbardziej traumatyczną stratę w życiu. 32,6% uczestników przyznało, że doświadczyli śmierci ukochanego zwierzęcia. Aż 21% spośród tych osób uznało śmierć pupila za najbardziej traumatyczne wydarzenie w swoim życiu – nawet bardziej niż utratę bliskiej osoby. Objawy PGD po stracie zwierzęcia identyczne jak po śmierci człowieka Analiza przeprowadzona przez prof. Hylanda wykazała, że objawy PGD występują w ten sam sposób bez względu na to, czy strata dotyczyła człowieka, czy zwierzaka. Wyniki pokazują, że nie istnieje nic wyjątkowego w sposobie przeżywania PGD w przypadku śmierci człowieka. Zgodnie z badaniem, prawdopodobieństwo wystąpienia PGD po śmierci pupila wynosiło 7,5% , co jest porównywalne z ryzykiem po utracie człowieka. Co więcej, relatywne ryzyko było wyższe po śmierci zwierzaka niż w niek…

zaloba-po-zwierzeciu-ebf7b97.jpg
width: 1800
height: 1200

Lekarz, który nauczył świat rozmawiać o tym, co wstydliwe – co wiemy o życiu Zygmunta Freuda
type: item
date: 2025-12-26T09:47:52.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Ludzie
subject: medycyna
subject: psychiatria
subject: psychologia
description: Zygmunt Freud był jednym z najbardziej wpływowych intelektualistów swojej epoki. Opracowana przez niego psychoanaliza znalazła zastosowanie nie tylko w terapii i teorii ludzkiej psychiki, ale także stała się podwaliną interpretowania wielkich ruchów społeczno-kulturowych. Choć jego teorie były krytykowane, a wiele z nich obalono, to właśnie Freudowi zawdzięczamy współczesny rozwój psychologii.
encoded: Spis treści: Zsekularyzowana rodzina żydowska Edukacja Zygmunta Freuda Między siostrami Gabinet przy Berggasse 19 Zygmunt Freud przyszedł na świat jako Sigismund Schlomo Freud, syn żydowskiego handlarza wełną Jakoba. Urodził się 6 maja 1856 roku w Freibergu na Morawach, należącym wówczas do Cesarstwa Austrii. Obecnie Freiberg nosi nazwę Příbor i znajduje się w Czechach. Oboje rodzice przyszłego twórcy psychoanalizy urodzili się na obszarze obecnej Ukrainy. W autobiograficznym szkicu „Moje życie i psychoanaliza” Freud wspomina, że jego przodkowie przez długi czas mieszkali w Kolonii. Gdy w XIV i XV wieku nasiliły się prześladowania Żydów, rodzina schroniła się na wschodzie – w Polsce i na Litwie. Następnie, w XIX wieku, przeniosła się z tych terenów przez Galicję do Austrii. Zsekularyzowana rodzina żydowska Zanim Jakob Freud ożenił się z 20 lat młodszą Amalią Nathansohn, był już dwukrotnie żonaty i miał dwóch dorosłych synów. Według wspomnień Zygmunta, ojciec był człowiekiem chłodnym, zdystansowanym i autorytarnym. Tak niezbędne dziecku ciepło Zygmunt otrzymywał od matki. W 1859 r. z powodów ekonomicznych rodzina Freudów musiała opuścić Freiberg i najpierw przeniosła się do Lipska, a następnie do Wiednia, gdzie Freud pozostał aż do nazistowskiej aneksji Austrii 78 lat później. Rodzina Freuda była zsekularyzowana. Choć byli Żydami, nie przywiązywali wagi do religii. Nawet ślub Jakoba i Amalii odbył się według rytuału reformowanego, a święta religijne obchodzono po prostu jak święta rodzinne. W późniejszym okresie Freudowie porzucili wszelkie praktyki religijne. Edukacja Zygmunta Freuda W 1873 r. Freud ukończył Sperl Gymnasium w Wiedniu i – jak sam wspominał, zainspirowany publicznym odczytem eseju Goethego o naturze – zdecydował się na medycynę. Na Uniwersytecie Wiedeńskim pracował z jednym z czołowych fizjologów swoich czasów, Ernstem von Brücke. W 1882 r. rozpoczął pracę w Szpitalu Ogólnym w Wiedniu jako asystent kliniczny, szkoląc się u psychiatry Theodora Meynerta…

zygmund-freud-GettyImages-541068961-838757f.jpg
width: 2588
height: 2016

Ten gaz może pomóc nawet połowie pacjentów z depresją. Pomaga tam, gdzie leki zawiodły
type: item
date: 2025-12-01T06:57:32.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Nauka
subject: depresja
subject: gaz
subject: medycyna
subject: NatGeoBN
subject: psychiatria
subject: terapia
description: Aż 48% osób z diagnozą depresji cierpi na jej lekooporną postać. Badania wskazują na ogromną skalę problemu i nową nadzieję w postaci... podtlenku azotu, czyli gazu rozweselającego.
encoded: Nową nadzieję dla pacjentów z depresją lekooporną przynosi podtlenek azotu (N2O), znany także jako gaz rozweselający. Najnowsza metaanaliza, przeprowadzona przez zespoły badawcze z University of Birmingham, University of Oxford i Birmingham and Solihull Mental Health NHS Foundation Trust, wykazała, że N2O podawany pod kontrolą lekarza może przynieść szybkie i znaczące złagodzenie objawów depresji. Analizie poddano siedem badań klinicznych, w których oceniano skuteczność N2O u pacjentów z depresją, w tym również lekooporną. W trzech badaniach jednorazowa dawka 50-procentowego N2O przynosiła zauważalną poprawę nastroju już w ciągu 24 godzin. Choć efekt był krótkotrwały, to regularne dawki stosowane przez kilka tygodni dawały trwalsze rezultaty. Mechanizm działania N2O jest zbliżony do ketaminy – innego leku przeciwdepresyjnego o szybkim działaniu. Ma związek z wpływem na receptory glutaminianowe. Badania sugerują, że N2O może stać się elementem nowej terapii dla osób, u których standardowe metody leczenia zawiodły. Próby kliniczne i przyszłość leczenia depresji lekoopornej Zespół badawczy pracujący w ramach Mental Health Mission Midlands Translational Centre przygotowuje się do przeprowadzenia pierwszego badania klinicznego z użyciem N2O w leczeniu depresji w ramach NHS w Wielkiej Brytanii. Celem jest sprawdzenie, czy podtlenek azotu może być bezpiecznie i skutecznie włączony do ścieżki terapeutycznej dla pacjentów z ciężką depresją. Chociaż skutki uboczne, takie jak nudności, zawroty głowy czy ból głowy, występowały u części pacjentów, były one przemijające i nie wymagały interwencji medycznej. Badacze zaznaczają jednak, że konieczne są dalsze badania dotyczące długoterminowego bezpieczeństwa stosowania N2O oraz określenia optymalnych dawek i schematów podawania. Profesor Steven Marwaha podkreśla, że zastosowanie podtlenku azotu może być przełomem dla pacjentów, którym nie pomogły dotychczasowe metody. Dla wielu z nich każda nowa opcja terapeutyczna to szansa na odzy…

