Wakacyjny raj zamienił się w koszmar. Ogień strawił luksusowy kurort
Ogromny pożar strawił luksusowy kurort w Republice Dominikańskiej, zmuszając do ewakuacji blisko 1700 turystów. Ogień w krótkim czasie objął znaczną część kompleksu wypoczynkowego, pozostawiając po sobie rozległe zniszczenia i wywołując niepokój wśród gości przebywających w jednym z najpopularniejszych wakacyjnych kierunków na Karaibach.
Republika Dominikańska od lat przyciąga podróżnych marzących o odpoczynku wśród palm, białych plaż i turkusowego morza. To miejsce, które dla wielu stało się synonimem beztroskich wakacji i ucieczki od codziennych obowiązków. Tym większe poruszenie wywołały wydarzenia, do których doszło w jednym z tamtejszych luksusowych ośrodków wypoczynkowych. Potężny pożar niemal doszczętnie zniszczył kompleks, a lokalne władze i przedstawiciele branży turystycznej rozpoczęli działania mające pomóc zagranicznym gościom w bezpiecznym powrocie do domów. Jak doszło do tej katastrofy i jakie są jej skutki? Luksusowy kurort stanął w ogniu. Ewakuowano blisko 1700 osób Piątkowy poranek 19 czerwca w popularnym karaibskim kurorcie Bayahibe zamienił się w sceny przypominające film katastroficzny. Ogień, który wybuchł na terenie kompleksu Viva Wyndham Dominicus Beach, w krótkim czasie objął znaczną część zabudowań, zmuszając służby do przeprowadzenia masowej ewakuacji gości i personelu. Według dominikańskich władz z obiektu wyprowadzono około 1700 osób, a część turystów została tymczasowo zakwaterowana w innych hotelach oraz pobliskich obiektach noclegowych. Mimo szybkiej reakcji ratowników nie udało się uniknąć tragedii. W pożarze zginęła 46-letnia turystka z Włoch, a kilka innych osób wymagało pomocy medycznej. Trzy osoby trafiły do szpitala, natomiast kolejnym poszkodowanym udzielono pomocy na miejscu. Opublikowane przez lokalne media nagrania z dronów pokazały skalę zniszczeń – nad wybrzeżem unosiły się ogromne kłęby czarnego dymu, a płomienie obejmowały kolejne budynki kompleksu. Wstępne ustalenia śledczych wskazują, że ogień rozprzestrzeniał się wyjątkowo szybko z powodu silnego wiatru oraz zastosowanych w części obiektu materiałów łatwopalnych, w tym charakterystycznych dla karaibskiej architektury dachów krytych strzechą. Dominikańskie Centrum Operacji Kryzysowych podkreśliło jednak, że sytuację udało się opanować, a działania ratunkowe przebiegły sprawnie mimo trudnych warunków. Turyści stracili dokumenty. Trwa organizowanie powrotów do domów Po ugaszeniu pożaru priorytetem stała się pomoc zagranicznym gościom, którzy w wyniku katastrofy utracili nie tylko bagaże, lecz także dokumenty podróży pozostawione w pokojach objętych ogniem. Kierownictwo hotelu poinformowało, że część turystów została pozbawiona paszportów i innych dokumentów tożsamości, co znacząco skomplikowało organizację ich powrotu do kraju. – Niestety, stracili swoje dokumenty, w tym paszporty. Współpracujemy z ambasadami i rządami tych krajów, aby ułatwić wjazd tym gościom – powiedziała Amanda Santana, dyrektorka hotelu. W związku z tym rozpoczęto szeroko zakrojone działania we współpracy z placówkami dyplomatycznymi, które mają umożliwić poszkodowanym szybkie uzyskanie dokumentów zastępczych. Szczególnie aktywnie działa ambasada Włoch, pomagająca obywatelom tego kraju przebywającym w Bayahibe. Dyplomaci wydają paszporty tymczasowe oraz organizują loty powrotne dla osób, które nie mogą skorzystać z pierwotnie zaplanowanych połączeń. Przedstawiciele hotelu podkreślają również, że wspólnie z policją i lokalnymi władzami pomagają turystom w dopełnieniu formalności związanych z utratą dokumentów i mienia. Ewakuowani goście zostali przewiezieni do innych obiektów w Bayahibe i Punta Cana, gdzie zapewniono im tymczasowe zakwaterowanie. Władze Dominikany starają się jednocześnie uspokoić podróżnych, podkreślając, że tragedia nie wpłynęła na funkcjonowanie regionu jako destynacji turystycznej. Manuel Méndez, dyrektor Centrum Operacji Kryzysowych, zapewnił, że „działalność turystyczna w regionie przebiega normalnie”, a większość atrakcji i hoteli działa bez zakłóceń. Warto dodać, że ogień nie objął sąsiedniego kompleksu Viva Wyndham Dominicus Palace, należącego do tej samej sieci, który nie odniósł żadnych szkód i pozostał otwarty dla gości. Sam Viva Wyndham Dominicus Beach pozostanie jednak zamknięty do odwołania. Trwa także szczegółowe dochodzenie mające ustalić przyczyny pożaru oraz dokładny przebieg zdarzeń, które doprowadziły do jednej z najpoważniejszych katastrof, jakie w ostatnich latach dotknęły dominikańską branżę turystyczną. Źródła: BBC, AP News, CNBC Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
„Płoną nasze ptaki”. Trwa pożar Puszczy Solskiej, w której obronie zginął pilot
W sercu Roztocza rozgrywa się właśnie jeden z najtragiczniejszych przyrodniczych scenariuszy. Płonie Puszcza Solska, czyli jeden z najcenniejszych kompleksów leśnych regionu. Ogień objął już ponad 150 hektarów. Próba ochrony drzew i ptaków wchodzi w decydujący etap, a na miejscu z żywiołem walczy ponad 100 zastępów straży pożarnej. Do akcji włączył się policyjny Black Hawk.
