National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2024-08-26T15:21:02.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Już wiemy, skąd się bierze cienka atmosfera Księżyca. To głównie efekt uderzeń meteorytów
items: Na Księżycu istnieje podziemna jaskinia. To sensacja naukowa
items: Program Artemis NASA. Astronauci wkrótce wrócą na Księżyc. Jak będzie wyglądała baza księżycowa?
items: Orzeł wylądował. Dlaczego program Apollo i lądowanie na Księżycu zmieniły historię eksploracji kosmosu?
items: Naukowcy pierwszy raz wyhodowali rośliny w glebie z Księżyca. Czy to przełom eksploracji kosmosu?
items: NASA otwiera próbki pobrane przez ostatnich ludzi chodzących po Księżycu. Co chce odkryć?
items: Księżycowy samochód z misji Apollo

Już wiemy, skąd się bierze cienka atmosfera Księżyca. To głównie efekt uderzeń meteorytów
type: item
date: 2024-08-06T13:50:27.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: kosmos
subject: księżyc
subject: loty w kosmos
subject: program Apollo
subject: Wolny czas
description: Atmosfera Księżyca powstała głównie na skutek uderzeń meteorytów. Ten proces nadal ma zasadnicze znaczenie dla tworzenia się atmosfery naszego naturalnego satelity. Drugim istotnym czynnikiem jest wiatr słoneczny.
encoded: W tym artykule: Co wiemy o atmosferze Księżyca? Skąd się bierze atmosfera Księżyca? Co jeszcze przyczynia się do powstania atmosfery Księżyca? Ile księżyców znajduje się w Układzie Słonecznym? Jeśli policzymy tylko te krążące wokół planet, będzie ich 293 (według NASA). Najwięcej księżyców ma Saturn – aż 146. Na drugim miejscu, z 95 księżycami, znajduje się Jowisz. Ziemia ma tylko jednego naturalnego satelitę. Ludzie bardzo długo myśleli, że w kosmosie jest tylko jeden księżyc, krążący wokół Ziemi. Dlatego nie nadali mu żadnej nazwy. Dopiero w 1610 r. Galileusz zaobserwował księżyce Jowisza, dzisiaj nazywane księżycami galileuszowymi – Io, Europę, Ganimedesa i Kallisto. Następne odkrywane tego rodzaju obiekty także dostawały nazwy własne. Natomiast nasz naturalny satelita do dziś pozostaje po prostu Księżycem. Choć towarzyszy Ziemi od kilku miliardów lat, ciągle kryje przed nami tajemnice. Jedna z nich dotyczy pochodzenia księżycowej atmosfery. Dotychczas proponowano kilka procesów prowadzących do jej powstania. W czasopiśmie „Science Advances” ukazała się właśnie praca, według której najważniejszy jest jeden. Zdaniem autorów artykułu atmosfera Księżyca powstała i jest podtrzymywana dzięki uderzeniom meteorytów. Co wiemy o atmosferze Księżyca? O istnieniu atmosfery Księżyca dowiedzieliśmy się dopiero w latach 60. i 70. poprzedniego wieku, dzięki misjom Apollo. Okazało się, że jest ona niezwykle cienka. Tak bardzo, że niewiele różni się od próżni. Gdyby zważyć całą atmosferę Księżyca, uzyskalibyśmy zaledwie 10 ton. Dla porównania – cała ziemska atmosfera waży 5,5 biliardów ton (5,5*1018 kg). Natomiast wenusjańska – 93 razy więcej od ziemskiej, 4,8*1020 kg. Tak naprawdę więc atmosfera Księżyca składa się z luźnej warstwy rozproszonych atomów. Naukowcy podejrzewali, że powstaje w wyniku jakiejś formy kosmicznego wietrzenia. Pod wpływem nieznanego procesu – lub procesów – księżycowy regolit miał rozpadać się, uwalniając atomy. Sublimować mogły również czapy lodowe. Jedna…

juz-wiemy-skad-sie-bierze-cienka-atmosfera-ksiezyca-to-efekt-uderzen-meteorytow-66ce899.jpg
width: 1107
height: 1280