podtlenek-azotu-depresja-b835f83.jpg
width: 1800
height: 1200

„Psychoza AI” – nowe zagrożenie ze strony sztucznej inteligencji
type: item
date: 2025-08-18T13:20:45.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Nauka
subject: Technologia
subject: psychiatria
subject: psychologia
subject: sztuczna inteligencja
description: Chatbot jako powiernik i „przyjaciel”? Skutki takiego wykorzystania nie zawsze są pozytywne. Notuje się coraz więcej przypadków, w których interakcje z AI wzmacniają urojenia i zaburzenia psychiczne.
encoded: Spis treści Tragiczne przypadki psychozy AI Dlaczego AI pogłębia zaburzenia psychiczne? Potentaci AI zatrudniają psychiatrów Okazuje się że chatboty nie tylko potwierdzają złudne przekonania, ale też je wzmacniają, a nawet współtworzą. I dzieje się tak coraz częściej. „AI psychosis” (psychoza AI) nie jest oficjalną diagnozą, lecz terminem używanym do opisania takich przypadków. Tragiczne przypadki psychozy AI Już w 2023 roku duński psychiatra Søren Dinesen Østergaard w artykule na łamach „Schizophrenia Bulletin” ostrzegał, że rozmowy z AI mogą nasilać dysonans poznawczy i tworzyć podatny grunt do zaburzeń paranoidalnych. Coraz więcej badań opisuje przypadki, w których AI wzmocniło urojenia wielkościowe, religijne, czy prześladowcze. Choć nie ma jeszcze dowodów klinicznych, że korzystanie z chatbotów samoistnie wywołuje stany psychotyczne, coraz więcej przypadków wskazuje na poważne zagrożenie. Jak opisuje brytyjski Guardian, w 2023 r. pewien Belg odebrał sobie życie po tym, jak przez sześć tygodni „rozmawiał” z chatbotem AI na temat zagrożeń dla przyszłości Ziemi. Jego żona powiedziała belgijskiemu dziennikowi „La Libre”, że „bez tych rozmów wciąż by żył”. W kwietniu tego roku w USA 35-letni mieszkaniec Florydy został zastrzelony przez policję w innym incydencie związanym z chatbotem. Jego ojciec przekazał mediom, że mężczyzna uwierzył w istotę o imieniu Juliet, więzioną przez ChatGPT i „uśmierconą” przez OpenAI. Kiedy do mężczyzny, który miał zdiagnozowane zaburzenia afektywne dwubiegunowe i schizofrenię, przyszli funkcjonariusze, rzucił się na nich z nożem. Mężczyzna z Kanady po zadaniu ChatGPT prostego pytania o liczbę pi, popadł w trzytygodniową spiralę urojeniową. Chatbot przekonał go, że złamał tajemnice kryptograficzne i rozwiązał odwieczne problemy matematyczne. Następnie stwierdził, że te odkrycia czynią go zagrożeniem dla bezpieczeństwa narodowego, i nakazał skontaktować się z agencjami bezpieczeństwa w USA i Kanadzie. Dlaczego AI pogłębia zaburzenia psych…

AdobeStock232841852-d523223.jpeg
width: 6385
height: 4257

Posiadanie kota sprzyja rozwojowi schizofrenii? Neurolodzy potwierdzają niepokojący związek
type: item
date: 2025-05-05T09:02:33.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Nauka
subject: choroby zakaźne
subject: koty
subject: medycyna
subject: pasożyty
subject: psychiatria
subject: schizofrenia
subject: Zdrowie
description: Naukowcy przeanalizowali dane z kilkunastu krajów i doszli do zaskakujących wniosków. Okazuje się, że obecność kota w domu może podwoić ryzyko wystąpienia zaburzeń ze spektrum schizofrenii. Jak to możliwe?
encoded: W tym artykule: Konsekwencje toksoplazmozy Czym jest schizofrenia? Koty jako czynnik ryzyka Dwukrotnie większe ryzyko rozwoju schizofrenii Konieczne dalsze badania Australijscy naukowcy związani z Instytutem Mózgu oraz z Ośrodkiem Badań nad Zdrowiem Psychicznym działających przy Uniwersytecie w Queensland przeprowadzili metaanalizę 17 badań opublikowanych w ciągu ostatnich 44 lat w 11 krajach, w tym w USA i Wielkiej Brytanii. Wszystkie wspomniane badania koncentrowały się na przyczynach wystąpienia zaburzeń schizofrenicznych. – Znaleźliśmy związek między przebywaniem w towarzystwie kota a zwiększonym ryzykiem rozwoju zaburzeń związanych ze schizofrenią – wyjaśnia psychiatra John McGrath, jeden z autorów badania opublikowanego w czasopiśmie naukowym „Schizophrenia Bulletin”. Konsekwencje toksoplazmozy O możliwym związku między posiadaniem kota a ryzykiem rozwoju schizofrenii mówi się od 1995 roku. Już wówczas jako przyczynę sugerowano infekcję pasożytem o nazwie Toxoplasma gondii. To organizm zaliczany do protistów (pierwotniaków). Jednak dalsze badania w tym kierunku nie pozwoliły na wyciągnięcie jednoznacznych wniosków. Część z nich wykazywała, że rozwój schizofrenii w dorosłym życiu może wynikać z przebywania z kotami w okresie dzieciństwa. Część analiz nie wykazała jednak żadnego związku. 10 lat trzymał w sobie własne demony bojąc się poprosić o pomoc. Życie z psychozą Luke Watkin, uczeń ósmej klasy, pewnego dnia szedł sam szkolnym korytarzem, kiedy usłyszał dziwny i niepokojący dźwięk. Był to początek długiej i bardzo trudnej walki z demonami własnej... Niektóre z analizowanych badań łączą również ekspozycję na koty z wyższymi wynikami w skali mierzącej cechy związane ze schizofrenią oraz doświadczenia podobne do psychotycznych. Ale ponownie – nie wszystkie badania wykazują ten związek. Czym jest schizofrenia? Dodajmy, że schizofrenia to zaburzenie psychotyczne, które charakteryzuje się kilkoma grupami symptomów. Te można podzielić na negatywne i pozytywne. Wśró…

