National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-12-11T07:58:10.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Niesamowity tańczący goryl najzabawniejszym zdjęciem dzikiej przyrody. Znamy wyniki Nikon Comedy Wildlife Awards 2025
items: Wąż Steve'a Irwina. Poznaj historię nowego gatunku nazwanego na cześć „łowcy krokodyli”
items: Osiemdziesiąte urodziny bajki o Muminkach. Śladami fikcyjnych istot Tove Jansson w prawdziwym świecie
items: To jedne z najstarszych stworzeń na Ziemi. Uczą się i zapamiętują, choć nie mają mózgu
items: Borowik ceglastopory – piękny, tajemniczy i jadalny grzyb
items: Zagadka z dzieciństwa rozwiązana. Wiemy już, dokąd nocą tupta jeż
items: Arka Noego pełna niespodzianek. Oto lista zwierząt, które się na niej miały znaleźć
items: Góra lodowa czy plastikowa torba? „National Geographic” wśród 25 najbardziej wpływowych okładek
items: Nie tylko badaczka szympansów. Co Jane Goodall powiedziała nam o nas samych?
items: Tajemnicze trzęsienia ziemi na Santorynie. Naukowcy odkryli zaskakujące powiązanie
items: Szympansy „piją" 2,5 drinka dziennie. Naukowcy nie mają wątpliwości
items: Dlaczego woda jest niebieska? Powszechne wytłumaczenie to mit
items: Jest rudym kuzynem szopa pracza. Wśród gałęzi drzew porusza się z niezwykłą gracją
items: Mrówki, które klonują inny gatunek – natura łamie swoje własne zasady
items: Pierwsze wyróżnienia w konkursie Wildlife Photographer of the Year. Niesamowite zdjęcia dzikiej przyrody
items: Jeden z najmniejszych żółwi świata rozmnożony w Polsce – historyczny sukces poznańskich badaczy
items: Badacze stworzyli superpokarm dla pszczół. Ich kolonie rosną jak na drożdżach – dosłownie
items: 100 mln lat temu świat przyrody eksplodował kolorami. Skąd wzięła się ta cecha?
items: Sezon na grzyby zaczął się niezwykle wcześnie – naukowcy wskazują powód urodzaju
items: Jak zwierzęta reagują na zaćmienie Słońca – żyrafy i żaby są przerażone
items: Podgorzałka madagaskarska wróciła – biolog odnalazł kaczkę uznaną za wymarłą
items: Delfiny bawią się z orkami? Mamy niezwykłe nagranie
items: Naukowcy zbadali długość życia kotów różnych ras. Różnice są drastyczne
items: Te żaby dosłownie „chowają” swoją krew. To ich sekret na przetrwanie
items: Nie starzeje się i potrafi odtworzyć własne ciało. Mimo to walczy o przetrwanie

Niesamowity tańczący goryl najzabawniejszym zdjęciem dzikiej przyrody. Znamy wyniki Nikon Comedy Wildlife Awards 2025
type: item
date: 2025-12-11T07:57:43.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Fotografia
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: fotografia podróżnicza
subject: goryl
subject: konkursy fotograficzne
subject: przyroda
subject: zwierzęta
description: Pasja do dzikiej przyrody i humor nie tylko mogą iść w parze, a nawet powinny! Żart jest świetnym, niekiedy jedynym docierającym do szerszej publiki sposobem na opowiedzenie historii otaczającego nas świata. Co roku udowadnia to Nikon Comedy Wildlife Awards, czyli jeden z najbardziej rozpoznawalnych konkursów fotograficznych na świecie. Wreszcie znamy jego wyniki.
encoded: Nikon Comedy Wildlife Awards 2025 ponownie zgromadził tysiące miłośników fotografii przyrodniczej. Rekordowa edycja po raz kolejny zachwyca kreatywnością autorów w pokazywaniu nam nieco bliższego sercu oblicza dzikiej przyrody. Czym jest Comedy Wildlife Awards? Konkurs powstał z inicjatywy dwóch doświadczonych fotografów – Paula Joynsona-Hicksa i Toma Sullama. Ich celem było nie tylko ukazanie piękna natury, ale przede wszystkim zwrócenie uwagi społeczeństwa na jej ochronę poprzez radosne ujęcia dzikich zwierząt. Konkurs szybko zdobył międzynarodową renomę, zyskując miliony odbiorców rocznie. Humor obniża poziom oporu wobec trudnych tematów i sprzyja kształtowaniu postaw proekologicznych. W 2025 roku po raz kolejny udowodniono, że fotografia może nie tylko cieszyć oko, ale także bawić i inspirować do działań na rzecz ochrony przyrody. Najlepsze zdjęcie Nikon Comedy Wildlife Awards 2025 Tegoroczna edycja przyniosła rekordową liczbę zgłoszeń – ponad 10 000 zdjęć ze 109 krajów. Jury wyłoniło 44 finalistów, z których wybrano zwycięzców w kilku kategoriach. Główna nagroda mogła być jednak tylko jedna. Zwycięzcą okazał się Brytyjczyk Mark Meth-Cohn za swoją fotografię „High Five”. Przedstawia ona goryla tańczącego na polanie w Rwandzie. Nie da się ukryć, że wywołuje uśmiech na twarzy i wymagał od autora niebywałego wyczucia chwili. Jak powstała zwycięska fotografia? Sam autor szczegółowo opisuje okoliczności powstania zdjęcia, za którym trzeba się było sporo „nachodzić”. – Spędziliśmy cztery niezapomniane dni, wędrując przez mgliste góry Virunga w poszukiwaniu mieszkających tam rodzin goryli. Tego konkretnego dnia natknęliśmy się na dużą grupę: rodzinę Amahoro. Zebrali się na leśnej polanie, na której dorośli spokojnie żerowali, a młode radośnie się bawiły. Jeden młody samiec szczególnie chciał zaprezentować swoje akrobatyczne umiejętności: piruety, akrobacje i wysokie kopnięcia. […] jestem zachwycony, że udało mi się uchwycić jego figlarnego ducha na tym zdjęciu – opowia…

FABRIC-KOLAZ-32-28-846a0a6.jpg
width: 2700
height: 1800

Wąż Steve'a Irwina. Poznaj historię nowego gatunku nazwanego na cześć „łowcy krokodyli”
type: item
date: 2025-11-19T14:10:20.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: indie
subject: nowy gatunek
subject: przyroda
subject: węże
subject: zwierzęta
description: Pamiętacie Steve’a Irwina? To on pokazał nam piękno świata i znaczenie dzikiej przyrody w swoim programie „Łowca krokodyli”. Jego legenda trwa do dziś, a teraz ma swoją kolejną, żywą reprezentację – badacze ochrzcili nowy gatunek pięknego, rzadkiego węża właśnie jego imieniem. Jaki jest Lycodon irwini?
encoded: Historia węża Steve’a Irwina, czyli Lycodon irwini, zaczyna się na Wielkich Wyspach Nikobarskich w Indiach. To tam naukowcy odkryli nowego, unikatowego przedstawiciela herpetofauny. Nazwali go na cześć legendarnego australijskiego przyrodnika, podkreślając jego ogromny wkład w promowanie ochrony przyrody na całym świecie. Czym wyróżnia się ten nieznany wcześniej nauce wąż i czemu budzi takie zainteresowanie? Kim był Steve Irwin? Nazwanie nowego gatunku na cześć Irwina ma wymiar symboliczny. Był znanym na całym świecie edukatorem, popularyzatorem przyrody i aktywnym „stróżem” środowiska naturalnego, za którym potrafił stanąć murem. Pokazywał piękno otaczającego świata tak, jak udało się tylko kilku osobom w historii. Otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego biologii. Jego działalność, zarówno w Australii, jak i na forum międzynarodowym, przyczyniła się do zwiększenie świadomości o potrzebie ochrony dzikiej przyrody i zwrócenia uwagi na zagrożenia, przed którymi stoją endemiczne gatunki zwierząt. To pasja i poświęcenie Irwina do inspirowania kolejnych pokoleń przyrodników – według badaczy – była motorem do uhonorowania go nieśmiertelnością zaklętą w nazwie nowego gatunku. Jak zginął Steve Irwin? Niestety, odwaga i determinacja przyrodnika przyczyniła się do jego tragicznej śmierci. W 2006 roku pracował on przy programie poświęconym najbardziej zabójczym zwierzętom, a na planie doszło do straszliwego wypadku – podczas kręcenia materiału o australijskiej Wielkiej Rafie Koralowej został ugodzony w przez jadowitą płaszczkę. Jej wypełniony trucizną kolec wbił się w serce, co doprowadziło do niemal natychmiastowej śmierci. Jaki jest nowy wąż Lycodon irwini? Lycodon irwini wyróżnia się błyszczącym, czarnym ubarwieniem. Mierzy około metra i jest niejadowity, a jego budowa przypomina inne gatunki z rodzaju Lycodon, określanego potocznie „wilczymi wężami”. Preferuje wilgotne, leśne siedliska, które zapewniają mu spokój i dostęp do pokarmu. Poluje głównie na drobne gady, płazy or…

