National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-03-18T07:40:15.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Prawosławny proboszcz z Podlasia mówi wprost o swoich wiernych. „Mamy inne podejście”
items: „Góra Krzyży” od lat owiana jest tajemnicą. Niegdyś miał zdarzyć się tam cud
items: Skit w Odrynkach to jedyna prawosławna pustelnia w Polsce. Przypomina twierdzę otoczoną fosą
items: Sarajewo – miasto na rozdrożu wielu kultur, religii oraz trudnej i krwawej historii
items: National Geographic 9/24
items: Wodziłki na Suwalszczyźnie łączą historię i relaks. Tu w łaźni można porozmawiać o ikonach
items: Traveler 12/23
items: Na Podlasiu Wigilii jeszcze nie było. Tak wygląda prawosławne Boże Narodzenie
items: Wezwani na Świętą Górę [REPORTAŻ]
items: Dusza Rosji
items: Między Wschodem a Zachodem

Prawosławny proboszcz z Podlasia mówi wprost o swoich wiernych. „Mamy inne podejście”
type: item
date: 2025-10-22T07:09:00.000Z
creator: Barbara Żukowska
subject: Historia
subject: Lifestyle
subject: cerkwie
subject: kościoły
subject: Kultura
subject: prawosławie
subject: religie
subject: Społeczeństwo
subject: Travel
subject: Wolny czas
subject: wschód
subject: zachód
description: Kościół prawosławny w Polsce to nie tylko cerkwie, ikony i Wielkanoc w innym terminie. W niektórych regionach wyznawcy prawosławia stanowią większość, a ich duchowni otwarcie mówią o różnicach z katolikami.
encoded: Spis treści: Prawosławna Grabarka – miejsce kultu i spotkań dwóch tradycji Dogmaty, różnice i sporne kwestie między Wschodem a Zachodem Sakramenty, życie monastyczne i różnice obyczajowe Relikwie św. Gabriela wrócą do rodzinnej wsi Prawosławie w Polsce – od Kazimierza Wielkiego po współczesność Między symbolem rusyfikacji a walką o niezależność Kościoła Unia brzeska, rozbiory i walka o niezależność Kościoła prawosławnego Liturgia i ikona – serce prawosławnej duchowości Autokefalia, wojna i odbudowa. Prawosławie we współczesnej Polsce Liturgia, języki i kalendarze – co różni prawosławie od katolicyzmu? Ikony – sztuka, kanon i duchowość Prawosławie codzienne – między muzeum a Olchówką Ekumenizm na Podlasiu – wspólne modlitwy i wspólna ziemia Polska jest krajem zdominowanym przez katolików, ale istnieją miejsca, gdzie to wierni prawosławni stanowią większość. W takich regionach, jak województwo podlaskie czy południowo-wschodnia część Lubelszczyzny, duchowni prawosławni pełnią ważną rolę w życiu lokalnych społeczności. Choć religie chrześcijańskie mają wspólne korzenie, ich rytuały, kalendarze liturgiczne i architektura świątyń bywają zupełnie inne. Prawosławna Grabarka – miejsce kultu i spotkań dwóch tradycji W Polsce, gdzie 95 proc. wierzących obywateli to katolicy, oczywiste wydaje się, że pątnicy wędrują na Jasną Górę. Ale szlak grupki ludzi z krzyżem wiedzie z Warszawy na Podlasie, gdzie wznosi się święta Góra Grabarka, zwana „prawosławną Częstochową”. Najważniejsze w Polsce prawosławne sanktuarium stało się znane z powodu tysięcy krzyży wotywnych otaczających cerkiew pw. Przemienienia Pańskiego. Pielgrzymi przynoszą je przez cały rok, ale najwięcej przybywa ich 18 sierpnia, czyli w wigilię święta Przemienienia. Latem na Grabarkę codziennie przyjeżdża po kilka autokarów z turystami z kraju i zagranicy. – Ludzie są zaskoczeni niewielkimi rozmiarami świątyni i panującą w niej atmosferą skupienia i modlitwy. Tutaj tradycja harmonijnie łączy się z przyrodą – siostra J…

kosciol-prawoslawny-w-polsce-GettyImages-2151097123-2991f1b.jpg
width: 7736
height: 5160

