National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-06-13T08:45:08.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Kawałek soczystej wołowiny bez zabijania zwierząt. Nowa metoda drastycznie obniża koszty „mięsa z probówki”
items: Zaanse Schans to żywe muzeum przemysłu, które zachwyca autentycznością
items: Pieśń finwali zanika. Hałas generowany przez ludzi drastycznie wpływa na życie w oceanach
items: Mieszka tu 180 tysięcy osób, choć warunki są nieludzkie. To jedno z najgorszych miejsc do życia
items: Energia z kurzego pierza – czy to przyszłość technologii wodorowych?
items: Maszyny parowe wracają: te roboty są napędzane gotującą się wodą
items: Polscy naukowcy opracowali innowacyjną metodę odzysku metali ziem rzadkich – z baterii „paluszków”
items: Zaskoczenie. Okazuje się, że wegetarianie jedzą więcej ultraprzetworzonej żywności niż mięsożercy
items: Opuszczone fabryki. Gdzie je znaleźć i co można w nich zobaczyć?
items: Helikopter do łapania rakiet. Czy Rocket Lab uda się przechwycić śmigłowcem element wracającej na Ziemię rakiety?
items: Ignacy Łukasiewicz - twórca przemysłu naftowego
items: Niebieskie psy błąkają się po rosyjskim mieście. Winne odpady z zamkniętej fabryki
items: Polska: biedny kraj bogatych ludzi. Jak wyglądała historia polskiej gospodarki?
items: Para: idealne źródło energii
items: Miś w Przemyślu

Kawałek soczystej wołowiny bez zabijania zwierząt. Nowa metoda drastycznie obniża koszty „mięsa z probówki”
type: item
date: 2026-06-13T08:44:38.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: ekologia
subject: ekologiczne jedzenie
subject: mięso
subject: przemysł
subject: wegetarianizm
description: Wyhodowanie w laboratorium soczystego, prawdziwego steka bez wyrządzania krzywdy zwierzętom to marzenie nie tylko obrońców praw zwierząt, ale i troszczących się o planetę ekologów. Choć technologia ta istnieje od lat, na drodze do masowej produkcji stały astronomiczne koszty. Teraz badacze dokonali jednak znaczącego przełomu, obniżając cenę laboratoryjnej wołowiny aż dziesięciokrotnie. Kluczem okazało się środowisko zbudowane na bazie roślinnego rusztowania. Czy czekają nas zmiany w żywieniu?
encoded: Wydawałoby się, że rolnictwo komórkowe – etyczna i przyjazna dla środowiska alternatywa dla tradycyjnego chowu – szybko podbije nasze supermarkety. Niestety, inżynieria tkankowa to wciąż niezwykle kosztowny proces. Badanie opublikowane na łamach czasopisma „Current Research in Food Science” sugeruje, że główną barierę finansową można wreszcie przeskoczyć. Pozostanie więc walka – być może nawet trudniejsza – z naszymi przyzwyczajeniami. Mięso z probówki – jak to działa? Tradycyjna hodowla zwierząt (w szczególności bydła) to ogromne obciążenie dla naszej planety. Według danych FAO odpowiada ona za około 14,5% globalnych emisji gazów cieplarnianych, pochłaniając jednocześnie gigantyczne zasoby wody pitnej i gruntów. Produkcja w bioreaktorach polega na pobraniu od żywego zwierzęcia mikroskopijnej próbki tkanki (to bezbolesna dla zwierzęcia biopsja) i stymulowaniu komórek do podziału. W teorii, z próbki wielkości ziarnka pieprzu można wyhodować całe tony pełnowartościowego, bezpiecznego mięsa. I to wolnego od antybiotyków. Kosztowny problem z pożywką Do tej pory największą zmorą laboratoriów pracujących nad mięsem z probówki były same pożywki. Aby bydlęce komórki macierzyste chciały się swobodnie namnażać i przekształcać w pełnoprawną tkankę, potrzebują precyzyjnych białek, czyli tzw. czynników wzrostu. Substancje te, nieustannie rozpuszczane w ogromnych ilościach płynów hodowlanych, odpowiadają za ponad 95% wszystkich kosztów laboratoryjnej produkcji. Naukowcy z Hebrew University of Jerusalem wpadli na genialny w swojej prostocie pomysł. Zamiast ciągle wzbogacać płynną pożywkę drogocennymi czynnikami wzrostu, postanowili wbudować te kluczowe białka bezpośrednio w strukturę, na której rośnie mięso. Pozwoliło to na błyskawiczne zmniejszenie ilości preparatów o dziesięciokrotnie, przy jednoczesnym zachowaniu idealnego tempa wzrostu. To celulozowe domy dla komórek Jak to konkretnie działa? Sercem tego systemu jest porowate, celulozowe rusztowanie. Badacze stworzyli w pełni …