FABRIC-KOLAZ-32-21-e3fc411.jpg
width: 2700
height: 1800

Osiemdziesiąte urodziny bajki o Muminkach. Śladami fikcyjnych istot Tove Jansson w prawdziwym świecie
type: item
date: 2025-11-05T14:39:02.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Lifestyle
subject: finlandia
subject: literatura
subject: przyroda
subject: wyspy
description: Mija 80 lat od kiedy do sprzedaży trafiła pierwsza książka opisująca losy rodziny Muminków, Małej Mi i Włóczykija. Sława tych fikcyjnych istot wykracza daleko poza mroźne krajobrazy Finlandii. Jednak to stamtąd autorka czerpała główne inspiracje przy tworzeniu swojej fantastycznej doliny. Przyjrzyjmy się temu, gdzie obecnie można znaleźć ślady tych istot.
encoded: Powiedzenie, że bajki wymyślone przez fińską pisarkę Tove Jansson zdobyły światową popularność, byłoby eufemizmem. W rzeczywistości Muminki stały się elementem popkultury, reprodukowanym w późniejszych latach poprzez filmy, komiksy czy ubrania. Bajka stanowi prawdziwe dziedzictwo kraju ze stolicą w Helsinkach, tym bardziej, że fantastyczna dolina, w której mieszkają bohaterowie powieści, jawnie odnosi się do fińskich krajobrazów. Okrągły osiemdziesiąty jubileusz bohaterów to idealny moment, aby przyjrzeć się, gdzie we współczesnym świecie można znaleźć ślady tych bajkowych istot. Archipelag z bajek W powieściach Tove Jansson możemy dostrzec inspiracje fińską przyrodą. Archipelag, który otacza wybrzeże Finlandii, składa się 179 584 mniejszych i większych wysp. Na jednej z nich – Klovharun, fińska autorka spędzała wakacje przez 30 lat swojego życia, mieszkając tam ze swoją partnerką Tuulikki Pietilä. To ta kobieta stała się inspiracją do powstania postaci rybaczki Too Tiki. Klovharu to bardzo kameralna wysepka pełna kamieni, zamieszkana przez mewy i inne morskie zwierzęta. Pośrodku niej, fińska autorka wzniosła 1964 roku chatkę, która stoi na wyspie do dziś. Obecnie, w trosce o Klovharun, przebywanie na wyspie musi się odbywać w sposób minimalnie ingerujący w środowisko. Archipelag poza naturą skrywa jeszcze inne elementy występujące w bajkach o trollach z doliny. W trakcie rejsu po poszczególnych wyspach można dostrzec wiele latarni morskich, których wygląd był inspiracją do powstania książki „Tatuś Muminka i morze”. Największe skojarzenia z fikcyjnym budynkiem budzić może latarnia z wyspy Söderskär, na którą da się dostać promem z Helsinek. Odizolowana wieża idealnie oddaje spokój i połączenia człowieka z naturą – wartości, które niesie za sobą książka Jansson. Fińskie zwyczaje w Dolinie Muminków Inspiracje wykorzystywane przy pisaniu książki wykraczały poza fińskie pejzaże. W powieści bardzo ważne miejsce zajmują zwyczaje i tradycje obchodzone na co dzień w tym kra…

shutterstock2580218471-c5eb6bc.jpg
width: 6000
height: 4000

To jedne z najstarszych stworzeń na Ziemi. Uczą się i zapamiętują, choć nie mają mózgu
type: item
date: 2025-11-03T10:40:45.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: ewolucja
subject: meduzy
subject: mózg
subject: Onet
subject: przyroda
subject: Wolny czas
subject: zwierzęta
description: Tylko zwierzęta z mózgiem i milionami neuronów potrafią uczyć się na błędach? Nic bardziej mylnego. Naukowcy odkryli, że tę zdolność mają także meduzy – stworzenia, które żyją na Ziemi już od pół miliarda lat.
encoded: W tym artykule: Małe i parzące jamochłony Zmyślne meduzy z Karaibów Zalety posiadania układu nerwowego Ludzki mózg składa się z 86 mld neuronów i jest efektem ewolucji trwającej miliony lat. Nic dziwnego, że daje nam tak niezwykłe możliwości. Mamy znakomitą pamięć i rozwinięte zdolności poznawcze, które wyróżniają nas w świecie zwierząt. Jesteśmy w stanie się uczyć i to na wiele różnych sposobów. Wyciągamy wnioski z przeszłości i naprawiamy błędy, które popełniliśmy, żeby ponownie nie wpakować się w kłopoty. Jak się okazuje, to ostatnia umiejętność ma bardzo stare korzenie. Posiadają ją nawet meduzy – jamochłony zaliczane do parzydełkowców. To jedne z najstarszych zwierząt, jakie pojawiły się na Ziemi. Ich układ nerwowy jest bardzo prosty. Meduzy nie mają mózgu, jedynie kilka tysięcy neuronów znajdujących się w całym ciele. A jednak to wystarcza, by łączyć bodźce różnego rodzaju i wyciągać z nich wnioski. Przełomowe badania, rzucające światło na to, jak kształtował się układ nerwowy zwierząt, zostały opublikowane w najnowszym numerze czasopisma „Current Biology”. Przeprowadził je zespół pod kierunkiem neurologa Andersa Garma z Uniwersytetu Kopenhaskiego oraz Jana Bieleckiego z Uniwersytetu Kiel. Małe i parzące jamochłony − Dawniej zakładano, że meduzy uczą się jedynie w najprostsze możliwe sposoby. Jednym z nich jest habituacja, czyli zdolność przyzwyczajania się do pewnego określonego bodźca, takiego jak stały dźwięk albo dotyk – mówi Anders Garm. To właśnie habituacja sprawia, że nie czujemy ubrania, które nosimy. Ponieważ cały czas dotyka ono naszego ciała, nasz mózg przyzwyczaja się do bodźca. W rezultacie przestajemy go odczuwać. − Teraz jednak odkryliśmy, że meduzy posiadają również zaawansowane umiejętności uczenia się. A nawet, że uczą się na błędach. Dzięki nim modyfikują swoje zachowanie – opowiada Garm. Naukowcy doszli do tego wniosku, przeprowadzając eksperymenty z meduzami Tripedalia cystophora. To nieduże zwierzęta należące do kostkowców: gromady skupi…

Meduzy-sa-madrzejsze-niz-myslisz-a7d69be.jpg
width: 5472
height: 3648

Borowik ceglastopory – piękny, tajemniczy i jadalny grzyb
type: item
date: 2025-11-01T09:02:49.000Z
creator: Marzena Wardyn-Kobus
subject: Przyroda
subject: grzyby
subject: lasy
subject: polska
subject: przyroda
description: Borowik ceglastopory to jeden z bardziej efektownych grzybów, jakie możemy spotkać w polskich lasach. Jego nietypowa kolorystyka i duże rozmiary sprawiają, że przyciąga wzrok zarówno doświadczonych grzybiarzy, jak i amatorów. Choć z wyglądu może wydawać się niebezpieczny, jest grzybem jadalnym, pod warunkiem odpowiedniej obróbki termicznej. Warto poznać jego cechy oraz podobieństwa do innych gatunków, aby bezpiecznie cieszyć się jego smakiem.
encoded: Spis treści: Jak wygląda borowik ceglastopory? Występowanie Czy borowik ceglastopory jest jadalny? Z jakimi grzybami można pomylić krasnoborowika ceglastoporego? Znaczenie borowika ceglastoporego w ekosystemie Jak wygląda borowik ceglastopory? Borowik ceglastopory (zwany też krasnoborowikiem ceglastoporym) jest grzybem o imponujących rozmiarach – kapelusz może osiągać średnicę nawet do 20 cm. U młodych owocników jest półkolisty, z czasem staje się poduszkowaty lub całkowicie rozpostarty. Powierzchnia kapelusza początkowo jest sucha i lekko zamszowa, z wiekiem staje się gładka, a jego barwa waha się od ciemnobrązowej do kasztanowej, czasem z delikatnymi ochrowymi plamkami. Rurki borowika ceglastoporego u młodych owocników mają barwę żółtą, stopniowo zmieniając się w oliwkową, a u starszych egzemplarzy – w rdzawe odcienie. Po uszkodzeniu lub przecięciu szybko sinieją, co jest charakterystyczną cechą tego gatunku. Trzon jest pełny, mocny, o grubości 2–5 cm i wysokości 5–15 cm. Może mieć kształt pękaty, maczugowaty lub baryłkowaty. Jest żółty, pokryty gęsto czerwonymi strzępkami, zwłaszcza w dolnej części. W górnej części trzon bywa bardziej żółty, gdyż strzępków jest mniej. Miąższ grzyba jest jędrny, zwarty, żółty, ale po przekrojeniu momentalnie przebarwia się na ciemnoniebieski, z czasem staje się szaroniebieski. Występowanie Krasnoborowik ceglastopory występuje głównie w Europie i Japonii. W Polsce jest dość pospolity, zwłaszcza w górach i na pogórzu, gdzie spotykany jest częściej niż na nizinach. Rośnie w lasach liściastych i iglastych, preferując kwaśne gleby. Najczęściej można go spotkać pod świerkami, jodłami, bukami, grabami, dębami szypułkowymi i lipami. Borowik ceglastopory owocuje od maja do listopada, co czyni go jednym z grzybów, które pojawiają się stosunkowo wcześnie w sezonie i mogą być zbierane aż do późnej jesieni. Odmiana żonkilowa tego gatunku jest znacznie rzadsza i występuje głównie pod dębami i bukami. W Polsce uznawana jest za gatunek wymierając…