„Góra Krzyży” od lat owiana jest tajemnicą. Niegdyś miał zdarzyć się tam cud
type: item
date: 2025-08-30T10:56:36.000Z
creator: Wiktoria Szydło
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: podlasie
subject: prawosławie
subject: religie
description: Las pełen krzyży, cudowne źródełko i opowieść o starcu, który miał sen. Święta Góra Grabarka na Podlasiu od wieków przyciąga pielgrzymów i miłośników niezwykłych miejsc. To nie tylko centrum polskiego prawosławia, ale też jedno z najbardziej mistycznych miejsc w kraju.
encoded: Spis treści: Święta Góra Grabarka – serce polskiego prawosławia Czym kusi turystów Święta Góra Grabarka? Miejsce modlitwy, tajemnicy i uzdrowień – góra o niezwykłej mocy duchowej Góra Grabarka (osada Grabarka-Klasztor) na Podlasiu to święte i wyjątkowe miejsce dla wyznawców prawosławia w Polsce, jednak nie brakuje tam również turystów i miłośników tajemnic. Szczególnie chętnie odwiedzają tzw. las krzyży. Warto również zobaczyć tutejsze świątynie w otoczeniu pięknej przyrody. Święta Góra Grabarka – serce polskiego prawosławia Święta Góra Grabarka znajduje się w województwie podlaskim, nieco ponad 10 km od Siemiatycz. Obiekt ulokowany na Wysoczyźnie Drohickiej, otoczony przez Lasy Nurzeckie, od lat owiany jest aurą tajemnicy. Najstarsze dzieje góry nie są znane, wiadomo jednak, że zasłynęła w 1710 roku. Wówczas w okolicy szalała epidemia cholery. Jak głosi legenda, pewnemu dnia starcowi przyśniło się, że ratunek można znaleźć na pobliskim wzgórzu. Wierni ruszyli w jego kierunku, przynosząc ze sobą krzyże. Modlili się, obmywali i pili wodę z pobliskiego źródełka. „We­dług kroniki siemiatyckiej parafii ratunek od choroby znalazło wówczas ok. 10 tys. ludzi. W podzięce Bogu za cud zbudowano na tym miejscu drewnianą kapliczkę Przemienienia Pańskiego” – czytamy na stronie Grabarka.pl. Niestety, cerkiew spłonęła doszczętnie w 1990 roku. Nowa została wyświęcona osiem lat później. Jest już murowana. Czym kusi turystów Święta Góra Grabarka? Główną świątynią na Świętej Górze Grabarce jest Cerkiew p.w. Przemienienia Pańskiego. Znajduje się w miejscu pierwszej kapliczki, która została zbudowana jako forma wdzięczności za ocalenie wiernych podczas epidemii cholery. Ważnym momentem w dziejach obiektu były prace ikonograficzne w latach sześćdziesiątych XX w. Nad polichromią pod kierunkiem prof. Adama Stalony-Dobrzańskiego pracowali wówczas Jerzy Nowosielski i Bolesław Oleszko. Niestety, odwiedzający nie mogli się cieszyć długo upiększoną cerkwią. Spłonęła w nocy z 12 na 13 lipca 1990…

