National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-10-23T05:44:53.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Trwa walka o ośmiornice. Chile i Hiszpania pracują nad zakazami
items: Co się dzieje, gdy na morzu dochodzi do przestępstwa? „Kobieta z kabiny 10” pokazuje mroczną stronę rejsów
items: Zakaz hodowli zwierząt na futra przegłosowany! Historyczna chwila dla ochrony zwierząt w Polsce
items: Turcja chciała regulacji kebabów w Europie. Nie udało się - ostra reakcja Niemiec
items: Ogromny odzew w sprawie Puszczy Białowieskiej. Polacy zgłosili 1700 uwag
items: Ten plan zadecyduje o losie Puszczy Białowieskiej – ruszyły konsultacje
items: Burza wokół nowych regulacji UE dla pasażerów samolotów. „To historyczny przełom”
items: W księżycowych kraterach znajduje się platyna o wartości biliona dolarów. Czy uda się ją wydobyć?
items: W Polsce wilki pozostaną pod ścisłą ochroną, wbrew zmianom wprowadzonym przez Unię Europejską
items: Ryba maślana to tak naprawdę kilka gatunków. Dwa z nich mogą być trujące
items: Rozszyfrowano świetnie zachowany papirus. Opisuje proces sądowy 100 lat po śmierci Jezusa
items: Ważący pół tony kosmiczny odpadek spadł na wioskę w Kenii. Kenijska Agencja Kosmiczna prowadzi dochodzenie
items: Labrador, małpa i słoń przed trybunałem. Najsłynniejsze procesy sądowe zwierząt
items: Rzeka jako osoba? To udało się w Nowej Zelandii i Indiach. Czy nasza Odra też uzyska osobowość?
items: Plaga mandatów w słynnym włoskim mieście. Płacą głównie turyści
items: Kodeks Justyniana – wizjonerski zbiór przepisów, o który oparte jest dzisiejsze prawo
items: Niecałe dwa lata temu Tajlandia zalegalizowała marihuanę. Nowy rząd chce to zmienić. Wrócą wysokie kary?
items: Solon utorował drogę rozwoju demokracji ateńskiej. Jej początki nie były łatwe
items: Paszport na lotnisku w 15 minut. Rewolucyjny pomysł
items: Indonezja zmienia prawo i wprowadza karę więzienia za seks pozamałżeński. Ucierpi na tym turystyka?
items: Pierwsza konstytucja na świecie – niekoniecznie amerykańska
items: Osiągnięcia starożytnego Rzymu. Co pozostawili po sobie antyczni Rzymianie?
items: Nadchodzi „Raport mniejszości”: algorytm przewiduje tydzień wcześniej, gdzie zostanie popełnione więcej przestępstw
items: Samochód bez prawa jazdy? Poznaj aktualne przepisy
items: Nowojorski sąd apelacyjny zdecydował, że słoń nie ma osobowości prawnej. Kontrowersyjna sprawa słonicy Happy

Trwa walka o ośmiornice. Chile i Hiszpania pracują nad zakazami
type: item
date: 2025-10-23T06:49:08.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: hodowla
subject: ochrona gatunkowa
subject: ochrona przyrody
subject: ośmiornice
subject: prawo
description: Hodowla ośmiornic budzi kontrowersje wśród naukowców i obrońców zwierząt. Kolejne kraje rozważają zakaz prowadzenia ferm przemysłowych, a niektóre stany w USA już wprowadziły stosowne przepisy.
encoded: Organizacje broniące dobrostanu zwierząt alarmują o planach komercyjnej hodowli ośmiornic. Coraz więcej firm pracuje nad przemysłowymi fermami, a warunki, w jakich miałyby żyć te zwierzęta, przerażają przyrodników. Na szczęście presja społeczna zaczyna przynosić efekty – coraz więcej krajów analizuje możliwość zakazu takich hodowli. Walka zaczyna przynosić efekty. Chile i Hiszpania: tu waży się los ośmiornic Do tej pory wszystkie dostępne w handlu ośmiornice pochodziły z połowów. Jednak popyt na nie rośnie tak szybko, że pojawiły się plany ich przemysłowej hodowli. Przyrodnicy alarmują, że dla tych inteligentnych zwierząt byłaby to tortura. Najbliżej zakazu hodowli ośmiornic jest w tej chwili Chile. Kraj pracuje nad projektem przełomowej ustawy. Propozycje regulacji trafiły do Komisji ds. Środowiska i Zasobów Naturalnych, gdzie będą omawiane. Jeśli zostaną przyjęte, ochronią ośmiornice przed nieludzkimi praktykami hodowlanymi i uczynią Chile światowym liderem w tej dziedzinie. Prace nad odpowiednimi przepisami trwają też w Hiszpanii. Inicjatywa wyszła od stowarzyszenia prawników INTERCIDS, które skierowało ją do właściwej komisji krajowego parlamentu (APDDA). Aktywiści chcą rozszerzenia istniejącej ustawy nr 23/1984 o akwakulturze morskiej na przyszłe hodowle ośmiornic. Jak dotąd konkretny projekt ustawy jeszcze nie powstał, na razie to tylko propozycja. Plany hodowli ośmiornic ma akwakulturowy gigant, firma Nueva Pescanova, która posiada już hodowle m.in. krewetek vannamei i turbotów w Hiszpanii, Nikaragui, Gwatemali i Ekwadorze. Pierwsza przemysłowa ferma ośmiornic miałaby powstać na Wyspach Kanaryjskich. USA jako pierwsze zakazują hodowli ośmiornic Niestety, nie w całym kraju. Dwa stany USA – Kalifornia i Waszyngton – uchwaliły już przepisy zakazujące hodowli ośmiornic na swoim terytorium. Ustawa obowiązująca w Kalifornii dodatkowo zakazuje sprzedaży hodowlanych ośmiornic lub ich mięsa. Siedem innych stanów – Massachusetts, Nowy Jork, Connecticut, New Jersey, Kar…

zakaz-hodoli-osmiornic-9341e96.jpg
width: 2119
height: 1415

Co się dzieje, gdy na morzu dochodzi do przestępstwa? „Kobieta z kabiny 10” pokazuje mroczną stronę rejsów
type: item
date: 2025-10-18T11:45:11.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Porady
subject: Traveler
subject: filmy
subject: morze
subject: prawo
subject: rejsy
subject: statki
description: W nowym thrillerze Netflixa „Kobieta z kabiny dziesiątej” Laura „Lo” Blacklock (w którą wciela się Keira Knightley) budzi się w środku nocy na luksusowym superjachcie i słyszy krzyk. Gdy podchodzi do balkonu, dostrzega, jak sądzi, ślady krwi na barierce i kogoś wypadającego za burtę. Ale co by się stało, gdyby taka sytuacja naprawdę miała miejsce na statku? Jak funkcjonują procedury obsługi pasażerów w rejsach, gdy dochodzi do wypadku lub podejrzenia tragedii na pokładzie?
encoded: Spis treści: Jak naprawdę wyglądają procedury, gdy ktoś wypada za burtę? Co się dzieje, gdy na pokładzie dochodzi do przestępstwa? Kto odpowiada za dochodzenie w sprawie przestępstw na wodach międzynarodowych? Film z Keirą Knightley w roli głównej bije obecnie rekordy popularności na Netflixie, przyciągając uwagę widzów na całym świecie. Akcja rozgrywająca się na luksusowym jachcie od pierwszych minut trzyma w napięciu, a atmosfera klaustrofobicznego niepokoju narasta z każdą sceną. W jednej z kluczowych momentów dziennikarka Laura „Lo” Blacklock alarmuje załogę po tym, jak jest przekonana, że była świadkiem zbrodni. Rozpoczynają się gorączkowe poszukiwania rzekomo zaginionego pasażera – jednak wbrew jej słowom wszyscy na pokładzie wydają się obecni. Gdy jeden z członków załogi nakazuje odwołać wezwanie Mayday do Straży Przybrzeżnej, Blacklock pyta z niedowierzaniem: „Zadzwoniłeś do Straży Przybrzeżnej?”, na co słyszy spokojną odpowiedź: „Oczywiście że tak”. Thriller „Kobieta z kabiny 10”, oparty na bestsellerowej powieści Ruth Ware, to nie tylko opowieść o strachu i obsesji, lecz także historia, która w zaskakująco realistyczny sposób dotyka kwestii bezpieczeństwa na morzu. Warto więc przyjrzeć się temu, jak podobna sytuacja wyglądałaby w rzeczywistości, gdyby podczas rejsu faktycznie doszło do tragedii. Jak naprawdę wyglądają procedury, gdy ktoś wypada za burtę? W sytuacji, gdy pasażer lub członek załogi wypadnie za burtę, obsługa statku natychmiast wdraża ściśle określone procedury bezpieczeństwa. –Najprościej mówiąc, statek zawraca dokładnie w miejsce, w którym znajdowała się osoba, by rozpocząć akcję poszukiwawczą – wyjaśnił w rozmowie z „USA Today” Michael Winkleman, prawnik z kancelarii Lipcon, Margulies & Winkleman specjalizujący się w prawie morskim. Jeśli jednak nikt nie był świadkiem zdarzenia ani nie zarejestrowały go kamery, procedura wygląda inaczej. W pierwszej kolejności załoga przeszukuje statek, od kabin i korytarzy po pokłady rekreacyjne, aby upew…

