W którym mieście w Polsce najlepiej się żyje? Wyniki rankingu mogą zaskoczyć
W którym polskim mieście żyje się dziś najlepiej? Choć największe ośrodki od lat przyciągają mieszkańców pracą, ofertą kulturalną i rozwiniętą infrastrukturą, różnice w jakości życia między nimi wciąż są wyraźne. Najnowszy ranking pokazuje, które miasta najlepiej radzą sobie z wyzwaniami ostatnich lat – od rosnących kosztów mieszkań po dostęp do usług publicznych. Wyniki zestawienia, obejmującego przełom 2025 i 2026 roku, pokazują nie tylko liderów, ale też miejsca, które w ostatnim czasie znacząco poprawiły swoją pozycję.
Ranking przygotowany przez redakcję „Business Insider” objął 16 największych miast w Polsce – po jednym z każdego województwa. W analizie uwzględniono zarówno twarde dane ekonomiczne, jak i czynniki wpływające na codzienny komfort życia mieszkańców. Pod uwagę wzięto m.in. poziom bezrobocia, wysokość wynagrodzeń oraz ceny mieszkań z rynku wtórnego, ale także kwestie społeczne i środowiskowe, takie jak dostępność lekarzy, poziom przestępczości czy jakość powietrza. W poprzedniej edycji zestawienia, która obejmowała połowę 2025 roku, pierwsze miejsce niespodziewanie zajęły Katowice, wyprzedzając m.in. Poznań, Rzeszów i Gdańsk. W najnowszym rankingu na podium ponownie znalazły się te same miasta, jednak ich kolejność uległa wyraźnym zmianom. Gdzie w Polsce żyje się najlepiej? Rzeszów i Poznań na szczycie rankingu W najnowszym rankingu jakości życia przygotowanym przez „Business Insider” najwyższe oceny uzyskały Rzeszów i Poznań, które zdobyły identyczną liczbę punktów. Szczególną uwagę zwraca jednak stolica Podkarpacia, ponieważ po raz pierwszy znalazła się na pierwszym miejscu zestawienia. Rzeszów wyróżnia się przede wszystkim bardzo niskim poziomem przestępczości – najniższym spośród wszystkich analizowanych miast. Wysoko oceniono także dostępność lekarzy, która plasuje się w ścisłej czołówce zestawienia. Autorzy rankingu wskazują jednak również obszary wymagające poprawy. Chodzi przede wszystkim o dostępność mieszkań oraz sytuację na rynku pracy – w tych kategoriach miasto zajmuje odpowiednio 10. i 12. miejsce na 16 analizowanych ośrodków. Poznań swoją wysoką pozycję zawdzięcza przede wszystkim bardzo dobrej kondycji rynku pracy. Stolica Wielkopolski może pochwalić się najniższym bezrobociem spośród wszystkich miast ujętych w zestawieniu, co w znacznym stopniu wpływa na ogólną ocenę jakości życia. W większości pozostałych kategorii (jak poziom wynagrodzeń, dostęp do usług publicznych czy ceny mieszkań) miasto plasuje się w środku stawki, zajmując zwykle miejsca między piątą a ósmą pozycją. Największym problemem pozostaje natomiast jakość powietrza, która wypadła słabiej niż w większości innych analizowanych ośrodków i znacząco obniża końcową notę miasta. Tuż za liderami znalazły się Katowice oraz Lublin, które uzyskały identyczny wynik punktowy i straciły do zwycięzców zaledwie dwa punkty. Katowice wciąż wyróżniają się jedną z najlepszych relacji cen mieszkań do poziomu zarobków, co sprawia, że pozostają jednym z bardziej dostępnych rynków mieszkaniowych wśród dużych polskich miast. W ostatnim czasie stolica województwa śląskiego straciła jednak pozycję lidera pod względem średniego wynagrodzenia, spadając na czwarte miejsce w tej kategorii. Wyraźnie pogorszył się także wynik dotyczący jakości powietrza – w tym zestawieniu Katowice znalazły się na ostatniej pozycji. Lublin z kolei w porównaniu z poprzednią edycją rankingu zaliczył wyraźny awans – aż o cztery miejsca. Stolica województwa lubelskiego wyróżnia się przede wszystkim bardzo dobrą dostępnością do lekarzy w ramach NFZ, gdzie kolejki należą do najkrótszych w kraju. Miasto znajduje się również w czołówce pod względem niskiego poziomu przestępczości. Autorzy zestawienia zwracają jednak uwagę na słabsze wyniki w innych obszarach. Lublin należy do miast z relatywnie wysokim bezrobociem (gorzej wypadły jedynie trzy ośrodki), a średnie wynagrodzenia pozostają niższe niż w wielu większych metropoliach. Jak wypadły pozostałe miasta w rankingu jakości życia w Polsce? W zestawieniu znalazły się też miasta, które w ostatnim czasie wyraźnie zmieniły swoją pozycję w rankingu jakości życia. Jednym z największych beneficjentów najnowszej edycji jest Warszawa. Stolica przez lata plasowała się raczej w drugiej połowie pierwszej dziesiątki zestawienia, mimo silnej gospodarki i rozwiniętego rynku pracy. Tym razem awansowała jednak na 5. miejsce. Choć nie dominuje w żadnej z analizowanych kategorii, bardzo dobre wyniki osiąga w dwóch kluczowych obszarach – poziomie wynagrodzeń oraz stopie bezrobocia, gdzie zajmuje drugie miejsce. Dodatkowo poprawiła się sytuacja dotycząca jakości powietrza, co również wpłynęło na końcowy rezultat. W mniej korzystnej sytuacji znalazł się natomiast Gdańsk, który w najnowszym zestawieniu spadł z piątej na ósmą pozycję – to najniższy wynik miasta od około dwóch i pół roku. W wielu analizowanych wskaźnikach stolica Pomorza odnotowała jedynie niewielkie pogorszenie, jednak na jej końcową pozycję wpłynęła przede wszystkim poprawa wyników innych ośrodków, które zdołały wyprzedzić Gdańsk w kilku kategoriach. Na dole rankingu sytuacja pozostaje stosunkowo stabilna. Kraków poprawił swoją pozycję w porównaniu z poprzednią edycją i przesunął się z ostatniego miejsca o jedną lokatę wyżej. Stolica Małopolski może pochwalić się najwyższymi wynagrodzeniami wśród analizowanych miast oraz stosunkowo niskim poziomem bezrobocia. Jednocześnie mieszkańcy muszą jednak mierzyć się z bardzo wysokimi cenami mieszkań, słabszą jakością powietrza oraz wyższą przestępczością niż w wielu innych dużych ośrodkach. Ostatnie miejsce zajęły natomiast Kielce. Co ciekawe, miasto nie wypada najgorzej w żadnej z analizowanych kategorii i nie zajmuje nawet dwóch ostatnich miejsc w poszczególnych zestawieniach. Problem polega jednak na tym, że w większości wskaźników plasuje się raczej w dolnej części stawki, nie wyróżniając się wyraźnie na tle konkurencji. Najlepiej wypada dostępność lekarzy, gdzie Kielce zajmują 6. miejsce. Znacznie słabiej prezentują się natomiast wskaźniki ekonomiczne, takie jak poziom wynagrodzeń czy sytuacja na rynku pracy. Ranking najlepszych miast w Polsce: 1. Rzeszów i Poznań (41 pkt) 3. Lublin i Katowice (43 pkt) 5. Warszawa (46 pkt) 6. Łódź i Olsztyn (48 pkt) 8. Gdańsk i Szczecin (51 pkt) 10. Bydgoszcz (53 pkt) 11. Opole i Białystok (54 pkt) 13. Wrocław i Gorzów Wielkopolski (58 pkt) 15. Kraków (59 pkt) 16. Kielce (62 pkt) Źródło: Business Insider Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
„Time” ogłosił 100 najwspanialszych miejsc świata na 2026 rok. Na liście znalazł się jeden obiekt z Polski
Podróże międzynarodowe znów nabierają tempa – tylko w 2025 roku za granicę wyjechało około 1,5 miliarda turystów, co oznacza wzrost o kilka procent rok do roku. Wraz z rosnącą mobilnością pojawia się też pytanie, które kierunki rzeczywiście warto wziąć pod uwagę w najbliższych miesiącach. Odpowiedzią może być najnowsze zestawienie magazynu „Time”, który co roku wskazuje 100 najwspanialszych miejsc na świecie – od hoteli i atrakcji po unikalne doświadczenia. W tegorocznej edycji nie zabrakło również akcentu z Polski.
Zestawienie przygotowywane przez redakcję „Time” opiera się na rekomendacjach międzynarodowej sieci korespondentów, ekspertów i współpracowników, którzy wskazują miejsca wyróżniające się pod względem jakości, oryginalności i oferowanych doświadczeń. Na liście pojawiają się zarówno nowe inwestycje turystyczne, jak i kierunki, które w ostatnim czasie zyskują na znaczeniu – jak Egipt, Brazylia czy Bhutan, gdzie liczba odwiedzających wzrosła w ubiegłym roku o ponad 20%. Choć trendy podróżnicze potrafią zmieniać się dynamicznie pod wpływem wydarzeń globalnych, jedno pozostaje niezmienne: potrzeba odkrywania świata i poznawania innych kultur. Właśnie dlatego coroczny wybór „Time” nie jest jedynie zestawieniem popularnych destynacji, lecz próbą uchwycenia miejsc, które oferują coś więcej niż standardowy wyjazd – doświadczenie, które zostaje z podróżnym na dłużej. Najwspanialsze miejsca świata według „Time”. Od luksusowych hoteli po futurystyczne atrakcje Tegoroczna lista „World’s Greatest Places” magazynu „Time” pokazuje, jak różnorodne i wielowymiarowe stało się współczesne podróżowanie. W zestawieniu znalazły się zarówno kameralne, luksusowe obiekty położone z dala od najczęściej odwiedzanych miejsc, jak i spektakularne inwestycje przyciągające uwagę globalnej publiczności. Wśród wyróżnionych miejsc pojawia się m.in. Songtsam Lodge Cizhong w Chinach – część sieci butikowych hoteli, która zachęca do odkrywania mniej oczywistych regionów kraju i kontaktu z naturą. Zupełnie inny charakter ma Netflix House w Filadelfii, gdzie popkultura przenika się z turystyką, oferując immersyjne doświadczenia inspirowane najpopularniejszymi serialami platformy. Na liście znalazł się także Rainforest Wild Asia w Singapurze, nowoczesny park przyrodniczy łączący edukację z ochroną bioróżnorodności, oraz Khao Yai Art Forest w Tajlandii – przestrzeń, w której sztuka współczesna funkcjonuje w otoczeniu natury. W Europie uwagę zwraca V&A East Storehouse w Londynie, nowe miejsce, które redefiniuje sposób obcowania ze sztuką, umożliwiając oglądanie zbiorów z bliska, poza tradycyjną przestrzenią muzealną. Wśród najbardziej wyczekiwanych projektów znalazło się także Wielkie Muzeum Egipskie w Kairze – jedna z najważniejszych inwestycji kulturalnych ostatnich lat, a także Epic Universe na Florydzie, nowy park rozrywki, który ma przyciągać miłośników nowoczesnej rozrywki z całego świata. W zestawieniu pojawia się jednak także wiele mniej oczywistych, a przy tym wyjątkowo oryginalnych miejsc, które wykraczają poza klasyczne rozumienie turystyki. Wśród nich znalazł się m.in. most nad Wielkim Kanionem Huajiang w Chinach – imponująca konstrukcja widokowa rozpięta nad jednym z najgłębszych kanionów w regionie, oferująca spektakularne panoramy. W Australii wyróżniono Tasmanian Expedition Cruises, czyli rejsy ekspedycyjne pozwalające odkrywać dziką przyrodę wyspy z perspektywy oceanu, natomiast w Kostaryce doceniono El Camino de Costa Rica – długodystansowy szlak pieszy prowadzący przez różnorodne ekosystemy kraju, od wybrzeża po górskie tereny. W Europie uwagę przyciąga natomiast Fenix w Rotterdamie, czyli instytucja kultury poświęcona migracjom i tożsamości. Zestawienie uzupełniają miejsca łączące design, naturę i doświadczenie podróży, takie jak Silk Lakehouse w Chinach – butikowy obiekt nad jeziorem, czy Kawayan EcoPark na Filipinach, promujący zrównoważoną turystykę i lokalne materiały. Polska na liście „Time”. Blow Up Hall w Poznaniu wśród najlepszych miejsc świata W tegorocznym zestawieniu „World’s Greatest Places” znalazł się również polski akcent – Blow Up Hall w Poznaniu, który po latach przerwy powrócił w zupełnie nowej odsłonie. Jak podkreśla magazyn „Time”, „czasami piorun uderza w to samo miejsce dwa razy”, a historia tego miejsca jest tego najlepszym przykładem. Hotel, który już w 2009 roku uchodził za jeden z najbardziej awangardowych obiektów butikowych w Polsce, po gruntownej modernizacji i zmianie zarządzania został ponownie otwarty w 2025 roku, szybko ponownie przyciągając uwagę międzynarodowych mediów. Inspiracją dla jego koncepcji pozostaje kultowy film „Blow-Up” Michelangelo Antonioniego z 1966 roku, a sama przestrzeń traktuje sztukę nie jako element dekoracyjny, lecz integralną część doświadczenia gościa. Obiekt mieści się w zrewitalizowanej przestrzeni Starego Browaru – jednego z najbardziej rozpoznawalnych kompleksów architektonicznych Poznania, gdzie industrialna historia spotyka się ze współczesnym designem. Wnętrza wypełniają zmienne instalacje tworzone we współpracy z polskimi artystami – od rzeźby i fotografii po bardziej eksperymentalne formy, takie jak przestrzenie inspirowane strukturami raf koralowych. Ten sam artystyczny charakter przenika również 21 indywidualnie zaprojektowanych pokoi, utrzymanych w minimalistycznej estetyce, ale przełamanej wyrazistymi detalami. Uwagę zwraca także restauracja Arte, która łączy polskie produkty z francuskimi inspiracjami, proponując autorskie interpretacje klasycznych smaków. Co więcej, „Time” zwraca uwagę nie tylko na sam hotel, lecz także na jego kontekst – Poznań opisywany jest bowiem jako dynamiczne miasto nad Wartą, w którym historyczna architektura współistnieje z rosnącą sceną kreatywną. Źródła: TIME, The Sun Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Powstał ranking najbezpieczniejszych miejsc w Europie dla kobiet. Polskie miasta w ścisłej czołówce
Podróżowanie w pojedynkę dla wielu kobiet jest wyjątkowym doświadczeniem – daje poczucie wolności, niezależności i możliwość odkrywania świata we własnym tempie. Aby jednak w pełni cieszyć się taką wyprawą, kluczowe jest poczucie bezpieczeństwa. Jak pokazuje najnowsza analiza obejmująca miasta w całej Unii Europejskiej, istnieje wiele miejsc, w których kobiety podróżujące solo mogą czuć się komfortowo i spokojnie. Co ciekawe, na podium zestawienia znalazły się dwa polskie miasta.
Na początku tego roku firma turystyczna Private Tours England opublikowała raport, którego celem było wskazanie najbezpieczniejszych miast w Europie dla kobiet podróżujących samodzielnie. Aby przygotować ranking, eksperci przeanalizowali 21 różnych wskaźników, pogrupowanych w pięciu kluczowych kategoriach. Pod uwagę wzięto m.in. poziom bezpieczeństwa w mieście, ryzyko oszustw, a także to, jak komfortowo kobiety mogą czuć się podczas wieczornych spacerów. Analiza uwzględniała również koszty podróży, takie jak ceny noclegów w hotelach trzygwiazdkowych, przejazdów taksówką, biletów komunikacji miejskiej czy podstawowych wydatków – od filiżanki cappuccino po niedrogi posiłek w restauracji. Oprócz tego oceniano tzw. komfort społeczny, czyli m.in. przyjazność mieszkańców oraz powszechność znajomości języka angielskiego. Co więcej, w badaniu wzięto pod uwagę liczbę atrakcji turystycznych dostępnych w danym mieście, takich jak muzea czy centra spa. Na podstawie wszystkich tych danych każdemu miejscu przyznano ocenę w skali od 1 do 100. Wyniki zestawienia mogą niektórych zaskakiwać – najwyżej w rankingu znalazły się bowiem miasta z Polski. Najbezpieczniejsze miasta Europy dla kobiet. Kraków i Wrocław na podium Zestawienie przygotowane przez Private Tours England pokazuje, że jedne z najbezpieczniejszych miejsc w Europie dla kobiet podróżujących samodzielnie znajdują się właśnie w Polsce. Na pierwszym miejscu rankingu znalazł się Kraków, który uzyskał najwyższy wynik w całym zestawieniu – 75,19 pkt. Miasto zostało wysoko ocenione zarówno pod względem komfortu poruszania się pieszo, jak i ogólnych warunków dla osób podróżujących w pojedynkę. Jak podkreślono w raporcie: „Stolica Małopolski zajmuje pierwsze miejsce w Indeksie Bezpieczeństwa z wynikiem 75,19 i jest wysoko oceniane pod względem bezpieczeństwa pieszych z wynikiem 67,97”. W analizie zwrócono również uwagę na przystępne ceny oraz dobrze rozwiniętą infrastrukturę turystyczną. „Ceny żywności i transportu są niskie. Hostele są w 93% zorientowane na kobiety. Jest sporo muzeów i obiektów spa, a usługi przewozowe są powszechnie dostępne” – czytamy w opracowaniu. Autorzy dodają także, że dużym ułatwieniem dla turystek jest dobra znajomość języka angielskiego oraz możliwość wygodnego zwiedzania miasta pieszo. Drugie miejsce w rankingu zajęła stolica Chorwacji – Zagrzeb. Miasto zostało szczególnie wysoko ocenione pod kątem poczucia bezpieczeństwa po zmroku. Jak wskazano w raporcie: „Zagrzeb uzyskał wysoki wynik bezpieczeństwa na poziomie 78,65 oraz 80,22 w kategorii samotnego spaceru nocą”. W analizie zwrócono także uwagę na stosunkowo niskie koszty przemieszczania się po mieście oraz dobrą dostępność usług przewozowych. „Koszty transportu należą do najniższych w Europie, a w całym mieście dostępne są usługi Ubera i Bolta” – podkreślono w raporcie. Dodano, że choć liczba hosteli przeznaczonych wyłącznie dla kobiet jest tu mniejsza niż w Krakowie, miasto nadal oferuje dobre warunki dla osób podróżujących solo. Z kolei na trzeciej pozycji uplasował się Wrocław. Autorzy zestawienia wskazują, że miasto osiągnęło wysoki wynik w indeksie bezpieczeństwa (74,66 pkt) i oferuje korzystne warunki dla turystów pod względem kosztów podróży. Czytamy: „Ceny jedzenia i hoteli są niższe niż średnia w UE, a popularne są hostele przeznaczone wyłącznie dla kobiet”. Choć komfort nocnych spacerów oceniono nieco niżej niż w Zagrzebiu, Wrocław nadal pozostaje miejscem przyjaznym dla samotnych podróżniczek. Na korzyść miasta przemawia także dobra infrastruktura dla pieszych, szybki internet oraz szeroka oferta atrakcji – od parków i terenów zielonych po centra odnowy biologicznej i instytucje kultury. Najlepsze europejskie miasta dla kobiet podróżujących solo Tuż za podium uplasował się Poznań, który w zestawieniu uzyskał 67,08 pkt. W rankingu podkreślono, że choć wyniki dotyczące bezpieczeństwa i nocnych spacerów są tu nieco niższe niż w Krakowie czy Wrocławiu, poziom przemocy wobec kobiet pozostaje umiarkowany. Zwrócono również uwagę na stosunkowo niskie koszty transportu i posiłków, dobrą dostępność hosteli przyjaznych kobietom podróżującym solo oraz liczne parki i tereny zielone sprzyjające zwiedzaniu miasta. Na piątej pozycji znalazła się Sewilla z wynikiem 67,02 pkt. Choć wskaźniki bezpieczeństwa są tam nieco niższe niż w polskich miastach, poziom ryzyka nadal uznano za akceptowalny dla kobiet podróżujących samotnie. Miasto oferuje także dużą liczbę hosteli z pokojami przeznaczonymi wyłącznie dla kobiet, a ceny kawy i piwa należą do najniższych w pierwszej dziesiątce rankingu. Sewilla przyciąga również bogatą ofertą muzeów i centrów odnowy biologicznej. Szóste miejsce zajęła Warszawa z wynikiem 65,11 pkt. W analizie podkreślono wysoki poziom bezpieczeństwa w porównaniu z wieloma europejskimi metropoliami, a także dostępność hosteli dla kobiet, szybki internet oraz stosunkowo niskie koszty transportu publicznego i biletów do muzeów. Na siódmym miejscu znalazła się Praga z wynikiem 65,06 pkt, wysoko oceniona pod względem bezpieczeństwa i komfortu wieczornych spacerów. Stolica Czech wyróżnia się również dużą liczbą muzeów i centrów spa, choć – jak zaznaczono w raporcie – prędkość internetu jest tu nieco niższa niż w części innych miast zestawienia. Ósmą pozycję zajął Edynburg, który mimo wyższych kosztów noclegów i transportu wyróżnia się bardzo niskim poziomem przestępczości, przyjazną atmosferą oraz licznymi parkami i instytucjami kultury. Dziewiąte miejsce przypadło Maladze, gdzie ryzyko oszustw oceniono jako niskie, a ceny podstawowego wyżywienia i transportu pozostają stosunkowo przystępne. Pierwszą dziesiątkę rankingu zamknęło natomiast Porto z wynikiem 62,78 pkt. W raporcie zwrócono uwagę na przyjazną atmosferę miasta, dużą popularność hosteli oferujących pokoje wyłącznie dla kobiet oraz stosunkowo niskie ceny posiłków i transportu, a także wysoki poziom znajomości języka angielskiego wśród mieszkańców. Źródła: Private Tours England, Tempo, Travel + Leisure, AdHugger Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Powstał ranking 100 najlepszych miast w Europie. Aż sześć jest z Polski!
