Program Artemis NASA. Kiedy astronauci wrócą na Księżyc?
Ludzkość ostatni raz gościła na Księżycu w grudniu 1972 r. Teraz NASA szykuje program Artemis. Ma on stworzyć stałą bazę księżycową i otworzyć drogę do dalszej eksploracji kosmosu.
W tym artykule: Program Artemis – założenia Rakieta SLS i kapsuła Orion Stacja księżycowa Ile będzie kosztować program Artemis? – Uważam, że nasz naród powinien zobowiązać się do tego, iż zanim skończy się obecna dekada, osiągniemy cel, jakim jest lądowanie człowieka na Księżycu i jego bezpieczny powrót na Ziemię – powiedział w kwietniu 1961 roku prezydent USA John F. Kennedy. Powołał wówczas do życia legendarny program Apollo. Gdy w 2019 roku ówczesny administrator NASA Jim Bridenstine ogłaszał nowy program księżycowy, powiedział, że tym razem lecimy na Księżyc, by na nim zostać. Artemis to największy program kosmiczny od czasu zakończenia budowy Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Rozbudowane przedsięwzięcie, którego celem jest nie tylko wysłanie na Księżyc pierwszej kobiety, ale przede wszystkim budowa stacji księżycowej. Program Artemis w wielu aspektach jawnie nawiązuje do programu Apollo. Czyli tego, który przyniósł nam pierwsze lądowanie na Księżycu. Program Artemis – założenia Jednak program Artemis ma być wielowątkowy i długi. Jego cele obejmują zdecydowanie więcej niż zatknięcie flagi i przywiezienie na Ziemię próbek księżycowego regolitu. Artemis ma przede wszystkim przenieść główny ciężar startów misji załogowych z Ziemi w miejsce o znacznie niższej, a więc łatwiejszej do pokonania grawitacji. I zamierza dokonać tego dzięki supernowoczesnej technologii. Przypomnijmy, że w 2022 roku minęło dokładnie pół wieku, odkąd Eugene Cernan, astronauta misji Apollo 17, pozostawił ostatnie ludzkie ślady na Księżycu. Gdy to robił, na rynku pojawił się pierwszy naukowy kalkulator ręczny. Pięćdziesiąt lat później każdy z nas nosi w kieszeni urządzenie o większej mocy obliczeniowej niż komputery, które wykorzystywano w programie Apollo. Zmieniło się wszystko. Od materiałów, jakie można wykorzystać do tworzenia nowoczesnych, lżejszych skafandrów kosmicznych. Przez nowoczesne technologie bazujące na algorytmach sztucznej inteligencji. Po możliwości telekomunikacyjne, takie jak internet i liczne satelity na orbicie Ziemi. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/rakieta-sls-w-koncu-wystartowala-i-coz-to-bylo-za-widowisko-misja-artemis-1-leci-na-ksiezyc-fot-kevin-dietsch-getty-images-c143395.jpg" width="938" height="614" alt="Rakieta SLS w końcu wystartowała i cóż to było za widowisko! Misja Artemis 1 leci na Księżyc (fot. Kevin Dietsch/Getty Images)" title="Rakieta SLS w końcu wystartowała i cóż to było za widowisko! Misja Artemis 1 leci na Księżyc (fot. Kevin Dietsch/Getty Images)" /> Jeżeli wszystkie plany agencji skupionych wokół programu Artemis zostaną zrealizowane, to w ciągu dekady na Księżycu powinna znaleźć się stacja zamieszkana przez ludzi. Warto dodać, że mowa nie tylko o NASA, ale też o agencjach europejskiej, kanadyjskiej, japońskiej i wielu innych. Ale na tym nie koniec. Otwarcie mówi się o górnictwie kosmicznym. W tym o księżycowych kopalniach helu-3, który może być wykorzystywany w energetyce. Ten izotop helu ma stanowić bardzo wydajne paliwo dla reaktorów termojądrowych. Europejska Agencja Kosmiczna, która już od ponad dekady rozwija program Moon Village, myśli o drukowaniu habitatów z księżycowego regolitu. Jedno jest pewne – motto misji Artemis mówiące, że tym razem lecimy na Księżyc, by na nim zostać, świetnie oddaje zamysły poszczególnych agencji. Rakieta SLS i kapsuła Orion Jak na razie jedyną sprawdzoną metodą ucieczki z Ziemi są potężne rakiety nośne. Program Apollo miał swojego Saturna V, najpotężniejszą rakietę w dotychczasowej historii eksploracji kosmosu. Program Artemis ma rakietę SLS, czyli Space Launch System. Ta projektowana od 2011 roku ciężka rakieta nośna bazuje na technologiach sprawdzonych w programie wahadłowców. Tym razem również astronauci zasiądą w małym statku kosmicznym umieszczonym na szczycie potężnej rakiety. Tylko teraz statkiem tym ma być nowoczesny Orion zbudowany przez Lockheed Martin. To ta sama firma, która skonstruowała m.in. lądowniki marsjańskie Viking 1 i Viking 2. Moduł serwisowy Oriona to dzieło ESA i Airbusa. Sam statek jest nowoczesny, ma więcej miejsca dla astronautów i jest naszpikowany nowoczesną elektroniką. Gorzej miała się sprawa z SLS. Ciężka rakieta zaliczała kolejne opóźnienia i błędy. Co prawda w kosmicznym biznesie opóźnienia są czymś naturalnym. Natomiast o problemach mówi się, że lepiej gdy zdarzają się w trakcie testów niż podczas misji. Jednak wielu specjalistów zastanawiało się, czy SLS, która już w trakcie prac projektowych ponad dekadę temu nie wyróżniała się zbytnią innowacyjnością, podoła zadaniu. Po wielu kłopotach do startu rakiety SLS w ramach misji Artemis 1 doszło w listopadzie 2022 roku. W trakcie misji powstało m.in. niezwykłe zdjęcie Księżyca i Ziemi. W grudniu Orion misji Artemis 1 powrócił na Ziemię. Testy wypadły pomyślnie. Zgodnie z planem w 2024 roku SLS miała wynieść w podróż na Księżyc pierwszą od 1972 roku misję załogową. Liczne opóźnienia sprawiły, że ten harmonogram nie jest już aktualny. W kwietniu 2026 r. załogowa misja Artemis II obleciała Księżyc bez lądowania. Kolejna misja, Artemis III, będzie testować rozwiązania potrzebne do lądowania na Księżycu, ale na orbicie ziemskiej. Samo lądowanie jest zapowiadane na 2028 r. w ramach misji Artemis IV. Nie wiadomo jednak, czy Amerykanów nie wyprzedzą w tym Chińczycy. Stacja księżycowa Ale lądowanie na Księżycu to tylko mały krok dla programu Artemis. Głównym zadaniem ma być budowa stacji. Pierwotnie miała to być orbitalna Gateway, służąca do badań naukowych i jednocześnie będąca stacją początkową dla planowanych załogowych misji marsjańskich. Podobnie jak Międzynarodowa Stacja Kosmiczna, Gateway miała składać się z kilku modułów i mogłaby być rozbudowywana. Jednak po zmianie władzy w USA projekt zarzucono. Prace wykonane przez zagranicznych partnerów NASA trafiły do kosza. NASA twierdziła, że do 2030 roku na Księżycu będą mieszkać ludzie. Teraz agencja spuściła z tonu, choć w planach nadal jest baza na powierzchni Księżyca zasilana energią jądrową. Ile będzie kosztować program Artemis? A co z firmami prywatnymi? Wielkim zwycięzcą przetargów związanych z programem Artemis jest Elon Musk i jego SpaceX. Po pierwsze, firma ta ma zadbać o logistykę i zaopatrzenie stacji. SpaceX dzięki rakietom Falcon Heavy ma wynieść w kierunku Księżyca moduł napędowy i logistyczny stacji. Natomiast rozwijany przez firmę Starship został wybrany na nowy lądownik misji Artemis. Pozostaje pytanie o koszt przedsięwzięcia. Dane NASA mówią o konieczności wydania 100 miliardów dolarów tylko do 2028 roku. I tutaj warto ponownie zacytować przemówienie prezydenta Kennedy’ego, którzy przekonywał, że: „Żadne przedsięwzięcie nie będzie równie imponujące i żadne nie wywrze większego wpływu na przyszłą eksplorację kosmosu; jednak żadne nie będzie również trudniejsze do realizacji ani bardziej kosztowne”.