grabarka-shutterstock516262783-436732b.jpg
width: 1000
height: 750

Skit w Odrynkach to jedyna prawosławna pustelnia w Polsce. Przypomina twierdzę otoczoną fosą
type: item
date: 2025-02-21T09:41:13.000Z
creator: Barbara Żukowska
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: cuda polski
subject: Go Poland
subject: podlasie
subject: polska
subject: prawosławie
description: Skit w Odrynkach nieprzypadkowo zyskał miano cudu Polski. Ta wyjątkowa w skali kraju pustelnia zachwyca nie tylko duchową atmosferą, ale także malowniczym położeniem.
encoded: W tym artykule: Skit w Odrynkach, czyli jedyna w Polsce prawosławna pustelnia Forteca otoczona wodą Prawosławny skit w Odrynkach – informacje praktyczne Skit w Odrynkach wśród Cudów Polski 2024 W morzu trzcin i szuwarów błyszczą w słońcu cerkiewne kopuły. Wyglądają jak miraż i można by przysiąc, że są złudzeniem, gdyby nie prowadząca w ich stronę drewniana kładka. Ale i ona ma w sobie coś surrealistycznego. Może dlatego, że towarzyszy jej szereg latarni? Skoro ktoś potrzebuje światła na bagnach, musi tam być jakaś cywilizacja. I rzeczywiście jest. Po kilkuset metrach pojawiają się brama i tablica: Skit św. św. Antoniego i Teodozjusza Kijowsko-Pieczerskich w Odrynkach. Skit, czyli prawosławna pustelnia. Jedyne takie miejsce w Polsce. Skit w Odrynkach, czyli jedyna w Polsce prawosławna pustelnia Kładka prowadzi do suchego wywyższenia gruntu pośrodku rozlewisk Narwi. Jest niczym pomost między sacrum a profanum. Za bramą wśród drzew stoją monasterskie zabudowania: kapliczki, cerkwie, cele mnichów, pomieszczenia gospodarcze. Wszystkie rozmiarami dopasowane do skromnej przestrzeni – inaczej jakżeby mogła tyle pomieścić taka mała wyspa! Jeśli trafi się na moment, kiedy nie ma żadnych zwiedzających, czyli zwykle jesienią i zimą, można odnieść wrażenie, że miejsce jest bezludne. Cisza i spokój, prawdziwa pustelnia. Stoją jednak zaparkowane samochody monasterskie, podchodzi przyjazny pies, a po chwili pojawia się także któryś z mnichów. Braci jest trzech, dzielą między siebie obowiązki i trudy życia w tak szczególnym miejscu. Oprowadzają też turystów. Skit został powołany stosunkowo niedawno, bo w 2009 r., ale pierwsze zabudowania – kapliczka św. Antoniego i kapliczka ze źródłem wody – stanęły trochę wcześniej. Inicjatorem był nieżyjący już ojciec Gabriel; jego grób znajduje się zresztą na terenie pustelni. Dlaczego właśnie to miejsce zostało wybrane na skit, skoro w bagiennej dolinie Narwi takich wysepek jest sporo? W pobliskiej wsi Odrynki istniał klasztor, założony prawdop…

shutterstock1875942445-1-d97de6c.jpg
width: 5441
height: 3626

Sarajewo – miasto na rozdrożu wielu kultur, religii oraz trudnej i krwawej historii
type: item
date: 2024-11-21T11:30:55.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: bałkany
subject: bośnia i hercegowina
subject: katolicy
subject: Kultura
subject: muzułmanie
subject: prawosławie
subject: sarajewo
subject: serbia
subject: Travel
subject: żydzi
description: Sarajewo wciąż nosi blizny po najdłuższym oblężeniu w Europie po II wojnie światowej. Współczesna stolica Bośni i Hercegowiny to miejsce, gdzie historia i codzienność splatają się w niezwykły sposób. Spacerując ulicami miasta, można wciąż dostrzec ślady po kulach i pociskach.
encoded: W tym artykule: Sarajewo obecnie. Tak dziś wygląda miasto Wojna w Sarajewie zostawiła bolesne ślady Róże Sarajewa Co zobaczyć w Sarajewie? Sarajewo widziane z góry Sarajewo – atrakcje Sarajewo przez prawie cztery lata było oblężone przez siły Republiki Serbskiej oraz Jugosłowiańską Armię Ludową. Stolica Bośni i Hercegowiny jest więc miastem z niezwykle bolesną historią. W latach 1992–1996 zginęło i zaginęło tam ponad 11 tysięcy osób. Było to najdłuższe i najbardziej krwawe oblężenie w Europie po II wojnie światowej. Sarajewo obecnie. Tak dziś wygląda miasto Również po zakończonej wojnie Bośniacy odczuwali jej skutki. Wiele lat po wojnie ludzie wciąż ginęli z powodu nierozbrojonych min, które znajdowały w całej Bośni i Hercegowinie. Ponadto oblężenie wywarło bardzo negatywny wpływ na psychikę mieszkańców miasta. Według oficjalnych raportów liczba samobójstw wśród mieszkańców stolicy znacząco wzrosła. Podwojeniu uległa liczba aborcji, doszło też do 50-procentowego spadku liczby urodzeń. Przyleciałem do Sarajewa 26 lat po zakończeniu wojny. Wysiadłem na głównym lotnisku, które mieści się ok. 12 kilometrów od centrum. Postanowiłem, że do miasta pojadę komunikacją masową. Na miejscu wiele razy przekonałem się, jak pomocni i życzliwi są Bośniacy. Wojna w Sarajewie zostawiła bolesne ślady Z lotniska idę do Dobrinji, skąd odjeżdżają trolejbusy. To ok. 1,5 kilometra główną drogą na piechotę. Zdecydowałem, że zrobię sobie spacer przez tamtejsze osiedle. Najbardziej uderzający był widok budynków, które wciąż nosiły ślady po kulach. Świadomość, że ponad 26 lat temu na tych ulicach ginęli i strzelali do siebie ludzie, była niezwykle poruszająca. Droga, która powinna zająć mi 15 minut, potrwała dużo dłużej. Co krok w zadumie przyglądałem się fasadom bloków i próbowałem wyobrazić sobie koszmar, który tutaj był rzeczywistością. Z zamyślenia wyrwał mnie mężczyzna. Rozpoznając we mnie turystę, od razu zaczął mówić po angielsku. – Przerażające, prawda? – powiedział i zaczął wraz ze mn…