Jeśli zastanawiasz się, dokąd wybrać się na kolejny city break w Europie, to zestawienie może być dobrą inspiracją. Właśnie opublikowano ranking 100 najlepszych miast Europy na 2026 rok, który uwzględnia zarówno jakość życia, ofertę kulturalną, jak i atrakcyjność turystyczną. Na liście znalazło się również kilka polskich miast, docenionych za swoją dynamikę, rozwój i rosnącą popularność wśród podróżnych.
Zestawienie powstało na podstawie analizy wielu wskaźników opisujących funkcjonowanie europejskich miast. Firma Resonance Consultancy uwzględniła zarówno dane statystyczne, jak i informacje pochodzące z mediów społecznościowych oraz platform turystycznych. Autorzy rankingu ocenili miasta m.in. w kategorii „Livability”, czyli jakości życia – brano pod uwagę dostępność transportu publicznego, infrastrukturę rowerową, jakość powietrza czy ilość terenów zielonych. Kolejna kategoria, „Lovability”, odnosiła się do atrakcyjności kulturalnej i turystycznej, analizując m.in. liczbę muzeów, teatrów oraz popularność miejsc w mediach społecznościowych. Z kolei „Prosperity” objęła wskaźniki gospodarcze, takie jak dostępność lotnisk, rozwój biznesu czy poziom szkolnictwa wyższego. Jakie miasto zatem znalazło się na pierwszym miejscu? Najlepsze miasta Europy 2026 – kto znalazł się w pierwszej dziesiątce? Pierwsze miejsca w rankingu najlepszych miast Europy w 2026 roku zajęły metropolie, które od lat pozostają ważnymi centrami kultury, biznesu i turystyki. Na szczycie zestawienia ponownie znalazł się Londyn, doceniony za silną gospodarkę, rozbudowaną infrastrukturę biznesową oraz ogromną ofertę kulturalną i edukacyjną. Miasto wyróżnia się również dostępnością terenów zielonych, rozwiniętą siecią transportową i globalnymi powiązaniami gospodarczymi, dzięki którym pozostaje jednym z najważniejszych ośrodków miejskich świata. Drugie miejsce zajął Paryż, który mimo swojej wielowiekowej historii wciąż dynamicznie się rozwija. Stolica Francji inwestuje w modernizację transportu publicznego, nowe przestrzenie publiczne i projekty urbanistyczne, jednocześnie pozostając jednym z najważniejszych centrów kultury, mody i turystyki na świecie. Podium zamknął Berlin – miasto wyróżnione za rozwinięty sektor kreatywny, bogaty ekosystem startupów oraz silną scenę kulturalną i artystyczną. Kolejne miejsca zajęły miasta, które łączą historyczne dziedzictwo z nowoczesną infrastrukturą. Na czwartej pozycji uplasował się Rzym, którego ogromna wartość historyczna i architektoniczna od lat przyciąga miliony turystów z całego świata. Tuż za nim znalazła się Barcelona – miasto docenione za wysoką jakość życia, rozwinięty transport publiczny oraz wyjątkowe połączenie architektury, sztuki i nadmorskiego stylu życia. Szóste miejsce przypadło Madrytowi, który wyróżnia się dynamiczną sceną kulturalną, bogatą ofertą muzeów i galerii oraz intensywnym życiem nocnym. Drugą część pierwszej dziesiątki tworzą miasta znane z wysokich standardów życia i dobrze zaplanowanej przestrzeni. Na siódmej pozycji znalazł się Amsterdam, ceniony za przyjazną mieszkańcom infrastrukturę rowerową, rozwiniętą gospodarkę oraz silny sektor kreatywny. Ósme miejsce zajął Wiedeń, który od lat uchodzi za jedno z najbardziej komfortowych miejsc do życia w Europie dzięki doskonale funkcjonującemu transportowi publicznemu, licznym terenom zielonym i bogatej ofercie kulturalnej. Na dziewiątej pozycji uplasowała się Kopenhaga – miasto znane z konsekwentnej polityki zrównoważonego rozwoju, przyjaznej przestrzeni miejskiej i nowoczesnej architektury. Pierwszą dziesiątkę zamyka natomiast Sztokholm, który wyróżnia się dynamicznym sektorem technologicznym, wysokim poziomem edukacji oraz innowacyjnym podejściem do planowania przestrzeni miejskiej i rozwoju gospodarczego. Polskie miasta w rankingu najlepszych europejskich miast 2026 W zestawieniu najlepszych miast Europy znalazło się aż sześć z Polski. Najwyżej sklasyfikowaną polską metropolią okazała się Warszawa, która zajęła 17. miejsce w Europie. Stolica została wyróżniona przede wszystkim za wysoki poziom wykształcenia mieszkańców oraz niski poziom bezrobocia. Autorzy raportu podkreślają, że Warszawa coraz częściej postrzegana jest jako jedno z najważniejszych centrów gospodarczych regionu Europy Środkowo-Wschodniej. Dynamiczny rozwój infrastruktury, nowe inwestycje biznesowe oraz projekty urbanistyczne (takie jak planowany Centralny Port Komunikacyjny czy modernizacja przestrzeni nad Wisłą) wzmacniają jej pozycję jako nowoczesnej europejskiej metropolii. Drugim najwyżej notowanym polskim miastem w rankingu został Kraków, który uplasował się na 31. miejscu. Stolica Małopolski została doceniona przede wszystkim za bogate dziedzictwo historyczne, liczne atrakcje turystyczne oraz rozwijający się sektor nowoczesnych technologii. W zestawieniu zwrócono uwagę na rosnące znaczenie miasta jako centrum biznesowego oraz akademickiego, które przyciąga zarówno inwestorów, jak i specjalistów z wielu branż. Na 39. miejscu znalazł się Gdańsk – miasto o wyjątkowej historii i architekturze, które w ostatnich latach dynamicznie rozwija sektor przemysłowy, logistyczny i technologiczny. Autorzy raportu wskazują również na jego silną pozycję gospodarczą oraz jedną z najniższych stóp bezrobocia na całym kontynencie. Kolejne polskie miasto w zestawieniu to Wrocław, który zajął 42. miejsce. Stolica Dolnego Śląska została wyróżniona za przyjazną przestrzeń miejską, dużą liczbę atrakcji dla rodzin oraz dynamiczny rozwój sektora nowych technologii i usług. W rankingu znalazł się także Poznań – na 64. miejscu – doceniony za silną gospodarkę, rozwinięty rynek pracy oraz znaczenie jako centrum targowego i biznesowego. Zestawienie zamykają Katowice, które uplasowały się na 93. pozycji. Miasto przeszło w ostatnich latach ogromną transformację z przemysłowego ośrodka w nowoczesne centrum kultury, biznesu i nowych technologii, co zostało zauważone również przez autorów raportu. Źródło: Resonance Consultancy Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Bożenka odnaleziona! Jednooki manul z poznańskiego ZOO już w domu
Przez ostatnie dwa dni oczy miłośników zwierząt w całej Polsce zwrócone były na poznański ogród zoologiczny. Wszystko za sprawą Bożenki – samicy manula, która w tajemniczych okolicznościach zniknęła ze swojego wybiegu. Na szczęście, po pełnej napięcia akcji poszukiwawczej, kot bezpiecznie wrócił do domu, a cała historia zakończyła się pomyślnie.
Zdarzenie to postawiło na nogi nie tylko pracowników ogrodu, ale i służby miejskie oraz mieszkańców okolicznych terenów. Podczas rutynowego porannego obchodu w środę, 25 lutego 2026, opiekunowie zauważyli, że pomieszczenia, w których przebywała Bożenka, zostały otwarte. Wstępne ustalenia były niepokojące: wszystko wskazywało na to, że zwierzę zostało wypuszczone celowo. Sytuacja była poważna, ponieważ manul, mimo swojego sympatycznego wyglądu, nie jest zwierzęciem domowym ani oswojonym. Na szczęście po 2 dniach „na gigancie” Bożenka została znaleziona, złapana i już 27 lutego rano wróciła na wybieg. Eskapada jednookiej Bożenki „W trakcie porannego obchodu zauważono, że zostały otwarte pomieszczenia, w których zwierzę przebywało. Z naszych ustaleń wynika, że mogła zostać wypuszczona celowo przez nieznanego sprawcę” – alarmował ogród zoologiczny. ZOO poprosiło też okolicznych mieszkańców o zachowanie czujności i niepodejmowanie prób samodzielnego zbliżania się do zwierzęcia. Kluczowy był szybki kontakt z ZOO lub Strażą Miejską. Bożenka jest manulem którego nie sposób pomylić z żadnym innym: nie ma lewego oka, które straciła w młodym wieku. Ten szczegół mógł ułatwić jej identyfikację, w razie gdyby ktoś nie miał pewności, czy np. nie jest to kot domowy. Szczęśliwe zakończenie Zgłoszenia o Bożence zaczęły spływać szybko. Krążyła po terenach przyległych do ZOO, widziano ją między innymi w okolicach Jeziora Maltańskiego oraz przy Stawie Olszak. Ostatecznie cała historia zakończyła się sukcesem. Bożenka została odnaleziona i wróciła na teren ogrodu. Pracownicy ZOO żartobliwie podsumowali jej eskapadę jako nieplanowany „city break”. Choć zwierzak jest w dobrym stanie, profilaktycznie pozostanie pod obserwacją do poniedziałku, 2 marca. Pracownicy ZOO podkreślają, że pomoc mieszkańców i ich czujność miały kluczowe znaczenie dla odnalezienia Bożenki. Pytanie, kto i po co ją wypuścił, pozostaje póki co bez odpowiedzi. Uciekinierzy i gwiazdy internetu: słynne polskie manule To nie pierwszy raz, kiedy manul znalazł się poza poznańskim ZOO. W 2020 roku jeden z 6 młodych uciekł z nowo wybudowanego wybiegu. Na szczęście udało się go złapać w pobliżu Jeziora Maltańskiego, gdzie polował na gołębie. Na początku lutego 2026 samica Jessie z ZOO w Warszawie, została wybrana Zwierzakiem Roku 2025, zdobywając niemal 1000 głosów i pokonując kilkanaście innych gatunków. W 2023 roku samiec Magellan z ZOO w Poznaniu został uznany za najpiękniejszego na świecie, w żartobliwych zawodach „Manul World Cup”. W decydującym głosowaniu mieszkaniec poznańskiego zoo pokonał kota z Japonii, zdobywając łącznie ponad 130 tysięcy głosów. Źródło: ZOO Poznań Nasza autorka Magdalena Rudzka Redaktorka i wydawczyni National-Geographic.pl. Wcześniej związana m.in. z National Geographic Traveler i magazynem pokładowym PLL LOT Kaleidoscope. Z wykształcenia humanistka (MISH i SNS PAN), ale to przyroda stanowi jej największą pasję. Szczególnie bliskie są jej ekosystemy słodkowodne, a prawdziwym „konikiem” są ryby. W National-Geographic.pl pisze o swoich przyrodniczych pasjach, nauce i medycynie. Prywatnie ceni sobie podróże po nieoczywistych kierunkach, ze szczególnym sentymentem do Europy Środkowej i Wschodniej.
Polskie miasto wśród pięciu europejskich perełek 2026 roku. Zostało docenione przez brytyjskie media
Coraz więcej turystów rezygnuje z zatłoczonych kurortów i oczywistych kierunków wakacyjnych na rzecz miejsc spokojniejszych, tańszych i mniej oczywistych. W odpowiedzi na ten trend brytyjski „Daily Mail” wskazał pięć europejskich destynacji, które warto wziąć pod uwagę w 2026 roku. Wśród rekomendowanych kierunków znalazło się także jedno polskie miasto.
Zainteresowanie tzw. „ukrytymi perełkami” wyraźnie rośnie. Dane Google Trends pokazują, że liczba wyszukiwań związanych z mniej znanymi kierunkami turystycznymi wzrosła w ostatnim roku o 122,6%. Na całym kontynencie podróżni coraz częściej skarżą się na długie kolejki, zawyżone ceny i utratę autentycznego charakteru popularnych kurortów, co skłania ich do poszukiwania alternatyw poza utartymi szlakami. Co więcej, miejsca, które jeszcze niedawno pozostawały na marginesie zainteresowania brytyjskich turystów (takie jak Albania, Czarnogóra czy Słowenia) dziś przyciągają miliony osób spragnionych spokojniejszych plaż, lokalnej kuchni i bardziej swobodnej atmosfery. Właśnie z myślą o takich podróżnikach eksperci ds. turystyki z Iglu Cruise przygotowali zestawienie pięciu niedocenianych europejskich destynacji, które ich zdaniem warto odwiedzić w 2026 roku. Europejskie perełki poza głównym szlakiem. Miasta warte uwagi w 2026 roku Na liście „Daily Mail” znalazły się miejsca, które łączą silną tożsamość, bogatą historię i wyraźnie mniejszą presję masowej turystyki. Jednym z nich jest Trenczyn, historyczne miasto w zachodniej Słowacji, malowniczo położone nad rzeką Wag i zdominowane przez monumentalny zamek górujący nad okolicą. W 2026 roku Trenczyn – wybrany Europejską Stolicą Kultury wspólnie z fińskim Oulu – ma stać się sceną festiwali, wydarzeń artystycznych i odnowionych przestrzeni publicznych, co nada mu nową energię bez utraty kameralnego charakteru. Miasto przyciąga także bliskością przyrody i łatwym dostępem do tras spacerowych oraz terenów rekreacyjnych, dzięki czemu kultura naturalnie splata się tu z codziennym rytmem życia. Zupełnie inną, portową odsłonę Europy reprezentuje Gandawa, często określana mianem najlepiej strzeżonego sekretu Belgii. Choć ustępuje popularnością Brugii, oferuje podobny średniowieczny urok (kanały, gotycką architekturę i monumentalny zamek Gravensteen), a jednocześnie pulsuje życiem dzięki dużej społeczności studenckiej. To miasto, w którym zabytkowe fasady sąsiadują z nowoczesnymi galeriami, klubami muzycznymi i kreatywną sceną kulinarną, co nadaje Gandawie wyjątkowo współczesny charakter. Najlepiej odwiedzać je wiosną lub wczesną jesienią, gdy miejskie parki i nabrzeża stają się naturalnym przedłużeniem życia ulicznego. Francuskim kontrapunktem dla zatłoczonego Lazurowego Wybrzeża jest Quimper, bretońskie miasto nad rzeką Odet, wyróżnione tytułem Miasta Sztuki i Historii. Pochylone domy z muru pruskiego, pozostałości średniowiecznych murów oraz silna tradycja kulinarna (od cydru i naleśników po restauracje docenione przez Michelin) sprawiają, że Quimper zachowuje autentyczność coraz trudniejszą do znalezienia w popularnych regionach Francji. Dodatkowym atutem jest bliskość wybrzeża Atlantyku, dzięki której pobyt w mieście łatwo połączyć z wyprawami nad surowe, bretońskie klify i plaże. Szczególną atmosferę zapewniają letnie festiwale, podczas których muzyka i folklor wychodzą na ulice historycznego centrum. Z kolei Turyn udowadnia, że Włochy wciąż mają do zaoferowania „ukryte klejnoty” poza Rzymem, Wenecją czy Florencją. Stolica Piemontu zachwyca eleganckimi kawiarniami, królewskimi pałacami i alpejską panoramą, a jednocześnie zdobywa uznanie za zrównoważony rozwój i innowacyjne podejście do turystyki. To także jedno z najważniejszych włoskich miast kulinarnych, słynące z czekolady, kawy i kuchni regionalnej opartej na sezonowych produktach. Jak zauważa „Daily Mail”, to idealny kierunek dla podróżnych, którzy chcą doświadczyć włoskiej kultury bez tłumów i pośpiechu charakterystycznych dla najbardziej obleganych destynacji. Polskie miasto wśród europejskich rekomendacji. Dlaczego „Daily Mail” wskazał Poznań? Co istotne, w zestawieniu „Daily Mail” znalazł się także Poznań, który brytyjski dziennik określa jako „jedno z najbardziej niedocenianych miast Europy Środkowej”. Położony w zachodniej Polsce, często pozostaje w cieniu Krakowa i Warszawy, choć – jak podkreśla autorka tekstu – oferuje równie bogate doświadczenia, a przy tym zdecydowanie spokojniejszą atmosferę. W materiale zaznaczono, że wizytówką miasta jest Stary Rynek z charakterystycznymi, kolorowymi kamienicami, które tworzą jedną z najbardziej rozpoznawalnych panoram miejskich w Polsce. Równocześnie dodano, że Poznań wyróżnia się dużą ilością zieleni – tereny zielone zajmują około jednej czwartej powierzchni miasta, co czyni go jednym z najbardziej „zielonych” dużych ośrodków miejskich w kraju. Na liście miejsc szczególnie polecanych przez „Daily Mail” znalazł się Park Cytadela, rozległy kompleks rekreacyjny urządzony na terenie dawnego fortu, który łączy funkcje parku, muzeum i przestrzeni spacerowej. Równie ważnym punktem jest Jezioro Maltańskie – sztuczny zbiornik otoczony lasem, przy którym funkcjonują trasy spacerowe, obiekty sportowe, a nawet całoroczny stok narciarski i kolejka wąskotorowa. Dziennik zwrócił też uwagę na Wartostradę, nadrzeczną trasę wzdłuż Warty, która po modernizacji zyskała charakter naturalnego parku i stała się jednym z ulubionych miejsc aktywnego wypoczynku mieszkańców. „Daily Mail” stwierdził, że najlepszym momentem na odwiedziny Poznania są miesiące od maja do września, kiedy miasto sprzyja spacerom i aktywnościom plenerowym, a wyjątkowym terminem pozostaje 11 listopada – dzień hucznych obchodów święta św. Marcina, połączonych z paradą i lokalnymi tradycjami kulinarnymi. Zdaniem „Daily Mail” właśnie ta kombinacja historii, zieleni i autentycznego miejskiego rytmu sprawia, że Poznań w 2026 roku może okazać się jednym z najciekawszych wyborów dla podróżnych szukających alternatywy wobec zatłoczonych europejskich metropolii. Źródło: Daily Mail Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Polskie miasto po raz pierwszy w prestiżowym rankingu – i to wysoko. O co chodzi z „Copenhagenize”?