Dramat rozpoczął się w poniedziałek, 4 maja 2026 roku, w okolicach miejscowości Osuchy. Choć początkowo 16 zastępów straży pożarnej zdawało się panować nad sytuacją, nagły, silny wiatr drastycznie zmienił przebieg zdarzeń. Podmuchy rozniosły żar na prywatne lasy, a stamtąd ogień z impetem wdarł się w głąb państwowego kompleksu leśnego. Płonie powiat biłgorajski, zamojski i tomaszowski. Kolejny dzień przyniósł eskalację. W wtorek po południu ogień opanował już 150 hektarów terenu. Ekstremalna susza oraz fakt, że płoną korony drzew, sprawiły, że ściana ognia stała się niemal niemożliwa do powstrzymania metodami naziemnymi. Dramat ekosystemu. „Płoną nasze ptaki” Dla przyrodników pożar Puszczy Solskiej to strata niepowetowana. Ogień wdarł się w najstarsze, ponadstuletnie drzewostany sosnowe, które były dumą regionu. Puszcza to nie tylko drzewa, to obszary Natura 2000, rezerwaty i parki krajobrazowe, które stanowią schronienie dla rzadkich gatunków. Michał Korga z Lubelskiego Towarzystwa Ornitologicznego alarmuje w rozmowie z „Tygodnikiem Zamojskim”, że skala zniszczeń dotyka samych fundamentów ekosystemu. Ogień niszczy siedliska, trawiąc miejsca lęgowe ptaków w szczycie sezonu. Płoną także podziemne złoża torfu. Jeśli nie wystąpią obfite opady deszczu, torfowiska mogą tlić się tygodniami, niszcząc strukturę gleby. – To dramat całego ekosystemu. Znika życie, które rozwijało się tu przez dziesiątki lat – nie pozostawiają złudzeń ornitolodzy. Samolot rozbił się podczas gaszenia. Trwa ofensywa śmigłowców Kluczowym elementem gaszenia wielkopowierzchniowych pożarów lasów są zrzuty wody z powietrza. We wtorek do walki wysłano samoloty gaśnicze M-18 Dromader, należące do bazy lotniczej RDLP w Warszawie. Niestety, podczas wykonywania lotu w warunkach wysokiej temperatury i gęstego zadymienia, jedna z maszyn rozbiła się, a pilot zginął na miejscu. Decyzją szefa MSWiA, Marcina Kierwińskiego, który jest na miejscu akcji, od środy rano zmieniono taktykę. Od godziny 7:00 ciężar działań przejęły śmigłowce (w tym policyjny Black Hawk), które dzięki większej manewrowości wykonują precyzyjne zrzuty wody na czoło pożaru. Leśnicy wykorzystują także drony oraz kamery termowizyjne, które pozwalają lokalizować ogniska ognia nawet przy zerowej widoczności i dymie uniemożliwiającym oddychanie. Widmo ewakuacji dla mieszkańców Chociaż według komunikatów okolicznej ludności nie grozi obecnie bezpośrednie zagrożenie pożarem, to mieszkańcy gmin Łukowa, Józefów i Aleksandrów otrzymali w środę alerety RCB. Ich zdrowiu zagraża bowiem gęste, toksyczne zadymienie. Służby wydały jasne instrukcje: należy szczelnie zamknąć okna i wyłączyć domową wentylację, ograniczyć przebywanie na zewnątrz do niezbędnego minimum oraz przygotować dokumenty i leki na wypadek nagłej ewakuacji. Puszcza Solska to nasza przyrodnicza perełka, która na naszych oczach zamienia się w popiół. Służby apelują o niezbliżanie się do miejsca pożaru – każda postronna osoba nie tylko ryzykuje życie, ale i blokuje drogi dojazdowe dla ciężkiego sprzętu gaśniczego. Trzymamy kciuki za dzielnych strażaków i przedstawicieli innych służb, którzy dzielnie walczą z żywiołem. Źródło: Polska Policja, Tygodnik Zamojski, Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Lublinie Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Rewolucja tkacka w epoce brązu. Niezwykłe odkrycie krosna w Hiszpanii
Wyobraź sobie urządzenie, która przetrwało w ziemi ponad trzy tysiąclecia dzięki... nieszczęśliwemu wypadkowi. Pożar w pradziejowej osadzie zwęglił drewno sosnowe, czyniąc je odpornym na upływ czasu. A odkryty mechanizm był częścią rewolucji związanej z ówczesną modą.