kota-a-schizofrenia-54185df.jpg
width: 5036
height: 3362

Zaskakująca psychologia. Czego możemy nauczyć się od psychopaty?
type: item
date: 2024-09-28T12:27:37.000Z
subject: Ludzie
subject: psychiatria
subject: psychologia
subject: RPWNG
description: Psychopatia jest zazwyczaj kojarzona z brutalnością i przestępczością, ale niektóre jej cechy, takie jak odporność psychiczna, urok czy zdolność do koncentracji na celu, mogą być niezwykle przydatne w codziennym życiu i pracy. Dowiedz się, jak można wykorzystać te cechy w odpowiedni sposób, aby zwiększyć swoją efektywność i pewność siebie, a jednocześnie nie przekraczać granic etycznych.
encoded: Spis treści: Co to jest psychopatia i jakie cechy ją definiują? Jak psychopatyczne cechy mogą być przydatne w życiu zawodowym? Uczenie się od psychopatów: które cechy można zaadaptować? Opinie ekspertów na temat wykorzystania cech psychopatycznych Jakie są ryzyka związane z adaptacją psychopatycznych cech? Podsumowanie: Czy warto uczyć się od psychopatów? Co to jest psychopatia i jakie cechy ją definiują? Psychopatia to zaburzenie osobowości charakteryzujące się m.in. brakiem empatii, manipulacją, chłodnym podejściem emocjonalnym oraz dążeniem do osiągnięcia celów bez względu na koszty. Osoby o cechach psychopatycznych potrafią zachowywać się w sposób wyrafinowany i urokliwy, co sprawia, że mogą osiągać sukcesy, zarówno w sposób zgodny z normami społecznymi, jak i łamiąc te normy. Definicja psychopatii według Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne definiuje psychopatię jako antyspołeczne zaburzenie osobowości, objawiające się m.in. nieszanowaniem norm społecznych, brakiem hamulców moralnych oraz instrumentalnym traktowaniem ludzi. Szacuje się, że jedna osoba na sto może wykazywać psychopatyczne cechy, choć zazwyczaj w łagodnej formie. Cechy psychopatyczne: urok, chłód emocjonalny, koncentracja na celu Osoby o psychopatycznych skłonnościach często cechuje urok osobisty, chłodna racjonalność, zdolność do podejmowania ryzyka i odporność psychiczna. Psychopatyczne podejście do życia oznacza pełne skupienie na celu i brak rozpraszania się negatywnymi emocjami czy wątpliwościami moralnymi. Jak psychopatyczne cechy mogą być przydatne w życiu zawodowym? Coraz częściej mówi się o tzw. „funkcjonalnych psychopatach” – ludziach, którzy wykazują psychopatyczne cechy, ale skutecznie funkcjonują w społeczeństwie, odnosząc sukcesy w karierze zawodowej. Należą do nich m.in. menedżerowie wysokiego szczebla, chirurdzy, prawnicy czy żołnierze jednostek specjalnych. Psychopatia w zarządzaniu i korporacjach Jak zauważa Kevin Dutton, psycholog …

DEXTER-8bd9f2e.jpg
width: 1024
height: 769

O czym najczęściej mówią psychopaci? Tak można ich rozpoznać według eskpertów
type: item
date: 2024-08-28T10:40:45.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: psychiatria
subject: psychologia
subject: Wolny czas
description: Psychopaci są bohaterami niezliczonych powieści i filmów kryminalnych. Nie są to jednak postacie fikcyjne. Wśród 8 miliardów ludzi na świecie nie brakuje zaburzonych psychicznie przestępców. Czy można ich rozpoznać, zanim dojdzie do tragedii? Oto wskazówki badaczy.
encoded: W tym artykule: Czym jest osobowość psychopatyczna? O czym rozmawiają osadzeni psychopaci? Czy tak rozpoznasz psychopatę? Niekoniecznie Psychopaci zajmują nie tylko autorów kryminałów, ale też kryminologów i psychologów. To, jakie cechy łączą osoby o takiej osobowości, jest tematem coraz większej liczby badań. Jedno z opracowań sugeruje, że psychopatę można poznać nawet po tym, jaką kawę pije. Czym jest osobowość psychopatyczna? Na wstępie warto jednak podkreślić, że bycie psychopatą nie jest jednoznaczne z byciem przestępcą. Taki stereotyp to pokłosie cieszących się rosnącą popularnością kryminałów, w których osoby cierpiące na zaburzenia psychiczne są przedstawiane jako niebezpieczne i niezrównoważone. W rzeczywistości zaburzeń psychicznych, w tym zaburzeń osobowości, jest kilkadziesiąt. Dzięki większej świadomości społecznej osoby borykające się z nimi są coraz rzadziej stygmatyzowane. Częstsze diagnozy i leczenie (zarówno psychoterapia, jak i farmakoterapia) pomagają funkcjonować im na co dzień bez większych problemów. Osobowość psychopatyczna to inaczej osobowość dyssocjalna lub antyspołeczne zaburzenie osobowości. Osoby dotknięte nim przejawiają większe skłonności do łamania norm społecznych i lekceważenia praw oraz uczuć innych ludzi. Typowe dla psychopatów zachowania to także częste kłamanie, impulsywność, niskie lub wręcz zerowe poczucie odpowiedzialności czy nieumiejętność budowania trwałych relacji. O czym rozmawiają osadzeni psychopaci? Według badaczy z Uniwersytetu Cornella w USA ludzi z osobowością psychopatyczną można rozpoznać również po tym, jakie tematy poruszają w rozmowach najczęściej. Odkrycie sugeruje również, że są pewne kwestie, których potencjalni psychopaci unikają. Badania zostały przeprowadzone na podstawie szczegółowych rozmów z 52 skazanymi mordercami. Tematem rozmów były ich przestępstwa. Co ważne, 14 z rozmówców zdiagnozowano jako psychopatów. U pozostałych nie stwierdzono antyspołecznego zaburzenia osobowości. Zapisy rozmów zostały n…

o-czym-najczesciej-mowia-psychopaci-tak-mozna-ich-rozpoznac-30c2158.jpg
width: 1200
height: 630