Wrocław zajął wysokie miejsce w rankingu Copenhagenize Index 2025. Dalej znalazły się także inne polskie miasta. To pierwszy raz, gdy Polska znalazła się w zestawieniu najbardziej przyjaznych rowerzystom metropolii świata.
Copenhagenize Index powstał w 2011 roku jako ranking analizujący miasta pod kątem ich przyjazności rowerzystom. Według jego twórców ma trzy cele: wyróżniać liderów, wspierać wymianę doświadczeń i dawć przejrzyste wytyczne, jak tworzyć przyjazne rowerom miasto. Ranking skupia się na realnych czynnikach: tym, jak łatwo i bezpiecznie można poruszać się po danym mieście rowerem. W centrum uwagi znajduje się zawsze użytkownik i jego codzienne doświadczenie. Co nowego w edycji 2025? Najnowszy ranking, opublikowany 18 listopada, bierze pod lupę dane z roku 2025. Wprowadza też znaczącą zmianę metody badań: połączono wskaźniki ilościowe z jakościowymi, dzięki czemu można m.in. uchwycić kulturowe i polityczne aspekty rozwoju mobilności rowerowej. Ranking obejmuje 100 miast ocenianych według 13 wskaźników. Są to między innymi ścieżki, parkingi, wypożyczalnie rowerów publicznych, budżety przeznaczone na sprawy rowerowe. Oprócz globalnego zestawienia raport zawiera też analizy regionalne, profile 30 najlepszych miast oraz przykłady udanych inwestycji i zmian. Polska w rowerowej elicie świata I to właśnie edycji 2025 po raz pierwszy pojawiły się polskie miasta, które dołączają do światowej, rowerowej elity. A są to Wrocław, Poznań, Warszawa, Gdańsk i Łódź. Znalazły się odpowiednio na 28, 53, 62, 63 i 68 miejscu na 100 przebadanych metropolii. Szczególnie cieszy wysokie miejsce Wrocławia. Kolejne polskie miasta według ekspertów Copenhagenize są dość daleko za nim. Dlaczego Wrocław znalazł się tak wysoko? Wrocław swoje wysokie miejsce zawdzięcza wieloletnim inwestycjom w rozbudowę sieci rowerowej. Miasto intensywnie promuje codzienne używanie rowerów. Dysponuje 428 kilometrami tras rowerowych, tworzonych zgodnie z holenderskimi standardami – skutecznie łączącymi m.in. parki, uczelnie i centra biznesowe. Eksperci podkreślają, że Wrocław łączy infrastrukturę z nowatorskimi rozwiązaniami. W 2025 otwarto Mikrohub Wrocław – pierwszą w Polsce stację przeładunkową dla rowerów cargo, w podziemnym parkingu pod Placem Wolności. Ponadto ponownie otwarto dla rowerów historyczne centrum miasta i wprowadzono Strefę Slow Zone. Kolejne inicjatywy to program edukacyjny „Młodzi – Aktywnie zMOBILizowaNi” oraz restart systemu rowerów miejskich (2 534 pojazdów we Wrocławiu), który w pół roku zanotował 1 milion przejazdów. Zwycięzcy rankingu: najlepsze miasta dla rowerzystów na świecie Wbrew nazwie, tym razem to nie Kopenhaga znalazła się na pierwszym miejscu – ale holenderski Utrecht. Stolica Danii jest druga, a podium zamyka Gandawa w Belgii. Ponadto w pierwszej dziesiątce są Amsterdam, Paryż, Helsinki, Munster, Antwerpia, Bordeaux i Nantes. Źródła: Copenhagenize, Wrocław.pl Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
W Poznaniu powstaje Muzeum Powstania Wielkopolskiego. Jego forma zaskakuje
Pod koniec 2027 roku zostanie otwarta nowa siedziba Muzeum Powstania Wielkopolskiego 1918–1919. Będzie przykryta imponującą kopułą o rozpiętości 30 m. Inspiracją dla formy architektonicznej i układu przestrzennego kompleksu muzealnego były pierwsze osady i grody z Wielkopolski.
Obecnie muzeum znajduje się w historycznym budynku Odwachu na poznańskim Starym Rynku. Nowa siedziba powstaje u podnóża Wzgórza Świętego Wojciecha. Jak będzie wyglądać nowe muzeum? Serce muzeum skrywać się będzie pod ziemią, gdzie znajdzie się sala wystawy stałej. Ta zaprojektowana na planie rotundy przestrzeń ekspozycyjna o powierzchni ponad 3 tys. m2 przykryta będzie kopułą o rozpiętości 30 m. Ekspozycja w narracyjny sposób opowie historię blisko dwóch wieków wielkopolskiej drogi do niepodległości, zwieńczonej zwycięskim Powstaniem Wielkopolskim. Na wystawie stałej zaprezentowana będzie kolekcja ponad 2 tys. oryginalnych, często unikatowych eksponatów. Część z nich to niepokazywane dotąd osobiste pamiątki po powstańcach. Na powierzchni ziemi znajdzie się miejski plac. To współczesna agora i miejsce „spotkania twarzą w twarz”, zaprojektowane z myślą o mieszkańcach Poznania – wynika z opisu przesłanego przez pracownię architektoniczną WXCA sp. z o.o. z Warszawy. Piastowskie grody i osady – inspiracją dla architektów Prace nad budową muzeum rozpoczęły się ponad rok temu, poniżej poziomu gruntu. – Obecny etap realizacji nowej siedziby Muzeum Powstania Wielkopolskiego 1918–1919 w Poznaniu to swoisty punkt zwrotny – moment, w którym budowa zaczyna wychodzić z ziemi, zarówno w sensie konstrukcyjnym, jak i wizualnym – relacjonuje Adam Mierzwa, architekt WXCA. Aktualnie ponad poziomem gruntu powstają ściany budynków towarzyszących. Pomieszczą nowoczesne przestrzenie służące realizacji szerokiego programu działań kulturalnych i naukowo-edukacyjnych. Będzie tam: audytorium, biblioteka, czytelnia, sale warsztatowe, sale wystaw czasowych, pomieszczenia do konserwacji muzealiów, pomieszczenia techniczne oraz miejsca pracy dla pracowników instytucji. – Inspiracją dla formy architektonicznej i układu przestrzennego bloków muzealnych były pierwsze osady i grody, które powstawały na terenie Wielkopolski, regionu będącego kolebką polskiej państwowości. To budynki o prostej, kubicznej architekturze – tłumaczy architekt Szczepan Wroński, założyciel pracowni WXCA. Jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem nowa siedziba muzeum zostanie oddana dla publiczności w grudniu 2027 r. Czym było Powstanie Wielkopolskie? Powstanie Wielkopolskie rozpoczęło się 27 grudnia 1918 r. w Poznaniu. Jego przyczyną była wizyta w tym mieście słynnego pianisty, męża stanu Ignacego Jana Paderewskiego. Jego płomienne przemówienie z okna hotelu Bazar pobudziło Wielkopolan do walki, jednak nie był to spontaniczny zryw – przygotowywano się do niego bardzo długo. Do końca 1918 roku Polakom udało się zająć większą część Poznania. Symbolicznym momentem było wyzwolenie lotniska Ławica 6 stycznia 1919 roku. Powstanie zakończyło się jednak dopiero 16 lutego 1919 r. Zdaniem historyków, Powstanie Wielkopolskie wpłynęło na zmianę przebiegu zachodniej granicy. Gdyby do niego nie doszło, status dużych obszarów Wielkopolski mógłby być inny. Po zakończeniu powstania do postanowień rozejmu w Trewirze zawartego między Ententą i Niemcami, dodano zobowiązanie Republiki Weimarskiej do zakończenia kroków zaczepnych przeciw Polakom. Wytyczono też linię demarkacyjną. Źródła: IPN, WXCA Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
„Ekspozycje będą żywe”. Muzeum Kultur Świata w Poznaniu pyta: czym jest „egzotyka”?
Kilkaset obiektów z całego świata można zobaczyć w Muzeum Kultur Świata. Nowa atrakcja turystyczna Poznania znajduje się w tajemniczym budynku, należącym niegdyś do loży masońskiej.
Muzeum Kultur Świata to tak naprawdę odnowione dawne Muzeum Etnograficzne, które należy do Muzeum Narodowego w Poznaniu. Mieści się przy ulicy Mostowej 7. Jest to dawny budynek loży masońskiej. – Kolekcja muzeum, ukazująca niezwykłe bogactwo i różnorodność kultur oraz wyrażająca szacunek i pokorę wobec ich twórców, stała się impulsem do refleksji nad nazwą instytucji. W rezultacie od 2025 roku nosi ona nazwę Muzeum Kultur Świata, która w pełni oddaje charakter zgromadzonych zbiorów – wyjaśnia kierownik Muzeum Kultur Świata, Aneta Skibińska. Oficjalne otwarcie placówki w nowej odsłonie miało miejsce pod koniec października. Dlaczego warto tam wpaść? Co to znaczy „egzotyczne”? „Muzeum i zgromadzone tu z całego świata kolekcje artefaktów – dzięki nowej koncepcji i aranżacji – czynią to miejsce jednym z najbardziej charakterystycznych i wyjątkowych punktów kulturalnych Poznania” – czytamy w komunikacie placówki. Na otwarcie placówki przygotowano dwie nowe wystawy stałe: „EXotica?” oraz „Kreacje. Stroje ludowe rysowane na miarę”. Na pierwszej można zobaczyć około 600 obiektów pozyskanych podczas naukowych wypraw i badań terenowych. Ekspozycja wpisuje się w modny ostatnio trend w muzeach etnologicznych. Chodzi o refleksję nad etyką pozyskiwania obiektów spoza Europy i dawne podejście kolonialne do niektórych społeczności rdzennych. „Naszym zadaniem jest stworzenie przestrzeni do rozmów, wymiany myśli i wiedzy, dlatego wystawa stanowi nie tylko estetyczną prezentację różnorodnych kolekcji, ale także punkt wyjścia do wielu równoległych opowieści” – wyjaśniają muzealnicy. Dlatego organizatorzy wystawy stworzyli zaskakujące zestawienia przedmiotów z m.in. Indii, Peru, Amazonii, Tybetu,, Afganistanu czy Maroko z tymi pochodzącymi z Polski. Ma to pozwolić dostrzec podobieństwa tam, gdzie zwykle widzimy różnice. Ta ekspozycja to dowód na poważne zmiany zachodzące w muzeach w ostatnim czasie. Stroje, których nie ma Druga wystawa „Kreacje. Stroje ludowe rysowane na miarę” prezentuje po raz pierwszy zbiór 60 kolorowych rysunków ze spuścizny po Wiesławie Cichowicz. Stroje te zostały zniszczone w czasie II wojny światowej, a pozostała po nich tylko ta dokumentacja z lat 1930–1939. 17 tysięcy artefaktów Początki kolekcji Muzeum Kultur Świata sięgają 1911 roku. Wówczas w Muzeum im. Mielżyńskich otwarto pierwszą wystawę etnograficzną Towarzystwa Ludoznawczego. Eksponowano na niej prawie blisko tysiąc obiektów, głównie z Wielkopolski. Dziś cała kolekcja Muzeum Kultur Świata liczy 17 tys. artefaktów z ponad 50 krajów całego świata – Indii, Afganistanu, Peru, Kazachstanu, Maroko, Beninu, Mali, Kamerunu, Amazonii. Oznacza to, że tylko kilka procent z nich jest wystawiona teraz na widok publiczny, ale nowe ekspozycje będą żywe – obiekty na wystawach będą regularnie podmieniane. Obiekty w całej kolekcji są niezwykle urozmaicone. To narzędzia pracy, rzeczy elitarne i popularne, masowe, świadectwa kultur tradycyjnych i współczesnych, ale też przedmioty kultu i odświętne. Jesienią 2026 r. – po gruntownej konserwacji – w muzeum będzie można podziwiać japoński posąg Buddy. To jeden z naszych najcenniejszych obiektów Muzeum Kultur Świata. Źródło: Muzeum Narodowe w Poznaniu Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
Jeden z najmniejszych żółwi świata rozmnożony w Polsce – historyczny sukces poznańskich badaczy
Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu może świętować wielki sukces: dzięki staraniom naukowców udało się po raz pierwszy w Polsce rozmnożyć żółwia karłowatego. To jedne z najmniejszych żółwi świata - ich młode mierzą zaledwie 2,5 cm. Wyglądają rozczulająco, ale ich obecność pozwoli przede wszystkim poszerzyć wiedzę na temat tego niezwykłego gatunku. Warto je zobaczyć!
Żółw karłowaty (pelusios nanus) to najmniejszy przedstawiciel żółwi bokoszyjnych, który naturalnie występuje jedynie w kilku krajach Afryki. W Poznaniu wykluły się trzy malutkie osobniki tego stosunkowo słabo poznanego gatunku. To wielka szansa dla europejskiej zoologii. Małe, opancerzone trio – Mamy do czynienia z pierwszym rozmnożeniem tego gatunku w Polsce – mówi dr inż. Mateusz Rawski z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, który był odpowiedzialny za hodowlę. Żółwie wykluły się w zeszłym tygodniu, a młode osobniki mają 2,5 centymetra długości i ważą poniżej 3 gramów. Inkubacja trwała prawie 60 dni, a trzy młode są obecnie w trakcie odchowu. – To rozmnożenie daje nam szansę na stworzenie nowej kolonii, która będzie zapewniała dopływ świeżych genów do ośrodków zajmujących się ochroną żółwi w Europie i na całym świecie – dodaje Rawski. Najstarsze żółwie świata Pelusios nanus to nie tylko jedne z najmniejszych żółwi świata – dorosłe osiągają zaledwie zawrotne 12 centymetrów długości – uważa się je także za członków najstarszej ewolucyjnie grupy wśród tych niezwykłych gadów. Naturalnie występują między innymi w Demokratycznej Republice Konga, Angoli, Malawi czy Zambii. – Ten gatunek jest stosunkowo mało poznany: dopiero w ostatnich latach zaczęliśmy odkrywać jego biologię w niewoli. Natomiast w naturze badania tego gatunku są ograniczone do tego, gdzie on występuje – tłumaczy Rawski. Hodowcy w imię natury Dzięki pracy prywatnych hodowców udaje się budować swoistą „Arkę Noego” dla zwierząt, które bez pomocy człowieka mogą nie przetrwać. W naturze żółwie bokoszyjne są coraz częściej zagrożone przez utratę środowiska. I chociaż najprostszym sposobem pomocy zwierzętom byłoby oczywiście zaprzestanie jego niszczenia, to inną drogą ratunku jest tworzenie tzw. „kolonii bezpieczeństwa” w ogrodach zoologicznych i hodowlach. – Taka jest właśnie współczesna rola hodowli zwierząt nieudomowionych. My, hodowcy, coraz częściej współpracujemy z ogrodami zoologicznymi, dzieląc się nie tylko wiedzą, ale także samymi zwierzętami. Hodowla ma służyć przede wszystkim dobru zwierząt i dobru natury – wyjaśnia zoolog. Żółwie bokoszyjne to ciekawy podrząd żółwi, które chowają szyję oraz głowę do pancerza przez zgięcie szyi w bok, w płaszczyźnie poziomej. Co dalej z maleńkimi żółwiami? Dzielne polskie trio już niebawem trafi do jednego z europejskich ośrodków zajmującego się chowem i hodowlą gadów. Przyczyni się nie tylko do przetrwania, ale także lepszego poznania swojego wyjątkowego – chociaż niepozornego – gatunku. Czeka je ciężka praca! Pozostaje pytanie o imiona dla żółwi. Ich dzielność sprawia, że trudno nie nazwać ich Leonardo, Donatello i Michelangelo. To w końcu miniaturowi wojownicy w imię nauki! Źródło: Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu
Szklana trumna w poznańskim kościele. Niezwykłe odkrycie sprzed 150 lat
Zachowaną w świetnym stanie szklaną trumnę z XIX wieku odkryto w trakcie remontu kościoła św. Marcina w Poznaniu. – Mamy do czynienia z wyjątkowym odkryciem – uważa ekspert dr Emilian Prałat.
Spis treści: Szklana trumna proboszcza Znaczenie odkrycia Przyszłość niezwykłego znaleziska Pochówki pod posadzką kościołów to normalna sprawa. Wiele świątyń skrywa podziemia, w których na przestrzeni stuleci chowano ważne osobistości, w tym duchownych. Dlatego nowe odkrycie z kościoła św. Marcina w Poznaniu nie powinno być zaskoczeniem. Pod wieloma względami jednak jest. Szklana trumna proboszcza Do znaleziska doszło w lipcu w południowej części kościoła. W szklanej trumnie spoczywa ks. Maksymilian Kamieński, proboszcz parafii św. Marcina w Poznaniu w XIX w. Pochówek pochodzi z 1870 roku. Grobowiec zinwentaryzował badacz wielkopolskich krypt i podziemi, dr Emilian Prałat, który jest też społecznym opiekunem zabytków. – Z racji wieloletniego doświadczenia w pracach w tego rodzaju miejscach byłem pierwszą osobą, która weszła do krypty, oceniła stan zachowania wnętrza, krypty i stopień zachowania samych szczątków – przekazał National Geographic Polska ekspert. Znaczenie odkrycia Czy to odkrycie jest ważne? Zdaniem dr. Prałata zdecydowanie tak i to z paru powodów. – Trumny szklane nie są częstą formą pochówku. Przeznaczane były głównie do eksponowania szczątków świętych i jako reprezentacyjne ostensoria dla prominentnych osób. Wykonanie – cyna angielska i szkło zwierciadlane, jak czytamy w zapiskach proboszcza – również nie są częste – zauważa badacz. View oEmbed on the source website Ewenementem jest też to, że trumna przetrwała czas bombardowań i zniszczenia Poznania pod koniec II wojny światowej w 1945 roku, bo kościół był zrujnowany. – Sam natomiast grobowiec i pochówek były nienaruszone – zauważa historyk sztuki. W jego ocenie uwagę też zwracają dobrze zachowane są szczątki zmarłego i tekstylia – biret, stuła, ornat, sutanna, buty. – W połączeniu z wcześniejszymi informacjami mamy do czynienia z wyjątkowym odkryciem – zaznacza dr Prałat. Szczegółowe informacje na temat grobowca będą opublikowane w drugim tomie z serii „Wielkopolskie krypty i podziemia” autorstwa dr. Prałata, który ukaże się w 2026 roku. Przyszłość niezwykłego znaleziska Nadal trwa remont świątyni. Już teraz wiadomo, że grobowiec zostanie wyeksponowany, chociaż nie jest jasne w jaki sposób. – Chcielibyśmy by po oczyszczeniu i zakonserwowaniu trumny i grobowca pojawiła się tafla szkła (lukssfera) przez którą będzie można zobaczyć pochówek. Znajdująca się we wnętrzu grobu tablica epitafijna zostanie wyjęta i umieszczona w pobliżu grobu – informuje dr Prałat. Dodaje, że w planie jest również zaaranżowanie nawy południowej w formie niewielkiej ekspozycji historyczno-artystycznej m.in. na temat proboszcza Kamieńskiego i samej świątyni. Kościół św. Marcina pochodzi z początku XVI w., ale już wcześniej w tym miejscu stała świątynia. W XVII wieku budynek spaliły wojska brandenburskie. Odbudowano go na przełomie XVII i XVIII w. Wówczas otrzymał barokowy wystrój wnętrza. Źródło: National Geographic Polska Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Po 20 latach do Poznania wraca słynna atrakcja. Na turystów czeka zapierający dech w piersi widok
Poznaniacy i turyści długo na to czekali. Po blisko 20 latach przerwy ponownie będzie można podziwiać panoramę Poznania z najwyższego budynku Uniwersytetu Ekonomicznego. Taras widokowy na 18. piętrze Collegium Altum oficjalnie rusza 16 czerwca.
