Ochrona bioróżnorodności i znaczenie zoo w Pradze
Zoo w Pradze należy do tych ogrodów zoologicznych, które wyraźnie pokazują, jak bardzo zmieniła się rola takich instytucji w ostatnich dekadach. To nie tylko przestrzeń udostępniona zwiedzającym, ale również zaplecze dla badań, hodowli zachowawczej i projektów ochrony gatunków prowadzonych na różnych kontynentach.
Spis treści: Krótka historia Zoo w Pradze Położenie i charakterystyka ogrodu zoologicznego Jakie zwierzęta można zobaczyć w praskim zoo? Ochrona ex situ oraz in situ Kolej linowa w praskim zoo – nietypowy sposób zwiedzania terenu Ogród zoologiczny w Pradze to instytucja o wyjątkowym znaczeniu – łączy funkcję edukacyjną i naukową z ochroną przyrody. Dzięki wieloletniej działalności i międzynarodowym projektom praskie zoo stało się jednym z najważniejszych punktów na mapie europejskich ogrodów zoologicznych. Krótka historia Zoo w Pradze Historia Zoo w Pradze sięga 1881 roku, kiedy hrabia Sweerts-Spork zaproponował utworzenie ogrodu zoologicznego. Przez kolejne dekady inicjatywa pozostawała jednak niezrealizowana, mimo powoływania komitetów i wskazywania potencjalnych lokalizacji. Przełom nastąpił po I wojnie światowej. W 1919 roku rozpoczęto realne przygotowania, a dzięki wsparciu władz oraz zaangażowaniu zoologa Jiříego Jandy projekt nabrał tempa. Ostatecznie zoo w Pradze otwarto 28 września 1931 roku na terenie dzielnicy Troja. Już w pierwszych latach działalności ogród dynamicznie się rozwijał i stopniowo powiększał kolekcję zwierząt. Wkrótce zdobył międzynarodowe uznanie dzięki sukcesom hodowlanym, w tym m.in. wychowaniu kondora andyjskiego (1937) oraz pierwszemu na świecie sztucznemu odchowowi niedźwiedzia polarnego (1942). Po II wojnie światowej ogród zoologiczny w Pradze umocnił swoją pozycję jako ośrodek naukowy i hodowlany. Szczególne znaczenie miało objęcie w 1960 roku prowadzenia międzynarodowej księgi stadnej koni Przewalskiego. Współczesną historię ogrodu wyznaczają zarówno intensywna rozbudowa, jak i trudne doświadczenia – zwłaszcza powódź z 2002 roku, która objęła niemal połowę jego terytorium. Mimo tego zoo konsekwentnie rozwija działalność i pozostaje jednym z ważniejszych ośrodków ochrony gatunków w Europie. Położenie i charakterystyka ogrodu zoologicznego Ogród zoologiczny w Pradze zajmuje około 58 hektarów w północnej części miasta. Teren jest zróżnicowany, co pozwala na tworzenie ekspozycji zbliżonych do naturalnych środowisk zwierząt. Zwiedzanie praskiego zoo może być całodzienną wyprawą. Obecnie ogród obejmuje ponad 150 ekspozycji i kilkanaście pawilonów tematycznych. Znajdują się tu zarówno duże kompleksy dla ssaków afrykańskich, jak i nowoczesne przestrzenie dla gadów, ptaków czy zwierząt wodnych. Warto podkreślić, że zwierzęta w zoo w Pradze pokazywane są w warunkach możliwie najbardziej zbliżonych do naturalnych, przy jednoczesnej próbie ułatwienia zwiedzającym obserwacji. Takie rozwiązania zwiększają komfort zwierząt, a jednocześnie pozwalają odwiedzającym lepiej zrozumieć ich zachowania i środowisko życia. Jakie zwierzęta można zobaczyć w praskim zoo? Oferta fauny w praskim zoo należy do najbardziej zróżnicowanych w Europie. W grudniu 2025 roku żyło tu ponad 6,5 tys. zwierząt reprezentujących 692 gatunki z całego świata. Wśród najbardziej charakterystycznych mieszkańców znajdują się: słonie indyjskie, goryle nizinne, orangutany sumatrzańskie, warany z Komodo, hipopotamy nilowe, pingwiny peruwiańskie, liczne gatunki ptaków tropikalnych i drapieżnych. Szczególne miejsce zajmują gatunki rzadkie i zagrożone, które w wielu przypadkach są hodowane w ramach międzynarodowych programów ochronnych. Zoo w Pradze jest również znane z hodowli koni Przewalskiego oraz z osiągnięć w rozmnażaniu gatunków trudnych, takich jak łuskowce czy wybrane gatunki płazów i gadów. Ochrona ex situ oraz in situ Jednym z fundamentów działalności praskiego ogrodu zoologicznego jest połączenie dwóch uzupełniających się strategii ochrony przyrody: ex situ i in situ. Ochrona ex situ polega na utrzymywaniu i rozmnażaniu gatunków w warunkach kontrolowanych. Dzięki temu możliwe jest zabezpieczenie populacji zagrożonych zwierząt oraz prowadzenie badań nad ich biologią i zachowaniem. W historii placówki odnotowano wiele światowych „pierwszych razów”, które miały znaczenie dla nauki i ochrony gatunków. Do najważniejszych należą: pierwsze sztuczne wychowanie niedźwiedzia polarnego, pierwsza udana hodowla kondora andyjskiego, kluczowa rola w odbudowie populacji konia Przewalskiego, pierwsze w Europie rozmnożenie wybranych gatunków gadów i ptaków egzotycznych, sukcesy w hodowli waranów z Komodo. Z kolei działania in situ koncentrują się na ochronie gatunków w ich naturalnym środowisku. Zoo w Pradze angażuje się w liczne projekty realizowane w Afryce, Azji i Europie, wspierając m.in.: ochronę goryli w Afryce Środkowej, ratowanie gawiala indyjskiego, programy ochrony sępów w Europie Południowej, reintrodukcję koni Przewalskiego do stepów Azji. Osiągnięcia te potwierdzają, że ogród pełni funkcję nie tylko ekspozycyjną, lecz także naukową i hodowlaną, mając realny wpływ na ochronę bioróżnorodności. Edukacja i znaczenie społeczne Praskie zoo odgrywa również istotną rolę edukacyjną. Organizuje programy dla dzieci i dorosłych, warsztaty ekologiczne oraz działania informacyjne dotyczące ochrony środowiska. Szczególnym przykładem jest projekt „Wędrujący Autobus”, który edukuje dzieci w Afryce Środkowej w zakresie ochrony lasów tropikalnych i goryli. Dzięki takim inicjatywom ogród zoologiczny w Pradze wpływa nie tylko na lokalną, ale również globalną świadomość ekologiczną. W międzynarodowych rankingach zoo w Pradze regularnie zajmuje wysokie pozycje i bywa zaliczane do najlepszych ogrodów zoologicznych na świecie. Na tę ocenę składają się zarówno jakość ekspozycji, jak i osiągnięcia hodowlane oraz aktywne zaangażowanie w projekty ochrony przyrody. Dzięki temu praski ogród zoologiczny jest często wskazywany jako przykład nowoczesnego, odpowiedzialnego podejścia do zarządzania tego typu instytucją. Kolej linowa w praskim zoo – nietypowy sposób zwiedzania terenu Jedną z najbardziej rozpoznawalnych atrakcji ogrodu jest kolej linowa. Łączy ona dwie części terenu o zróżnicowanej wysokości (50,1 m przewyższenia), ułatwiając zwiedzanie rozległego obszaru. Trasa liczy niespełna 106 metrów i jest pokonywana w 136 sekund, lecz oferuje szeroką panoramę na dolinę Wełtawy i porządkuje układ przestrzenny całego ogrodu. Dla zwiedzających istotna jest również zmiana punktu widzenia – przejazd pozwala dostrzec schemat wybiegów i ścieżek w szerszej perspektywie, niedostępnej podczas tradycyjnego, pieszego zwiedzania. Nasza autorka Marzena Wardyn-Kobus Autorka tekstów z pogranicza przyrody, kultury i podróży. W serwisie tworzy artykuły popularnonaukowe o otaczającym nas świecie, łącząc rzetelną wiedzę z przystępnym językiem i dbałością o szczegóły. Pisze, by zachęcać innych do uważnego kontaktu z przyrodą – nawet tą najbliższą, tuż za domem. Kaszubka mieszkająca na Kujawach, zakochana w górskich szlakach i leśnych bezdrożach. Jej przydomowy ogródek to strefa zrównoważonego eksperymentowania – dąży do tego, by uprawiać rośliny ekologicznie, z szacunkiem dla natury. Wolne chwile spędza z książką, wędrując po lesie lub tworząc makramy.
Tu możesz spacerować bez stresu. Te miasta uchodzą za najbezpieczniejsze w Europie
Ranking najbezpieczniejszych miast w Europie 2026 pokazuje miejsca wyjątkowo przyjazne zarówno dla turystów, jak i mieszkańców. W zestawieniu znalazły się miasta z różnych regionów kontynentu, a wśród nich dwa polskie: Warszawa i Kraków, które zajmują wysokie pozycje wśród destynacji o niskim poziomie przestępczości i stabilnych trendach bezpieczeństwa.
Spis treści: Ranking najbezpieczniejszych miast w Europie – metodologia i znaczenie wyników Dubrownik – lider bezpieczeństwa w Europie i fenomen turystyczny Adriatyku Najbezpieczniejsze miasta Europy 2026 – TOP 10 Dla wielu podróżnych bezpieczeństwo podczas podróży jest jednym z kluczowych kryteriów wyboru kierunku – obok atrakcji turystycznych, kultury i budżetu. Najnowszy ranking opracowany przez brytyjskie biuro podróży Riviera Travel zestawia europejskie miasta pod kątem aktualnego poziomu przestępczości oraz zmian w ciągu ostatnich pięciu lat, co pozwala ocenić, gdzie można podróżować z większym spokojem i komfortem. Ranking najbezpieczniejszych miast w Europie – metodologia i znaczenie wyników W mediach opublikowano właśnie ranking najbezpieczniejszych miast w Europie, przygotowany przez biuro podróży Riviera Travel. Zestawienie powstało na podstawie analizy wzrostu wskaźnika przestępczości w ciągu ostatnich pięciu lat oraz jego obecnego poziomu, co pozwoliło wyłonić łączny wynik bezpieczeństwa. Im niższy wskaźnik, tym bezpieczniejsze miasto. – Te wyniki potwierdzają, że Europa oferuje nie tylko bogactwo kultury i pięknych krajobrazów, lecz także wysoki poziom bezpieczeństwa. Od średniowiecznego uroku Dubrownika, przez imponującą panoramę Pragi, pełną wież i iglic – najbezpieczniejsze europejskie destynacje pozwalają podróżować z pełnym spokojem ducha. Mimo to warto zachować ostrożność i czujność podczas odwiedzania nowych miejsc – podkreśliła Joanne Lynn, dyrektor ds. produktów europejskich w Riviera Travel, w rozmowie z „Euronews”. Dubrownik – lider bezpieczeństwa w Europie i fenomen turystyczny Adriatyku Dubrownik, jedno z najbardziej rozpoznawalnych miast Chorwacji, został uznany w zestawieniu Riviera Travel za najbezpieczniejsze miasto w Europie, osiągając łączny wskaźnik bezpieczeństwa na poziomie 44,1 (im niższy wynik, tym wyższa pozycja w rankingu). To wyróżnienie jest efektem zarówno niskiego poziomu przestępczości, jak i stabilnych statystyk w perspektywie ostatnich pięciu lat. Nazywany „Perłą Adriatyku”, Dubrownik znajduje się na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO i zachwyca jednym z najlepiej zachowanych zespołów miejskich w tej części Europy. Ufortyfikowane Stare Miasto, monumentalne mury obronne o długości niemal 2 kilometrów, wąskie kamienne uliczki oraz średniowieczne i renesansowe budowle tworzą przestrzeń nie tylko spektakularną wizualnie, ale również dobrze zorganizowaną pod względem bezpieczeństwa. Dlaczego Dubrownik jest uznawany za tak bezpieczny? Na wysoką pozycję w rankingu wpływa kilka kluczowych czynników: niski wskaźnik przestępczości z użyciem przemocy, ograniczona liczba poważnych incydentów kryminalnych, rozbudowany system monitoringu w obrębie historycznego centrum, widoczna obecność służb porządkowych w sezonie turystycznym, dobra infrastruktura miejska (oświetlenie, oznakowanie, kontrola ruchu turystycznego). Choć Dubrownik uchodzi za popularne miejsce imprezowe, szczególnie w sezonie letnim, dane pokazują, że dominują tu drobne wykroczenia, takie jak sporadyczne kradzieże kieszonkowe czy incydenty związane z nadmiernie zawyżonymi cenami usług turystycznych. Nie są one jednak zjawiskiem masowym ani systemowym. Bezpieczeństwo nocą i komfort podróżnych Jednym z istotnych aspektów ocenianych przez podróżnych jest bezpieczeństwo po zmroku. W przypadku Dubrownika zarówno mieszkańcy, jak i turyści podkreślają, że nocne spacery po Starym Mieście są powszechne i postrzegane jako bezpieczne. Historyczne centrum jest bardzo dobrze oświetlone, a przestrzeń publiczna – szczególnie w sezonie – pozostaje aktywna do późnych godzin wieczornych. Warto jednak pamiętać, że nawet w najbezpieczniejszych destynacjach obowiązuje zasada ograniczonego zaufania. Zaleca się: kontrolowanie wartościowych przedmiotów w zatłoczonych miejscach, korzystanie z licencjonowanych przewoźników, unikanie nieoficjalnych ofert wycieczek ulicznych. Silna wspólnota lokalna i kultura gościnności Na wysoki poziom bezpieczeństwa wpływa również silne poczucie wspólnoty lokalnej. Dubrownik jest miastem, w którym turystyka stanowi kluczowy element gospodarki, dlatego zarówno mieszkańcy, jak i władze miejskie dbają o jego pozytywny wizerunek. Przyjazna atmosfera, wysoka kultura obsługi turystów oraz dbałość o porządek publiczny przekładają się na komfort odwiedzających. Miasto inwestuje także w zarządzanie ruchem turystycznym, ograniczając nadmierne zagęszczenie w obrębie murów obronnych oraz kontrolując liczbę pasażerów statków wycieczkowych wpływających do portu. Tego typu działania zmniejszają ryzyko chaosu organizacyjnego, który w innych popularnych destynacjach bywa czynnikiem sprzyjającym drobnym przestępstwom. Dubrownik łączy więc wysoki poziom bezpieczeństwa, stabilność społeczną i wyjątkowe dziedzictwo kulturowe, co czyni go liderem rankingu Riviera Travel. A jak prezentują się kolejne miasta w zestawieniu i czym wyróżniają się pod względem bezpieczeństwa? Najbezpieczniejsze miasta Europy 2026 – TOP 10 1. Dubrownik, Chorwacja Dubrownik – często nazywany „Perłą Adriatyku” – zajmuje pierwsze miejsce w rankingu Riviera Travel. Miasto łączy średniowieczny urok z bardzo niskim poziomem przestępczości i stabilnymi wskaźnikami bezpieczeństwa, co czyni je idealnym kierunkiem dla turystów podróżujących samotnie lub z rodziną. 2. Tallinn, Estonia Stolica Estonii, Tallinn, wyróżnia się nie tylko malowniczym Starym Miastem wpisanym na listę UNESCO, lecz także wysokim poczuciem bezpieczeństwa – zarówno w obszarach turystycznych, jak i mieszkalnych. 3. Warszawa, Polska Warszawa plasuje się wysoko dzięki niskim wskaźnikom przestępczości i wzmożonym patrolom policji w popularnych dzielnicach. Mimo że w ostatnich latach obserwuje się umiarkowany wzrost niektórych wykroczeń, poziom bezpieczeństwa pozostaje relatywnie niski, co przekłada się na komfort zwiedzania zarówno w dzień, jak i po zmroku. 4. Praga, Czechy Historyczna stolica Czech łączy urok zabytków z dobrze utrzymanym systemem bezpieczeństwa miejskiego. Praga wyróżnia się efektywnym systemem monitoringu oraz niskimi wskaźnikami poważnej przestępczości. 5. Kraków, Polska Kraków to kolejne polskie miasto w pierwszej piątce. Barwna historia, architektura i kultura idą tu w parze z bezpiecznymi przestrzeniami publicznymi i aktywną obecnością służb porządkowych, co sprawia, że turyści czują się tu dobrze chronieni. 6–10. Inne warte uwagi miasta Ranking kontynuuje się miejscami, które oferują wysoki poziom bezpieczeństwa – m.in. Amsterdam, Bordeaux czy miasta skandynawskie – choć w samym zestawieniu Riviera Travel ich obecność może się różnić rok do roku. Źródła: Euronews, Riviera Travel Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Zamek na Hradczanach pamięta najdawniejsze początki Czech. Turyści z Polski go uwielbiają
Zamek na Hradczanach – rozległy kompleks pałaców, kościołów i fortyfikacji – wieńczy wzgórze niczym korona i od tysiąca lat góruje nad czeską Pragą. Mówimy tu o swoistym „mieście w mieście”, największym spójnym kompleksie zamkowym na świecie. Panorama tego niezwykłego obiektu, wpisanego na listę światowego dziedzictwa UNESCO, tworzy jeden z najbardziej ikonicznych widoków w Europie.