FABRIC-KOLAZ-32-2026-06-08T124841.515-2072f04.jpg
width: 2700
height: 1800

Zaanse Schans to żywe muzeum przemysłu, które zachwyca autentycznością
type: item
date: 2026-05-10T06:27:14.000Z
creator: Artur Białek
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: holandia
subject: przemysł
subject: skansen
subject: wiatr
description: Wielu osobom Holandia kojarzy się przede wszystkim z wiatrakami, drewnianą architekturą i kanałami. To wyobrażenie znajduje swoje najbardziej autentyczne odzwierciedlenie w Zaanse Schans. Mowa o ikonicznym pomniku niderlandzkiej myśli inżynieryjnej i jednym z pierwszych obszarów uprzemysłowionych w Europie. Czym zachwyca to wyjątkowe miejsce? Na to i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: Spis treści: Miejsce o wyjątkowej autentyczności Kolebka innowacji Wiatraki w Zaanse Schans Inne atrakcje Zaanse Schans Większość skansenów to po prostu statyczne ekspozycje przeszłości. Na ich tle Zaanse Schans prezentuje się wyjątkowo. Mówimy tu bowiem o unikatowym osiedlu muzealnym, które wciąż pozostaje zamieszkane, a życie toczy się tam swoim własnym wyjątkowym rytmem. Miejsce o wyjątkowej autentyczności Zaanse Schans znajduje się na wschodnim brzegu rzeki Zaan, w obrębie gminy Zaanstad. W kontekście geograficznym obszar ten jest integralną częścią nizinnego krajobrazu polderowego, który przez wieki był kształtowany przez systemy melioracyjne i walkę z napierającymi wodami Morza Północnego. Lokalizacja ta, oddalona o zaledwie kilkanaście kilometrów na północ od Amsterdamu, czyniła z regionu Zaan bezpośrednie zaplecze gospodarcze głównego ośrodka handlowego regionu, co miało kluczowe znaczenie dla rozwoju handlu i transportu wodnego. Administracyjnie Zaanse Schans przynależy do miasta Zaandam, granicząc z urokliwą miejscowością Zaandijk. Należy podkreślić, że w przeciwieństwie do typowych parków tematycznych to urokliwe miejsce pozostaje integralną częścią tkanki miejskiej. Mieszkańcy tego obszaru prowadzą normalne życie w historycznych domach, co nadaje skansenowi autentyczności rzadko spotykanej w innych obiektach turystycznych. Kolebka innowacji W przeszłości na region Zaan składały się połacie bagnistych nieużytków. Kluczowym momentem dla rozwoju tego terenu była końcówka XVI wieku, kiedy presja ekonomiczna i potrzeba rozbudowy floty wojennej i handlowej wymusiły poszukiwanie nowych źródeł energii. W 1594 roku Cornelis Corneliszoon van Uitgeest dokonał przełomu, montując wał korbowy w wiatraku tartacznym. Ta innowacja pozwoliła na zamianę ruchu obrotowego skrzydeł na pionowy ruch pił, co zrewolucjonizowało obróbkę drewna. Zdolność do mechanicznego cięcia desek sprawiła, że Holendrzy mogli budować statki szybciej i taniej, co położyło fundament pod Złoty Wiek…

Zaanse-Schans-8cfb4b0.jpg
width: 1800
height: 1200

Pieśń finwali zanika. Hałas generowany przez ludzi drastycznie wpływa na życie w oceanach
type: item
date: 2026-04-16T10:58:27.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Przyroda
subject: hałas
subject: morze
subject: przemysł
subject: ssaki
subject: wieloryby
description: W oceanach jest coraz głośniej. A sprawcą jest człowiek. Nowoczesne metody poszukiwania zasobów naturalnych generują dźwięk, który ucisza wieloryby. A to może mieć poważne konsekwencje. Naukowcy zaprezentowali twarde dowody.
encoded: Ludzie coraz częściej sięgają po odnawialne zasoby, ale jednak w wielu miejscach ciągle polega się na surowcach energetycznych ukrytych pod ziemią i dnem oceanów. Aby odnaleźć złoża ropy i gazu, firmy wykorzystują zaawansowane badania sejsmiczne. Metoda ta opiera się na użyciu działek pneumatycznych, które wystrzeliwują sprężone powietrze w potężnych i powtarzalnych seriach. To nic innego jak potężne fale dźwiękowe. Szkodliwy hałas Owe fale przenikają przez wodę i dno, a następnie odbijają się od struktur geologicznych. Dzięki temu badacze mogą stworzyć dokładny obraz tego, co znajduje się głęboko pod ziemią. Niestety, dźwięk generowany przez te urządzenia jest jednym z najgłośniejszych hałasów wytwarzanych przez człowieka w środowisku morskim. Taki impuls potrafi rozchodzić się w wodzie na odległość przekraczającą trzy tysiące kilometrów od statku badawczego. Dla zwierząt morskich, które ewoluowały w znacznie cichszym świecie, jest to ogromne wyzwanie adaptacyjne. Naukowcy na tropie milknących pieśni Badacze z Uniwersytetu w Southampton postanowili sprawdzić, jak te dźwięki wpływają na finwale (płetwale zwyczajne), czyli drugie co do wielkości zwierzęta na Ziemi. Zespół badawczy, prowadzony przez Amy Feakes i Elodie Edwards skupił się na kluczowym korytarzu migracyjnym tych zwierząt u wybrzeży północno-zachodniej Hiszpanii. Przez 63 dni naukowcy prowadzili podwodne nagrania w trzech różnych lokalizacjach. Analiza danych była precyzyjna, ponieważ porównywano okresy aktywnych wystrzałów z okresami ciszy, gdy statek badawczy przebywał w porcie. Do identyfikacji i rejestracji tysięcy dźwięków wydawanych przez wieloryby wykorzystano nowoczesne algorytmy uczenia maszynowego. Wnioski opublikowano na łamach czasopisma „Scientific Reports”. Płetwale zwyczajne to wieloryby, dla których dźwięk jest kluczowym narzędziem przetrwania. – Finwale wydają szereg odgłosów, które naszym zdaniem są związane z ważnymi zachowaniami godowymi i społecznymi – mówi Feakes. Bez możliwości por…