Megalofobia to bardzo rzadkie zaburzenie. Jest jednak wyjątkowo uciążliwa
type: item
date: 2024-04-07T12:15:06.000Z
creator: Artur Białek
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: medycyna
subject: mózg
subject: psychiatria
subject: psychologia
subject: Zdrowie
description: Niektóre osoby zaczynają odczuwać irracjonalny lęk, a czasami nawet paniczny strach, gdy w zasięgu ich wzroku pojawiają się duże obiekty. Takie zaburzenie jest określane jako megalofobia. Co to takiego? Jak objawia się to zaburzenie i jakie czynniki leżą u jego podstaw? Na każde z tych pytań odpowiadamy poniżej.
encoded: W tym artykule: Geneza lęku Co to jest megalofobia? Jakie są objawy megalofobii? Jakie są przyczyny megalofibii? Fobie przybierają najróżniejsze postacie. Niektórzy boją się pająków, inni doznają panicznego lęku w ciasnych pomieszczeniach. Megalofobia różni się od najbardziej typowych zaburzeń lękowych. Ta rzadko występująca przypadłość może znacząco utrudnić codzienne funkcjonowanie. Nic dziwnego. W końcu ze wszystkich stron otaczają nas ogromne obiekty, będące wytworem natury lub człowieka. A to właśnie one stanowią czynnik wyzwalający strach u osób ze stwierdzoną megalofobią. Geneza lęku Strach towarzyszy ludziom od zarania dziejów. Choć stan silnego napięcia emocjonalnego jest czymś, czego wolimy unikać, w praktyce okazuje się jedną z najbardziej przydatnych cech pierwotnych. To właśnie lęk czyni nas bardziej wyczulonymi na zagrożenia. Wzmaga ostrożność i mobilizuje do działania. W czasach, gdy człowiek był całkowicie uzależniony od środowiska naturalnego, strach pozwalał przetrwać naszym przodkom. Także obecnie niejednokrotnie zdarza się, że ten stan ratuje nam życie. Jednak współcześnie lęk coraz częściej przybiera charakter irracjonalny i pojawia się w sytuacjach, które nie stwarzają dla nas żadnego zagrożenia. Gdy strach staje się nieproporcjonalny lub nieuzasadniony i ma charakter trwały, należy mówić o fobii. Do takich zaburzeń należy choćby arachnofobia, tafefobia czy klaustrofobia, ale także rzadziej występująca megalofobia. Co to takiego? Co to jest megalofobia? Megalofobia (mega – wielki; fobia – strach) to stan zaburzenia lękowego, w którym osoba chora doświadcza strachu przed dużymi przedmiotami. Dotyczy to zarówno rzeczy wytworzonych przez ludzi, jak i naturalnych tworów. Czynnikiem wyzwalającym lęk jest rozmiar. Quetzalcoatl to największe latające stworzenie w historii. Był rozmiarów żyrafy, ale polował jak czapla Quetzalcoatl był największym latającym stworzeniem, jakie kiedykolwiek żyło. Jednak przez wiele lat paleontolodzy nie wiedzieli o kecalk…

megalofobia-jest-jednym-z-najrzadszych-ale-takze-jednym-z-najbardziej-uciazliwych-zaburzen-fot-getty-images-0681b64.jpg
width: 2121
height: 1414

Zespół Cotarda – przez tę chorobę możesz być jak zombie. Pacjenci zachowują się jak żywe trupy
type: item
date: 2024-03-24T11:55:23.000Z
creator: Adam Węgłowski
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: choroby
subject: legendy
subject: medycyna
subject: psychiatria
subject: voodoo
subject: Zdrowie
description: Czujesz, że twoje ciało gnije i że znalazłeś się w piekle. To nie religijna psychoza, lecz wynik „obsesji na punkcie własnej śmiertelności”, czyli zespół Cotarda.
encoded: W tym artykule: Psychoza wendingo zmienia człowieka w ludożercę Zespół Cotarda, czyli syndrom chodzącego trupa Obsesja na punkcie własnej śmiertelności To przerażające, ale są choroby – i to nie wywołane przez bakterie czy wirusy – przez które możemy czuć się jak „żywe trupy”. Chodzi o zaburzenia psychiczne. W różnych kulturach pojawiają się rozmaite charakterystyczne odmiany psychoz. W Azji znamy np. koro (strach przed postępującym zanikaniem członka) czy amok (gwałtowna żądza mordu). Ataki agresji i zaburzenia świadomości wywołują też ostre psychozy splątaniowe (bouffee confusionelle delirante), spotykane na Haiti oraz w Afryce Zachodniej. Psychoza wendingo zmienia człowieka w ludożercę Wśród północnoamerykańskich Indian zdarza się niezwykle ciekawa psychoza wendigo. To stan lękowy prowadzący u chorego do przekonania, że został zamieniony w mitycznego indiańskiego potwora-ludożercę. Człowiek ten zaczyna funkcjonować jak kanibal, rzuca się na ludzi niczym krwiożerczy zombie z horrorów. Czy wiedźmini istnieli naprawdę? Tak w dawnej Polsce zwalczano upiory „Wiedźmin” to dziś nie tylko książki, ale też gry komputerowe, seriale i inne gadżety osadzone w świecie stworzonym przez Andrzeja Sapkowskiego. Czy słynny Geralt z Rivii miał swoich p... Pierwszy znany przypadek tak opisuje Nathan Constantine w Historii kanibalizmu: „W roku 1879 Indianin Cree znany jako Katist Chen spotkał takiego stwora – lub jak sądziła większość, wymyślił sobie tę legendę, aby usprawiedliwić swoje zbrodnie. Chen zamordował i zjadł swoją matkę, żonę, brata i sześcioro dzieci podczas łowieckiej wyprawy. Podczas przewodu sądowego utrzymywał, że wszyscy oni zmarli z głodu; tłumaczenie to jednak oddalono i posłano go na szubienicę”. „Czekając w więzieniu na wykonanie wyroku, powiedział księdzu, że zabił swoją rodzinę, ponieważ opętał go wendigo. Twierdził też, że przyznaje się tak późno, ponieważ wendigo odwiedzał go w więzieniu i zmusił do tego wyznania”. Przypadków było znacznie więcej. Na przełom…

zespol-cotarda-przez-te-chorobe-mozesz-byc-jak-zombie-pacjenci-zachowuja-sie-jak-zywe-trupy-fot-giovanni-rufino-disney-general-entertainment-content-via-getty-images-523c321.jpg
width: 1024
height: 686