Na Księżycu istnieje podziemna jaskinia. To sensacja naukowa
type: item
date: 2024-07-17T11:04:31.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: badania naukowe
subject: jaskinie
subject: księżyc
subject: program Apollo
subject: Wolny czas
description: Naukowcy potwierdzili to, o czy spekulowano od pół wieku. Na Księżycu znajduje się podziemna jaskinia. Jest położona ponad sto metrów pod powierzchnią satelity. To idealne miejsce na zbudowanie bazy księżycowej.
encoded: W tym artykule: Nowa analiza starych danych Pierwsza podziemna jaskinia to dopiero początek? Miejsce na przyszłą bazę księżycową? Włoski zespół naukowców wykazał, że na Księżycu znajduje się ogromna podziemna jaskinia. Odkryto ją w okolicach miejsca, gdzie 55 lat temu wylądowali pierwsi ludzie: Neil Armstrong i Buzz Aldrin. Do jaskini prowadzi największy znany otwór w powierzchni Księżyca. To jama znajdująca się na Morzu Spokoju (Mare Tranquillitatis), rozległej bazaltowej równinie. Otwór ma średnicę ponad stu metrów. Znajduje się na fotografii ilustrującej ten artykuł. Jak właśnie potwierdzono, ok. 150 m pod nim otwiera się rozległa jaskinia. Udało się oszacować rozmiary jej fragmentu, prawdopodobnej początkowej części. Ma 40 m szerokości i do 80 metrów długości. W księżycowej jaskini zmieściłoby się więc kilkanaście kortów tenisowych. Nowa analiza starych danych – Księżycowe jaskinie pozostawały tajemnicą od ponad 50 lat. To ekscytujące móc w końcu udowodnić ich istnienie – przyznają Leonardo Carrer i Lorenzo Bruzzone z Uniwersytetu w Trydencie. Carrer i Bruzzone są współautorami artykułu potwierdzającego istnienia jaskini. Został opublikowany w czasopiśmie naukowym „Nature Astronomy”. Morze Spokoju powstało ponad 3 mld lat temu. Równina – i wiele innych mórz księżycowych – utworzyła się na skutek wylewów lawy. Po tym okresie pod powierzchnią pozostały kanały lawowe. Po ustaniu przepływu lawy tunele opróżniają się i stanowią długie puste przestrzenie. Ich sufity mogą się zapadać. Wówczas wejścia do kanałów stają się widoczne dla orbiterów. Właśnie taki otwór na Morzu Spokoju sfotografowała w 2010 r. sonda Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO). Już wówczas podejrzewano, że może być to wejście do tunelu lub nawet jaskini. Teraz Włosi przeanalizowali nowymi metodami stare dane z radaru zebrane przez LRO. Potwierdzili istnienie jaskini i określili jej przypuszczalne wymiary. Pierwsza podziemna jaskinia to dopiero początek? Odkrycie może być zaledwie wierzchołkiem góry lo…

na-ksiezycu-istnieje-podziemna-jaskinia-to-sensacja-naukowa-5fb6f49.jpg
width: 800
height: 472

Program Artemis NASA. Astronauci wkrótce wrócą na Księżyc. Jak będzie wyglądała baza księżycowa?
type: item
date: 2023-03-09T08:49:50.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: księżyc
subject: loty w kosmos
subject: nasa
subject: program Apollo
description: Ludzkość ostatni raz gościła na Księżycu w grudniu 1972 r. Teraz NASA szykuje program Artemis. Ma on stworzyć stałą bazę księżycową i otworzyć drogę do dalszej eksploracji kosmosu.
encoded: W tym artykule: Program Artemis – założenia Rakieta SLS i kapsuła Orion Stacja Gateway Ile będzie kosztować program Artemis? – Uważam, że nasz naród powinien zobowiązać się do tego, iż zanim skończy się obecna dekada, osiągniemy cel, jakim jest lądowanie człowieka na Księżycu i jego bezpieczny powrót na Ziemię – powiedział w kwietniu 1961 roku prezydent USA John F. Kennedy. Powołał wówczas do życia legendarny program Apollo. Gdy w 2019 roku ówczesny administrator NASA Jim Bridenstine ogłaszał nowy program księżycowy, powiedział, że tym razem lecimy na Księżyc, by na nim zostać. Artemis to największy program kosmiczny od czasu zakończenia budowy Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Rozbudowane przedsięwzięcie, którego celem jest nie tylko wysłanie na Księżyc pierwszej kobiety, ale przede wszystkim budowa stacji orbitalnej, bramy w odległy kosmos. Program Artemis w wielu aspektach jawnie nawiązuje do programu Apollo. Czyli tego, który przyniósł nam pierwsze lądowanie na Księżycu. Program Artemis – założenia Jednak program Artemis ma być wielowątkowy i długi. Jego cele obejmują zdecydowanie więcej niż zatknięcie flagi i przywiezienie na Ziemię próbek księżycowego regolitu. Artemis ma przede wszystkim przenieść główny ciężar startów misji załogowych z Ziemi w miejsce o znacznie niższej, a więc łatwiejszej do pokonania grawitacji. I zamierza dokonać tego dzięki supernowoczesnej technologii. NASA zaprojektowała nowy „plecak” dla astronautów na Księżycu. Jest totalnie odlotowy! Na razie waży 40 kg i nie ma w nim miejsca na nic poza sprzętem naukowym. Jednak możliwości, jakie daje nowy księżycowy plecak, są absolutnie unikatowe. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/nasa-zaprojektowala-nowy-plecak-dla-astronautow-na-ksiezycu-jest-totalnie-odlotowy-fot-nasa-michael-zanetti-9e5ea69.jpeg" width="938" height="469" alt="NASA zaprojektowała nowy „plecak” dla astronautów na Księżycu. Jest totalnie odlotowy! (fot. NASA/Michael Zanetti)" title="…