shutterstock1199171446-601209a.jpg
width: 6767
height: 4516

Mieszka tu 180 tysięcy osób, choć warunki są nieludzkie. To jedno z najgorszych miejsc do życia
type: item
date: 2026-01-05T10:00:34.000Z
creator: Artur Białek
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: azja
subject: przemysł
subject: rosja
description: Norylsk to jedno z najdalej wysuniętych na północ miast świata. Życie toczy się tu w cieniu toksycznego dymu i ekstremalnego mrozu. Mieszkańcy tego zamkniętego ośrodka żyją średnio o 10 lat krócej niż reszta obywateli Rosji.
encoded: Spis treści: Gdzie znajduje się Norylsk? Przemysł w Norylsku Warunki życia w Norylsku Historia Norylska Wyobraź sobie miasto, w którym roślinność praktycznie nie występuje, a powietrze jest tak bardzo zanieczyszczone, że „można je kroić”. Gdzie ludzie żyją średnio o 10 lat krócej. Gdzie zimą dwucyfrowe temperatury poniżej zera nie są wyjątkiem, a normą. Gdzie przez około 270 dni w roku na ulicach zalegają hałdy śniegu, a przez 44 dni nie wschodzi Słońce. To właśnie Norylsk. Gdzie znajduje się Norylsk? Norylsk to miasto w azjatyckiej części Rosji. Znajduje się w Kraju Krasnojarskim, w Tajmyrskim Dołgano-Nienieckim rajonie. Od Moskwy dzieli je ok. 2 tys. km. To jedno z najdalej wysuniętych na północ miast i najdalej wysunięte o tak dużym zaludnieniu. Obecnie mieszka tam ok. 180 tys. osób, a w czasach ZSRR populacja Norylska była kilkukrotnie większa. Całkowita izolacja Mimo że Norylsk znajduje się na kontynencie, można poczuć się tam jak na wyspie. Miasto ze wszystkich stron otoczone jest morzem bezkresnej tundry. Nie docierają tam prawie żadne drogi, prowadzące do innych rosyjskich miast. Tylko jedna wychodzi poza Norylsk i wiedzie do położonego 100 km dalej lotniska i miasta portowego Dudinka nad Jenisejem. Linia kolejowa? Jest, ale kursują nią wyłącznie pociągi towarowe. Z odleglejszych zakątków, do Norylska dostać się można wyłącznie drogą lotniczą lub wodną. O ile wcześniej uzyska się zezwolenie od Federalnej Służby Bezpieczeństwa, bo Norylsk funkcjonuje na zasadach miasta zamkniętego. W latach 90. XX wieku organizowano wycieczki turystyczne do Norylska, ale teraz obcokrajowcy właściwie nie mają tam czego szukać, zwłaszcza mieszkańcy Zachodu. Tylko wybrani przedsiębiorcy z Białorusi mogą dostać się do miasta, a pozwolenie na zamieszkanie i pracę, poza Rosjanami, otrzymują właściwie tylko mieszkańcy bliskich krajów azjatyckich: Kazachowie, Tadżykowie i Uzbecy. Dlaczego rosyjskie władze wprowadziły tam ograniczenia w zakresie przemieszczania się i zamieszkania, sko…

Najbardziej-przygnebiajace-miasto-f912655.jpg
width: 3727
height: 2795

Energia z kurzego pierza – czy to przyszłość technologii wodorowych?
type: item
date: 2025-10-02T10:36:01.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Technologia
subject: energia
subject: przemysł
subject: recykling
description: Ogniwa paliwowe z nowym rodzajem ekologicznej membrany. To pomysł międzynarodowego zespołu naukowców na wykorzystanie kurzego pierza – odpadu w przemyśle produkcji żywności.
encoded: Spis treści: Co się dzieje z odpadami z kurczaków? Przemysł drobiowy pod lupą Kurze pióra zamienią się w prąd? Oto jak naukowcy chcą to zrobić Jak z kurzych piór powstaje tańsza i ekologiczna membrana do ogniw paliwowych? Czy membrany z piór pomogą uratować planetę i wyprodukować więcej wodoru? Kurze pióra zamiast toksycznych chemikaliów? Naukowcy pokazują, że odpady z przemysłu drobiowego mogą zyskać drugie życie – i to w zaskakująco nowoczesnej roli. Co się dzieje z odpadami z kurczaków? Przemysł drobiowy pod lupą Na Ziemi jest już 8 mld i 24 mln ludzi – podaje dzisiaj strona worldometers.info. Wydawałoby się, że to ogromnie dużo, prawda? Jednak jeszcze więcej jest na planecie zwierząt, które hodujemy na żywność. Wśród nich na pierwszym miejscu znajdują się kurczaki. W tej chwili to najliczniejsze zwierzęta, jakie żyją na Ziemi. Według danych World Animal Foundation, już w 1990 roku liczba kurczaków na całym globie przekraczała 10 mld. Wielkość ta rosła z roku na rok, przyśpieszając w XXI wieku. Obecnie jest aż trzykrotnie wyższa i przekracza 34 mld. Czyli na jednego człowieka przypadają aż cztery kurczaki. Krajem, gdzie hoduje się najwięcej kurczaków, są Stany Zjednoczone. Na całym świecie w tym roku zostanie wyprodukowanych 103,4 mln ton kurzego mięsa – podaje portal statista.com. Tak gigantyczny przemysł generuje mnóstwo odpadów i produktów ubocznych. Jednym z nich są pióra, pozostałe po uboju drobiu. Co roku spopiela się ich aż 40 mln ton. W procesie tym do atmosfery uwalniane są ogromne ilości dwutlenku węgla, a także toksyczne związki, takie jak dwutlenek siarki. Kurze pióra zamienią się w prąd? Oto jak naukowcy chcą to zrobić A gdyby tak – zamiast je spalać – wykorzystać kurze pióra do czegoś pożytecznego? Na pomysł, jak to zrobić, wpadli naukowcy z Politechniki Federalnej w Zurychu i Nanyang Technological University Singapore. Badacze ci opracowali przyjazny dla środowiska proces produkcji prądu z wykorzystaniem kurzych piór. Proces ten polega na usprawnie…