keira-32e2b8b.jpg
width: 1402
height: 876

Zakaz hodowli zwierząt na futra przegłosowany! Historyczna chwila dla ochrony zwierząt w Polsce
type: item
date: 2025-10-17T12:35:33.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: NatGeoBN
subject: ochrona zwierząt
subject: prawo
description: Sejm RP przegłosował całkowity zakaz hodowli i chowu zwierząt na futra. Za rewolucyjną nowelizacją opowiedziało się 339 posłów. Przełomową nowelizację poparły partie z całego spektrum politycznego. Do końca 2033 roku komercyjna hodowla zwierząt futerkowych ma zniknąć z Polski całkowicie.
encoded: 17 października 2025 roku w Sejmie Rzeczypospolitej Polskiej doszło do wydarzenia, które przejdzie do historii. Posłowie przegłosowali nowelizację ustawy o ochronie zwierząt, wprowadzającą całkowity zakaz hodowli zwierząt na futra – z wyjątkiem królików. Za zmianami opowiedziało się 339 posłów. Przeciwko było 78, a 19 wstrzymało się od głosu. Jak relacjonują świadkowie, po głosowaniu na sali plenarnej rozległy się brawa. Radość i wzruszenie ogarnęły parlamentarzystów z różnych ugrupowań politycznych. Sejm przegłosował zakaz hodowli zwierząt na futra Nowelizacja uzyskała ponadpartyjne poparcie. Głosowali za nią m.in. posłowie Koalicji Obywatelskiej, Polski 2050, Lewicy, a także część Polskiego Stronnictwa Ludowego i Prawa i Sprawiedliwości. Przeciwko ustawie byli jedynie posłowie Konfederacji. Wśród głosujących "za" znaleźli się m.in. Donald Tusk, Jarosław Kaczyński, Szymon Hołownia, Włodzimierz Czarzasty oraz Władysław Kosiniak-Kamysz. Projekt, którego współautorką jest posłanka Małgorzata Tracz z KO, otrzymał również wsparcie ze strony 100 posłów PiS (55 było przeciw, 18 wstrzymało się) oraz 30 posłów PSL (jeden był przeciw). Co zakłada nowelizacja ustawy o ochronie zwierząt? Ustawa zakłada całkowity zakaz hodowli zwierząt na futra w celach komercyjnych, z wyjątkiem hodowli królików. Celem nowelizacji jest poprawa dobrostanu zwierząt oraz eliminacja cierpienia zwierząt na fermach futrzarskich. Przedsiębiorcy, którzy prowadzą hodowle, będą zobowiązani do stopniowego zamykania działalności. Zakaz zostanie wprowadzony etapami, aby złagodzić skutki gospodarcze i umożliwić przystosowanie się do nowych przepisów. Terminy wygaszania ferm i wysokość odszkodowań Większość ferm ma zostać zamknięta w ciągu pięciu lat. Całkowity zakaz hodowli zwierząt futerkowych zacznie obowiązywać z dniem 31 grudnia 2033 roku. Właściciele ferm będą mogli ubiegać się o odszkodowania od Skarbu Państwa. Ich wysokość będzie uzależniona od średniego rocznego przychodu z lat 2020–2024 oraz terminu…

shutterstock1881060874-16c809d.jpg
width: 5184
height: 3456

Turcja chciała regulacji kebabów w Europie. Nie udało się - ostra reakcja Niemiec
type: item
date: 2025-09-29T09:59:20.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Kierunki
subject: Smaki świata
subject: Traveler
subject: kebab
subject: niemcy
subject: prawo
subject: tradycje
subject: turcja
subject: unia europejska
description: Regulacja kebabów w Europie mogła zmienić oblicze street foodu, szczególnie w Niemczech. Turcja chciała odgórnie narzucić zasady przyrządzania dönera, ale jej wniosek został odrzucony przez UE. Choć europejskie wersje kebabów różnią się od oryginalnych, pozostaną na rynku.
encoded: Turcja wycofała swoją próbę narzucenia Unii Europejskiej ścisłych reguł dotyczących sposobu przygotowywania döner kebaba. To jedna z narodowych tureckich potraw, ale jej wersje, szczególnie w Niemczech, stanowią już zupełnie inną, lokalną tradycję. Według Turcji niemiecki döner odszedł zbyt daleko od oryginału, ale próba narzucenia regulacji nie powiodła się. Turcja kontra Europa: spór o döner kebab Chodziło o wprowadzenie oznaczenia „Gwarantowana Tradycyjna Specjalność”, które wymagałoby jednolitych zasad w całej UE. Gdyby wniosek został przyjęty, mocno ucierpiałaby branża kebabowa w Niemczech. Döner kebab jest w tym kraju jednym z najpopularniejszych street foodów, a jego lokalne wersje różnią się od rodzimych, tureckich. Według tureckiej Międzynarodowej Federacji Dönera (Udofed), technika pionowego pieczenia mięsa sięga XVI wieku, a sama nazwa związana jest z metodą jego obracania na rożnie. Ankara argumentowała, że döner to danie narodowe Turcji, które rozprzestrzeniło się w Europie wraz z migracją Turków. Niemcy odpowiadały jednak, że ich własny wariant należy już do rodzimej kuchni. Jakie zmiany chciała narzucić Turcja? Ojczyzna kebabów domagała się, aby UE wprowadziła następujące regulacje: mięso mogłoby pochodzić tylko od krów o wieku powyżej 16 miesięcy, jagniąt co najmniej półrocznych oraz z ud i piersi kurczaka, cielęcina i indyk byłyby zabronione, plastry mięsa musiałyby mieć grubość 3–5 mm, regulowany byłby też rodzaj noża do skrawania mięsa i skład marynat. Niemiecki döner kebab trochę się od tych wytycznych różni. To często płaski chlebek z cielęciną, obficie wypełniony warzywami (np. kapustą, ogórkami, cebulą) oraz sosami. Jest raczej wariacją na temat tureckiego klasyka. Odpowiedź Berlina: döner należy do Niemiec Wniosek Udofedu wywołał gwałtowne protesty niemieckiej branży kebabowej. Poparł ją też rząd w Berlinie. Ministerstwo rolnictwa Niemiec stwierdziło wręcz, że propozycję przyjęto „ze zdumieniem”. Były minister rolnictwa Cem Özdemir, polityk t…

shutterstock23612912251-7d8b484.jpg
width: 3076
height: 2277

Ogromny odzew w sprawie Puszczy Białowieskiej. Polacy zgłosili 1700 uwag
type: item
date: 2025-08-26T08:15:52.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: lasy
subject: ochrona przyrody
subject: prawo
subject: puszcza białowieska
subject: unesco
description: Konsultacje społeczne dotyczące Planu zarządzania Puszczą Białowieską zakończyły się gigantycznym odzewem – do Instytutu Ochrony Środowiska wpłynęło ponad 1700 opinii. To pokazuje, jak wielkie znaczenie społeczne ma Puszcza.
encoded: 18 sierpnia 2025 roku zakończyły się konsultacje społeczne dotyczące projektu Planu zarządzania Obiektem Światowego Dziedzictwa Puszcza Białowieska (część polska). Od 7 lipca, przez 45 dni, każdy zainteresowany mógł zgłaszać uwagi za pośrednictwem formularza online, poczty elektronicznej lub tradycyjnej. Wydłużony okres konsultacji miał zapewnić szeroki udział społeczeństwa w czasie wakacyjnym. Ogromne zainteresowanie społeczne nowym planem zarządzania Do Instytutu Ochrony Środowiska – Państwowego Instytutu Badawczego (IOŚ-PIB) napłynęło ponad 1700 wniosków od mieszkańców regionu, przyrodników, organizacji pozarządowych, samorządów, instytucji naukowych, zarządców terenu czy przedstawicieli środowiska akademickiego. Zdecydowaną większość stanowili mieszkańcy okolic Puszczy, choć głosy napłynęły także z innych części Polski i świata. Tak duże zainteresowanie potwierdza wcześniejsze badania IOŚ-PIB, zgodnie z którymi ochrona Puszczy Białowieskiej ma ogromne społeczne znaczenie. Uwagi są teraz szczegółowo analizowane przez zespół projektowy. W końcowym raporcie IOŚ-PIB odniesie się do każdej opinii, wskazując w jakim zakresie została ona uwzględniona lub wyjaśniając powody odrzucenia. Ze względu na liczbę zgłoszeń, raport zostanie opracowany i przekazany do Ministerstwa Klimatu i Środowiska na początku IV kwartału 2025 r. Jakie postulaty zgłaszano najczęściej? Już teraz wiadomo, że najczęściej powtarzające się postulaty dotyczyły ograniczenia gospodarki leśnej w Puszczy, zakazu polowań, przeciwdziałania jej fragmentaryzacji, a także zwiększenia bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Zgłaszano również potrzebę wsparcia rozwoju społeczno-gospodarczego regionu oraz promocji turystyki. Część z tych kwestii już uwzględniono w projekcie, jednak powtarzające się postulaty potwierdzają społeczne poparcie dla ich realizacji. Wpłynęło też wiele szczegółowych uwag odnoszących się do konkretnych zapisów. Co dalej z Planem zarządzania Puszczą? Zdaniem Michała Marcinkowskiego, kierownika…