rakieta-sls-w-koncu-wystartowala-i-coz-to-bylo-za-widowisko-misja-artemis-1-leci-na-ksiezyc-fot-kevin-dietsch-getty-images-12f235c.jpg
width: 1024
height: 670

Orzeł wylądował. Dlaczego program Apollo i lądowanie na Księżycu zmieniły historię eksploracji kosmosu?
type: item
date: 2022-05-29T08:13:50.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Historia
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronauci
subject: Edukacja
subject: kosmos
subject: księżyc
subject: loty w kosmos
subject: program Apollo
description: Lądowanie na Księżycu miało być główną wygraną wielkiego kosmicznego wyścigu pomiędzy USA a ZSRR. Zapoczątkowało go pierwsze udane wystrzelenie na orbitę sztucznego satelity. Program Apollo, zdaniem Amerykanów, był końcem tego wyścigu.
encoded: W tym artykule: Program Apollo – śmiała wizja i motywacja polityczna Program Apollo – aspekty militarne Rakiety, dzięki którym działał program Apollo Program Apollo – tragiczny wypadek Program Apollo – sukces Amerykanów i polski akcent Cel – lądowanie człowieka na Księżycu oraz bezpieczny powrót załogi do domu. Koszt – 24,5 miliarda dolarów, co po uwzględnieniu inflacji daje prawie 98 miliardów dolarów. Uznaje się, że każdy obywatel Stanów Zjednoczonych wyłożył na program Apollo 500 dolarów. Wyniki: ponad 382 kg księżycowego regolitu sprowadzonego na Ziemię, pierwsze badania geologiczne Księżyca, technologia, która do dziś zmienia świat, kilka wciąż nie pobitych rekordów, śmierć trzech astronautów. Program Apollo – śmiała wizja i motywacja polityczna Gdy w 1961 roku prezydent USA John F. Kennedy ogłosił, że Amerykanie zamierzają do końca dekady wysłać misję załogową na Księżyc, była to wyjątkowo śmiała, wręcz zuchwała zapowiedź. Przecież mówimy o roku, w którym pierwszy człowiek, Jurij Gagarin, przekroczył umowną granicę kosmosu. Amerykańskie programy lotów kosmicznych Mercury i późniejszy Gemini nie były nawet w decydującej fazie. Pierwszy Amerykanin, Alan Shepard, dokonał zaledwie lotu balistycznego. Program Artemis NASA. Kiedy astronauci wrócą na Księżyc? Jak będzie wyglądała baza księżycowa? Ludzkość ostatni raz gościła na Księżycu w grudniu 1972 r. Teraz NASA szykuje program Artemis. Ma on stworzyć stałą bazę księżycową i otworzyć drogę do dalszej eksploracji kosmosu. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/program-artemis-nasa-kiedy-astronauci-wroca-na-ksiezyc-jak-bedzie-wygladala-baza-ksiezycowa-fot-nasa-alberto-bertolin-cc-by-nc-nd-2-0-d3bd4ab.jpeg" width="938" height="528" alt="Rakieta SLS w końcu wystartowała i cóż to było za widowisko! Misja Artemis 1 leci na Księżyc (fot. Kevin Dietsch/Getty Images)" title="Rakieta SLS w końcu wystartowała i cóż to było za widowisko! Misja Artemis 1 leci na Księżyc (fot. Kevin Dietsc…

orzel-wyladowal-dlaczego-program-apollo-i-ladowanie-na-ksiezycu-zmienily-historie-eksploracji-kosmosu-fot-nasa-newsmakers-81c9f65.jpeg
width: 1024
height: 728