Psylocybina, która występuje w grzybach halucynogennych, łagodzi objawy depresji. Potwierdzają to naukowcy
type: item
date: 2022-04-14T09:47:14.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: choroby
subject: depresja
subject: Edukacja
subject: grzyby
subject: psychiatria
subject: Społeczeństwo
subject: Zdrowie
description: Depresja jest jednym z najpoważniejszych zaburzeń psychicznych na świecie. Leczy się ją głównie za pomocą leków przeciwdepresyjnych oraz psychoterapią. Najnowsze badania dowodzą, że w terapii skuteczna jest psylocybina. To alkaloid o właściwościach psychodelicznych, który występuje naturalnie w setkach gatunków tzw. grzybów halucynogennych.
encoded: W tym artykule: Psylocybina poprawia komunikację mózgową Dwie próby wykazały pozytywne skutki psylocybiny Potrzebne są dalsze badania nad bezpieczeństwem terapii psylocybiną Jak działa psylocybina? Według danych WHO z depresją zmaga się ponad 300 milionów osób na całym świecie. Dotyka ona ponad milion Polaków. Objawia się zaburzeniami nastroju, utratą zainteresowań, zmniejszoną energią i aktywnością. W początkowych etapach depresji ludzie często nie zdają sprawy z wagi problemu, a wiele osób ją bagatelizuje. To olbrzymi błąd, ponieważ jednym z najtragiczniejszych skutków tego zaburzenia są samobójstwa. Psylocybina poprawia komunikację mózgową Najnowsze badania na temat leczenia depresji zostały opublikowane w artykule, który ukazał się na łamach renomowanego czasopisma naukowego „Nature Medicine”. Okazuje się, że psylocybina, która występuje naturalnie w grzybach halucynogennych, poprawia komunikację w mózgu. – Po raz pierwszy odkryliśmy, że psylocybina działa zupełnie inaczej niż zwykłe leki antydepresyjne. Dzięki niej mózg staje się bardziej „elastyczny” – mówi prof. David Nutt, neuropsychofarmakolog z Imperial College London. Pierwsze miasto w USA przestaje ścigać za grzyby halucynogenne Głosowanie w Denver rozstrzygnięte zostało dosłownie o włos - 50,6% mieszkańców opowiedziało się za rozluźnieniem prawnego gorsetu dla grzybków. Depresja prowadzi do nieprawidłowego funkcjonowania dwóch neuroprzekaźników w naszym mózgu. Chodzi o serotoninę i noradrenalinę. Dwie próby wykazały pozytywne skutki psylocybiny Naukowcy przeprowadzili eksperyment z wykorzystaniem psylocybiny. W pierwszej próbie pacjenci otrzymali doustnie dwie dawki tego związku chemicznego: 10 mg i 25 mg w odstępie tygodnia. U badanych zdiagnozowano depresję, która była bardzo oporna na leczenie farmakologiczne. Badacze skanowali mózg pacjenta za pomocą rezonansu magnetycznego. W drugiej próbie badani byli ludzie, u których wykryto bardzo poważne zaburzenia depresyjne. Otrzymali oni dwie dawki psylocyb…

psylocybina1-8b11114.jpeg
width: 2121
height: 1414

Pandemia samotności szczególnie dotyka młodzież. Nowy raport
type: item
date: 2021-04-21T13:15:40.000Z
creator: Jan Sochaczewski
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: epidemia
subject: pandemia
subject: psychiatria
subject: psychologia
subject: samotność
subject: Społeczeństwo
subject: strach
description: Gdyby powieści Gabriela Marqueza "Miłość w czasach zarazy" i "Sto lat samotności" miały dziecko, tytuł tego dzieła idealnie oddawałby stan emocjonalny pokolenia wchodzącego w dorosłe życie.
encoded: Badania ze Stanów Zjenoczonych pokazują, że 1 na 3 Amerykanów podczas pandemii cierpi z powodu „poważnej samotności”, w tym aż 60 proc. osób w wieku 18-25 lat. Jedną z grup najbardziej zagrożoną poczuciem samotności są młode matki, przekonuje raport powstały w ramach projektu Making Caring Common, że liczba osób doświadczających samotności nieprzerwanie rośnie od początku pandemii. - Ponad połowa młodych ludzi w naszym badaniu twierdzi, że w ciągu poprzednich kilku tygodni ani jedna osoba nie poświęciła im więcej niż kilka minut by dowiedzieć się, co robią i jak się czują – czytamy w informacji prasowej. Raport „Loneliness in America: How the Pandemic Has Deepened an Epidemic of Loneliness and What We Can Do About It” (Samotność w Ameryce: jak pandemia pogłębiła epidemię samotności i co możemy z tym zrobić” bazuje na wynikach ogólnokrajowego badania opinii wśród 950 pełnoletnich obywateli USA. Ankieterzy Making Caring Common donieśli, że 36 proc. ich rozmówców skarży się na „poważną samotność”, tzn. uczucie to w 4 tygodniach poprzedzających udział w badaniu odczuwali często lub niemal cały czas. Skarżyło się na to samo 61 proc. osób w wieku 18-25 oraz 51 proc. matek z małymi dziećmi. - Ten dane o samotności po prostu łamią serce. Widać, że w naszej tkance społecznej jest olbrzymia wyrwa. Musimy się sensownie zmobilizować i zacząć przeciwdziałać uczuciu wyrzucenia na skraj społeczeństwa – przekonuje Richard Weissbourd, dyrektor Making Caring Common. Samotność to nie tylko dołujące nas uczucie. Z nim związane konsekwencje dotyczą przedwczesnego umierania (zwiększa ryzyko nawet o 26 proc.), całej gamy dodatkowych problemów fizycznych i psychicznych, w tym depresji, stanów lękowych, chorób serca, nadużywania substancji psychoaktywnych. Według danych z 2018 roku samotność i izolacja społeczna mają dla naszego zdrowia i ryzyka przedwczesnej śmierci taki sam efekt jak wypalanie 15 papierosów dziennie. Epidemia samotności to także częstsze przypadki przemocy domowej. Jak te…

epidemia-samotnosci-eacc8e1.jpeg
width: 2121
height: 1414

Nowy test krwi pozwoli wykryć depresję i chorobę afektywną dwubiegunową
type: item
date: 2021-04-19T09:23:35.000Z
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: depresja
subject: farmakoterapia
subject: psychiatria
subject: Zdrowie
description: Dzisiejsza praktyka diagnozowania i leczenia depresji polega głownie na metodzie prób i błędów, sugeruje dr Alexander B. Niculescu, psychiatra z Indiana University School of Medicine. Kierowany przez niego zespół naukowców w czasopiśmie “Molecular Psychiatry” opublikował analizę “przełomowego odkrycia” zdolnego zmienić ten stan.
encoded: Co czwarta osoba choć raz w życiu będzie miała atak klinicznej depresji, twierdzą naukowcy z USA odpowiedzialni za nowy typ testu krwi dający szansę na spersonalizowaną farmakoterapię. Ich praca wywodzi się od wcześniejszych doświadczeń Niculescu z biomarkerami krwi pozwalającymi „przewidywać” u pacjentów tendencje samobójcze, jak i problemy z chronicznym bólem, syndrom stresu pourazowego czy chorobę Alzheimera. Jak czytamy w informacji prasowej, nowe odkrycie rzuca „więcej światła na biologiczne źródła zaburzeń nastroju” i „oferuje obiecujący test krwi mający pomóc w stworzeniu spersonalizowanej terapii”. Z artykułu w “Molecular Psychiatry” możemy się dowiedzieć, jak na postawie testu krwi wyodrębnia się markery RNA wskazujące stopień zaawansowania depresji pacjenta. Także ryzyko dalszego jej postępu w przyszłości a nawet ryzyko wystąpienia choroby dwubiegunowej czy depresji maniakalnej. Na podstawie testu można też dobrać leki osobno do potrzeb każdego pacjenta. Wyniki badan i test są źródłem czteroletnich prac z ponad 300 ochotnikami, pacjentami centrum medycznego im. Richarda L. Roudebusha w Indianapolis. W podzielonym na cztery etapy procesie, każdy pacjent był obserwowany zarówno pomiędzy jak i w trakcie epizodów depresyjnych. Cały czas sprawdzano stan biomarkerów RNA. Po zebraniu wystarczającej liczby danych wybrano 26 najbardziej obiecujących biomarkerów od pacjentów z depresją. Korzystając z nich sprawdzono na osobnej grupie pacjentów szanse prognozowania postępów choroby. Na tym etapie przetestowano też „szytą na miarę” farmakoterapię. - Poprzez naszą pracę chcieliśmy stworzyć testy wykrywające depresję i chorobę dwubiegunową tak, by móc rozróżnić między nimi i dopasować odpowiednie leki do problemu konkretnego pacjenta. Testy krwi otwierają drzwi do medycyny precyzyjnej, gdzie dobiera się leki do człowieka a obiektywna obserwacja polega na monitorowaniu reakcji na zastosowaną terapię – obiecują autorzy badania. Co ciekawe, zespół Niculescu odkrył także, ż…