AdobeStock394927443-e6c183c.jpeg
width: 6000
height: 4001

Ten plan zadecyduje o losie Puszczy Białowieskiej – ruszyły konsultacje
type: item
date: 2025-07-09T10:59:20.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: ochrona przyrody
subject: prawo
subject: puszcza białowieska
description: Plan zarządzania Puszczą Białowieską, przygotowany w ramach zobowiązań wobec UNESCO, właśnie udostępniono do publicznych konsultacji. Jego najważniejsze i najbardziej kontrowersyjne punkty dotyczą podziału Puszczy na strefy ochrony i możliwości wycinek.
encoded: Spis treści Jakie zmiany przewiduje plan zarządzania Puszczą Białowieską? Projekt budzi kontrowersje Puszcza Białowieska – bezcenny las Europy Od 7 lipca do 18 sierpnia 2025 potrwają konsultacje społeczne nad nowym planem zarządzania Puszczą Białowieską. Dokument ma kluczowe znaczenie dla przyszłości jednego z ostatnich pierwotnych lasów Europy i realizuje zobowiązania wynikające z wpisu na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Jakie zmiany przewiduje plan zarządzania Puszczą Białowieską? „Plan Zarządzania Obiektem Światowego Dziedzictwa Białowieża Forest (część polska)” stanowi realizację zobowiązań wynikających z wpisu Puszczy Białowieskiej na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Jego głównym celem jest wyznaczenie ram dla skutecznej ochrony tego wyjątkowego obszaru oraz zapewnienie zrównoważonego zarządzania częścią znajdującą się w granicach Polski. Plan będzie obowiązywał do 2050 roku. Każdy obiekt na liście UNESCO musi takowy plan posiadać, a Puszcza Białowieska, mimo że znajduje się na niej od 1979 roku, dotychczas go nie miała. Prace nad nim trwają od kilku lat. Celem jest spełnienie wymogów UNESCO, uniknięcie wpisania Puszczy na listę światowego dziedzictwa w zagrożeniu oraz połączenie ochrony przyrody z potrzebami mieszkańców, turystów i bezpieczeństwem granicy z Białorusią. Pod koniec czerwca projekt planu zaprezentowali w Białowieży wiceminister klimatu Mikołaj Dorożała i dyrektor IOŚ dr hab. Marcin Stoczkiewicz. Jednym z jego elementów jest podział puszczy na strefy, które określają, co w nich jest dozwolone, a co nie. Plan przewiduje cztery strefy, z czego strefa IV będzie podzielona na trzy mniejsze. Strefa I – obszar najściślejszej ochrony – ma mieć ok. 6 tys. ha (ponad 10% powierzchni Puszczy), II – ok. 16 tys. ha (28%), III - ponad 32 tys. ha (57%), i IV – dopuszczająca ochronę czynną – ponad 2 tys. ha (ponad 3,7%). Poza strefą buforową UNESCO nie będzie prowadzona gospodarka łowiecka. Na ponad 90 proc. obszaru UNESCO będzie można przebywać w celach…

AdobeStock394927443-5401b7c.jpeg
width: 6000
height: 4001

Burza wokół nowych regulacji UE dla pasażerów samolotów. „To historyczny przełom”
type: item
date: 2025-06-10T06:59:01.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Porady
subject: Traveler
subject: linie lotnicze
subject: loty samolotem
subject: prawo
subject: unia europejska
description: Choć wiele osób nie ma pojęcia, jak te zmiany wpłyną na ich komfort podróży, to dla branży transportu lotniczego mogą one stanowić prawdziwą rewolucję.
encoded: Spis treści: Odszkodowania za opóźnione loty – co się zmienia? Pozostałe zmiany w prawach pasażerów linii lotniczych. Nowe zasady ochrony podróżnych Po 12 latach negocjacji Rada Europejska w końcu osiągnęła porozumienie w sprawie reformy przepisów dotyczących praw pasażerów linii lotniczych. Jak podkreślił Philippe Tabarot, francuski minister transportu: „To historyczny przełom”. Przyjęte stanowisko na temat nowych regulacji ma wprowadzić istotne zmiany w zakresie odszkodowań za opóźnione i odwołane loty, a także w innych aspektach ochrony pasażerów. Te decyzje wywołują już sporo emocji, bowiem z perspektywy pasażerów, którzy przez lata walczyli o należne im pieniądze, mogą stanowić zarówno nadzieję, jak i rozczarowanie. Z jednej strony mają one na celu uproszczenie dotychczasowych zasad, z drugiej – mogą oznaczać osłabienie ochrony konsumenckiej. Odszkodowania za opóźnione loty – co się zmienia? Nie jest tajemnicą, że odszkodowania za opóźnione loty to temat, który od lat wywołuje sporo kontrowersji. Z jednej strony Unia Europejska przez lata starała się zapewnić pasażerom większą ochronę, z drugiej zaś linie lotnicze regularnie wskazywały na trudności związane z dostosowaniem się do tak restrykcyjnych norm. Według poprzednich przepisów, pasażerowie mieli bowiem prawo do odszkodowania w przypadku opóźnienia lotu powyżej 3 godzin, bez względu na jego długość czy cel podróży. Zgodnie z nowymi regulacjami, Unia Europejska podjęła decyzję o podniesieniu progów czasowych. Jak maja one wyglądać według najnowszych zmian? Loty do 3500 km i wewnątrz UE: Odszkodowanie przysługuje teraz po czterech godzinach opóźnienia (dotychczas po trzech godzinach) i wynosi 300 euro (obniżenie z 400 euro). Loty powyżej 3500 km: W przypadku lotów długodystansowych, odszkodowanie przysługuje po sześciu godzinach opóźnienia, a jego wysokość wynosi 500 euro (obniżenie z 600 euro). Co to oznacza dla pasażerów? Otóż w przypadku opóźnień, które nie przekraczają nowych progów czasowych, nie będą o…

lotnisko-a969bbd.jpg
width: 5600
height: 3734

W księżycowych kraterach znajduje się platyna o wartości biliona dolarów. Czy uda się ją wydobyć?
type: item
date: 2025-06-04T06:04:28.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: górnictwo
subject: księżyc
subject: metal
subject: prawo
description: Wydobycie złóż cennych metali z księżycowych kraterów wydaje się zdecydowanie prostsze i bardziej praktyczne niż pozyskiwanie ich z krążących w Układzie Słonecznym planetoid. Jednak legalność takich działań na Księżycu pozostaje niejasna.
encoded: Spis treści: Złotonośne planetoidy Czas, odległość i pieniądze Traktat o przestrzeni kosmicznej Zdaniem Jayantha Chennamangalama, naukowca z Vancouver w Kanadzie, kratery na Księżycu mogą zawierać platynę i inne metale szlachetne o wartości ponad biliona dolarów. Złoża te pochodzą z planetoid, które rozbiły się na powierzchni Srebrnego Globu. – Współcześnie astronomia służy zaspokojeniu naszej ciekawości Wszechświata. Ma bardzo niewiele praktycznych zastosowań i jest w większości finansowana z pieniędzy podatników, co oznacza, że fundusze na badania są uzależnione od polityki rządowej. Jeśli jednak uda się nam spieniężyć zasoby kosmiczne – znajdujące się czy to na Księżycu, czy też na planetoidach – prywatne przedsiębiorstwa chętniej zainwestują w eksplorację Układu Słonecznego – przekonuje badacz. Złotonośne planetoidy Prowadzony przez niego zespół stworzył model kraterów księżycowych, które prawdopodobnie powstały w wyniku uderzenia metalicznych planetoid, liczby samych planetoid o wysokim stężeniu metali z grupy platynowców, oraz liczby planetoid, które uderzyły w Księżyc z prędkością wystarczająco małą, aby pozostawić po sobie znaczące pozostałości. Model ten wykazał, że spośród około 1,3 miliona kraterów na Księżycu o średnicy większej niż kilometr, prawie 6500 zostało utworzonych przez planetoidy zawierające komercyjne ilości platyny. – Na Księżycu jest znacznie więcej kraterów zawierających pozostałości po bogatych w platynowce planetoidach, niż tego typu planetoid znajdujących się w stosunkowo niedużej, jak na skalę Układu Słonecznego, odległości od Ziemi – twierdzi Chennamangalam. Według jego przybliżonych szacunków, z kraterów księżycowych można wydobyć platynę i inne metale o wartości 1 biliona dolarów. Czas, odległość i pieniądze Możliwość wydobywania cennych kruszców z księżycowych kraterów ma wiele plusów. Po pierwsze, Księżyc jest relatywnie blisko. Średnia odległość pomiędzy Ziemią a Księżycem wynosi około 384 400 kilometrów. Ale w związku z tym, że …

ksiezyc-platyna-736dc18.jpg
width: 1000
height: 562

W Polsce wilki pozostaną pod ścisłą ochroną, wbrew zmianom wprowadzonym przez Unię Europejską
type: item
date: 2025-04-02T12:59:06.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: ochrona gatunkowa
subject: ochrona przyrody
subject: polska
subject: prawo
subject: unia europejska
subject: wilki
description: W Unii Europejskiej od grudnia 2024 wilk jest słabiej chroniony, na mocy zmian w Konwencji Berneńskiej. Jednak nasze Ministerstwo Klimatu i Środowiska właśnie potwierdziło, że w Polsce wilk pozostanie gatunkiem ściśle chronionym.
encoded: Spis treści Wilk jest słabiej chroniony w UE od grudnia 2024 r. W Polsce ochrona wilka się nie zmieni Status ochrony wilka w Europie stał się ostatnio przedmiotem gorącej debaty. Unia Europejska w grudniu 2024 roku zadecydowała bowiem o zmianach w Konwencji Berneńskiej. To dokument podpisany w 1979 roku, będący wspólnym w UE prawem o ochronie gatunków dzikiej flory i fauny naszego kontynentu. Zmiana dotyczyła ochrony wilka i polegała na przeniesieniu go z kategorii „ściśle chronione gatunki zwierząt” do kategorii „chronione gatunki zwierząt”. A więc tak naprawdę rozluźniła ochronę wilka w Europie. „Proponowana zmiana zapewni większą elastyczność w stawianiu czoła wyzwaniom społeczno-gospodarczym wynikającym ze stałej ekspansji wilka w Europie, a jednocześnie zachowa właściwy stan ochrony wszystkich populacji wilków w UE” – argumentowała Rada Europejska. Wilk jest słabiej chroniony w UE od grudnia 2024 r. Według UE W ostatnich dziesięcioleciach stan ochrony europejskiego wilka zaczął się poprawiać. Gatunek udało się odbudować na całym kontynencie, a szacowana populacja wzrosła prawie dwukrotnie w ciągu 10 lat (z 11 193 sztuk w 2012 r. do 20 300 sztuk w 2023 r.). Ta ekspansja doprowadziła podobno do wyzwań społeczno-gospodarczych, zwłaszcza jeśli chodzi o szkody wśród zwierząt gospodarskich. Z danych przekazanych przez państwa członkowskie wynikało, że w UE co roku wilki zabijają co najmniej 65 500 sztuk zwierząt gospodarskich (głównie owiec i kóz). Zdecydowano się więc na osłabienie Konwencji Berneńskiej wobec wilka. Przeniesienie go to kategorii „chroniony” pozwala na odstrzał redukcyjny w niektórych sytuacjach. Zmiana w Konwencji weszła w życie 7 marca 2025 r., ale to jeszcze nie koniec procedur. Teraz zmianie ulegną jeszcze tzw. załączniki IV i V do dyrektywy siedliskowej. Wniosek będzie musiał zostać jeszcze przyjęty przez Parlament Europejski i Radę UE. Zmiana ta wprawdzie pozwoli krajom unijnym na odstrzał wilków, ale nadal będą one musiały brać pod uwagę wielk…