Naukowcy pierwszy raz wyhodowali rośliny w glebie z Księżyca. Czy to przełom eksploracji kosmosu?
type: item
date: 2022-05-17T08:27:16.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: kosmos
subject: księżyc
subject: mars
subject: planety
subject: program Apollo
subject: Społeczeństwo
subject: terraformowanie
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Badania mogą być niezwykle przydatne w kontekście programu Artemis. Jego celem jest powrót człowieka na Księżyc i utworzenie stałej bazy księżycowej.
encoded: W tym artykule: Odkrycie może być przełomem dla eksploracji dalekiego kosmosu Autorzy przeprowadzili relatywnie prosty eksperyment Badacze mieli do dyspozycji jedynie 12 g księżycowego regolitu Po 6 dniach okazało się, że rzodkiewnik zaczyna rosnąć wolniej Badacze wierzą, że dalsze badania pomogą zredukować potencjalne komplikacje Naukowcy z Uniwersytetu Florydy po raz pierwszy w historii wyhodowali rośliny w glebie księżycowej. Próbki regolitu z naszego naturalnego satelity zostały zebrane podczas misji Apollo 11, 12 oraz 17. Eksperci zgodnie przyznają, że jest to bardzo duży krok w kierunku uprawy roślin, które dostarczą tlen i pożywienie astronautom na Księżycu. Odkrycie może być przełomem dla eksploracji dalekiego kosmosu Naukowcy wierzą, że ich odkrycie jest ważne dla przyszłej eksploracji kosmosu. A ta może nastąpić już niedługo. Program Artemis zakłada zbudowanie bazy księżycowej, z której będzie odbywała się większość startów misji załogowych. Na naszym naturalnym satelicie bowiem grawitacja jest znacznie niższa niż na Ziemi, co oznacza, że łatwiej będzie ją pokonać. Kosmos i planety: budowa Układu Słonecznego oraz nazwy planet Kosmos i planety fascynują człowieka od zawsze. Przybliżamy najważniejsze informacje o każdej planecie, a także związane z nimi ciekawostki o kosmosie. Wyniki eksperymentu zostały opublikowane w czasopiśmie naukowym „Communications Biology”. Roślina, którą wyhodowano nazywa się Arabidopsis thaliana, czyli rzodkiewnik pospolity. To gatunek rośliny zielnej z rodziny kapustowatych, często wykorzystywany w badaniach naukowych. Ze względu na to, że regolit księżycowy znacznie różni się od ziemskiego, rzodkiewnik nie był tak wytrzymały, jak ten, który zostałby zasiany w glebie naszej planety. Nie zmienia to faktu, że roślina wykiełkowała. Niektórzy uczeni mówią o przełomie. Autorzy przeprowadzili relatywnie prosty eksperyment Autorami eksperymentu są dr Anna-Lisa Paul oraz prof. Rob Ferl. Para jest uznawana za wybitnych ekspertów w dziedzin…

rzodkiewnik-pospolity-8fdd5a7.jpeg
width: 780
height: 438

NASA otwiera próbki pobrane przez ostatnich ludzi chodzących po Księżycu. Co chce odkryć?
type: item
date: 2022-03-10T11:31:37.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Historia
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: księżyc
subject: nasa
subject: program Apollo
description: Pół wieku po tym, jak astronauci Eugene Cernan i Harrison „Jack” Schmitt jako ostatni ludzie spacerowali po powierzchni Księżyca, amerykańska agencja kosmiczna odbezpiecza i poddaje analizie próbki księżycowego gruntu. Czemu tak późno?
encoded: W tym artykule: Próbki z Księżyca są badane od dziesięcioleci Jak otworzyć księżycową próbkę i jej nie zniszczyć? Badania księżycowych próbek pomogą w rozwoju kosmicznego górnictwa Rozpoczęty w 1960 roku amerykański program kosmiczny Apollo jest do tej pory najdroższym i najbardziej znanym etapem załogowej eksploracji kosmosu. Sprawił, że po powierzchni Księżyca spacerowało 12 astronautów. Jeden z nich, weteran misji kosmicznych Alan Shepard, nawet zagrał na Księżycu w golfa. View oEmbed on the source website W kontekście naukowym program Apollo pozwolił lepiej zbadać i zrozumieć procesy geologiczne zachodzące na naszym naturalnym satelicie. Znacznie przyczyniło się do tego 2200 próbek pobranych przez astronautów i przywiezionych do ziemskich laboratoriów. Próbki z Księżyca są badane od dziesięcioleci 382 kilogramy księżycowego gruzu trafiły do tzw. budynku próbek księżycowych w NASA Johnson Space Center. Stamtąd co roku kilkaset niewielkich próbek jest rozdysponowywanych i wysyłanych naukowcom na całym świecie. Jednak część próbek miała zostać przechowana w stanie niezmienionym do chwili, gdy pojawią nowoczesne urządzenia pomiarowe zdolne do precyzyjnej analizy pobranego materiału. Księżycowy samochód z misji Apollo Rok temu minęła 50-ta rocznica lądowania na Księżycu, a teraz mija właśnie 50-ta rocznica pierwszej samochodowej przejażdżki po powierzchni naszego naturalnego satelity. Zdaje się, że właśnie doczekaliśmy tego momentu. Niedawno NASA ogłosiła, że zamierza otworzyć zabezpieczoną próżniowo tubę z kilkudziesięciocentymetrowym rdzeniem księżycowej gleby. Została ona pobrana przez geologa Harrisona Schmitta z doliny Taurus-Littrow podczas misji Apollo 17. Co ważne, duet Cernan-Schmitt pobrał dwie analogiczne próbki. Jednak jedna z nich nie była zabezpieczona próżniowo. Tę próbkę otwarto w 2019 roku. Dlaczego więc z kolejną czekano kolejne trzy lata? Jak otworzyć księżycową próbkę i jej nie zniszczyć? Powody były dwa. Po pierwsze, zaginęła dokumentacja urządze…