Sarajewo-39a9260.jpg
width: 8256
height: 5504

National Geographic 9/24
type: item
date: 2024-08-22T12:32:45.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Magazyn
subject: National Geographic
subject: cerkwie
subject: kościoły
subject: Kultura
subject: prawosławie
subject: religie
subject: Społeczeństwo
subject: Travel
subject: Wolny czas
subject: wschód
subject: zachód
description: Tajemnice oceanu
encoded: Początki naszej eksploracji głębin sięgają XIX w., kiedy to w latach 1872–1876 brytyjski okręt żaglowo-parowy HMS Challenger stał się centrum pierwszej wyprawy badawczej systematycznie zbierającej próbki z dna oceanu i dokumentującej różnorodność życia morskiego. W wieku XX dzięki postępowi technologicznemu badania morskich otchłani nabrały tempa. W 1930 r. Amerykanie William Beebe i Otis Barton zeszli w batysferze na głębokość 923 m, co było rekordem tamtych czasów. Nawiasem mówiąc, oryginalną batysferę zaprojektowaną przez Bartona można dziś oglądać w Muzeum National Geographic w Waszyngtonie. W 1960 r. batyskaf Trieste z Jacques’em Piccardem i Donem Walshem na pokładzie dotarł do najgłębszego punktu na Ziemi – dna Rowu Mariańskiego. Kolejne dekady przyniosły rozwój zaawansowanych łodzi podwodnych, takich jak Alvin, który w 1986 r. zlokalizował wrak Titanica. W tym wydaniu wraz z reportażystką Annie Roth wybieramy się na pokład statku OceanXplorer. Ta doskonale wyposażona superjednostka umożliwia badania oceanu od jego powierzchni aż po najmroczniejszą głębię. W numerze znajdziecie również m.in. relację z marszu Paula Salopka przez Chiny, materiały o niedźwiedziach z Alaski oraz Saharze z czasów, gdy była ona zielona. Życzę przyjemnej lektury. Łukasz Załuski redaktor naczelny Spis treści 8 | W centrum uwagi 14 | Gdy twarze są takie same W wieku 39 lat pewna dziennikarka wreszcie dowiedziała się, dlaczego nie jest w stanie rozpoznawać i zapamiętywać ludzi. Powód? Zaburzenie neurologiczne zwane prozopagnozją. 20 | Głębokie zrozumienie Korzystając z możliwości, jakie daje statek OceanXplorer, naukowcy badają rekina sześciopara szarego głęboko pod powierzchnią oceanu. 42 | Fortele gąsienic Zobacz zdumiewające sposoby, w jakie próbujące przetrwać larwy motyli oszukują potencjalnych drapieżników – od wizualnego naśladowania części roślin po rzucanie wężowego spojrzenia. 48 | Jak zbudować dinozaura Grupa ekspertów przez lata wydobywała kości potężnych dinozaurów ze skał …