AdobeStock194748400-61020d6.jpeg
width: 5184
height: 3888

Ryba maślana to tak naprawdę kilka gatunków. Dwa z nich mogą być trujące
type: item
date: 2025-03-29T10:38:18.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: Smaki świata
subject: Traveler
subject: jedzenie
subject: Kuchnia
subject: oceany
subject: prawo
subject: ryby
subject: zwierzęta
description: W nazewnictwie ryb często panuje chaos, czego najlepszym przykładem jest ryba maślana. To określenie obejmuje kilka zupełnie różnych gatunków, spotykanych, jedzonych, a nawet zakazanych w różnych częściach świata.
encoded: Spis treści Dlaczego ryba maślana powoduje niestrawność? Jakie ryby bywają określane jako ryba maślana? Estry woskowe w świecie zwierząt i nie tylko Niejasne nazewnictwo to niejedyna rzecz wyróżniająca rybę maślaną. Niektóre tak nazywane ryby mogą wywołać silną niestrawność, ponieważ zawierają dużo specyficznego rodzaju tłuszczy – tzw. estrów woskowych. Dlatego lepiej dokładnie dowiedzieć się, z którym gatunkiem ryby maślanej mamy do czynienia, zanim zdecydujemy się na jego konsumpcję. W Polsce każda dostępna w sprzedaży ryba powinna być dokładnie oznaczona, z informacją o gatunku, metodzie połowu i obszarze połowu. Dlaczego ryba maślana powoduje niestrawność? Zwykle tłuszcze u ryb kojarzymy jako składniki zdrowe i pełne dobroczynnych substancji, np. kwasów omega-3. Jednak estry woskowe, będące składnikami tłuszczy niektórych ryb maślanych, są w nadmiarze szkodliwe dla człowieka. Faktycznie mają „woskową” konsystencję i należą do tej samej grupy substancji, co np. wosk pszczeli. Estry woskowe są powszechne w ciałach organizmów wodnych, ale w bardzo różnych stężeniach – stąd różna szkodliwość różnych ryb maślanych. Spożyte przez człowieka powodują tzw. biegunki tłuszczowe, mocno przeczyszczające układ pokarmowy. Nieprzyjemne gastryczne sensacje mogą zacząć się już pół godziny po spożyciu. Prawdopodobieństwo niestrawności można zmniejszyć, jedząc niewielkie porcje ryby maślanej. Warto wiedzieć, że mięso bliżej ogona zawiera najmniej szkodliwych estrów. Jakie ryby bywają określane jako ryba maślana? W polskim wykazie oznaczeń handlowych, obowiązującym od 2013 roku, ryba maślana to określenie aż na 6 gatunków. Są to: eskolar – (Lepidocybium flavobrunneum) kostropak – (Ruvettus pretiosus) błyszczyk (Peprilus triacanthus) żuwak (Stromateus fiatola) żuwak brazylijski (Stromateus brasiliensis) Odax flavobrunneum To jednak nie wszystko. Na świecie jako „butterfish” określa się także tzw. japońską rybę maślaną (Psenopsis anomala) oraz dorszyka czarnego, zwanego też karbonelą …

AdobeStock168888526-7b0f1b9.jpeg
width: 4000
height: 2667

Rozszyfrowano świetnie zachowany papirus. Opisuje proces sądowy 100 lat po śmierci Jezusa
type: item
date: 2025-01-31T12:50:30.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: izrael
subject: prawo
subject: starożytność
description: Archeolodzy w Izraelu odnaleźli papirus, który opisuje rzymski proces sądowy z Judei. Według badaczy to pismo, które najlepiej dokumentuje system prawny w Cesarstwie Rzymskim.
encoded: Spis treści: Opis sprawy sądowej sprzed prawie 2000 lat Sprawa opisuje przestępstwa dwóch mężczyzn „Defraudacja, handel niewolnikami, unikanie płacenia podatków” Międzynarodowy zespół naukowców z Austriackiej Akademii Nauk, Uniwersytetu Wiedeńskiego i Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie w ostatnich miesiącach prowadził analizy dawnych artefaktów, które zostały odnalezione w ostatnich latach, ale nie było jeszcze czasu na ich dokładne badania. Badacze w archiwum odnaleźli 1900-letni papirus, który wykopano na Pustyni Judzkiej w 2014 roku. Artefakt trafił laboratorium i dopiero po wielotygodniowych analizach autorzy opublikowali wyniki swoich badań, które ukazały się na łamach czasopisma „Tyche”. Opis sprawy sądowej sprzed prawie 2000 lat Papirus zawiera 133 linijki tekstu. Słowa zostały spisane w języku nabatejskim, którym posługiwali się Nabatejczycy. Był to starożytny lud pochodzenia semickiego przybyły z Półwyspu Arabskiego na tereny obecnego południowego Izraela i południowej Jordanii ok. VI w. p.n.e. W III w. p.n.e. – Dokument przedstawia jeden z najdokładniejszych dokumentów prawnych z okresu panowania Rzymu, jakie odnaleziono w Ziemi starożytnego Izraela – podkreślają w artykule autorzy badania. Naukowcy odkryli, że starożytny dokument ujawnia szczegóły dotyczące przypadku wyrafinowanego oszustwa podatkowego, które wydarzyło się w latach poprzedzających powstanie Bar-Kochby. Był to zbrojny bunt Żydów w latach 132–135 n.e. przeciwko Cesarstwu Rzymskiemu. Wystąpienie miało na celu zrzucenie rzymskiego zwierzchnictwa nad prowincją Judei, lecz krwawo stłumione przez Rzymian. Sprawa opisuje przestępstwa dwóch mężczyzn – To najlepiej udokumentowana rzymska sprawa sądowa z Judei, poza procesem Jezusa – wyjaśnia dr Avner Acker, współautor badania i archeolog z Uniwersytetu Hebrajskiego. – Papirus opowiada fascynującą historię dwóch oskarżonych, Gedaliasza i Saula, którzy zostali oskarżeni o fałszowanie dokumentów i defraudację rzymskich pieniędzy – dodaje. Opis sp…

papirus-judea-prawo-rzymskie-dea0d37.jpeg
width: 2048
height: 1686

Ważący pół tony kosmiczny odpadek spadł na wioskę w Kenii. Kenijska Agencja Kosmiczna prowadzi dochodzenie
type: item
date: 2025-01-02T14:14:05.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: afryka
subject: nasa
subject: podróże kosmiczne
subject: prawo
description: Kenijska Agencja Kosmiczna poinformowała, że metalowy pierścień o średnicy około 2,44 metra i wadze około 500 kilogramów rozbił się w wiosce Mukuku, w hrabstwie Makueni. Pierścień jest fragmentem rakiety nośnej. Niestety, nie wiadomo, do kogo należała rakieta.
encoded: Spis treści: Odszkodowanie za kosmiczne śmieci Z orbity na Ziemię Kosmiczne przypadki Do tego rzadkiego i niebezpiecznego zdarzenia doszło 30 grudnia około godziny 15 czasu lokalnego (14 czasu środkowoeuropejskiego). Kenijska Agencja Kosmiczna (KSA), współpracując z innymi agencjami i władzami lokalnymi, „zabezpieczyła obszar i odzyskała szczątki, które są teraz pod opieką Agencji w celu dalszego dochodzenia”. Stwierdzono również, że „wstępne oceny wskazują, że obiekt jest pierścieniem oddzielającym się od rakiety nośnej”. Został zaprojektowany tak, aby albo spłonął po ponownym wejściu w atmosferę ziemską, albo spadł na niezamieszkane obszary. Odszkodowanie za kosmiczne śmieci – Jest to odosobniony przypadek, który agencja zbada i zajmie się nim – stwierdzili w oświadczeniu przedstawiciele KSA. Na całe szczęście solidny kawałek kosmicznego złomu spadł na tereny niezamieszkałe. Nikt nie ucierpiał. Mimo to temat kosmicznych śmieci spadających na Ziemię będzie wymagał dopracowania regulacji prawnych. Police are investigating an incident where a very high density metallic piece, partially burnt fell from the skies, with a very strange sound. It landed at Mukuku area, Nduluku location of mbooni East, Makueni. pic.twitter.com/uKZux9i3Sl — Coletta Aluda (@Colettaaluda_1) December 31, 2024 – W sytuacji upadku elementu pojazdu lub statku kosmicznego właścicielowi rakiety potencjalnie mogą grozić roszczenia odszkodowawcze. Mogą one pochodzić od samego poszkodowanego, jak i od jego kraju, jeżeli państwo to pokryło szkodę z własnych środków. Odszkodowania można dochodzić na podstawie norm prawa międzynarodowego. Roszczenie poszkodowanego jest bardziej prawdopodobne, jeżeli zamieszkuje on, albo ma siedzibę w tej samej jurysdykcji, co sprawca. W przeciwnym razie, dochodzenie roszczeń będzie wiązać się z istotnymi kosztami, na które poszkodowany może nie być przygotowany. Wówczas zasadne jest poszukiwania możliwości uzyskania pomocy ze strony własnego państwa ofiary. Tu jednak na …