Około 3500 lat temu pożar zniszczył domy i warsztaty. Jednak ten sam pożar, który spustoszuł część wioski, pomógł również zachować obiekt niezwykle trudny do udokumentowania w archeologii: krosno wykonane w dużej mierze z drewna. – Paradoksalnie, ogień zarówno zniszczył, jak i zachował to miejsce – wyjaśnia archeobotaniczka Yolanda Carrión z Uniwersytetu w Walencji. To odkrycie pozwala badaczom zrekonstruować to, w jaki sposób działały krosna, bo z reguły archeolodzy odkopują jedynie ciężarki. Opublikowane niedawno w czasopiśmie „Antiquity”, odkrycie zespołu naukowców z kilku hiszpańskich uniwersytetów, jest jednym z niewielu znanych przypadków w Europie śródziemnomorskiej, w których zachował się zarówno zestaw ciężarków tkackich, jak i elementy wykonane z drewna i włókien roślinnych. Archeologiczny paradoks ognia Zwykle czas jest bezlitosny dla drewna i roślinnych włókien, które gniją i znikają bez śladu. Jednak na stanowisku archeologicznym Cabezo Redondo, osadzie tętniącej życiem między 2100 a 1250 rokiem p.n.e., doszło do niezwykłego zbiegu okoliczności. Podczas pożaru dach jednego z budynków zawalił się w taki sposób, że szczelnie przykrył krosno, tworząc hermetyczną przestrzeń. Brak tlenu i wysoka temperatura sprawiły, że organiczne elementy uległy zwęgleniu, co zakonserwowało je na tysiąclecia. Jak wyglądało krosno? Głównym elementem znaleziska jest zestaw 44 glinianych ciężarków o cylindrycznym kształcie, z których większość waży około 200 gramów. Każdy z nich posiada centralny otwór, przez który przewlekano nici osnowy. Obok nich naukowcy odnaleźli równolegle ułożone belki wykonane z sosny alepskiej. Badania mikroskopowe słojów wykazały, że tkacze lub tkaczki starannie dobierali materiał, wybierając stare, grube drzewa, by uzyskać wytrzymałe elementy konstrukcyjne. To jednak nie wszystko, co skrywała ziemia. W otworach ciężarków przetrwały fragmenty cienkich sznurków, a obok konstrukcji znaleziono resztki plecionych lin z trawy. Dzięki temu naukowcy mogli zrekonstruować działanie krosna z niespotykaną precyzją. Było to krosno pionowe, w którym ciężarki obciążały nici, pozwalając na precyzyjne tkanie skomplikowanych wzorów. Technologiczny skok w epoce brązu Odkrycie to stanowi kluczowy dowód na rewolucję tekstylną w Europie epoki brązu. Nie był to efekt jednego wynalazku, lecz splotu wielu czynników: rozwoju hodowli owiec na wełnę, innowacji technicznych oraz zmian społecznych. Według dr. Ricardo Basso z Uniwersytetu w Granadzie wszystkie te procesy doprowadziły do ​​bardziej intensywnej i zróżnicowanej produkcji tekstyliów. Pojawienie się nowych, lżejszych przęślików i różnorodnych ciężarków pozwoliło na wytwarzanie delikatniejszych i bardziej złożonych tkanin, takich jak sploty skośne. Znalezisko pozwala badaczom zrozumieć cały proces technologiczny, od wyboru drewna na ramę krosna, po precyzyjne wiązanie nici. Kobiety, handel i pradziejowe złoto Kontekst znaleziska mówi nam też wiele na temat organizacji pracy. Krosno znajdowało się w przestrzeni wspólnej, co sugeruje, że tkactwo było zajęciem, w którym współpracowało kilka gospodarstw domowych. Co ciekawe, inne rzemiosła, jak obróbka metali czy kości słoniowej, były odizolowane w specjalistycznych warsztatach. Centralną rolę w produkcji tkanin pełniły kobiety, na co wskazują badania bioantropologiczne szczątków z tego samego stanowiska archeologicznego. Na ich zębach odkryto charakterystyczne zużycie siekaczy, powstałe prawdopodobnie od przytrzymywania włókien lub przecinania nitek podczas pracy. Cabezo Redondo nie było odizolowaną wioską, lecz ważnym węzłem handlowym. W osadzie odkryto złoto, srebro, kość słoniową oraz paciorki z bursztynu i szkła. Produkcja wysokiej jakości tkanin mogła być jednym z filarów bogactwa tego miejsca w wymianie towarowej z innymi rejonami Europy. Źródło: Antiquity Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
Osły-strażacy ratują Hiszpanię przed ogniem. Bohaterskie kłapouchy w akcji
W Hiszpanii do walki z niszczycielskimi pożarami ruszyły brygady osłów. Zwierzęta codziennie wyjadają suchą roślinność, eliminując w ten sposób naturalne paliwo dla rozprzestrzeniającego się ognia. Ta ekologiczna metoda ochrony przyrody okazuje się rewolucyjnym sposobem na ratowanie ekosystemów.