Spis treści: Nowa atrakcja w Poznaniu. Wraca słynny taras widokowy Pierwszy gość odwiedził już poznański taras Perła turystyczna Wielkopolski wzbogaci się o kolejną atrakcję. Po latach wraca słynny taras widokowy, z którego będzie można podziwiać panoramę Poznania. Mimo że obiekt oficjalnie do 16 czerwca pozostaje zamknięty, odwiedził go już pierwszy gość. Nowa atrakcja w Poznaniu. Wraca słynny taras widokowy Taras widokowy Collegium Altum funkcjonował już pod koniec lat 90., jednak przez wiele lat był zamknięty dla turystów i mieszkańców. „Ze względu na konieczność pozyskania większej powierzchni na działalność naukowo-dydaktyczną podjęto decyzję o przekształceniu tej powierzchni na laboratoria komputerowe z siedzibą Katedry Informatyki Ekonomicznej. Pomysłodawcą przywrócenia funkcjonowania na 18. piętrze tarasu był ówczesny prezes SARP, Piotr Kostka” – czytamy na oficjalnej stronie obiektu. Inicjatywę przywrócenia tej przestrzeni poparli zarówno mieszkańcy, jak i władze uczelni. Uroczyste otwarcie obiektu odbyło się 11 czerwca, jednak dla odwiedzających taras będzie dostępny dopiero od 16 czerwca. Atrakcja pozostanie otwarta przez wszystkie dni tygodnia. Taras zlokalizowany jest na 18. piętrze Collegium Altum. Budynek górujący nad centrum Poznania to ikona architektury i wizytówka miasta. Imponujący, liczący 18 pięter wieżowiec stanowi charakterystyczny element panoramy Poznania. Jego czerwona elewacja oraz geometryczna sylwetka sprawiają, że jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych budynków w mieście. Z tarasu rozpościera się panoramiczny widok na całe miasto. Do dyspozycji odwiedzających pozostaje również kawiarnia, a także lunety widokowe. Teren został przystosowany do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Jeśli chodzi o ceny biletów, prezentują się one następująco: bilet normalny – 20 zł, bilet ulgowy – 15 zł, bilet grupowy (zakup online) – 15 zł, dzieci do 3. roku życia oraz osoby z niepełnosprawnościami wejdą na taras bezpłatnie. Bilety będzie można zakupić na miejscu – w biletomatach zlokalizowanych na 18. piętrze. Liczba miejsc jest ograniczona ze względów bezpieczeństwa. Pierwszy gość odwiedził już poznański taras Taras widokowy UEP zwiedził już pierwszy gość, jeszcze przed oficjalnym otwarciem. Wszystko w ramach akcji charytatywnej Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Panu Danielowi towarzyszyli rektor UEP – prof. dr hab. Barbara Jankowska i kanclerz UEP – dr Wojciech Zalewski. Pan Daniel otrzymał certyfikat pierwszego zwiedzającego i usłyszał wiele ciekawych historii o UEP i samej budowie tarasu. Niebawem do listy gości dołączą tłumy kolejnych turystów. Będzie to nowe, ogólnodostępne miejsce z panoramą miasta, a także przestrzeń kulturalna – planowane są wystawy, spotkania autorskie i wydarzenia śniadaniowe. „Wspaniała wiadomość”, „Z pewnością się wybiorę”, „Czekamy” – piszą internauci w mediach społecznościowych. Źródła: UE w Poznaniu, taras.ue.poznan.pl, UM w Poznaniu
Weekend w Poznaniu? Sprawdź, co warto zobaczyć i dokąd się wybrać
Poznań to jedno z najciekawszych miast w Polsce – pełne zabytków, klimatycznych uliczek i tętniących życiem placów. Jeśli planujesz weekendowy wypad lub dłuższy pobyt w stolicy Wielkopolski, ta lista atrakcji pomoże zaplanować idealną trasę. Zebraliśmy najważniejsze miejsca i mniej oczywiste perełki, które warto zobaczyć podczas zwiedzania Poznania.
W tym artykule: Najważniejsze informacje o Poznaniu Historia Poznania Co warto zobaczyć w Poznaniu? Najważniejsze atrakcje Poznania Ciekawostki o Poznaniu Gdzie zjeść w Poznaniu? Piękno Polski można dostrzec w każdym jej zakątku. Zachodnia część kraju również nie odstaje od reszty i ma wiele do zaoferowania. Bez względu na formę wypoczynku z pewnością nie będziemy narzekać na nudę, jeśli obierzemy kierunek na Zieloną Górę czy Poznań, których zróżnicowany charakter zdecydowanie wpływa na ich atrakcyjność i popularność. Z czego słynie „miasto doznań” i co warto zobaczyć na miejscu? Poniżej przedstawiamy najciekawsze atrakcje tętniącego życiem Poznania. Najważniejsze informacje o Poznaniu Poznań ulokowany jest w środkowo-zachodniej części Polski. To największe miasto, a zarazem stolica województwa wielkopolskiego. Jego powierzchnia wynosi 261,9 km kw., z czego aż 48% to użytki rolne i tereny zielone. Pod względem wielkości zajmuje dopiero ósme miejsce w kraju i wyprzedzają go: Warszawa, Kraków, Szczecin, Łódź, Wrocław, Gdańsk oraz Zielona Góra. Miasto podzielone jest na kilka dzielnic m.in. Jeżyce, Łazarz, Winogrady, Piątkowo, a każda z nich ma swój unikalny charakter. Według oficjalnych statystyk GUS – Poznań zamieszkuje ponad 530 tys osób, a z przestrzeni miejskiej korzysta blisko 700 tys. Przez stolicę wielkopolski przepływa jedna z głównych rzek w Polsce – Warta. Ponadto znajduje się w obszarze jej dopływów: Bogdanki, Cybiny, Głównej czy Różanego Potoku. Miasto jest także pełne sztucznych akwenów wodnych. Ponadto Poznań co roku przyciąga fale głodnych wiedzy studentów, którzy chętnie podejmują naukę na renomowanych uczelniach – Uniwersytecie Adama Mickiewicza czy Politechnice Poznańskiej. Środkowo-zachodnia lokalizacja sprawia, że Poznań ma dogodne położenie komunikacyjne i służy jako węzeł drogowy, kolejowy oraz lotniczy. Przebiega tutaj aż 7 dróg o znaczeniu międzyregionalnym lub międzynarodowym, w tym autostrad A2. Poznański Węzeł Kolejowy zapewnia bezpośrednie połączenia do największych miast w Polsce i Europie. Ławica, czyli międzynarodowy port lotniczy, posiada dwa nowoczesne terminale, z których dolecimy do takich światowych metropolii jak Londyn, Paryż, Rzym i Barcelona. Ponad 2 miliony turystów rocznie korzysta z usług poznańskiego lotniska. Bliska odległość do innych polskich miast w tym Warszawy, Wrocławia i Łodzi powoduje, że stolica Wielkopolski jest łatwo dostępna dla turystów i to nie tylko z kraju nad Wisłą. Poznań jest częstym gospodarzem międzynarodowych targów i konferencji. Historia Poznania Dzieje Poznania sięgają co najmniej czasów średniowiecza. Wczesne zapiski na temat miasta pochodzą z X wieku, choć osadnictwo w tym rejonie datuje się już nawet na V tysiąclecie p.n.e. Poznań odegrał istotną rolę w budowaniu polskiej państwowości. Niewykluczone, że właśnie w tutaj Mieszko I przyjął chrzest, a akt ten uważany jest za symbol początku naszego kraju. Pierwszy biskup Polski, Jordan, umieścił tu także swoją siedzibę. Katedra w Poznaniu – pierwsza na ziemiach polskich – jest miejscem pochówku najstarszych władców kraju. W 1253 roku nastąpił moment przełomowy dla miasta Poznań. Ówczesny Książe Przemysł I ustanowił dokumnet lokacyjny na prawie magdeburskim. Regulował on całokształt miejskich spraw ustrojowych oraz gospodarczych. Uzyskane prawa miejskie pozwoliły upodobnić Poznań do innych miast zachodniej Europy. To właśnie Poznań pełnił kluczową rolę polityczną, gospodarczą i militarną w okresie formowania się państwa polskiego. Aż do potopu szwedzkiego (1655 rok) Poznań stopniowo się rozwijał, będąc jednym z najważniejszych miast epoki Piastów i Jagiellonów. Kolejne konflikty zbrojne w XVIII wieku (m.in. wojna siedmioletnia, konfederacja barska) sprawiły jednak, że jego dalszy rozwój został zahamowany. Czasy zaborów to okres niezwykle trudny dla mieszkańców Poznania. Zwycięskie Powstanie Wielkopolskie w 1806 roku tylko na pewien czas pozwoliło uwolnić się spod panowania pruskiego. Po kongresie wiedeńskim z 1815 roku Poznań ponownie wrócił do wcześniejszej, niekorzystnej sytuacji politycznej. Tym razem stanowił stolicę autonomicznego Wielkiego Księstwa Poznańskiego. W kolejnych dekadach władze pruskie ograniczały autonomię społeczności polskiej. Dzieje Poznania w XX wieku również były złożone. Szczególnie trudny był okres II wojny światowej. Miasto stało się częścią III Rzeszy po roku 1939. Wyzwolenie miasta nastąpiło dopiero w lutym 1945 roku. Na szczęście, w okresie powojennym Poznań zaczął się prężnie rozwijać, aż do obecnej sytuacji, gdy jest jednym z najważniejszych i najbardziej nowoczesnych miast w Polsce. Co warto zobaczyć w Poznaniu? Nie dziwi fakt, że Poznań jest jednym z najchętniej odwiedzanych miast w Polsce. Bogata historia, zachwycające Starówka i liczne zabytki przyciągają tłumy turystów z całego świata. W Poznaniu każdy znajdzie coś dla siebie, bowiem tradycja przenika się tutaj z nowoczesnością, a czarujące historyczne miejsca są równie interesujące, co przygotowane na przestrzeni ostatnich dekad atrakcje turystyczne. Zainteresowanie turystów wzbudza głównie rynek, na którym znajdziemy piękny, renesansowy ratusz otoczony malutkimi kamienicami. Właśnie na nim można podziwiać słynne poznańskie koziołki trykają się rogami. Do dziś są najbardziej rozpoznawalnym symbolem miasta. Przy okazji przypomnijmy, że pokaz koziołków odbywa się tradycyjnie w samo południe. Niedawno dołożona została jeszcze jedna pora i odbywa się on także o godzinie 15. Przez Poznań wiodą interesujące szlaki turystyczne, które zachęcają do aktywnych wędrówek po mieście. Lista prezentuje się następująco: Trakt Królewsko-Cesarski, Szlak Romański, Szlak Piastowski, Wielkopolska Droga św. Jakuba. Toruń piernikiem stoi, tak Poznań słynie z rogali świętomarcińskich, do tego stopnia, że 11 listopada oprócz Dnia Niepodległości obchodzone są tutaj imieniny ulicy Świętego Marcina. W tym okresie wyjątkowo pracowity okres mają cukiernie, które ścigają się o tytuł najlepszego rogala w Poznaniu. Jest to najlepszy czas na spróbowanie tych niesamowitych słodkości. Osoby odwiedzające Poznań mogą wypocząć nad licznymi zbiornikami wodnymi np. nad Jeziorem Strzeszyński czy Kierskim albo zobaczyć efektowną Fontannę Wolności, zlokalizowaną na słynnym Placu Wolności, gdzie kwitnie życie towarzysko-kulturalne. W okresie zimowym zainteresowaniem cieszy się ośrodek sportowo-rekreacyjny Malta Ski, na którym odbywają się zawody w różnych konkurencjach. Latem wspomniana już Malta zyskuje zupełnie inne znaczenie i staje się centrum sportowo-kulturalnym miasta. Sztuczne jezioro służy jako miejsce międzynarodowych rozgrywek regatowych, festiwali teatralnych i muzycznych, czy jako kolejne kąpielisko. Idealne miejsce na spacer czy przejażdżkę rowerem. Jednak najważniejszą atrakcją dla najmłodszych i nie tylko będzie przejazd kultową „Maltanką”. Linia kolejowa o długości 4 km dowiezie nas do Nowego ZOO w Poznaniu i kursuje od kwietnia do września. Na domiar tego wszystkiego w okolicy znajduje się Park wodny Termy Maltańskie. Jest to jeden z najnowocześniejszych takich kompleksów w Polsce. Na 6 ha znajdziemy 18 basenów sportowych i rekreacyjnych. Miłośnicy historii i sztuki z pewnością docenią bogate zbiory Muzeum Narodowego w Poznaniu. Należy wspomnieć, że stolica Wielkopolski nieustannie i prężnie się rozwija. Dlatego w ostatnim czasie zwiedzającym towarzyszą liczne remonty, które mogą wpływać na odbiór niektórych atrakcji czy poruszanie się po mieście. Najważniejsze atrakcje Poznania Stary Rynek Poznański rynek jest trzecim co do wielkości w Polsce. Turyści znajdą tam m.in. piękny budynek ratusza, który powstał w połowie XVI wieku. Ten renesansowy zabytek uchodzi za jedną z najciekawszych historycznych atrakcji Poznania. Pamiętać przy tym należy, że rynek miasta to również piękne kamienice, tzw. Waga miejska i odwach. Ostrów Tumski Ta wyspa na Warcie to jedno z miejsc o najbogatszej historii. Znajduje się tutaj m.in. Kościół Najświętszej Maryi Panny z XV wieku oraz Pałac Arcybiskupi. Ostrów Tumski to jednak przede wszystkim słynna katedra. Bazylika archikatedralna Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Poznaniu Jedna z najstarszych polskich świątyń i zarazem pierwsza polska katedra. Zasłynęła m.in. jako miejsce pochówku naszych pierwszych władców. Na uwagę zasługują też liczne kaplice z pięknymi ołtarzami. Zamek Królewski Rezydencja z XIII wieku, uległa zniszczeniu na przestrzeni wieków, ale w ostatnim stuleciu została odrestaurowana. Dziś przyciąga turystów, zainteresowanych ciekawą historią tego miejsca. W środku znajdziemy jeden z oddziałów Muzeum Narodowego w Poznaniu z wystawą sztuk użytkowych. Z 43-metrowej wieży można podziwiać piękne widoki na panoramę miasta. Stary Browar przy ul. Półwiejskiej 42 Wzniesiony w XIX wieku, pełni obecnie funkcję nowoczesnej galerii handlowej i centrum sztuki artystycznej, kultury i edukacji. Oprócz możliwości zrobienia zakupów, mamy okazję wziąć udział w międzynarodowych wystawach jak i warsztatach. Jest to jedno z najchętniej odwiedzanych miejsc w Poznaniu przez blisko 9 milionów osób rocznie. Palmiarnia Poznańska Placówka botaniczna, znajdująca się na terenie Parku Wilsona. To idealne miejsce dla osób, które lubią przyrodę – w palmiarnii można podziwiać setki gatunków roślin. Jest to jedna z największych i najstarszych ekspozycji w Polsce oraz Europie. Collegium Minus Efektowny, neorenesansowy gmach zlokalizowany w Dzielnicy Cesarskiej. Obecnie jest siedzibą rektoratu Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza. Zamek Cesarki Rezydencja ostatniego cesarza Wilhelma II zbudowana w latach 1905-1910. Jedna z najbardziej niezwykłych i majestatycznych budowli w Poznaniu. W latach 90 zyskał zupełnie nowe znaczenie i przekształcony został w Centrum Kultury ZAMEK. Każdego roku odbywa się tutaj ponad 2 tysiące wydarzeń. Zamek udostępniony jest również do zwiedzania dla turystów. Interaktywne Centrum Historii Ostrowa Tumskiego dzięki multimedialnym prezentacją, projekcją filmowy i interaktywnym makietą przenosi nas w zupełnie innowacyjny wymiar obcowania z historią. Przeniesiemy się w czasie, aby odkryć początki państwa polskiego i skrywane tajemnice Ostrowa Tumskiego. Centrum Szyfrów Enigma Nowoczesna i multimedialna ekspozycja, która pozwala w angażujący sposób przybliżyć historię złamania szyfrów słynnej Enigmy przez polskich kryptologów. Centrum Szyfrów upamiętnia sukces naszych matematyków, którzy zaczynali swoją pracę właśnie w Poznaniu. Ciekawostki o Poznaniu Turyści odwiedzający Poznań powinni zaznajomić się z ciekawostkami związanych z tym miastem. Oto najciekawsze informacje na temat stolicy Wielkopolski. Na uwagę zasługuje m.in. słynna gwara mieszkańców, należąca do najbardziej charakterystycznych w kraju. Kto nie słyszał o słynnej bimbie lub tytce? Historycznie Poznań uchodzi za kolebkę polskiej państwowości. W katedrze znaleźć można symboliczny grobowiec Mieszka I i Bolesława Chrobrego – pierwszych polskich władców. W Poznaniu znajdowała się pierwsza rzeczywista stolica Polski. Wciąż mało znany jest też fakt, że Poznań jest jedynym miastem wzmiankowanym w hymnie Polski („Jak Czarnecki do Poznania, po szwedzkim zaborze”). Poznań powiązany jest z pięcioma powstaniami wielkopolskimi, z czego dwa z nich zakończyły się sukcesem Polaków. Miały one miejsce w 1794, 1806, 1846, 1848 oraz w latach 1918–1919. Pyry z gzikiem to najpopularniejszym danie regionalne. Pyra jest jednym z symboli Wielkopolski do tego stopnia, że w Poznaniu znajdziemy Muzeum Pyry oraz Pomnik Pyry w parku Jana Pawła II. Turyści cenią sobie również lokalne wypieki, zwłaszcza rogale świętomarcińskie, przygotowywane z okazji Dnia Świętego Marcina. Słynne poznańskie koziołki nazywają się Pyrek i Tyrek. Popularny napój Coca–Cola po raz pierwszy w Polsce zadebiutował na Międzynarodowych Targach Poznańskich w 1957 roku. Na Śródce znajdziemy muzyczną instalacje na jednej z kamienic. Podczas opadów deszczu wiszące instrumenty grają koncert. W Poznaniu zamieszkuje jeden z wrocławskich Krasnali. Nazywa się Życzliwek i mieszka na wolnym dziedzińcu Urzędu Miasta. Na terenie stolicy wielkopolski zachowało się aż 15 niemieckich fortów wzniesionych w XIX wieku. Stolica Wielkopolski to nie jedyny Poznań w Polsce. Drugi znajduje się na Lubelszczyźnie. W zbiorach poznańskiego Muzeum Narodowego znajduje się obraz „Plaża w Pourville”, autorstwa Claude’a Moneta. Został on skradziony w 2000 roku. Budowlaniec z Olkusza twierdził, że został opętany przez dzieło francuskiego malarza i przetrzymywał je u siebie w szafie. Po blisko 10 latach udało się odzyskać skradziony obraz. Gdzie zjeść w Poznaniu? Z Poznania na pewno nie wyjedziecie głodni. Zjecie tutaj porządnie i w przystępnej cenie, a jedyny dylemat, jaki może się pojawić, to wybór lokalu. Dzień warto rozpocząć od od pożywnego śniadania. Takowe z pewnością zaserwują wam chętnie odwiedzane przez mieszkańców i turystów restauracje, jak Bajzel, Bo. Poznań, Ale Kosmos, bardzo, Petit Paris na Sołaczu oraz Bajgle Króla Jana. Na przepyszną kawę polecamy MIEL, gdzie doświadczycie również niesamowitych słodkości w postaci autorskich serników i nie tylko. Ponadto zachęcamy odwiedzić Vandal, Mówish Mash, Trzecia kawa, Kaferdam czy niedawno otwarte de nata. i Strag. Gdzie się zatrzymać w Poznaniu? Hotel z najlepszym widokiem Poznań oferuje bogatą bazę noclegową – od kameralnych apartamentów w sercu Starego Miasta po nowoczesne hotele sieciowe. Jednym z najlepiej ocenianych obiektów jest Novotel Poznań Centrum (plac Władysława Andersa 1), położony tuż obok Starego Browaru i zaledwie kilka minut spacerem od Rynku. Hotel zapewnia wysoki komfort pobytu – nowoczesne pokoje z panoramicznymi oknami, świetnie wyposażone centrum fitness, a także restaurację Winestone z kuchnią inspirowaną lokalnymi smakami. Goście cenią sobie również profesjonalną obsługę i wygodną lokalizację przy głównych arteriach miasta. To idealna baza wypadowa zarówno dla turystów, jak i osób podróżujących służbowo. To z najwyższych pięter hotelu Novotel Poznań Centrum (jest ich aż 16!) rozpościera się jeden z najbardziej imponujących widoków na miasto. Szukając czegoś na obiad lub kolację zajrzyjcie do restauracji Zdolni, Czarna Owca, Frontiera, Kim Chi Ken, U Apio, A nóż widelec i Fromażeria. Należy wspomnieć, że Poznań jest jednym z trzech miast obok Warszawy i Krakowa, gdzie znajduje się restauracja nagrodzona gwiazdką Michelin. Powędrowała ona do Muga. Nasz ekspert Filip Nowek Z wykształcenia dziennikarz, chociaż na co dzień zajmuje się komunikacją marketingową. Pasjonat podróżowania. Autor przewodników po europejskich krajach i ciekawostek o największych miastach świata. Prywatnie miłośnik tenisa i wypadów do kina.