test-krwi-aa6c660.jpeg
width: 2000
height: 1500

Od skrajnych altruistów po psychopatów. Jak empatia warunkuje nasze życie
type: item
date: 2020-09-08T07:00:08.000Z
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Edukacja
subject: emocje
subject: empatia
subject: psychiatria
subject: psychologia
subject: Społeczeństwo
subject: Zdrowie
description: Empatię, zdaniem naukowców, powodują połączenia nerwowe w naszych mózgach oraz mogą wpływać na to, na ile empatyczni jesteśmy. W ostatnich dziesięcioleciach badacze dokonali znacznych postępów, zbliżając się do naukowego zrozumienia tego, co skłania ludzi do dobra lub zła. Jak się wydaje, jedno i drugie powiązane jest z kluczową cechą emocjonalną: empatią, czyli naturalną umiejętnością doświadczania przez mózg tego, jak czuje się inna osoba.
encoded: Z okna kuchni swej przyczepy mieszkalnej w Auburn w stanie Illinois Ashley Aldridge dobrze widziała odległy o jakieś 100 m przejazd kolejowy. Ta 19-letnia matka właśnie nakarmiła dwójkę swoich dzieci – roczne i trzyletnie – i zabierała się do zmywania po obiedzie, gdy nagle zwróciła uwagę na wózek inwalidzki, który zobaczyła chwilę wcześniej. Wózek się nie przemieszczał, utkwił na torach. Niepełnosprawny mężczyzna wołał o pomoc. Minął go motocykl i dwa samochody, ale żaden pojazd się nie zatrzymał. Ashley wybiegła z przyczepy i krzyknęła do sąsiadki, by rzuciła okiem na jej dzieci. Chciała pomóc człowiekowi na wózku. Wtedy usłyszała ostrzegawczy gwizd pociągu i dzwonki towarzyszące opadającym szlabanom. Ashley pobiegła boso po żwirze. Gdy dopadła do niepełnosprawnego, pociąg znajdował się w odległości niecałego kilometra i zbliżał się z prędkością ok. 125 km/h. Ashley nie zdołała uwolnić zaklinowanego wózka, objęła więc mężczyznę za pierś i próbowała go podnieść. Nie była w stanie. Dźwignęła jeszcze raz, ciągnąc z całych sił. Przewróciła się, a niepełnosprawny upadł na ziemię obok niej. Parę sekund później lokomotywa zmiażdżyła wózek. Ashley Aldridge nie znała mężczyzny, któremu uratowała życie. Mimo to starała się go ocalić, narażając własne życie. Jej bohaterski czyn to przykład ekstremalnego altruizmu – tak naukowcy nazywają bezinteresowne akty pomocy obcym osobom, jeśli ten, kto im pomaga, ryzykuje przy tym poniesieniem olbrzymiej szkody. Nie jest zaskakujące, że wielu spośród takich bohaterów wykonuje profesje, w których narażanie własnego życia po to, żeby uratować innych, należy do obowiązków zawodowych. Tak jak w przypadku izraelskiego majora Roia Kleina, który rzucił się na odbezpieczony granat, by ocalić swoich żołnierzy. Ale inni są przeciętnymi ludźmi. Mechanizm ewolucyjny Zestawmy najszlachetniejsze czyny z okropieństwami, jakich dopuszczają się ludzie: morderstwami, gwałtami, porwaniami, torturami. Pomyślmy o rzezi dokonanej przez mężczyznę, który w pa…

juz-kilkumiesieczne-dzieci-sa-w-stanie-odczuwac-empatie-ale-mozna-ja-tez-ksztaltowac-przez-cale-zycie-photo-by-sophie-elbaz-sygma-via-getty-images-c28d0ed.jpeg
width: 1300
height: 731

My kontra Oni – odwieczny konflikt tożsamości. Podświadomie stawiamy siebie przeciwko innym
type: item
date: 2020-09-07T06:40:54.000Z
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Edukacja
subject: psychiatria
subject: psychologia
subject: rasizm
subject: Społeczeństwo
description: Problem tożsamości spowodował, że nas stawiamy w opozycji do innych i faworyzujemy własną grupę. Czy nauce uda się rozwiązać problem tożsamości społecznych?
encoded: Pomimo wielu różnic Solomon Igbawua i Dahiru Bala byli bliskimi przyjaciółmi. To się zaczęło w czasach szkolnych, gdy w nigeryjskim stanie Benue biegali tam i z powrotem między wioską Igbawui i osadą Bali odległymi o kilka kilometrów. Mieli nadzieję, że ta przyjaźń będzie trwać do końca ich życia. Krępy, barczysty Igbawua, który ma teraz 40 lat, jest chrześcijaninem, członkiem grupy Tiv, która od wieków uprawia lekko pofałdowane równiny Benue. Wysoki i chudy Bala, lat 42, to muzułmanin Hausa. Jego lud – mocno związani Hausańczycy i Fulanie – żyje z hodowli długorogiego bydła na znacznej części zachodniej Afryki. Na wielu obszarach takie różnice – tożsamości etnicznej, religii, języka, kultury, polityki – są zabójcze. Kilkaset kilometrów od miejsca, gdzie spotkałem tych mężczyzn, organizacja Boko Haram występuje przeciwko każdemu, kto nie przestrzega jej wersji islamu. W innych miejscach zachodniej Afryki i poza nią pasterze oraz rolnicy toczą boje o dostęp do zasobów. A inne grupy (rasy, plemiona, narody, religie) tkwią w innych konfliktach na całym świecie. Jednak do niedawna nie dotyczyło to Zongo, wioski Igbawui, ani Daudu, gdzie mieszka Bala. Przez większość ich życia dobrej ziemi było dość. Gdy bydło zdeptało pole rolnika lub pasterz zobaczył, że drogę do strumienia przegradza mu płot, istniały sposoby rozstrzygania takich sporów. – Tu panowały spokój i harmonia – mówi Elizabeth Anyom z ludu Tiv. Lecz w miarę jak dwaj przyjaciele dorastali i płodzili własne dzieci, w Benue przybywało ludności. Na skutek ocieplania się klimatu ziemie na północy wysychały, co spychało pasterzy na południe. Dobrej ziemi było mniej. Coraz częściej rolnicy stwierdzali, że bydło zniszczyło ich plony, a pasterze napotykali na szlakach swych stad nowe płoty lub świeżo obsadzone pola. Skończyły się swobodne relacje między rolnikami i pasterzami. Mimo to nikt nie sądził, że konflikt może przydarzyć się tutaj, mówi Katrin, żona Igbawui. A potem się przydarzył. My i Oni W 2014 r. obie społ…