Spis treści: Tysiąc lat historii Zamku Praskiego Architektoniczna mozaika na Hradczanach Zamek na Hradczanach to nie tylko polityczne centrum, ale także atrakcja turystyczna Hradczany to miejsce absolutnie wyjątkowe, ale nie tylko ze względu na skalę czy wiek kompleksu zamkowego. W odróżnieniu od wielu innych historycznych warowni i rezydencji, które dziś są tylko muzeami lub wkomponowanymi w krajobraz malowniczymi ruinami, Zamek Praski nigdy nie przestał pełnić swojej pierwotnej funkcji. Był siedzibą czeskich książąt i królów, cesarzy rzymskich, a dziś jest oficjalną rezydencją i miejscem pracy prezydenta Republiki Czeskiej. To właśnie ta nieprzerwana ciągłość sprawia, że obiekt ten jest „żywym organizmem”, a nie „skamieniałym reliktem zamierzchłej przeszłości”. Tysiąc lat historii Zamku Praskiego Historia zamku na Hradczanach jest nierozerwalnie związana z historią państwa czeskiego. To sprawia, że dziś ten niezwykły obiekt jest czymś w rodzaju zwierciadła, w którym odbijają się okresy świetności i upadku, polityczne wstrząsy, ambicje władców i zmieniająca się pozycja Czech na mapie Europy. Pierwsze budowle na hradczańskim wzgórzu Początki zamku sięgają IX wieku, kiedy na wzgórzu nad Wełtawą powstało ufortyfikowane grodzisko. Skromne, drewniane konstrukcje, wzniesione z prawdopodobnie z polecenia Spitygniewa I, wyznaczały strategiczne miejsce, które miało stać się centrum przyszłego państwa. Pierwsze murowane zabudowania powstały tam w X wieku. Około 920 roku książę Wratysław I ufundował bazylikę św. Jerzego. Ta świątynia przetrwała do dziś i pozostaje jednym z najstarszych, najlepiej zachowanych i najcenniejszych obiektów na wzgórzu. Drewniany pałac książęcy ustąpił miejsca solidnej, romańskiej budowli z kamienia w XII stuleciu, w czasie panowania Sobiesława I. Pozostałości tej budowli, będącej jednoznacznym świadectwem ówczesnej potęgi Przemyślidów, wciąż można podziwiać w podziemiach Starego Pałacu Królewskiego. Czas panowania Karola IV Apogeum średniowiecznej świetności zamku na wzgórzu przypada na okres panowania Karola IV Luksemburskiego. Król Czech i cesarz rzymski miał ambicję uczynić Pragę wspaniałą stolicą cesarstwa, a zamek miał stać się jej symbolem. W 1344 roku położył kamień węgielny pod budowę monumentalnej katedry pw. św. Wita. Wzorowana na francuskich kościołach gotyckich, miała przyćmić wszystko, co wzniesiono w tej części Europy. O rozmachu królewskiej inwestycji niech świadczy fakt, że budowa katedry trwała niemal 600 lat. Równocześnie, Karol IV rozbudował pałac królewski w stylu gotyckim, dodając reprezentacyjne sale i arkady, które miały służyć nowej, imperialnej funkcji rezydencji. To właśnie jego działania ukształtowały gotycki charakter zamku i jego symboliczną rangę. Zamek w czasach Władysława Jagiellończyka Pierwsza połowa XV wieku upłynął pod znakiem wojen husyckich. Władcy musieli uporać się z poważnymi problemami politycznymi, więc kwestia rozbudowy zamku zeszła na dalszy plan. Pierwsze poważne inwestycje poczyniono dopiero pod koniec stulecia, w czasie panowania Władysława II Jagiellończyka. Król sprowadził do Czech najlepszych architektów, którzy pracowali pod przewodnictwem sławnego Benedykta Rejta. Powstała wówczas Sala Władysławowska, arcydzieło późnego gotyku, którego niezwykłe sklepienie i wielkie okna zapowiadały już nadejście nowej epoki – renesansu. Zamek w czasach Habsburgów W XVI wieku na czeskim tronie zasiedli Habsburgowie. To właśnie za ich panowania na Hradczany zawitał renesans w pełnej krasie. Ferdynand I wzbogacił zamek o prawdziwą perłę włoskiej architektury – belweder (Letni Pałac Królowej Anny). Założył też wspaniałe ogrody królewskie. 23 maja 1618 roku czas względnego spokoju został brutalnie przerwany. Tamtego dnia, do kancelarii w Starym Pałacu Królewskim wtargnęła grupa zbuntowanych czeskich szlachciców protestanckich. W akcie sprzeciwu wobec katolickiej polityki panujących Habsburgów, buntownicy wyrzucili przez okno dwóch cesarskich namiestników, Jarosława Borzitę i Wilhelma Slavatę, oraz sekretarza Fabriciusa. Ten dramatyczny czyn, który w historii zapisał się jako druga defenestracja praska, stał się iskrą zapalną, która wznieciła pożogę wojny trzydziestoletniej. Zamek nowożytny W 1620 roku protestanci ponieśli klęskę na Białej Górze, co ugruntowało władzę Habsburgów na kolejne stulecia. Zamek zaczął wówczas zyskiwać wyraźne elementy baroku. Największa transformacja nastąpiła w drugiej połowie XVIII stulecia, w czasie panowania cesarzowej Marii Teresy. Właśnie wtedy zamek zyskał w dużej mierze jednolitą, klasycystyczną fasadę, którą możemy podziwiać do dziś. W 1918 roku, po upadku monarchii austro-węgierskiej i powstaniu Czechosłowacji, nastąpił kolejny wielki zwrot w historii zamku na Hradczanach. Kompleks, który przez wieki stanowił symbol imperialnej władzy, trzeba było zaadaptować na potrzeby nowoczesnej demokratycznej republiki. Pierwszym prezydentem, który wprowadził się do zamku, był Tomáš Masaryk. W czasie jego rządów obiekt przekształcił się w nowoczesne centrum życia politycznego. Dziedzińce zostały przeprojektowane, podobnie jak ogrody i wnętrza. Powstała przestrzeń godna głowy nowego państwa, która jednak szanowała tysiącletnią historię wzgórza. Architektoniczna mozaika na Hradczanach Zamek na Hradczanach nie jest spójnym monolitem, wzniesionym w jednym stylu architektonicznym. To raczej artystyczny melanż, w którym kolejne epoki nie niszczyły dzieł poprzedników, a nadbudowywały je własnymi warstwami. Romańskie początki Najstarsze zachowane kamienne budowle na wzgórzu prezentują surowy, emanujący siłą styl romański. Jego najcharakterystyczniejszymi cechami są grube mury, niewielkie okna i półkoliste łuki – elementy podkreślające obronne i sakralne przeznaczenie wczesnośredniowiecznych budowli. Należą do nich: bazylika św. Jerzego, Czarna Wieża, fragmenty pałacu księcia Sobiesława. Wspaniałość gotyku Strzeliste łuki, systemy przypór i ogromne, wypełnione witrażami okna ta elementy charakterystyczne dla gotyku, które miały symbolizować potęgę Boga i władcy. Obiekty, które reprezentują ten styl, to: katedra św. Wita, Stary Pałac Królewski i Sala Władysławowska, Wieża Dalibora. Renesansowa elegancja Renesans wprowadził na wzgórzu harmonię, symetrię i inspirację antykiem. W tamtym czasie przestrzenie tworzono przede wszystkim z myślą o celach reprezentacyjnych i wypoczynkowych. Funkcja obronna schodziła na dalszy plan. Kluczowe obiekty, które reprezentują ten styl, to: Letni Pałac Królowej Anny, Złota Uliczka. Dramatyzm baroku Pełen przepychu barok odznaczył się na Hradczanach bogactwem dekoracji i monumentalnymi fasadami. Ten styl reprezentują: Pałac Lobkowicza, zamkowe dziedzińce przebudowane w czasie panowania Marii Teresy, Loreta (kompleks zabudowań sakralnych znajdujący się poza murami zamku, ale w jego sąsiedztwie). Zamek na Hradczanach to nie tylko polityczne centrum, ale także atrakcja turystyczna Księga Rekordów Guinnessa wymienia Zamek Praski jako największy kompleks zamkowy na świecie. Do dziś mieści się tam siedziba prezydenta Czech. Nie oznacza to jednak, że historyczne dziedzictwo nie jest dostępne dla każdego. Mówimy tu przecież o ważnym obiekcie muzealnym, przechowującym wiele zabytków i skarbów państwowych. Wśród najciekawszych atrakcji, które można zwiedzić, warto wymienić obiekty takie jak: katedra św. Wita ze wspaniałymi witrażami. To właśnie tam mieści się kaplica św. Wacława, której ściany są pokryte półszlachetnymi kamieniami i wspaniałymi freskami; Stary Pałac Królewski ze wspaniałą Salą Władysławowską i historycznym Oknem Defenestracji Praskiej; Złota Uliczka, czyli jeden z najbardziej urokliwych zakątków na zamku, gdzie w oczy rzucają się miniaturowe, kolorowe domki. Najsłynniejszym adresem na Złotej Uliczce jest nr 22, pod którym znajduje się dom, gdzie mieszkał i tworzył Franz Kafka; Bazylika i klasztor św. Jerzego, przy którym działa oddział Galerii Narodowej; Pałac Lobkowicza, w którym eksponowana jest jedna z najbogatszych prywatnych kolekcji sztuki w tej części Europy. Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Odwiedziłem jarmarki bożonarodzeniowe w Pradze. Ceny w stolicy Czech zaskakują!
Jarmarki bożonarodzeniowe w Pradze to wyjątkowy czas, kiedy zabytkowe place czeskiej stolicy rozświetlają magiczne dekoracje, drewniane stragany na głównych placach miasta uginają się od kiełbas i słodkich trdelników, a w chłodnym grudniowym powietrzu unosi się aromat grzanego wina. Podczas mojej podróży do Pragi odwiedziłem najpopularniejsze jarmarki, zebrałem praktyczne wskazówki, co warto zjeść i kupić, jak zaplanować spacer po mieście oraz gdzie nocować, a przy okazji przetestowałem świeżo odnowiony praski hotel w doskonałej lokalizacji.
Spis treści: Najpopularniejsze jarmarki bożonarodzeniowe w Czechach Na co szczególnie zwrócić uwagę na praskich jarmarkach Ceny na praskich jarmarkach bożonarodzeniowych Porady dla turystów – jak zaplanować wizytę Idealny nocleg w sercu Pragi Korzenie świątecznych jarmarków w Pradze sięgają XVIII wieku. Już wtedy, w okresie adwentowym, mieszkańcy Pragi spotykali się na miejskich placach, by kupować ozdoby choinkowe, wypieki i drobne upominki. Targi pełniły ważną funkcję społeczną – integrowały lokalną społeczność i podtrzymywały świąteczną atmosferę wśród mieszkańców. Choć z biegiem lat jarmarki ewoluowały, zachowały swój wyjątkowy charakter – pełen rękodzieła, tradycyjnych smaków i estetyki inspirowanej dawnymi czasami. Dziś w grudniu Praga jest równie chętnie odwiedzana przez turystów z całego świata, jak podczas miesięcy letnich. Najpopularniejsze jarmarki bożonarodzeniowe w Czechach Rynek Staromiejski – serce świątecznej Pragi Główny jarmark świąteczny odbywa się na Rynku Staromiejskim (Staroměstské náměstí) i trwa od 29 listopada 2025 do 6 stycznia 2026. Centralnym punktem jest ogromna choinka, którą co roku przystraja się według innego motywu przewodniego. Otoczone drewnianymi domkami drzewo tworzy niezapomniany klimat – to właśnie tutaj odbywają się występy chórów, pokazy tradycyjnych zwyczajów oraz koncerty. Na środku placu stoi też specjalna platforma, na której można zrobić zdjęcie z pięknie przystrojonym placem. Nad Rynkiem Staromiejskim góruje gotycka wieża ratuszowa z niezwykle pomysłowym mechanizmem zegara astronomicznego, jednego z symboli Pragi. Plac Wacława – świąteczny deptak z atrakcjami Drugi największy jarmark bożonarodzeniowy w Pradze mieści się na Placu Wacława (Václavské náměstí). Choć mniej kameralny, charakteryzuje się dużą różnorodnością stoisk – od lokalnych rzemieślników po stoiska z kuchnią międzynarodową. Działa tu też scena muzyczna oraz punkty oferujące grzane piwo i słodycze dla dzieci. W ciagu dnia dla wszystkich dostępne jest również lodowisko. Okolice Placu Wacława to prawdziwe centrum miasta. To tu znajdują się najpopularniejsze czeskie i międzynarodowe sklepy, kawiarnie i restauracje. Na szczycie placu góruje ogromny budynek Muzeum Narodowego. Przy okazji pobytu w Pradze, warto zajrzeć do środka na interesującą wystawę o historii państwa i narodu czeskiego. Jarmark na Vinohradach – bardziej lokalnie, mniej turystycznie Zaledwie 10 minut spacerem od Placu Wacława znajduje się jedna z najciekawszych dzielnic Pragi. Winohrady, czyli „winnice", położone są na wzgórzach, na których dawniej król Karol IV kazał założyć uprawy winorośli. Dziś to okolica popularna wśród młodych ludzi i ekspatów. Tutejszy jarmark bożonarodzeniowy działa na Placu Pokoju (Náměstí Míru) i ma zdecydowanie bardziej lokalny charakter niż jarmarki w centrum miasta. Nawet ceny są tutaj bardziej przystępne. Za kubek grzańca zapłaciłem 75 koron, czyli jakieś 13 złotych. W jednym w położonych centralnie stoisk znajduje się kultowe miejsce z langoszami. Rozpoznacie je po kolejce ludzi chętnych stojących za gorącymi węgierskimi plackami. Inne lokalizacje – klimatyczne jarmarki poza centrum Warto odwiedzić również mniejsze jarmarki, które odbywają się w dzielnicach takich jak Náměstí Míru, Tylovo náměstí, Anděl i na Zamku Praskim. Szczególnie ten ostatni oferuje niezapomniany widok na miasto, a przy tym znacznie mniejsze tłumy niż w centrum. Na co szczególnie zwrócić uwagę na praskich jarmarkach Świąteczne smaki – co zjeść i wypić Na każdym jarmarku można spróbować tradycyjnych czeskich potraw – smażonych kiełbasek, pieczonej szynki z rożna (pražská šunka), słodkich naleśników palačinky czy trdelníka, czyli ciasta pieczonego na ogniu z dodatkiem cynamonu i cukru. Do tego obowiązkowo kubek grzanego wina (svařak) lub miodu pitnego (medovina). Rękodzieło, ozdoby i prezenty Stoiska z rękodziełem oferują ceramikę, drewniane zabawki, bombki, ozdoby choinkowe i świece. Produkty wytwarzane są przez lokalnych rzemieślników, często w duchu tradycyjnych metod, co sprawia, że zakupy na jarmarku są unikalnym doświadczeniem. Koncerty, atrakcje i wyjątkowe dekoracje Organizatorzy przygotowują rozbudowany program kulturalny: występy dziecięcych chórów, kolędowanie, pokazy tańców ludowych i iluminacje świetlne. Dla najmłodszych są karuzele i mini-zoo ze zwierzętami. Ceny na praskich jarmarkach bożonarodzeniowych Co mnie pozytywnie zaskoczyło, ceny na praskich jarmarkach bożonarodzeniowych są w tym roku przystępne dla turystów, choć nie da się ukryć, że nieco wyższe niż w standardowych punktach gastronomicznych. Za kubek aromatycznego grzanego wina (svařák) o pojemności 0,2 l zapłacimy średnio około 100 koron (17 zł), podobnie jak za tradycyjny trdelníka w wersji klasycznej – warianty z dodatkami mogą kosztować nieco więcej. Piwo serwowane na stoiskach kosztuje zwykle około 80 koron (14 zł), a porcja pieczonych kasztanów lub innych ciepłych przekąsek – w granicach 140 CZK (15 zł). Ciepłe i bardzo pożywne dania typu langosz zaczynają się od 180 koron (31 zł), zależnie od wielkości i składników. Na stoiskach z rękodziełem można znaleźć ozdoby świąteczne i drobne pamiątki już od 80–150 koron, choć bardziej dekoracyjne i oryginalne produkty potrafią kosztować więcej. Planując całodniową wizytę – z posiłkiem, napojami i drobnymi zakupami – warto przygotować budżet rzędu 800–1500 koron na osobę, co pozwoli w pełni cieszyć się atmosferą targów bez rezygnowania z atrakcji. Porady dla turystów – jak zaplanować wizytę Najlepsze pory dnia i dni tygodnia Mnie zależało na spokojnym spacerze, więc przyjechałem do Pragi już w środę i spacerowałem od południa. Wieczorami i w weekendy jarmarki są najbardziej zatłoczone. Warto jednak odwiedzić je po zmroku – iluminacje wtedy robią największe wrażenie. Przemieszczanie się po mieście – transport i logistyka Praga ma doskonałą sieć komunikacji miejskiej. Najłatwiej poruszać się metrem – stacje Staroměstská, Můstek i Muzeum znajdują się tuż przy jarmarkach. Bilety można kupić w automatach, kioskach i aplikacjach mobilnych. Jednorazowy bilet 30-minutowy kosztuje 39 koron, czyli ok. 7 zł. Praktyczne triki – oszczędność czasu i unikanie tłumów Zaplanuj trasę wcześniej i wybierz mniej popularne jarmarki na popołudnie. Warto mieć przy sobie gotówkę, choć wiele stoisk akceptuje już karty. Zabierz kubek wielokrotnego użytku – niektóre punkty naliczają kaucję za plastikowe naczynia. Idealny nocleg w sercu Pragi Novotel Praha Wenceslas Square – świetna lokalizacja i fantastyczne jedzenie Dobrą bazą wypadową do zwiedzania jarmarków w Pradze okazał się dla mnie Novotel Praha Wenceslas Square (Katerinska 38) – czterogwiazdkowy hotel, który właśnie przeszedł gruntowną modernizację. Nowoczesny design wnętrz, wysoki standard usług i ekologiczne rozwiązania sprawiają, że jest to jeden z najczęściej wybieranych hoteli w centrum miasta. Hotel znajduje się zaledwie kilka minut spacerem od Placu Wacława i stacji metra Pavlova. Dzięki temu bez trudu można dojść pieszo zarówno do Rynku Staromiejskiego i innych popularnych jarmarków. Na mnie duże wrażenie zrobił przestronny, odnowiony pokój z dużym łóżkiem oraz nieprzeciętna śródziemnomorska kuchnia w hotelowej restauracji Tata. – W naszej kuchni można również spróbować oryginalnej kuchni czeskiej – mówi mi Petr Košťál, chef restauracji Tata. Korzystam z okazji i dopytuję o czeskie tradycje kulinarne. – Każdy region Czech ma swoje własne tradycje kulinarne, ale w każdym na pewno można zjeść tradycyjne dania mięsne i ziemniaczane. To jest baza naszej kuchni. Najbardziej uniwersalne danie kuchni czeskiej to jednak víčková na smetaně – polędwica wołowa w sosie śmietanowo-warzywnym, podawana z knedlikami, żurawiną i bitą śmietaną, pečená kachna – pieczona kaczka z kapustą i knedlikami i oczywiście knedlíky – kluski (bułczane lub ziemniaczane), podstawa kuchni czeskiej. Źródło: National Geographic Traveler, trhypraha.cz Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska” i National-Geographic.pl. Dziennikarz podróżniczy i popularnonaukowy z 20-letnim stażem. Wcześniej odpowiedzialny m.in. za magazyny „Focus”, „Focus Historia” i „Sekrety Nauki”. Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów podróżniczych. Inicjator projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Po świecie podróżuje w poszukiwaniu smaków lokalnych kuchni. Miłośnik tenisa, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Zaskakujący lider europejskiego zestawienia. To polskie miasto najlepiej nadaje się na bezstresowy city break
Wiele osób chętnie korzysta z weekendowych wypadów, odkrywając europejskie miasta w krótkim, intensywnym rytmie. Najnowszy ranking pokazuje jednak, że to właśnie w Polsce znajduje się miejsce, które najlepiej sprzyja prawdziwemu odpoczynkowi.