nasa-otwiera-probki-pobrane-przez-ostatnich-ludzi-chodzacych-po-ksiezycu-co-chce-odkryc-fot-nasa-james-blair-f63b41e.jpeg
width: 5568
height: 3712

Księżycowy samochód z misji Apollo
type: item
date: 2021-07-16T15:38:29.000Z
creator: Rafał Dadura
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Edukacja
subject: księżyc
subject: nasa
subject: program Apollo
description: Rok temu minęła 50-ta rocznica lądowania na Księżycu, a teraz mija właśnie 50-ta rocznica pierwszej samochodowej przejażdżki po powierzchni naszego naturalnego satelity.
encoded: W tym artykule: Nowy rodzaj misji Sceneria nie z tej ziemi Jazda testowa Pełen sukces Nowy rodzaj misji Przed lądowaniem statku Apollo 15 30.07.1971, astronauci mogli eksplorować Księżyc jedynie w takiej odległości od lądownika do jakiej byli w stanie dojść. Kiedy w lutym 1971 roku poprzednia misja księżycowa Apollo 14 po raz trzeci wylądowała na Księżycu, wyglądało na to, że Ameryka stała się już trochę znudzona misjami księżycowymi. W tym wypadku, było jasne, że Apollo 15 to będzie inny rodzaj misji. Gazety donosiły o niej z ekscytacją: Miała być ona dłuższa, bo trzydniowa, w jej ramach astronauci mieli wychodzić na powierzchnię Księżyca aż trzy raz. Tym razem, astronauci mieli być prawdziwymi odkrywcami, zaangażowanymi w poważne badania naukowe (a nie tylko w proste eksperymenty i pieszą eksplorację). Znacznie ulepszona kamera telewizyjna miała podążać za nimi, gdziekolwiek by się nie udali. I, co najważniejsze, mieliby do dyspozycji... samochód! Pojazd o roboczej nazwie LRV-1 (od ang. Lunar Roving Vehicle - Księżycowy Pojazd Wędrujący) stworzony w laboratoriach badawczych General Motors-Delco w Santa Barbara, w Kalifornii. Miał trzy metry długości i wysokość 1,1m i ważył 210 kg i mógł przewozić ładunek, którym miały być skały księżycowe i próbki gruntu, ważący do 490 kg. Wykonany był głównie z aluminium. Posiadał specjalne opony wykonane z gęstej metalowej siatki pokrytej tytanem. Każde z kół było autonomicznie zasilane mocą 0.25 KM. Największą prędkość księżycowy łazik rozwinął podczas misji Apollo 17, gdy rozpędził się do 18km/h (łaziki poleciały na księżyc jeszcze w dwóch następnych misjach: Apollo 16 i 17). Sceneria nie z tej ziemi Sceneria dla dziewiczej podróży łazika prezentowała się znakomicie: region Hadley-Apennine, pofałdowana równina otoczona z dwóch stron górami wielkości Mount Everestu, a z trzeciej kanionem szerokim na prawie półtora kilometra i głębokim na trzysta metrów. W miejscu nieciekawych, szarych równin, które widzowie oglądali w poprzedni…

apollo-2-8f861e9.jpeg
width: 1024
height: 408