Już wiemy, skąd się bierze cienka atmosfera Księżyca. To głównie efekt uderzeń meteorytów
Atmosfera Księżyca powstała głównie na skutek uderzeń meteorytów. Ten proces nadal ma zasadnicze znaczenie dla tworzenia się atmosfery naszego naturalnego satelity. Drugim istotnym czynnikiem jest wiatr słoneczny.
W tym artykule: Co wiemy o atmosferze Księżyca? Skąd się bierze atmosfera Księżyca? Co jeszcze przyczynia się do powstania atmosfery Księżyca? Ile księżyców znajduje się w Układzie Słonecznym? Jeśli policzymy tylko te krążące wokół planet, będzie ich 293 (według NASA). Najwięcej księżyców ma Saturn – aż 146. Na drugim miejscu, z 95 księżycami, znajduje się Jowisz. Ziemia ma tylko jednego naturalnego satelitę. Ludzie bardzo długo myśleli, że w kosmosie jest tylko jeden księżyc, krążący wokół Ziemi. Dlatego nie nadali mu żadnej nazwy. Dopiero w 1610 r. Galileusz zaobserwował księżyce Jowisza, dzisiaj nazywane księżycami galileuszowymi – Io, Europę, Ganimedesa i Kallisto. Następne odkrywane tego rodzaju obiekty także dostawały nazwy własne. Natomiast nasz naturalny satelita do dziś pozostaje po prostu Księżycem. Choć towarzyszy Ziemi od kilku miliardów lat, ciągle kryje przed nami tajemnice. Jedna z nich dotyczy pochodzenia księżycowej atmosfery. Dotychczas proponowano kilka procesów prowadzących do jej powstania. W czasopiśmie „Science Advances” ukazała się właśnie praca, według której najważniejszy jest jeden. Zdaniem autorów artykułu atmosfera Księżyca powstała i jest podtrzymywana dzięki uderzeniom meteorytów. Co wiemy o atmosferze Księżyca? O istnieniu atmosfery Księżyca dowiedzieliśmy się dopiero w latach 60. i 70. poprzedniego wieku, dzięki misjom Apollo. Okazało się, że jest ona niezwykle cienka. Tak bardzo, że niewiele różni się od próżni. Gdyby zważyć całą atmosferę Księżyca, uzyskalibyśmy zaledwie 10 ton. Dla porównania – cała ziemska atmosfera waży 5,5 biliardów ton (5,5*1018 kg). Natomiast wenusjańska – 93 razy więcej od ziemskiej, 4,8*1020 kg. Tak naprawdę więc atmosfera Księżyca składa się z luźnej warstwy rozproszonych atomów. Naukowcy podejrzewali, że powstaje w wyniku jakiejś formy kosmicznego wietrzenia. Pod wpływem nieznanego procesu – lub procesów – księżycowy regolit miał rozpadać się, uwalniając atomy. Sublimować mogły również czapy lodowe. Jednak dokładnie nie było wiadomo, co dzieje się na Srebrnym Globie. Skąd się bierze atmosfera Księżyca? Naukowcy z MIT i Uniwersytetu Chicagowskiego przeanalizowali próbki regolitu przywiezione na Ziemię przez astronautów Apolla. Badanie potwierdziło, że w ciągu 4,5 mld lat swojego istnienia powierzchnia Księżyca była nieustannie bombardowana przez meteoryty. Początkowo były olbrzymie, jednak z czasem ich rozmiary malały. Teraz Księżyc doświadcza głównie uderzeń „mikrometeorytów”, mniejszych nawet od ziarenek piasku. Jednak zdaniem badaczy już to wystarcza, by zachodził proces, który nazwali „uderzeniowym odparowaniem” (ang. impact vaporization). Zderzenia wybijają z gleby materiał, który unosi się nad powierzchnią. Część cząstek odlatuje w przestrzeń kosmiczną, jednak inne pozostają nad Księżycem. Cienka atmosfera jest w ten sposób stale odtwarzana od miliardów lat. – Definitywnie ustaliliśmy, że głównym procesem tworzącym księżycową atmosferę jest „parowanie” powodowane przez uderzenia meteorytów – powiedziała prof. Nicole Nie, główna autorka pracy z MIT. Kilka miliardów lat temu Księżyc dosłownie wywrócił się na lewą stronę. Dlaczego? Dzieciństwo Księżyca było bardzo burzliwe. Naturalny satelita Ziemi przechodził wówczas potężne przemiany geologiczne. Ich rezultatem są bogate w tytan skały bazaltowe, które dziś znajd... Co jeszcze przyczynia się do powstania atmosfery Księżyca? Uderzenia meteorytów to proces główny, ale nie jedyny. Naukowcy policzyli, że odpowiada za powstanie ok. 70 proc. atmosfery Księżyca. Co z pozostałymi 30 proc.? Jak się okazuje, ważną rolę odgrywa tu wiatr słoneczny. Uruchamia on inny proces, określany jako „rozpylanie jonów” (ang. ion sputtering). Wiatr słoneczny to plazma, wysokoenergetyczne cząstki, których źródłem jest nasza gwiazda. Kiedy trafiają w powierzchnię Księżyca, przekazują swoją energię atomom tworzącym regolit. Atomy są wybijane w przestrzeń – ta część z nich, która pozostaje przy powierzchni, tworzy atmosferę. Osiągnięciem jest dokładne oszacowanie, w jakim stopniu każdy z procesów przyczynia się do tworzenia atmosfery Księżyca. Naukowcy uzyskali stosunek 70:30, analizując próbki regolitu pod kątem zawartości izotopów potasu i rubidu. Uznali, że meteoryty i wiatr słoneczny będą wybijać raczej lżejsze izotopy potasu i rubidu, pozostawiając ich cięższe odmiany w regolicie. Badanie składu chemicznego próbek pozwoliło ustalić proporcję 70:30. Naukowcy podkreślają, że ich analiza nie byłaby możliwa, gdyby nie mieli do dyspozycji próbek księżycowej gleby. – Sprowadzenie próbek z Księżyca i innych ciał niebieskich jest dla nas ważne – podkreśla Nie. – Pozwoli nam dokładniej opisać powstawanie i ewolucję Układu Słonecznego. Źródła: Science Advances, EurekAlert Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Na Księżycu istnieje podziemna jaskinia. To sensacja naukowa
Naukowcy potwierdzili to, o czy spekulowano od pół wieku. Na Księżycu znajduje się podziemna jaskinia. Jest położona ponad sto metrów pod powierzchnią satelity. To idealne miejsce na zbudowanie bazy księżycowej.