national-geographic-9-24-8d43288.jpg
width: 2074
height: 3000

Wodziłki na Suwalszczyźnie łączą historię i relaks. Tu w łaźni można porozmawiać o ikonach
type: item
date: 2024-08-11T08:01:27.000Z
creator: Michał Głombiowski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: polska
subject: prawosławie
subject: religie
subject: sauna
subject: suwalszczyzna
subject: Travel
description: W tradycyjnej bani we wsi Wodziłki poznaję historię rosyjskich starowierców, którzy znaleźli azyl w Polsce. Zostało ich już niewielu w Polsce.
encoded: W tym artykule: Wodziłki i historia prawosławia Starowiercy w Polsce Wizyta w łaźni i ikony Brzozowe witki smagają moją skórę. Uderzam się równomiernie To niezwykle przyjemne. W końcu porzucam rózgę i wychodzę z tej ciasnej drewnianej budki, by wskoczyć do lodowatej wody w głębokiej gliniance. Zanim znów wejdę do rozgrzanej bani – rosyjskiej sauny parowej – wypijam litr wody. Wodziłki i historia prawosławia Do bani wszedłem nie w Rosji, lecz we wsi Wodziłki na Suwalszczyźnie. Wodziłki oraz Gabowe Grądy i Wojnowo są jednak trochę Rosją przeniesioną do Polski. Pod koniec XVIII w. dotarli tu ze wschodu staroobrzędowcy. Ci wyznawcy prawosławia uciekali przed prześladowaniami od połowy XVII w. Czyli od chwili, gdy odrzucili reformę Cerkwi prawosławnej przeprowadzoną przez patriarchę Nikona w 1662 r. Ustanowił on dogmaty, które dziś mogą się wydawać mało istotne. To np. modyfikacja tekstów ksiąg liturgicznych, nakaz żegnania się trzema, a nie dwoma palcami, inna pisownia imienia Jezus. W założeniu miały one jednak pomóc powrócić Cerkwi do jej korzeni. To nieprawda, że leży na końcu świata i trudno tu dotrzeć. Choć trzeba przyznać: Suwalszczyzna jest warta wysiłku! Mówią o niej: ziemia ta piękna jak baśń, można ją zwiedzać kajakiem, konno, rowerem lub pieszo. Byle niespiesznie. Na tych, którzy odrzucili reformy, spadły prześladowania, a z czasem krwawe rozprawy. Ratując życie, starowiercy uciekli w odległe miejsca w głębi Rosji i poza jej granice. Część z nich trafiła w okolice Suwałk. Wznieśli wioski drewnianych chałup i zbudowali molenny – świątynie. Będąc odłamem wyklętym, a więc niepodlegającym zwierzchnictwu Cerkwi prawosławnej, zaczęli samodzielnie powoływać koordynatorów religijnych. Nazywali ich jednak nie popami, lecz nastawnikami. Starowiercy w Polsce Gdy kilka godzin wcześniej krążyłem po Wodziłkach urzeczony łagodnymi pagórkami, drewnianymi domami, miękkim światłem kładącym się na pastwiskach i polach – nie natrafiłem jednak na zbyt wiele śladów starowierców. O…

wodzilki-na-suwalszczyznie-lacza-historie-i-relaks-tu-w-lazni-mozna-porozmawiac-o-ikonach-fot-shutterstock-292fe0b.jpg
width: 1000
height: 675

Traveler 12/23
type: item
date: 2023-11-13T22:59:56.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Magazyn
subject: Traveler
subject: cerkwie
subject: kościoły
subject: prawosławie
subject: rosja
subject: wiara
description: 52 podróże na cały rok
encoded: Wyzwanie Travelera Zaplanować wszystkie tygodnie przyszłego roku i wypełnić je ciekawymi aktywnościami – brzmi ambitnie, niczym jedno z naszych noworocznych postanowień. Szkoda, że tylko nieliczne wypełniamy. Jednak może tym razem będzie inaczej? Stąd nasze redakcyjne wyzwanie. Otóż w tym wydaniu Travelera proponujemy aż 52 podróże na każdą z czterech pór roku. Do miejsc zarówno dalekich, jak i bliskich. Mamy nadzieję, że zachęcą Was one do stworzenia własnej autorskiej listy. W przyszłym roku chcemy jak najwięcej czasu spędzać na świeżym powietrzu, bo to dobre dla naszego zdrowia i kondycji psychicznej, a z badań wynika, że mamy z tym coraz większy problem. Liczy się każdy wypad do pobliskiego lasu, spacer po innej dzielnicy czy miniwycieczka do sąsiedniej miejscowości. Rowerem, pociągiem, piechotą, na biegówkach, jest tyle możliwości. Zimą wielu z Was zapewne wybierze się na narty, ja bardziej ciepłolubnym polecam Dubaj. Temperatury z 40 st. C spadają tam wówczas do 24, dzięki czemu można eksplorować pustynię. I przeżyć niezapomnianą przygodę. Zachód słońca, tradycyjna muzyka, biesiadowanie przy ognisku pod baldachimem z gwiazd – czy to nie brzmi romantycznie? To inna strona Dubaju, za którą tęsknią pławiący się w luksusach szejkowie. Jeszcze 100 lat temu w większości byli oni właśnie nomadami, przemieszczającymi się po pustyni. Dziś Dubaj, zbudowany na piasku, to jedna z najszybciej zmieniających się metropolii świata, z największą liczbą rekordów i mnóstwem atrakcji. Tylko w ubiegłym roku odwiedziło go aż 16 mln turystów. Fascynujące jest poznawanie tego, co stoi za tym sukcesem. Spis treści PLANETA TRAVELERA 10 | Wieści ze świata 16 | Miejsce miesiąca Sri Lanka – tropikalny raj 18 | Kierunek kultura TEMAT NUMERU 52 PODRÓŻE NA KAŻDĄ PORĘ ROKU ZIMA 24 | PATAGONIA ARGENTYNA I CHILE Zachwyca naturą nietkniętą przez człowieka 30 | DUBAJ ZJEDNOCZONE EMIRATY ARABSKIE Miasto luksusów, rekordów i niekończących się zaskoczeń 36 | PŁW. KALIFORNIJSKI MEKSYK Bezdroża, kaktu…