borowik-ceglastopory-72456ae.jpg
width: 2773
height: 2080

Zagadka z dzieciństwa rozwiązana. Wiemy już, dokąd nocą tupta jeż
type: item
date: 2025-10-15T09:22:51.000Z
creator: Igor Szulim
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: Edukacja
subject: jeże
subject: przyroda
subject: ssaki
description: Kto z nas nie zastanawiał się kiedyś: „Dokąd nocą tupta jeż?”. Zagadkę dzieciństwa postanowiły rozwiązać Lasy Państwowe. Odpowiedź wcale nie jest taka trudna.
encoded: W tym artykule: Dokąd nocą tupta jeż? Uważajmy na jeże i dbajmy o nie Ciekawostki o jeżach Jesień kojarzy nam się przede wszystkim ze spadającymi liśćmi, kasztanami, ale i zwierzętami, przygotowującymi się na nadejście mroźnych miesięcy. Wśród nich są jeże, które, jak wiele innych stworzeń, zapadają w sen zimowy. Przypomnieć o tym postanowiły Lasy Państwowe, publikując w sieci specjalny post poświęcony tym niewielkim ssakom. Co więcej, leśnicy postanowili odpowiedzieć również na klasyczne pytanie – „dokąd nocą tupta jeż?”. Dokąd nocą tupta jeż? Zanim dowiemy się, co po zmroku robi ten uroczy ssak, warto przypomnieć genezę słynnego pytania. Nieco starsi czytelnicy z pewnością pamiętają emitowany z przerwami od 1982 do 2007 roku na antenie telewizji publicznej program dla dzieci „Domowe przedszkole”. Już w czołówce słychać tam ikoniczne: „Dokąd nocą tupta jeż?”. Po upływie czterech dekadach i kolejnych pokoleniach młodych widzów dopytujących o nocne życie jeży, zagadkę dzieciństwa postanowiły rozwiązać Lasy Państwowe. Z facebookowego wpisu dowiadujemy się, że nocą jeże potrafią przebyć nawet 3 kilometry, co jest nie lada osiągnięciem, biorąc pod uwagę ich niewielkie rozmiary. Główny powód nocnych eskapad mierzących maksymalnie 26 cm ssaków to po prostu chęć zdobycia pożywienia. – A więc już wiemy, gdzie jeże tuptają nocą — jeść! – podkreślają leśnicy. I dodają, że w trakcie jednej nocy jeże zjadają ok. 200–250 g owadów i innych bezkręgowców. Szacuje się, że jeż nocą powinien zjeść pokarm odpowiadający 1/6 masy swojego ciała. Jeżeli jesienią jeż nie będzie ważył co najmniej 700 g, to małe prawdopodobieństwo, że przeżyje zimę. Uważajmy na jeże i dbajmy o nie Leśnicy przy okazji zaapelowali do wszystkich internautów, by szczególnie jesienią uważali na jeże. To czas, kiedy te niewielkie ssaki szukają schronienia i pomału zapadają w sen zimowy. – Jeże zimują bardzo często w parkach i ogrodach w stertach liści. Okres października to ten czas kiedy pomału zapadają w sen zimo…

Dokad-noca-tupta-jez-849ca3c.jpg
width: 4707
height: 3239

Arka Noego pełna niespodzianek. Oto lista zwierząt, które się na niej miały znaleźć
type: item
date: 2025-10-12T11:45:24.000Z
creator: Erin Blakemore
subject: Nauka
subject: biblia
subject: gatunki
subject: historia
subject: nauka
subject: przyroda
subject: zwierzęta
description: Jakie zwierzęta uratowano przed potopem? Lista gatunków, które miały znaleźć się na arce Noego, przez wieki była źródłem licznych sporów. Na liście pojawiały się nie tylko lwy czy słonie, ale i istoty czysto mityczne. Jeden z domnienych pasażerów zaskakuje do dziś.
encoded: Spis treści: Średniowieczne wizje arki i jej pasażerów Jakie gatunki pojawiały się w ikonografii? Od mitu do nauki – reinterpretacja w nowożytności Hybrydy, absurd i narodziny pojęcia gatunku Wokół zwierząt z arki narosło wiele spekulacji – i to z dobrego powodu. Potop, boski nakaz, charyzmatyczna menażeria: historia z Księgi Rodzaju należy do najsłynniejszych w Biblii. Pytanie, jakie gatunki towarzyszyły Noemu i jego rodzinie na własnoręcznie zbudowanym statku, pozostaje trudne, bo Biblia milczy o konkretnych stworzeniach. Z nazwy pojawiają się tylko dwa ptaki – gołębica i kruk, które Noe wypuścił, by sprawdzić, czy wody już opadły i ziemia znów nadaje się do zamieszkania. To jednak nie powstrzymało artystów ani uczonych przed barwnymi – czasem wręcz niedorzecznymi — domysłami o tym, jakie zwierzęta trafiły na pokład. Takie teorie mówią dziś więcej o epokach, w których powstawały, oraz o rozwoju nauki niż o samej arce. Średniowieczne wizje arki i jej pasażerów Spekulacje na temat zwierząt z arki są niemal tak stare jak sama Biblia. Jedna z najwcześniejszych zachowanych ilustracji sceny biblijnej — na monecie z III w. n.e. – przedstawia arkę oraz dwa ptaki uznawane za nawiązanie do gołębicy, którą Noe wypuścił, by sprawdzić, czy ziemia obeschła. – Naturalnie ciągnie nas do opowieści o zwierzętach – mówi starsza kustoszka w J. Paul Getty Museum w Los Angeles, kuratorka wielu wystaw o średniowiecznych ilustracjach zwierząt. Średniowiecznych ludzi fascynował świat przyrody. Próbowali nadać religijne znaczenie każdemu elementowi historii Noego – od symboliki arki przypominającej kościół, po rzekome rozróżnienie między zwierzętami czystymi i nieczystymi na pokładzie. Artyści i uczeni sporządzali więc listy gatunków oraz barwne opowieści powiązane z narracją o Noem w bestiariach – księgach z moralnymi pouczeniami i licznymi ilustracjami. W rezultacie iluminowane rękopisy i średniowieczne obrazy kipią wyobrażeniami życia zwierząt – morskich i lądowych, które rzekomo ocalał…

GettyImages-590668941-2b0e42f.jpg
width: 5100
height: 3455

Góra lodowa czy plastikowa torba? „National Geographic” wśród 25 najbardziej wpływowych okładek
type: item
date: 2025-10-03T13:13:29.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Fotografia
subject: media
subject: przyroda
subject: słynne okładki
subject: śmieci
subject: zdjęcia
description: Okładka magazynu „National Geographic” znalazła się w gronie 25 najbardziej wpływowych okładek czasopism w historii. Na fotografii widoczna jest praca ukazująca monumentalna górę lodową. Ale czy na pewno?
encoded: Okładki magazynu „National Geographic” słyną z perfekcyjnie wykonanych zdjęć. Ich tematyka okładek ściśle odzwierciedla misję towarzystwa: eksploracja, ochrona przyrody i edukacja. Dlatego na okładkach są fotografie przyrody i zwierząt, zwłaszcza takie, które przedstawiają rzadkie lub zagrożone gatunki w ich naturalnym środowisku. Zdarzają się też takie ukazujące najnowsze odkrycia archeologiczne, geograficzne, kosmiczne lub historyczne. Ważnym elementem bywają też zdjęcia związane z niezwykłymi społecznościami i kulturami z odległych zakątków świata. Panel „New York Timesa” wskazuje najlepsze okładki ćwierćwiecza „T Magazine”, czasopismo należące do „New York Timesa” (NYT), ogłosiło właśnie wyniki debaty w ramach projektu „The 25 Most Influential Magazine Covers of All Time” („25 najbardziej wpływowych okładek czasopism w historii”). W paneli wzięło udział sześciu ekspertów, aby wspólnie debatować i omawiać najlepsze okładki mediów drukowanych. Byli to: Gayle King – redaktorka z CBS, Patrick Li – dyrektor kreatywny „T Magazine”, Adam Moss – były redaktor „New York Magazine”, David Remnick – redaktor „The New Yorkera”, Martha Rosler – artystka konceptualna oraz Kurt Soller – zastępca redaktora naczelnego „T Magazine”. Każda z osób miała za zadanie wskazać co najmniej 10 nominacji. Początkowo chciano ograniczyć debatę do publikacji anglojęzycznych, ale ostateczna lista zawierała tylko czasopisma amerykańskie. Była to kilkugodzinna debata, podczas której eksperci spierali się o definicję słowa „wpływowy”. Ostatecznie powstała lista 25 okładek, które nie są ułożone w rankingu, a jedynie w przybliżonej kolejności, w jakiej były omawiane. Góra lodowa czy góra śmieci? Wskazana przez gremium okładka magazynu „National Geographic” z czerwca 2018 roku nosi tytuł „Planet or Plastic?” („Planeta albo plastik”). Widzimy fotomontaż meksykańskiego artysty Jorge Gamboa, przedstawiający prosty, ale wstrząsający obraz. Jest to góra lodowa wyrastająca z oceanu. Przy bliższym przyjrzen…

okladka-natgeo-882e7fc.jpg
width: 1800
height: 1200

Nie tylko badaczka szympansów. Co Jane Goodall powiedziała nam o nas samych?
type: item
date: 2025-10-02T12:55:02.000Z
creator: Cathy Newman
subject: Ludzie
subject: jane goodall
subject: przyroda
subject: szympansy
description: Jane Goodall nie żyje. Zmarła w wieku 91 lat. Przez dekady była nie tylko badaczką szympansów, która odsłoniła przed nami ich świat i pokazała, jak bardzo są do nas podobne. Swoją rolę pojmowała znacznie szerzej. Wykorzystując własną popularność, przekonywała, że ochrona środowiska jest naszą powinnością i koniecznością. I była w tym autentyczna.
encoded: Spis treści: Od marzeń dziecka do badaczki Jane Goodall i National Geographic Fundamenty pracy Dziedzictwo, które wykracza poza naukę Jane Goodall przez dekady była nie tylko pionierką badań nad szympansami, ale też jedną z najważniejszych rzeczniczek praw zwierząt i natury. Swoją przełomową pracą z szympansami w Afryce pomogła ludziom zrozumieć, że zwierzęta są istotami czującymi i inteligentnymi. Od marzeń dziecka do badaczki Prymatolożka, etolożka, działaczka na rzecz ochrony przyrody, obrończyni zwierząt i edukatorka, dr Jane Goodall zmarła w wieku 91 lat. Instytut Jane Goodall 1 października 2025 r. ogłosił, że jego założycielka, Posłanka Pokoju ONZ, odeszła z przyczyn naturalnych. – Dr Jane Goodall wniosła w ten świat tyle światła, przepięknie pokazując, jak wiele może dokonać jedna osoba – mówi Jill Tiefenthaler, dyrektorka generalna National Geographic Society. – Poznać Jane to poznać niezwykłą naukowczynię, obrończynię przyrody, humanistkę, edukatorkę, mentorkę i, co może najważniejsze, niezmienną orędowniczkę nadziei. Jej wczesne badania terenowe nad zachowaniami szympansów w Rezerwacie Gombe Stream w Tanganice (dziś Tanzania) odsłoniły bogaty katalog wspólnych dla ludzi i małp zachowań społecznych oraz emocji. Biograf Dale Peterson pisał o niej jako o „kobiecie, która zdefiniowała człowieka na nowo”. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/10/2025-10-02-122211-Jane-Goodall-conservationist-and-chimpanzee-champion-dies-at-91--National-Geo-1e050ee.png" width="539" height="810" alt="Jane Goodall obserwuje rodzinę szympansów na drzewie w Gombe na początku lat 60. XX w. Gdy zaczynała badania, nie miała jeszcze formalnego wykształcenia naukowego. Zamiast numerów, jak było w zwyczaju, nadawała szympansom imiona: Fifi, Flo, Mr. McGregor czy David Greybeard. /Fot. Hugo Van Lawick/Nat Geo Image Collection" title="Jane Goodall obserwuje rodzinę szympansów na drzewie w Gombe na początku lat 60. XX w. Gdy zaczynała badania, nie miała …