kurczak-GettyImages-1257758296-57112d0.jpg
width: 5056
height: 3593

Maszyny parowe wracają: te roboty są napędzane gotującą się wodą
type: item
date: 2025-05-13T10:57:13.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Nauka
subject: Technologia
subject: badania naukowe
subject: inżynieria
subject: przemysł
subject: roboty
description: Naukowcy z Uniwersytetu w Coimbrze postanowili ożywić dawno porzuconą technologię silników parowych. Stworzyli innowacyjne roboty napędzane parą wodną. Nowe siłowniki, działające dzięki wrzeniu wody, są proste, bezpieczne, wydajne.
encoded: Spis treści Maszyny parowe – bohaterki rewolucji przemysłowej Nowe innowacyjne roboty na parę Świat maszyn parowych definitywnie skończył się już niemal sto lat temu. Mechanika oparta na przemianie ciepła parującej wody w ruch przegrała z nowszymi, bardziej wydajnymi technologiami. Ale przecież wciąż działa. Zapomniane maszyny parowe powracają w zupełnie nowej odsłonie. Inżynierowie z Portugalii użyli pary do napędzania nowatorskich, małych robotów. Efekty okazały się przynajmniej obiecujące. Maszyny parowe – bohaterki rewolucji przemysłowej W silnikach parowych wykorzystywano zjawisko przemiany fazowej. To proces zmiany stanu skupienia, np. poprzez parowanie, skraplanie, krystalizację lub krzepnięcie oraz topnienie, sublimację i resublimację. W maszynie parowej energia cieplna gorącej pary wodnej zamieniana była na energię kinetyczną, poruszającą np. lokomotywę, pompę czy statek. Maszyny parowe odegrały kluczową rolę w rewolucji przemysłowej, zapoczątkowanej w XVIII wieku w Wielkiej Brytanii. Były szeroko stosowane w przemyśle, transporcie oraz górnictwie. Szczyt popularności osiągnęły w XIX wieku, rewolucjonizując gospodarki wielu krajów. Wraz z początkiem XX wieku zaczęły tracić na znaczeniu. Powodem było wynalezienie wydajniejszych, mniejszych i tańszych silników spalinowych i elektrycznych. Epoka maszyn parowych zakończyła się definitywnie w połowie XX wieku. Dziś są już tylko eksponatami muzealnymi lub ciekawostką. Jednak inżynierowie z Portugalii prawdopodobnie dadzą im drugie życie, choć w nowej odsłonie. W artykule opublikowanym na łamach Nature Communications prezentują innowacyjne małe roboty, napędzane energią pary wodnej. Nowe innowacyjne roboty na parę Zespół badaczy z Uniwersytetu w Coimbrze w centralnej Portugalii opracował nowatorski rodzaj miękkich siłowników do robotów, wykorzystujących przemianę fazową wody – od cieczy do pary – do generowania ruchu. W przeciwieństwie do tradycyjnych siłowników, które często wymagają dużych zewnętrznych układów p…

how-water-vapor-is-pow-f6b4edf.jpg
width: 1890
height: 1134

Polscy naukowcy opracowali innowacyjną metodę odzysku metali ziem rzadkich – z baterii „paluszków”
type: item
date: 2025-04-11T12:38:16.000Z
subject: Technologia
subject: chemia
subject: elektronika
subject: elektrośmieci
subject: metal
subject: przemysł
description: Nowa technologia opracowana na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie pozwala odzyskiwać pierwiastki ziem rzadkich z popularnych elektro-śmieci. Metoda budzi ogromne nadzieje – ma być tania i ekologiczna.
encoded: Spis treści: Tania i ekologiczna technologia odzysku metali ziem rzadkich? Dlaczego metale ziem rzadkich są tak ważne? Europa w pułapce surowców krytycznych Szansa inwestycyjna: rafineria w Puławach Recykling REE: polska odpowiedź na globalny kryzys surowcowy Zespół pod kierownictwem prof. Doroty Kołodyńskiej z Katedry Chemii Nieorganicznej UMCS opracował przełomową metodę odzyskiwania metali ziem rzadkich z niklowo-wodorkowych baterii (NiMH), powszechnie znanych jako paluszki (R3/AAA i R6/AA). Zużyte baterie, uznawane za elektrośmieci, kryją w sobie tzw. czarną masę. To osad bogaty w wartościowe pierwiastki, które są podstawą nowoczesnego przemysłu: od elektroniki, przez energetykę odnawialną, aż po zbrojenia. Wśród odzyskiwanych metali znajdują się m.in. lantan, cer, neodym, nikiel, kobalt i cynk. To elementy niezbędne do produkcji magnesów trwałych, akumulatorów, silników elektrycznych i turbin wiatrowych. Technologia opracowana przez UMCS bazuje na bezpiecznych, biodegradowalnych czynnikach ekstrakcyjnych, co wyróżnia ją na tle standardowych metod opartych na toksycznych kwasach i rozpuszczalnikach organicznych. Tania i ekologiczna technologia odzysku metali ziem rzadkich? W tradycyjnych procesach ekstrakcji metali ziem rzadkich stosuje się silnie żrące kwasy – siarkowy, azotowy i chlorowodorowy. Choć są skuteczne, sprawiają też, że niebezpieczne odpady są trudne do utylizacji. Zespół prof. Kołodyńskiej wykorzystał natomiast kwas iminodibursztynowy (IDHA) – łagodny związek biodegradowalny, znany m.in. z zastosowań w rolnictwie i medycynie. „Na podstawie wieloletnich badań doszliśmy do wniosku, że IDHA jest efektywnym i ekonomicznym czynnikiem umożliwiającym selektywny odzysk lantanowców oraz innych metali. To istotna zmiana w kierunku zrównoważonego przetwarzania surowców wtórnych” – wyjaśnia prof. Kołodyńska. Ekstrakcja to jedno, ale równie ważne jest rozdzielenie poszczególnych metali. Do tego celu naukowcy z UMCS wykorzystują sorbenty – materiały porowate, kt…