traveler-12-23-f4ed47f.jpg
width: 653
height: 828

Na Podlasiu Wigilii jeszcze nie było. Tak wygląda prawosławne Boże Narodzenie
type: item
date: 2022-01-03T11:59:14.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: prawosławie
subject: religie
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Prawosławne Boże Narodzenie wypada 13 dni po katolickim. Trwa też dłużej.
encoded: W tym artykule: Kiedy prawosławni obchodzą Boże Narodzenie? Prawosławne święta Bożego Narodzenia Prawosławni i grekokatolicy w Polsce Święta, święta i po świętach – z takim westchnieniem na ustach wracają do pracy miliony Polaków. Nie wszyscy jednak skończyli już świętowanie, ba niektórzy nawet jeszcze nie zaczęli. Mowa o grekokatolikach i wyznawcach prawosławia, którzy dopiero przygotowują się do Bożego Narodzenia. 6 stycznia w wielu domach na wschodzie Polski, zwłaszcza na Podlasiu, całe rodziny zasiądą do wigilijnej wieczerzy. Zgodnie z kalendarzem juliańskim obie wspólnoty wyznaniowe świętują Boże Narodzenie 13 dni po wiernych Kościoła katolickiego. W czym te obchody są podobne, a co je różni? Kiedy prawosławni obchodzą Boże Narodzenie? Wigilia Bożego Narodzenia obrządków wschodnich wypada 6 stycznia. Uroczysta kolacja składa się z 12 potraw. Jedno z głównych dań to kutia przygotowywana zazwyczaj z pszenicy, miodu, orzechów oraz bakalii. Na stole stawiane są też półmiski między innymi z pierogami i rybami. Zamiast opłatka jest za to prosfora, czyli pszenny chlebek. Wyznawcy prawosławia tak jak katolicy ubierają choinkę i kładą sianko pod obrus. Po wigilijnej wieczerzy w cerkwiach odbywają się nabożeństwa, podczas których wierni śpiewają pieśni z Pisma Świętego. Na środku świątyni znajduje się wtedy ikona i krzyż. Święta trwają nie dwa, a trzy dni. Pierwszego, czyli 7 stycznia, celebrowane jest prawosławne Boże Narodzenie, drugiego czci się Bożą Rodzicielkę, a trzeciego wierni wspominają pierwszego męczennika – świętego Szczepana. W tych dniach w cerkwiach stawiana jest ikona przedstawiające narodzenie Jezusa. Na pierwszym planie znajduje się jednak nie Chrystus, a Matka Boża. Dzieciątko leży za nią w żłóbku przypominającym ołtarz wykuty w grocie. Jest owinięte bandażami, co ma przypominać, że celem Chrystusa jest zmartwychwstanie i zbawienie świata. Gwiazda nad grotą symbolizuje z kolei łaskę zesłaną ludziom przez Boga w Jezusie. Boże Narodzenie na świecie. Te ś…

na-podlasiu-wigilii-jeszcze-nie-bylo-tak-wyglada-prawoslawne-boze-narodzenie-bec7f5d.jpeg
width: 960
height: 540