GettyImages-1144621945-d925103.jpg
width: 3600
height: 2400

Tajemnicze trzęsienia ziemi na Santorynie. Naukowcy odkryli zaskakujące powiązanie
type: item
date: 2025-09-28T10:15:44.000Z
creator: Robin George Andrews
subject: Przyroda
subject: erupcja wulkanu
subject: morze egejskie
subject: natura
subject: przyroda
subject: wulkany
description: Tysiące trzęsień ziemi nawiedziły w tym roku Santoryn i pobliskie wyspy. Naukowcy odkryli, że stoją za nimi głębokie procesy magmowe, które mogą zmienić sposób, w jaki rozumiemy aktywność wulkaniczną w tym regionie.
encoded: Spis treści: Santoryn i Kolumbo: nowe odkrycie Sztuczna inteligencja kontra wulkan Nowa mapa wnętrza ziemi Wspólny system wulkanów Pod koniec stycznia coś zaczęło się poruszać pod idyllicznymi greckimi wyspami Santoryn, Amorgos i Anafi. Archipelag na Morzu Egejskim doświadczył serii ponad 28 000 trzęsień ziemi. Kilka z nich miało magnitudę powyżej 5,0. Mieszkańcy Santorynu obawiali się, że zbliża się gwałtowna erupcja wulkanu. Ku powszechnej uldze po mniej więcej miesiącu kryzys sejsmiczny wygasł bez konsekwencji. Teraz — dzięki zestawowi czujników i sztucznej inteligencji — naukowcy wskazują winowajcę. Z głębi skorupy ziemskiej gwałtownie uniosła się kurtyna magmy, która uruchomiła rój wstrząsów. Santoryn i Kolumbo: nowe odkrycie Analiza kryzysu, opublikowana 24 września w „Nature”, ujawniła też zaskakujące powiązanie Santorynu z Kolumbo — podmorskim wulkanem znajdującym się niedaleko wybrzeża. — One się ze sobą komunikują — mówi Jens Karstens, geofizyk z GEOMAR Helmholtz Centre for Ocean Research w Kilonii, współautor badania. Zebrane informacje to dopiero drobny fragment tego, co naprawdę dzieje się w głębi. — Badacze wyciągnęli jednak coś naprawdę interesującego — mówi Isobel Yeo, wulkanolog morska z National Oceanography Centre w Southampton, która nie brała udziału w tej pracy. Naukowcy wiedzą też, że potrafią już śledzić ruch magmy pod regionem. Dzięki temu lepiej oszacują prawdopodobieństwo erupcji, gdy wyspy znów zaczną się trząść. Ta część Morza Egejskiego ma wybuchową wulkaniczną historię. Santoryn — magmowy kocioł z parą drobnych wysepek wulkanicznych wystających z zatopionego środka kaldery — jest pod tym względem niesławny. Szczególnie potężna erupcja w 1560 r. p.n.e. przyczyniła się do upadku cywilizacji. Kolumbo, ukryty pod wodą nieco ponad 6,4 km na północny wschód, też bywa kapryśny. W 1650 r. jego eksplozja wzbudziła wysokie fale tsunami i rozsiała śmiercionośną mgłę toksycznych gazów. Oba systemy są aktywne i pewnego dnia znów dadzą o sobie znać …

GettyImages-537543624-918733b.jpg
width: 5612
height: 3741

Szympansy „piją" 2,5 drinka dziennie. Naukowcy nie mają wątpliwości
type: item
date: 2025-09-27T13:17:15.000Z
creator: Tim Vernimmen
subject: Przyroda
subject: alkohole
subject: owoce
subject: przyroda
subject: szympansy
description: Szympansy spożywają równowartość ponad dwóch drinków dziennie – tak sugerują nowe badania. Dojrzałe, sfermentowane owoce które jedzą, zawierają naturalnie powstały alkohol.
encoded: Spis treść: Jakie owoce zawierają najwięcej alkoholu? Czy alkohol wpływa na zachowanie szympansów? Metabolizm alkoholu u naczelnych Alkohol a więzi społeczne u szympansów Wydawałoby się, że nasi najbliżsi krewni wolą raczej skakanie po drzewach niż po barach. Mimo to okazuje się, że z jedzeniem przyjmują całkiem sporo alkoholu. Prymatalodzy od dawna podejrzewali, że szympansy przyjmują znaczne ilości alkoholu. Lubią bowiem dojrzałe owoce, które naturalnie fermentują, gdy dzikie drożdże zamieniają cukry w alkohol. Jednak dopiero badanie opublikowane w tym tygodniu w „Science Advances” jako pierwsze konkretnie oszacowało ich dzienne "spożycie" szympansów. Zrobiono to na podstawie analizy kilku czynników: ponad 500 owoców znalezionych pod drzewami, na których szympansy niedawno żerowały, ich dziennego spożycia pokarmu oraz czasu spędzanego na jedzeniu różnych gatunków owoców. Na tej podstawie naukowcy wyliczyli, że biorąc pod uwagę masę ciała, szympansy spożywają średnio równowartość 2,5 ludzkiego drinka dziennie. — Zbiór danych jest miarodajny i obejmuje szeroki wachlarz owoców w diecie małp, zarówno w Afryce Wschodniej jak i Zachodniej. Te wyniki na pewno wywołają dyskusję i popchną naukę do przodu — mówi biolog ewolucyjny Nathaniel Dominy z Dartmouth, niezaangażowany w badanie. Jakie owoce zawierają najwięcej alkoholu? Autorzy pracy podejrzewają, że szympansy celowo wyszukują „alkoholowe” owoce. W dwóch różnych populacjach biolog Aleksey Maro z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley i jego współpracownicy odkryli, że najchętniej zjadane owoce miały jedne z najwyższych stężeń alkoholu: gatunek figi w Ngogo w Parku Narodowym Kibale w Ugandzie oraz gatunek śliwy w Parku Narodowym Taï na Wybrzeżu Kości Słoniowej. — Zawartość alkoholu może sygnalizować szympansom, że owoc ma dużo cukru. Może też świadczyć, że składniki odżywcze są bardziej dostępne — wyjaśnia Maro. — Niewykluczone jednak, że to sam alkohol jest dla nich atrakcyjny — dodaje. Czy alkohol wpływa na zachow…

GettyImages-1990397851-89be311.jpg
width: 3600
height: 2520

Dlaczego woda jest niebieska? Powszechne wytłumaczenie to mit
type: item
date: 2025-09-25T11:01:58.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: przyroda
subject: Travel
subject: woda
subject: Wolny czas
description: Dlaczego woda jest niebieska? A może wcale nie ma tego koloru, tylko tak nam się wydaje? To jedno z najczęściej zadawanych pytań, na które przez lata udzielano błędnej odpowiedzi.
encoded: W tym artykule: Dlaczego woda jest niebieska? Jakiego koloru są lodowce? Dlaczego woda jest niebieska? To pytanie najczęściej słyszą rodzice dzieci w wieku przedszkolnym. Dorośli także szukają odpowiedzi na to pytanie. Ciekawość jest naturalna. W końcu oceany gromadzą ponad 97% wody na Ziemi. Są więc niezwykle ważne dla życia na naszej planecie. Codziennie mamy kontakt z wodą. Pijąc, biorąc prysznic, czy uprawiając sporty wodne. Woda to też lwia część krajobrazu Polski. Polacy chętnie wypoczywają na Mazurach czy nad Morzem Bałtyckim. Od wiosny do jesieni ogromną popularnością cieszą się też spływy kajakowe polskimi rzekami. Na zdjęciach i pocztówkach woda zazwyczaj jest niebieska. Ile jest w tym prawdy? Dlaczego woda jest niebieska? Przez wiele lat ludzie wierzyli, że morza i oceany mają niebieski odcień, ponieważ odbijają błękit nieba. To nie do końca prawda. Najwyższy czas rozprawić się z tym mitem. Oczywiście powierzchnia wody odbija kolor nieba. Woda może wydawać się niebieska w słoneczny dzień, szara podczas burzy, a nawet przybierać odcienie różu podczas zachodu słońca. Warto jednak zauważyć, że po zanurzeniu pod wodę, niebieski kolor pozostanie. Na zdjęciach satelitarnych morza i oceany także są niebieskie. W takich przypadkach woda nie odbija koloru nieba. Zachodzi inny proces. Czy morze odbija kolor nieba? – Ocean wydaje się niebieski, ponieważ czerwień, pomarańcz i żółć (światła o dużej długości fali) są pochłaniane przez wodę silniej niż kolor niebieski (światło o krótkiej długości fali). Kiedy więc białe światło słoneczne wpada do oceanu, odbija się głównie światło niebieskie – czytamy w artykule opublikowanym na łamach „Scientific American”. To oznacza, że kolor oceanu i kolor nieba są ze sobą powiązane. Występują jednak niezależnie od siebie. W obu przypadkach powstanie koloru niebieskiego wynika z preferencyjnej absorpcji światła o długich falach. Efekt ten widać tylko wtedy, kiedy woda jest bardzo czysta. Błoto, glony czy inne zanieczyszczenia rozpra…