rercykling-baterii-b239c28.jpg
width: 1000
height: 667

Zaskoczenie. Okazuje się, że wegetarianie jedzą więcej ultraprzetworzonej żywności niż mięsożercy
type: item
date: 2024-11-28T13:01:19.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Ludzie
subject: Nauka
subject: diety
subject: mięso
subject: przemysł
subject: wegetarianizm
subject: żywność
description: Międzynarodowy zespół naukowców zbadał sposób odżywiania się Brytyjczyków. Odkrył coś niespodziewanego. Okazało się, że ci z badanych, którzy są wegetarianami, niekoniecznie odżywiają się najzdrowiej. W ich diecie było więcej ultraprzetworzonej żywności, niż w diecie osób jedzących mięso.
encoded: Spis treści: Coraz mniej popularne czerwone mięso Co tak naprawdę jedzą wegetarianie? Co to jest żywność ultraprzetworzona? Posiłkom mieszkańców Wielkiej Brytanii przyjrzeli się naukowcy z Imperial College London, University of São Paulo oraz mieszczącej się we Francji Międzynarodowej Agencji Badań nad Rakiem. Wnioski, do jakich doszli badacze, opublikowano na łamach czasopisma „eClinicalMedicine”. Źródłem danych był UK Biobank, ogromna biomedyczna baza informacji o zdrowiu i trybie życia Brytyjczyków. Coraz mniej popularne czerwone mięso Generalnie w krajach Zachodu część mieszkańców coraz rzadziej sięga po mięso. Jego popularność spada z różnych powodów – zdrowotnych, etycznych, ale i cenowych. Dotyczy to przede wszystkim czerwonego mięsa. Liczne badania wykazały, że ma ono fatalny wpływ na nasze zdrowie (zwiększając ryzyko zapadnięcia na raka albo cukrzycę). Jego konsumpcja zaś przyczynia się do zwiększenia emisji gazów cieplarnianych. Czerwone mięso jest również drogie i nie każdego zwyczajnie na nie stać. Dlatego właśnie coraz więcej osób wybiera zieloną żywność. Teoretycznie dieta wegetariańska automatycznie powinna być zdrowsza. Jednak diabeł tkwi w szczegółach. Jak się właśnie okazało, wegetarianie częściej sięgają po ultraprzetworzoną żywność. Przynajmniej w Wielkiej Brytanii. Co tak naprawdę jedzą wegetarianie? Wegetarianizm oznacza, że nasza dieta opiera się na warzywach, owocach i orzechach z dodatkiem ryb i nabiału. Weganie rezygnują także z tych dwóch ostatnich rzeczy. Tyle teorii, praktyka bowiem wygląda nieco inaczej. Naukowcy przyjrzeli się bliżej informacjom pozyskanym od 200 000 osób z bazy UK Biobank. I odkryli, że w diecie wegetarian znajduje się jeszcze jeden istotny i to bardzo niezdrowy składnik. Generalnie mówiąc jest to żywność ultraprzetworzona. A więc wszystko to, co błyskawicznie dostarcza nam kalorii: płatki śniadaniowe, batoniki, gotowe posiłki, makarony czy pizza. Taka żywność zawiera wiele sztucznych chemikaliów, które mają poprawić …

shutterstock693458440-3d92f54.jpg
width: 1000
height: 667

Opuszczone fabryki. Gdzie je znaleźć i co można w nich zobaczyć?
type: item
date: 2022-09-30T13:59:49.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: fabryki
subject: miasta
subject: przemysł
subject: Travel
subject: zwiedzanie
description: Opuszczone fabryki to jedne z ulubionych celów eksplorerów – miłośników badania niedostępnych lub mało znanych miejsc. Na niszczejące zakłady przemysłowe można się natknąć w każdym uprzemysłowionym kraju. Eksplorerzy najczęściej zatajają ich lokalizacje, jednak wiele opuszczonych fabryk zyskało taką sławę, że można je bez trudu znaleźć.
encoded: W tym artykule: Gdzie powstały pierwsze fabryki? Gdzie znajdują się opuszczone fabryki? Upadek Detroit Packard Automotive Plant, Detroit Elektrociepłownia EC-2, Łódź Canada Malting Silos, Montreal Browar, Boguszów Gorce Fabryka włókiennicza we Frost, Niemcy Ile fabryk znajduje się na świecie? Nikt tego dokładnie nie policzył. Szacuje się, że działających zakładów przemysłowych może być w tej chwili kilkanaście milionów. Trudno też oszacować, jak liczne są opuszczone fabryki. Na pewno jednak przyciągają miłośników miejskiej eksploracji, tak jak opuszczone lotniska czy cmentarzyska samolotów. Gdzie powstały pierwsze fabryki? Pierwsze fabryki powstawały już w XVIII wieku w Anglii. Za prekursora dzisiejszych zakładów przemysłowych uważa się młyn jedwabniczy Lombe’s Mill w Derby, otwarty w 1721 r. Źródłem zasilania tej pierwszej fabryki jedwabiu było koło wodne umieszczone na rzece Derwent. Obracało się trzy raz na minutę. Budowę kolejnych fabryk napędzał rozwijający się szybko przemysł włókienniczy. Koło wodne zastąpiły maszyny parowe, w których spalano węgiel. Zaczęły powstawać coraz liczniejsze kopalnie. W XIX wieku budowano już fabryki na całym kontynencie europejskim, a w XX wieku industrializacja przyspieszyła i objęła cały świat. Gdzie znajdują się opuszczone fabryki? Oczywiście od samego początku ery przemysłowej zakłady przemysłowe również upadały. Często miało to związek z pogarszającą się kondycją pojedynczej firmy. Kiedy indziej ze zmianami dotykającymi całą branżę. Albo z nową sytuacją polityczną w danej części świata. Łódzkie fabryki i elektrociepłownie mogą być magiczne! Fotograf wydobywa ich niepowtarzalne piękno Zapraszamy w podróż po klimatycznych, ale zapomnianych miejscach Łodzi. Naszym przewodnikiem po tym intrygującym świecie będzie fotograf, Paweł Augustyniak. Np. koniec istnienia bloku sowieckiego i upadek gospodarek uspołecznionych w państwach Europy Środkowo-Wschodniej pozostawił po sobie wiele zamkniętych i zamieniających się w ruiny zakładów. …

opuszczone-fabryki-gdzie-je-znalezc-i-co-mozna-w-nich-zobaczyc-fot-michael-s-williamson-the-washington-post-via-getty-images-e1e8e8d.jpg
width: 1024
height: 703