kosmiczny-smiec-3f17686.jpg
width: 1120
height: 630

Labrador, małpa i słoń przed trybunałem. Najsłynniejsze procesy sądowe zwierząt
type: item
date: 2024-07-01T11:00:42.000Z
creator: Kazimierz Pytko
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Edukacja
subject: prawo
subject: Społeczeństwo
subject: zwierzęta
description: Procesy sądowe zwierząt nie skończyły się wraz ze schyłkiem średniowiecza. W latach 20. ubiegłego wieku amerykańska prasa żyła relacją z pewnego więzienia pod Filadelfią. Dziennikarze odkryli, że jednym z osadzonych tam jest pies rasy labrador. W procesach wysokie wyroki dostawały również inne zwierzęta, w tym małpy i szczury. W 1916 roku na karę śmierci skazano... słonicę.
encoded: W tym artykule: Nie szczekać, sąd idzie! Wyrwijcie jej ryj i nogę Winne szczury i psy Ostatnie procesy sądowe zwierząt Prawo łaski dla psa Taro Zabić słonia Małpa w trybunale Pies o imieniu Pep należał do gubernatora stanu Pensylwania Gifforda Pinchota. W 1924 roku został skazany na dożywocie za zagryzienie ulubionego kota jego żony. Oficjalnego procesu nie było, ale polityk dysponował wystarczającą władzą, by pozbawić czworonoga wolności. Nie szczekać, sąd idzie! Przez trzy lata miłośnicy zwierząt zasypywali gubernatora prośbami o ułaskawienie, lecz ten pozostał nieugięty. W 1927 roku przegrał wybory. Wtedy zaczął wyjaśniać, że musiał się pozbyć psa, bo ten niszczył mu meble i atakował gości. Nie posłał go jednak za kratki jako więźnia, lecz „terapeutę” mającego pomagać w resocjalizacji przestępców. Zapewniał, że Pep świetnie wywiązuje się z tej roli i tak się przywiązał do nowych opiekunów, że chętnie przeniósł się wraz z nimi do nowego więzienia w Grateford. Tam dożył spokojnej starości. Wyborcy wybaczyli Pinchotowi i w 1931 roku ponownie powierzyli mu urząd gubernatora. Wcześniej, w 1906 roku, w szwajcarskim miasteczku Delémont zamordowano mężczyznę o nazwisku Mager. Policja ustaliła, że zbrodni dokonał tercet w składzie ojciec, syn i pies. Przed sądem stanął cały „gang”. Winę wszystkich jego członków uznano za udowodnioną. Ludzi skazano na wieloletnie więzienie, psa – jako głównego sprawcę zabójstwa – na śmierć. Procesy sądowe zwierząt odbywały się w USA przez cały XX wiek. W 1980 roku ofiarą potężnego owczarka Bootsie padła 87-letnia matka pracownika największej organizacji zrzeszającej miłośników psów – American Kennel Club. Śledztwo wykazało, że starsza pani straciła przytomność i upadając uderzyła psa, który rzucił się na nią. Dylemat, przed jakim stanął sąd, był tym większy, że pies należał do owego pracownika, a Kennel Club bronił zwierzęcia. Znaleziono jednak salomonowe …

procesy-sadowe-zwierzat1-216f696.png
width: 1200
height: 630

Rzeka jako osoba? To udało się w Nowej Zelandii i Indiach. Czy nasza Odra też uzyska osobowość?
type: item
date: 2024-04-27T08:00:06.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: filmy dokumentalne
subject: nowa zelandia
subject: ochrona przyrody
subject: odra
subject: prawo
subject: przyroda
subject: rzeka
subject: rzeki
subject: Wolny czas
description: Coraz więcej rzek na świecie uzyskuje osobowość prawną. Czy doczekamy się tego, że i polska rzeka Odra będzie traktowana jak osoba?
encoded: W tym artykule: Rzeka Whanganui jako pierwsza została osobą Inne przykłady osobowości prawnej przyrody Czy rzeka Odra uzyska osobowość prawną? Millennium Docs Against Gravity 2024 „Nadanie Odrze osobowości prawnej oznacza, że zyskałaby zdolność sądową, a zatem mogłaby stać się stroną postępowania. Obecnie Odra nie posiada swojej reprezentacji, nikt nie może zająć stanowiska w jej sprawie, i nikt nie może podjąć się jej obrony” – piszą aktywiści na stronie „Apelujemy o uznanie Odry za osobę prawną”. Pod apelem podpisało się ponad 14 tys. osób. Jak rzeka może zostać osobą? M.in. o tym opowiada film „Jestem rzeką, rzeka jest mną” (I Am The River, The River Is Me, reż. Petr Lom). W 2017 roku rzeka Whanganui w Nowej Zelandii – jako pierwsza na świecie – uzyskała osobowość prawną. Rzeka Whanganui jako pierwsza została osobą Whanganui to jedna z najdłuższych rzek w Nowej Zelandii. Mierzy blisko 300 km. Nowozelandzcy Maorysi starali się o nadanie rzece wyjątkowego statusu od 1873 roku. Uznają ją za żywą istotę i swojego przodka. Odzwierciedla to porzekadło w ich języku: „Ko Au Te Awa, Ko Te Awa Ko Au”. Czyli właśnie „Jestem rzeką, rzeka jest mną”. Jednym z bohaterów filmu pod tym tytułem jest przywódca plemienia Maorysów – Ned Tapa. Podczas spływu kajakowego rzeką opowiada o więzi, jaka łączy z nią jego lud. – Jesteśmy niepodzielni, powiązani ze sobą – mówi. Maorysi identyfikują się nie tylko poprzez imiona i nazwę plemienia, ale też poprzez nazwę swojej góry i rzeki. Przebywanie nad wodą i na wodzie przywraca Maorysom równowagę, odnawia ich mauri – niewidzialną siłę życiową. 15 marca 2017 roku Whanganui uzyskała osobowość prawną. Dotyczy ona wszystkich jej części fizycznych (a więc np. dopływów) i metafizycznych (wierzeń z nią związanych). Maorysi i rząd Nowej Zelandii wyznaczają po jednym jej opiekunie. Na rzece wciąż można budować elektrownie wodne i realizować inne projekty komercyjne. Wymaga to jednak zgody opiekunów. – Nie jesteśmy właścicielami rzeki. My tylko jej pi…

rzeka-jako-osoba-to-udalo-sie-w-nowej-zelandii-i-indiach-czy-nasza-odra-tez-uzyska-osobowosc-fot-shutterstock-aaca2d8.jpg
width: 1000
height: 664

Plaga mandatów w słynnym włoskim mieście. Płacą głównie turyści
type: item
date: 2024-04-12T08:13:28.000Z
creator: Wiktoria Szydło
subject: Kierunki
subject: Porady
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: florencja
subject: prawo
subject: Travel
subject: wakacje we włoszech
subject: włochy
description: Nieznajomość prawa szkodzi. O prawdziwości tej słynnej paremii na własnej skórze przekonało się już wielu turystów. Zwłaszcza tych, którzy we włoskim mieście otrzymali wysokie mandaty. Mowa o Florencji i jej lokalnych przepisach – dla wielu wciąż niezrozumiałych.
encoded: W tym artykule: Plaga mandatów we Florencji. Płacą głównie turyści Władze chcą chronić historyczne centrum przed samochodami Niegdyś we Florencji można było dostać mandat nawet za... jedzenie kanapki W zeszłym roku tylko w jednym włoskim mieście wystawiono mandaty na łączną kwotę 125 mln euro. Co ciekawe, większość z nich przypadła turystom. Jednym z głównych powodów jest nieznajomość lub niezrozumiałość lokalnych przepisów obowiązujących we Florencji. Największy problem dotyczy ruchu drogowego. Plaga mandatów we Florencji. Płacą głównie turyści 125 mln euro, czyli około 533 mln zł – to kwota mandatów, jakie w zeszłym roku wystawiono tylko we Florencji. Za nieuwagę płacą głównie turyści. O niechlubnym rekordzie rozpisują się już włoskie media. W pierwszej chwili można by pomyśleć, że to spory zastrzyk gotówki dla miasta. Jednak Florentczycy nie widzą powodów do radości. Radni są wręcz załamani, mówiąc wprost o porażce. Jeden z nich, Stefano Giorgetti cytowany przez włoską gazetę „La Nazione" stwierdził, że „bardzo wysoka liczba mandatów, niepokoi także w kontekście komfortu życia w centrum i całym mieście". W porównaniu z 2022 rokiem łączna kwota kar pieniężnych jest bowiem 9% wyższa. Okazuje się, że ogromny wpływ na plagę mandatów we Florencji mają przepisy zakazujące wjazdu samochodem do historycznego centrum. Dla wielu turystów to prawdziwa pułapka. Nie zdają sobie bowiem sprawy z istnienia takich reguł. Władze stolicy Toskanii podjęły próbę walki z tym problemem, występując z inicjatywą szerokiej kampanii informacyjnej, także w mediach społecznościowych. Ma ona na celu objaśnienie podróżnym – zwłaszcza przybywającym zza granicy – w jaki sposób poruszać się po mieście. Tak, by nie otrzymać mandatu, a przy okazji ograniczyć ruch samochodowy. Zagraniczne media zachwycone „polskimi Malediwami”. Każdy może tu wypocząć za darmo „Polskie Malediwy” zostały wyróżnione przez „The Sun". Brytyjski dziennik w swojej publikacji wprost zachęca czytelników, by jeszcze w tym rok…