W tym artykule: Nowa analiza starych danych Pierwsza podziemna jaskinia to dopiero początek? Miejsce na przyszłą bazę księżycową? Włoski zespół naukowców wykazał, że na Księżycu znajduje się ogromna podziemna jaskinia. Odkryto ją w okolicach miejsca, gdzie 55 lat temu wylądowali pierwsi ludzie: Neil Armstrong i Buzz Aldrin. Do jaskini prowadzi największy znany otwór w powierzchni Księżyca. To jama znajdująca się na Morzu Spokoju (Mare Tranquillitatis), rozległej bazaltowej równinie. Otwór ma średnicę ponad stu metrów. Znajduje się na fotografii ilustrującej ten artykuł. Jak właśnie potwierdzono, ok. 150 m pod nim otwiera się rozległa jaskinia. Udało się oszacować rozmiary jej fragmentu, prawdopodobnej początkowej części. Ma 40 m szerokości i do 80 metrów długości. W księżycowej jaskini zmieściłoby się więc kilkanaście kortów tenisowych. Nowa analiza starych danych – Księżycowe jaskinie pozostawały tajemnicą od ponad 50 lat. To ekscytujące móc w końcu udowodnić ich istnienie – przyznają Leonardo Carrer i Lorenzo Bruzzone z Uniwersytetu w Trydencie. Carrer i Bruzzone są współautorami artykułu potwierdzającego istnienia jaskini. Został opublikowany w czasopiśmie naukowym „Nature Astronomy”. Morze Spokoju powstało ponad 3 mld lat temu. Równina – i wiele innych mórz księżycowych – utworzyła się na skutek wylewów lawy. Po tym okresie pod powierzchnią pozostały kanały lawowe. Po ustaniu przepływu lawy tunele opróżniają się i stanowią długie puste przestrzenie. Ich sufity mogą się zapadać. Wówczas wejścia do kanałów stają się widoczne dla orbiterów. Właśnie taki otwór na Morzu Spokoju sfotografowała w 2010 r. sonda Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO). Już wówczas podejrzewano, że może być to wejście do tunelu lub nawet jaskini. Teraz Włosi przeanalizowali nowymi metodami stare dane z radaru zebrane przez LRO. Potwierdzili istnienie jaskini i określili jej przypuszczalne wymiary. Pierwsza podziemna jaskinia to dopiero początek? Odkrycie może być zaledwie wierzchołkiem góry lodowej. Na Księżycu istnieje bowiem znacznie więcej dziur podobnych do rekordzistki z Morza Spokoju. Na razie udało się wyparzyć 200 takich otworów. Na Srebrnym Globie jest także wiele bazaltowych równin, powstałych po wylewach lawy. Możliwe więc, że na Księżycu istnieje cały podziemny świat składający się z wielu jaskiń. To otwiera zupełnie nowe perspektywy dla ludzkiej eksploracji. Jaskinie i kanały lawowe stanowiłyby doskonałe miejsce dla założenia potencjalnej przyszłej bazy księżycowej. Już teraz planują to Stany Zjednoczone i Chiny. W powierzchni Marsa jest wielka dziura. Naukowcy nie mają pojęcia, co znajduje się w środku Czerwona Planeta ma zaskakujące cechy. Niekiedy jej powierzchnia zapada się, odsłaniając swoje wnętrze. Do czego prowadzi tajemnicza marsjańska wielka dziura? Być może to wejście do kanał... Miejsce na przyszłą bazę księżycową? Księżyc nie jest przyjaznym miejscem dla ludzi. Po jego jasnej stronie temperatura może osiągać nawet 127 st. C. Po niewidocznej – spadać do minus 173 st. C. Na powierzchni promieniowanie kosmiczne i słoneczne jest nawet 150 razy silniejsze niż na powierzchni Ziemi. Ponadto cały czas istnieje zagrożenie uderzeniami mikrometeorytów. Jeśli ludzie mieliby wznosić na Księżycu jakąkolwiek infrastrukturę, powinna zostać jak najlepiej zabezpieczona. Odkryta jaskinia – a może zapowiadany cały system jaskiń – wydaje się dobrą kandydatką na przyszłą bazę księżycową. Zapewni ochronę przed promieniowaniem i meteorytami. A także skokami temperatur. Dwa lata temu wykazano – również dzięki obserwacjom LRO – że w zacienionym obszarze zagłębienia na Morzu Spokoju temperatury w ciągu księżycowego dnia pozostają stabilne. Wynoszą ok. 17 st. C. Morze Spokoju widoczne jest z Ziemi gołym okiem. Znajduje się na północnej półkuli Księżyca. W 1969 r. astronauci Apollo 11 wylądowali tylko około 400 km od otworu, który – jak właśnie wykazano – jest wejściem do jaskini. Źródła: Phys.org, Nature Astronomy, NASA, Universita Di Trento. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Orzeł wylądował. Dlaczego program Apollo i lądowanie na Księżycu zmieniły historię eksploracji kosmosu?
Lądowanie na Księżycu miało być główną wygraną wielkiego kosmicznego wyścigu pomiędzy USA a ZSRR. Zapoczątkowało go pierwsze udane wystrzelenie na orbitę sztucznego satelity. Program Apollo, zdaniem Amerykanów, był końcem tego wyścigu.