Szukasz krótkiego wyjazdu, który pozwoli zredukować stres zamiast go generować? Według najnowszego zestawienia Easy Breaks Index, przygotowanego przez portal LateRooms, najbardziej komfortowe i najmniej stresujące europejskie miasto na city break znajduje się w Małopolsce. W indeksie porównano 50 popularnych miast Europy, biorąc pod uwagę czas trwania lotu, koszty i łatwość transferu z lotniska, średnie ceny hoteli oraz oceny największych atrakcji turystycznych. W tym zestawieniu polski zwycięzca okazał się bezkonkurencyjny. Najmniej stresujące miasto w Europie? Ranking wskazuje na Kraków Pierwsze miejsce w zestawieniu zajął Kraków, który – jak zauważają twórcy rankingu – „może nie jest typowym celem krótkich wypadów”, jednak w praktyce okazał się bezkonkurencyjny. Autorzy Easy Breaks Index podkreślają, że to właśnie połączenie łatwości podróży, przystępnych cen i minimalnego poziomu „stresu organizacyjnego” sprawia, że dawna stolica Polski idealnie wpisuje się w definicję bezproblemowego city breaku. Już sam początek wizyty jest wyjątkowo prosty: z lotniska do centrum można dotrzeć w około 17 minut, a stacje łączy kładka dla pieszych, co eliminuje konieczność korzystania z taksówek, stania w kolejkach czy mierzenia się ze skomplikowaną logistyką tuż po przylocie. Zdaniem twórców indeksu to jeden z najszybszych i najbardziej intuicyjnych transferów lotniskowych w Europie. Eksperci zwracają uwagę, że Kraków należy do najłatwiejszych do zwiedzania miast kontynentu – większość najważniejszych atrakcji znajduje się w zasięgu krótkiego spaceru, a całe Stare Miasto, wpisane na listę UNESCO, otacza zielony pierścień Plant. Taka kompaktowość znacząco zmniejsza presję, którą turyści często odczuwają podczas krótkich wyjazdów, gdy próbują „zobaczyć wszystko naraz”. Twórcy zestawienia przypominają również o badaniach Harvard Health, według których już 20 minut spaceru na świeżym powietrzu obniża poziom kortyzolu, a krótkie „mikrowakacje” wyraźnie poprawiają samopoczucie. Kraków według nich naturalnie wpisuje się w tę filozofię powolnego, regenerującego zwiedzania. Co więcej, na komfort odwiedzających wpływa także lokalna gastronomia. Eksperci podkreślają, że krakowskie kawiarnie i restauracje często mieszczą się w historycznych piwnicach, na dziedzińcach i w zacisznych zaułkach, co sprzyja niespiesznemu odkrywaniu miasta. Jednocześnie koszty życia są tu znacząco niższe niż w wielu europejskich kierunkach. „Nawet rzekomo tanie miejsca, takie jak Berlin czy Lizbona, są droższe niż Kraków, a restauracje w tym polskim mieście są o około jedną trzecią tańsze” – podkreślają autorzy raportu. Wszystko to sprawia, że Kraków nie tylko pozwala realnie odpocząć, lecz także czyni krótki wyjazd wyjątkowo przystępnym i pozbawionym stresu. TOP europejskie bezstresowe kierunki na city break Na kolejnych miejscach rankingu znalazły się europejskie miasta, które – podobnie jak Kraków – łączą wygodę podróży z niskim poziomem stresu. Tym samym drugie miejsce zajęła Kopenhaga, doceniona za szybki, 15-minutowy transfer z lotniska oraz niezwykłą kompaktowość, dzięki której większość atrakcji (od kolorowego Nyhavn, po Ogrody Tivoli) można zwiedzać pieszo lub na rowerze. Trzecia w zestawieniu Praga wyróżniła się przystępnością cenową: dojazd z lotniska kosztuje tu niewiele, a noclegi należą do najtańszych spośród analizowanych destynacji. Na czwartej pozycji uplasował się Berlin, który zdobył wysokie oceny za infrastrukturę, sprawną komunikację oraz bogatą ofertę kulturalną – od Bramy Brandenburskiej, po tętniące życiem nocnym dzielnice. Piątą lokatę zajęła z kolei Wenecja, chwalona za romantyczny charakter i możliwość zwiedzania większości zabytków podczas niespiesznych spacerów wśród kanałów i mostów. Szóste miejsce przypadło Palmie de Mallorca, zachwycającej krótkim, 20-minutowym transferem z lotniska i sprzyjającym klimatem, co uczyniło ją jednym z najlepszych miejsc na słoneczny city break. Tuż za nią znalazła się Barcelona, doceniona za imponującą liczbę atrakcji (od Sagrady Famílii, po miejskie plaże) oraz szybkie połączenie kolejowe, które pozwala maksymalnie wykorzystać czas na zwiedzanie. Ósma jest Florencja, wysoko oceniona za kuchnię, kulturę oraz to, że większość jej zabytków znajduje się w zasięgu krótkiego spaceru. W zestawieniu znalazł się również Tallinn, określany jako „ukryty klejnot”. Według autorów rankingu jego bajkowa starówka i niewielkie rozmiary tworzą idealne warunki do spokojnego, niedrogiego city breaku. Listę natomiast zamknęła Malaga, najwyżej oceniona w kategorii zimowej pogody. Miejsce w pierwszej dziesiątce zapewnił jej zaledwie 12-minutowy transfer, a także połączenie plaż, muzeów i łagodnych, słonecznych temperatur utrzymujących się przez cały rok. Źródła: LateRooms, Fox News Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Polskie MSZ ostrzega: Czechy, w tym Praga, zmagają się z epidemią „choroby brudnych rąk”
Tuż przed jednym z najgorętszych pod względem turystycznych okresów w roku Czechy mają ogromnego pecha. Kraj, a szczególnie Pragę, nawiedziła epidemia wirusowego zapalenia wątroby typu A. Polskie MSZ wydało ostrzeżenie.
W ostatnich miesiącach w Czechach nastąpił alarmujący wzrost zachorowań na wirusowe zapalenie wątroby typu A (WZW A), potocznie nazywane żółtaczką pokarmową. Według tamtejszego Państwowego Instytutu Zdrowia Publicznego (SZU), od początku roku zgłoszono już 2597 przypadków tej choroby, czylo niemal czterokrotnie więcej niż w całym roku 2024, gdy odnotowano 636 infekcji. Epidemia w Czechach – gdzie przypadków jest najwięcej? Najbardziej dotknięte epidemią regiony to Praga oraz środkowe Czechy — w samej Pradze odnotowano 1108 przypadków, a w regionie środkowoczeskim kolejne 418. Co więcej, choroba rozprzestrzenia się po całej populacji: zachorowania występują we wszystkich grupach wiekowych, choć najczęściej dotykają dorosłych w wieku 30–45 lat oraz dzieci między 5. a 9. rokiem życia. Sytuacja jest poważna również pod względem klinicznym. Większość zakażonych trafia do szpitali, a w wielu przypadkach placówki nie są w stanie przyjąć wszystkich chorych. Niestety, od początku roku z powodu powikłań związanych z WZW A zmarło już 29 osób. Wśród ofiar dominują mężczyźni z dodatkowymi problemami zdrowotnymi. Polskie MSZ ostrzega W odpowiedzi na pogarszającą się sytuację epidemiologiczną, polskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych wydało specjalne ostrzeżenie. „Ambasada RP w Pradze informuje o wzroście liczby zachorowań na wirusowe zapalenie wątroby typu A na terenie Republiki Czeskiej. Najwięcej przypadków odnotowano w Pradze, a także w krajach środkowoczeskim i morawsko‑śląskim” – brzmi komunikat MSZ. Eksperci podkreślają, że najskuteczniejszą metodą ochrony przed WZW A jest szczepienie. Polskie MSZ zapowiada, że może aktualizować swoje zalecenia dla podróżujących w zależności od rozwoju sytuacji epidemiologicznej. Co to jest WZW A? Wirusowe zapalenie wątroby typu A to ostra choroba zakaźna, przenoszona głównie drogą pokarmową. Atakuje wątrobę, powodując objawy takie jak gorączka, osłabienie, nudności, ból brzucha oraz żółtaczkę. Choroba zwykle przebiega samoograniczająco i nie przechodzi w postać przewlekłą. WZW A to typowa „choroba brudnych rąk”. Szanse na zarażenie się można skutecznie zmniejszyć zachowując higienę: myjąc ręce i surową żywność (np. owoce). Unikanie jedzenia z niepewnych źródeł i picie wody tylko z butelek także mogą znacząco zmniejszyć ryzyko. Źródła: PAP, MSZ Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Najlepsze jarmarki świąteczne w Europie 2025. Na liście znalazło się też polskie miasto
Wielkimi krokami zbliża się czas, który wielu uważa za najpiękniejszy w roku. Nastrojowe iluminacje, zapach korzennych przypraw i dźwięk kolęd powracają na europejskie place, gdzie co roku odbywają się jedne z najbardziej widowiskowych jarmarków świątecznych. Te wyjątkowe wydarzenia przyciągają tysiące odwiedzających i z roku na rok zyskują na popularności.
Święta już niemal za progiem, a wraz z początkiem zimowego sezonu miliony osób planują podróże, by zobaczyć najsłynniejsze europejskie jarmarki bożonarodzeniowe. Wybór nie należy jednak do łatwych – na mapie kontynentu znajdują się setki takich wydarzeń, różniących się klimatem, skalą i tradycjami. Najnowsze zestawienie przygotowane przez firmę Tollwayr wskazuje dziesięć najlepszych europejskich jarmarków świątecznych na 2025 rok. Ranking ten powstał na podstawie liczby dni ich działania, średnich kosztów noclegu, popularności w wyszukiwarkach oraz liczby postów publikowanych w mediach społecznościowych. Dzięki temu udało się wyłonić miejsca oferujące najbardziej wyjątkowe świąteczne doświadczenia. Świąteczne hity Europy. Trzy jarmarki, które zdobyły najwyższe oceny Budapeszteński jarmark na placu Vörösmarty, który w tym roku zajął pierwsze miejsce w europejskim rankingu z wynikiem 7,41/10, od lat uchodzi za jedno z najbardziej klimatycznych miejsc w okresie adwentu. Centralny plac Budapesztu zamienia się wówczas w świąteczną wioskę pełną drewnianych straganów, rękodzieła i tradycyjnych węgierskich potraw, a aromat grzanego wina i langosza tworzy atmosferę, której próżno szukać gdzie indziej. Jarmark działa aż przez 52 dni, oferując korzystne ceny noclegów (średnio 131 euro za trzygwiazdkowy hotel). Jego popularność potwierdzają media społecznościowe: na Instagramie zgromadzono ponad 14 tys. postów, a na TikToku blisko 970 nagrań związanych z tym miejscem. Drugą pozycję w zestawieniu zajął strasburski Christkindelsmärik, oceniony na 7,37/10. To jeden z najstarszych jarmarków na kontynencie – jego tradycja sięga 1570 roku, przez co stolica Alzacji od lat uchodzi za „bożonarodzeniową stolicę Europy”. Wąskie uliczki starego miasta, odbijające światło iluminacji kanały i monumentalna katedra tworzą scenerię niczym ze świątecznej pocztówki. Strasburg dominuje także pod względem popularności w sieci: generuje 27 tys. wyszukiwań w Google i może pochwalić się 36,8 tys. postów na Instagramie. Jarmark działa 29 dni, a średni koszt noclegu wynosi 221 euro. Na trzecim miejscu znalazł się z kolei wiedeński Christkindlmarkt, który uzyskał 7,06/10 punktów. Plac przed neogotyckim ratuszem rozświetlają setki lampek, a przestrzeń wypełnia się co roku lodowiskiem i dziesiątkami stoisk, tworząc atmosferę elegancji i nostalgii. Wiedeński jarmark generuje 25 tys. wyszukiwań w Google, a zdjęcia z wydarzenia pojawiają się w ponad 26,8 tys. postów na Instagramie. Kiermasz trwa 34 dni, a średnia cena noclegu w trzygwiazdkowym hotelu wynosi 175 euro. Różnorodność europejskich jarmarków bożonarodzeniowych Pozostałe jarmarki, które znalazły się w zestawieniu Tollwayr, pokazują, jak różnorodna i zaskakująca potrafi być świąteczna mapa Europy. Tuż za podium, na czwartej pozycji, uplasował się praski Old Town Market, który – jak wynika z analizy – doskonale odnajduje się w świecie mediów społecznościowych. To właśnie on dominuje na TikToku, osiągając ponad 1060 postów, a jednocześnie zajmuje wysoką pozycję w Google (około 23 tys. wyszukiwań) i na Instagramie (11,5 tys. postów). Dalej znalazł się paryski jarmark bożonarodzeniowy (5. miejsce), ceniony za elegancję i różnorodność lokalizacji, a tuż za nim – Köln Weihnachtsmarkt w Kolonii, którego świąteczna oprawa przy katedrze od lat przyciąga tysiące odwiedzających. Siódme miejsce przypadło Frankfurtowi i to właśnie on oferuje najtańsze noclegi w całym rankingu, z ceną trzygwiazdkowego hotelu wynoszącą średnio 78 euro za noc. To czyni miasto jednym z najatrakcyjniejszych wyborów dla osób ceniących świąteczny klimat, ale zwracających uwagę na budżet. Dodatkowo Frankfurt wyróżnia się wysoką liczbą postów na Instagramie (12,4 tys.), co potwierdza jego wyjątkowy, fotograficzny charakter. W zestawieniu pojawiła się także Kopenhaga (8. miejsce), która – podobnie jak Budapeszt – może pochwalić się jednym z najdłużej działających jarmarków w Europie (aż 52 dni). Na dziewiątej pozycji znalazł się Kraków, wyróżniony za wyjątkową przystępność cen (trzygwiazdkowy nocleg kosztuje średnio 88 euro, co czyni go jednym z najlepszych kierunków dla osób poszukujących autentycznego, wschodnioeuropejskiego klimatu w rozsądnej cenie). Listę zamknęła Brugia, której jarmark Winter Glow cieszy się rosnącą popularnością, dzięki malowniczej scenerii i wysokiemu zaangażowaniu w mediach społecznościowych. Mattijs Wijnmalen, CEO Tollwayr, podkreślił, że wszystkie te jarmarki pełnią w europejskiej tradycji świątecznej niezwykle ważną rolę. – Są sercem i duszą europejskiego sezonu świątecznego. W tym roku podróżni mają do wyboru wyjątkowo wiele fantastycznych miejsc. Nasze zestawienie pokazuje także ogromną różnorodność – od najbardziej rozpoznawalnych kierunków po te bardziej przystępne cenowo, jak Kraków czy Frankfurt. To dowód, że aby poczuć magię europejskich świąt, wcale nie trzeba wydawać fortuny – dodał. Źródło: Tollwayr Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Praga według Dana Browna. Magiczny przewodnik śladami bohaterów „Tajemnicy tajemnic”
Zabytki i legendy Pragi odgrywają ważną rolę w najnowszej książce Dana Browna „Tajemnica tajemnic”. Oto pojawiające się w niej atrakcje stolicy Czech.
Spis treści: Najnowsza powieść Dana Browna Praga w „Tajemnicy tajemnic” Jak odkryć magię stolicy Czech 9 września światową premierę ma „Tajemnica tajemnic” – kolejna powieść autora bestsellerów Dana Browna. Głównym bohaterem ponownie jest historyk prof. Robert Langdon. Prawa do ekranizacji książki wykupił już Netflix, zapowiadając serial o tajemnicach stolicy Czech. Najnowsza powieść Dana Browna Dan Brown znany jest z zamiłowania do sensacji i spisków, ale też kultury, historii i pięknych miast. Akcja jego wcześniejszych książek – i filmów bazujących na nich – ma miejsce m.in. w Rzymie („Anioły i demony”), Barcelonie („Początek”) i Florencji („Inferno”). „Tajemnica tajemnic” zabiera nas do czeskiej Pragi. Nic dziwnego – to miasto uwielbiane przez turystów i filmowców, bogate w zabytki i legendy. Jest to więc doskonała sceneria dla intrygi powieści, w której współczesna nauka i technologia splatają się z działalnością tajnych organizacji i mistyką. Praga w „Tajemnicy tajemnic” Praga to miasto, w którym przez cały rok pojawiają się tłumy zwiedzających. Zwłaszcza w miejscach takich jak Rynek Starego Miasta czy Most Karola. Dan Brown oczywiście o nich wspomina, ale akcja „Tajemnicy tajemnic” pokazuje nam też inne, nie zawsze powszechnie znane rejony miasta. Ruszajmy więc tropem jego bohaterów. Sala Władysławowska, Hradczany Hradczany to dla wielu jeden z obowiązkowych punktów wycieczki do Pragi. Dan Brown na początku zaprasza nas do kompleksu zamkowego. A konkretnie do gotyckiej Sali Władysławowskiej − największej i najważniejszej z reprezentacyjnych komnat zamku. Zbudowano ją za panowania Władysława II Jagiellończyka, syna polskiego króla Kazimierza Jagiellończyka. Ma ma rozmiary 62 na 16 m i wysokość 13 m. Do środka można było wjechać na koniu – organizowano tu nawet turnieje rycerskie. Bastion U Božích muk, Wyszehrad Przenosimy się do Wyszehradu. Z dala od popularnych tras turystycznych znajdziemy Bastion XII, zwany Krzyżowym, gdzie w „Tajemnicy tajemnic” ma się mieścić tajne laboratorium. W rzeczywistości to zrewitalizowane umocnienia, gdzie znajdują się punkt widokowy, plenerowa galeria rzeźb i restauracja. Wieża Petrinska, Petřín Potem bohater powieści trafia do zbudowanej w 1891 roku wieży widokowej na wzgórzu Petřín, przypominającej wieżę Eiffla. Oglądana stąd panorama Pragi jest romantyczna i wyjątkowa. Prof. Langdon tego jednak nie doceni, bo musi ratować życie. W innych okolicznościach mógłby zwiedzić zabawne muzeum znajdujące się w podziemiach wieży, poświęcone fikcyjnemu bohaterowi Czech – Jarze Cimrmanowi. Labirynt Luster, Petřín Pozostajemy na wzgórzu Petřín w pobliżu wieży. Zbudowany w 1981 r. Labirynt Luster trudno uznać za zabytek. Dan Brown wykorzystał go w scenie pościgu. Czy warto to miejsce odwiedzić – zdecydujcie sami. Zdecydowanie warto natomiast przespacerować się stąd do znajdującej się niedaleko barokowej klasztornej Biblioteki na Strahovie (choć jej akurat nie ma w książce). Podzielona jest na trzy części: salę teologiczną, salę filozoficzną i łączący je gabinet osobliwości. Można tu zobaczyć wypełnione cennymi księgami okazałe, drewniane regały, sięgające ozdobionego freskami sufitu. Zwiedzających jest mniej niż w innej, najbardziej znanej praskiej bibliotece, która w książce Browna odgrywa znaczącą rolę. Klementinum, Stare Miasto Tego miejsca autor „Tajemnicy tajemnic” po prostu nie mógł pominąć. Jezuicki kompleks w centrum miasta to m.in. 68-metrowa wieża astronomiczna i biblioteka. U Dana Browna w Klementinum eksponowana jest tajemnicza księga Codex Gigas, zwana Biblią Szatana. W rzeczywistości i bez tego wnętrza z 1722 r. zapierają dech w piersiach. 40 m długości, 10 m wysokości, bogaty zbiór książek i dawnych globusów – to miejsce naprawdę magiczne. Synagoga Staronova, Josefov Kolejny magiczny zakątek to Josefov – stara dzielnica żydowska. Przy ulicy Červenej pod numerem 2 mieści się słynna synagoga Staronová. Jest najstarszą działającą bożnicą w Europie Środkowej – sobotnie modlitwy odbywają się tu od 1270 r. Gdy powstała w XIII w., nazywano ją „nową”, ale potem powstało kilka kolejnych i ta nazwa nie miała już racji bytu. Synagoga jest zbudowana w stylu gotyckim i wiąże się z legendą o golemie – kluczową dla „Tajemnicy tajemnic”. Stary Cmentarz Żydowski, Josefov Rabin Loew ulepił ponoć glinianego wielkoluda i ożywił go, pisząc mu na czole hebrajskie słowo „emet” – czyli „prawda”. Golem miał wykonywać polecenia swego pana, ale sam nie miał własnej woli. Gdy zaczął wyrządzać szkody, rabin ukarał go, zmazując z czoła pierwszą literę, by powstało słowo „met” – „śmierć”. Z nastrojem tej opowieści dobrze współgra stara żydowska nekropolia przy ul. Szerokiej. Pochowano tu ok. 12 tysięcy osób, układając trumny warstwami. Kryt Folimanka, Wyszehrad Wracamy na Wyszehrad. Schron Folimanka to w książce główna siedziba tajnej organizacji, prowadzące nieludzkie eksperymenty. Ten opuszczony kompleks podziemnych bunkrów na pewno spodoba się miłośnikom urbeksu. Ale uwaga – dla zwiedzających dostępny jest tylko przez jedną sobotę w miesiącu. Ogrody Wallensteina, Mala Strana Barokowy Pałac Wallensteina to obecnie siedziba Senatu Republiki Czeskiej. Kiedy parlament nie obraduje, można zwiedzać wnętrza budynku. Stale otwarte są natomiast wspaniałe pałacowe ogrody w stylu włoskim. Jedna z ich atrakcji to Krapnikova stena – mur ze sztucznymi naciekami. Niektóre z nich przypominają ludzkie twarze, co nie umknęło uwadze prof. Langdona. Katedra św. Wita, Hradczany W finale książki wracamy na Hradczany. Górująca nad nimi gotycka katedra to serce czeskiej państwowości. Archikatedra Świętych Wita, Wacława i Wojciecha stoi w miejscu, gdzie w 925 r. patron Czech, książę Wacław I wzniósł wczesnoromańską rotundę. Obecną katedrę zaczęto budować w roku 1344. Znajdują się w niej m.in. czeskie insygnia koronacyjne z koroną Św. Wacława. Drzwi do skarbca otwiera jednocześnie siedem osób – głównych przedstawicieli władz kościelnych, państwowych i miejskich. Polski akcent – w katedrze znajdziemy też grobowiec czeskiego księcia Brzetysława. To on w 1038 roku spustoszył Wielkopolskę, w tym Gniezno, z którego wykradł relikwie św. Wojciecha (do dziś znajdują się w katedrze św. Wita). Dla Czechów to bohater... Jak odkryć magię stolicy Czech „Tajemnica tajemnic” może stanowić dobrą inspirację do odwiedzenia Pragi. Na miejscu lepiej jednak mieć pod ręką przewodnik taki jak „Praga. Miasto magiczne. Spacerownik historyczny” Marka Pernala. Część informacji zdążyła się co prawda zdezaktualizować, ale trasy spacerowe, opisy zabytków i ciekawostki zgromadzone w tej książce są bezkonkurencyjne.