dlaczego-woda-jest-niebieska-a7589d5.jpg
width: 5890
height: 3927

Jest rudym kuzynem szopa pracza. Wśród gałęzi drzew porusza się z niezwykłą gracją
type: item
date: 2025-09-22T09:30:05.000Z
creator: Artur Białek
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: Edukacja
subject: przyroda
subject: ssaki
subject: zwierzęta
description: Ostronos rudy, znany również jako koati, należy do rodziny szopowatych. Już na pierwszy rzut oka przypomina swojego słynnego kuzyna, ale prowadzi zupełnie inny tryb życia. Jego królestwem są gałęzie drzew.
encoded: W tym artykule: Jak wygląda ostronos rudy? Gdzie występuje ostronos rudy? Czym żywi się ostronos rudy? Tryb życia ostronosa rudego Rodzina szopowatych dzieli się na pięć rodzajów. Jednym z nich jest Nasua, czyli ostronos. W jego obrębie funkcjonują trzy gatunki: ostronos białonosy, ostronosek górski i bohater tego artykułu, czyli ostronos rudy. Jak wygląda ostronos rudy? Ostronos rudy, inaczej koati (Nasua nasua) to drapieżny ssak z rodziny szopowatych. Przypomina szopa pracza, ale jest od niego wyraźnie smuklejszy i ma dłuższy ogon. Oba gatunki różnią się też umaszczeniem. Swoją nazwę gatunkową zawdzięcza charakterystycznemu, przypominającemu szpic pyskowi – wydłużonemu i zwężającemu się ku przodowi. Oczy zwierzęcia są niewielkie, podobnie jak zaokrąglone uszy. Umaszczenie ostronosa rudego Ciało ostronosa rudego jest pokryte krótką sierścią. Dominującym kolorem jest rdzawobrunatny. Na puszystym ogonie widoczne są ciemne pierścienie. Taki sam kolor mają przednie kończyny. Częściowo ciemny jest też pysk. Na czarnym tle pojawiają się białe plamy – nad i pod oczami oraz na policzkach. Także gardło i klatkę piersiową pokrywa biaława sierść, a część brzuszną – żółtawa. Cyweta afrykańska: występowanie, środowisko, pożywienie, rozmnażanie, zagrożenia, ciekawostki Cyweta afrykańska jest największym współcześnie żyjącym przedstawicielem gatunku wiwerowatych, czyli łaszowatych. Jak wygląda to niezwykłe zwierzę? Gdzie występuje i jaki prowadzi tryb ... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/cyweta-afrykanska-wystepowanie-srodowisko-pozywienie-rozmnazanie-zagrozenia-ciekawostki-fot-edwin-remsberg-vwpics-universal-images-group-via-getty-images-d35e6e6.jpeg" width="938" height="626" alt="Cyweta afrykańska: występowanie, środowisko, pożywienie, rozmnażanie, zagrożenia, ciekawostki (fot. Edwin Remsberg/VWPics/Universal Images Group via Getty Images)" title="Cyweta afrykańska: występowanie, środowisko, pożywienie, rozmnażanie, zagrożenia, cieka…

Koati-to-rudy-krewniak-szopa-c106744.jpg
width: 5010
height: 3340

Mrówki, które klonują inny gatunek – natura łamie swoje własne zasady
type: item
date: 2025-09-04T11:20:29.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: klonowanie
subject: mrówki
subject: przyroda
subject: rozmnażanie
description: Biologia ma swoje żelazne zasady, ale niektóre stworzenia zdają się je łamać. Naukowcy odkryli, że królowe mrówek żniwiarek potrafią klonować samce innego gatunku, aby tworzyć hybrydowe armie robotnic. To jeden z najbardziej niezwykłych systemów rozrodczych w przyrodzie.
encoded: Królowe mrówek żniwiarek iberyjskich (Messor ibericus) łamią fundamentalną zasadę biologii: wydają na świat potomstwo dwóch odrębnych gatunków. W dodatku jeden z nich klonują dla własnych potrzeb. Naukowcy odkryli system rozrodczy, który nie występuje nigdzie indziej w przyrodzie. Swoje wyniki opublikowali w „Nature”. Gatunki współistniejące Mrówki z gatunku Messor ibericus w niektórych miejscach Europy koegzystują ze swoimi dalekimi krewniakami Messor structor, od których oddzieliły się ewolucyjnie już niemal 5 milionów lat temu. Sąsiedztwo sprawia, że królowe iberyjskich żniwiarek mają zapewnioną dużą liczbę samców M. structor, z którymi mogą się rozmnażać. W koloniach M. ibericus często znajduje się samców M. structor, na których te pasożytują i które dostarczają ich królowej niezbędnych plemników. To samo w sobie jest ciekawe, ale uwagę naukowców przyciągnęła populacja mrówek z południa Włoch. Wydarzyło się w niej bowiem coś zaskakującego. Klonujące królowe Chodzi o to, że na Sycylii M. structor... w ogóle nie występują. Mimo to w koloniach M. ibericus naukowcy znaleźli ich przedstawicieli, co udowodniła analiza genetyczna. Pojawiło się pytanie – jak się tam znaleźli? Badacze w końcu rozpracowali ten fenomen, ale długo nie mogli uwierzyć w swoje odkrycie. Okazało się, że królowe M. ibericus klonują mrówki M. structor, jeśli te ostatnie w okolicy nie występują. Niejako „tworzą” je sobie na własne potrzeby. Następnie krzyżują się z tymi mrówkami, co daje silne hybrydowe robotnice, które opiekują się kolonią i zajmują się budową. – M. ibericus „udomowił” mrówkę M. structor i jej genom – mówi Jonathan Romiguier z Instytutu Nauk Ewolucyjnych w Montpellier we Francji, który wraz ze swoimi współpracownikami zaobserwował ów niezwykły proces. Jak wspomnieliśmy, linie obydwu gatunków mrówek rozdzieliły się niezwykle dawno temu – w skali ewolucyjnej można porównać to do sytuacji, w której ludzka kobieta urodziłaby... szympansa. Mrówka "zrób to sam" Co ciekawe, gdy naukowcy…

shutterstock49179775-af17400.jpg
width: 3888
height: 2592

Pierwsze wyróżnienia w konkursie Wildlife Photographer of the Year. Niesamowite zdjęcia dzikiej przyrody
type: item
date: 2025-08-27T13:22:54.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Fotografia
subject: Przyroda
subject: konkursy fotograficzne
subject: przyroda
description: Wildlife Photographer of the Year to najważniejszy konkurs dla fotografów dzikiej przyrody na świecie. W tym roku przypada jego 66 edycja. Choć wyniki poznamy dopiero 14 października, National Geographic Polska poznało pierwsze wyróżnione zdjęcia.
encoded: Prezentowane zdjęcia to przedsmak tego, co zobaczymy w październiku. Zostały wybrane spośród rekordowej liczby ponad 60 000 zgłoszeń ze 113 krajów i terytoriów, przez międzynarodowe jury złożone z fotografów przyrody, filmowców, naukowców i działaczy ochrony przyrody. Konkurs Wildlife Photographer of the Year Fotografie dołączą do łącznej puli 100 prac zaprezentowanych na wystawie w Muzeum Historii Naturalnej w Londynie, od 17 października 2025 roku. Kilka dni wcześniej, 14 października, w Muzeum odbędzie się ceremonia wręczenia nagród. Poprowadzą ją znani działacze na rzecz ochrony przyrody: Chris Packham i Megan McCubbin. Wildlife Photographer of the Year to prestiżowy, międzynarodowy konkurs fotografii przyrodniczej organizowany właśnie przez Muzeum Historii Naturalnej w Londynie. Poniżej przedstawiamy przedsmak fotograficznej uczty, jaka czeka nas w październiku. Nagrodzone zdjęcia zawsze obijają się szerokim echen na całym świecie. Jak mało co rzyczyniają się do zwiększenia świadomości na rzecz ochrony przyrody. Zwycięskie fotografie z poprzedniego roku można obejrzeć tutaj. Galeria zdjęć ###gallery-end######gallery-end######gallery-end

-Parham-Pourahmad-Wildlife-Photographer-of-the-Year-cb528da.jpg
width: 1280
height: 854