Każdego lata w Hiszpanii szaleją pożary. Tysiące hektarów terenów ginie w płomieniach nie tylko z powodu upałów i suszy, ale także wyludniania się obszarów wiejskich – mniej ludzi i stad oznacza coraz większe nagromadzenie niekontrolowanej roślinności. Niektóre społeczności znalazły jednak rozwiązanie równie proste, co skuteczne. Przywracają do pracy osły, powierzając im nową rolę – naturalnych „strażaków”. Zwierzęta działają w niewielkich „brygadach”, zjadając i usuwając nadmiar roślinności, która w przeciwnym razie mogłaby stać się łatwopalnym materiałem. Misja ta stała się pilniejsza niż kiedykolwiek. Do sierpnia 2025 roku w różnych regionach Hiszpanii spłonęło blisko 400 tysięcy hektarów ziemi, co uczyniło ten rok najgorszym pod względem pożarów od trzech dekad. Skala kryzysu zmusiła rząd do ogłoszenia stref klęski żywiołowej w Kastylii i León, Galicji, Asturii, Estremadurze, Madrycie oraz Andaluzji. W tym kontekście powolna, systematyczna praca osłów może wydawać się niemal rewolucyjna – to swoisty powrót do dawnych, naturalnych metod, które mają pomóc w walce z bardzo współczesnym kryzysem. Osły jako naturalni strażacy Od około 2014 roku 18 osłów patroluje obrzeża Parku Narodowego Doñana. Wszystkie pochodzą z organizacji El Burrito Feliz („Szczęśliwy Osiołek”), która ratuje porzucone zwierzęta i szkoli je do nowej roli. Jak mówi jej prezes, Luis Manuel Bejarano, to „najlepsi roślinożerni strażacy”. Mortadelo, Magallanes, Leonor, Ainoa i Ume to tylko niektórzy członkowie „oślej brygady przeciwpożarowej” w Doñanie. Zwierzęta działają według ściśle określonego planu: od marca do listopada patrolują teren nawet przez siedem godzin dziennie, poruszając się wzdłuż ruchomych pasów przeciwpożarowych wyznaczonych ogrodzeniami. Każdego dnia osły trafiają do wyznaczonego obszaru, gdzie wyjadają pas roślinności o szerokości kilkudziesięciu metrów, wypijają nawet 30 litrów wody, a następnie wracają na odpoczynek. W efekcie usuwają niemal cały łatwopalny materiał ze swojego rejonu, znacząco zmniejszając ryzyko wybuchu pożaru. Ta strategia okazuje się wyjątkowo skuteczna. Podczas gdy Hiszpania zmaga się z coraz bardziej intensywnymi pożarami, w Parku Narodowym Doñana – będącym kluczowym schronieniem dla ptaków z Europy i Afryki, rysi iberyjskich oraz innych zagrożonych gatunków – od dziewięciu lat nie odnotowano ani jednego pożaru. – Osły przeciwpożarowe stały się symbolem skuteczności – podkreśla Luis Manuel Bejarano. Ich sukces przyniósł im nawet wsparcie Wojskowej Jednostki Ratunkowej (UME) – hiszpańskiego korpusu, który interweniuje podczas pożarów, powodzi i trzęsień ziemi, gdy służby cywilne są przeciążone. Podczas wizyty w parku żołnierze UME symbolicznie „adoptowali” jednego z osłów i wręczyli mu miniaturowy hełm strażacki. Na miejscu osły nie działają same. Są stale monitorowane przez wolontariuszki z organizacji Mujeres por Doñana, które zapewniają wsparcie logistyczne — m.in. transportują wodę taczkami przez obszary leśne niedostępne dla pojazdów. Choć brzmi to jak wymagająca praca — i rzeczywiście taka jest — z perspektywy osłów to niemal rajskie warunki. Zwierzęta mogą swobodnie żerować przez cały dzień, są otoczone opieką i uwagą, a czasem goszczą nawet tak znamienitych gości jak królowa Zofia. Dlaczego osły są skuteczne w zapobieganiu pożarom? W przeciwieństwie do krów czy owiec, osły nie mają skomplikowanego, wielokomorowego żołądka, co pozwala im wielokrotnie przeżuwać ten sam pokarm. Jedzą powoli, ale często, zamieniając nawet najsuchszą i najtwardszą trawę w energię. Ich prosta dieta i stały apetyt mają kluczowe znaczenie: każda przeżuta gałązka to mniej paliwa dla kolejnej fali upałów. Eksperci w dziedzinie ekologii wypasu i odnowy ekosystemów, tacy jak Rosa María Canals Tresserras, profesor ekologii pastwisk z Uniwersytetu Publicznego w Nawarrze, potwierdzają: wypas osłów zmniejsza ilość „paliwa roślinnego”, a