W tym artykule: Program Apollo – śmiała wizja i motywacja polityczna Program Apollo – aspekty militarne Rakiety, dzięki którym działał program Apollo Program Apollo – tragiczny wypadek Program Apollo – sukces Amerykanów i polski akcent Cel – lądowanie człowieka na Księżycu oraz bezpieczny powrót załogi do domu. Koszt – 24,5 miliarda dolarów, co po uwzględnieniu inflacji daje prawie 98 miliardów dolarów. Uznaje się, że każdy obywatel Stanów Zjednoczonych wyłożył na program Apollo 500 dolarów. Wyniki: ponad 382 kg księżycowego regolitu sprowadzonego na Ziemię, pierwsze badania geologiczne Księżyca, technologia, która do dziś zmienia świat, kilka wciąż nie pobitych rekordów, śmierć trzech astronautów. Program Apollo – śmiała wizja i motywacja polityczna Gdy w 1961 roku prezydent USA John F. Kennedy ogłosił, że Amerykanie zamierzają do końca dekady wysłać misję załogową na Księżyc, była to wyjątkowo śmiała, wręcz zuchwała zapowiedź. Przecież mówimy o roku, w którym pierwszy człowiek, Jurij Gagarin, przekroczył umowną granicę kosmosu. Amerykańskie programy lotów kosmicznych Mercury i późniejszy Gemini nie były nawet w decydującej fazie. Pierwszy Amerykanin, Alan Shepard, dokonał zaledwie lotu balistycznego. Program Artemis NASA. Kiedy astronauci wrócą na Księżyc? Jak będzie wyglądała baza księżycowa? Ludzkość ostatni raz gościła na Księżycu w grudniu 1972 r. Teraz NASA szykuje program Artemis. Ma on stworzyć stałą bazę księżycową i otworzyć drogę do dalszej eksploracji kosmosu. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/program-artemis-nasa-kiedy-astronauci-wroca-na-ksiezyc-jak-bedzie-wygladala-baza-ksiezycowa-fot-nasa-alberto-bertolin-cc-by-nc-nd-2-0-d3bd4ab.jpeg" width="938" height="528" alt="Rakieta SLS w końcu wystartowała i cóż to było za widowisko! Misja Artemis 1 leci na Księżyc (fot. Kevin Dietsch/Getty Images)" title="Rakieta SLS w końcu wystartowała i cóż to było za widowisko! Misja Artemis 1 leci na Księżyc (fot. Kevin Dietsch/Getty Images)" /> A jednak już 20 dni po tym kosmicznym skoku prezydent ogłosił narodowi, że celem jego rządów jest lądowanie na Księżycu. Trudno było potraktować to poważnie. Ale Kennedy potrzebował czegoś spektakularnego. Czegoś, czym utarłby nosa Sowietom, którzy dominowali w przestrzeni kosmicznej. Chciał wygrać kosmiczny wyścig. W końcu to komuniści wysłali w kosmos pierwszego satelitę – Sputnika. Doszło do tego w październiku 1957 roku. To oni pierwsi badali wpływ przeciążeń przy starcie i funkcjonowania na orbicie organizmów żywych. Prowadzony przez głównego inżyniera Siergieja Korolowa radziecki program kosmiczny był wciąż o krok przed amerykańskim. Pewnie gdyby nie ta rywalizacja, nie doszłoby do tak szybkiego podboju kosmosu. Bo tak określano wczesne fazy załogowych misji kosmicznych. Program Apollo – aspekty militarne Ale dominacja w kosmosie nie oznaczała tylko prestiżu. Dawała realną przewagę strategiczną i militarną. Ten, kto mógł wystrzelić rakietę z prędkością umożliwiającą jej ucieczkę ziemskiej grawitacji, mógł równie dobrze tę samą rakietę wycelować w terytorium przeciwnika. Trwała zimna wojna. Każdy ruch jednego z mocarstw musiał doczekać się odpowiedzi ze strony przeciwnej. Tym bardziej, że Amerykanie bardzo poważnie obawiali się ZSRR. Co to za dźwięk? Jak to możliwe, że słyszała go załoga Apollo 10? Taśmy NASA upublicznione Nagranie dziwnych dźwięków, jakie usłyszeli astronauci w trakcie misji Apollo 10 w 1969 r. podczas przelotu po oddalonej od Ziemi stronie Księżyca, zostało po niemal pół wieku upublicznion... Wiedzieli, że radzieccy naukowy opracowali broń nuklearną. Obawiali się, że Sputnik jest właśnie nośnikiem takiej bomby, którą w każdej chwili może zrzucić na terytorium Stanów Zjednoczonych. Trzeba było odpowiedzieć mocnym, zdecydowanym głosem. I to nawet, jeśli amerykańscy naukowcy, z samym Wernerem Von Braunem – nazistowskim specjalistą od technik rakietowych – na czele, nie wierzyli, że to się może udać. Rakiety, dzięki którym działał program Apollo Do pracy zaprzęgnięto tysiące ludzi. W szczytowych latach w programie wzięło udział 34 tys. pracowników NASA i 375 tys. zewnętrznych wykonawców. Konieczne było nie tylko wybudowanie i przetestowanie odpowiednio ciężkich rakiet, budowa kapsuł załogowych i całej infrastruktury naziemnej. Niezbędne było też skonstruowanie skafandrów kosmicznych i lądownika księżycowego. To on pierwszy raz wylądował na Księżycu. Nie żyje Michael Collins Amerykański astronauta Michael Collins, który pilotował moduł dowodzenia Apollo 11, podczas gdy jego koledzy z załogi jako pierwsi ludzie w historii chodzili po Księżycu, zmarł w środę na... A wszystko po raz pierwszy, bazując tylko na testach programów Merkury i Gemini. Te oczywiście przyniosły dane związane z funkcjonowaniem człowieka na orbicie i spacerami kosmicznymi. Pokazały jak projektować kapsuły załogowe i jak je wodować. Jednak nie mogły powiedzieć niczego o lądowaniu na Księżycu. Siłą napędową programu Apollo były potężne, do tej pory dzierżące tytuł największych w historii rakiet kosmicznych Saturny V. Kolejne wersje Saturnów były projektowane i testowane od 1960. Najcięższa wersja, czyli właśnie Saturn V, odbyła swój dziewiczy start 9 listopada 1967 roku, w ramach misji Apollo 4. Była to udana próba wyniesienia na orbitę pustej kapsuły. Saturn V mierzył 110 metrów, miał 10 metrów średnicy i był w stanie wynieść 118 ton ładunku na niską orbitę ziemską (tzw. LEO). Wykorzystywał silniki F-1 oraz J-2. Podczas testów huk silników był słyszalny w promieniu 80 km. Saturn był rakietą trzystopniową. Pierwszy stopień, wysoki na 42 metry, skonstruował Boeing. Ciąg, jaki wytwarzało pięć silników F-1, wynosił 34,02 MN. Stopień ten był wykorzystywany