Jeden z najmniejszych żółwi świata rozmnożony w Polsce – historyczny sukces poznańskich badaczy
type: item
date: 2025-08-26T11:20:50.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: hodowla
subject: nauka
subject: poznań
subject: przyroda
subject: żółwie
description: Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu może świętować wielki sukces: dzięki staraniom naukowców udało się po raz pierwszy w Polsce rozmnożyć żółwia karłowatego. To jedne z najmniejszych żółwi świata - ich młode mierzą zaledwie 2,5 cm. Wyglądają rozczulająco, ale ich obecność pozwoli przede wszystkim poszerzyć wiedzę na temat tego niezwykłego gatunku. Warto je zobaczyć!
encoded: Żółw karłowaty (pelusios nanus) to najmniejszy przedstawiciel żółwi bokoszyjnych, który naturalnie występuje jedynie w kilku krajach Afryki. W Poznaniu wykluły się trzy malutkie osobniki tego stosunkowo słabo poznanego gatunku. To wielka szansa dla europejskiej zoologii. Małe, opancerzone trio – Mamy do czynienia z pierwszym rozmnożeniem tego gatunku w Polsce – mówi dr inż. Mateusz Rawski z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, który był odpowiedzialny za hodowlę. Żółwie wykluły się w zeszłym tygodniu, a młode osobniki mają 2,5 centymetra długości i ważą poniżej 3 gramów. Inkubacja trwała prawie 60 dni, a trzy młode są obecnie w trakcie odchowu. – To rozmnożenie daje nam szansę na stworzenie nowej kolonii, która będzie zapewniała dopływ świeżych genów do ośrodków zajmujących się ochroną żółwi w Europie i na całym świecie – dodaje Rawski. Najstarsze żółwie świata Pelusios nanus to nie tylko jedne z najmniejszych żółwi świata – dorosłe osiągają zaledwie zawrotne 12 centymetrów długości – uważa się je także za członków najstarszej ewolucyjnie grupy wśród tych niezwykłych gadów. Naturalnie występują między innymi w Demokratycznej Republice Konga, Angoli, Malawi czy Zambii. – Ten gatunek jest stosunkowo mało poznany: dopiero w ostatnich latach zaczęliśmy odkrywać jego biologię w niewoli. Natomiast w naturze badania tego gatunku są ograniczone do tego, gdzie on występuje – tłumaczy Rawski. Hodowcy w imię natury Dzięki pracy prywatnych hodowców udaje się budować swoistą „Arkę Noego” dla zwierząt, które bez pomocy człowieka mogą nie przetrwać. W naturze żółwie bokoszyjne są coraz częściej zagrożone przez utratę środowiska. I chociaż najprostszym sposobem pomocy zwierzętom byłoby oczywiście zaprzestanie jego niszczenia, to inną drogą ratunku jest tworzenie tzw. „kolonii bezpieczeństwa” w ogrodach zoologicznych i hodowlach. – Taka jest właśnie współczesna rola hodowli zwierząt nieudomowionych. My, hodowcy, coraz częściej współpracujemy z ogrodami zoologicznymi, dzieląc się …

Mlody-osobnik-Pelusios-nanus-2-cf72fb5.jpg
width: 605
height: 454

Badacze stworzyli superpokarm dla pszczół. Ich kolonie rosną jak na drożdżach – dosłownie
type: item
date: 2025-08-22T06:45:55.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: kwiaty
subject: przyroda
subject: pszczoła
subject: pszczoły
description: Naukowcom udało się opracować suplement diety przeznaczony wyłącznie dla pszczół. Dzięki użyciu specjalnych drożdży dostarczyli oni owadom niezbędnych substancji odżywczych, a przy tym znacząco zwiększyli liczbę larw. Może to pomóc utrzymać populację tych ważnych owadów mimo zmniejszającej się dostępności ich przysmaku – pyłku kwiatowego.
encoded: Wyprodukowana przez naukowców superżywność dla pszczół skutkuje koloniami owadów, które produkują znacznie więcej larw. Pożywienie to może okazać się przełomem w walce ze spadkiem populacji pszczół miodnych na całym świecie. Czy w takim razie możemy przestać się już o nie martwić? Pszczele problemy Od pszczół miodnych zależy produkcja dużej części naszej żywności – od owoców, przez warzywa, po rośliny oleiste. Zapylają bowiem około 75% roślin spożywczych! Dbają także o funkcjonowanie ekosystemów, przyczyniając się do wzrostu nasion, które są pokarmem dla zwierząt. Nie zawsze jednak odwdzięczamy im się za ich ciężką pracę. Przez niszczenie środowiska naturalnego sprawiamy, że często brakuje im różnorodności kwiatów niezbędnych do przetrwania. – Potrzebujemy coraz więcej pszczół do zapylania naszych upraw, a zostawiamy im coraz mniej pożywienia – ostrzega entomolożka, prof. Geraldine Wright z Uniwersytetu Oksfordzkiego. Sztuczne zamienniki pyłku Naukowcy z zespołu Geraldine Wright postanowili wyjść temu problemowi naprzeciw. Najpierw pochylili się jednak nad komercyjnymi substytutami pyłku, z których coraz częściej korzystają bezradni pszczelarze. Okazało się, że te są zwykle wytwarzane z mąki białkowej, cukrów i olejów – przez to nie zawierają potrzebnych pszczołom związków sterolowych i są niekompletne pod względem odżywczym. Wiedzieli, że mogą zrobić to lepiej. Ten pokarm, który tu widzicie, zowią drożdżem Wykorzystując metodę precyzyjnej modyfikacji DNA – CRISPR – badacze stworzyli drożdże Yarrowia lipolytica, które naturalnie wytwarzają precyzyjną mieszankę 6 steroli niezbędnych pszczołom do przetrwania. Drożdże włączono do diety pszczelich kolonii w zamkniętych środowiskach i obserwowano owady przez 3 miesiące. Wyniki drożdżowego eksperymentu Okazało się, że kolonie karmione dietą wzbogaconą w produkowane przez drożdże sterole mogły dużo dłużej produkować jaja i larwy niż te, które żywiły się wyłącznie syntetycznymi zamiennikami. To zaś skutkowało silniejszymi, …

GettyImages-509588120-3b995d2.jpg
width: 3078
height: 2052

100 mln lat temu świat przyrody eksplodował kolorami. Skąd wzięła się ta cecha?
type: item
date: 2025-08-21T10:30:57.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Przyroda
subject: badania naukowe
subject: dzikie zwierzęta
subject: ewolucja
subject: kolory
subject: przyroda
description: Badacze przyjrzeli się ewolucji widzenia barw w przyrodzie. Okazało się, że zwierzęta zaczęły widzieć kolory już 500 milionów lat temu. Ale dopiero 100 milionów lat temu natura rozkwitła feerią barw. Dlaczego tak się stało?
encoded: Spis treści: Co było pierwsze: jajko czy kura? Nowe badania nad kolorami Jak w przyrodzie pojawiły się kolory Jakiego koloru jest światło? Tak postawione pytanie jest oczywiście podstępne. Ludzki wzrok rejestruje światło widzialne, czyli fale promieniowania elektromagnetycznego o zakresie długości od 380 do 740 nm. Generalnie światło słoneczne wydaje nam się białe, jednak ta finalna barwa to składowa kilku kolorów. Udowodnił to już Isaac Newton, przepuszczając wiązkę światło słonecznego przez pryzmat. Pryzmat sprawiał, że światło słoneczne zamieniało się w kolorową tęczę. Dzisiaj wiemy, że to, co postrzegamy jako kolor, to po prostu fala promieniowania elektromagnetycznego określonej długości. Barwa niebieska to fala długości między ok. 420 a 490 nm, barwa czerwona – między 620 a 750 nm. Kiedy światło pada na maskę czerwonego samochodu, większość fali jest pochłaniana. Wyjątkiem są fale z zakresu odpowiadającego kolorowi czerwonemu, które rejestruje nasz wzrok. To zaś jest możliwe, ponieważ nasz narząd wzroku wyposażony jest w czopki – światłoczułe fotoreceptory, które absorbują światło o różnych długościach fali odpowiadające różnym kolorom. Co było pierwsze: jajko czy kura? Powyższy opis widzenia barwnego jest oczywiście uproszczony. Interesujące pytanie brzmi – po co w ogóle nam, ludziom, także innym zwierzętom, zdolność widzenia barw? Na pewno uzyskujemy dzięki nim wiele istotnych informacji o otoczeniu. Kolor żywności sygnalizuje, czy się nie zepsuła, barwa owoców – czy są już dojrzałe i nadają się do zjedzenia. Zwierzęta z kolei dzięki kolorom zyskują informacje o potencjalnych partnerach do rozrodu. A także odbierają intensywne krzykliwe barwy jako ostrzeżenie, by zachować dystans i np. do danej rośliny albo owada się nie zbliżać. Takie wyjaśnienie prowadzi do kwestii, która od dawna rozpala uwagę naukowców. Co było pierwsze – zdolność widzenia barw czy kolory przyrodzie? Zagadnienie jest wbrew pozorom nietrywialne. Po co rośliny miałyby na drodze ewolucji na…

100-mln-lat-temu-swiat-przyrody-eksplodowal-kolorami-18e11a7.jpg
width: 2925
height: 1950

Sezon na grzyby zaczął się niezwykle wcześnie – naukowcy wskazują powód urodzaju
type: item
date: 2025-08-18T07:29:04.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: grzyby
subject: lasy
subject: przyroda
subject: sierpień
description: Tegoroczny sezon grzybowy startuje wyjątkowo wcześnie. Grzybiarze są z pewnością zadowoleni – zdjęcia koszy pełnych borowików zalewają social media. Wiele osób zastanawia się jednak, jaki jest tego powód.
encoded: Sezon grzybowy zaczął się w tym roku już na początku sierpnia. Wyjątkowy jest nie tylko ten wczesny termin, ale także obfitość grzybów. W polskich lasach już nawet w lipcu spotkać można było prawdziwki czy podgrzybki, czyli gatunki zwykle pokazujące się dopiero we wrześniu. Naukowcy z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu tłumaczą, czym spowodowany jest ten wyjątkowy urodzaj. Kiedy jest sezon na grzyby? Wielu doświadczonych grzybiarzy powie, że sezon grzybowy trwa właściwie cały rok. Nawet zimą w polskich lasach można znaleźć niektóre walczące z chłodem gatunki, takie jak huby czy płomiennice zimowe. To jednak wyjątki od reguły. Klasycznie sezon przynosi dopiero ciepły oddech wiosny. Pierwsze ukazują się smardze – warto jednak pamiętać, że nie wolno ich zbierać w środowisku naturalnym. Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, by pozyskiwać je z własnego ogrodu. Większość grzybów ukazuje się jednak zwykle we wrześniu lub pod koniec sierpnia. Sezon grzybowy 2025 – To jeden z najwcześniejszych i najbardziej obfitych startów sezonu, jaki pamiętam Prawdopodobnie sprzyja temu fakt, że ubiegłoroczny sezon był słabszy, a grzybnia miała czas się zregenerować – donosi w oficjalnym komunikacie prof. Artur Gryszkin z Katedry Technologii Żywności i Przechowalnictwa UPWr. Według mykologów wszystkie znaki wskazują na intensywny i różnorodny sezon grzybowy, który przyniesie wiele radości zarówno tym obeznanym ze sztuką ich zbierania, jak i dopiero poznającym jaj tajniki. Gdzie zbierać grzyby? Warto zapuścić się w głębokie lasy. Naukowcy ostrzegają, że te mieszczące się bezpośrednio przy często uczęszczanych drogach lub np. parki miejskie mogą nie być najlepszym wyborem. Grzyby w nich rosnące mogą bowiem kumulować zanieczyszczenia i metale ciężkie. Takie lasy kuszą łatwym dostępem, ale lepiej przemierzać dziksze okolice. Godne uwagi grzybiarzy są szczególnie lasy sosnowe, bukowe czy mieszane. Oprócz gatunków drzew ważna jest także odpowiednia wilgotność, niezbędna do wzrostu grzybów …