tym samym ogranicza rozprzestrzenianie się ognia w krajobrazach coraz gęściej zarastających krzewami i roślinnością drzewiastą. – Osły były niegdyś bardzo powszechne, nie jako zwierzęta hodowane na mięso, lecz jako zwierzęta pociągowe – do transportu, prac rolniczych czy orki – wyjaśnia Canals. – Pojawienie się traktorów, samochodów i maszyn stopniowo je wyparło. Taka była ich funkcja, a jak z wieloma rzeczami w życiu – ich wartość doceniamy dopiero wtedy, gdy ich zabraknie. Brak osłów jest dziś szczególnie odczuwalny w wielu regionach. Zanik dużych roślinożerców – od prehistorycznych mamutów po swobodnie pasące się zwierzęta hodowlane – w połączeniu z upadkiem tradycyjnego wypasu, rezygnacją z wykorzystywania drewna opałowego oraz wyludnianiem się wsi sprawił, że krajobrazy stały się gęstsze i bardziej suche. W takich warunkach zmiany klimatu działają jak naturalny katalizator pożarów. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2026/03/pozar-d2082eb.jpg" width="4912" height="3264" alt="Mimo rosnącej liczby pożarów w Hiszpanii w ostatnich latach, w Parku Narodowym Doñana od dziewięciu lat nie odnotowano ani jednego pożaru" title="Mimo rosnącej liczby pożarów w Hiszpanii w ostatnich latach, w Parku Narodowym Doñana od dziewięciu lat nie odnotowano ani jednego pożaru" /> Osły wracają do łask. Inne regiony idą tym samym śladem Sukces projektu z Andaluzji zainspirował kolejne regiony. W następnych latach społeczności wiejskie w całej Hiszpanii zaczęły wdrażać podobne rozwiązania, dostosowując je do lokalnych warunków. W Katalonii, Kraju Basków i Galicji powstały nowe „brygady”, łączące ochronę środowiska z zapobieganiem pożarom. Przez tysiąclecia osioł uchodził za symbol uporu. – Konie działają z obowiązku. Osły działają z przekonania – mówi Joan Cedó, który w 2020 roku stworzył projekt Tivissa Donkeys Firefighters. To, co zaczęło się jako projekt pilotażowy z trzema osłami na obszarze 2 hektarów, przerodziło się w codzienną pracę około 40 zwierząt – wszystkich uratowanych z zaniedbania lub złego traktowania. Dziś zajmują się one oczyszczaniem blisko 400 hektarów terenów publicznych i prywatnych w górzystym regionie Tarragony w Katalonii. – Osioł waży trzy razy więcej niż koza, więc skuteczniej przerzedza roślinność – wyjaśnia Joan Cedó. – Do tego zjada nawet dziesięć razy więcej, co znacząco zwiększa jego wpływ na środowisko. Efekty są widoczne. – Odkąd wprowadziliśmy osły w naszej gminie, nie odnotowaliśmy ani jednego pożaru – podkreśla. Jego zdaniem przy większym wsparciu państwa stado mogłoby się powiększyć do 300 zwierząt i chronić znacznie większy obszar. W Allariz w prowincji Ourense osły ze stowarzyszenia Asociación Andrea dbają o około 1000 hektarów lasów w rezerwacie biosfery UNESCO. Projekt rozpoczął się w opuszczonej wsi i stopniowo objął kluczowe obszary rezerwatu. Zwierzęta poruszają się swobodnie i są monitorowane przez GPS, pokonując nawet 20 kilometrów dziennie i żywiąc się głównie krzewami — czyli roślinnością sprzyjającą pożarom. Lema podkreśla jednak, że choć ta metoda walki z pożarami okazała się skuteczna, prawdziwa prewencja zależy przede wszystkim od tego, co rośnie w otaczającym krajobrazie. – Nie można dalej obsadzać lasów łatwopalnymi gatunkami, takimi jak sosna czy eukaliptus, bo to praktycznie gwarantuje pożar – mówi. Jak dodaje, choć osły są cennym narzędziem, nie stanowią pełnego rozwiązania problemu. – To element szerszej strategii walki z pożarami – podsumowuje. Źródło: National Geographic
Grzyby na diecie z węgla drzewnego. Swoje unikatowe możliwości pozyskał od bakterii
Pożar to niszczycielski żywioł pozostawiający po sobie głównie śmierć. Jednak dla niektórych gatunków zgliszcza są niczym szwedzki stół pełen przysmaków. Nowe badania uczonych z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Riverside pokazują, że sekret rozkwitu tych gatunków po pożarze ukryty jest w genach.