florencja-c107454.jpg
width: 1024
height: 576

Kodeks Justyniana – wizjonerski zbiór przepisów, o który oparte jest dzisiejsze prawo
type: item
date: 2024-03-03T13:31:57.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: bizancjum
subject: cesarstwo rzymskie
subject: cesarz
subject: prawo
subject: rzym
subject: Wolny czas
description: Kodeks Justyniana powstał w VI wieku n.e. We wszystkich systemach prawnych Europy można odnaleźć elementy prawa rzymskiego. Co w sobie zawierał i czym był ten dokument?
encoded: W tym artykule: Kiedy powstał Kodeks Justyniana i czym był? Co zawierał Kodeks Justyniana? Gdzie powstał Kodeks Justyniana? Fundamentem porządku w każdym państwie jest prawo. Doskonale wiedział o tym jeden z najwybitniejszych władców historii, cesarz bizantyjski Justynian I Wielki (527–565 n.e.). Pochodził z ubogiej, chłopskiej rodziny. Został wielkim reformatorem. To za jego czasów Cesarstwo Bizantyjskie przeżywało złoty okres. Kiedy powstał Kodeks Justyniana i czym był? Kodeks Justyniana powstawał przez wiele lat, od roku 529 do 565 n.e., czyli przez niemal okres panowania Justyniana I Wielkiego. Był to wieloletni projekt polegający na dostosowywaniu prawa do ówczesnych realiów. Kodeks Justyniana był zbiorem praw i interpretacji prawnych prawa rzymskiego. Opracowywano je pod patronatem cesarza bizantyjskiego. Na czele komisji mającej usystematyzować prawo stanął Trybonian. Komisja ta przejrzała miliony dokumentów od czasów cesarza rzymskiego Oktawiana Augusta do jemu współczesnych. Dlatego, ściśle rzecz biorąc, prace te nie stanowiły nowego kodeksu prawnego. Trybonian był z zawodu prawnikiem. Wywodził się z Pamfilii w Azji Mniejszej. To obecnie południowo-zachodnia Turcja. Wspólnie z innymi najtęższymi umysłami epoki podjął się tego wielkiego zadania. W nagrodę za opracowanie Kodeksu cesarz mianował Tryboniana kwestorem świętego pałacu. Niektórzy uważają, że urząd ten można porównać do stanowiska ministra sprawiedliwości. Co zawierał Kodeks Justyniana? Na Kodeks składały się trzy dzieła, które można określić też jako księgi oraz nowele. Były to: Kodeks – opracowała go 10-osobowa komisja. Dokument zawierał zaktualizowaną listę rozporządzeń i tzw. konstytucji wydanych przez wcześniejszych cesarzy. Usunięto w nim sprzeczne i przestarzałe prawa oraz dostosowano przepisy do ówczesnych okoliczności. Składający się z 10 ksiąg Codex Constitutionum ogłoszono w 529 r. Wszystkie cesarskie rozporządzenia, które nie znalazły się w nim – uchylono. W 534 roku ukazała się „noweli…

kodeks-justyniana-wizjonerski-zbior-przepisow-o-ktory-oparte-jest-dzisiejsze-prawo-6a036f8.png
width: 1200
height: 630

Niecałe dwa lata temu Tajlandia zalegalizowała marihuanę. Nowy rząd chce to zmienić. Wrócą wysokie kary?
type: item
date: 2024-01-19T08:00:35.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: podróże
subject: prawo
subject: Travel
subject: używki
subject: wakacje w tajlandii
subject: Wolny czas
description: W 2022 r. Tajlandia dołączyła do krajów, w których można legalnie kupić i palić konopie indyjskie. Zaledwie po 18 miesiącach politycy ruszyli z kampanią zapowiadającą ponowną penalizację używki.
encoded: W tym artykule: Tajlandia znów zakaże rekreacyjnego używania konopi indyjskich? Marihuana miała pomóc Tajlandii To warto wiedzieć przed podróżą do Tajlandii Do niedawna w Tajlandii, tak jak i wielu innych krajach w Azji, za posiadanie nawet najmniejszej ilości narkotyków można było trafić na wiele lat do więzienia. Sytuacja zmieniła się w 2022 roku, po tym jak ówczesny rząd zalegalizował sprzedaż konopi indyjskich. Ku uciesze niektórych turystów na ulicach Bangkoku zaczęły pojawiać się coffee shopy, kojarzone do tej pory raczej z Amsterdamem. Tajlandia znów zakaże rekreacyjnego używania konopi indyjskich? Wygląda jednak na to, że zielona sielanka nie potrwa długo. Zaledwie 18 miesięcy po tym, jak Tajlandia zalegalizowała marihuanę, nowy konserwatywny rząd koalicyjny chce zmienić prawo. Proponowane regulacje miałyby ściśle reglamentować używanie marihuany, a w zasadzie ograniczyć je wyłącznie do celów leczniczych. Zmiana prawa to pokłosie wyborów, które odbyły się w maju ubiegłego roku. Od września Tajlandią rządzi konserwatywna koalicja z partią Pheu Thai na czele. To właśnie politycy tego ugrupowania prowadzą kampanię na rzecz zakazu rekreacyjnego używania marihuany. Ich zdaniem legalizacja konopi indyjskich stwarza zagrożenie dla zdrowia publicznego i może zwiększać ryzyko nadużywania substancji psychoaktywnych przez młodych ludzi. Marihuana miała pomóc Tajlandii Do tej pory rządzący Tajlandią prezentowali inną narrację. Anutin Charnvirakul, były minister zdrowia, popierał legalizację marihuany w 2022 r. Podkreślał wówczas, że depenalizacja posiadania suszu poprawi sytuację w przepełnionych więzieniach i korzystnie wpłynie na wiejską gospodarkę. Nigdy nie zalecał jednak rekreacyjnego używania marihuany. Od czasu zalegalizowania konopi indyjskich ponad milion Tajów wystąpiło o licencje na ich uprawę. W całym kraju pojawiło się ponad 6000 punktów sprzedaży marihuany. Niestety niewiele z nich jest poddawanych kontroli jakości. Ekstrakty zawierające więcej niż 0,2% TH…

niecale-dwa-lat-temu-tajlandia-zalegalizowala-marihuane-fot-shutterstock-4ebb32b.jpg
width: 784
height: 442

Solon utorował drogę rozwoju demokracji ateńskiej. Jej początki nie były łatwe
type: item
date: 2023-10-08T12:29:07.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: demokracja
subject: grecja
subject: historia
subject: prawo
subject: Społeczeństwo
subject: starożytność
description: Prawdziwie demokratyczne rozwiązania wprowadzono w Atenach za Klejstenesa. Jednak bazował one na zmianach prawnych, które wcześniej wprowadził Solon.
encoded: W tym artykule: Co oznacza słowo „demokracja”? Na czym polegała demokracja w starożytnej Grecji? Kto i gdzie wynalazł demokrację? Kim był Solon? Jakie zmiany w prawie wprowadził Solon? Dlaczego to akurat Grecy wymyślili demokrację – „najlepszy z możliwych ustrojów” znanych człowiekowi? I w jaki sposób zdołał on rozwinąć się i przetrwać w świecie zdominowanym przez potężne monarchie: Asyryjczyków, Babilończyków, Medów czy Persów? Warto wiedzieć, jaką rolę odegrał w tym procesie prawodawca Solon. Po doświadczeniach hitleryzmu i stalinizmu, ale również terroryzmu lat 60. i 70. XX wieku, demokrację często uznawano w Europie za ustrój bezbronny wobec jej wewnętrznych i zewnętrznych wrogów. Bezbronny, bo rozpolitykowany i wewnętrznie skłócony. Tym bardziej pouczające może okazać się doświadczenie Aten, największej demokracji starożytnej. Nie tylko oparła się najpotężniejszemu światowemu imperium – Persji. Stworzyła też nowoczesne państwo o zadziwiającej sprawności działania. Państwo tak skuteczne, że samo szybko stało się lokalnym imperium, by z kolei bezlitośnie panować nad innymi Grekami. Co oznacza słowo „demokracja”? Zacznijmy jednak od tego, że trudno jest powiedzieć, co w ogóle oznaczała demokracja. Słowo „demokracja” (po gr. demokratia) oznacza „władzę” (gr. kratos) „ludu” (gr. demos). Kłopot polega na tym, że demos ma po grecku dwa znaczenia. Dokładnie tak jak słowo „lud” w języku polskim. Może oznaczać albo ogół obywateli, jak „polski lud”, albo masy ludowe, a nawet motłoch. Wojny peloponeskie to jeden z najkrwawszych konfliktów starożytnej Grecji. Dzięki niemu Sparta zyskała przewagę Wojny peloponeskie były najdłuższym konfliktem zbrojnym w historii Hellady, a przy tym – także jednym z najkrwawszych. Walki Spartan z Ateńczykami miały charakter totalny, co oznaczało, ż... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/wojny-peloponeskie-historia-najwiekszego-konfliktu-zbrojnego-miedzy-atenami-i-sparta-ryc-universal-history-archive-u…

solon-utorowal-droge-rozwoju-demokracji-atenskiej-jej-poczatki-nie-byly-latwe-ryc-getty-images-d7a7b97.jpg
width: 1898
height: 1580

Paszport na lotnisku w 15 minut. Rewolucyjny pomysł
type: item
date: 2023-04-20T17:37:43.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Porady
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: lotniska
subject: paszporty
subject: prawo
subject: Travel
description: Zapomniałeś paszportu? Może stracił ważność a za kilka dni masz zaplanowany wyjazd? Już nie musisz się tym martwić. Od dzisiaj wyrobisz szybki paszport tymczasowy na warszawskim Lotnisku Chopina.
encoded: W tym artykule: Kiedy można ubiegać się o paszport tymczasowy na Lotnisku Chopina? Gdzie znajduje się punkt wydawania paszportów? Na warszawskim Lotnisku Chopina działa już punkt, w którym można wyrobić paszport tymczasowy w 15 minut. Pomysł ma być odpowiedzią na potrzeby tych pasażerów, którzy w ostatniej chwili zorientowali się, że ich dokument jest nieważny lub po prostu zapomnieli go z domu. Kiedy można ubiegać się o paszport tymczasowy na Lotnisku Chopina? O paszport tymczasowy w hallu największego portu lotniczego w Polsce można ubiegać się w nastepujących sytuacjach: zguby lub zapomnienia zabrania ze sobą paszportu lub dowodu osobistego, posiadania paszportu lub dowodu osobistego, który stracił ważność, złożenia wniosku o wydanie paszportu biometrycznego, który jeszcze nie został odebrany, dysponowania ważnym biletem lotniczym. 10 najpiękniejszych jezior w Polsce Gdzie znajdują się najpiękniejsze jeziora w Polsce? Choć wybór nie był łatwy, wybraliśmy TOP 10 polskich jezior, które naszym zdaniem zasługują na miano najpiękniejszych. Gdzie znajduje się punkt wydawania paszportów? Punkt znajduje się w strefie ogólnodostępnej w budynku Terminala A Lotniska Chopina w Warszawie. Uwaga! Punkt jest czynny wyłącznie w dni powszednie, od poniedziałku do piątku od 8 do 20. Należy mieć ze sobą inny dokument potwierdzający tożsamość oraz ważny bilet lotniczy. Opłata za wydanie paszportu tymczasowego wynosi 30 zł. Ci ważne, w punkcie można też zrobić fotografie do dokumentu. Cała procedura została w znacznym stopniu uproszczona. Po podpisaniu wniosku o wydanie paszportu tymczasowego zostanie on wygenerowany w systemie przez urzędnika. Następnie należy dokument podpisać na urządzeniu służącym do pobierania odręcznego podpisu cyfrowego. Na lotnisku można ubiegać się wyłącznie o paszport tymczasowy. Nie ma możliwości wyrobienia paszportu 10-letniego, drugiego paszportu, ani paszportu dla psa. Ważny jest również numer PESEL. Bez niego nie można będzie wyrobić paszportu dla dzie…