Most Karola to serce Pragi. Jego historia jest równie fascynująca jak widok z niego
Most Karola to wizytówka czeskiej stolicy i obowiązkowy punkt każdej wycieczki. Nic więc dziwnego, że każdego roku przyciąga tłumy turystów z całego świata. Co warto o nim wiedzieć, zanim ruszysz na spacer po jego zabytkowym bruku?
W tym artykule: Historia mostu Karola w Pradze Skąd nazwa Most Karola? Czego trzeba dotknąć na Moście Karola w Pradze? Czy Most Karola jest płatny? Jaki jest najstarszy most w Czechach? Most Karola w Pradze – ciekawostki Praga to jedno z najczęściej odwiedzanych miast w Europie. Każdego roku nad Wełtawą wypoczywa nawet 8 milionów turystów. Wśród nich nie brakuje oczywiście Polaków, których przyciąga nie tylko bliskie położenie czeskiej stolicy, ale też bogactwo atrakcji. Do tych najbardziej rozpoznawalnych bez wątpienia należy słynny Most Karola. I to właśnie jemu poświęcona jest dalsza część tego artykułu. Historia mostu Karola w Pradze Trudno sobie wyobrazić czeską Pragę bez Mostu Karola. Dziś to nie tylko symbol miasta, ale też jedno z najbardziej rozpoznawalnych miejsc na Starym Kontynencie. Jego początki sięgają XIV wieku, kiedy to cesarz Karol IV postanowił wznieść trwałą przeprawę przez Wełtawę, czyli najdłuższą rzekę w Czechach. Budowa ruszyła dokładnie 9 lipca 1357 roku o 5:31 rano. Data nie była przypadkowa. Uznano, że ta konkretna godzina, tworząca „magiczny” ciąg liczbowy, zapewni pomyślność całemu projektowi. Budowę powierzono młodemu, ale już znanemu architektowi, Peterowi Parlerowi, który zasłynął z pracy przy praskiej katedrze. W trosce o trwałość mostu do zaprawy dodawano nietypowe składniki – jajka, mleko i wino. Wierzono, że taka mieszanka nie tylko wzmocni konstrukcję, ale też zabezpieczy ją na dekady. Przez wieki most dumnie opierał się czasowi, wojnom i żywiołom, ale nie wszystko udało mu się przetrwać bez szwanku. Największe straty przyniosła powódź w 1890 r., gdy wezbrane wody Wełtawy porwały trzy przęsła i poważnie uszkodziły filary. Ucierpiały także niektóre rzeźby, które spłynęły z nurtem rzeki. Co ciekawe, Most Karola nie był pierwszym mostem w tym miejscu. Wcześniej stał tam Most Judyty, nazwany tak na cześć drugiej żony króla Wratysława II. Niestety, żywioł nie oszczędził tamtej konstrukcji. W 1342 r. została zniszczona przez powódź. Skąd nazwa Most Karola? Zbudowany z inicjatywy cesarza Karola IV most przez setki lat nosił nazwę Kamiennego lub Praskiego. Dopiero w XIX wieku postanowiono uhonorować jego fundatora i przemianować przeprawę na Most Karola. Co ciekawe, mimo swojego ogromnego znaczenia dla powstania mostu, cesarz nie doczekał się własnej rzeźby wśród 30 barokowych figur, które dziś zdobią konstrukcję. Jego pomnik (wzniesiony w 1848 r.) znajduje się jednak tuż obok, na placu Krzyżowców, przy wejściu na most od strony Starego Miasta. Czego trzeba dotknąć na Moście Karola w Pradze? Zgodnie z popularną praską legendą, szczęście i powrót do Pragi może zapewnić dotknięcie jednej, konkretnej płaskorzeźby na Moście Karola. Chodzi o znajdującą się pod rzeźbą św. Jana Nepomucena tablicę, która przedstawia scenę jego wrzucenia do Wełtawy. Święty Jan Nepomucen to bardzo ważna postać dla Czechów. Był kapłanem, który odmówił ujawnienia tajemnicy spowiedzi królowej i z tego powodu został strącony z mostu. Dotknięcie tabliczki (o złocistej barwie od milionów dłoni turystów) ma zapewnić spełnienie życzenia i gwarancję powrotu do czeskiej stolicy. Nie brakuje też takich, którzy wierzą, że przynosi to szczęście w miłości lub pomyślność w podróży. Czy Most Karola jest płatny? Most Karola w Pradze, w przeciwieństwie do wielu innych atrakcji turystycznych, jest całkowicie darmowy i dostępny o każdej porze dnia i nocy. Nie obowiązują tu bilety wstępu, nie ma też bramek ani godzin otwarcia. Most łączy dwie kluczowe dzielnice Pragi – Stare Miasto (Staré Město) i Małą Stranę (Malá Strana). Bez trudu dotrzesz tu pieszo ze Starego Rynku, a najbliższe przystanki tramwajowe to Karlovy lázně lub Malostranské náměstí. Jaki jest najstarszy most w Czechach? Most Karola, choć najsłynniejszy ze wszystkich czeskich mostów, nie jest najstarszym w kraju. Ten tytuł należy do kamiennego mostu w Písku, który został zbudowany prawdopodobnie w drugiej połowie XIII wieku, ok. roku 1260. Mimo znacznie mniejszych rozmiarów – mierzy zaledwie około 110 metrów – odegrał ważną rolę w rozwoju regionu. Przez wieki służył kupcom i podróżnym jako część lokalnego szlaku handlowego. Podobnie jak jego bardziej znany odpowiednik w Pradze, zbudowany został z kamienia i przetrwał liczne powodzie. Dziś most objęty jest ochroną konserwatorską i uznawany za jeden z najcenniejszych zabytków tego typu w Czechach. Most Karola w Pradze – ciekawostki Most Karola mierzy niemal 516 metrów długości i ma około 9,5 m szerokości. Jego konstrukcja opiera się na 17 łukach wspartych na 15 kamiennych filarach. Od 1965 r. most jest wyłącznie pieszy. Wcześniej kursowały po nim samochody, a nawet tramwaje. Most Karola jest strzeżony przez dwie wieże – Staromiejską (po stronie Starego Miasta) i Malostrańskie Wieże (po stronie Małej Strany). Obie pełniły funkcję obronną i reprezentacyjną. Most zdobi 30 rzeźb i grup rzeźbiarskich, z których większość powstała w XVII i XVIII wieku. Przedstawiają głównie świętych i postacie religijne. Najstarsza z nich – św. Jana Nepomucena – została ustawiona w 1683 r. Most Karola ma również mroczne karty w swojej historii. Początkowo bywał miejscem publicznych egzekucji. Źródła: visitczechia.com; National Geographic Polska
Nowa linia połączyła Warszawę z naszymi sąsiadami. Na pokładzie darmowa kawa
Podróż z Polski do Pragi jest jeszcze prostsza i wygodniejsza. Czeski przewoźnik uruchomił bezpośrednią linię autobusową z Warszawy do stolicy naszych sąsiadów. Wysoki standard autokarów, darmowa kawa i szybkie Wi-Fi to tylko część udogodnień, które czekają na pasażerów.
Spis treści: Nowa linia autobusowa do Pragi Wygody i przygody Z Polski do czeskiej stolicy można podróżować na wiele sposobów. Nową alternatywę proponuję RegioJet, czeski przewoźnik znany z konkurencyjnych cen i wysokiego standardu usług. Nowa linia autobusowa realizuje połączenia na trasie Warszawa – Praga. Kursy odbywają się dwa razy dziennie w każdą stronę. Na trasie autobus zatrzymuje się w Łodzi i we Wrocławiu. Nowa linia autobusowa do Pragi Czas przejazdu między stolicami wynosi około 9 godzin. Z Łodzi podróż trwa nieco ponad 7 godzin, natomiast z Wrocławia – zaledwie 4 godziny i 20 minut. Autobusy kończą trasę na praskim dworcu Florenc. To jeden z głównych węzłów komunikacyjnych miasta. Dzięki położeniu w sąsiedztwie stacji metra i przystanków tramwajowych można stamtąd dotrzeć do każdej części Pragi. Każde miejsce w autobusie nowej linii jest wyposażone w: regulowany fotel, indywidualny ekran z dostępem do filmów, gier i prasy online, rozkładany stolik, szybkie Wi-Fi, gniazdka elektryczne oraz porty USB i USB-C. Dzięki tym udogodnieniom podróżni przez cały czas przejazdy mogą pracować lub korzystać z urządzeń mobilnych. Przewoźnik podkreśla, że zaletą linii są również nowoczesne, dwupokładowe autokary z układem siedzeń 2+1. Taki układ zapewnia więcej przestrzeni między siedzeniami i prywatność, szczególnie na górnym pokładzie. Wygody i przygody W kilkugodzinnej podróży nie mogło również zabraknąć udogodnień gastronomicznych. W cenie biletu pasażerowie mogą liczyć na: bezpłatną kawę z ekspresu (także w wersji mrożonej), dostęp do dystrybutora wody oraz automat z przekąskami. Dla podróżnych z Warszawy, Łodzi czy Wrocławia może to być jedna z najwygodniejszych opcji dostania się do Czech. Bez konieczności przesiadekm z pełnym zapleczem technologicznym i kawą w dłoni. Z okazji uruchomienia nowej linii przewoźnik oferuje promocyjne ceny biletów. Maj to idealny czas na tzw. city break w czeskiej Pradze. Pogoda już sprzyja niespiesznym eksploracjom miasta, a na miejscu nie ma jeszcze tłumów turystów. Ogromne zainteresowanie podróżnych stolicą Czech nie jest zresztą zaskoczeniem. Miasto od lat zajmuje wysokie miejsca w rankingach najpiękniejszych stolic w Europie. Poza oczywistymi zabytkami, jak Most Karola czy zamek na Hradczanach, warto też poznać nowoczesne, żartobliwe oblicze Pragi. W mieście nie brakuje kreatywnych, a przy okazji kontrowersyjnych, pomników i instalacji m.in. Davida Černego. Jedno z jego najbardziej znanych dzieł to fontanna przedstawiająca... dwóch polityków oddających mocz na mapę Czech. Źródło: Czech Tourism Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Wanilia przybyła do nas znacznie wcześniej. Znaleziono pierwszy w Europie strąk tej rośliny
Najnowsze badania ujawniły najstarszy dowód wykorzystywania wanilii na naszym kontynencie. W Zamku Praskim w stolicy Czech zidentyfikowano wysuszony strąk tej rośliny, który datowany jest na lata 1513–1666.
Spis treści: Pierwsza w Europie wanilia? W średniowieczu wanilii używano do produkcji perfum Laskę wanilii znaleziono w sali zbudowanej przez króla z dynastii Jagiellonów Zespół czeskich archeologów prowadził badania archeobotaniczne na terenie Zamku Praskiego, zwanego również Zamkiem na Hradczanach w stolicy Czech. To jeden z najstarszych budynków Pragi i dawna siedziba królów czeskich. Jego budowę rozpoczął najprawdopodobniej w X wieku Spitygniew I, książę z dynastii Przemyślidów. Pierwsza w Europie wanilia? Badacze zidentyfikowali strąk wanilii poprzez analizę makroszczątków roślinnych z wypełnienia sklepienia podłogowego w Sali Władysławowskiej. Datowanie radiowęglowe wskazuje, że mogła pochodzić nawet z początku XVI wieku. Najprawdopodobniej jednak trafiła do Czech za panowania Rudolfa II Habsburga, króla Czech w latach 1576–1611. Warto zaznaczyć, że nigdy wcześniej nie znaleziono żadnych szczątków tej rośliny z tego okresu. – Wanilia z Zamku Praskiego ma pochodzenie mezoamerykańskie lub karaibskie. Najwcześniejsza wzmianka o tej roślinie w Ameryce pochodzi z 1450 roku. Była spożywana w formie napoju w połączeniu z ziarnami kakaowca, co było praktyką szczególnie rozpowszechnioną wśród zamożnej europejskiej szlachty – napisali uczeni w badaniu, które ukazało się na łamach czasopisma „Journal of Archeological Science”. Wiadomo, że Rudolf II był pasjonatem egzotycznych przedmiotów, a także roślin i przypraw z odległych zakątków świata. Znany był także ze swojego zainteresowania naukami ścisłymi i alchemią. Badacze sugerują, że mógł importować wanilię za pośrednictwem kupców, którzy wymieniali towary między Hiszpanią, Włochami i terytoriami Świętego Cesarstwa Rzymskiego. W średniowieczu wanilii używano do produkcji perfum Uczeni podejrzewają, że Rudolf II zainspirowany tym, jak wykorzystywano ją w Mezoameryce, sprowadził ją, aby wykorzystywać roślinę do eksperymentów alchemicznych, które przeprowadzał na zamku. Wanilia była wówczas uważana za bardzo rzadki i drogocenny składnik, który bywał używany do przygotowywania m.in. perfum. – Import egzotycznej roślinności z Nowego Świata do średniowiecznych miast Europy stanowi obecnie przedmiot zainteresowania bioarcheologicznego. Odkrycie m.in. wanilii jest fundamentalnym dowodem kluczowej roli Pragi w rozwoju kulturalnym Europy Środkowej. Rzuca również światło w powstawanie i rozwój globalnych gospodarek – podkreślają badacze. Naukowcy podkreślają, że dotychczas nie było żadnych dowodów archeologicznych na to, że wanilia dotarła na nasz kontynent tak wcześnie. Wiadomo było, że roślina była używana w Mezoameryce na długo przed przybyciem konkwistadorów, m.in. przez Azteków. Meksykanie i Majowie używali jej jako aromat do napojów kakaowych, a także w rytuałach religijnych. Laskę wanilii znaleziono w sali zbudowanej przez króla z dynastii Jagiellonów Autorzy pracy opisują, że w celu potwierdzenia autentyczności rośliny musieli przeprowadzić analizę chemiczną metodą spektrometrii mas i chromatografii cieczowej. Badanie potwierdziło obecność kwasu wanilinowego i waniliny, czyli związków, które odpowiadają za przyjemny, słodki aromat wanilii. – Zamek Praski był historycznym centrum królestwa czeskiego. Ta rezydencja wczesnośredniowiecznych książąt czeskich i średniowiecznych królów była również ośrodkiem działalności gospodarczej we wczesnym okresie nowożytnym. W wyniku licznych kontaktów Habsburgów za granicą, czeska szlachta zaczęła przyjmować bardziej kosmopolityczną kulturę i otwarcie na handel egzotycznymi towarami – wyjaśniają naukowcy. Sala Władysławowska na Zamku Praskim została zbudowana w latach 1490–1502, za panowania Władysława II Jagiellończyka i według projektu architekta Benedykta Rejta. To największa i najważniejsza z reprezentacyjnych sal Zamku Praskiego. – Sala była wykorzystywana do organizacji wydarzeń królewskich i szlacheckich. Oprócz funkcji ceremonialnych pełniła również funkcję targowiska, oferując towary luksusowe, dzieła sztuki i książki – napisali w swojej pracy uczeni. Źródło: Journal of Archeological Science Nasz autor Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal+, obecnie pracuje w RMF FM. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu. Pisze przede wszystkim o archeologii i przyrodzie. Prywatnie bardzo zainteresowany polityką.
Dan Brown powraca. Akcja jego najnowszej powieści toczy się tuż obok Polski
Na nową powieść Dana Browna czekamy już od 8 lat. W tym tygodniu autor bestsellerowej powieści „Kod Leonarda Da Vinci” ogłosił, że kolejną jego powieść pełną symboli, kodów i zagadek otrzymamy jeszcze w tym roku. Tym razem Robert Langdon będzie musiał rozwikłać tajemnicę ukrytą w sercu czeskiej stolicy.