Odkryj tajemnice wszechświata z prof. Draganem. Kody na bezpłatny bilet wstępu
Europejskie Targi Nauki w Poznaniu to jedno z najważniejszych wydarzeń naukowych 2025 roku – z udziałem prof. Andrzeja Dragana i pod patronatem National Geographic Polska.
Spis treści: Co wydarzy się podczas targów Kim jest prof. Andrzej Dragan Nauka i przemysł: wspólna przyszłość Zaangażowanie uczelni i instytucji Europejskie Targi Nauki – informacje praktyczne W dniach 3–6 czerwca 2025 roku w Poznaniu odbędzie się jedno z najważniejszych wydarzeń naukowych tego roku – Europejskie Targi Nauki, objęte patronatem National Geographic Polska. To wspólna inicjatywa Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz Grupy MTP, której celem jest promowanie osiągnięć naukowych, innowacji technologicznych oraz dialogu między światem nauki, biznesu i administracji publicznej. Co wydarzy się podczas targów Targi odbędą się w nowoczesnej przestrzeni Pawilonu nr 3 Międzynarodowych Targów Poznańskich i zgromadzą kilkudziesięciu wystawców z całej Europy. Wśród nich znajdą się m.in. instytuty PAN, uczelnie techniczne i humanistyczne, startupy deep tech oraz przedstawiciele sektora B+R. Na uczestników czeka bogaty program: Wykład inauguracyjny prof. Andrzeja Dragana poświęcony granicom percepcji czasu i przestrzeni w świetle najnowszych badań kwantowych. Debaty panelowe z udziałem polskich i zagranicznych ekspertów, m.in. na temat zrównoważonego rozwoju, energii odnawialnej i bioetyki. Strefa młodego naukowca, gdzie swoje projekty zaprezentują uczniowie i studenci z całej Polski. Wystawy interaktywne, które przybliżą zagadnienia takie jak: biotechnologia w praktyce, eksploracja kosmosu, medycyna precyzyjna czy sztuczna inteligencja. Kim jest prof. Andrzej Dragan Prof. Andrzej Dragan to jedna z najbardziej charyzmatycznych postaci polskiej nauki. Fizyk teoretyczny, specjalista w dziedzinie mechaniki kwantowej, popularyzator nauki, fotograf i artysta. Wykłada m.in. na Uniwersytecie Warszawskim oraz National University of Singapore. Prace badacza dotyczące relacji między czasem a świadomością są szeroko komentowane nie tylko w środowisku akademickim, ale również w mediach popularnonaukowych. Podczas targów wygłosi wykład inauguracyjny zatytułowany „Czy maszyny mogą myśleć?”, w którym poruszy m.in. temat istnienia czasu w kontekście mechaniki relatywistycznej i filozofii nauki. Nauka i przemysł: wspólna przyszłość Szczególnym momentem będzie konferencja „Nauka a gospodarka”, której celem jest budowanie trwałych mostów współpracy między środowiskiem naukowym a przemysłem. Wśród poruszanych tematów znajdą się m.in.: zastosowania sztucznej inteligencji w diagnostyce obrazowej, cyfryzacja procesów produkcyjnych (Industry 4.0), wpływ badań podstawowych na gospodarki narodowe, rola młodych naukowców w transferze wiedzy. W wydarzeniu wezmą udział zarówno przedstawiciele dużych firm technologicznych, jak i lokalnych startupów zainteresowanych komercjalizacją wyników badań naukowych. Wymiar międzynarodowy i kontekst europejski Europejskie Targi Nauki będą towarzyszyć obchodom roku polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej. Dzięki temu wydarzenie zyskało rangę międzynarodową, a wśród zapowiedzianych znaleźli się eksperci z Niemiec, Francji, Szwecji, Litwy oraz Czech. Będą oni reprezentować m.in.: Europejską Agencję Kosmiczną (ESA), European Molecular Biology Laboratory (EMBL), CERN – Europejską Organizację Badań Jądrowych. Zaangażowanie uczelni i instytucji Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, jako gospodarz wydarzenia, przygotował specjalne stanowiska promujące ofertę uczelni m.in. dla biznesu i dla nowoczesnych technologii. Udział potwierdziły również uczelnie techniczne z Wrocławia, Krakowa i Gdańska, a także akademie medyczne i szkoły artystyczne, pokazując interdyscyplinarność współczesnej nauki. Europejskie Targi Nauki – informacje praktyczne Na Europejskie Targi Nauki można zarejestrować się przez formularz zgłoszeniowy: https://tiny.pl/2j5qf2xg. Wpisując hasło promocyjne NAUKA, uzyskasz bezpłatny bilet wstępu. Transmisja online z pierwszego dnia wydarzenia (bez wykładu prod. Dragana) będzie dostępna na kanale YouTube Uniwersytetu Adama Mickiewicza. Źródło: National Geographic Polska, Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska” i National-Geographic.pl. Dziennikarz podróżniczy i popularnonaukowy z 20-letnim stażem. Wcześniej odpowiedzialny m.in. za magazyny „Focus”, „Focus Historia” i „Sekrety Nauki”. Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów podróżniczych. Inicjator projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Miłośnik tenisa, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Podziemna rotunda i współczesna agora. Tak rośnie nowe muzeum w Poznaniu
Nowa siedziba Muzeum Powstania Wielkopolskiego w Poznaniu ma szansę stać się jednym z najważniejszych punktów na mapie nie tylko miasta, ale i całego województwa.
Spis treści: Nowe muzeum w Poznaniu Muzeum inspirowane wartościami U stóp Wzgórza Świętego Wojciecha w Poznaniu powstaje nowoczesny kompleks muzealny z podziemną rotundą, kopułą ze świetlikiem i miejskim placem będącym współczesną agorą. To nie tylko miejsce pamięci i refleksji, ale także przestrzeń spotkań i budowania wspólnoty. Nowe muzeum w Poznaniu Sercem nowego Muzeum Powstania Wielkopolskiego będzie wspomniana podziemna rotunda. To przestrzeń stałej wystawy, której konstrukcja właśnie nabiera kształtów. Prace koncentrują się na wykonaniu centralnej części muzeum, czyli kolistego wnętrza zwieńczonego kopułą z umieszczonym w jej zworniku świetlikiem. Będzie on widoczny na powierzchni, w środku miejskiego placu, który stanie się centrum nowego układu urbanistycznego. Plac, inspirowany ideą greckiej agory, otoczą cztery muzealne pawilony. Ich rozczłonkowana forma nawiązuje do historycznego charakteru miejsca, nie konkurując z dominującym nad wzgórzem kościołem św. Wojciecha. Przeciwnie, świątynia ma być naturalnym punktem odniesienia i częścią przestrzeni muzealnej. Sam plac stanie się miejscem debat, wydarzeń kulturalnych i edukacyjnych, tworząc przestrzeń do wymiany myśli, emocji, doświadczeń. W czasach rosnącej polaryzacji społecznej i chaosu informacyjnego ma pełnić funkcję współczesnej agory, a więc przestrzeni porozumienia. Muzeum inspirowane wartościami Zaprojektowany układ podkreśla wartości, które przyświecały powstańcom. To współpraca, wspólnota i zaangażowanie. Architekci chcą, by muzeum nie tylko opowiadało historię, ale też umożliwiało współczesnym mieszkańcom Poznania i Wielkopolski spotkania „twarzą w twarz”, z dala od wirtualnego szumu. – Historia Powstania Wielkopolskiego przypomina nam o wartości wspólnoty. Źródłem jego sukcesu było silne poczucie przynależności Wielkopolan do polskiej społeczności, u podstaw którego leżała współpraca, integracja i systematyczne budowanie więzi. Te same wartości były punktem wyjścia dla koncepcji muzeum, w którego centrum jest miejski plac, przestrzeń publicznej debaty pogłębiającej społeczne relacje – tłumaczy architektka Małgorzata Dembowska. Budowa muzeum rozpoczęła się na przełomie 2023 i 2024 roku. Obecnie trwają prace przy kondygnacjach podziemnych, które pomieszczą m.in. wystawę główną o powierzchni niemal 3000 m kw. W kolejnych etapach powstaną także audytorium, biblioteka oraz sale warsztatowe, a całość połączy otwarta przestrzeń publiczna. Powstanie wielkopolskie wybuchło 27 grudnia 1918 roku w Poznaniu i trwało do lutego 1919 roku. Było zbrojnym wystąpieniem Polaków przeciwko niemieckim władzom, którego celem było przyłączenie Wielkopolski do odradzającej się Polski. Powstanie zakończyło się sukcesem. Zdobyty teren uznano za część państwa polskiego, co potwierdził traktat wersalski. Warto podkreślić, że to jedno z nielicznych zwycięskich powstań w historii Polski. Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Polecają Polskę za przystępne ceny. Jedno miasto szczególnie zachwyciło
Brytyjskie media ponownie doceniły Polskę, wskazując ją jako jedno z najlepszych miejsc na przystępny cenowo wyjazd. Jedno miasto w szczególności skradło ich serca.
W tym artykule: Polskie miasto czeka najazd brytyjskich turystów? Gdzie na tanie wakacje w Europie? Rosnące ceny w popularnych destynacjach sprawiają, że turyści coraz częściej szukają tańszych alternatyw. Brytyjskie media wskazały nasz kraj jako jedno z miejsc, które łączy przystępność cenową z niepowtarzalnym klimatem. Wśród rekomendacji wyraźnie wyróżnia się jedno polskie miasto. Polskie miasto czeka najazd brytyjskich turystów? Jak podał „Daily Mail”, cytując dane agencji Ink Digital, w Europie Środkowej można znaleźć wyjątkowo tanie miejsca na rodzinne wakacje. Najbardziej przystępnym cenowo miastem okazał się Poznań. W raporcie podano, że tygodniowy pobyt dla czteroosobowej rodziny w piątym co do wielkości polskim mieście to wydatek rzędu 2186 funtów, czyli około 10,2 tys. złotych. Polska wypadła wyjątkowo dobrze także w szerszym ujęciu. W rankingu najbardziej przystępnych cenowo miast znalazły się również: Łódź, Warszawa, Kraków, Wrocław, z kosztami tygodniowego pobytu od 2327 do 2959 funtów. – Na miejscu Polska również nie obciąża portfela. Jak wynika z badań, żywność jest tańsza niż w wielu innych popularnych kierunkach w Europie, a trzydaniowa kolacja dla dwóch osób może kosztować zaledwie 33 funty – podkreślają autorzy publikacji. I dodają: – Przystępne są także koszty transportu. Bilety komunikacji miejskiej można kupić za mniej niż 1 funt, a taksówki często oferują przejazdy za mniej niż 1 funt za kilometr. Oprócz niskich cen brytyjskie media zwróciły uwagę także na dogodne połączenia z Polską. Jak zaznaczono, czas lotu z Wielkiej Brytanii do wyróżnionych miast nie przekracza trzech godzin. Gdzie na tanie wakacje w Europie? W rankingu znalazły się również kierunki spoza Polski. Wyróżniono m.in. portugalskie miasta Braga, Porto i Gaia, grecki Pireus oraz niemiecki Frankfurt nad Menem. Cała dziesiątka ujęta w zestawieniu prezentuje się następująco: Poznań (2186 funtów) Łódź (2327 funtów) Warszawa (2459 funtów) Kraków (2499 funtów) Braga (2883 funtów) Wrocław (2959 funtów) Pireus (3166 funtów) Porto (3292 funtów) Gaia (3348 funtów) Frankfurt (3365 funtów) Warto wspomnieć, że polskie miasta zdobywają coraz większe uznanie za granicą, a w ostatnim czasie szczególnie zachwycają brytyjskich dziennikarzy. Jednym z przykładów jest Tamara Hinson z „The Independent”, która na łamach internetowego wydania dziennika z wielkim entuzjazmem opisywała Łódź. Gościni z Wielkiej Brytanii doceniła jej wyjątkowy klimat i stwierdziła, że miasto w niczym nie ustępuje popularnym turystycznie Warszawie czy Krakowowi. Źródło: dailymail.co.uk; National Geographic Polska Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Dramatyczna sytuacja w Jeziorze Maltańskim. Widać jego dno
Sportowcy załamani, turyści rozczarowani. Jezioro Maltańskie od miesięcy wysycha, a planowane zawody odwołano. Zabrakło wody, a z nią zniknęło życie.
Spis treści: Co dalej z Jeziorem Maltańskim? Ulubione jezioro Poznaniaków Tegoroczna wiosna jest w Polsce dość kapryśna. Zmienna aura potwierdza ludowe prawdy mówiące o tym, że „w marcu jak w garncu”, a kwiecień to „plecień”. Mimo że na początku kwietnia deszcze towarzyszyły nam przez kilka dni, wiele regionów w kraju nadal boryka się z suszą. To zła wiadomość nie tylko dla rolników. Niski stan wody jak na dłoni widać w jednym z ulubionych akwenów mieszkańców Poznania. Co dalej z Jeziorem Maltańskim? Chodzi o Jezioro Maltańskie, znane również jako Malta. Nazwa nie jest przypadkowa. To nawiązanie do kawalerów maltańskich, którzy w średniowieczu mieli w tym rejonie swoją siedzibę. Ten sztuczny zbiornik wodny został utworzony w 1952 roku poprzez spiętrzenie wód rzeki Cybiny. Ma powierzchnię 64 hektarów i jest ważnym ośrodkiem sportowo-rekreacyjnym dla mieszkańców Poznania i okolic. Na miłośników sportów wodnych czeka tam m.in. tor regatowy o długości 2190 metrów. Odbywają się na nim międzynarodowe zawody wioślarskie i kajakarskie. Od kilku tygodni jezioro nie przypomina jednak sportowego centrum. To dlatego, że boryka się z wysychaniem. Zdjęcia Malty z wyraźnie obniżonym stanem wody niepokoją internautów. Gwoli ścisłości należy podkreślić, że co cztery lata akwen jest opróżniany w celu oczyszczenia z dna nagromadzonych osadów i śmieci. Po ostatnim opróżnieniu w listopadzie 2024 roku, jezioro nie zostało jednak ponownie napełnione. Powód? Susza hydrologiczna i niski poziom wody w rzece. Przez braki wody w Jeziorze Maltańskim sportowcy nie mogą przeprowadzać tam swoich treningów. Co więcej, odwołano regaty kajakarskie i wioślarskie zaplanowane na kwiecień. Taka decyzja nie powinna być dla nikogo zaskoczeniem. Obecnie dno jeziora przypomina suchy krater, a to wpływa nie tylko na estetykę tego miejsca, ale również zagraża ekosystemowi. Sytuacja wywołała krytykę ze strony środowisk sportowych, które zarzucają zarządcom jeziora rutynowe podejście i błędne decyzje w zarządzaniu zasobami wodnymi. Władze miejskie planują ponownie napełnić jezioro pod koniec pierwszego kwartału 2025 roku. Dokładny termin jest jednak uzależniony od warunków pogodowych, w szczególności opadów deszczu i ilości wód roztopowych. Ulubione jezioro Poznaniaków Warto przypomnieć, że to nie pierwsze takie problemy z wodą w Malcie. W latach 70. XX wieku jezioro zaczęło ulegać znacznemu spłyceniu, a z powodu braku regularnego czyszczenia jakość wody uległa pogorszeniu. W 1979 roku jezioro przestało spełniać normy dla zawodów sportowych, co skłoniło władze do podjęcia decyzji o jego modernizacji. W 1980 roku spuszczono wodę, a dwa lata później rozpoczęto prace remontowe i pogłębiające zbiornik. W sierpniu 1990 roku jezioro ponownie spełniało wymogi Międzynarodowej Federacji Kajakowej, co umożliwiło organizację XXIII Mistrzostw Świata w Kajakarstwie. Wysychanie Jeziora Maltańskiego odbiło się głośnym echem nie tylko w mediach lokalnych, ale również ogólnopolskich. To jeden z najbardziej znanych sztucznych zbiorników wodnych w naszym kraju. Nie tylko jezioro jest tam atrakcją. Dookoła od lat powstają kolejne inwestycje z myślą o mieszkańcach Poznania i turystach. Wypoczynek nad Maltą można połączyć np. z wizytą w Termach Maltańskich czy Nowym Zoo. Na gości czeka też Kolejka Parkowa Maltanka czy całoroczny ośrodek narciarski Malta Ski. Źródła: POSiR Poznań, ePoznań Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Pasażerowie odetchną z ulgą. Koniec z uciążliwą procedurą na polskim lotnisku
Na kolejnym polskim lotnisku pojawiły się skanery nowej generacji, dzięki którym kontrola bezpieczeństwa będzie szybsza i wygodniejsza. To jednak nie koniec udogodnień dla podróżnych.
W tym artykule: Ważne zmiany na polskim lotnisku Nowe połączenia z Poznania Lotniska na całym świecie stawiają na technologie, które mają usprawnić kontrole bezpieczeństwa. Nowoczesne skanery pozwalają przejść je szybciej i, co najważniejsze, bez konieczności wyjmowania elektroniki czy płynów z bagażu podręcznego. Podobne rozwiązania pojawiają się również w Polsce. Ważne zmiany na polskim lotnisku Wraz z początkiem kwietnia na lotnisku Poznań-Ławica uruchomiono cztery nowoczesne linie kontroli bezpieczeństwa, które mają skrócić czas odprawy i zwiększyć komfort podróżnych. Władze portu zapowiadają, że finalnie będzie ich sześć, co ma jeszcze bardziej usprawnić całą procedurę. – Od 1 kwietnia do 1 maja zdemontowane zostaną dwie stare linie, a w to miejsce zamontujemy brakujące dwa nowe urządzenia – obiecuje Marcin Drzycimski, dyrektor Pionu Strategii i Rozwoju na lotnisku w Poznaniu, cytowany przez portal Fly4free.pl. Poznańskie lotnisko stało się tym samym drugim portem w Polsce, który zainstalował skanery CT nowej generacji. Pod koniec lutego na podobny krok zdecydowało się lotnisko w Lublinie, również stawiając na nowoczesne rozwiązania zwiększające komfort i tempo odprawy. – Brak konieczności wyjmowania z podręcznego bagażu urządzeń elektronicznych i płynów to zatem z jednej strony wygoda dla podróżujących i ograniczenie sytuacji stresujących, a z drugiej znacznie usprawnienie i przyśpieszenie czynności związanych z kontrolą bezpieczeństwa – mówi Krzysztof Matuszczyk, prezes lubelskiego lotniska. To jednak nie koniec dobrych wieści dla podróżujących. Niebawem na poznańskiej Ławicy pojawi się ponadto punkt paszportowy zlokalizowany w przestrzeni terminala pasażerskiego lotniska. Na miejscu będzie można wyrobić paszport tymczasowy oraz wykonać zdjęcie do dokumentu. Takie udogodnienie funkcjonuje już m.in. na stołecznym lotnisku Chopina. Nowe połączenia z Poznania Lotnisko w Poznaniu przyciąga pasażerów nie tylko nowymi udogodnieniami, ale także stale rozwijającą się siatką połączeń. Największym z latających stąd przewoźników wciąż pozostaje Ryanair, który w letnim rozkładzie lotów zaplanował aż 38 tras ze stolicy Wielkopolski. Wśród nich znalazł się nowy kierunek – Walencja. Irlandzki gigant zdecydował się również na powrót lotów do Ammanu i Tel Awiwu. – Nasza baza operacyjna w Poznaniu wzrośnie do 5 samolotów – 4 rozkładowych i jednego czarterowego – obsługiwanych przez ponad 200 członków załogi. Jako jedyny przewoźnik zapewniamy kompleksową ofertę lotów rozkładowych oraz czarterów realizowanych dla biur podroży. Łączna oferta Ryanaira z Poznania obejmuje 2,2 mln miejsc, w tym 1,9 mln rozkładowych oraz 300 tys. czarterowych – podkreśla Michał Kaczmarzyk, prezes Buzz, spółki zależnej Ryanaira. Przypomnijmy, że w 2024 r. lotnisko Poznań-Ławica obsłużyło 3,6 miliona pasażerów. Szacuje się, że pod koniec bieżącego roku liczba ta wzrośnie do nawet 4 mln. Źródła: Fly4free; Facebook @poznanairport; National Geographic Traveler Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W national-geographic.pl zajmuję się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Polski rezerwat Meteoryt Morasko to unikatowe miejsce na mapie świata. Znajduje się tu krater uderzeniowy
W północnej części Poznania, na stoku Góry Moraskiej, znajduje się cała grupa kraterów uderzeniowych. Powstały, gdy trajektoria żelaznej planetoidy przecięła się z orbitą Ziemi. – Morasko jest punktem, w którym bardzo dosłownie Ziemia zderzyła się z kosmosem – mówi dr Anna Łosiak, geolożka z Instytutu Nauk Geologicznych Polskiej Akademii Nauk. Dr Łosiak należała do grupy, która właśnie doprecyzowała moment tego zderzenia.