W styczniu ubiegłego roku Kalifornię ogarnęły ogromne pożary, które doprowadziły do zniszczenia ponad 2000 tysiące kilometrów kwadratowych ziemi, 16 500 budynków i śmierci 30 osób. Spaliły się też siedliska dzikich zwierząt, a wiele gatunków lokalnych zostało wypłoszonych lub zabitych. Pożary zniszczyły fragmenty ekosystemów leśnych, co wpływa na przyszłość regeneracji lasów. Chociaż ubiegłoroczny żywioł był wyjątkowo silny, to same pożary często dotykają Kalifornii. Dochodzi do nich niemal co roku. Między śmiercią a rozkwitem Jednak, jak przekonują biolodzy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Riverside (UCR), pożary pozwoliły gwałtownie rozmnożyć się grzybom, które przed kataklizmem były ledwie wykrywalne w glebie. Analizy tego zjawiska zostały opublikowane w czasopiśmie „Proceedings of the National Academy of Sciences”. — Wiedzieliśmy, że niektóre grzyby wykazują znaczną odporność na wysoką temperaturę, a także, że część z nich potrafi szybko rosnąć w miejscach, gdzie konkurencja została wypalona. A jeszcze inne mogą wykorzystywać składniki odżywcze zawarte w węglu drzewnym. Teraz znamy genetyczne podstawy tych niespotykanych zdolności — powiedziała Sydney Glassman, profesor nadzwyczajna mikrobiologii i patologii roślin na UCR oraz współautorka publikacji. Geny ognio-lubne Prowadzona przez prof. Glassman grupa przez pięć lat pozyskiwała grzyby z siedmiu różnych obszarów dotkniętych pożarami w Kalifornii. Naukowcy zsekwencjonowali ich geny i wystawili część z nich na działanie węgla drzewnego. Pozwoliło to na odkrycie trzech głównych mechanizmów ewolucji genów grzybów ognio-lubnych, lub bardziej profesjonalnie – pirofilnych. Jak wyjaśniają eksperci w swoim artykule, aby wytwarzać więcej enzymów potrzebnych do trawienia węgla drzewnego niektóre grzyby wykorzystują tzw. duplikację genów, czyli biologiczny mechanizm „kopiuj-wklej.” Na przykład Aspergillus, zielona pleśń spotykana m.in. na chlebie, rozmnaża się bezpłciowo właśnie w ten sposób. Im więcej kopii genów odpowiedzialnych za rozkład węgla posiada, tym więcej enzymów może produkować, by wykorzystywać spalone, bogate w węgiel resztki. Z kolei Basidiomycota, duża grupa obejmująca klasyczne grzyby kapeluszowe, polega na rozmnażaniu płciowym. Strategia ta umożliwia rekombinację genów podczas kojarzenia i szybkie wykształcanie zdolności metabolizowania węgla drzewnego. Jednak największym zaskoczeniem był grzyb Coniochaeta hoffmannii, zdolny pozyskiwać swoje ognio-lubne geny od bakterii. Oznacza to, że „pożycza” narzędzia genetyczne z innego królestwa życia! Jak to możliwe? Pionowe i horyzontalne przekazywanie genów Zacznijmy od tego, że geny są zwykle przekazywane pionowo. Przechodzą od rodzica, do potomstwa. Natomiast bakterie potrafią wymieniać się genami horyzontalnie. – Horyzontalny transfer genów jest jak dzielenie się genami z przyjacielem albo rodzeństwem. To dzięki niemu bakterie są tak różnorodne — przekonuje prof. Glassman. Jednak horyzontalna wymiana genów między bakteriami a innymi formami życia zachodzi wyjątkowo rzadko. W omawianym przypadku geny bakterii dają grzybowi zdolność rozkładu zwęglonego drewna. Jak przetrwać pożar? Badacze z UCR zidentyfikowali również mechanizmy pozwalające niektórym grzybom przetrwać sam pożar. Okazuje się, że część z nich wytwarza sklerocjum — odporne na wysoką temperaturę podziemne struktury mogące przetrwać w uśpieniu przez dziesięciolecia. Struktury ożywają, gdy pojawiają się odpowiednie warunki do rozwoju. Inne przetrwają głębiej w glebie, a następnie wynurzają się, by skolonizować bogaty w składniki odżywcze teren pozbawiony konkurencji po przejściu ognia. Przykładowo Pyronema nie posiada tak rozbudowanego zestawu genów do rozkładu węgla drzewnego. Zamiast tego szybko tworzy drobne, pomarańczowe, kielichowate owocniki w środowisku wolnym od rywali. Zdaniem ekspertów badania wspomnianych grzybów mogą przynieść znaczny postęp w kwestii usuwania wycieków ropy, rozkładu rud czy odbudowy spalonych krajobrazów. Źródło: Phys.org Nasza autorka Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Chile ogłasza stan wyjątkowy. Pożary zabiły już przynajmniej 18 osób, a ogień ciągle nie daje za wygraną
Południowe Chile się pali. Najbardziej rozciągnięty południkowo kraj świata zmaga się z falą pożarów, które spaliły tysiące hektarów lasów, zniszczyły setki domów i pochłonęły życie przynajmniej kilkunastu osób. Fala upałów nie pomaga.