podczas pierwszych 67 kilometrów wznoszenia. Za budowę drugiego stopnia odpowiadała North American Aviation w Seal Beach w Kalifornii. Miał 5 silników J-2, które wytwarzały ciąg 5 MN. 97 proc. masy stanowiło paliwo. Za ostatni, najwyższy stopień rakiety, odpowiadała kolejna firma – Douglas Aircraft Company w Huntington Beach. Łącznie te trzy stopnie tworzyły rakietę tak ogromną, że do zmontowania jej konieczne było wybudowanie największego hangaru na świecie, czyli Vehicle Assembly Building. Do transportowania rakiety w pozycji pionowej konieczne było stworzenie potężnych platform gąsienicowych. Nie żyje Katherine Johnson. Jej pracy zawdzięczamy lądowanie na Księżycu W wieku 101 lat odeszła wybitna matematyczka pracująca dla NASA – Katherine Johnson. Była odpowiedzialna m.in. za wyznaczenie okien startowych i trajektorii lotów kosmicznych Programu Mercury... Koszty były ogromne. Tak duże, że w 1963 roku prezydent Kennedy zaproponował nawet Sowietom dołączenie do programu księżycowego w nadziei, że wezmą na siebie część kosztów. Nie skorzystali z oferty przekonując, że lądowanie na Księżycu nie leży w zakresie ich zainteresowań. Z czasem okazało się, że prowadzili własny program księżycowy, który rozsypał się jak domek z kart po śmierci głównego inżynierowa Korolowa. Program Apollo – tragiczny wypadek Za to Amerykanom się udało. I to mimo rozpoczynającej program katastrofy. W lutym 1967 roku miała odbyć się pierwsza załogowa misja programu Apollo. W module dowodzenia mieli zasiąść: dowódca Virgil „Gus” Grissom, piloci Edward H. White i Roger B. Chaffee. Media szalały. Fotografie astronautów były na pierwszych stronach gazet. Kilka dni przed planowanym startem, 27 stycznia 1967 roku, załoga trenowała w module dowodzenia umieszczonym na stanowisku startowym kosmodromu Cape Canaveral. Astronauci leżeli przypięci pasami wewnątrz zamkniętej kapsuły, gdy doszło do spięcia i pożaru. Krzyczeli do obsługi, aby ich wydostać, bo się palą. Włazu nie można było otworzyć. Ciśnienie wzrosło tak bardzo, że doprowadziło do pęknięcia kabiny. Obawiano się o bezpieczeństwo całego kompleksu. Zaskakująca hipoteza: Księżyc od miliardów lat sekretnie podkrada wodę z Ziemi Skąd się wzięła woda na Księżycu? Dotychczas zakładano, że jej źródłem były asteroidy uderzające w naszego naturalnego satelitę. Naukowcy zaproponowali właśnie dodatkowe wyjaśnieni... Istniała realna obawa, że pożar modułu dowodzenia może uruchomić ucieczkowe rakiety ratunkowe (LES) na paliwo stałe, zabijając prawdopodobnie obsługę naziemną w pobliżu. Minęło pięć minut, zanim otworzono wewnętrzny i zewnętrzny właz. Procedura otwierania składała się z trzech wielostopniowych zapadek. Astronauci nie przeżyli. Program Apollo – sukces Amerykanów i polski akcent Na szczęście wyciągnięto naukę z tej tragedii, znacznie poprawiając bezpieczeństwo astronautów. Prace trwały, a program przyspieszał aż do chwili, gdy na Księżyc dotarła misja Apollo 11. 21 lipca 1969 roku Neil Armstrong zgłosił poprawne lądowanie: „Houston, tu Baza Spokoju. «Orzeł» wylądował”. Później wypowiedział słynne słowa. „To mały krok dla człowieka, lecz wielki skok dla ludzkości”. Przeszły one do historii, a program Apollo zmienił jej bieg. Chińczycy wylądowali na Księżycu. Jako pierwsi badają jego „ciemną stronę” Cheng'e-4 to połączenie lądownika z łazikiem. Zawędrował właśnie w miejsce na Srebrnym Globie, którego do tej pory jeszcze ludzkość nie badała. Dzięki programowi Apollo po Srebrnym Globie chodziło 12 astronautów. Jeden z nich, wspomniany już Alan Shepard, zagrał na Księżycu w golfa. Kilku innych miało szansę pojeździć po powierzchni naszego naturalnego satelity specjalnym łazikiem księżycowym, zaprojektowanym przez absolwenta Politechniki Warszawskiej Mieczysława Bekkera.
Naukowcy pierwszy raz wyhodowali rośliny w glebie z Księżyca. Czy to przełom eksploracji kosmosu?
Badania mogą być niezwykle przydatne w kontekście programu Artemis. Jego celem jest powrót człowieka na Księżyc i utworzenie stałej bazy księżycowej.
W tym artykule: Odkrycie może być przełomem dla eksploracji dalekiego kosmosu Autorzy przeprowadzili relatywnie prosty eksperyment Badacze mieli do dyspozycji jedynie 12 g księżycowego regolitu Po 6 dniach okazało się, że rzodkiewnik zaczyna rosnąć wolniej Badacze wierzą, że dalsze badania pomogą zredukować potencjalne komplikacje Naukowcy z Uniwersytetu Florydy po raz pierwszy w historii wyhodowali rośliny w glebie księżycowej. Próbki regolitu z naszego naturalnego satelity zostały zebrane podczas misji Apollo 11, 12 oraz 17. Eksperci zgodnie przyznają, że jest to bardzo duży krok w kierunku uprawy roślin, które dostarczą tlen i pożywienie astronautom na Księżycu. Odkrycie może być przełomem dla eksploracji dalekiego kosmosu Naukowcy wierzą, że ich odkrycie jest ważne dla przyszłej eksploracji kosmosu. A ta może nastąpić już niedługo. Program Artemis zakłada zbudowanie bazy księżycowej, z której będzie odbywała się większość startów misji załogowych. Na naszym naturalnym satelicie bowiem grawitacja jest znacznie niższa niż na Ziemi, co oznacza, że łatwiej będzie ją pokonać. Kosmos i planety: budowa Układu Słonecznego oraz nazwy planet Kosmos i planety fascynują człowieka od zawsze. Przybliżamy najważniejsze informacje o każdej planecie, a także związane z nimi ciekawostki o kosmosie. Wyniki eksperymentu zostały opublikowane w czasopiśmie naukowym „Communications Biology”. Roślina, którą wyhodowano nazywa się Arabidopsis thaliana, czyli rzodkiewnik pospolity. To gatunek rośliny zielnej z rodziny kapustowatych, często wykorzystywany w badaniach naukowych. Ze względu na to, że regolit księżycowy znacznie różni się od ziemskiego, rzodkiewnik nie był tak