Spis treści: Kiedy doszło do zderzenia? Jak określić wiek kraterów? Nawet 1100 ton kosmicznej skały Edukacja geologiczna Na obszarze rezerwatu Morasko w Poznaniu znajduje się cała grupą kraterów uderzeniowych powstałych w wyniku uderzenia i rozpadu jednej żelaznej planetoidy. Wchodząc w ziemską atmosferę planetoida mogła mieć nawet kilkanaście metrów średnicy i od 600 do 1100 ton! Kawałki kosmicznej skały, jakie uderzyły w powierzchnię Ziemi, poruszały się z prędkością kilkanaście razy większą niż pocisk wystrzelony z karabinu snajperskiego. Mogło to być nawet 18 km/s. Uderzenie pozostawiło po sobie niezwykły ślad – grupę łatwo dostrzegalnych i łatwo dostępnych kraterów uderzeniowych, z których największy ma średnicę 100 metrów. To jedyna grupa kraterów uderzeniowych na świecie, do których można dojechać komunikacją miejską. Kiedy doszło do zderzenia? Badacze z Instytutu Nauk Geologicznych PAN, Instytutu Geologii Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu i z Wydziału Fizyki Izotopowej Uniwersytetu Wiedeńskiego, w wyniku długotrwałych i wielowątkowych badań doprecyzowali, kiedy doszło do utworzenia się kraterów uderzeniowych Morasko. Okazuje się, że było to na tyle niedawno, że zdarzenie musieli widzieć ówcześni osadnicy zamieszkujący pobliskie tereny. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/jak-czesto-ziemie-bombarduja-mordercze-asteroidy-dzieki-odkryciu-polskich-naukowcow-mozna-lepiej-to-oszacowac-fot-argo-joeleht-4aed418.jpg" width="3574" height="1048" alt="Jak często Ziemię bombardują mordercze asteroidy? Dzięki odkryciu polskich naukowców można lepiej to oszacować (fot. Argo Jõeleht)" title="Jak często Ziemię bombardują mordercze asteroidy? Dzięki odkryciu polskich naukowców można lepiej to oszacować (fot. Argo Jõeleht)" /> Do tej pory przedział czasowy dla tego zjawiska określany był na sześć do trzech tysięcy lat wstecz. Średnio przyjmowano, że żelazny meteoryt uderzył w Ziemię około pięć tysięcy lat temu. Okazuje się, że ten czas należy skrócić o około 500 lat. A chociaż w geologii 500 lat to niewiele, a w skali kosmicznej mniej niż mrugnięcie, to w dziedzinie rozwoju naszej cywilizacji to cała wielka epoka. – Jesteśmy pewni, że zamieszkujący pobliskie tereny osadnicy widzieli przelot moraskiego bolidu po niebie. Dane archeologiczne wskazują, że 4,5 tysiąca lat temu w tamtym rejonie nie tylko pojawiali się koczownicy, ale istniały już też osady – mówi dr Anna Łosiak. Archeolodzy zastanawiają się nawet, czy dowodem na to, że ludzie widzieli zdarzenie, może być charakterystyczny wzór na odnalezionej w tamtym rejonie ceramice. Wzór ten przypomina – przynajmniej z naszej współczesnej perspektywy – spadającą gwiazdę. Jak określić wiek kraterów? Aby ocenić wiek zderzenia, naukowcy pracowali w terenie i własnoręcznie przekopali część kraterów uderzeniowych. – Istnieją różne sposoby określenia wieku kraterów uderzeniowych. W przypadku małych meteorytów jest to o tyle problematyczne, że nie powodują one odpowiedniego nadtapiania skał, które mogłoby zrestartować geoizotopowe zegary. Na szczęście do datowania najmłodszych kraterów możemy wykorzystać mordercze skłonności planetoid i datowanie węglowe C14 – wyjaśnia geolożka. Dodaje, że w takich sytuacjach poszukuje się resztek organizmów, które żyły zaraz po zderzeniu z planetoidą, np. w jeziorku jakie powstało w kraterze. Można również datować sam meteoryt. – Każdy obiekt przemieszczający się w kosmosie jest naświetlany wyosokoenergetycznym promieniowaniem kosmicznym. To powoduje powstanie specyficznych izotopów, jak beryl 10 czy aluminium 26. Jednak gdy taka skała trafia na Ziemię, to atmosfera i magnetosfera naszej planety chronią ją przed dalszą absorpcją promieniowania kosmicznego. Wówczas, wykorzystując tempo rozpadu izotopów, można odczytać, kiedy dany meteoryt spadł na ziemię. Ale tego typu datowania nie zawsze są możliwe, a dodatkowo są często są obarczone dużym błędem – mówi dr Łosiak. Nawet 1100 ton kosmicznej skały Jednak jej grupa badawcza użyła jeszcze innej metody. W poszukiwaniu śladów organicznych przekopali się przez materiał wyrzucony z największego krateru uderzeniowego grupy Morasko. Przede wszystkim węgla drzewnego, powstałego w chwili uderzenia meteorytu o powierzchnię. – W niektórych miejscach dochodzi do odwrócenia stratografii: to tak zwana edżekta. W trakcie zderzenia warstwy gleby są wyrzucane w określonej sekwencji. Na tej podstawie mogliśmy określić nie tylko zasypaną przez fale uderzeniową glebę, ale znaleźć też węgle powstałe z drzew, które uległy zniszczeniu podczas uderzenia – tłumaczy badaczka. Czy datowane na 4,5 tysiąca lat wstecz uderzenie przypominało katastrofę tunguską lub inne znane zdarzenie z udziałem kosmicznego wędrowca? – Katastrofę tunguską z 1908 roku wywołała fala uderzeniowa, która powstała po wejściu w ziemską atmosferę prawdopodobnie jądra komety lub innego niezbyt gęstego obiektu, jak planetoida składająca się z dosyć luźno zebranych fragmentów o średnicy ponad 50 metrów. Do rozpadu doszło na wysokości około ośmiu kilometrów, przez co potężna fala uderzeniowa rozlała się po dużym obszarze – mówi dr Łosiak. – W przypadku Moraska mówimy o obiekcie żelaznym, czyli bardzo gęstym i znacznie odporniejszym na wszelkie przeciążenia związane z lądowaniem na Ziemi. Taki obiekt nie eksplodował w powietrzu, lecz zdeponował większość swojej energii bezpośrednio przy powierzchni, przez co nie doszło do katastrofalnych zniszczeń. Przez to, że rozpadł się właśnie przy powierzchni, utworzył całą rodzinę kraterów uderzeniowych – dodaje naukowczyni. Edukacja geologiczna Właśnie ta grupa kraterów jest unikatowa. Tym bardziej, że znajduje się na łatwo dostępnym obszarze, a nie pośrodku australijskiej pustyni lub syberyjskiej tundry. Dlatego badaczom zależy, aby na tym obszarze utworzyć Centrum Nauki Impakt. Jego zadaniem ma być praktyczne podejście do zrozumienia procesów zachodzących na Ziemi i w kosmosie. Pokazanie, że wszystko to działa na zasadzie naczyń połączonych, i jak się bronić przed atakami z kosmosu. Poprzez eksperymenty młodzi ludzie mogliby samodzielnie pojąć, jaki wpływ na nasze życia mają regulacja rzek, wylesianie czy kopalnie. Jednak zanim powstanie centrum edukacyjne, geolodzy zapraszają na Dzień Kraterów Meteorytowych Morasko 2024 w sobotę 5 października. W trakcie spotkań i warsztatów można będzie samodzielnie przekonać się, że mamy w Polsce bardzo niezwykłe miejsce, pozwalające nam lepiej zrozumieć historię naszej planety. Źródło: Centrum Kultury i Biblioteka Publiczna Suchy Las. Nasza autorka Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Gwara poznańska zawiera wiele germanizmów. Jednak nie przypomina mowy Ślązaków
Gwara poznańska wciąż jest żywa wśród starszych Poznaniaków, ale nie tylko. Także młodzi mieszkańcy stolicy Wielkopolski wciąż jeszcze wplatają w polszczyznę ogólną słowa charakterystyczne dla regionalnej mowy. Niektóre słowa z gwary poznańskiej, jak choćby „pyry”, są znane w całym kraju, ale nie należy zakładać, że Poznaniaka można łatwo zrozumieć. Czym charakteryzuje się gwara poznańska? Poniżej odpowiadamy na to pytanie.
W tym artykule: Czym jest gwara poznańska? Leksyka gwary poznańskiej Cechy charakterystyczne gwary poznańskiej Podobnie jak gwara śląska, gwara poznańska pełnymi garściami czerpała z języka niemieckiego. Należy jednak podkreślić, że na germanizmach kończą się większe podobieństwa między obiema mowami. W porównaniu z etnolektem śląskim, mowa poznaniaków jest znacznie bardziej melodyjna. W tym miejscu należy jednak podkreślić, że nie jest to jej jedyna charakterystyczna cecha. Czym jest gwara poznańska? Mówiąc o gwarze poznańskiej, na myśli trzeba mieć terytorialną odmianę polszczyzny ogólnej, charakterystyczną dla Poznania i części obszaru w dorzeczu środkowej i dolnej Warty. Niektóre elementy tej mowy są obecne także na pozostałych ziemiach, które znajdowały się pod zaborem pruskim. Zaczęła kształtować się w XVIII wieku. Właśnie wtedy język zaborcy zaczął wywierać wpływ na mowę mieszkańców regionu. Jednak nie można stwierdzić, że gwarę poznańską ukształtowały wyłącznie germanizmy. Leksyka gwary poznańskiej O ile głównego źródła odrębności leksykalnej Poznania bez cienia wątpliwości należy doszukiwać się we wpływie języka niemieckiego w zaborze pruskim, to należy podkreślić, że gwarze poznańskiej wyraźnie zarysowują się także inne wpływy. Gdy pod koniec XIX wieku ludność wiejska zaczęła napływać do miast, w miejskiej mowie pojawiły się elementy wielkopolskich (ale nie tylko) gwar ludowych. Te łączyły się ze słownictwem wypracowanym w społeczno-kulturowych warunkach miejskich. Brama Poznania, czyli historia miasta w interaktywnym wydaniu Wizyta w interaktywnej Bramie Poznania to pełne zaskoczeń odkrywanie początków państwa polskiego. W rezultacie powstała gwara, która w dużej mierze jest typowa dla Poznania. Nie w stu procentach, bo niektóre odrębności leksykalne mowy poznańskiej można było (i nadal można) usłyszeć na pozostałych ziemiach, które znajdowały się pod pruskim zaborem. Podobieństwa do innych gwar i dialektów Nie można nie wspomnieć, że w gwarze poznańskiej obecne jest też słownictwo szerokoterytorialne, czyli typowe dla wielu gwar i dialektów języka polskiego. Mowa Poznaniaków wykazuje pewne podobieństwa do dialektu mazowieckiego, zachodniopolskiego i małopolskiego. Grupy wyrazowe w gwarze poznańskiej Podsumowując powyższe, w gwarze poznańskiej występują następujące grupy wyrazowe: archaizmy – na skutek rozbiorów Polski, słownictwo archaiczne nie wycofywało się w sposób równomierny i w gwarze poznańskiej utrwaliło się wiele wyrazów z dawnej polszczyzny; germanizmy – w warunkach zaboru naturalne było przenikanie do gwary poznańskiej wyrazów niemieckich; wyrazy typowe dla gwar wiejskich – wyrazy gwarowe „przywiozła” ze sobą ludność wiejska, która przybywała do miast w związku z postępującym rozwojem przemysłu; wyrazy typowe dla gwar z pogranicza Wielkopolski – należy tu wskazać przede wszystkim na gwary typowe dla Kujaw, Pomorza i Śląska. Cechy charakterystyczne gwary poznańskiej Każda gwara ma charakterystyczne cechy, które pozwalają ją odróżnić od pozostałych odmian regionalnych języka ogólnego. Które są typowe dla gwary poznańskiej? Zaśpiew Zaśpiew to charakterystyczne podwyższenie melodii na końcu zdania, któremu towarzyszy wydłużenie ostatniej sylaby. Przykładem niech będzie powitanie „dzień dobryy”, w którym wydłużona samogłoska „y” wymawiana wyżej. Udźwięcznienia międzywyrazowe Mowa tu o dźwięcznej wymowie ostatniej spółgłoski w sytuacji, w której następny wyraz zaczyna się samogłoską lub spółgłoską: „l”, „ł”, „m”, „n”, „ń” albo „r”. Wołacz tej! Poznański wyraz „tej!” to forma tożsama z wołaczem „ty!”. Gdy pełni tę funkcję, pojawia się na samym początku zdania. Zdarza się jednak, że wyraz „tej” jest używany na końcu, jako zakończenie zdania. Wymowa samogłosek Bardzo często w gwarach regionalnych samogłoski podlegają specyficznej wymowie i tak też jest w przypadku gwary poznańskiej: „o” może pełnić funkcję kontynuanta dawnego „a” pochylonego, np. w nazwie klubu piłkarskiego Lech Poznań: „Kolejorz”; zamiast „o” wymawiane jest „ó”, np. „doktór”; zamiast „e” wymawiana jest samogłoska „y”, np. „chlyb”. Wymowa niektórych połączeń Nie tylko samogłoski, ale także niektóre połączenia są przez poznaniaków wymawiane w charakterystyczny sposób: zamiast „ło” i „łó” wymawia się „ły”; zamiast „ej” wymawia się „ij” lub „yj”, np. „gorzyj”; zamiast „aj” wymawia się „ej”, np. „trzymej”; zamiast „eł” wymawia się „oł”, np. „diaboł”; zamiast „łu”, „uł” i „ół” wymawia się „u”, np. „dugi”; zamiast „ył” i „ił” wymawia się „uł”, np. „kupiuł”. Wymowa końcówki „ą” Także końcówkę „ą” Poznaniacy posługujący się gwarą wymawiają nieco inaczej niż osoby mówiące polszczyzną ogólną. W stolicy Wielkopolski ma ona brzmienie „om”, np. „jakom”. Inne cechy gwary poznańskiej Wymieniliśmy już najbardziej charakterystyczne cechy gwary poznańskiej. Żeby uzupełnić te informacje, poniżej wskazujemy kolejne, które odróżniają tę mowę od polszczyzny ogólnej: Najpiękniejsze zamki w Wielkopolsce. Które z nich warto zwiedzić? Zamki w Wielkopolsce wymieniane są wśród jednych z największych atrakcji tego regionu. Monumentalne warownie, zachwycające pałace i piękne dworki - niektóre z nich pamiętają jeszcze czasy... w gwarze poznańskiej po głoskach bezdźwięcznych następuje wymowa dźwięczna „w”; niektóre wyrazy mają miękką wymowę, np. na „drzwi” w Poznaniu mówi się „dźwi”, a na „szpilkę” – „śpilka”; spółgłoski w grupach spółgłoskowych podlegają zmianom, np. „letki”, „ślizgi”; w mowie Poznaniaków pojawiają się pewne uproszczenia, jak choćby uproszczenia „drż”, „trz” i „strz”, np. „czy” zamiast „trzy”; często stosowane są przyrostki zdrabniające, jak „-yszek” i „-ik”; w niektórych wyrazach „ń” zastępowane jest na „j”, np. „zjazd gnieźniejski”; zmiana rodzaju w niektórych rzeczownikach, które w polszczyźnie ogólnej występują tylko w jednym rodzaju, np. „zapałek”; zmiany w formie niektórych bezokoliczników, np. „ucieknąć” zamiast „uciec”; zamienianie końcówki „-iśmy” na „imy” w czasownikach liczby mnogiej, np. „bieglimy” zamiast „biegliśmy”; ujednolicenie końcówki narzędnika do „-ami”, np. „ludziami”; zamiana końcówki „-owi” w celownikach liczby pojedynczej rodzaju męskiego na „-ewi”, np. „wujewi”. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Poznań na wiosenny weekend to świetny pomysł! Stary Rynek w końcu wyremontowany, inne atrakcje też kuszą
Aż dwa lata trwał remont Starego Rynku w Poznaniu. Najpierw pracowali na nim archeolodzy. Potem budowlańcy, którzy m.in. ułożyli – obok starej – nową kostkę brukową, a także granitowe płyty na chodnikach. Dlatego wybrałem się do Poznania na wiosenny weekend. Nie tylko pospacerować po rynku, ale też by sprawdzić, co jeszcze warto odwiedzić w tym mieście.