Prezydent Gabriel Boric ogłosił w Chile stan klęski żywiołowej. Ewakuowano ponad 50 000 ludzi, a z 14 pożarami od trzech dni szalejącymi w kraju walczy prawie 4000 strażaków. Czemu Chile płonie? Pustoszące kraj płomienie powodowane są przez porywiste wiatry i dramatyczne upały, których doświadcza obecnie półkula południowa. Chociaż temperatury w Polsce pozwalają nam bagatelizować ten problem, to obecnie w Chile trwa niezwykłe gorące lato. To jedna z najtragiczniejszych sytuacji, jakie dotknęły ten region w ostatnich latach. Decyzja prezydenta ma umożliwić szybszą i bardziej skoordynowaną reakcję służb ratunkowych i władz. Dzięki wprowadzeniu stanu wyjątkowego w pomoc zaangażowane będą także siły zbrojne. – Mamy do czynienia z bardzo skomplikowaną sytuacją – mówi minister spraw wewnętrznych Chile, Alvaro Elizalde. Która część kraju ucierpiała najbardziej? Alicia Cebrian, dyrektorka Krajowej Służby Zapobiegania i Reagowania na Katastrofy, poinformowała, że ​​większość ewakuacji miała miejsce w miastach Penco i Lirquen w regionie Biobio, w których łącznie mieszka około 60 000 osób. Znajdują się około 500 kilometrów od stolicy kraju, Santiago. – Musieliśmy wybiec z domów w samych koszulkach. Gdybyśmy zostali jeszcze 20 minut, spalilibyśmy się żywcem – mówi agencji AFP Matias Cid, 25-letni student mieszkający w Penco. Opisuje płomienie, które szalały całą noc i błyskawicznie pochłaniały domy. Dotknięte zostało także Lirquen, małe miasteczko portowe. Jak relacjonuje Alejandro Arredondo, miekszańcy ratowali się ucieczką na plażę. Stamtąd obserwowali płonący krajobraz i płomienie, które zamieniają dobytek ich życia w dym. – Nic już nie zostało – komentuje 57-latek. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2026/01/GettyImages-2256315185-26a793e.jpg" width="5350" height="3567" alt="PENCO, CHILE - JANUARY 18: A view of the damage caused by the destruction of homes following a wildfire that affected the municipality of Penco, Chile, on January 18, 2026. Chilean President Gabriel Boric declared a state of emergency on Sunday in the Nuble and Biobio regions, in the south-central part of the country, due to the fires that have burned approximately 10,000 hectares. (Photo by Lucas Aguayo Araos/Anadolu via Getty Images)" /> Czy służby działają? Według rządowych raportów służby pracują w pocie czoła. Strażacy walczą z ugaszeniem płomieni, ale silny wiatr i upał utrudniają im działania. W niedzielę temperatura przekroczyła 38°C. Nie wszyscy jednak entuzjastycznie podchodzą do działania władz. – Szanowny prezydencie Boricu, jestem tu od czterech godzin, społeczność płonie, a [rządu] nie ma. Jak minister może do mnie dzwonić tylko po to, by powiedzieć, że „kiedyś” przybędzie wojsko? – mówi Rodrigo Vera, burmistrz miasteczka Penco w regionie Biobío. Wielkie cierpienie mieszkańców – co będzie dalej? Zwęglone ciała w miasteczku Penco – z którego pochodzi większość ofiar śmiertelnych pożarów – znajdowano na polach, w domach, wzdłuż dróg i w spalonych samochodach. – Ci ludzie, którzy zginęli… znaliśmy ich dobrze. Wszyscy ich tutaj znali – mówi 54-letni Víctor Burboa. Pożar ogarnął większość miasta, spaleniu uległy samochody, szkoła i kościół. Spłonęło także kilkaset domów. Dym spowijał niebo pomarańczową mgłą. – Wiele osób się nie ewakuowało. Pozostali w domach, bo myśleli, że ogień zatrzyma się na skraju lasu. Sytuacja była nie do opanowania. Nikt się tego nie spodziewał – mówi 55-letni John Guzmán. W ostatnich latach pożary lasów poważnie dotknęły południowo-środkową część Chile. Według prokuratury w lutym 2024 r. w pobliżu miasta Vina del Mar, na północny zachód od Santiago, wybuchło jednocześnie kilka pożarów – w ich wyniku zginęło 138 osób. Zmieniający się klimat sprawia, że podobne kataklizmy będą występować coraz częściej. Źródło: france24.com, AFP, The Guardian Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
W Hongkongu wybuchł najpoważniejszy pożar wieżowców od 50 lat. Wstępnie wskazano przyczynę
Kompleks Wang Fuk Court w Tai Po stał się miejscem największej katastrofy pożarowej w Hongkongu od dekad. Co najmniej 55 osób nie żyje, a 279 nadal uznaje się za zaginione. Śledczy podejrzewają zaniedbania.