Helikopter do łapania rakiet. Czy Rocket Lab uda się przechwycić śmigłowcem element wracającej na Ziemię rakiety?
type: item
date: 2022-04-15T10:02:02.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: kosmos
subject: loty w kosmos
subject: przemysł
subject: Travel
description: Na wtorek 19 kwietnia zaplanowany jest kolejny start niewielkiej rakiety Electron należącej do amerykańsko-nowozelandzkiej firmy Rocket Lab. Rakieta wyniesie na orbitę m.in. testowe satelity E-Space. Ale to tym razem to nie ładunek budzi największe zainteresowanie, lecz pierwszy stopień rakiety. Rocket Lab zamierza odzyskać booster Electrona, łapiąc go w trakcie powrotu na Ziemię ogromnym helikopterem Sikorsky S-92.
encoded: W tym artykule: Rocket Lab chce złapać rakietę za pomocą śmigłowca Jak będzie przebiegać test przechwytywania rakiety? Czym różnią się technologie Rocket Lab i SpaceX? Skąd wziął się pomysł łapania rakiet za pomocą helikoptera? Pomysł wydaje się całkowicie szalony i nie do wykonania. Bo jak można złapać spadający na Ziemię człon niemal 20-metrowej rakiety? A jednak Rocket Lab, prowadzona Petera Becka firma, która przebojem wdarła się na rynek usług kosmicznych, ma na to sposób. W dodatku już go kilkukrotnie przetestowała na makietach. Jednak kluczowy będzie najbliższy wtorek, bo jeśli należący do Rocket Lab helikopter złapie powracający stopień rakiety i bezpiecznie odstawi go na Ziemię, firma stanie się drugim, obok SpaceX, dostawcą usług wynoszenia satelitów rakietami wielokrotnego użytku. Rocket Lab chce złapać rakietę za pomocą śmigłowca Nadchodząca, wtorkowa misja nosi nazwę „There and Back Again”, czyli „tam i z powrotem”. Wiąże się to nie tylko z faktem, że rakieta ma wrócić. Jest to też nawiązanie do powieści JRR Tolkiena „Hobbit”, której ekranizację filmowano w Nowej Zelandii. Electron wystartuje z nowozelandzkiej siedziby Rocket Lab na Półwyspie Mahia na Wyspie Północnej. Będzie to 26. lot orbitalny dla 18-metrowego Electrona i dla Rocket Lab. Rakieta ma wynieść 34 satelity różnych dostawców, w tym testowe satelity megakonstelacji projektowanej przez E-Space. Perseverance: rok na Marsie. Co udało się odkryć marsjańskiemu łazikowi NASA? Od udanego lądowania na Czerwonej Planecie najnowszego łazika – laboratorium NASA, czyli Perseverance – mija rok. Przez ten czas robot wielkości SUV-a i jego przyjaciel, pierwszy marsjański... Około godziny przed startem Rocket Lab przesunie dostosowany do chwytania rakiet śmigłowiec Sikorsky S-92 na pozycję przechwycenia, zlokalizowaną około 280 kilometrów od wybrzeża Nowej Zelandii. Jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem, dwa stopnie Electrona rozdzielą się około 2,5 minuty po starcie. Drugi człon będzie nadal wynosił sat…

helikopter-do-lapania-rakiet-czy-rocket-lab-uda-sie-przechwycic-smiglowcem-element-wracajacej-na-ziemie-rakiety-fot-rocket-lab-6fdc5dd.jpeg
width: 1920
height: 1080

Ignacy Łukasiewicz - twórca przemysłu naftowego
type: item
date: 2022-02-17T16:21:07.000Z
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: historia
subject: historia polski
subject: przemysł
subject: ropa naftowa
description: Rok 2022, w którym przypada 200. rocznica urodzin i 140. rocznica śmierci twórcy przemysłu naftowego, został ogłoszony przez Sejm rokiem Ignacego Łukasiewicza. Warto więc nieco bliżej przyjrzeć się historii życia tego wspaniałego Polaka, który zasługuje na pamięć kolejnych pokoleń.
encoded: W tym artykule: Ignacy Łukasiewicz - życiorys Ignacy Łukasiewicz - wynalazek Ignacy Łukasiewicz - działalność społeczna i filantropijna Ignacy Łukasiewicz - śmierć Ignacy Łukasiewicz to postać, która na dobre wpisała się w historię naszego kraju. Niezwykle inteligentny i przedsiębiorczy wynalazca, jednocześnie był wyjątkowo skromnym człowiekiem dbającym o innych. Ignacy Łukasiewicz - życiorys Ignacy Łukasiewicz urodził się 23 marca 1822 roku w Zadusznikach koło Mielca. Miał czwórkę rodzeństwa, a jego ojciec zasłużył się w Powstaniu Kościuszkowskim. W 1832 r. Łukasiewicz rozpoczął naukę w rzeszowskim gimnazjum, ale już niespełna cztery lata później musiał zrezygnować z dalszej edukacji. Po śmierci ojca sytuacja finansowa rodziny była na tyle zła, że Ignacy podjął pracę pomocnika aptekarskiego w Łańcucie i potem w Rzeszowie. To właśnie tam, a następnie we lwowskiej aptece Piotra Mikolascha zdobył wiedzę i umiejętności, które pozwoliły mu rozwijać swoje zainteresowania podczas studiów farmaceutycznych na Uniwersytecie Jagiellońskim. Większość paliw kopalnych na świecie jest „nie do wydobycia”. Kraje Bliskiego Wschodu mogą zbankrutować Nawet jeżeli zastosujemy się do wytycznych naukowców, mamy tylko 50 proc. szans na powstrzymanie wzrostu średniej temperatury powietrza. W swoich młodzieńczych latach Ignacy Łukasiewicz nie zajmował się jednak tylko nauką i pracą. Aktywnie uczestniczył w procesie planowania i organizacji powstania krakowskiego w 1846 r. Władze austriackiego nie dały się jednak zaskoczyć, przez co Łukasiewicz trafił do lwowskiego więzienia, gdzie spędził niemal dwa lata. Nie zmniejszyło to jednak jego patriotycznych zapędów, gdyż już po swoim sukcesie, Ignacy Łukasiewicz wspierał też finansowo powstanie styczniowe przeciwko Rosjanom. Ignacy Łukasiewicz - wynalazek Prace nad swoim niezwykłym wynalazkiem Łukasiewicz rozpoczął w aptece Piotra Mikolascha we Lwowie. Wówczas celem jego doświadczeń, które przeprowadzał razem z Janem Zehem, było jednak pozyskanie …