tozsamosc-spoleczna-moze-warunkowac-nasze-zachowania-fot-getty-images-502eb3d.jpeg
width: 1948
height: 1539

Ile masz w sobie zła? Naukowcy opracowali na to test
type: item
date: 2020-06-29T07:08:40.000Z
creator: redakcja
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: ludzie
subject: Moto
subject: psychiatria
subject: psychologia
subject: Społeczeństwo
subject: Technologia
subject: Travel
subject: Zdrowie
description: Psychologowie nazywają to mroczną triadą. Trzy rodzaje postaw, które reprezentują najgroźniejsze aspekty naszej natury: psychopatia, narcyzm i makiawelizm. Tych czynników jest w nas znacznie więcej: egoizm, sadyzm, zawiść i inne. Wszystkie mają jedno źródło.
encoded: Można je porównać do procesora, centralnego źródła negatywnych cech. W tekstach Platona pojawia się Daimonion – rodzaj ducha, który jest w każdym z nas, ma odwodzić nas od błędnych decyzji jednocześnie nie sugerując rozwiązać, taki duchowy opiekun i bezpiecznik, personifikacja sumienia. Teraz wyobraź sobie podobny twór, ale działający odwrotnie – uruchamiający negatywne zachowania. Naukowcy nazwali go jedną literą: D. To skrót od “Dark Factor” czyli Mroczny Czynnik Osobowości. Kojarzy się z “dark passenger” z serialu “Dexter”? Słusznie. Jego koncepcję na podstawie badań opracowali wspólnie psycholodzy z Niemiec i Danii. U podstaw całego poszukiwania legł psychologiczny konstrukt stworzony przez Charlesa Spearmana, angielskiego naukowca, który ponad sto lat temu zaobserwował, że osoby, które dobrze radziły sobie podczas jednego z poznawczych testów radzą sobie także w innych. Doszedł do wniosku, że musi istnieć „generalny czynnik inteligencji”, który można zmierzyć. - W ten sam sposób mroczne aspekty ludzkiej osobowości mają czynnik wspólny, a to oznacza, że podobnie jak w przypadku inteligencji jest to wyraz jednej i tej samej tendencji do zdolności – wyjaśnia Ingo Zettler, psycholog z Uniwersytetu w Kopenhadze. W czterech osobnych badaniach udział wzięło ponad dwa i pół tysiąca uczestników. Zettler raz ze swoim zespołem zadawali im pytania przygotowane by zmierzyć poziomy dziewięciu mrocznych cech osobowości: egoizm, makiawelizm, brak zasad moralnych, narcyzm, uczucie wyższości nad innymi, psychopatię, sadyzm, egotyzm i zawiść. Testy polegały na wyrażaniu swojego stosunku do przedstawionych zdań. Badani mieli określać na skali ocenę takich stwierdzeń jak na przykład: „Powiem wszystko, by dostać to czego chcę”, „Trudno jest być na przedzie bez złamania zasad tu i tam” albo „Krzywdzenie ludzi byłoby ekscytujące”. Mając zgromadzone odpowiedzi naukowcy stworzyli statystyczną analizę. Wynika z niej, że wszystkie te cechy mają pewien wspólny kontekst, który został nazwan…

ile-masz-w-sobie-zla-naukowcy-opracowali-na-to-test-6e31df0.jpeg
width: 2121
height: 1414

Jak doświadczyć halucynacji bez narkotyków? To proste, ale nie mówcie potem, że nie ostrzegaliśmy
type: item
date: 2020-02-10T12:20:24.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: halucynogeny
subject: Lifestyle
subject: Moto
subject: nauka
subject: psychiatria
subject: psychologia
subject: Technologia
subject: Wolny czas
description: W końcu nie możemy wam zagwarantować co zobaczycie. Setki tysięcy lat ewolucji mózgu zmieniły go w pasjonującą maszynę, którą ludzkość nauczyła się “podkręcać”. W końcu 100 miliardów neuronów – to siła nieporównywalna z żadnym ludzkim urządzeniem!
encoded: Wystarczy, że cokolwiek w tej skomplikowanej układance pójdzie inaczej, niż zwykle. Jakiś pojedynczy neuroprzekaźnik nie zadziała, odblokuje się lub zablokuje połączenie między neuronami – efekty są trudne do przewidzenia i zawsze ciekawe. Jakby to nie wystarczało, urazy, wypadki i inne nieprzyjemne zdarzenia mogą wpływać na pracę naszego “centralnego komputera” na tyle by na przykład odbierał rzeczy, których de facto nie ma. Od wieków ludzkość eksperymentowała z własnymi umysłami modyfikując świadomość środkami psychoaktywnymi, ale uwaga – tutaj nie zajmiemy się takimi przypadkami. O tym napisano już bardzo wiele i z pewnością nie raz wrócimy do tych zagadnień. Nie trzeba jednak odurzać się narkotykami, by doświadczyć halucynacji. Nasz mózg w swoich niezmierzonych możliwościach, może taki seans wytworzyć samodzielnie, oczywiście jeśli go odpowiednio pobudzimy. Ciekawy eksperyment zaprezentowali YouTuberzy ze Scam School w 2016. Postanowili pokazać w jaki sposób można doprowadzić do zjawiska deprywacji sensorycznej używając dostępnych w domu przedmiotów. Oto lista potrzebnych do eksperymentu przedmiotów: arkusze białego lekkiego papieru bawełniane waciki gumki recepturki materiały biurowe: nożyczki, zszywacz, taśma klejąca, sznurek nagranie z YouTube przedstawiające przynajmniej 30 minut białego szumu bez przerwy wytłumiające hałas słuchawki Jak to działa? Możecie przekonać się oglądając video. Efekty tej metody powinny zaprezentować się po 10-30 minutach. View oEmbed on the source website Po dwudziestej minucie eksperymentu uczestnicy donosili o zaobserwowaniu kolorów, efektu podobnego do tego, który otrzymuje się po długim tarciu powiek. Niedługo potem widzieli kształty przypominające dinozaury i meduzy, a nawet Oko Saurona (z “Władcy Pierścieni”). Jeden z uczestników słyszał krzyki, drugi śmiech. Brzmi to nieprawdopodobnie? Istnieje wyjaśniony naukowo fenomen o nazwie efekt Ganzfelda. Polega on na tym, że gdy znajdujemy się w warunkach skrajnie pozbawionych bodźc…