Wezwani na Świętą Górę [REPORTAŻ]
type: item
date: 2019-09-06T07:57:47.000Z
creator: Robert Draper
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: cerkwie
subject: Edukacja
subject: grecja
subject: Kultura
subject: mnisi
subject: prawosławie
subject: święta góra
subject: Travel
description: Święty półwysep góry Atos, wysunięty 50 km w głąb Morza Egejskiego, jest niczym duchowa wyspa usiłująca odłączyć się od świeckiej reszty Grecji. Od ponad tysiąca lat żyje tu społeczność prawosławnych mnichów dobrowolnie rezygnujących z ziemskich przyjemności na rzecz służby Bogu.
encoded: Mnisia enklawa – fale bijące o brzeg, gęste lasy kasztanowców, widok ośnieżonej góry Atos wysokości 2033 m – znajduje się tak daleko od świata realnego, jak to tylko możliwe. Na półwyspie jest 20 klasztorów, 12 pustelni oraz setki mnisich cel. Mieszkający tu duchowni izolują się od świata, ale i od siebie nawzajem, spędzając większość czasu na modlitwie i w samotności. Ich długie brody i czarny strój symbolizują śmierć dla świata. Wyglądają jak wyjęci z bizantyjskich fresków. Łączą ich wspólnota rytuału, asceza i uwielbienie Boga, ale również niedoskonałość. Mnisi mają świadomość swojej ułomności. – Nawet na górze Atos jesteśmy ludźmi balansującymi codziennie na ostrzu brzytwy – mówi jeden ze starszych duchownych. Góra Atos jest tylko dla mężczyzn. Zgodnie z surowo przestrzeganą zasadą od samego początku istnienia klasztorów wstęp dla kobiet był wzbroniony. Przepis ten wynikał raczej z męskiej słabości niż złośliwości wobec płci pięknej. Jak wyjaśnia jeden z mnichów: – Gdyby kobiety mogły tu przyjeżdżać, dwie trzecie z nas uciekłoby z nimi i założyło rodziny. Wstępując do klasztoru, mnich zrywa relację z matką, lecz zyskuje matkę zastępczą – Maryję (według legendy statek, którym podróżowała, zboczył z trasy w drodze na Cypr i dobił do wybrzeża góry Atos, a Matka Boska zeszła na ląd i pobłogosławiła jej świeckich mieszkańców, w wyniku czego nawrócili się). Mnich nawiązuje bliskie więzi z opatem lub starszym mnichem, który przejmuje rolę duchowego ojca i „pomaga ustanowić osobistą relację z Chrystusem”. Przejście na emeryturę lub śmierć przewodnika duchowego może być trudnym doświadczeniem dla ucznia. Podobnie zresztą jak dla starszego mnicha decyzja podopiecznego o powrocie do świata. – Zeszłego roku odszedł jeden z nas – wspomina starszy mnich. – Nie zapytał mnie nawet, co o tym sądzę – dodał z żalem. – W takim razie dobrze się stało, że opuścił klasztor. Mnisi chrześcijańscy zaczęli tworzyć zgromadzenia monastyczne na egipskiej pustyni w IV w. n.e. Praktyka ta dota…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/74e6e2f28039f7dc3f545cabd0dae5ec9942ed72-c6ca2d8.jpeg
width: 714
height: 476

Dusza Rosji
type: item
date: 2009-04-15T04:23:20.000Z
creator: Serge Schmemann
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: cerkwie
subject: kościoły
subject: prawosławie
subject: rosja
subject: wiara
description: Po 75 latach przymusowego trwania w ukryciu wiara rosyjskich carów odzyskuje uprzywilejowany status. Nowa Rosja zanika tuż za rogatkami Moskwy. Korki i smog, galerie handlowe i billboardy, oznaki rozkwitu gospodarczego ostatnich lat, ustępują miejsca szarym przedmieściom i popadającym w ruinę fabrykom z czasów radzieckich.
encoded: Za nimi rozciągają się lasy brzóz i sosen, wśród których rozłożyły się wioski pełne drewnianych chat. Na horyzoncie można wypatrzyć wieże o pozłacanych kopułach, błyszczących w blasku wiosennego słońca. Docieramy do „głubinki” – prowincjonalnej Rosji ukochanej przez słowianofilów, uchodźców oraz malarzy. Naszym celem jest Murom – jedno z najstarszych miast Rosji, rozłożone na wzgórzach nad brzegami Oki. W średniowieczu Murom było ważnym posterunkiem na wschodnich peryferiach Rusi, ale rozwój imperium zmienił je w biedną prowincjonalną osadę pełną monastyrów, wspomnień i mitów. Przed czterema wiekami pojawiła się tutaj pobożna młoda kobieta, żona „dobrze urodzonego, bogatego męża”. Pomimo wielu nieszczęść, które ją spotkały – ciągłej nieobecności męża walczącego na wojnach, urodzenia 13 dzieci i śmierci 8 z nich, klęski głodu, zarazy, najazdów i rozbojów czasów Wielkiej Smuty – Juliana Osorin wytrwała w wierze i czynieniu dobra. Kiedy zmarła w 1604 r., Rosyjska Cerkiew Prawosławna postanowiła ją kanonizować, nadając imię świętej Juliany Łazarewskiej, upamiętniające wioskę Łazarewo w pobliżu Murom, gdzie spędziła większość swego życia. Wyniesienie na ołtarze miało pokazać żyjącym w strachu i zrozpaczonym ludziom, że świętość nie musi wiązać się z wstąpieniem do klasztoru i można ją osiągnąć w domu, pośród rodziny. Jej bezpośrednią potomkinią i dziedziczką imienia była Juliana Ossorguine, moja matka. Odwiedziłem Murom już wcześniej – w czasach gdy Rosja odradzała się z kolejnej smuty. Był marzec 1992 r. Kra na Oce zaczynała się roztapiać, a wokół czuć było nadchodzące przemiany. Ostatnie lata istnienia państwa radzieckiego spędziłem w Moskwie na stanowisku kierownika biura New York Timesa, a teraz powróciłem, aby opisać upadek komunizmu. Był to czas oszałamiających, chaotycznych przemian, rozczarowań i wielkich nadziei – na demokrację, wolność gospodarczą oraz odrodzenie duchowe. Na zgliszczach państwa radzieckiego odradzała się rosyjska Cerkiew prawosławna, a miliony …