ignacy-lukasiewicz-tworca-przemyslu-naftowego-fot-wikimedia-commons-public-domain-fa2c091.jpeg
width: 356
height: 200

Niebieskie psy błąkają się po rosyjskim mieście. Winne odpady z zamkniętej fabryki
type: item
date: 2021-02-15T14:51:32.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: chemia
subject: ochrona zwierząt
subject: przemysł
subject: psy
subject: rosja
subject: Travel
subject: Zdrowie
subject: zwierzęta
description: Zdjęcia psów o niebieskiej i błękitnej sierści obiegły media na całym świecie. Nietypowo umaszczone zwierzęta błąkały się w okolicach miasta Dzierżyńsk w obwodzie niżnonowogrodzkim w Rosji. Szybko okazało się, że za nienaturalną barwę ich sierści odpowiada miejscowa fabryka.
encoded: Zdjęcia czworonogów w różnych odcieniach błękitu najpierw pojawiły się na Twitterze i portalu VKontakte, będącym rosyjskim odpowiednikiem Facebooka. Temat podjęły lokalne i rosyjskojęzyczne media, w tym The Moscow Times. Chociaż na początku kolorowo umaszczone psy budziły rozbawienie czytelników, szybko okazało się, że kolor ich sierści to wynik kontaktu zwierząt z chemikaliami z pobliskich zakładów przemysłowych. Dzierżyńsk jest jednym z większych ośrodków przemysłowych w Rosji. Głównie rozwija się tu przemysł chemiczny, ale też maszynowy, drzewny, materiałów budowlanych i spożywczy. Według mediów psy mogły nabrać charakterystycznego ubarwienia po wystawieniu na działanie chemikaliów z opuszczonej już fabryki, w której produkowano pleksiglas i kwas cyjanowodorowy. Zakład zamknięto sześć lat temu po ogłoszeniu bankructwa. View oEmbed on the source website Kwas cyjanowodorowy, czyli zawiesina cyjanowodoru w wodzie, został pierwotnie wyizolowany z pigmentu błękitu pruskiego, a swoją nazwę zawdzięcza cyjanowi - starogreckiemu określeniu błękitu. Został scharakteryzowany jako trujący przez Centrum Kontroli i Zapobiegania Chorobom (CDC), które wśród jego zastosować wymienia produkcję barwników oraz chemicznych środków bojowych. Były zarządca zakładu w Dzierżyńsku, Andrey Mislivets, powiedział rosyjskiej agencji informacyjnej RIA Novosti, że w budynkach fabryki znajdują się także pozostałości siarczanu miedzi, substancji chemicznej znanej z jasnego lazurowego koloru. – Bezpańskie psy błąkają się po terenie fabryki. Możliwe, że znalazły pozostałości jakichś starych chemikaliów i wytarzały się w nich, prawdopodobnie był to siarczan miedzi – powiedział dziennikarzom agencji. View oEmbed on the source website Mislivets poinformował, że podobna sytuacja miała miejsce kilka lat temu, gdy zwierzęta zmieniły kolor po wejściu w kontakt z „nienaturalnymi barwnikami”. RIA Novosti poinformowała, że agencje ds. ochrony zwierząt stwierdziły, że zdrowie psów prawdopodobnie nie jest zagr…

mozliwe-ze-psy-mialy-kontakt-z-pozostalosciami-z-opuszczonej-fabryki-fot-twitter-e4d4444.jpeg
width: 1360
height: 765