wytrzymały, jak ten, który zostałby zasiany w glebie naszej planety. Nie zmienia to faktu, że roślina wykiełkowała. Niektórzy uczeni mówią o przełomie. Autorzy przeprowadzili relatywnie prosty eksperyment Autorami eksperymentu są dr Anna-Lisa Paul oraz prof. Rob Ferl. Para jest uznawana za wybitnych ekspertów w dziedzinie badań nad roślinami w warunkach kosmicznych. dr Anna-Lisa Paul oraz prof. Rob Ferl, fot. NASA – W przyszłych, dłuższych misjach kosmicznych będziemy mogli wykorzystywać Księżyc jako miejsce startu lub bazę – tłumaczy prof. Ferl. – Właśnie dlatego warto wykorzystać tamtejszą glebę do uprawy roślin - dodaje naukowiec. Uran ciekawostki. Mnóstwo księżyców, niesamowite pierścienie i zapach zgniłych jajek Wyobraź sobie planetę, na której biegunie przez 42 lata może panować dzień polarny. Która ma zapach zgniłych jajek, nietypową cyjanową barwę i kilkadziesiąt naturalnych satelitów. To w... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/uran-ciekawostki-mnostwo-ksiezycow-niesamowite-pierscienie-i-zapach-zgnilych-jajek-fot-getty-images-7b81e7c.jpeg" width="938" height="563" alt="Uran ciekawostki. Mnóstwo księżyców, niesamowite pierścienie i zapach zgniłych jajek (fot. Getty Images)" title="Uran ciekawostki. Mnóstwo księżyców, niesamowite pierścienie i zapach zgniłych jajek (fot. Getty Images)" /> Eksperyment był relatywnie prosty. Chodziło bowiem o posadzenie nasion A. thaliana w księżycowej glebie i zapewnienie warunków do wykiełkowania. Następnie uczeni dokumentowali wszystkie swoje obserwacje. Badacze doszli do ciekawych wniosków. – Nasz eksperyment pomógł nam ustalić, że próbki gleby przywiezione z Księżyca nie są siedliskiem patogenów lub innych nieznanych składników, które mogłyby zaszkodzić ziemskiemu życiu – twierdzi Anna-Lisa Paul. Badacze mieli do dyspozycji jedynie 12 g księżycowego regolitu Naukowcy przyznają, że już od dawna chcieli przeprowadzić te badania. Po raz pierwszy złożyli wniosek o wykorzystanie próbek księżycowego regolitu 15 lat temu. Dopiero półtora roku temu otrzymali pozytywną odpowiedź. NASA przekazała parze badaczy 12 gramów materiału księżycowego, choć pierwotnie ubiegała się o zaledwie 4 gramy. – W kontekście naszych badań, to była bardzo duża różnica – wspomina prof. Paul. Tajemnicza rakieta uderzyła w Księżyc. Astronomowie już wiedzą, do kogo należała Tajemnicza rakieta uderzyła w Księżyc z prędkością ok. 9650 km/godz. Do niedawna wszyscy sądziliśmy, że może to fragment rakiety nośnej Falcon 9 miliardera i założyciela SpaceX Elona ... Chociaż uczeni otrzymali 3 razy więcej regolitu, niż chcieli, to i tak było to za mało, aby stworzyć eksperyment na dużą skalę. Badacze wykorzystali małe naczynka o wielkości naparstka, których używa się do hodowli komórek. Każdą probówkę wypełniono ok. 1 gramem regolitu oraz zwilżono glebę specjalną odżywką. Na koniec dodano po kilka nasion rzodkiewnika pospolitego. Po 6 dniach okazało się, że rzodkiewnik zaczyna rosnąć wolniej Naukowcy mieli do dyspozycji również grupę kontrolną. W oddzielnych probówkach zasadzili rzodkiewniki w glebie ziemskiej z ekstremalnych środowisk, ziemskiej, która imituje regolit księżycowy oraz marsjański. Po tym, jak pierwsze roślinki zaczęły kiełkować, naukowcy nie mogli wyjść ze zdumienia. Wyznali, że nie spodziewali się, że to w ogóle będzie możliwe. Były jednak pewne różnice. Przez niespełna tydzień, rośliny ze wszystkich grup kontrolnych wyglądały niemal identycznie. Dopiero po 6 dniach okazało się, że rzodkiewnik z gleby księżycowej rośnie wolniej i jest mniejszy od reszty. Badacze wierzą, że dalsze badania pomogą zredukować potencjalne komplikacje Co więcej, na liściach niektórych roślin, które rosły w regolicie z Księżyca pojawił się czerwono-czarny pigment. Uczeni zwracają uwagę, że jest to oznaka stresu. Badacze przyznają jednak, że są to wnioski bardzo interesujące, ponieważ w przyszłości mogą pomóc rozwiązać wszelkie potencjalne problemy. Jak powstał Księżyc? Jedna z teorii mówi o katastrofie na niewyobrażalną skalę Nasz Księżyc znajduje się w piątce największych księżyców Układu Słonecznego. Jest też najlepiej przebadanym z nich. A jednak naukowcy wciąż nie są pewni, jak powstał Księżyc. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/jak-powstal-ksiezyc-jedna-z-teorii-mowi-o-katastrofie-na-niewyobrazalna-skale-fot-nasa-jpl-caltech-44da849.jpeg" width="875" height="700" alt="Jak powstał Księżyc? Jedna z teorii mówi o katastrofie na niewyobrażalną skalę (fot. NASA/JPL-CALTECH)" title="Jak powstał Księżyc? Jedna z teorii mówi o katastrofie na niewyobrażalną skalę (fot. NASA/JPL-CALTECH)" /> Autorzy twierdzą, że negatywna reakcja roślin była najbardziej widoczna widoczna w próbkach, które zostały posiane na regolicie z misji Apollo 11. Badacze zwracają uwagę, że prawdopodobnie jest to związane z miejscem pobrania. Grunt pobrany w tej lokalizacji ma być dużo częściej narażony na działanie wiatru słonecznego i promieniowania kosmicznego. To w rezultacie zmienia jej skład chemiczny. Prof. Paul i prof. Ferl wskazują, że rzodkiewniki, które wyhodowali na innych próbkach gleby Księżyca, zachowywały się już dużo lepiej. Naukowcy są zdania, że to dowód na to, że księżycowy regolit nadaje się pod uprawę roślin. To oznacza, że potencjalna terraformacja innych planet może być bliżej niż kiedykolwiek wcześniej. Warto dodać, że w kilku poprzednich eksperymentach badaczom udało się wyhodować m.in. koniczynę w glebie przypominającej marsjańską. Jednak nie był to wzrost zbyt bujny. Prawdopodobnie przyczyną był brak symbiotycznych bakterii. Kiedy je dodano, wyniki były znacznie lepsze. Źródło: NASA.
NASA otwiera próbki pobrane przez ostatnich ludzi chodzących po Księżycu. Co chce odkryć?