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/390b47bb4d12f0c75b70d31bcc0adac32cb38c4d-7fdae97.jpeg
width: 714
height: 476

Między Wschodem a Zachodem
type: item
date: 2009-03-31T05:08:20.000Z
creator: Jerzy Danilewicz
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: białoruś
subject: historia
subject: katolicy
subject: kruszyniany
subject: Kultura
subject: muzułmanie
subject: podlasie
subject: prawosławie
subject: religie
subject: Społeczeństwo
subject: tradycje
description: W Kruszynianach na Podlasiu wielkie grudniowe święta obchodzi się trzy razy, bo w tej maleńkiej wiosce nieopodal granicy z Białorusią żyją obok siebie wyznawcy prawosławia, katolicy oraz muzułmanie.
encoded: Do do stołu w tym roku pierwsi zasiądą wyznawcy Allacha. Zgodnie z kalendarzem muzułmańskim w 10. dzień miesiąca Dhul-Hijjah roku 1428, czyli 20 grudnia, rozpocznie się Kurban Bajram, czterodniowe święto ofiary. Dla wyznawców prawosławia, którzy do celów religijnych posługują się kalendarzem juliańskim, będzie dopiero 13 grudnia. Skomplikowane? Skądże. Mieszkające tu od pokoleń rodziny Murawskich, Chaleckich czy Popławskich uważają to za normalne. Zawsze szanowali odmienność sąsiadów. – Jak muzułmanie zaczynali świętować w piątek, katolik ani prawosławny nigdy nie brał się za obornik – opowiada mi Roman Murawski, muzułmanin. Z kolei w ich święta Tatarzy też okupowali przydomowe ławeczki i prażyli się w słońcu, zamiast pracować. Zresztą, sąsiadów Murawscy zawsze mieli prawosławnych – na ich Wielkanoc siadali z nimi do stołu, z kolei na swój bajram zapraszali ich do siebie. Teraz wszystko stało się dużo prostsze, społeczności się asymilują. Katolicy żenią się z muzułmanami i prawosławnymi. Czasem trudno dociec, jakiej krwi jest więcej. Marek, menedżer z Warszawy, jest katolikiem, ale muzułmańska rodzina jego matki pochodzi z Kruszynian. Ma do wsi sentyment. Kupił tu siedlisko i spędza wolne chwile. Wśród miejscowych, prostych, uczciwych i pracowitych ludzi, czuje się jak u siebie. – Mój pradziadek zawsze powtarzał, że Kruszyniany są najszczęśliwszym miejscem na świecie. Tatarzy pojawili się tu w XVII w., gdy na mocy przywileju grodzieńskiego z 1679 r. król Jan III Sobieski nadał żołnierzom chorągwi tatarskiej wsie jako wynagrodzenie za zaległy żołd. Pułkownik Samuel Murza Krzeczowski i jego jazda otrzymali Kruszyniany, Łużany oraz Nietupę. Inni dostali grunty wsi Podlipki, Kamionka, Malawicze, Bohoniki i Drahle. Wielkość nadziału ziemi była odpowiednia do stanowiska i zasług. W kolejnych latach skośnoocy wojownicy zaczęli osiedlać się także w innych wsiach. Do II wojny światowej Tatarzy spod Sokółki, Grodna czy Nowogródka żyli w jednym państwie – II Rzeczypospolitej. …

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/0dc47d1df1362b94a42cdd4f9fee9f1d1a1f6290-b358743.jpeg
width: 640
height: 425