Spis treści: Dokąd zaprowadzi Langdona nowa zagadka? Praga w literaturze Kiedy ukaże się nowa powieść Dana Browna Praga to jedno z najchętniej odwiedzanych miast Europy. Każdego roku nad Wełtawę przyjeżdża ponad 5 milionów turystów z całego świata. W najbliższym czasie liczba ta może znacznie wzrosnąć. Dan Brown – jeden z najpoczytniejszych autorów bestsellerów – ogłosił właśnie, że to właśnie w czeskiej stolicy umieści akcję swojej najnowszej powieści „Tajemnica tajemnic”. Dokąd zaprowadzi Langdona nowa zagadka? Wydana w 2003 roku powieść Dana Browna „Kod Leonarda da Vinci” został w ciągu pierwszych pięciu lat przetłumaczony na 44 języki i sprzedany w ponad 60 milionach egzemplarzy. Akcja thrillera działa się w Paryżu. W innych swoich książkach pisarz zabierał czytelników – zazwyczaj na 24 godziny – do kolejnych miast świata: do Rzymu („Anioły i demony”, 2000) do Waszyngtonu („Zagioniony symbol”, 2009) do Wenecji i Stambułu („Inferno”, 2023) do Barcelony („Początek”, 2017) Dan Brown dał się poznać z wykorzystywania autentycznych miejsc i historycznych nawiązań w swoich powieściach. Tym razem prof. Robert Langdon, badacz symboli, trafia do Pragi. „Tajemnica tajemnic” ma opowiadać o sekretach związanych z noetyką i ludzką świadomością. Stolica Czech od wieków fascynuje historyków, pisarzy i badaczy okultyzmu. Labirynt wąskich uliczek, średniowieczne biblioteki i ukryte przejścia na Hradczanach czy w Katedrze św. z pewnością wzbudzą nie mniejsze emocje niż miasta z poprzednich powieści pisarza. W poszukiwaniu zaginionej naukowczyni Langdon przemierzy kolejne zakamarki Pragi, takie jak Most Karola czy Złotą Uliczkę. W toku śledztwa odkryje, że klucz do zagadki może być ukryty w jednym z najstarszych manuskryptów przechowywanych w Bibliotece Clementinum. Praga w literaturze Nie tylko Dan Brown dostrzegł literacki potencjał Pragi. Czeską stolicę rozsławił już Franz Kafka, którego powieści „Proces” i „Zamek” przedstawiają miasto jako labirynt pełen absurdalnych procedur i tajemniczych postaci. Gustav Meyrink w „Golemie” wykorzystywał legendę o mistycznej istocie stworzonej przez praskiego rabina, a Milan Kundera w „Nieznośnej lekkości bytu” ukazał skomplikowaną historię miasta w XX wieku. Praga przyciąga również polskich pisarzy i dziennikarzy. Autorem serii reportaży o tym mieście jest ceniony po obu stronach granicy polsko-czeskiej Mariusz Szczygieł. Kiedy ukaże się nowa powieść Dana Browna Polski przekład „Tajemnicy tajemnic” trafi do księgarń 9 września 2025 r. dzięki Wydawnictwu Sonia Draga. Thriller ukaże się jednocześnie w kilku krajach świata, m.in. w Czechach i w Hiszpanii. Źródło: National Geographic Traveler
Czesi z dostępem do morza dzięki PKP. To może być kolejowy hit najbliższych miesięcy
Jeszcze w tym roku PKP Intercity uruchomi nowe połączenie między Polską a Czechami. Ta wiadomość z pewnością ucieszy naszych południowych sąsiadów, którzy będą mogli szybciej dotrzeć nad Bałtyk.
W tym artykule: Baltic Express z Pragi do Gdyni Pociągiem do Czech Polska „nową Chorwacją” dla Czechów „Czechy oficjalnie z dostępem do morza!”. Tak brzmi jeden z komentarzy internautów pod najnowszym postem PKP Intercity, w którym przewoźnik poinformował o uruchomieniu długo wyczekiwanego połączenia z Trójmiasta. Dzięki Baltic Express będzie można pojechać z Gdyni przez Bydgoszcz, Poznań i Wrocław do czeskiej Pragi. Baltic Express z Pragi do Gdyni Baltic Express, łączący czeską stolicę z Gdynią, wyjedzie na tory jeszcze w tym roku, wraz z grudniową zmianą rozkładu jazdy. Pociągi będą kursować cztery raz dziennie w relacji Trójmiasto – Bydgoszcz – Poznań – Wrocław – Praga. Z najnowszej oferty PKP Intercity skorzystają nie tylko mieszkańcy dużych miast, ale również nieco mniejszych ośrodków. Wśród stacji pośrednich znalazły się m.in. Tczew, Inowrocław, Gniezno, Leszno, Kłodzko i Pardubice po stronie czeskiej. – Bardzo się cieszę, że z inicjatywy PKP Intercity powstają nowe połączenia. Nad projektem pracują wspólnie zespoły obu przewoźników (PKP Intercity i České dráhy – przyp. red.). Biorąc pod uwagę znaczenie obsługiwanych miast oraz częstotliwość kursowania pociągów, będzie to bardzo dobra oferta dla pasażerów obu krajów Unii Europejskiej – podkreśla Janusz Malinowski, prezes PKP Intercity. Co ważne, jeszcze przed uruchomieniem połączeń poprawiona zostanie prędkość na linii kolejowej do Kłodzka i granicy w Międzylesiu. Dzięki czemu pociągi z Wrocławia do Pragi pojadą w czasie poniżej 4 godzin, czyli o wiele szybciej niż autobusem czy samochodem, uwzględniając wszelkie utrudnienia i obowiązkowe postoje. Czas całego przejazdu z Gdyni do Pragi wyniesie ok. 9 godzin. Bez tej aplikacji nawet nie ruszaj w podróż PKP. Sprawdzisz aktualne opóźnienia, ale i unikniesz nerwów Utrudnienia, zmiany w kursowaniu i niekiedy wielogodzinne opóźnienia. Podróż pociągiem potrafi dać się we znaki, o czym z pewnością przekonał się niejeden pasażer. Według nieoficjalnych informacji portalu rynek-kolejowy.pl, pociągi z Wrocławia w stronę Pragi będą odjeżdżały o godz. 5:06, 9:06, 13:06 i 17:06. Z kolei przyjazd do stolicy Dolnego Śląska, w drodze do Gdyni, planowany jest na godz. 10:56, 14:56, 18:56 i 22:56. Dokładne godziny odjazdów zostaną podane do wiadomości jesienią. Pociągiem do Czech Jak czytamy na stronie PKP Intercity, liczba podróżujących koleją pomiędzy Polską a Czechami z roku na rok systematycznie rośnie, a w ostatnich latach aż dwukrotnie. W aktualnie obowiązującym rozkładzie jazdy, pociągami pomiędzy Polską a Czechami można podróżować: 7 razy dziennie z Warszawy i Katowic, 6 razy dziennie z Krakowa, 3 razy dziennie z Rzeszowa 2 razy dziennie z Przemyśla, raz dziennie z Wrocławia. Polska „nową Chorwacją” dla Czechów Wiadomość o nowym połączeniu łączącym czeską stolicę z Trójmiastem w szczególności ucieszy naszych południowych sąsiadów, którzy już dawno upodobali sobie Polskę na letnie wyjazdy. Wzrost cen nad Adriatykiem spowodował, że Czesi coraz chętniej zaczęli wypoczywać nad polskim morzem, nazywając nasz kraj „nową Chorwacją”. – Czesi odkryli urok tamtejszych plaż, które są piaszczyste, czyste i przede wszystkim nie tak zatłoczone jak gdzie indziej – mówił w 2023 r. Ladislav Veselý, dyrektor portalu rezerwacyjnego Slevomat. Dodając jednocześnie, że liczba udzielonych noclegów wzrosła wówczas o 50% w porównaniu z rokiem minionym. Źródła: intercity.pl, rynek-kolejowy.pl, wroclaw.eska.pl, archiwum redakcji. Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
„Zielone miasto słońca” ma być hitem roku 2024. Dla Polaków to wciąż egzotyczny kierunek
Lonely Planet opublikowało swój doroczny ranking „Best in Travel”. Na liście najlepszych miejsc do odwiedzenia w najbliższych dwunastu miesiącach nie brakuje niespodzianek.
W tym artykule: 10 miast, które warto zwiedzić w 2024 r. 10 krajów, do których warto się wybrać w 2024 r. Gdzie polecieć w 2024 r.? Już tradycyjnie listę najciekawszych kierunków przygotowało znane i cenione wydawnictwo przewodników turystycznych Lonely Planet, które obchodzi 50-lecie swego istnienia. W tegorocznym rankingu nie brakuje niespodzianek. Na czele zestawienia najlepszych miejskich destynacji – dość sensacyjnie – znalazło się „zielone miasto słońca”. Czy wiecie, o jakie miejsce chodzi? 10 miast, które warto zwiedzić w 2024 r. Zwycięzcą rankingu Lonely Planet „Best in Travel 2024” zostało Nairobi. Stolica Kenii niespodziewanie wyprzedziła Paryż, czyli jedną z najczęściej odwiedzanych metropolii świata, gospodarza nadchodzących letnich igrzysk olimpijskich. Podium zamknął Montreal, drugie co do wielkości miasto Kanady. – Najbardziej kosmopolityczne miasto Afryki Wschodniej, Nairobi, to bijące serce Kenii, ekscytująca, szalona miejska dżungla, która kontrastuje z nieskrępowanym pięknem przyrody cechującym inne części kraju – podkreślają autorzy zestawienia. „Zielone miasto słońca”, jak nazywane bywa Nairobi, położone jest na wysokości 1700 m n.p.m., u podnóża gór Aberdare i źródeł rzeki Athi. Stolica Kenii liczy ponad 5 milionów mieszkańców, co czyni ją jednym z największym miast w tej części Afryki. Lonely Planet przekonuje, że laureat rankingu „Best in Travel 2024” oferuje znacznie więcej niż tylko wieżowce. Wśród wymienianych przez przewodnik atrakcji pojawia się m.in. Park Narodowy Nairobi czy wzgórze Ngong, skąd można podziwiać Kilimandżaro. Przypomnijmy, że w 2022 roku stolicę Kenii odwiedziło blisko 1,5 mln zagranicznych turystów. Rekordową liczbę obcokrajowców Kenijczycy odnotowali przed pandemią, gdy w 2019 r. do Nairobi zawitały dwa miliony gości. Polacy o nim zapominają, a dla zagranicznych mediów to „cud natury”. Warto tu przyjechać Ojcowski Park Narodowy to dom nietoperzy. Wiele z nich skrywają korytarze Jaskini Nietoperzowej, jednej z największych w Jurze Krakowsko-Częstochowskiej. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/17374e069663e1355a85fa35edf0c128ea7c6bd2-47a9881.png" width="938" height="492" alt="Ojcowski Park Narodowy jest nieco zapomniany w Polsce. Zachwycają się nim natomiast zagraniczne media (fot. Shutterstock)" title="Ojcowski Park Narodowy jest nieco zapomniany w Polsce. Zachwycają się nim natomiast zagraniczne media (fot. Shutterstock)" /> W czołowej dziesiątce rankingu „Best in Travel 2024” znalazła się także lubiana przez Polaków czeska Praga czy turecki Izmir – odpowiednio na 8. i 9. miejscu. Tuż za pierwszą trójką uplasował się Mostar w Bośni i Hercegowinie, wpisany na listę światowego dziedzictwa kultury UNESCO. W zestawieniu nie zabrakło również propozycji zza oceanu – Filadelfia zajęła 5. miejsce, a i Kansas City 10. Z kolei na 6. pozycji autorzy raportu umieścili Manaus w Brazylii, a tuż za nim stolicę Indonezji – Dżakartę. 10 najlepszych miast według Lonely Planet w 2024 roku: Nairobi, Kenia Paryż, Francja Montreal, Kanada Mostar, Bośnia i Hercegowina Filadelfia, USA Manaus, Brazylia Dżakarta, Indonezja Praga, Czechy Izmir, Turcja Kansas City, USA 10 krajów, do których warto się wybrać w 2024 r. Ranking „Best in Travel 2024” obejmuje również listę 10 państw, do których warto pojechać w najbliższych dwunastu miesiącach. Zestawienie otwiera Mongolia, która – jak podkreślają autorzy – jest idealnym miejscem dla poszukiwaczy otwartych przestrzeni, przygód i kultury. Drugie miejsce zajęły Indie, a podium zamknęło Maroko. Jedynym europejskim krajem w rankingu jest Chorwacja, która znalazła się na 9. pozycji. 10 najlepszych krajów według Lonely Planet w 2024 roku: Mongolia Indie Maroko Meksyk Chile Benin Uzbekistan Pakistan Chorwacja Saint Lucia Choć w obu rankingach zbrakło polskich akcentów, nie oznacza to, że nasz kraj nie cieszy się sympatią zagranicznych gości i mediów. Kilka dni temu informowaliśmy, że Kraków uplasował się na bardzo wysokim trzecim miejscu w rankingu najlepszych miejsc do zwiedzenia w Europie. Ustępując jedynie Atenom i Lizbonie, a wyprzedzając takie metropolie jak Madryt, Berlin czy Rzym. – Kraków jest niedrogi, oferuje wiele atrakcji i łatwo się po nim poruszać. Ponadto miasto słynie z niesamowitego jedzenia ulicznego, dzięki czemu za niewielkie pieniądze turyści mają szansę spróbować lokalnej kuchni w klimatycznym otoczeniu – możemy przeczytać w raporcie „Top 10 Best Places to Visit In Europe”. Z kolei popularna platforma wynajmu aut na całym świecie Discover Cars już po raz trzeci z rzędu uznała dawną stolicę Polski za najlepsze miejsce na Starym Kontynencie na zimowy wyjazd. Źródło: Lonely Planet Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Kraj znany z zamków, filmów i szlaków turystycznych. Oto zaskakujące ciekawostki o Czechach
Wydaje nam się, że Czechy są bliskie, niewielkie i wiemy, czego się po tym kraju spodziewać. Wyobrażenia o Czechach i ich mieszkańcach pełne są stereotypów – to samo zresztą dotyczy wyobrażeń Czechów o Polakach. Tymczasem, jeśli przyjrzeć się im odrobinę bliżej, Czechy okazują się krajem zaskakującym niemal na każdym kroku. Oto mało znane ciekawostki o Czechach.
W tym artykule: Ciekawostki o Czechach Czeskie piwo Filmy kręcone w Czechach Czeskie zamki Czeska turystyka Inne ciekawostki o Czechach Nazwa „Czechy” wcale nie jest taka oczywista jak nam się wydaje. Pełna nazwa kraju to Republika Czeska (Česká Republika), ale używa się też jej oficjalnie uznanej wersji skróconej, czyli Česko. Budziła ona kontrowersje, a nawet była powodem protestów. Negatywnie o formie „Česko” wypowiadał się m.in. prezydent Vaclav Havel. Funkcjonuje też termin „Cechy”, który określa zarówno krainę geograficzno-historyczną, jak i (potocznie) cały kraj. Kilka innych propozycji na nazwę kraju zupełnie się nie przyjęło, np. Českozemsko, Čechie czy Českomoravsko. A łacińska nazwa Czech to Bohemia i słusznie kojarzy się z „bohemą” czyli określeniem na tzw. „cyganerię artstyczną”. Bohema pochodzi od francuskiego określenia „la boheme”, a ono z kolei od „bohemus”, czyli średniowiecznego łacińskiego słowa oznaczającego mieszkańca Czech, a później także Cygana. Jak wówczas (niesłusznie) sądzono, Cyganie wywodzili się właśnie z Czech. Ciekawostki o Czechach Republika Czeska składa się z trzech bardzo od siebie odrębnych regionów: Czech, Moraw i Śląska Czeskiego. Nie jest krajem etnicznie jednolitym. Obywatele silnie identyfikują się ze swoimi regionami i mają duże poczucie odrębności. Na przykład mieszkaniec Moraw na pytanie o narodowość najprawdopodobniej nie odpowie, że jest Czechem, tylko Morawianinem. Jak Czesi widzą Polaków? Rozmawiamy z Hanką z Moraw „Jestem typową Czeszką" mówi o sobie Hanka. Nam opowiada, jak u naszych południowych sąsiadów wspomina się czasy Czechosłowacji, skąd się bierze czeski ateizm i dlaczego język polski j... Zaskakujący jest fakt, że w ostatnim czeskim spisie ludności z 2021 r., na 10 milionów obywateli aż 3,2 miliona nie chciało lub nie potrafiło podać swojej narodowości. Jako Czesi zadeklarowało się 6 mln obywateli, jako Morawianie – 359 tys., a jako Ślązacy – zaledwie 12,5 tys. W Czechach jest też spora grupa obywateli deklarujących przynależność do kilku innych narodowości: słowackiej, polskiej, rosyjskiej, ukraińskiej, niemieckiej i romskiej. Czeskie piwo Czechy to światowa stolica piwa. Konsumuje się go tutaj najwięcej na świecie – 140 litrów rocznie na mieszkańca. To wynik który zostawia daleko w tyle kolejne państwa: Austrię (107 l.) i Rumunię (100 l.). Warto przy okazji dodać, że również Polska jest bardzo wysoko w rankingu spożycia piwa – zajmujemy 5. miejsce i pijemy go średnio prawie 98 l. na głowę. Tradycja warzenia piwa w Czechach ma co najmniej tysiąc lat. Pierwsze pisemne źródła na ten temat pochodzą z 993 r., z praskiego klasztoru na Brevnovie. Najstarsza piwiarnia w Pradze – U Fleku – ma ponad 500 lat. Została otwarta w 1499 r. i działa do dziś, produkując przy okazji własne piwa. Większość produkowanych i konsumowanych w Czechach piw to lager – czyli piwo dolnej fermentacji. W zależności od mocy określane jako: lehke, vycepni, lezak, special. A mocy nie określa się tu w procentach, tylko w stopniach, oznaczających ilość ekstraktu (czyli cukrów w brzeczce przed fermentacją). Piwo o mocy 10 stopni odpowiada w przybliżeniu 4% alkoholu. Filmy kręcone w Czechach Już w latach 90., tuż po upadku komunizmu, Czechy zaczęły przyciągać filmowców z zachodu Europy, ale przede wszystkim z USA. Dziś Czechy to prawdziwa potęga w produkcji filmowej, znana z pięknych plenerów, profesjonalnych ekip, łatwych do zdobycia pozwoleń na filmowanie i relatywnie niskich kosztów. Hollywoodzcy filmowcy szczególnie upodobali sobie Pragę, która dzięki swej architektonicznej różnorodności może „zagrać” wiele miejsc. Posiada też świetnie wyposażony zespół studiów filmowych „Barrandov”. W Czechach kręcono m.in.: „Mission Impossible”, „Casino Royale”, „Hannibala”, „Tożsamość Bourne’a”, „Jojo Rabbit” i setki innych mniej znanych filmów. Zainteresowanie produkcją filmową w Republice Czeskiej jeszcze wzrosło w 2010 roku, dzięki zachętom finansowym uchwalonym przez czeski rząd. Czeskie zamki Szacuje się, że w Czechach jest około 3000 zamków, twierdz, arystokratycznych rezydencji i zamkowych ruin. Są one jednym z najbogatszych pod tym względem krajów na świecie. Chociaż liczbowo najwięcej zamków mają Niemcy, to Czechy oraz Walia rywalizują o miano kraju z największym ich zagęszczeniem. I to Czechy można tu uznać za zwycięzcę, bo są po prostu od Walii większe. W oficjalnym spisie historycznych budowli Czech jest prawie 1000 zamków, przy ok. 600 w Walii. Najsłynniejsze czeskie zamki to m.in.: Zamek Praski – jeden z największych na świecie, siedziba prezydenta Czech, Český Krumlov, wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, XIV-wieczny zamek Karlštejn, położony około 30 kilometrów na zachód od Pragi. Czeska turystyka Wszystkie oznakowane szlaki turystyczne w Czechach mają podobno aż 80 tysięcy kilometrów. W tym ponad 43 tysiące kilometrów szlaków pieszych i narciarskich biegowych, oznaczonych 67 tysiącami drogowskazów oraz ponad 38 tysięcy kilometrów tras rowerowych. To światowa czołówka i mało znany fakt. Czeski system znaków turystycznych jest prosty, dobrze przemyślany i ma ponad 130 lat. Na czerwono zaznaczane są trasy długodystansowe lub górskie, czyli te najbardziej wymagające. Niebieskie znaki wyznaczają główne trasy, zielone – te lokalne, a żółte – trasy krótkie i szlaki łącznikowe. Znakowaniem zajmuje się Klub Czeskich Turystów – organizacja, która powstała w 1888 r. Pierwszy czeski szlak powstał już rok później i wiódł ze Štěchovic koło Pragi do Svatojánskich proudów. Biorąc pod uwagę takie umiłowanie Czechów do pieszych wycieczek trudno się dziwić, że z zapałem zbierają także grzyby. Podobno statystyczna czeska rodzina zbiera ich 8 kg rocznie. Inne ciekawostki o Czechach A oto kilka innych zaskakujących ciekawostek o Czechach: Najciekawsze w Europie jaskinie. Czechy mają powody do dumy Jaskinie w Czechach uchodzą za jedne z najpiękniejszych i najciekawszych w Europie. Ich duży plus to też odległość od Polski. Zobacz, co warto zobaczyć podczas krótkiego wypadu do Czech. To najbardziej laicki kraj świata. Aż 78% obywateli nie deklaruje przynależności do żadnej religii. Słowo „robot” pochodzi z języka czeskiego i po raz pierwszy zostało użyte w sztuce teatralnej „R.U.R” autorstwa Karela Čapka. W Czechach mieszka aż ponad pół miliona cudzoziemców, z czego 200 tysięcy w samej Pradze. To bardzo dużo, jak na kraj o populacji zaledwie ok. 10 milionów. Czechy to jeden z najbezpieczniejszych krajów świata. W dorocznym rankingu Global Peace Index znajdują się od lat w pierwszej dziesiątce. Po Amerykanach i Rosjanach Czesi są trzecią nacją, jaka znalazła się w kosmosie. W 1978 r. kosmonauta Vladimir Remek poleciał w kosmos na pokładzie radzieckiego Sojuza. Czesi są jednym z najwięcej czytających narodów i mają najlepszą sieć publicznych bibliotek na świecie. Statystyczny obywatel Czech czyta 13 książek rocznie. Nasz ekspert Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Męski wypad – 5 europejskich miast na weekend z kumplami
Co robić, gdy nie ma się pomysłu na zorganizowanie wieczoru kawalerskiego? Odpowiedź jest prosta – zebrać ekipę i wyskoczyć gdzieś na weekend. Oto 5 europejskich miast na męski wypad.