Pół wieku po tym, jak astronauci Eugene Cernan i Harrison „Jack” Schmitt jako ostatni ludzie spacerowali po powierzchni Księżyca, amerykańska agencja kosmiczna odbezpiecza i poddaje analizie próbki księżycowego gruntu. Czemu tak późno?
W tym artykule: Próbki z Księżyca są badane od dziesięcioleci Jak otworzyć księżycową próbkę i jej nie zniszczyć? Badania księżycowych próbek pomogą w rozwoju kosmicznego górnictwa Rozpoczęty w 1960 roku amerykański program kosmiczny Apollo jest do tej pory najdroższym i najbardziej znanym etapem załogowej eksploracji kosmosu. Sprawił, że po powierzchni Księżyca spacerowało 12 astronautów. Jeden z nich, weteran misji kosmicznych Alan Shepard, nawet zagrał na Księżycu w golfa. View oEmbed on the source website W kontekście naukowym program Apollo pozwolił lepiej zbadać i zrozumieć procesy geologiczne zachodzące na naszym naturalnym satelicie. Znacznie przyczyniło się do tego 2200 próbek pobranych przez astronautów i przywiezionych do ziemskich laboratoriów. Próbki z Księżyca są badane od dziesięcioleci 382 kilogramy księżycowego gruzu trafiły do tzw. budynku próbek księżycowych w NASA Johnson Space Center. Stamtąd co roku kilkaset niewielkich próbek jest rozdysponowywanych i wysyłanych naukowcom na całym świecie. Jednak część próbek miała zostać przechowana w stanie niezmienionym do chwili, gdy pojawią nowoczesne urządzenia pomiarowe zdolne do precyzyjnej analizy pobranego materiału. Księżycowy samochód z misji Apollo Rok temu minęła 50-ta rocznica lądowania na Księżycu, a teraz mija właśnie 50-ta rocznica pierwszej samochodowej przejażdżki po powierzchni naszego naturalnego satelity. Zdaje się, że właśnie doczekaliśmy tego momentu. Niedawno NASA ogłosiła, że zamierza otworzyć zabezpieczoną próżniowo tubę z kilkudziesięciocentymetrowym rdzeniem księżycowej gleby. Została ona pobrana przez geologa Harrisona Schmitta z doliny Taurus-Littrow podczas misji Apollo 17. Co ważne, duet Cernan-Schmitt pobrał dwie analogiczne próbki. Jednak jedna z nich nie była zabezpieczona próżniowo. Tę próbkę otwarto w 2019 roku. Dlaczego więc z kolejną czekano kolejne trzy lata? Jak otworzyć księżycową próbkę i jej nie zniszczyć? Powody były dwa. Po pierwsze, zaginęła dokumentacja urządzenia próżniowego. Chodzi o rurę, w której przechowywana była próbka. Należało odtworzyć wszystkie dane, aby cenny materiał nie uległ zniszczeniu. Pierwsza kobieta na Księżycu – plan NASA na 2024 rok. Koszt misji: 28 mld dolarów Amerykańska agencja kosmiczna ujawniła właśnie plany misji Artemis. W ramach przedsięwzięcia za cztery lata na Księżycu miałaby wylądować pierwsza kobieta w historii oraz pierwszy mężc... Po drugie w trakcie pracy naukowcy zrozumieli, że poza samym rdzeniem w próbce może znajdować się gaz oraz inne substancje. Należy do nich lód wodny, który odparowałby w ziemskiej temperaturze. Należało więc znaleźć sposób na otwarcie puszki i przechwycenie gazów. W tym celu NASA porozumiała się z Europejską Agencją Kosmiczną (ESA). Europejczycy obmyślili sprytny sposób na przechwycenie gazów i umieszczenie ich w oddzielnych pojemnikach. Naukowcy nadali przyrządowi niezbyt poważną nazwę „otwieracz do puszek Apollo”. Jednak mimo tego żartu sprawa jest poważna. Badania księżycowych próbek pomogą w rozwoju kosmicznego górnictwa Próbka gleby i gazy mogą pomóc naukowcom dowiedzieć się więcej o księżycowej specyfice. A przede wszystkim – pomóc w opracowaniu efektywnych narzędzi geologicznych oraz tych służących do budowy pierwszej księżycowej bazy. Ma to związek z rozwijanym przez NASA programem powrotu na Księżyc, czyli z Artemis. Jego głównym celem jest budowa orbitującej wokół Księżyca stacji badawczo-przesiadkowej. Docelowo ma ona być bramą w odległy kosmos. Jednak agencje zaangażowane w program mają też odrębne plany. Podróż do jądra niedoszłej planety. NASA szykuje misję na Psyche – asteroidę zbudowaną z cennych metali Wystartowała misja NASA mająca zbadać planetoidę Psyche. Ten krążący między Marsem a Jowiszem relikt po formowaniu się Układu Słonecznego jest prawdziwym skarbcem wiedzy i zasobów natur... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/db29a1037fcbced83f9f8ab82b1fff7c960e5c8c-5a10817.jpeg" width="938" height="528" alt="Podróż do jądra niedoszłej planety. Wystartowała misja na Psyche – planetoidę zbudowaną z cennych metali (fot. NASA Television)" title="Podróż do jądra niedoszłej planety. Wystartowała misja na Psyche – planetoidę zbudowaną z cennych metali (fot. NASA Television)" /> ESA od ponad dekady rozwija program Moon Village, którego częścią jest stworzenie habitatów na powierzchni Księżyca. Kolejną kwestią jest oczekiwany rozwój górnictwa kosmicznego. Księżyc może być dla tej branży nie tylko polem testowym, ale bardzo realnym i przynoszącym dochody miejscem. A im więcej dowiemy się o geologii Księżyca, tym lepiej będziemy do tego przygotowani. Źródło: NASA
Rok temu minęła 50-ta rocznica lądowania na Księżycu, a teraz mija właśnie 50-ta rocznica pierwszej samochodowej przejażdżki po powierzchni naszego naturalnego satelity.