W tym artykule: Poznański Stary Rynek po remoncie Poznańskie koziołki Ratusz – Muzeum Poznania Dla miłośników sztuki: Muzeum Narodowe w Poznaniu (Galeria Malarstwa i Rzeźby) Dla wielbicieli tajemnic: Centrum Szyfrów Enigma Dla łakomczuchów: Rogalowe Muzeum Poznania Tu wszystko się zaczęło: Ostrów Tumski Poznań na zielono: Park Cytadela Kórnik: poezja, zamek i magnolie Noclegi w Poznaniu Jak zwiedzać Poznań Stary Rynek to serce Poznania od momentu lokacji miasta w 1253 roku. To nie zmieniło się do dziś. Spotykają się tu mieszkańcy i mieszkanki, goście targowi i biznesowi, a także turyści. Nie da się go ominąć. Poznański Stary Rynek po remoncie To jednocześnie ten sam słynny Stary Rynek, który w ciągu ostatnich miesięcy miał już zostać na zawsze pogrzebany przez remonty, a w najlepszym razie stać się memem. Tymczasem wrócił. Do tego stał się znacznie bardziej dostępny dla osób ze szczególnymi potrzebami ruchowymi, rowerzystów i rodzin z małymi dziećmi w wózkach. Pojawiły się też wyspy zieleni, choć poznaniacy narzekają, że jest ich zdecydowanie za mało. I zgadzam się z nimi! Jednak nie zrażajcie się tym, tylko na Rynek koniecznie zajrzyjcie, bo jest tu co podziwiać. Nie tylko wspomniane kamienice, ale Domki Budnicze. Jeśli przyjrzeć im się bliżej, są powojenną modernistyczną wariacją na temat dawnej architektury. Uwagę przyciąga renesansowy ratusz z koziołkami, które trykają się punktualnie w południe, ale też o godzinie 15. W 2002 r. mieszkańcy nazwali je Pyrek i Tyrek. Pierwsze imię nawiązuje do gwarowej nazwy ziemniaka. Drugie pochodzi od słowa „tyrać”, czyli ciężko pracować, co ponoć też kojarzy się z Poznaniem. Poznańskie koziołki Niezwykle ciekawa jest historia koziołków. Na wieży ratuszowej pojawiły się w XVI wieku przy okazji renesansowej przebudowy ratusza. Zachował się kontrakt z zegarmistrzem Bartłomiejem Wolffem z Gubina na wykonanie zegara wieżowego. Dzięki temu dokumentowi wiemy, że zegar miał być wyposażony w „urządzenie błazeńskie, mianowicie dwa koziołki, które mają się trykać przed każdym biciem godzin”. Dlaczego postanowiono, że trykać będą się tam akurat te rogate zwierzęta? Opisuje to legenda. Przy okazji przebudowy Ratusza miała odbyć się wielka uczta, na którą przybyło wielu znamienitych gości. Potrawą wieczoru miał być udziec sarni, który, niestety, zsunął się z rusztu prosto w ogień. Aby ratować uroczystość, jeden z kuchcików przyprowadził dwa koziołki, które miały udawać sarninę. Te jednak wyrwały się i uciekły prosto na ratuszową wieżę. Oczom zgromadzonych gości ukazał się przedziwny widok. Dwa małe koziołki bodły się beztrosko na gzymsie, czym wzbudziły ogólną wesołość. Na pamiątkę wspomnianego wydarzenia obraz ten został uwieczniony. Nie wiadomo, jak długo działał mechanizm trykających się koziołków. Wiadomo jednak, że w 1675 r. uderzenie pioruna zniszczyło wieżę wraz z zegarem. Przez wiele lat o poznańskich rogaczach było cicho. Koziołki przywrócili podczas remontu Ratusza dopiero Niemcy w roku 1913. Koziołki przetrwały do walk o Poznań w 1945 r. Wówczas ich mechanizm został jednak poważnie uszkodzony, podobnie jak ratuszowa wieża. Przywrócono go w 1953 r. Rogate zwierzęta szybko podbiły serca poznaniaków. Ratusz – Muzeum Poznania Zdecydowanie warto bliżej przyjrzeć się ratuszowi. Niektórzy mówią, że mający XVI-wieczny rodowód poznański ratusz to najpiękniejszy renesansowy budynek na północ od Alp. Zaprojektowany przez sprowadzonego z Lugano architekta Jana Baptystę Quadro, od ponad 450 lat zdobi Stary Rynek. Jednak ratusz ma też swoje tajemnice. W tym roku po 27 latach przerwy udostępniono jego znacznie starsze, gotyckie piwnice. Można w nich poznać najdawniejszą historię Poznania i zobaczyć z bliska oryginał pręgierza. A oglądając narzędzia kata w autentycznej sali tortur, docenić, że dziś straż miejska zakłada co najwyżej blokadę na koło samochodu, a nie łamie kołem. Zwieńczeniem ekspozycji jest wizyta w sali, która przybliża życie codzienne poznanianek i poznaniaków w przeszłości. Ratusza nie można opuścić bez „selfika” z historycznym mechanizmem koziołków z 1913 roku. Dla miłośników sztuki: Muzeum Narodowe w Poznaniu (Galeria Malarstwa i Rzeźby) Zapraszam na plażę. A dokładnie „Plażę w Pourville” – to jedyny obraz impresjonisty Claude’a Moneta w polskich zbiorach. Można go zobaczyć właśnie tutaj. Jednak nie można zapominać, że muzeum ma do zaproponowania znacznie więcej. To jedna z bogatszych kolekcji sztuki polskiej i europejskiej w Polsce. Od średniowiecza, przez unikatowe dla sarmackiej kultury portrety trumienne, aż po bogatą kolekcję wyjątkowo lubianego Jacka Malczewskiego. I w końcu – współczesną awangardę reprezentowaną choćby przez Izabellę Gustowską. Ten rok w Muzeum Narodowym w Poznaniu upłynie m.in. pod znakiem wystawy pod wymownym tytułem „Mamy to u siebie”. Nawiązuje ona do bogatej kolekcji malarstwa europejskiego. Kolejna wystawa to „Ultraawangarda. Koło Klipsa i poznański underground lat 80. XX wieku” – wernisaż 5 kwietnia 2024 r. Dla wielbicieli tajemnic: Centrum Szyfrów Enigma Jak bez jednego wystrzału skrócić wojnę przynajmniej o dwa lata? Trzech młodych, utalentowanych studentów Uniwersytetu Poznańskiego miało na to sposób. Już w 1932 roku złamali szyfry Enigmy – niemieckiej maszyny szyfrującej, która uchodziła za niemożliwą do pokonania. Marian Rejewski, Jerzy Różycki i Henryk Zygalski na pewno wymiatali z matmy, ale to nie jedyny talent, który im w tym pomógł. Na ekspozycji można zobaczyć oryginalną Enigmę, a także replikę pierwszej „Bomby”. Czyli maszyny, która pomogła złamać niemieckie szyfry. Można tu też zaliczyć lekcję kryptologii i poznać techniki używane przez wywiady wielu państw także dziś. Jest tu również coś dla miłośników retro-computingu. Będzie okazja, by pograć na replikach kultowego Commodore 64. A także zobaczyć zaprojektowaną w Poznaniu polską odpowiedź na komputery domowe lat 80. XX wieku, czyli Elwro 800 Junior. Dla łakomczuchów: Rogalowe Muzeum Poznania Tradycja wypieku rogali świętomarcińskich sięga przynajmniej połowy XIX wieku. Wiemy o tym choćby z reklam, które ukazywały się ówczesnej prasie. Zresztą w podobnym czasie rozpoczyna się historia szczątki w ściekach. Te poznańskie są jednak znacznie bogatsze. Mają nadzienie z białego maku i mnóstwo bakalii. Jeden taki rogal może mieć nawet 1200 kcal, czyli „lanczyk” mamy z głowy. Dlatego najważniejsze w historii rogali świętomarcińskich jest to, by się nimi dzielić z bliskimi lub potrzebującymi. Dodajmy, że od 2008 roku są chronione unijnym znakiem Chronione Oznaczenie Geograficzne. W praktyce oznacza to, że mogą być wypiekane tylko w Poznaniu i okolicach przez cukierników, którym uda się zdobyć certyfikat. Historię rogali i Poznania w ogóle można zgłębić w Rogalowym Muzeum Poznania. Zakurzone eksponaty w gablotkach, srogie panie i panowie pilnujące by niczego nie dotykać? To nie tutaj! Wizyta w tym muzeum to około godzinny, żywiołowy i pełen humoru pokaz. Jego obowiązkową częścią jest degustacja prawilnych, certyfikowanych rogali świętomarcińskich. Tu wszystko się zaczęło: Ostrów Tumski Katedralna wyspa, czyli Ostrów Tumski, to najstarsza część Poznania. To tutaj rozpoczęła się historia Poznania, a także całej Polski. Choć archeolodzy się o to wciąż spierają, jest bardzo prawdopodobne, że to tutaj Mieszko I przyjął chrzest w 966 roku. Tu również budował relacje polsko-czeskie, poślubiając księżniczkę Dobrawę. Nad wyspą górują wieże wielokrotnie przebudowywanej, najstarszej polskiej katedry pod wezwaniem świętych Piotra i Pawła – patronów Poznania. Jej metryka sięga X wieku. W cieniu katedry znajduje się gotycki kościół Najświętsze Marii Panny in Summo. Został wzniesiony na fundamentach średniowiecznego palatium, czyli siedziby Mieszka I. Sposób wyeksponowania jego reliktów został nagrodzony prestiżową międzynarodową nagrodą architektoniczną CODAwards 2022 w kategorii obiektów sakralnych. Dla koneserów: w północnej ścianie kościoła znajduje się masywny głaz. Jest interpretowany jako kamień tronowy pierwszych władców Polski. Przy malowniczej uliczce ks. Posadzego znajduje się „Przekrój (P)poznania”, czyli instalacja artystyczna prezentująca przekrój i wysokość wałów grodu Mieszka I. Wykorzystane w niej drewniane elementy to fragmenty ponad tysiącletnich dębów, odnalezionych podczas wykopalisk archeologicznych. Autorem jest Łukasz Gruszczyński z Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu. Instalacja jest zaproszeniem do wizyty w Rezerwacie Archeologicznym Genius loci. Tam można z bliska zobaczyć fragmenty wałów grodowych i spojrzeć w oczy mieszkańcom i mieszkankom średniowiecznego Poznania. Poznań na zielono: Park Cytadela Jeśli szukacie wytchnienia, to wystarczy 15 minut spaceru ze Starego Rynku, by dojść do Parku Cytadela. To poznański Central Park. Ma 100 ha powierzchni. Czy to dużo? Stare Miasto w swych murach średniowiecznych ma zaledwie około 21 ha. Cytadela nazywa się tak nie bez powodu. W pierwszej połowie XIX wieku Prusacy uzbroili jedno z ówczesnych podpoznańskich wzniesień, zamieniając je w największy fort artyleryjski Europy tamtego okresu. Przechadzając się wśród zieleni można trafić na tajemnicze ruiny i relikty fortyfikacji, a także rzeźby. Większość z nich pochodzi z końca lat 60. XX wieku. Jednak najsłynniejsi są „Nierozpoznani”. Czyli grupa 112 niepokojących, żeliwnych postaci zaprojektowanych przez Magdalenę Abakanowicz w 2002 roku. Z Cytadeli można zjechać rowerem z górki na pazurki prosto nad Wartę. Wzdłuż niej ciągnie się Wartostrada. Nieważne, czy jesteście na rowerze, na rolkach, a może chcecie pobiegać lub pospacerować – zmieszczą się tu wszyscy. Dzięki Wartostradzie traficie do centrum interpretacji dziedzictwa Brama Poznania, do Ogrodu Szeląg albo na kultowe „Kontenery”, czyli do mobilnego centrum kultury KontenerART. Albo możecie po prostu posiedzieć na trawie i zorganizować własny piknik z widokiem na rzekę. Kórnik: poezja, zamek i magnolie Gdzie mogła się urodzić tak bardzo krakowska poetka, jak Wisława Szymborska? Oczywiście w okolicach Poznania. A konkretnie na Prowencie, czyli w dawnym folwarku, dziś będącym częścią Kórnika. Dom zachował się do dziś. Ponadto poetkę upamiętniają tu wiersze i ławeczka o wymownej treści, którą w szczególności zrozumieją kociary i kociarze. Kot wygodnie sobie siedzi, a noblistka stoi obok. To miejsce jest jednym z przystanków na trasie malowniczej nadjeziornej promenady z efektowną kładką i przystanią dla stateczków, które rozpoczynają wiosną swój sezon. Promenadą trafimy oczywiście w okolice słynnego zamku, który został wyróżniony na liście pomników historii. Oznacza to, że Kórnik należy do najważniejszych zabytków w Polsce. Zachowana do dziś forma architektoniczna to efekt XIX-wiecznej przebudowy. Jej inicjatorem był Tytus Działyński, który zamienił resztki warowni o nawet XIV-wiecznym rodowodzie w modną rezydencję w stylu neogotyku angielskiego. Na szczęście ten remont nie przepłoszył Białej Damy – jednego z najsłynniejszych polskich duchów. Zjawa żyjącej w XVIII wieku Teofili z Działyńskich primo voto Szołdrskiej, secundo voto Potulickiej straszy podobno do dziś. Noclegi w Poznaniu Podczas pobytu w Poznaniu spałem w hotelu Sheraton w pobliżu Międzynarodowych Targów Poznańskich. Oferuje on 180 odnowionych pokoi, restaurację wielkopolską Rynek i amerykańską SomePlace Else, basen oraz siłownię i przestrzenie konferencyjne. A także Club Lounge dla gości pokoi i apartamentów zlokalizowanych na klubowym piętrze oraz dla uczestników programu lojalnościowego Marriott Bonvoy z określonym statusem. Hotel jest wyposażony w elektryczne ładowarki Porsche. Cena pokoju dwuosobowego ze śniadaniem to wydatek ok. 600 zł. www.sheratonpoznan.pl Jak zwiedzać Poznań Przewodnik z City Event Poznań Podczas pobytu w Poznaniu skorzystałem z usług przewodnika Piotrka Oźminy z City Event Poznań. Trzygodzinna wycieczka po mieście to koszt od ok. 280 zł od grupy. Więcej znajdziecie na stronie www.cityevent-poznan.pl. Grupa Przewodników PoPoznaniu.pl To grupa przewodników, która wzajemnie się wspiera i uzupełnia. Każdy z nich ma nieco inne pasje i zainteresowania. Od historii Żydów i Bambrów, przez rozwój komunikacji miejskiej, aż po gwarę i poznańskie legendy. Ponadto ich zróżnicowane wykształcenie wzbogaca wycieczki o wiadomości z zakresu historii sztuki, geografii czy etnologii. Więcej na stronie www.popoznaniu.pl. Audioprzewodniki po Poznaniu Z audioprzewodnikami można zwiedzać miasto we własnym tempie i w dowolnej kolejności. Audioprzewodniki zostały przygotowane w formacie mp3. Do wyboru mamy propozycje czterech tematycznych tras turystycznych: Najstarszy Poznań, Stare Miasto, Poznań XIX-wieczny i Szlakiem Modernizmu. www.poznan.travel City Guide Poznań To grupa licencjonowanych przewodników miejskich. Kompetencja i pasja – na to można liczyć, zamawiając zorganizowaną wycieczkę z przewodnikiem. Czas zwiedzania: 2–3 godz. www.przewodnicy-poznan.com.pl Nasz ekspert Michał Cessanis Wicenaczelny „National Geographic Traveler", autor podróżniczej serii telewizyjnej „Do zobaczenia” w Dzień Dobry TVN oraz książek „Opowieści z pięciu stron świata” i „Made in China”.
W Poznaniu odkryto ważną cześć fortyfikacji sprzed 150 lat. To relikty Bramy Berlińskiej
Pozostałości Bramy Berlińskiej odkryto w czasie przebudowy dziedzińca Zamku Cesarskiego w Poznaniu. – Dla miłośników fortyfikacji to nie lada gratka – powiedziała National Geographic Polska archeolog Ewa Pawlak.
W tym artykule: Święty Marcin w Poznaniu odkrywa dawne tajemnice Brama Berlińska w dziejach Poznania Znaczenie odkrycia fragmentu fortyfikacji Prace ziemne w miastach to zawsze dobry moment dla archeologów, by zajrzeć pod powierzchnię współczesnych ulic. Zwłaszcza miejscowości o dłuższej metryce często skrywają interesujące relikty sprzed dziesiątek, a nawet setek lat. Święty Marcin w Poznaniu odkrywa dawne tajemnice – Przed Centrum Kultury Zamek odkopano pozostałości rozebranej na początku XX wieku Bramy Berlińskiej, będącej częścią poligonalnej Twierdzy Poznań! – poinformowano we wtorek na profilu facebookowym Samorządu Województwa Wielkopolskiego „Wielkopolska, tej”. Wprawdzie Brama Berlińska istniała zaledwie trochę ponad 50 lat, jednak w swoim czasie stanowiła kluczowy element poznańskich fortyfikacji. W trakcie prowadzonych w ostatnich latach w Poznaniu licznych prac ziemnych udało się odkryć także inne ciekawe pozostałości po dawnym mieście. Na przykład na Starym Mieście znaleziono średniowieczne konstrukcje. Brama Berlińska w dziejach Poznania Brama Berlińska powstała w latach 1843–1849. Jej oficjalne otwarcie nastąpiło w 1850 roku. Była to najważniejsza i główna brama komunikacyjna w XIX-wiecznym Poznaniu. Brama istniała jednak stosunkowo krótko. Ze względu na dynamiczny rozwój miasta na początku XX wieku podjęto decyzję o jej rozbiórce. Pozostałości, na które natrafiono w czasie prac budowlanych przy skrzyżowaniu ul. Święty Marcin i Kościuszki, stanowią fragment muru przyporowego, który wzmacniał konstrukcję od strony północnej. W XIX wieku Poznań znajdował się w rękach pruskich. W owym czasie Prusacy postanowili zamienić miasto w potężną twierdzę poligonalną. Brama Berlińska była jednym z elementów fortyfikacji i jednocześnie najważniejszą bramą wjazdową, jedyną otwartą przez całą dobę. Wykonano ją w stylu neoromańskim z elementami neogotyku. Twierdza poligonalna była przedsięwzięciem nowatorskim. Miała się składać z czterech części: największego w Europie fortu Winiary, umocnień prawobrzeżnych składających się z dwóch fortów, umocnień lewobrzeżnych w postaci sześciu bastionów oraz umocnień wokół Ostrowa Tumskiego. W obwałowaniach twierdzy umieszczono 13 bram. W latach 70. XIX wieku takie umocnienia były już przestarzałe i przestały spełniać swoją funkcję obronną. Dlatego na przełomie XIX i XX wieku dużą część elementów twierdzy poligonalnej rozebrano. Znaczenie odkrycia fragmentu fortyfikacji Kilka lat temu w czasie przebudowy ulicy robotnicy natknęli się na niewielki fragment Bramy Berlińskiej. Teraz odsłonięto jego sporą część. Znaczenie tego znaleziska komentuje dla National Geographic Polska archeolog Ewa Pawlak, która wspólnie z Pawłem Pawlakiem prowadzą w tym miejscu nadzór archeologiczny. Średniowieczna kuchnia na Zamku Królewskim w Poznaniu. Unikatowe odkrycie w Wielkopolsce Na Zamku Królewskim w Poznaniu archeolodzy odkryli średniowieczną kuchnię. Ta jedna z najstarszych kuchni tego typu zachowanych na terenach ziem polskich. Poznański zamek był ulubioną twierd... – To (odkrycie – przyp. red.) umożliwi precyzyjne odniesienie dawnych pruskich planów do współczesnej mapy miasta i umiejscowienie na nich fortyfikacji. Dla miłośników fortyfikacji to nie lada gratka, ponieważ nie licząc maleńkiego fragmentu Bramy Bydgoskiej na Śródce, jest to pierwsza brama rozpoznana wykopaliskowo – powiedziała Ewa Pawlak. Odkryty mur oporowy ma 8 metrów długości. Znajdował się po południowo-wschodniej stronie przejazdu, naprzeciwko dawnej intendentury pruskiej. Jak wyjaśnia archeolog, zachowała się dolna partia muru z okładziną kamienną, którą udało się odsłonić do poziomu odsadzki. Odsadzka to poziomy uskok wału w fortyfikacjach, który zabezpieczał go przed osuwaniem się ziemi. Z zachowanych reliktów widać że północna część muru (od strony wejścia do budynku) została skuta, natomiast południowa kontynuuje się w stronę ulicy. Warto wspomnieć, że gdy Polska odzyskała niepodległość, w dawnym gmachu intendentury pruskiej, położonym tuż obok Bramy Berlińskiej, działali trzej genialni matematycy: Marian Rejewski, Jerzy Różycki i Henryk Zygalski. To oni złamali kod niemieckiej maszyny szyfrującej Enigma. Intendentura nie przetrwała do naszych czasów, ale w budynku, który powstał w tym miejscu, obecnie znajduje się Centrum Szyfrów Enigma. Źródła: Wielkopolska, tej, Cyryl. Nasz ekspert Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Średniowieczna kuchnia na Zamku Królewskim w Poznaniu. Unikatowe odkrycie w Wielkopolsce
Na Zamku Królewskim w Poznaniu archeolodzy odkryli średniowieczną kuchnię. Ta jedna z najstarszych kuchni tego typu zachowanych na terenach ziem polskich. Poznański zamek był ulubioną twierdzą Władysława Jagiełły.