W tym artykule: Męski wypad: Budapeszt Męski wypad: Berlin Męski wypad: Praga Męski wypad: Porto Męski wypad: Kopenhaga Choć na podróżujących wciąż czeka wiele wyzwań (wysokie ceny, problemy z lotami), podróżowanie po Europie (po spełnieniu odpowiednich warunków) wciąż jest względnie łatwe i przy dobrej organizacji i odrobinie cierpliwości niedrogie. Oto 5 miast, do których naszym zdaniem warto się wybrać na weekend (ewentualnie przedłużony o dzień lub dwa), aby odpocząć od codziennych trudów, rozerwać się, zobaczyć coś ciekawego i nie zrujnować przy tym portfela. Choć artykuł jest częścią naszego cyklu, podczas którego rekomendujemy miejsca na męski wypad czy organizację wieczoru kawalerskiego, każde z opisywanych miast może być również inspiracją do wyprawy z koleżankami czy krótkich rodzinnych wakacji. Męski wypad: Budapeszt Budapeszt to jedno z najpopularniejszych miast odwiedzanych przez turystów z Polski. Trudno się dziwić. Jest tu niedrogo, Węgrzy mają nas za bratanków, a i dotrzeć na Węgry nie jest specjalnie trudno. Z Krakowa to zaledwie 6 godzin samochodem. Z kolei z Warszawy można do Budapesztu dojechać pociągiem lub dolecieć samolotem. Miasto zachwyca przede wszystkim swoją bogatą historią. Choć Wiedeń – większy i bogatszy brat Budapesztu – jest znacznie bardziej utrzymany, w stolicy Węgier również na każdym kroku widać urok i bogactwo dawnego cesarstwa. Najważniejsze miejsca do zobaczenia to neogotycki budynek parlamentu oraz Bazylika Świętego Stefana. Warto poświęcić trochę czasu na obie części miasta. Starsza Buda zaprasza na spacery po niezwykłym Wzgórzu Gelerta i przepięknym Starym Mieście, a nowszy Peszt zachwyca urokliwym śródmiejskim klimatem. Pomiędzy jedną a drugą częścią miasta na Wyspie Małgorzaty można spędzić relaksujący dzień w jednym z podgrzewanych basenów na świeżym powietrzu lub organizując piknik w parku. Obowiązkowym do odhaczenia punktem na naszej liście powinna być wizyta w słynnych miejscowych termach, w których cyklicznie organizowane są imprezy. Do tego Budapeszt to bogata oferta gastronomiczna (kilka restauracji odznaczonymi gwiazdkami Michelin, ogromny wybór miejscowych win i świetne desery. W 2019 roku miasto to znalazło się na pierwszym miejscu rankingu najciekawszych miast Europy według serwisu European Best Destinations, co uzasadniono tutejszym połączeniem elegancji Paryża a architektonicznym dziedzictwem Wiednia, urokiem Porto i stylem życia Sztokholmu. Męski wypad: Berlin Do największego miasta Niemiec, a jednocześnie stolicy naszych zachodnich sąsiadów, można z Polski dotrzeć bez problemów. Najwygodniejszy i najtańszy jest pociąg, choć wiele osób podróżuje do Berlina samochodem. Ze Szczecina to zaledwie 90 minut drogi. Z Warszawy około 5 godzin. W Berlinie nie brakuje klubów nocnych. Miasto ma bogatą historię sceny klubowej. To tutaj narodziła się słynna Love Parade. Warto odwiedzić jedną z tradycyjnych miejskich piwiarni lub kawiarni. Fani piłki nożnej na pewno docenią też możliwość obejrzenia meczu lokalnej drużyny Herthy Berlin, w której do niedawna grał Krzysztof Piątek. Standardy stadionu olimpijskiego odbiegają co prawda od nowoczesnych obiektów piłkarskich, jednak w żaden sposób nie utrudnia to odbierania przyjemności z futbolowego widowiska. Zainteresowani historią mogą wybrać się na jedną z wielu wycieczek śladami zimnowojennego Berlina podzielonego na dwa miasta. Dzisiaj życie stolicy Niemiec akcentuje się raczej w dawnym Berlinie Wschodnim. Do Berlina Zachodniego warto jednak wybrać się, by na własnych oczach zobaczyć, jak kilka dekad oddzielnej historii inaczej ukształtowało obie części miasta. Szczególnie interesującą atrakcją może być zwiedzanie Berliner Unterwelten, czyli opuszczonych stacji metra czy Teufelsbergu, czyli tzw. Góry Diabła. W wolnej chwili koniecznie trzeba spróbować berlińskiego kebaba, ponoć tak dobrego jak w Stambule oraz curry wurst, czyli kiełbasek w ostrym sosie podawanych z frytkami. Czy to największy krokodyl na świecie? „Szef rzeki” miał 7 metrów długości Największy krokodyl na świecie w historii wyginął. Co wiadomo o przodkach krokodyli? Media zelektryzowała wiadomość o odkryciu okazów największego gatunku zamieszkującego Australię. Męski wypad: Praga Południowi sąsiedzi Polski kuszą relatywnie niskimi cenami i niewielką odległością od granic Polski. W Pradze nie można się nudzić. Wybierając się do stolic Czech, z pewnością warto poświęcić zaplanować trochę czasu na praskie klasyki. Most Karola, Złota Uliczka i zamek na Hradczanach to miejsca ikoniczne na mapie całej Europy. Jak Praga to oczywiście również kufel zimnego piwa. W jednym z rankingów miast najbardziej przyjaznych piwoszom Praga znalazła się na drugim miejscu zaraz za amerykańskim miastem Asheville. Ulica Křižíkova zaś została określona przez redaktorów serwisu Time Out! jedną z najbardziej rozrywkowych ulic na świecie. Doceniono dużą liczbę klimatycznych barów i knajpek oraz bliskość wiaduktu Negrelliego, jednej z najciekawszych budowli w Pradze. Do stolicy Czech najłatwiej dostać się samochodem i pociągiem. Uwaga, latem jest to jedno z najbardziej zatłoczonych miast Europy. Warto zaplanować pobyt wcześniej, aby mieć możliwość wyboru miejsca do nocowania. Męski wypad: Porto Porto to niewątpliwie jedno z najbardziej malowniczych miast Europy. Kusi świetną pogodą, znakomitą kuchnią i znanym na cały świat winem. Przylatując do Porto, warto skierować pierwsze kroki w stronę Matosinhos. To słynna portowa dzielnica z wielką publiczną plażą, gdzie na jednej z ulic serwuje się najlepsze owoce morza. Kto preferuje inne smaki, powinien się udać do jednej z knajp serwujących francesinhę. Ta kanapka „na bogato” zachwyca smakiem. Znajdziemy w niej kawałek polędwicy, plastry szynki, podłużne paski salami, kiełbaski i sporo sera, a to wszystko przykryte ostrym sosem na bazie piwa. Porto może być dobrą bazą wypadową do Lizbony i na południe Portugalii. Warto też pomyśleć, o odwiedzeniu sąsiedniej Hiszpanii. Porto jest dobrze skomunikowane z innymi miastami na Półwyspie Iberyjskim. Przy odrobinie szczęścia można trafić na niedrogie bilety do Madrytu, Sewilli, czy Barcelony Do Porto najłatwiej dotrzeć samolotem. Bezpośrednio z Polski lata Wizzair. Za bilety zapłacimy około 1000 złotych w dwie strony. Lot trwa niecałe 4 godziny. Zabójcze promieniowanie na Marsie. Jakiekolwiek „cegiełki życia” mogą znajdować się dopiero 2 metry pod powierzchnią planety Czy – by poznać Marsa – trzeba koniecznie na niego lecieć? Niekoniecznie. Naukowcy bardzo precyzyjnie otworzyli w laboratorium warunki, jakie panują na Czerwonej Planecie. Dzięki temu s... Męski wypad: Kopenhaga Stolica Danii to miasto, w którym komfort życia uznaje się za jeden z najwyższych na świecie. Duńskie społeczeństwo, które zamożność potrafiło umiejętnie połączyć ze sprawiedliwością społeczną, jest dzisiaj szczególnie wyczulone na temat zrównoważonego rozwoju. Miasto ma osiągnąć neutralność energetyczną już w 2025 roku. Takie podejście widać właściwie na każdym kroku. Jest tu 5 razy więcej rowerów niż samochodów. Miasto ma wiele do zaoferowania turystom. Przede wszystkim jednak przyciąga niezobowiązującą atmosferą. Duńczycy się nie spinają, są przyjaźni i kiedy tylko pogoda na to pozwala, spędzają czas na świeżym powietrzu. Najczęściej w letnie dni można ich spotkać w dzielnicy portowej, gdzie nad wodą popijają kolejną butelkę carlsberga. Odwiedzając Kopenhagę, koniecznie trzeba się wybrać do tzw. Wolnego Miasta Christiania, gdzie podobno nie obowiązuje duńskie prawo. Kto ma grubszy portfel, może spróbować zarezerwować stolik w Nomie, uznanej za najlepszą restaurację na świecie. pozostałym polecamy Barr, gdzie w znacznie bardziej przystępnych cenach na gości czeka menu również stworzone przez René Redzepiego, twórcę Nomy. Do Kopenhagi można się dostać samolotem. Lot z Warszawy trwa zaledwie około godziny. Można też spróbować podróży samochodem przez Niemcy i Jutlandię. Niestety nie ma bezpośredniego połączenia kolejowego z Polski do Danii.
Jeden dzień w Pradze. Co warto zobaczyć, a co sobie odpuścić?
Jakie atrakcje Pragi zobaczyć w jeden dzień? Najpierw Most Karola.
W tym artykule: Jak zaplanować jeden dzień w Pradze? Najważniejsze atrakcje Pragi Praskie kościoły do zwiedzania Hradczany na szybko Jak nie przepłacić za knedliki? Jeden dzień w Pradze może nie wystarczyć, żeby zobaczyć całe miasto, ale to dobry początek odkrywania naszych południowych sąsiadów. W Czechach była pewnie większość z nas. Jeśli nie w samej stolicy, to prawdopodobnie w górach. Polscy turyści chętnie schodzą ze szlaków do czeskich schronisk. Jak zaplanować jeden dzień w Pradze? Czeska Praga regularnie pojawia się w rankingach najpiękniejszych stolic w Europie. Trudno odmówić jej uroku. Duża w tym zasługa historii, która w porównaniu np. do Warszawy, z Pragą obeszła się dość łagodnie. Stolica Czech to jednak nie tylko zabytki. Od lat urbaniści sprytnie łączą tam klasykę i historię z nowoczesnością, co nierzadko wzbudza kontrowersje. Pierwszy przykład z brzegu: rzeźba przedstawiająca dwóch mężczyzn sikających do basenu w kształcie Czech. Nietypowa instalacja autorstwa Davida Černego stanęła obok Muzeum Franza Kafki w 2004 r. Dzieła Černego są rozsiane po całej Pradze. Nad miastem górują rzeźby niemowląt wspinających się na wieżę telewizyjną Žižkov. Nawet jeśli nie planujemy spaceru śladami artysty, mamy duże szanse, że i tak na nie trafimy. Co jeszcze warto zobaczyć w Pradze? Jak zaplanować jeden dzień w stolicy Czech? To jest do zrobienia. Najważniejsze atrakcje Pragi Zakładając, że na zobaczenie Pragi mam tylko jeden dzień, warto skupić się na najważniejszych miejscach i atrakcjach. Oczywistością jest zatem Most Karola. Poruszają się po nim tylko piesi, ale i tak jest bardzo tłoczno. Ponoć żeby zrobić tam sobie zdjęcie bez innych ludzi, trzeba przyjść wcześnie rano. Nie sprawdzałem, więc nie mogę tego zagwarantować. Most Karola znajduje się w pobliżu innych tzw. landmarków Pragi, w tym średniowiecznego zegara astronomicznego. Orloj znajduje się na południowej ścianie ratusza. Pod zdobną tarczą zawsze stoją turyści. Najlepiej znaleźć się tam o pełnej godzinie. Wówczas zegar dosłownie ożywa i możemy obejrzeć krótki spektakl z figurkami. Praskie kościoły do zwiedzania Czesi nie uchodzą za szczególnie religijny naród. Jak sami mówią, niechętnie chodzą do kościołów, a jak na ironię to właśnie w Pradze widziałem jedne z piękniejszych kościołów w życiu – zarówno w środku i na zewnątrz. Pierwszy z nich to Kościół Marii Panny przed Tynem. Stoi dosłownie kilkaset metrów od Ratusza. Łatwo go rozpoznać po wysokich na 80 metrów gotyckich wieżach. W środku znajduje się barokowy ołtarz. Po drugiej stronie Wełtawy, w drodze na Hradczany, warto z kolei zajrzeć do bogato zdobionego, barokowego kościoła św. Mikołaja. Zwiedzającym udostępniono piętro i balkony, skąd lepiej widać ołtarz i freski. Hradczany na szybko Hradczany to jeden z obowiązkowych punktów wycieczki do Pragi. Mając tylko jeden dzień na zwiedzanie miasta, nie wchodziłem jednak do kompleksu zamkowego. Wystarczyło mi wejście po schodach na Plac Hradczański, skąd można podziwiać panoramę miasta. Codziennie o pełnej godzinie między 5 i 23 odbywa się tam uroczysta zmiana warty. Wracając w okolice rynku, wybrałem taką trasę, że przejść obok ściany Johnna Lennona. Przyznaję, że nie zrobiła na mnie większego wrażenia. Jeśli ktoś waha się między ścianą Lennona, a na przykład Tańczącym Domem, radzę wybrać drugą opcję. Na deser, pozostając w klimacie niemal futurystycznym, warto podejść pod ruchomą głowę Franza Kafki przy ulicy przed centrum handlowym Quadrio. Jak nie przepłacić za knedliki? Jedyne złe wspomnienie z Pragi to obiad. Przytaczam moją historię, żeby inni nie popełnili tego samego błędu. Przed przyjazdem nie zaplanowałem, gdzie będę jadł. Kiedy zgłodniałem, a czas zaczął mnie naglić (podróż autobusem), wszedłem do pierwszej lepszej knajpki w okolicach rynku. Puste stoliki były pierwszym ostrzeżeniem, jakie zignorowałem. Kolejnym były orzeszki na każdym stole – jak się potem okazało dodatkowo płatne. Tak jak chleb, o który nie prosiłem, a dostałem. Już same knedliki był bardzo drogie i średnio smaczne. Przy płaceniu kelner/barman/właściciel (?) naliczył sobie bardzo wysoki napiwek. Cała przyjemność kosztowała mnie ponad 100 zł. Od tamtej pory zawsze przed przyjazdem w nowe miejsce robię kulinarny research, a jeśli muszę wybrać lokal z gastronomią na szybko, sprawdzam opinie w Google. Dopiero w drodze powrotnej do Polski wyczytałem, że odwiedzona przeze mnie restauracja słynie z naciągania i oszukiwania klientów. Do Pragi na pewno wrócę. Chociażby po to, żeby zjeść w innym, polecanym miejscu i nadrobić rzeczy z listy, których nie zdążyłem zobaczyć.
3 propozycje na jesienne city breaki. Z wizytą u sąsiadów
Jesienią najczęściej mamy już w większości wykorzystane dni urlopowe lub zostało nam ich niewiele. To nie oznacza jednak rezygnacji z podróży. Na pewno słyszeliście o city breakach, czyli krótkich, zazwyczaj weekendowych wyjazdach do miast. Podpowiadamy, które stolice naszych sąsiadów warto odwiedzić.