paszport-na-lotnisku-b2563aa.jpg
width: 1920
height: 1080

Indonezja zmienia prawo i wprowadza karę więzienia za seks pozamałżeński. Ucierpi na tym turystyka?
type: item
date: 2022-12-13T10:05:05.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: indonezja
subject: islam
subject: kara
subject: Kultura
subject: prawo
subject: Społeczeństwo
subject: Travel
subject: wyspy indonezji
description: Zmiany w kodeksie karnym Indonezji. Od teraz można trafić do więzienia m.in. za konkubinat, seks pozamałżeński i obrazę głowy państwa. Nowe prawo dotyczyć ma zarówno Indonezyjczyków, jak i cudzoziemców.
encoded: W tym artykule: Nowa prawo zakłada kary m.in. za seks pozamałżeński i konkubinat Kary również za obrazę „ideologii narodowej” Czy turystyka w Indonezji jest zagrożona? Branża turystyczna Indonezji od 2020 roku zmaga się z ogromnymi problemami. Państwo, które co roku odwiedzało kilkanaście milionów turystów rocznie, dziś jest swoim własnym cieniem. W ubiegłym roku do tego największego wyspiarskiego kraju na świecie przyjechało zaledwie ok. 160 tysięcy podróżnych. Nowa prawo zakłada kary m.in. za seks pozamałżeński i konkubinat Najbardziej ucierpiało Bali, które w 2021 roku odwiedziło nieco ponad 40 gości z zagranicy. Kiedy jednak sytuacja wymaga poprawy i działań naprawczych, władze Indonezji podejmują decyzje, które mogą sprawić, że stagnacja w tej dziedzinie gospodarki może potrwać znacznie dłużej. 6 grudnia indonezyjski parlament przegłosował zmiany w kodeksie karnym. Nowe prawo zakłada, że za seks pozamałżeński grozić będzie nawet rok więzienia. Z kolei za życie w konkubinacie można otrzymać karę sześciu miesięcy pozbawienia wolności. Karze podlegać będzie również promowanie antykoncepcji. Ciekawostki o Indonezji. Co warto wiedzieć o tym wyspiarskim kraju? Indonezja położona jest między Oceanem Spokojnym a Indyjskim. Jest to największy kraj wyspiarski na świecie. Jej archipelag składa się z ok. 17 tysięcy wysp. To również państwo, w który... Co ważne, dotyczy to nie tylko obywateli Indonezji, ale również turystów, którzy będą odwiedzać ten kraj. Jednak tylko najbliższa rodzina będzie mogła zgłosić osoby, które złamały przepisy (rodzice, dzieci, mąż lub żona). Kary również za obrazę „ideologii narodowej” Ustawa zawiera również nowe regulacje w sprawie „ideologii narodowej”. Politykom zależało, aby apostazja, obrażanie prezydenta oraz wyrażanie niepoprawnych poglądów również zostało zabronione. – Wszyscy zgodzili się na zmianę prawa karnego. Stary kodeks należy do holenderskiego dziedzictwa i nie jest już dla nas istotny – mówił Bambang Wuryanto, przewodniczący kom…

chlosta-91d7bef.jpg
width: 3000
height: 2000

Pierwsza konstytucja na świecie – niekoniecznie amerykańska
type: item
date: 2022-11-20T10:00:07.000Z
creator: Stanisław Szklarek
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: historia
subject: prawo
description: Konstytucja Stanów Zjednoczonych Ameryki to pierwsza konstytucja na świecie. Są jednak dokumenty starsze, które również można uznać za konstytucję. Tak przynajmniej twierdzą mieszkańcy pewnej wyspy. Gdzie powstały pierwsze konstytucje? Dlaczego świat o nich zapomniał?
encoded: W tym artykule: Czym jest konstytucja? Konstytucja w czasach rewolucji i nagłych przemian Konstytucja Benderska z 1710 r. Konstytucja Korsyki z 1755 r. Konstytucja Stanów Zjednoczonych Ameryki z 17 września 1787 r. jest najbardziej znanym tego typu dokumentem. Jest też pierwszą konstytucją na świecie, spełniającą nowoczesne normy ustrojowe państwa. Wiele innych krajów wzorowało się na amerykańskiej konstytucji. Choć uważa się, że USA (zobacz także: ciekawostki o USA – poznaj najciekawsze informacje o Stanach Zjednoczonych) uchwaliły pierwszą konstytucję na świecie, niektórzy mogliby polemizować z takim stwierdzeniem. Czy rzeczywiście powstała jakaś konstytucja przed amerykańską? Czym jest konstytucja? W historii dawnej konstytucje mogły odnosić się do aktów prawnych o charakterze ustrojowym. Opisywały prawa i obowiązki różnych stanów społecznych, gwarantowały wolności i normy oraz usprawniały funkcjonowanie państwa. Takich dokumentów można zliczyć wiele już od czasów średniowiecza. Potrzeba ustanowienia pewnych nienaruszalnych reguł i spisania całościowego systemu władzy państwowej zauważalna jest natomiast w XVII w. Pojawiły się idee uwarunkowania nieograniczonej władzy przez pewne niezbywalne prawa i wolności. Myśl ta rozwijała się zwłaszcza w Anglii i jej amerykańskich koloniach. Pod wpływem m.in. idei Johna Locke'a narodziły się koncepcje nowoczesnego konstytucjonalizmu. Opisali je francuscy myśliciele oświecenia tacy jak Jean-Jacques Rousseau. Choć pierwsze projekty konstytucji pojawiły się już w XVII w. (szczególnie The Commonwealth of Oceana z 1656 r. autorstwa Jamesa Harringtona) to dopiero w XVIII zaczęto uchwalać właściwe ustawy zasadnicze. Najważniejsza różnica między osiemnastowiecznymi konstytucjami a ich wcześniejszymi pierwowzorami zawarta jest w punkcie widzenia, z którego opracowywano zasady ustrojowe. Wcześniej punkt widzenia skupiał się na ochronie praw władcy. Dopiero później zaczęły powstawać dokumenty z punktu widzenia ochrony praw jednostki. K…

pierwsza-konstytucja-na-swiecie-niekoniecznie-amerykanska-ee1ecf2.jpg
width: 2121
height: 1414

Osiągnięcia starożytnego Rzymu. Co pozostawili po sobie antyczni Rzymianie?
type: item
date: 2022-10-26T11:41:00.000Z
creator: Stanisław Szklarek
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: architektura
subject: cesarstwo rzymskie
subject: Edukacja
subject: imperium
subject: koloseum
subject: Kultura
subject: panteon
subject: prawo
subject: rzym
subject: Społeczeństwo
subject: starożytny rzym
description: Czy osiągnięcia starożytnego Rzymu mają wpływ na życie współczesnych ludzi? Co nasza cywilizacja zawdzięcza ideom i wynalazkom wprowadzonym dopiero przez starożytny Rzym?
encoded: W tym artykule: Znaczenie komunikacji w rozwoju cywilizacji Informacje wyczytane ze śmieci Prawo rzymskie Osiągnięcia starożytnych Rzymian w inżynierii i budownictwie Kolejne osiągnięcie starożytnego Rzymu – pismo naszych czasów Kalendarz juliański – wynalazek rzymski czy grecki? Osiągnięcia starożytnego Rzymu w punktach – podsumowanie: Bez wynalazków, pozostawionych przez starożytny Rzym, nasz świat by się rozpadł. Osiągnięcia starożytnych Rzymian stworzyły również bazę pod europejską literaturę i nowożytne kodeksy prawne. Dodatkowo współczesne języki romańskie, czyli m.in. język francuski, hiszpański i włoski są w dużej mierze zniekształceniem łaciny, z której się wywodzą. Znaczenie komunikacji w rozwoju cywilizacji Kultura rzymska zawdzięcza gwałtowny rozwój świetnie zorganizowanej infrastrukturze komunikacyjnej. Sieć dróg kamiennych (niektóre przetrwały do dzisiaj), szlaków morskich i rozwinięta administracja pozwalały na szybkie przemieszczanie się do najdalszych zakątków imperium. Morze Śródziemne i doskonale rozwinięta żegluga Imperium rzymskie powstało wokół basenu Morza Śródziemnego. My traktujemy morze jako barierę, która dzieli lądy i ludzi, podczas gdy dla Rzymian był ten akwen dogodną arterią komunikacyjną. Rzymianie stworzyli niespotykaną dotąd globalną pajęczynę morskich szlaków. – Umiejętność zorganizowania handlu morskiego na tak wielką skalę była czymś niespotykanym – mówi Michele Stefanile, archeolog z Wydziału Azji, Afryki i Morza Śródziemnego Uniwersytetu w Neapolu. – Co prawda Fenicjanie i Grecy już stulecia wcześniej wytyczyli długodystansowe morskie szlaki, jednak tylko mieszkańcom imperium udało się stworzyć wszechstronny i nad wyraz efektywny system wodnych powiązań handlowych. – Właściciele statków byli w stanie zaopatrywać swoje prawdziwe megalopolis, czyli Wieczne Miasto, w żywność, sprowadzając dobra z odległych rynków. Co sprowadzano ze wszystkich zakątków starożytnego Rzymu? z Hiszpanii – wina, oliwy, srebro a także popularny czerwony…