Polska: biedny kraj bogatych ludzi. Jak wyglądała historia polskiej gospodarki?
type: item
date: 2013-08-05T06:00:00.000Z
creator: Adam Robiński
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: bogactwo
subject: gospodarka
subject: polska
subject: prl
subject: przemysł
subject: Społeczeństwo
description: Na temat sytuacji ekonomicznej w naszym kraju rozmawiamy z profesorem Wojciechem Morawskim ze Szkoły Głównej Handlowej.
encoded: W tym artykule: Początki państwa polskiego Feudalizm i pańszczyzna Upadek II Rzeczypospolitej Gospodarka pod zaborami Odzyskanie niepodległości Czasy komunizmu Prof. Wojciech Morawski jest historykiem i ekonomistą, kieruje Katedrą Historii Gospodarczej i Społecznej Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie. Specjalizuje się w historii finansów, czasach II Rzeczpospolitej i najnowszej historii politycznej. Adam Robiński: Adam Smith miał ponoć wyrazić pogląd, że Polska to kraj, „w którym nie produkuje się nic ponad środki niezbędne do przeżycia”. Ale chyba nie dotyczy on całego minionego tysiąclecia? prof. Wojciech Morawski: A czy to źle? Moim zdaniem produkować coś, co jest niezbędne do przeżycia, to bardzo mocna pozycja. To był zresztą komentarz do sytuacji, w której Polska zaopatrywała Europę w żywność. Działo się tak przez 200 lat, w czasie, który określamy mianem dualizmu agrarnego. Kiedy po odkryciach geograficznych Europa Zachodnia zaczęła się bogacić, a liczba jej ludności rosnąć, rolnictwo nie nadążało z produkcją. Kraje te były jednak na tyle bogate, że mogły kupować żywność na zewnątrz, czyli u nas. Wtedy po prostu opłacało się zajmować rolnictwem, bardziej nawet niż mieć święty spokój. Działało to przez jakiś czas z korzyścią dla obu stron, potem niestety ujawniły się wady tego układu. Początki państwa polskiego A.R.: Cofnijmy się jednak w czasie, do panowania Mieszka I, który jako pierwszy władca Polski musiał płacić trybut sąsiadom. Czy my już na starcie byliśmy w gorszej pozycji niż oni? Skąd pochodzą Słowianie i jaki jest rodowód Piastów? Najnowsze badania DNA zaskoczyły wszystkich Skąd się wzięli Słowianie i społeczność państwa Piastów? Odpowiedzi na te pytania miały przynieść najnowsze badania DNA. Przeanalizowano szczątki kilkuset osób. Wyniki zaskoczyły wsz... W.M.: To nie takie proste. Za miedzą mieliśmy Święte Cesarstwo Rzymskie Narodu Niemieckiego, państwo o wiele silniejsze od naszego. Nikt nie obiecywał, że na dzień dobry zostaniemy z nim zrównani.…

polska-biedny-kraj-bogatych-ludzi-jak-wygladala-historia-polskiej-gospodarki-ryc-bildagentur-online-universal-images-group-via-getty-images-9b2c34b.jpg
width: 1024
height: 588

Para: idealne źródło energii
type: item
date: 2013-07-30T12:00:00.000Z
creator: John Briley
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: domy
subject: ekologia
subject: energia
subject: energia odnawialna
subject: przemysł
description: Technologia nie musi być cyfrowa, by napędzać rozwój
encoded: Wraz ze wzrostem cen energii do łask powrócił XIX-wieczny system przechwytujący parę buchającą z fabrycznych kominów i wykorzystujący ją do ogrzewania i schładzania obiektów. Korzyści płynące z takiego sposobu wykorzystania energii to m.in. spadek jej zużycia, mniejsza emisja gazów cieplarnianych oraz uniezależnienie się od miejskiej sieci energetycznej. Z kogeneracji, zwanej też skojarzoną gospodarką energetyczną, korzystają już m.in. kampusy uniwersyteckie, budynki Smithsonian Institution oraz zakład produkcyjny BMW. Pewien kompleks hotelowy w Las Vegas czerpie 40 proc. energii elektrycznej i 65 proc. ciepła z zakładu kogeneracji zasilanego gazem ziemnym. Lokalne sieci ciepłownicze mogą transportować parę lub gorącą wodę z zakładów kogeneracji do okolicznych domów lub bloków. Nowinką w branży są minisystemy kogeneracyjne dla domów jednorodzinnych w Europie, dzięki którym można obniżyć koszty energii nawet o 25 proc.

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/5fd909668f4c7da8ac2a2eed2d959695a82eb66a-6095591.jpeg
width: 814
height: 982

Miś w Przemyślu
type: item
date: 2010-01-11T12:30:00.000Z
creator: Redaktor National Geographic
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: niedźwiedzie
subject: polska
subject: przemysł
subject: zwierzęta
description: Miś okazał się Misiową i to na dodatek zdrową, młodą, bo około trzyletnią osobniczką, którą tak rozpierały siły żywotne, że nie dość, iż nie miała ochoty na, typowy dla jej gatunku, zimowy sen, to na dodatek baraszkowała po terenie Przemyśla w asyście policji, służb pożarniczych i weterynaryjnych przez niemal cały dzień i noc.
encoded: Zmorzył ją dopiero piąty strzał z usypiającym środkiem, a ponoć wszystkie z nich były celne. Jak twierdzą weterynarze, pani misiowa była pod silnym działaniem adrenaliny, spowodowanej nietypową dla niej sytuacją. Fakt jest faktem, że po „wstrzelonych” w nią środkach i z powodu niewątpliwie autentycznego zmęczenia, ponad 200 kilogramowa piękność wreszcie zasnęła! Jak przypuszczamy przybyła ona do Przemyśla, miasta, które ma misia nie tylko w herbie, ale również na swym rynku, z Bieszczad i tam też została odwieziona. Naturalnie po uprzednim dokładnym przebadaniu i udekorowaniu obrożą sygnalizacyjną. Miejmy nadzieję, że po tak licznych i silnych przeżyciach wreszcie zapadnie w prawdziwy zimowy sen. Aura sprzyja. Do niemałych hord dzików, okupujących całymi rodzinami miejskie śmietniki zdążyliśmy się już przyzwyczaić. Łoś wędrujący ulicami był sensacją, ale przykrą, bo źle się to dla niego skończyło. Był też żądny wrażeń bóbr, który w asyście dwóch policjantów przewędrował miejską przestrzeń wzdłuż i wszerz, by wreszcie zdecydować się na skok do kanału ściekowego. Ale miś! Tego jeszcze nie było. Przynajmniej u nas. Tekst: Agnieszka Budo

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/edf0fc641071518fbc2da9ec24943ffb96ee9c71-6436ef2.jpeg
width: 217
height: 293