W tym artykule: Szybki wypad do stolicy Niemiec Weekend w Pradze Wilno znane i nieznane City break z założenia ma być krótki, ale intensywny. W ostatnich miesiącach sporą popularnością cieszyły się wyjazdy do polskich miast, w tym Krakowa, Gdańska czy Wrocławia. Tym razem ruszamy jednak zagranicę. Niedaleko, tak żeby podróż nie zajęła nam zbyt wiele cennego czasu. Zaczynamy od Berlina. Szybki wypad do stolicy Niemiec Berlin jest położony tylko 90 km od granicy z Polską. Wiele osób decyduje się na wyjazd samochodem (zwłaszcza z zachodnich województw), ale sprawny transport oferują też linie lotnicze oraz przewoźnicy autobusowi. Oczywiście blisko odległość to tylko jeden z argumentów, dlaczego warto odwiedzić stolicę Niemiec. To miasto dosłownie tętni życiem. Każdego roku odwiedzają je artyści z całego świata. W szczególności upodobali sobie Kreuzberg. W dzielnicy tej znajdziemy dziesiątki klimatycznych knajpek, a przy odrobinie szczęście być może uda nam się trafić na kameralny koncert w jednej z nich. Za co kochamy Berlin? Wiele atrakcji miasta można zwiedzać za darmo. Także te, bez których zwiedzane się nie liczy. Mowa między innymi o Bramie Brandenburskiej czy Murze Berlińskim, który na przestrzeni lat stał się jednocześnie plenerową galerią graffiti. Pozostańmy na chwilę przy historii miasta. Będąc w Berlinie, warto zobaczyć również charakterystyczny Pomnik ofiar Holokaustu złożony z z 2711 betonowych prostopadłościanów rozmieszczonych na powierzchni 19 tysięcy metrów kwadratowych. Istotnym punktem na mapie Berlina jest również Checkpoint Charlie, czyli jedno z najbardziej znanych przejść granicznych między NRD a Berlinem Zachodnim w czasach zimnej wojny. To miasto celebruje wolność w każdej możliwej postaci. Co jeszcze przyciąga turystów do współczesnego Berlina? Berlin się zmienia. Jeśli nie byliście tam w ostatnich pięciu latach, możecie się bardzo zdziwić. Współczesny Berlin znacznie różni się od tego, który zapisał się w waszej pamięci. ... Berlin to także darmowe muzea. Szczególnie polecamy Niemieckie Muzeum Niewidomych i Topografię Terroru. Informacje o zwiedzaniu znajdują się oficjalnych stronach internetowych placówek. Weekend w Pradze Czeska Praga to jedna z najchętniej odwiedzanych przez Polaków europejskich stolic. Wcale się nie dziwimy. Blisko, stosunkowo tanio, no i te knedliki. A co zwiedzać w mieście? Obowiązkowym punktem na turystycznej mapie Pragi jest oczywiście Most Karola. Za dnia i wieczorem spotkamy tam tłumy turystów, dlatego jeśli myśli o zdjęciu bez innych ludzi na drugim planie, warto pomyśleć o wycieczce z samego rana. Kontynuując wycieczkę po starym mieście, polecamy wziąć pod uwagę rynek a na nim spektakularny zegar astronomiczny. Na sąsiednich Hradczanach pierwsze skrzypce gra kompleks zamkowy z IX w. – rekordzista Guinnesa pod względem zajmowanej powierzchni. 11 rzeczy, które warto wiedzieć o czeskiej Pradze To jednocześnie tak blisko, że możemy się tu czuć jak w domu. A jednocześnie na tyle daleko, żeby zachwycić się tutejszą specyfiką. Czesi mają poczucie humoru i fantazję, czego dowodem jest, chociażby Tańczący Dom, biurowiec, który kształtem przypomina pląsającą parę. Jeszcze ciekawiej robi się, kiedy zaczniemy zwiedzać Pragę szlakiem nietypowych rzeźb. Niektóre, tak jak Sikające postacie, początkowo wzbudzały wiele kontrowersji. Szybko wpisały się jednak w krajobraz tego kolorowego miasta. Wilno znane i nieznane Stolica Litwy kojarzy się Polakom przede wszystkim z Ostrą Bramą i cmentarzem na Rosie. To oczywiście jedne z najważniejszych miejsc w Wilnie, ale planując wyjazd, dobrze zainteresować się również innymi atrakcjami. Najciekawsza z nich to więzienie na Łukiszkach – najstarszy tego typu obiekt na Litwie. Od niedawna funkcjonuje jako muzeum. Zwiedzający mogą nie tylko zajrzeć do cel, w których osadzeni byli skazani na dożywocie, ale też zobaczyć, jakie gadżety wytwarzali własnoręcznie więźniowie. Artystyczne dusze z pewnością odnajdą się na Zarzeczu, dzielnicy z własną konstytucją, która zakłada między innymi, że każdy ma prawo do leniuchowania. Między budynkami poustawiane są fantazyjne instalacje. Zgodzicie się chyba z nami, że obok zebry na biegunach nie sposób przejść obojętnie, a i krzesła ustawione w rzece przykuwają uwagę. Poleciałem do Wilna i już pierwszego dnia trafiłem do więzienia Pierwszy raz w Wilnie miałem być już wiosną ubiegłego roku. Plany pokrzyżowała mi jednak pandemia koronawirusa. Na szczęście Litwa otworzyła się już na turystów zza granicy. Skorzysta.. Wilno można zwiedzać na wiele sposobów, na przykład podążając śladami polskich artystów. To właśnie tu mieszkał, uczył się i tworzył Adam Mickiewicz. Jeszcze więcej polskich pisarzy znajdziemy na Ulicy Literackiej.
Praga świętuje koniec epidemii koronawirusa. Podczas miejskiej kolacji [GALERIA]
Mieszkańcy stolicy Czech zbudowali na Moście Karola liczący ponad 500 metrów długości stół i urządzili uroczystą masową kolację. W ten sposób świętowali zniesienie blokad związanych z epidemią koronawirusa.
Miejska jadalni ciągnęła się nie tylko przez słynny Most Karola, ale też przez ulice Pragi. Na zorganizowanie niezwykłego spotkania pozwoliło zniesienie zakazu dotyczącego dużych zgromadzeń. Czesi postanowili uczcić złagodzenie zasad społecznego dystansu, który musieli zachowywać przez ostatnie miesiące. Na pomysł zorganizowania wspólnej kolacji dla mieszkańców wpadli właściciele jednej z praskich kawiarni. – Chcemy świętować koniec kryzysu koronawirusowego, gdy ludzie mogą spotkać się i pokazać, że nie boją się już zetknąć z innymi, że nie boją się przyjąć od kogoś przekąski – mówi Ondrej Kobza, właściciel lokalu, który zorganizował wydarzenie. – Każdy musiał coś zrobić, żeby tu być – przynieść jedzenie lub kwiaty. Pomysł polegał na tym, żeby wszyscy się w to zaangażowali – dodał. Na zdjęciach z wydarzenia widać, że wiele osób zjawiło się przy stole także z instrumentami, dzięki czemu na ulicach Pragi rozbrzmiewał śmiech i muzyka. Stoły, przyozdobione białymi obrusami i kwiatami, być może nie były bogato zastawione, ale to z pewnością nie przeszkodziło miejscowym we wspaniałej zabawie. Czechy wymieniane są wśród państw, które poradziły sobie z koronawirusem najlepiej, a to dzięki szybkiej reakcji i wprowadzeniu powszechnego obowiązku noszenia masek ochronnych. Ten prosty zdawałoby się ruch pozwolił znacznie ograniczyć rozprzestrzenianie SARS-CoV-2 i złagodzić obostrzenia szybciej, niż ma to miejsce w innych krajach. Ale Światowa Organizacja Zdrowia ostrzegła, że ​​pandemia wciąż się nie skończyła. Zresztą Czechy są tego w pełni świadome – wciąż nie zezwoliły na wjazd do kraju wszystkim przyjeżdżającym. Według danych z Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa w Czechach, kraju liczącym około 10 milionów ludności, odnotowano około 12 000 potwierdzonych przypadków COVID-19 i 349 zgonów. Liczby te są stosunkowo niskie. Unia Europejska formalnie uzgodniła we wtorek zestaw zaleceń, które pozwolą podróżnikom spoza UE odwiedzić kraje unii. Jak powszechnie oczekiwano, lista 14 krajów, z których podróżni będą mogli wjechać do UE, nie obejmuje Stanów Zjednoczonych, których aktualny wskaźnik zakażeń COVID-19 nie spełnia kryteriów określonych przez UE, niezbędnych do uznania ich za „bezpieczny kraj”. Katarzyna Grzelak
25 najlepszych miast na weekend! Poznaj nasze ulubione kierunki
Muzea, zabytki, klimatyczne knajpki, nocne życie - tego oczekujemy od miast! I mamy szczęście, ponieważ Europa oferuje nam spory wybór w tym zakresie.
Z myślą o miłośnikach krótkich weekendowych wypadów, tzw. city-breaków, przygotowaliśmy cały numer specjalny Travelera poświęcony miastom 25 MIAST NA WEEKEND. Tutaj przedstawiamy Wam 6 z nich: WIEDEŃ, Austria Po tym, jak już sprawdzimy najważniejsze turystyczne punkty na mapie Wiednia (o ile jest to możliwe w trakcie jednej wizyty!) warto rozważyć oddalenie się od centrum. Można wybrać się np. do dzielnicy Grinzig, która kiedyś była oddzielnym miastem, i skosztować wiedeńskiego specjału – białego wina Wiener Gemischer Satz. NEAPOL, Włochy Mafia, której nie trzeba się obawiać, wino które trzeba pić i pizza, której trzeba spróbować - taki jest Neapol! Wieczorami portowe zakątki zamieniają się w deptaki pełne elegancko ubranych ludzi dyskutujących o bieżących sprawach. Marynarkę warto zawsze mieć pod ręką. PRAGA, Czechy Miasto, które zachwyca, ale może także przestraszyć. Oczywiście na wesoło. W jednej z tutejszych piwnic mieści się Muzeum Straszydeł, a w nim lokalne potwory i upiory, z których każdy ma swoją legendę. BUKARESZT, Rumunia Dom Ludu, który góruje nad Bukaresztem, jest większy niż amerykański Pentagon. Budowę potężnego budynku rozpoczęto w 1983 roku na rozkaz Nicolae Ceaușescu. Tyran miał stąd wygłaszać przemówienia. Jednak zanim dokończono budowę komunizm upadł, prezydent zginął, a jedyną osobą, która miała okazję powiedzieć coś z balkonu tego budynku był Michael Jackson w 1992 roku. MALAGA, Hiszpania Odwiedzając Malagę w Wielkim Tygodniu można być świadkiem niezwykłych procesji organizowanych przez tamtejsze bractwa i parafie. Mężczyźni w strojach i kapturach z czasów Świętej Inkwizycji niosą na swoich barkach ogromne platformy z figurami przedstawiającymi sceny z męki Chrystusa. Podobno jednym z zakapturzonych braci jest urodzony w Maladze aktor, Antonio Banderas. PETERSBURG, Rosja Pitier, jak pieszczotliwie nazywają swoje ulubione miasto Rosjanie, jest pełen przepychu, zróżnicowanej architektury i wspaniałych kafejek. Odwiedzający powinni jednak dokładnie zaplanować nocne szaleństwa. Bowiem właśnie nocą zostają podniesione zwodzone mosty na Newie, aby przepuścić statki. Ten, kto znajdzie się po niewłaściwej stronie będzie musiał poczekać z powrotem do hotelu aż do rana.
Najpiękniejsze ogrody botaniczne w Europie
Odwiedź najpiękniejszą botaniczną trójkę w Europie.
Które europejskie ogrody botaniczne warto zobaczyć? Polecamy miejsca, które zachwycą miłośników natury i nie tylko. Są wśród nich: wyjątkowy podlondyński ogród-staruszek, centrum różnorodności - Madera i pełna atrakcji kwitnąca Praga. Wielka Brytania, Kew, Królewskie Ogrody Botaniczne: Spacer ponad wierzchołkami Królewskie Ogrody Botaniczne w podlondyńskim Kew to rozległy kompleks ogrodów i szklarni, które ze względu na swoje walory zostały w 2003 roku wpisane na listę UNESCO. Mają one ponad 250 lat i na ich terenie zgromadzono największą na świecie kolekcję roślin – blisko 7 milionów okazów. Największą atrakcją tego miejsca nie są jednak same rośliny, a udogodnienia, które umożliwiają jeszcze lepszą ich obserwację. Możliwość spaceru ponad wierzchołkami drzew daje wysoki na 18 i długi na 200 metrów chodnik otwarty w 2008 roku. Cała konstrukcja kołysze się na wietrze, co daje iluzję jeszcze większego zbliżenia się do natury. Na zbliżenie – tym razem do roślin wodnych – pozwalają liczne mostki i mosteczki przeciągnięte nad tutejszymi oczkami wodnymi. Miejscami godnymi odwiedzenia są też z pewnością: palmiarnia i specjalnie zaprojektowany budynek z roślinami alpejskimi, a także konserwatorium Księżnej Walii z dziesięcioma strefami klimatycznymi – od pustyni po tropiki. Jest tu też tzw. dom umiarkowany, tj. budynek z roślinami z klimatu umiarkowanego. Piękny! Będący największą na świecie zachowaną wiktoriańską strukturą ze szkła. Są też przepiękne budynki, z oczkami wodnymi, w których pływają rozmaite gatunki lilii wodnych – w tym Wiktorii Królewskiej o liściach o średnicy do 4 metrów. W naturalnych warunkach na takim liściu może stanąć bez problemu człowiek ważący do 75 kg! – i nie zanurzy się on w wodzie. Warto też zwrócić uwagę na obiekty architektoniczne – 50 metrowa Pagoda wzniesiona została w 1762 roku; Brama Japońska jest repliką tej znajdującej się w świątyni Nishi Hongan-ji w Kioto; japoński Dom Minka z otaczającym go japońskim ogrodem; Domek Królowej Charlotty, który monarchini otrzymała w prezencie ślubnym od Jerzego III; a także Pałac Kew, który został zbudowany na sposób flamandzki. Na terenie Kew Garden są też dwie galerie sztuki. W ogrodach nie można się nudzić, nawet jeżeli ktoś zdecyduje się tu spędzić więcej niż jeden dzień. Wiele osób może zainteresować fakt, że przeszkoleni wolontariusze codziennie – poza Bożym Narodzeniem – zapewniają bezpłatne oprowadzanie po Kew. Natomiast bilet wstępu do ogrodów dla osoby dorosłej to 15 funtów. Portugalia, Madera Królestwo różnorodności Maderę można potraktować jak jeden wielki ogród botaniczny, jako że bogactwo przyrody jest na tej wyspie oszałamiające. Jednak poza tym, co jest dostępne dla każdego, są też specjalnie wygospodarowane i dopieszczone miejsca, gdzie miłośnicy roślin poczują się jak w raju. Jednym z nich jest ogród botaniczny zlokalizowany tuż przy stolicy wyspy – Funchal. Roztaczają się z niego nieziemskie widoki na góry – na północy i ocean – na południu. Jednym z głównych celów utworzenia go, było utrzymanie rzadkich dla Madery roślin, które niestety wymarły na wolności. Ogród podzielony jest na pięć sekcji – w tym jedna z nich jest zupełnie nie florystyczna. To Park Papug, w którym zgromadzono ponad 300 gatunków tych barwnych ptaków, w tym niezwykłe wprost okazy Ar. W pozostałych częściach można podziwiać roślinność rodzimą z Madery i innych wysp Atlantyckich; gaj zadrzewiony roślinami pochodzącymi z rejonów tropikalnych oraz Himalajów; sukulenty pochodzące głównie z Południowej Afryki; ogród tropikalny obsadzony drzewami awokado, papaya oraz mango – a także kawą, trzciną cukrową i inną tropikalną roślinnością użytkową. Miejsce wspaniale nadaje się do wypoczynku, również dla tych, którzy nie są wielkimi fanami roślin, ale chcieliby podziwiać piękne widoki roztaczające się dookoła. Tuż obok tego ogrodu znajduje się jeszcze jeden – Monte Palace Tropical Garden. To wspaniały przykład tego, jak można połączyć roślinność tropikalną z rodzimą, oraz jak silne mogą być inspiracje orientem – kulturą Japonii i Chin. Typowo portugalska jest w ogrodzie kolekcja płytek – azulejos, jedna z największych na świecie. Reprezentują one kilka wieków historii kraju i pochodzą z wielu miejsc: pałaców, kościołów, kaplic, domów prywatnych. Natomiast wśród wielu elementów chińskich i japońskich można tu znaleźć m.in.: dwa psy "Fo” z marmuru – zwierzęta te zazwyczaj umieszczone są w wejściu świątyń jako ich opiekunowie; kilka buddyjskich rzeźb; smoka otoczonego przez dzieci reprezentującego płodność; i liczne kamienne latarnie pochodzące z Japonii. Przestrzeń ogrodu jest też urozmaicona przez fontanny i jeziorka wypełnione rybami „Koi”. Jest tu też muzeum z bardzo ciekawą kolekcją sztuki. Czechy, Praga Natura po sąsiedzku Można też wybrać się do Pragi – blisko od Polski, idealny wypad na weekend. W stolicy Czech ogrody botaniczne są dwa, ale my polecamy ten w dzielnicy Troja. Założono go w 1969 roku, jednak dopiero 20 lat później udostępniono zwiedzającym. Położony jest na wysokiej skarpie nad Wełtawą, więc widoki są tu naprawdę piękne. Część zbocza pokrywa uprawa winorośli – również włączona do ogrodu i znana jako Winnica św. Klary. Góruje nad nią malutka kapliczka – to właśnie tu należy stanąć, by zobaczyć idealną panoramę miasta. Za chwilę zacznie się winobranie, a zaraz potem możliwość skosztowania lokalnych trunków – warto więc przemyśleć wizytę tu właśnie jesienią. Ogród podzielono na dwie części – północna jest niedostępna dla zwiedzających przez większą część roku. Jednak sama południowa część wraz ze szklarnią „Fata Morgana” i ścieżką edukacyjną to i tak sporo atrakcji. Wspomniana szklarnia, otwarta jest dla zwiedzających od zaledwie kilku lat, a jednak udało się w niej zgromadzić jedną z najlepszych w Europie kolekcji roślin tropikalnych i subtropikalnych. Wydzielono w niej trzy strefy z różną temperaturą i wilgotnością. W części "suchej" obejrzeć można sukulenty z Madagaskaru, północnej i południowej Afryki oraz Meksyku. W tropikach zaprezentowano rośliny z nizinnych deszczowych lasów Ameryki Południowej, Australii i Oceanii, Afryki, południowo-wschodniej Azji. Część trzecia przeznaczona jest dla roślin z wysokich gór Ameryki Południowej, Azji i Afryki. Dodatkową atrakcją w szklarni są odgłosy z danego regionu czy przelatujące nad roślinami ogromne motyle – jeśli takowe na danym terenie występują. W Ogrodzie jest możliwość nie tylko obejrzenia roślin, ale i skorzystania z bogatej oferty kulturalnej. Organizowane są tu koncerty, wystawy, warsztaty i liczne kiermasze. Przed podróżą, na stronie internetowej ogrodu można sprawdzić szczegółowy wykaz imprez. Wejście do ogrodu kosztuje 50 koron od osoby dorosłej.