osiagniecia-starozytnego-rzymu-d1ca0f3.jpg
width: 2121
height: 1414

Nadchodzi „Raport mniejszości”: algorytm przewiduje tydzień wcześniej, gdzie zostanie popełnione więcej przestępstw
type: item
date: 2022-07-02T12:57:05.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Dom
subject: kryminalistyka
subject: kryminologia
subject: prawo
subject: Społeczeństwo
subject: zbrodnia
description: Naukowcy z Uniwersytetu Chicagowskiego opracowali program, który prognozuje, w jakich częściach miasta mogą pojawić się przypadki łamania prawa. Twierdzą, że jego skuteczność sięga 90 proc.
encoded: W tym artykule: Na jakich danych „wytrenowano” algorytm? Jak badać przestępstwa w mieście? Czy przestępstwo da się przewidzieć? Czy odpowiednio rozwinięty system sztucznej inteligencji oparty na uczeniu maszynowym może wspomóc władze miasta w zapobieganiu przestępstwom? Zdaniem badaczy z Chicago jest to możliwe. Naukowcy napisali algorytm wykorzystujący publiczne dane o przypadkach łamania prawa – przestępstwach i wykroczeniach – w różnych okresach i w różnych częściach miasta. Model prognozuje z tygodniowym wyprzedzeniem, gdzie i kiedy mieszkańcy Chicago mogą być na bakier z prawem. Naukowcy zastrzegają: ich algorytm nie sprawi, że przestępca – jak w filmie „Raport mniejszości” nakręconym na podstawie opowiadania Philipa K. Dicka – zostanie aresztowany jeszcze przed popełnieniem zbrodni. Jednak może pomóc organom ścigania w zwiększeniu poziomu bezpieczeństwa w mieście. Na jakich danych „wytrenowano” algorytm? Socjolodzy i badacze zajmujący się analizą danych wykorzystali dwa rodzaje publicznych informacji. Zasilili program historycznymi danymi z Chicago dotyczącymi przestępstw z dwóch kategorii. Pierwsza obejmowała najgroźniejsze przestępstwa – zabójstwa, napaści czy pobicia. Druga – przestępstwa przeciwko mieniu, takie jak kradzieże czy włamania. Wadliwa sztuczna inteligencja może podejmować seksistowskie lub rasistowskie decyzje – naukowcy ostrzegają Robot, którym sterował popularny system sztucznej inteligencji, okazał się seksistą i rasistą. Naukowcy wykazali, że konsekwentnie faworyzował mężczyzn, osoby o białym kolorze skóry i w... Wykorzystano te właśnie dane celowo. Zdaniem badaczy istnieje największa szansa, że zbrodnie z wyżej opisanych kategorii będą zgłaszane policji również w tych częściach miasta, w których mieszkańcy nie ufają organom ścigania i nie współpracują z nimi. Z podobnego powodu naukowcy nie zdecydowali się wykorzystać danych dotyczących różnego rodzaju przestępstw narkotykowych. W tego rodzaju przypadkach policja najczęściej wykazuje uprze…

nadchodzi-raport-mniejszosci-algorytm-przewiduje-tydzien-wczesniej-gdzie-zostanie-popelnione-wiecej-przestepstw-fot-armando-l-sanchez-chicago-tribune-tribune-news-service-via-getty-images-e986a10.jpeg
width: 1024
height: 683

Samochód bez prawa jazdy? Poznaj aktualne przepisy
type: item
date: 2022-06-24T13:18:02.000Z
subject: Porady
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: Moto
subject: motoryzacja
subject: prawo
subject: przepisy
subject: samochody
description: „Samochód bez prawa jazdy" – taki dopisek pojawia przy niektórych ogłoszeniach sprzedaży mikrosamochodów. Czy zgodnie z obowiązującymi przepisami, kierowcą może zostać każdy, kto otrzymał dowód osobisty?
encoded: W tym artykule: Jaki samochód bez prawa jazdy? Jakim samochodem można jeździć bez prawa jazdy? Co grozi za jazdę bez prawa jazdy? Czy można jeździć bez prawa jazdy? Czy trzeba mieć dowód rejestracyjny? Samochód bez prawa jazdy wydaje się być idealnym rozwiązaniem dla osoby, która nie zdobyła stosownych uprawnień, a potrzebuje niewielkiego środka transportu do poruszania się po mieście. Czy polskie prawo to umożliwia? Jaki samochód bez prawa jazdy? Samochód bez prawa jazdy to bardzo mylne pojęcie. Odnosi się bowiem do mikrosamochodów, które nie wymagają posiadania prawa jazdy kat. B. Nie znaczy to jednak, że aby móc takim pojazdem legalnie kierować, nie trzeba mieć żadnych uprawnień. Przed 2013 rokiem, pojęcia „motorower" i „mikrosamochód" były tożsame. Rzeczywiście więc w tamtym czasie było możliwe prowadzenie samochodu, który spełniał określone kryteria, posiadając wyłącznie dowód osobisty. Gdzie w Europie są najgorsi kierowcy? Prym wiedzie popularny kierunek turystyczny. A jak wypadli Polacy? Najgorsi kierowcy to tacy, którzy stwarzają zagrożenie na drodze dla siebie i innych. Gdzie jest ich najwięcej? Zobacz, jak odpowiadali Europejczycy. 19 stycznia 2013 roku przyjęto jednak nowelizację Ustawy o Kierujących Pojazdami, która wprowadziła istotne zmiany w tym zakresie. W znowelizowanych przepisach znalazły się m.in. nowe kategorie uprawnień: kategoria AM – dająca możliwość kierowania motorowerem i czterokołowcem lekkim, kategoria B1 – która uprawnia do kierowania czterokołowcem. Prawo stanowi, że czterokołowcem lekkim określa się pojazd o masie własnej nieprzekraczającej 350 kg, który rozpędza się maksymalnie do 45 km/godz. Czterokołowiec to natomiast pojazd samochodowy, przeznaczony do przewozu osób lub ładunków (z wyłączeniem samochodów osobowych, ciężarowych i motocykli), o masie własnej nieprzekraczającej 400 kg (dla przewozu osób) lub 500 kg (dla przewozu ładunków). Na przynależność samochodu do danej grupy wskazuje homologacja europejska. Czterokołowce lekkie…

samochod-rzepaki-ed19b9e.jpeg
width: 2121
height: 1414

Nowojorski sąd apelacyjny zdecydował, że słoń nie ma osobowości prawnej. Kontrowersyjna sprawa słonicy Happy
type: item
date: 2022-06-15T11:51:16.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: prawo
subject: przyroda
subject: Społeczeństwo
subject: zoo
subject: zwierzęta
description: Zakończyła się trwająca rok batalia sądowa, która miała rozstrzygnąć o przyszłości ponadpięćdziesięcioletniej słonicy Happy. Sąd zdecydował, że nie może uznać zwierzęcia za podmiot prawny – a tym samym, że nie można go uwolnić z zoo.
encoded: W tym artykule: Historia słonia z zoo na Bronksie Jakie prawa powinien mieć słoń Będzie jeszcze więcej podobnych pozwów Sprawę wniosła Nonhuman Rights Project, organizacja zajmująca się prawami zwierząt. Przez rok wynajęci przez nią adwokaci próbowali przekonać sąd apelacyjny stanu Nowy Jork, że słoń indyjski żyjący w ogrodzie zoologicznym na Bronksie jest w istocie bezprawnie przetrzymywany w niewoli. Stosunkiem głosów 2 do 5 sędziowie sądu apelacyjnego oddalili jednak sprawę. Happy jest „nieludzką istotą, która nie jest osobą w rozumieniu prawnym” – napisano w orzeczeniu sądu. „Nikt nie twierdzi, że słonie nie są inteligentnymi stworzeniami zasługującymi na właściwą opiekę i współczucie. Jednak w dotychczasowym orzecznictwie, zarówno stanowym, jak i federalnym, nie ma precedensu pozwalającego wesprzeć wniosek, że prawny nakaz zwolnienia osoby uwięzionej dotyczy lub powinien dotyczyć zwierzęcia” (w oryginale: „nonhuman animal”) – czytamy dalej w orzeczeniu. Historia słonia z zoo na Bronksie Happy to słonica, która została schwytana w niewolę w 1977 roku. Od tego czasu mieszka w zoo na Bronksie. Zajmuje tam wybieg o powierzchni jednego akra (czyli ok. 4 tys. m kw.). Zdaniem adwokatów występujących w imieniu Nonhuman Rights Project, jest to w istocie jednoakrowe więzienie. Natomiast cały teren zoo, mający 265 akrów, to ledwie jeden procent przestrzeni, którą słoń pokonuje każdego dnia na wolności. Słoń, niewolnik własnej potęgi. Tak silne, a wciąż zagrożone Od 4 tysięcy lat człowiek oswaja słonie indyjskie (Elephas maximus) i wykorzystuje jako zwierzęta pociągowe. Te majestatyczne kolosy (ponad 6 m długości i ok. 3 m wzrostu przy 5 tonach masy)... Prawnicy argumentowali, że słonie są nadzwyczaj inteligentnymi zwierzętami. Dlatego powinny mieć prawa podobne do tych, które chronią ludzi. Powoływali się również na testy kognitywne, jakie w 2005 roku przeszła Happy. Był to tak zwany test lustra – eksperyment mający wykazać, czy zwierzę jest samoświadome. Happy miała na c…

nowojorski-sad-apelacyjny-zdecydowal-ze-slon-nie-ma-osobowosci-prawnej-kontrowersyjna-sprawa-slonicy-happy-fot-andrew-lichtenstein-corbis-via-getty-images-182a617.jpeg
width: 1024
height: 683