uczestnik-eksperymentu-scam-school-a9beb7a.jpeg
width: 1640
height: 1035

Nie uwierzysz, że to wszystko przez jeden mały szczegół. Odkryto przyczynę nerwicy natręctw
type: item
date: 2016-07-20T08:16:35.000Z
creator: redakcja
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: psychiatria
subject: zdjęcia
description: Pamiętacie nerwowe rytuały Adama Miauczyńskiego, bohatera filmu “Dzień Świra”? To typowe przykłady nerwicy natręctw, czyli zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych. Najnowsze badania pokazują, że odpowiedzialny za nie może być jeden konkretny receptor w mózgu, a to otwiera pole do skuteczniejszego leczenia.
encoded: Pamiętacie nerwowe rytuały Adama Miauczyńskiego, bohatera filmu “Dzień Świra”? To typowe przykłady nerwicy natręctw, czyli zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych. Najnowsze badania pokazują, że odpowiedzialny za nie może być jeden konkretny receptor w mózgu, a to otwiera pole do skuteczniejszego leczenia. Grupa naukowców z Duke University opublikowała na łamach “Biological Psychiatry” wyniki swoich badań. Opisują hodowlę myszy pozbawionych genu o nazwie Sapap3, który odgrywa ważną rolę w tworzeniu się synaps w mózgu. Myszy jego pozbawione miały tendencje do ciągłego mycia się, wręcz na poziomie obsesji. To pozwoliło wysunąć hipotezę, że właśnie ten gen może być odpowiedzialny za występowanie nerwicy natręctw u ludzi. Jej najbardziej znanym objawem jest właśnie obsesyjne mycie rąk. Żeby sprawdzić czy mają rację autorzy badań stymulowali ośrodki w mysich mózgach, a konkretnie część ciała prążkowanego. Stamtąd wychodzą neurony tworzące połączenia bezpośrednie i pośrednie. Stymulowanie połączeń bezpośrednich daje efekt wywoływania akcji, a połączeń pośrednich – jej wstrzymanie. Myszy pozbawione Sapap3 miały znacznie więcej połączeń bezpośrednich, co przekładało się na powtarzanie w kółko tych samych czynności. Po dokładniejszym badaniu naukowcy ustalili, że chemiczny receptor o nazwie mGluR5 jest odpowiedzialny za nerwicę u myszy. Dodatkowo najprawdopodobniej jest on także przyczyną nadaktywności połączeń w mózgu myszy. Gdy naukowcy spróbowali zdeaktywować mGluR5 okazało się, że po zaledwie kilku minutach nerwica myszy ustąpiła. To oznacza nadzieję dla cierpiących na ten rodzaj zaburzeń, choć na leki dla ludzi oparte na tych badaniach prawdopodobnie przyjdzie nam jeszcze długo poczekać. Źródło: IFLS Zobacz kolejny odcinek naszego serialu "Warto spróbować" - tym razem nasza reporterka rusza na tor rowerowy!

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/c716034a97e6fa03f8f54e3f3537d70f1e336545-b691255.jpeg
width: 8000
height: 5333

Alarmujący raport - schizofrenicy prawie rok czekają na pomoc
type: item
date: 2015-12-15T14:30:21.000Z
creator: redakcja
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: psychiatria
subject: schizofrenia
subject: zdjęcia
description: Co drugi cierpiący na schizofrenię czeka prawie rok od diagnozy na terapię. Takie dane pokazuje raport „Schizofrenia. Rola opiekunów w kreowaniu współpracy” wykonany przez HTA Consulting.
encoded: Kierownik katedry i kliniki psychiatrycznej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, prof. Marcin Wojnar podkreśla w wypowiedzi dla PAP, że wczesne rozpoczęcie leczenia schizofrenii jest bardzo ważne, ponieważ większa jest wtedy jego skuteczność. W znacznym stopniu wpływa na dalszy jej przebieg. Według specjalisty, jedynie 10 proc. pacjentów doświadcza tylko jednego epizodu tej psychozy. U pozostałych osób dochodzi do nawrotu choroby. Jej objawy są na ogół podobne. Są to najczęściej urojenia, omamy i zaburzenia myślenia oraz trudności w porozumiewaniu się, brak woli i motywacji, ograniczone okazywanie emocji i przeżywania radości, bezczynność, apatia oraz spowolnienie ruchowe. Prof. Wojnar podkreśla, że w kolejnym epizodzie choroby większe może być jej nasilenie, co jeszcze bardziej wpływa na pogorszenie stanu chorego i jego funkcjonowanie. Główną tego przyczyna jest zbyt późne rozpoczęcie leczenia, a potem zażywanie mniejszych dawek leków lub wręcz zaprzestanie ich przyjmowania. Raport zwraca uwagę, że niekorzystne jest długie oczekiwanie na konsultację psychiatryczną, gdy może to prowadzić do eskalacji objawów i konieczności poddania chorego leczeniu szpitalnemu. Wprawdzie do nawrotów choroby dochodzi nawet wtedy, gdy pacjent jest prawidłowo leczony, jednak występują one wtedy rzadziej i z mniejszym nasileniem. Najczęściej dochodzi do nich w ciągu 5 lat od pierwszego epizodu schizofrenii. „Schizofrenia jest chorobą ludzi młodych, wstępne jej objawy mogą się pojawić już w wieku 17-19 lat. Najczęściej jednak ujawnia się między 22. i 29. rokiem życia. Powodem są zaburzenia biochemiczne mózgu, głównie układu dopaminergicznego” – podkreśla prof. Wojnar. Specjalista dodaje, że leczenie powinno być kompleksowe. Poza lekami powinna byś stosowana psychoterapia, rehabilitacja oraz terapia zajęciowa. Bardzo ważna jest również pomoc opiekunów, którymi najczęściej są rodzice chorego, w tym szczególnie matka. „Chorzy często nie są jednak przekonani, co do swej choroby i nie widzą…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/d49d1440daeafb4fd49bfe9f95d708554df7e54f-0bbd137.jpeg
width: 1000
height: 600