W tym artykule: Nowy rodzaj misji Sceneria nie z tej ziemi Jazda testowa Pełen sukces Nowy rodzaj misji Przed lądowaniem statku Apollo 15 30.07.1971, astronauci mogli eksplorować Księżyc jedynie w takiej odległości od lądownika do jakiej byli w stanie dojść. Kiedy w lutym 1971 roku poprzednia misja księżycowa Apollo 14 po raz trzeci wylądowała na Księżycu, wyglądało na to, że Ameryka stała się już trochę znudzona misjami księżycowymi. W tym wypadku, było jasne, że Apollo 15 to będzie inny rodzaj misji. Gazety donosiły o niej z ekscytacją: Miała być ona dłuższa, bo trzydniowa, w jej ramach astronauci mieli wychodzić na powierzchnię Księżyca aż trzy raz. Tym razem, astronauci mieli być prawdziwymi odkrywcami, zaangażowanymi w poważne badania naukowe (a nie tylko w proste eksperymenty i pieszą eksplorację). Znacznie ulepszona kamera telewizyjna miała podążać za nimi, gdziekolwiek by się nie udali. I, co najważniejsze, mieliby do dyspozycji... samochód! Pojazd o roboczej nazwie LRV-1 (od ang. Lunar Roving Vehicle - Księżycowy Pojazd Wędrujący) stworzony w laboratoriach badawczych General Motors-Delco w Santa Barbara, w Kalifornii. Miał trzy metry długości i wysokość 1,1m i ważył 210 kg i mógł przewozić ładunek, którym miały być skały księżycowe i próbki gruntu, ważący do 490 kg. Wykonany był głównie z aluminium. Posiadał specjalne opony wykonane z gęstej metalowej siatki pokrytej tytanem. Każde z kół było autonomicznie zasilane mocą 0.25 KM. Największą prędkość księżycowy łazik rozwinął podczas misji Apollo 17, gdy rozpędził się do 18km/h (łaziki poleciały na księżyc jeszcze w dwóch następnych misjach: Apollo 16 i 17). Sceneria nie z tej ziemi Sceneria dla dziewiczej podróży łazika prezentowała się znakomicie: region Hadley-Apennine, pofałdowana równina otoczona z dwóch stron górami wielkości Mount Everestu, a z trzeciej kanionem szerokim na prawie półtora kilometra i głębokim na trzysta metrów. W miejscu nieciekawych, szarych równin, które widzowie oglądali w poprzednich relacjach z misji Apollo, pojawił się księżycowy krajobraz pełen skrajności, nieporównywalny do ziemskiego. 30 lipca po południu Dave Scott i Jim Irwin wylądowali 1,5 km od kanionu i ok. 5 km od najbliższej góry. Jeden aspekt tego miejsca rzucał się w oczy: Było ono stosunkowo wolne od głazów i innych przeszkód. Astronauta Dave Scott relacjonował: „Warunki do jazdy są dobre. Jest trochę grząsko - myślę, że będziemy musieli trochę uważać, Ale myślę, że będziemy mogli dość dobrze kierować łazikiem w linii prostej." Przy rozkładaniu pojazdu pojawiło się kilka drobnych problemów. Gdy Scott rozkładał swoje siedzenie, rzep (wynalazek stworzony na właśnie na potrzeby misji księżycowych) trzymający je na miejscu okazał się silniejszy niż słaba księżycowa grawitacja i astronauta prawie poderwał cały pojazd do góry! Następnie, gdy Irwin go filmował, Scott wszedł na pokład, popchnął maszynę do przodu i odkrył, że nie może skręcić przednich kół. Jego partner, Jim Irwin potwierdził złe wieści: "Mamy tylko tylny układ kierowniczy, Dave.” Na szczęście nie był to problem, który mógł zaprzepaścić całą przejażdżkę. Po prostu kierowanie łazikiem było trochę trudniejsze. Według planu gdyby łazik się zepsuł, astronauci mieli go porzucić i wrócić do modułu księżycowego na piechotę. Odległość, jaką mogli pokonać, była ograniczona zapasami powietrza i wody chłodzącej w ich „plecakach”. Maksymalnie mogli pokonać około 9,5 km. Łazik miał wystarczająco dużo mocy w swoich bateriach, aby pokonać nawet 65 km lub więcej, ale astronauci, gdziekolwiek by nie pojechali, musieli zmieścić się w promieniu 9,5 km. Jazda testowa Podczas tego pierwszego wypadu Scott i Irwin mieli przejechać około pięciu kilometrów w linii prostej do zbocza pobliskiej góry, zatrzymując się po drodze w jednym z kraterów. W obu miejscach mieli pobrać próbki skał, a w drodze powrotnej zrobić jeszcze kilka dodatkowych przystanków. Bardzo szybko okazało się, że to, co z oddali wydawało się gładką równiną, wcale nią nie było. Była pofałdowana, pełna wzniesień i spadków, usiana małymi skałami i wszędzie najeżona kraterami. „Cóż," powiedział Scott na początku jazdy, „widzę, że będę musiał patrzeć na drogę". Nawet z systemem nawigacji i mapami, orientacja w otoczeniu była trudna. Punkty orientacyjne były zaskakująco nieuchwytne. Podobnie jak astronauci Apollo 14, Scott i Irwin odkryli, że bez drzew, chmur czy innych wizualnych punktów orientacyjnych, z wszechogarniającą szarością i ostrym słonecznym światłem, trudno było określić odległości. Szybko okazało się też, pasy bezpieczeństwa były dobrym pomysłem. Nie utrzymali by się bez nich w siedzeniach nawet minuty. Koła łazika nieustannie uderzały o przeszkody. Zawieszenie absorbowało silne wstrząsy, ale i tak często co najmniej jedno koło odrywało się od powierzchni. Samochód podnosił się i opadał jak „brykający ogier”, jak to określił Irwin, a kiedy Scott próbował skręcać z dużą prędkością, wpadał w ślizg jak motorówka. A mówiąc o dużej prędkości, mamy tu na myśli ok. 9,5 km/h na godzinę. Po dojechaniu na skraj głębokiego krateru, Scott zauważył, że podczas gdy dalsza strona krateru była usiana głazami, jego bliższe zbocze było gładkie. „Wygląda na to, że moglibyśmy zjechać po tej stronie, prawda?" - zapytał Irwina. Joe Allen, trzeci z astronautów misji Apollo 15, który pozostał w lądowniku szybko zareagował zdenerwowany „Nawet o tym nie myśl Dave!" Astronauci roześmiali się. „Jestem pewien, że moglibyśmy zjechać w dół." odpowiedział Irwin. „Problem w tym, że nie sądzę, żebyśmy mogli wyjechać z powrotem". Pełen sukces Cała przejażdżka zakończyła się pełnym sukcesem jeśli nie brać pod uwagę awarii przedniego sterowania łazika. Co najlepsze, kiedy Scott uruchomił łazik następnego dnia, odkrył, że z powodów, których ani on, ani w kontroli lotu w Houston nie mogli pojąć, przedni układ kierowniczy działał, jak gdyby nigdy nic! Podczas kolejnych podróży, astronauci Apollo 15 używali łazika przez łącznie trzy godziny. Przejechali w sumie 27.76 km jeżdżąc po powierzchni, której oprócz pojedynczych uderzeń meteorytów nie dotknęło nic, od ponad czterech miliardów lat! Pomimo kilku niewartych uwagi usterek, łazik sprawdził się nadspodziewanie dobrze i przyczynił do wielkiego sukcesu misji. Główny kierownik lotu Apollo 15, Gerry Griffin, określił księżycowe przejażdżki „bez wątpienia, największym momentem w badaniach naukowych, jaki kiedykolwiek widzieliśmy w programie kosmicznym - a być może w ogóle".