GettyImages-1444465595-c6e01ae.jpg
width: 7500
height: 5003

Jak zwierzęta reagują na zaćmienie Słońca – żyrafy i żaby są przerażone
type: item
date: 2025-08-11T06:52:01.000Z
creator: Andrew Fazekas /National Geographic News
subject: Przyroda
subject: przyroda
subject: zaćmienie słońca
subject: zwierzęta
description: Zaćmienie Słońca potrafi wywołać zaskakujące reakcje nie tylko u ludzi, ale i u zwierząt. Świadkowie tego zdarzenia relacjonują przypadki niezwykłych zachowań – od przerażonych ptaków po biegnące żyrafy.
encoded: Spis treści: Co się dzieje podczas zaćmienia – relacje z przeszłości i dziś Jak naukowcy badają reakcje zwierząt na zaćmienie? Projekty nauki obywatelskiej – jak możesz pomóc? Na co zwrócić uwagę podczas własnej obserwacji? Żyrafy, pająki, a nawet wieloryby były obserwowane, gdy zmieniały swoje zachowanie podczas całkowitego zaćmienia Słońca. Zaćmienia Słońca występują dwa razy w roku, gdy Księżyc przechodzi między Słońcem a Ziemią, rzucając cień naszą planetę. Jakie są rodzaje zaćmień Słońca i co je różni? Istnieje kilka rodzajów zaćmień Słońca. Zaćmienie obrączkowe dzieje się wtedy, gdy Księżyc znajduje się w najdalszym punkcie swojej orbity od Ziemi, przez co wydaje się mniejszy od Słońca. Kiedy Księżyc zasłania tylko część Słońca, powstaje częściowe zaćmienie i Słońce przybiera kształt sierpa. Czasami ścieżka Księżyca powoduje całkowite zaćmienie. Wówczas niebo ciemnieje do poziomu zmierzchu, a temperatura powietrza spada w obrębie „ścieżki całkowitości”. Księżyc całkowicie zasłania wtedy Słońce, które ukazuje się jako pierścień wokół Księżyca. Może się również pojawić efekt „pierścienia z diamentem” tuż przed i tuż po fazie całkowitej. Bez względu na to, czy są całkowite czy obrączkowe, zaćmienia Słońca to zjawiska wzbudzające podziw, które mogą wywołać skrajne reakcje psychologiczne u ludzi. Według biologów i zapalonych obserwatorów zaćmień, nie tylko ludzie reagują na dramatyczne zmiany na niebie. Osoby, które były świadkami tych zjawisk, zauważyły również, że wiele zwierząt zmienia swoje zachowanie w odpowiedzi na całkowite zaćmienie Słońca. Co się dzieje podczas zaćmienia – relacje z przeszłości i dziś Doniesienia o nietypowych reakcjach zwierząt na zaćmienie Słońca pochodzą już sprzed wieków. Jedna z najstarszych relacji pochodzi od Ristoro d’Arezzo, włoskiego mnicha, który opisał zaćmienie z 3 czerwca 1239 roku. – Gdy słońce zniknęło i niebo się zaciemniło, wszystkie zwierzęta i ptaki były przerażone; dzikie bestie można było z łatwością złapać – napisał.…

GettyImages-168839183-8b3feba.jpg
width: 5400
height: 3375

Podgorzałka madagaskarska wróciła – biolog odnalazł kaczkę uznaną za wymarłą
type: item
date: 2025-08-05T14:22:40.000Z
creator: Carol Huang
subject: Przyroda
subject: madagaskar
subject: natura
subject: przyroda
description: Przez dekady uznawano ją za zaginioną. Podgorzałka madagaskarska zniknęła z jezior, mokradeł i kart przewodników, aż niespodziewane zdjęcie zrobione w górskim kraterze odmieniło losy gatunku. Kulisy tej spektakularnej ornitologicznej zagadki przypominają thriller — z pościgami, porażkami i powrotem z zaświatów.
encoded: Spis treści: Madagaskar – ojczyzna osobliwości Zanik siedliska i pierwsze alarmy Bezowocne poszukiwania naukowców Przełom – odnalezienie podgorzałki madagaskarskiej Walka o jajka i hodowla w terenie Polowanie na jaja Nadzieje i zagrożenia dla przyszłości Podgorzałka madagaskarska, w porównaniu z innymi kaczkami, nie ma się czym szczególnie pochwalić. To średniej wielkości, rdzawobrązowa kaczka, bez wyróżniającego się dzioba edredona królewskiego czy efektownego upierzenia mandarynki. Główną cechą wyróżniającą samca są białe oczy, które pojawiają się wraz z jego dojrzewaniem. Madagaskar – ojczyzna osobliwości Kaczka ta występowała wyłącznie na Madagaskarze — miejscu o ogromnym bogactwie biologicznym — ponad 85% roślin i zwierząt tego kraju nie występuje nigdzie indziej na świecie. Wyspa słynie z osobliwości, takich jak drzewa baobabu przypominające gigantyczne grzyby, lemury wielkości kostki masła i stworzenie wielkości dłoni zwane tenrekiem pręgowanym nizinowym, które niektórym może się wydać zabawne. 100 temu podgorzałkę madagaskarską można było często spotkać nad jeziorem Alaotra, największym w kraju kraju, gdzie rozległe mokradła tętniły życiem — pełne kameleonów, lemurów, ryb, żab i fos, smukłych drapieżników przypominających koty, występujących również tylko na Madagaskarze. Z biegiem dekad jednak bagna i okolice jeziora przekształcano w pola ryżowe, lasy wypalano, by zrobić miejsce pod inne uprawy, a mokradła zamieniono w rolnicze zagłębia. Zanik siedliska i pierwsze alarmy W 1960 roku na jeziorze znaleziono jedynie jedno stado podgorzałek madagaskarskich. Potem wydawało się, że gatunek zniknął. W latach 80. XX wieku francuski ornitolog Olivier Langrand wraz z partnerką, biolożką Lucienne Wilmé, prowadził badania do książki o ptakach Madagaskaru. Przez rok podróżowali po wyspie w wozach zaprzężonych w garbate zebusy, nocowali w błocie i przemierzali dżunglę w nieustannym deszczu. Zidentyfikowali ponad sto gatunków ptaków — żadna nie była podgorzałką madagaskar…

kaczki-cd3c994.png
width: 1134
height: 770

Delfiny bawią się z orkami? Mamy niezwykłe nagranie
type: item
date: 2025-07-26T06:33:03.000Z
subject: Przyroda
subject: delfiny
subject: orki
subject: przyroda
description: Interakcje orki z delfinami mogą mieć zupełnie inny charakter, niż dotąd sądzono. Nowe badania pokazują, że północne populacje orki są tolerowane, a nawet aktywnie poszukiwane przez mniejsze walenie – nie z powodu strachu, lecz strategii.
encoded: Spis treści: Nowe spojrzenie na relacje międzygatunkowe Gdzie można spotkać północne orki? Ich terytorium zaskakuje zasięgiem Nowe dane z dronów i analiza naukowców Jednostronna zabawa czy strategia przetrwania? Różne oblicza orki – północ kontra południe Grupa delfinowców białobokich (Leucopleurus acutus) zbliża się do dorosłej orki oceanicznej (Orcinus orca), pływając pod nią i wokół niej przez kilka minut, zanim traci zainteresowanie i przenosi się do innych orek – matki z młodym. Gdy tylko pojawiają się delfiny, młode orki wydają się podekscytowane, przyspieszają i próbują je dogonić. Matka w końcu się irytuje, ale młode wyglądają, jakby świetnie się bawiły – zauważa Brittany Visona-Kelly, biolożka morska z kanadyjskiej organizacji Ocean Wise Conservation Association. Irytacja matki przeradza się w uderzenia ogonem o powierzchnię wody. Delfiny nic sobie z tego nie robią i dopiero po kilku minutach dalszej zabawy spokojnie odpływają. To zachowanie to jedna z wielu ciekawostek o delfinach – ich towarzyskość, ciekawość i skłonność do interakcji z innymi gatunkami morskimi wciąż zaskakują badaczy. Nowe spojrzenie na relacje międzygatunkowe Ten moment zabawy delfinów z orkami został uchwycony przez drona. Nagrana interakcja to tylko jeden z wielu przypadków interakcji między orkami drapieżnymi, morświnami Dalla (Phocoenoides dalli) i delfinami białobokimi na wybrzeżu Kolumbii Brytyjskiej. Te interakcje mogą być pierwszym znanym przypadkiem pozytywnej relacji innych gatunków waleni z orkami – drapieżnikami szczytowymi oceanu. Naukowcy podejrzewają, że mniejsze gatunki mogą wykorzystywać „przyjazne” orki jako tarczę przed polującymi orkami wzdłuż wybrzeża Kolumbii Brytyjskiej. – Delfiny i morświny wydają się być przyciągane przez orki drapieżne – mówi Brittany Visona-Kelly. View Ediplayer on the source website Gdzie można spotkać północne orki? Ich terytorium zaskakuje zasięgiem Orki żyją we wszystkich oceanach na Ziemi. Północne populacje orki, nazywane również orkami…