11 rzeczy, które warto wiedzieć o czeskiej Pradze
To jednocześnie tak blisko, że możemy się tu czuć jak w domu. A jednocześnie na tyle daleko, żeby zachwycić się tutejszą specyfiką.
Tekst: Sergiusz Pinkwart/ redakcja Na podstawie: "Szlakiem Hrabala" (Traveler 4/2016)
W tych miejscach zawsze tętniło życie w Polsce. Magia bazarów
W czasach PRL-u warszawski bazar Różyckiego był enklawa wolnego rynku w gospodarce centralnie sterowanej. Tu rodziły sie fortuny, o jakich nie śniło się szarym obywatelom.
Towarek, dolarek, flaszkie, alpaszkie – słyszał z bram na Ząbkowskiej klient zmierzający w stronę bazaru Różyckiego, handlowego, a dla niektórych także rozrywkowego centrum Warszawy. Na miejscowym „Monte Karlo” nie miał szans ten, co chciał wygrać w kości albo w benkla. Podobny do gry w trzy karty, nazywany był tak prawdopodobnie dlatego, że odbywał się na odwróconym do góry nogami koszu na śmieci, w praskiej gwarze zwanym benklem. Były też cudowne maści na wszystko, wróżby za kilka groszy, tysiąc i jeden drobiazgów, złodzieje, co nie okradają, lecz kroją, a także ten jedyny w swoim rodzaju wrzask niosący się pomiędzy straganami: „Flaaaki!”, „Pyyyzy gorąceee!”. Słychać też było szeptane ostrożnie „bony, dolary”, bo handel walutą był w PRL-u zakazany i karany bardzo restrykcyjnie. Bony PKO, czyli „polskie dolary” były równowartością walut, które wypłacał państwowy bank. W Peweksie lub Baltonie można było za nie kupić atrakcyjne towary, niedostępne w innych sklepach. Kto słyszał te nawoływania, te szepty, ten z sentymentem je wspomina. Ale bazar był też niełatwą szkołą życia i przetrwania. Na Różycu bowiem, jak pisał Stefan Wiechecki „Wiech”, bywały chłopy równe jak rzadko, niecykoryjne i z salonowem kodeksem karnem oblatane. Kiedyś Pragę nazywano Targowe Wielkie, bo w piątki odbywały się tu targi końmi i bydłem, a we wtorki i w soboty „targi rzeczy i towarów”. Nic więc dziwnego, że w dzielnicy, gdzie handlowano od niepamiętnych czasów, okazji do kradzieży i rabunków nie brakowało. Bazar to był świat nie tylko kupców, ale też paserów i złodziei. W języku, folklorze, klimacie tego, jak dawniej mawiano, „Dzikiego Zachodu” Warszawy zostawili po sobie ślady nie do wymazania. Pisarz Marek Nowakowski znał tych ludzi, słuchał ich. Fascynowali go. Choćby taki Kulas – kuśtykający nieformalny król bazaru. Sposób jego pracy dla naiwnego oka był trudno uchwytny. Właściwie tylko spacerował. Z tym się przywitał, tamtego zaczepił, a z innym oddalił się na stronę. Wnikając głębiej pod ten zwodniczy naskórek, można było dostrzec, że coś czasem odbierał od tych napotkanych niby przypadkiem osobników lub coś im wręczał. Ten rytm spacerowy uprawiał od rana do wieczora. Później przychodził czas na relaks w knajpach: U Inwalidów, Pod Żółwiem czy U Marynarza na Brzeskiej, którego to relaksu finalnym akordem była przeważnie Oaza na Targowej. Odpoczynek ten zresztą łączył się z pracą. Przy knajpianym stoliku zawierał jakieś transakcje i finansował jakieś skoki. Miał reputację najlepszego odbiorcy lewego towaru, juchtu, jak się mówiło w warszawskim argot. Solidny i wypłacalny jak bank. Sam też wymagał takich przymiotów od drugiej strony i nieraz można było zobaczyć, jak karcił nieuczciwych kontrahentów. Siłą obdarzony niedźwiedzią, z kilkoma przeciwnikami potrafił dać sobie radę. Spośród innych bazarowych królów pisarz wspomina także Eleganta, trzęsącego targowiskiem w latach 70., który karierę zaczynał jako drobny złodziejaszek. Talent handlowy niewątpliwy. Wspinał się bardzo szybko po stopniach bazarowej kariery. Śmiałe pomysły, skuteczność dokonań. Wysokiej miary kunszt ubezpieczania się za pomocą korumpowania służb milicyjnych i skarbowych. Zasłynął jako monopolista od wywozu do NRD ogromnej ilości literatury porno, tak zwanych świerszczyków, dla potrzeb sowieckiego wojska tam stacjonującego. Dowcipnie o tym mówił: „Wyrównuję zaległości seksualne radzieckiego społeczeństwa. Dzięki mnie uczą się, że seks to sztuka i rafinada. Nie tylko bydlęce ruchanie w pozycji tradycyjnej!”. Zatrudniał rzeszę przewoźników, zorganizował stały dopływ porno ze Szwecji. Zajmował się również masowym skupem dolarów na Węgrzech. Tam były znacznie tańsze niż w Polsce. Nie gardził lewizną, towarem z kradzieży. Inwestował w niektóre śmiałe skoki (...). Interesy prowadził za fasadą skromnej budki z książkami – miał pewien sentyment do drukowanego słowa. Na zapleczu tej budki odbywały się transakcje pełne rozmachu i przebiegłości. Wysoki, śniady, w średnim wieku, nie stronił od wypitki i towarzystwa ładnych kobiet. Serce miał litościwe i wspomagał hojnie różnych nieudaczników. „Nie każdy może mieć fart” – powiadał. Ze zbioru Powidoki Pytamy Marka Nowakowskiego, czy bywa jeszcze na Różycu. – Po co? – odpowiada pytaniem. – Z bazaru prawie nic już nie zostało. Zresztą, jego los był przesądzony, odkąd powstał Jarmark Europa na Stadionie Dziesięciolecia – dodaje. A jednak legenda niezwykłego miejsca i barwnych, nietuzinkowych postaci, które tworzyły jego klimat, trwa. W kwadracie ulic Targowej, Ząbkowskiej, Brzeskiej i Kępnej handel kwitł już w drugiej połowie XIX w. Utworzenie zorganizowanego bazaru w tym rejonie wydawało się więc sprawą naturalną. Stało się tak w 1901 r., gdy farmaceuta i społecznik Julian Józef Różycki kupił kilka posesji w tym rejonie. Według legendy pomysłodawcą był jednak jego przyjaciel i wspólnik, znany żydowski przedsiębiorca Manas Ryba, któremu Różycki powierzył zarządzanie bazarem. Z jego osobą wiąże się anegdota, jakich wiele słyszały praskie uszy na Różycu: Estera Halbfisz (Półryba) wyszła za mąż za Manasa tylko po to, by stać się pełną Rybą... Początki bazaru to ledwie siedem zadaszonych kramów. Po 50 latach było już 1 650 stoisk handlowych i 17 rzeźnicko-wędliniarskich. Na teren targowiska wchodziło się przez ozdobną kutą bramę z napisem „Bazar Różyckiego”. Stał przy niej niebieski kiosk w kształcie ogromnego syfonu do wody sodowej z reklamą „Słodko, mokro i przyjemnie”. Sprzedawano w nim słodycze i wodę sodową z fabryczki Różyckiego. W pierwszych latach Julian Różycki postawił na szybki rozwój: zainicjował budowę kolejki wąskotorowej do Marek, a wokół powstawały zakłady rzemieślnicze, które przyciągały warszawiaków. W czasie I wojny światowej Niemcy ograniczyli handel na bazarze, ale już po 1918 r. stał się on centrum kupieckim Warszawy. Jak wyglądał handel w latach 30., jeszcze przed wybuchem wojny? Tak wspominał kiedyś tamte czasy Tadeusz Szurek, warszawiak, znawca Pragi, opiewający jej uroki w wierszach: Marynarkę, spodnie dla chłopca takiego jak ja ojciec zwykle kupował na wyrost. Wyglądało to w ten sposób, że sprzedawca mówił: „Panie tramwajarz, poczekaj pan. Ja mam dla pana garniturek. Specjalnie on tu czekał na pańskiego syna”. Więc przymiarka wyglądała to w ten sposób, że stawiał takiego delikwenta jak ja przed lustrem. Z tyłu pociągał za marynarkę, tu pogłaskał. „Widzisz pan, jak pasuje?”. Potem odwracał i ta sama historia z tyłem. A że był za długi? „To na wyrost, bo zwykle chłopak rośnie”. Jak sprzedawca zaproponował ojcu cenę, to tata dawał połowę. Oczywiście były krzyki, były rozmowy, zaklinanie się na żonę, na dzieci. Kończyło się tak na 60 proc. ceny wywoławczej. Sprzedawano. Zresztą, jakby przyszedł kupujący i gdyby zapłacił tyle, ile kupiec chciał, to byłaby podejrzana transakcja. W czasie II wojny światowej handlujących Żydów przesiedlono do getta i wymordowano, a bazar Różyckiego stał się centrum czarnego rynku. Można było znaleźć broń, bywało że kupioną od Niemców. Handlarze włączali się w działalność konspiracyjną, np. przekazywali żywność więźniom Pawiaka. Wojnę bazar przetrwał w jako takim stanie, częściowo spalony w okresie powstania warszawskiego. Potem wszystko szybko powrócił do dawnej świetności. W latach 50. było tu ponad 500 stałych stoisk, 200 sklepów, a wielu sprzedawców handlowało „z ręki”. Ale władzy ludowej bazar był solą w oku. Artykuł 222 kodeksu karnego z 1969 r. mówił: Kto, nie mając uprawnień handlowych, gromadzi w celu odsprzedaży z zyskiem towary w ilościach oczywiście niewspółmiernych do potrzeb własnych jako konsumenta, podlega karze pozbawienia wolności do 3 lat. Milicja często robiła więc naloty na bazar w poszukiwaniu spekulantów. Tajniacy snuli się między straganami incognito, ale i tak szybko ich rozpoznawano. Bywało zresztą, że milicjanci z bazaru mieli z handlarzami swoiste „umowy” i kupcy sami decydowali, kto ma danego dnia zapłacić mandat, by obie strony wyszły na swoje. W czasach PRL-u, gdy za sprawą socjalistycznej gospodarki sklepy świeciły pustkami, na bazarze było wszystko. A kupcy tworzyli własną społeczną strukturę. Na dole byli naręczniacy z drobnym towarem, na szczycie handlujący futrami, kożuchami i złotem (choć wielu nabywców do dziś być może nie wie, że nosi tombak). Mieli nie tylko pieniądze, ale i coś w owych czasach ważniejszego: układy. W urzędach, na uczelniach, w szpitalach. W końcu na bazar przychodzili i artyści, i lekarze, i prawnicy. Po suknię ślubną albo do komunii, po złoty pierścionek, zagraniczne papierosy, po radio, po buty. Sweterki bouclé i moherowe. Wielokolorowe długopisy. Obrazy i płyty. Po lewe dokumenty albo by odkupić własny skradziony zegarek. Różyc to były najlepsze delikatesy. W jatkach wisiała wieprzowina, baranie udźce, konina. Był żywy drób, zające i króliki. Na straganach z rybami łososie, węgorze, a nawet niedostępny gdzie indziej kawior. Do zjedzenia na miejscu flaki, pyzy i wódeczka spod lady. A Tadzio grał na harmonii i śpiewał: To był mój błąd… Najbogatsi kupcy pobudowali wille, jeździli drogimi, zagranicznymi autami. Pieniądze nosili w grubych rulonach owiniętych gumką. Jeden miał w domu sejf pełen złota. Na czas remontu wywiózł go do rodziny, ale schowek wrócił pusty. Podobno przepadło 4 miliardy ówczesnych złotych. Jedna z barwniejszych postaci, Mecenas, zaczynał od dwóch pudełek po bananach, które służyły mu za stoisko, a z czasem dorobił się firmy eksportowo-importowej z punktami sprzedaży w najlepszych miejscach Stadionu Dziesięciolecia. W latach 70. po towar jeździło się na Węgry i do NRD. Elektryczne grzejniki, marlboro. Ludzie kupowali elektroniczne zegarki i lalki ze złotymi lokami. W latach 80. przebojem był dżins, tureckie spodnie i kurtki. Handel odbywał się już w ilościach hurtowych. Fortuny rosły. Gdy przyszedł stan wojenny, na bazarze pojawiły się wojskowe patrole. Zgarniały „spekulantów”, a wyroki zapadały w trybie uproszczonym. Przed oblicze sądu nigdy jednak nie trafiali wielcy hurtownicy, tylko jakieś babcie, które nie zdążyły uciec przed patrolem. Nazwa „bazar Różyckiego” przetrwała obie wojny, PRL, pierwsze kroki polskiego kapitalizmu i obowiązuje do dziś. To był bazar, gdzie można było wejść nago, a wyjść ubrany jak dżentelmen, wspominał Tadeusz Szurek. Przez lata Polski Ludowej i jeszcze w latach 90. Różyc był kolorową enklawą, gdzie pielęgnowało się folklor. Czerpali z niego pisarze, artyści, zwykli warszawiacy. Potem bywało różnie, pojawiła się pustka, strach, że to już koniec. Ostateczny cios zadała mu gospodarka wolnorynkowa. Sklepy zapełniły się dobrami i takie miejsce jak bazar Różyckiego nie miało szans na przetrwanie. Handlowe alejki opustoszały i ledwie część drewnianych bud jest wciąż otwarta. Przed rokiem okazało się jednak, że legendarny bazar wróci do potomków Juliana Różyckiego i zostanie wpisany do rejestru zabytków. Praga bez bazaru Różyckiego? Warszawa bez Pragi? Niemożliwe. Przy pisaniu artykułu korzystaliśmy z książki Piotra Kuleszy „Niebieski syfon. Z dziejów bazaru Różyckiego”.
Śladami wielkich pisarzy. Oto 4 miasta, które warto zwiedzać z książką w ręku
Dobra książka to świetny towarzysz podróży. Tym bardziej, jeśli na jej kartach odkrywamy żywy obraz celu naszej wyprawy, odmalowany piórem pisarza.
Poznaj 4 miasta, które warto zwiedzać z książką w ręku >>>
Jeżeli weźmiemy w historii przydomki i tytuły królów, którzy byli zarazem naczelnymi wodzami, to znajdziemy jedną zabawną rzecz, nad którą jeszcze w dzieciństwie się zastanawiałem, mianowicie, że Polska przydomkiem "wielkiego" ochrzciła tylko jednego króla. Królem tym był Kazimierz Wielki, który skończył dynastię Piastową. Był to król znany z absolutnie niewojennego charakteru panowania, król znany z tego, że Polskę jakoby wziął po ojcu Łokietku "drewnianą", a zostawił "murowaną". Jedyny więc przydomek "wielkości" zastosowany został do króla i do wodza, który wodzem nie był. Słowa te napisał marszałek Józef Piłsudski - żołnierz, polityk, mąż stanu, uznawany za twórcę odrodzonego państwa polskiego, którego 100. rocznicę odzyskania niepodległości właśnie obchodzimy. Obraz życia w piastowskiej Polsce nie jest łatwy do odtworzenia ze względu na ubóstwo pisanych źródeł. Większość ówczesnego społeczeństwa była niepiśmienna, niepiśmienny był też, jak się okazuje, sam król Kazimierz. Mimo to właśnie on ufundował Akademię Krakowską, pierwszy w Polsce i drugi po praskim uniwersytet w środkowej Europie. Choć wojna i wszelkiego rodzaju konflikty w tamtym czasie były stanem naturalnym, Kazimierz w przeciwieństwie do swojego ojca Władysława Łokietka, znanego z waleczności i nieugiętego charakteru, zamiast oręża częściej używał dyplomacji. Wolał starannie wyważone ustępstwa niż konfrontację. I można powiedzieć, że z perspektywy wieków miał rację. To właśnie za Kazimierza Wielkiego Kraków przeistoczył się z drewnianego grodu w miasto z cegły i kamienia. Na wielkim rynku zapoczątkowano budowę Sukiennic, przebudowywano Kościół Mariacki, Wawel, a poza murami wyrosło nowe miasto - Kazimierz. Z czasów Kazimierza zachowało się około tysiąca dokumentów lokacyjnych wsi, zaś liczba miast wzrosła ze 100 do 200. Król pobudował ponad 30 zamków i wiele twierdz otoczył murami. Dokonał kodyfikacji prawa, zreformował podatki i dał się poznać jako zwolennik tolerancji religijnej. Choć unikał zbrojnej konfrontacji i wolał być politykiem niż królem rycerzem, za jego rządów terytorium Polski wydatnie się powiększyło, a siły zbrojne zostały zreformowane. Wojsko Łokietka liczyło 8 tys. ludzi, tymczasem Kazimierz dysponował już 20-tysięczną armią. Jednym słowem - władca prawie doskonały. Ale przecież także człowiek z krwi i kości, mający swoje słabości. O tym, jak wielki był faktycznie Kazimierz Wielki i co można mu zarzucić, przeczytacie Państwo w artykule Kamila Janickiego pt. "Monarcha, swawolnik, menedżer". Agnieszka Franus REDAKTOR NACZELNA TEMAT Z OKŁADKI | KAZIMIERZ WIELKI Król Kazimierz był wielki. Dla Polaków to fakt tak domyślnie oczywisty, że nawet nie jesteśmy w stanie mówić o tym władcy w jakikolwiek inny sposób. Dlaczego jako jedyny władca Polski zyskał ten przydomek? I czy słusznie? Na okładce jest Andrzej Hausner, odtwórca roli Kazimierza III Wielkiego w drugim sezonie serialu Telewizji Polskiej pt. „Korona królów”. ROK PTAKÓW | SOKOŁY Od stuleci ludzi łączyła wyjątkowa więź z sokołami, najszybszymi zwierzętami świata. Teraz pewien szejk i jego sokolnik hodują i szkolą te ptaki w sposób, który może być wzorcem dla ich ochrony. ("Władcy nieba", Peter Gwin) Artykuł powstał w ramach kampanii National Geographic „2018 ROK PTAKÓW” koncentrującej się na znaczeniu oraz ochronie tych niezwykłych stworzeń. SZWEDZKA LAPONIA | PARK NARODOWY SAREK Niewiele jest w Europie krain tak dziewiczych jak Park Narodowy Sarek. W surowych, odludnych wspaniałościach Laponii turyści są pozostawieni sami sobie. („Dzikie serce Szwecji”, Don Belt) Numer dostępny w sprzedaży od 27 września. Poznaj ofertę prenumeraty >