W tym artykule: Królewska kuchnia w piwnicach muzeum Ranga odkrycia z Zamku Królewskiego w Poznaniu Jak wyglądała średniowieczna kuchnia na Zamku Królewskim? Co dalej z kuchnią? Początku poznańskiego zamku nikną w mrokach średniowiecza. Niektórzy badacze sądzą, że już pod koniec XIII wieku istniała tu siedziba księcia. Widoczny dziś zamek w zachodniej części Starego Miasta w Poznaniu to współczesna rekonstrukcja, która nawiązuje do jego renesansowej formy z XVI wieku. Królewska kuchnia w piwnicach muzeum Obecnie w odbudowanych przestrzeniach zamku znajduje się Muzeum Sztuk Użytkowych. Archeolodzy prowadzili ostatnio badania wykopaliskowe na dziedzińcu muzeum i w piwnicy budynku administracyjnego. W tym drugim miejscu natknęli się na królewską kuchnię, o czym informuje Serwis Nauka w Polsce PAP. – Do tej pory, myślę, że udało się ponad wszelką wątpliwość rozwiązać kwestię pierwotnego przeznaczenia tego budynku, bo zakładano kiedyś, że być może znajdował się tam budynek mieszkalny dla króla (…). Natomiast dziś już wiemy, że była to kuchnia – powiedział kierownik badań, prof. Artur Różański z Wydziału Archeologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Zastrzegł, że nie była to jednak kuchnia Przemysła II, czyli ostatniego władcy Polski rządzącego z Poznania i ostatniego męskiego potomka wielkopolskiej linii dynastii Piastów. – Ale pamiętajmy, że w tym miejscu między innymi odbyły się dwa śluby królewskie, bo ślub tutaj brał Kazimierz Wielki, a także przebywali tutaj królowie polscy, w tym Władysław Jagiełło, który był 36 razy na zamku w Poznaniu – wskazał naukowiec. Ranga odkrycia z Zamku Królewskiego w Poznaniu Serwis National-Geographic.pl zapytał szefa badań, czy to znalezisko to zaskoczenie? – I tak, i nie. Na to odkrycie należy bowiem spojrzeć z dwóch stron. Funkcjonowanie w tym miejscu Kuchni Zamkowej poświadczają ilustracje, zarówno w 1565 jak i 1628 roku. Budynek ten już w owych czasach nie grzeszył najlepszym stanem zachowania – opisał prof. Różański. Jak dodał, nie przeszkadzało to jednak wielu badaczom średniowiecznego zamku w Poznaniu, aby snuć historię o funkcjonowaniu w tym miejscu już w XIII wieku palatium, będącego następcą tego z Ostrowa Tumskiego bądź też górującego nad miastem donżonu. – Z tymi teoriami należy się pożegnać. (…). Jednakże dla badaczy kultury materialnej – archeologów, badaczy architektury odkrycie to niesie ze sobą olbrzymi ładunek poznawczy. Do tej pory nie mamy na terenie ziem polskich kuchni królewskich datowanych przed wiekiem XVI – przekazał archeolog National Geographic Polska. Według niego, odkryte właśnie pozostałości po kuchni pochodzą z XIV–XV wieku. Te dotychczas znane i rozpoznane – głównie fragmentarycznie – obiekty pochodzą z XVI wieku. Jak wyglądała średniowieczna kuchnia na Zamku Królewskim? – Nie wiemy jak wyglądały tego typu obiekty, co składało się na ich wyposażenie. I nie myślę tu tylko o „małym AGD”, ale też o wyposażeniu architektonicznym wnętrza – przekazał prof. Różański. Do tej pory archeolodzy odkryli tam ponad 6000 zabytków, na które składają się zarówno fragmenty naczyń ceramicznych, jak i resztki pokonsumpcyjne. Są to kości zwierząt, z których przyrządzono potrawy. Badacze natknęli się w czasie najnowszych badań również na fragment rycerskiej kolczugi. – Jesteśmy na początku wszelkich analiz. Przed nami jeszcze doprowadzenie do końca badań archeologicznych i jak sądzę wiele ciekawych odkryć – zapewnił kierownik badań. Musimy zatem jeszcze chwilę poczekać na informację, co gotowano w królewskiej kuchni. Zdrowa kuchnia była ważna już w średniowieczu Popularne są różne sposoby żywienia ostatnio jednak najczęściej zależy nam na tym, by nasza dieta była zdrowa. Okazuje się, że już w XII wieku przygotowywano posiłki tak, by poprawiały... W czasie wykopalisk odkryto w przestrzeni budynku filar gotycki zachowany do wysokości ponad 3 m, dźwigający w przeszłości na sobie piec kuchenny. Nad piecem wznosił się komin do wyprowadzania spalin z kuchni. Co dalej z kuchnią? Turyści nieprędko będą mogli obejrzeć pozostałości po kuchni na Zamku Królewskim. – To jest piwnica, w której będzie pracownia konserwacji sztuki użytkowej. Zresztą w tym miejscu była dawniej i na razie tę funkcję przywracamy. Co będzie dalej, tego jeszcze nie wiemy, to czas pokaże – powiedział PAP Michał Błaszczyński z Muzeum Narodowego w Poznaniu, którego oddziałem jest Muzeum Sztuk Użytkowych. Muzealnicy chcą zaspokoić ciekawość turystów spotkaniami i wizualizacjami, które przybliżą królewską kuchnię. Źródła: Serwis PAP Nauka w Polsce 30 sposobów na Poznań. Przewodnik tematyczny, Armin Mikos von Rohrscheidt, Poznań 2012 Nasz ekspert Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Największe lotniska w Polsce. Lider obsłużył już 225 mln pasażerów
Lotniska w Polsce w niezwykle udanym dla branży lotniczej 2019 roku obsłużyły ponad 49 milionów pasażerów. Najwięcej, bo niemal 19 mln podróżnych, odprawił stołeczny port lotniczy im. Fryderyka Chopina.
W tym artykule: 10 największych lotnisk w Polsce Lotnisko Chopina w Warszawie Lotnisko Kraków-Balice Lotnisko im. Lecha Wałęsy w Gdańsku Lotnisko Katowice-Pyrzowice Lotnisko Wrocław-Starachowice Lotnisko Warszawa-Modlin Lotnisko Poznań-Ławica Lotnisko Rzeszów-Jasionka Lotnisko Szczecin-Goleniów Lotnisko Bydgoszcz-Szwederowo Patroni polskich lotnisk Największe lotniska w Polsce, jak nietrudno się domyślić, ulokowane są w największych polskich miastach, czyli w Warszawie, Krakowie czy Gdańsku. Poniżej prezentujemy zestawienie 10 portów lotniczych w kraju nad Wisłą, gdzie pasażerów w ostatnich latach było najwięcej. 10 największych lotnisk w Polsce Lotnisko Chopina w Warszawie – 18 844 591 obsłużonych pasażerów * Lotnisko Kraków-Balice – 8 402 859 Lotnisko im. Lecha Wałęsy w Gdańsku – 5 361 134 Lotnisko Katowice-Pyrzowice – 4 843 65 Lotnisko Wrocław-Starachowice – 3 543 398 Lotnisko Warszawa-Modlin – 3 104 277 Lotnisko Poznań-Ławica – 2 372 184 Lotnisko Rzeszów-Jasionka – 769 252 Lotnisko Szczecin-Goleniów – 580 479 Lotnisko Bydgoszcz-Szwederowo – 413 472 * Dane Urzędu Lotnictwa Cywilnego za rok 2019 Lotnisko Chopina w Warszawie Największe lotnisko w Polsce – co nie powinno być dla nikogo zaskoczeniem – znajduje się w Warszawie. Mimo że stolica naszego kraju nie dysponuje tyloma portami lotniczymi, co na przykład Londyn, i tak przyciąga tłumy turystów. W 2019 roku pracownikom stołecznego lotniska na Okęciu udało się obsłużyć aż 18,85 mln podróżnych. Niestety, wybuch pandemii COVID-19 spowodował, że liczba ta nie została pobita w kolejnych lat. Do rekordu sprzed pięciu lat zbliżono się w 2022 r., gdy osiągnięto pułap 14,4 mln odprawionych pasażerów. Co ciekawe, w całym XXI wieku było ich już 225 mln. Lotnisko Chopina w Warszawie położone jest w odległości około 8 km na południowy zachód od centrum miasta, na osiedlu Okęcie w dzielnicy Włochy. Port – w trosce o komfort wszystkich pasażerów – z roku na rok stale się rozwija i wprowadza szereg nowych udogodnień, ułatwiających podróż. Wśród nich między innymi: punkt, w którym można wyrobić paszport tymczasowy w 15 minut, paczkomat, kapsuły do spania, stacje do ładowania telefonów, punkt z wodą pitną. W 2023 roku media obiegła informacja, że lotnisko Chopina może zostać zamknięte ze względu na planową budowę Centralnego Portu Komunikacyjnego. Ówczesne władze jednak zdementowały te doniesienia, podkreślając, że uruchomienie CPK nie oznacza końca działalności stołecznego portu, którego początki sięgają lat 30. XX wieku. Lotnisko Kraków-Balice Lotnisko im. Jana Pawła II w podkrakowskich Balicach jest drugim pod względem liczby obsłużonych pasażerów portem lotniczym w Polsce. W 2019 roku z usług małopolskiego lotniska skorzystało 8,4 mln podróżujących. Do rekordowego wyniku zbliżono się trzy lat później, gdy odprawiono 7,4 mln osób, czyli ponad dwukrotnie więcej niż dwanaście miesięcy wcześniej. Lotnisko im. Lecha Wałęsy w Gdańsku Lotnisko w Gdańsku jest trzecim, obok Warszawy i Krakowa, najważniejszym portem lotniczym w Polsce. Stolica Pomorza w 2019 r. gościła 5,4 mln pasażerów samolotów, co także jest najlepszym wynikiem w historii. Rok wcześniej na gdańskim lotnisku odprawiono niespełna 5 mln podróżnych, a w 2022 – 4,6 mln. Lotnisko Katowice-Pyrzowice Dość istotną rolę w polskim transporcie lotniczym odgrywa także port w Katowicach. Śląskie lotnisko stale rozwija swoją siatkę połączeń, dzięki czemu pasażerów wciąż przybywa i nieustannie bite są rekordy frekwencji. Według danych Urzędu Lotnictwa Cywilnego, w 2019 r. odprawiono blisko 4,9 mln pasażerów. Barierę 5 milionów po raz pierwszy przekroczono w 2023 roku. Lotnisko Wrocław-Starachowice Port Lotniczy Wrocław-Strachowice im. Mikołaja Kopernika jak dotąd najlepszy wynik pod względem liczby obsłużonych pasażerów odnotował w 2019 roku. Wówczas z usług lotniska skorzystało ponad 3,5 mln osób. Warto wspomnieć, że ze stolicy Dolnego Śląska polecimy bezpośrednio między innymi do stolicy Korei Południowej, Seulu. Lotniska blisko miasta. Z którego portu dotrzesz do centrum pieszo? Lotniska blisko centrum miasta to raczej rzadkość. Większość portów lotniczych powstaje przeważnie na obrzeżach, co wiąże się z długim czasem dojazdu do centrum. Nie każde lotnisko jed... Lotnisko Warszawa-Modlin Zlokalizowane w Nowym Dworze Mazowieckim lotnisko zostało otwarte w 2012 roku jako pomocniczy port dla lotniska Chopina w Warszawie. Podwarszawski port regularnie od 2018 roku – z wyjątkiem pandemicznych lat 2020–2021 – obsługuje ponad 3 miliony pasażerów. Lotnisko Poznań-Ławica Założone w 1913 roku lotnisko w Poznaniu jest jednym z najstarszych w Polsce. Zlokalizowany 7 km na zachód od centrum miasta port największą liczbę pasażerów odnotował w 2018 r., gdy odprawiono blisko 2,5 mln osób. Barierę 2 milionów przekroczono również w 2019, 2022 i 2023 roku. Lotnisko Rzeszów-Jasionka Wybuch wojny za naszą wschodnią granicą spowodował, że niewielkie lotnisko w Rzeszowie stało się kluczowym punktem na mapie Europy i – cytując amerykańskie media – „światową bramą do Ukrainy”. Na przestrzeni ostatnich miesięcy port gościł m.in. prezydentów USA i Ukrainy – Joe Bidena i Wołodymyra Zełenskiego, a także przewodniczącą KE Ursulę von der Leynen i szefa PE Roberta Metsola. W 2019 r. rzeszowski port lotniczy w Jasionce obsłużył niespełna 770 tysięcy pasażerów. Lotnisko Szczecin-Goleniów Port lotniczy Szczecin-Goleniów im. NSZZ Solidarność w latach 2017–2019 regularnie obsługiwał ponad pół milion osób. Największą liczbę odprawionych pasażerów (ponad 598 tys.) zanotowano w 2018 roku. Lotnisko oddalone jest o niespełna 50 km na północny wschód od centrum miasta. Lotnisko Bydgoszcz-Szwederowo Międzynarodowy Port Lotniczy im. Ignacego Jana Paderewskiego w Bydgoszczy jest jednym z najlepiej położonych lotnisk w kraju. Pasażerowie w zaledwie 15 minut dojadą z terminala do centrum miasta. W 2019 r. port odprawił 413 tys. podróżnych. Lotniska najbardziej oddalone od centrów miast. Wśród nich port Warszawa-Radom Wybór lotniska, z którego startujemy lub na którym lądujemy, może okazać się dużo ważniejsze niż myślimy. W niektórych przypadkach dojazd z portu do centrum danego miasta zajmie więcej... Patroni polskich lotnisk Największe lotniska w Polsce, podobnie jak część zagranicznych portów lotniczych, ma swoich patronów. I tak na przykład stołeczny port na Okęciu nazwano na cześć słynnego kompozytora Fryderyka Chopina. Z kolei lotnisku w Gdańsku nadano imię byłego prezydenta i przewodniczącego NSZZ „Solidarność” oraz laureata Pokojowej Nagrody Nobla z 1983, Lecha Wałęsy. Warto wspomnieć, że pierwszym patronem jednego z polskich lotnisk (mowa dokładnie o porcie lotniczym Kraków-Balice) został papież Jan Paweł II. Pełna lista patronów polskich lotnisk: Bydgoszcz-Szwederowo – Ignacy Jan Paderewski Gdańsk-Rębiechowo – Lech Wałęsa Katowice-Pyrzowice – Wojciech Korfanty Kraków-Balice – Jan Paweł II Łódź-Lublinek – Władysław Reymont Poznań-Ławica – Henryk Wieniawski Szczecin-Goleniów – NSZZ „Solidarność” Warszawa-Okęcie – Fryderyk Chopin Warszawa-Radom – Bohaterowie Radomskiego Czerwca 1976 roku Wrocław-Starachowice – Mikołaj Kopernik Źródło: ulc.gov.pl. Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
W Polsce mieszka najpiękniejszy manul na świecie. Nie pierwszy raz jest o nim głośno
Manul z poznańskiego zoo ponownie dał o sobie znać. Po głośnej ucieczce sprzed trzech lat, tym razem został okrzyknięty najpiękniejszym przedstawicielem swojego gatunku na świecie.
W tym artykule: Najpiękniejszy manul na świecie jest z Polski Magellan znowu na ustach wszystkich Polskie miasta nieustannie zachwycają podróżnych, ale i media z całego świata. W ostatnich miesiącach głośno było o Krakowie, Wrocławiu czy Lublinie. Tym razem serwisy i portale rozpisują się o Poznaniu, a dokładnie o jednym z mieszkańców tamtejszego zoo. Mowa o Magellanie, który właśnie został okrzyknięty najpiękniejszym manulem świata. Sukces nie byłby możliwy, gdyby nie ogromna mobilizacja internautów. Najpiękniejszy manul na świecie jest z Polski Puchar Świata Manuli (Manul World Cup) to nieoficjalny, utrzymany w lekkiej i zabawnej formule konkurs wyłaniający najpiękniejszego manula świata. Organizowany przez profil DailyMantle na platformie X (dawniej Twitter) plebiscyt spotkał się z bardzo dużym zainteresowaniem internautów. Szczególnie z Polski, bowiem o końcowe zwycięstwo walczył Magellan, mieszkaniec zoo w Poznaniu. Dzięki ogromnej mobilizacji i zaangażowaniu odbiorców z całego kraju, futrzak okazał się bezkonkurencyjny i zasłużenie triumfował. W półfinałowym starciu Magellan nie dał się prześcignąć manulowi z Niemiec. Organizatorzy zabawy – tuż po zakończeniu głosowania, którego stawka był finał – dodali, że walka „Stubsi kontra Magellan przejdzie do historii jako jedna z najwspanialszych walk w historii”. W decydującym pojedynku znany mieszkaniec poznańskiego zoo pokonał kota z Japonii. Zdobywając łącznie ponad 130 tysięcy głosów. – Mamy championa!!!!! Jesteście Państwo wielcy! Magellan najważniejszym i najpiękniejszym manulem świata 2023!!!!!!!! – przekazało zoo w Poznaniu. <iframe allow="autoplay; clipboard-write; encrypted-media; picture-in-picture; web-share" allowfullscreen="true" frameborder="0" height="765" scrolling="no" src="https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fpermalink.php%3Fstory_fbid%3Dpfbid0oTPADYi5vHf6q5mzgmbFLBqHz9Uf3vuC9xS7RvLRtnN49CaVtA1sKt4dFeTWrsSMl%26id%3D100068839021417&show_text=true&width=500" style="border:none;overflow:hidden" width="500"> Tuż przed Świętami Bożego Narodzenia do stolicy Wielkopolski dotarł dyplom dla zwycięzcy Pucharu Świata Manuli 2023. – Dzień dobry, wstałem i dość brawury na dziś. Kto? No ja – Magellan. Manul z Nowego Zoo w Poznaniu. Aha, dotarł dziś certyfikat. Opiekun przeczytał mi, że tam jest napisane: Manul World Cup 2023, jest moje zdjęcie i imię. Miło. Obok jest przepiórka – to cieszy. Nawet bardziej niż ta dziwna ramka. No, ale miałem się ucieszyć, więc jej nie pogryzłem i nie podrapałem. Ramki, nie przepiórki. Dzięki za Wasze głosy – czytamy w facebookowym wpisie poznańskiego zoo. Urodziły się na oczach zwiedzających. Niecodzienne sceny w łódzkim Orientarium Łódzkie Orientarium ma nowych mieszkańców. W ostatni weekend lipca na świat przyszły tam dwie małe wikunie, które od razu skradły serca zwiedzających. Sprawdź, jakie imiona otrzymały ma... Magellan znowu na ustach wszystkich Manul z poznańskiego zoo nie po raz pierwszy pojawił się na czołówkach mediów. W 2020 roku imiennik słynnego podróżnika uciekł z ogrodu zoologicznego i przez kilka dni żył na wolności. Choć zwierzaka udało się odnaleźć, to poszukiwania nie należały do najłatwiejszych. Głownie ze względu na drobne wymiary ciała i zdolność upodabniania się do otoczenia. Jednak dzięki pomocy właściciel jednej z działek w pobliżu Jeziora Maltańskiego, manul ponownie trafił pod opiekę pracowników zoo. – Zadzwonił do nas i dał znać, że widział „kota” podobnego do tego, którego szukamy. Pracownicy zoo byli w pobliżu, więc szybko pojawili się na miejscu. I rzeczywiście okazało się, że pod samochodem siedzi nasz manul. Nie chciał z nami współpracować i nie cieszył się z powrotu do domu. Podejrzewam, że siedział pod autem, bo czyhał na gołębie, które znajdowały się na pobliskiej posesji – mówiła Ewa Zgrabczyńska, dyrektorka zoo w Poznaniu. Manule to gatunek dzikich kotów, żyjących na wolności w górach środkowej Azji. Co ciekawe, można je spotkać nawet na wysokości 5000 m .n.p.m. Nie są niebezpieczne; są jednak bardzo zwinne, dlatego trudno je złapać. Źródła: Zoo w Poznaniu, archiwum National-Geographic.pl Szukasz więcej fascynujących informacji na temat świata roślin i zwierząt, odkryć archeologicznych i nieskończonego Wszechświata? Zaprenumeruj magazyn „National Geographic Polska". Najnowszą ofertę znajdziesz na tej stronie. Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.