orki-fc47f25.jpg
width: 8464
height: 5645

Naukowcy zbadali długość życia kotów różnych ras. Różnice są drastyczne
type: item
date: 2025-07-04T11:05:40.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: koty
subject: przyroda
subject: Wolny czas
subject: zwierzęta
description: Planujesz przygarnięcie kota? Sprawdź, które rasy żyją najdłużej, a które najkrócej. Naukowcy zebrali dane, które mogą mieć realne znaczenie zarówno dla przyszłych, jak i obecnych opiekunów zwierząt.
encoded: W tym artykule: Które rasy kotów żyją najdłużej? Te koty mogą żyć krócej od innych Pracownicy schronisk dla zwierząt często podkreślają, że czworonogi to nie zabawki. Decydując się zakup lub adopcję pupila musimy liczyć się z tym, że to przygoda, ale przede wszystkim obowiązek. Przed przygarnięciem czworonoga warto zebrać też jak najwięcej informacji o nim samym, jak i o rasie. Wiadomo już, które rasy psów żyją najdłużej, a jak wyniki analogicznych badań wyglądają w przypadku kotów? Różnice między niektórymi rasami są drastyczne. Które rasy kotów żyją najdłużej? Cytowany przez serwis New Scientist Dan O’Neill z Royal Veterinary College w Wielkiej Brytanii podkreśla, że w porównaniu z psami, naukowcy jak dotąd poświęcali znacznie mniej uwagi kotom. To, które ras mają szanse na kocią długowieczność, długo pozostawało niejasne. Aby zgłębić kwestię długości życia Filemona i spółki, O’Neill wraz z innymi badaczami przeanalizowali dane dotyczące 7936 kotów zmarłych w latach 2019–2021. Próba badawcza dotyczyła wyłącznie czworonogów z Wielkiej Brytanii. Pierwszym efektem prac naukowców było ustalenie średniej długości życia kotów. Ta, jak się okazuje, wynosi niewiele ponad 11,7 roku. Przy czym z analizy wynika, że samice żyją nieco dłużej (średnio 12,5 roku), a samce przeżywają średnio 11,2 roku. Im dalej zagłębiamy się w te różnice, tym robi się ciekawiej. Badacze ustalili na przykład, że mieszańce żyją średnio dłużej (11,9 roku) niż rasowce, u których średnia długość życia wyniosła 10,4 roku. Był Gacek, jest Zenek. Kolejny futrzak skradł serca polskich turystów Kot Zenek to kolejny – zaraz po Gacku – futrzak z Pomorza Zachodniego, który bardzo szybko podbił serca mieszkańców i turystów. Czy czworonóg z Wolina dorówna sławą szczecińskiemu pup... Te koty mogą żyć krócej od innych Jak to przekłada się na konkretne rasy kotów? W zebranych danych 15 lub więcej zgonów dotyczyło dwunastu ras, w tym mieszańców. To wystarczało, aby ustalić, że najdłużej żyją koty birmańskie. Ich ś…

ile-zyja-koty-f3668d3.jpg
width: 3456
height: 2304

Te żaby dosłownie „chowają” swoją krew. To ich sekret na przetrwanie
type: item
date: 2025-07-03T11:00:37.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: dzikie zwierzęta
subject: Edukacja
subject: kamuflaż
subject: krew
subject: medycyna
subject: przyroda
subject: żaby
subject: zwierzęta
description: W czasie snu żaby z gatunku Hyalinobatrachium fleischmanni niemal całkowicie znikają z oczu drapieżników. Zwiększają wtedy swoją przezroczystość nawet kilkukrotnie. Dzieje się tak, ponieważ tymczasowo „ukrywają” swoje czerwone krwinki.
encoded: W tym artykule: Żaby szklane znikają z oczu drapieżnikom W czasie snu czerwone krwinki chowają się w wątrobie Badania nad żabami mogą pomóc kardiologom Żaby szklane to fascynujące zwierzęta Żaby szklane, czyli szklenicowate (Centrolenidae) znane są ze swych zdolności do maskowania się. Teraz uczeni na łamach prestiżowego czasopisma „Science” wyjaśniają, jak te płazy zwiększają przeźroczystość swego ciała. Żaby szklane znikają z oczu drapieżnikom Hyalinobatrachium fleischmanni to tropikalny gatunek żaby o przezroczystym ciele i półprzezroczystej skórze. Żyje na liściach tropikalnych roślin w Meksyku, Belize, Kostaryce, Salvadorze, Gwatemali, Hondurasie, Nikaragui, Panamie, Kolumbii i Ekwadorze. Mierzy od 19 do 32 mm. Prawda, że ładna? Więc dlaczego dostała imię potwora? Żaba, która straszy Płaz zamieszkujący brazylijski rejon Floresta Nacional de Pau-Rosa zawdzięcza swoją nazwę wielkiej bestii, która zgodnie z legendą miała ukrywać się w lasach deszczowych. Przeźroczystość służy żabom jako kamuflaż. Dzięki temu drapieżnikom trudniej jest je dostrzec, zwłaszcza na zielonych liściach. Przez przezierną tkankę mięśniową i skórę widać ich narządy wewnętrzne, a także noszone pod skórą jaja, z których wylęgną się młode. Przezroczyste są także kończyny. Jednak nie jest to proste, ponieważ krew żab – podobnie jak u wielu innych kręgowców – zawiera dużo erytrocytów, czyli czerwonych krwinek. Krążą one w cały czas po organizmie. A to sprawia, że nawet bardzo przezroczyste tkanki stają się nieprzezroczyste. W czasie snu czerwone krwinki chowają się w wątrobie Zespół kierowany przez Carlosa Taboadę z Duke University odkrył, jak żaby szklane radzą sobie z tym problemem. Uczeni wykonali pomiary przezroczystości zwierząt. Skorzystali też z obrazowania fotoakustycznego do śledzenia ruchu czerwonych krwinek u żywych żab. Okazało się, że ciało Hyalinobatrachium fleischmanni staje się średnio od 34 do 61% bardziej przezroczyste podczas snu. Dzieje się tak, ponieważ żaby usuwają wówczas …

zaba-chowa-krew-02b6eed.jpg
width: 4449
height: 2966

Nie starzeje się i potrafi odtworzyć własne ciało. Mimo to walczy o przetrwanie
type: item
date: 2025-07-01T08:45:41.000Z
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: dzikie zwierzęta
subject: meksyk
subject: ochrona zwierząt
subject: przyroda
subject: Travel
subject: zwierzęta
description: Aksolotl to stworzenie, które przez całe życie zachowuje młodzieńczą formę. Potrafi odtworzyć utracone kończyny, a nawet fragmenty serca czy mózgu. Z utratą naturalnych siedlisk radzi sobie jednak znacznie gorzej.
encoded: W tym artykule: Aksolotl, czyli wodny potwór Medialna kariera aksolotla Zapasowa populacja salamandry Rolnicy dla aksolotla W La Roma, modnej dzielnicy Meksyku, patio Monstruo de Agua pełne jest werwy młodych ludzi rozmawiających przy wędzonym ceviche z awokado, grzybach w tempurze i rzemieślniczym piwie. Każda butelka ma etykietę z wizerunkiem dziwacznego aksolotla otoczonego koroną skrzeli przypominających pióra. Browar wybrał skrajnie zagrożoną salamandrę jako swoją maskotkę w nadziei na zwiększenie świadomości problemu wśród meksykańskiej opinii publicznej, mówi jego założyciel Matías Vera-Cruz Dutrenit. – Skoro nasz produkt jest dobry, może występować w roli ambasadora słusznej sprawy – wyjaśnia. Aksolotl, czyli wodny potwór Aksolotl, nazwany tak na cześć azteckiego boga Xolotla, jest ważnym symbolem meksykańskiej kultury. Monstruo del Agua oznacza „wodny potwór”, co jest hiszpańskim przekładem z nahuatl, języka starożytnych Azteków. Te długie na ok. 30 cm płazy niegdyś były powszechne w leżących na dużych wysokościach jeziorach wokół miasta Meksyk. Dziś spotyka się je tylko w kilku kanałach śródlądowych w pobliżu jeziora Xochimilco, gdzie przetrwało co najwyżej 1000 osobników. Ta niebezpiecznie mała populacja stoi w obliczu licznych zagrożeń: zanieczyszczenia wody, drapieżnictwa inwazyjnych karpia i tilapii, a przede wszystkim utraty siedlisk. Medialna kariera aksolotla W związku z trudną sytuacją gatunku w ciągu ostatniej dekady świadomość społeczna na jego temat istotnie wzrosła. Aksolotle są teraz postaciami w grze online Minecraft i na globalnej platformie gier Roblox. Aksolotl widnieje na nowym banknocie o nominale 50 peso. Salamandry te – na wolności zwykle brązowe lub szare – stały się też popularne jako zwierzęta domowe. Przybierają kolor biały z różowymi refleksami z powodu mutacji genetycznej spowodowanej hodowlą w niewoli. Mimo to Luis Zambrano, ekspert od aksolotli z Narodowego Autonomicznego Uniwersytetu Meksyku, jest sceptyczny co do tego, czy no…

aksolotl-meksykanski-0a58a1e.jpg
width: 5337
height: 3586