Najtragiczniejszy pożar w historii Hongkongu od ponad pół wieku wybuchł w kompleksie mieszkalnym Wang Fuk Court w dzielnicy Tai Po, we wschodniej cześci regionu Nowe Terytoria. Ogień objął siedem z ośmiu 31-piętrowych wieżowców, w których łącznie mieszkało około 4800 osób. Spośród mieszkańców aż 36% miało 65 lat lub więcej. Bilans ofiar jest dramatyczny i wciąż się zmienia: potwierdzono śmierć 55 osób, z czego 51 zginęło na miejscu, a cztery zmarły w szpitalu. Hospitalizowano 76 osób, w tym 15 w stanie krytycznym i 28 w ciężkim. Nadal poszukuje się 279 osób, uznanych za zaginione. Wiele rodzin przeszukuje zdjęcia ofiar wywieszone w Kwong Fuk Community Hall, próbując zidentyfikować bliskich. Bambusowe rusztowania pod lupą ekspertów W Wang Fuk Court odbywał się remont, a do prac budowlanych użyto tradycyjnych bambusowych rusztowań i osłon z siatki. Eksperci, w tym dr Xinyan Huang z Hong Kong Polytechnic University podkreślają, że bambus umożliwił błyskawiczne rozprzestrzenienie się ognia – objął aż 32 piętra w ciągu zaledwie 5 minut. Z powodu powszechnych w budynkach łatwopalnych materiałów, takich jak polistyrenowe płyty i plastikowe osłony, mieszkańcy nie mieli szans na bezpieczną ewakuację. Pożar wybuchł na jednym z rusztowań, a wiatr przenosił go sąsiednie budynki. Władze zapowiedziały rewizję zasad użycia bambusa na budowach. Według danych rządowych od 2018 roku w wypadkach z udziałem bambusowych rusztowań zginęły 23 osoby. Aresztowania i śledztwo Policja aresztowała trzech mężczyzn związanych z firmą remontową. Postawiono im zarzuty nieumyślnego spowodowania śmierci i rażącego zaniedbania. Oprócz śledztwa kryminalnego, sprawą zajęła się Komisja ds. Walki z Korupcją (ICAC), która bada możliwe nieprawidłowości przy zakupie materiałów budowlanych i zgodność z przepisami przeciwpożarowymi. W trakcie dochodzenia ustalono, że niektóre okna mieszkań były zakryte polistyrenem, co mogło dodatkowo przyspieszyć rozprzestrzenianie się ognia i utrudniać ewakuację. Relacje mieszkańców i ofiar Mieszkańcy, którzy przeżyli pożar, opowiadają o dramatycznych chwilach. 68-letnia pani Dang, która mieszkała w bloku nr 4 od ponad 20 lat, powiedziała, że zastała swój dom w płomieniach po powrocie z zajęć tanecznych. „Wszystko, co miałam, spłonęło na moich oczach” – mówiła reporterom. Znalazła się w tymczasowym schronisku urządzonym w szkole Fung Leung Kit Memorial Secondary School. Wielu mieszkańców nie zdążyło uciec. Strażacy odnaleźli żywego starszego mężczyznę na 31. piętrze jednego z budynków wiele godzin po wybuchu pożaru. Ho Wai Ho, 37-letni strażak, był pierwszą zidentyfikowaną ofiarą – zginął, próbując ratować mieszkańców. Wśród ofiar są też m.in. też dwie indonezyjskie pracownice. Reakcje władz i międzynarodowej opinii publicznej Szef rządu Hongkongu, John Lee, odwiedził miejsce tragedii ponad dobę po wybuchu pożaru. Zapowiedział inspekcję wszystkich remontowanych osiedli i możliwe przesunięcie zaplanowanych na 7 grudnia wyborów. Społeczność międzynarodowa zareagowała szybko: Chiny przeznaczyły 2 miliony juanów na pomoc, a darowizny napłynęły także od firm, m.in. Alibaba, Tencent czy Xiaomi. Kondolencje napłynęły z USA, Wielkiej Brytanii, Japonii i Tajwanu. Tymczasem setki mieszkańców Wang Fuk Court zostało bez dachu nad głową i musiało przenieść się do tymczasowych schronisk. Tragedia ta stawia pytania o przyszłość stosowania tradycyjnych technik budowlanych w jednym z najgęściej zaludnionych miast świata. Źródło: CNN, Independent, Guardian Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Zniknęły 10 tysięcy lat temu. Dziś dzikie konie znów biegają po Hiszpanii
W Hiszpanii trwa jedno z najważniejszych przedsięwzięć rewildingowych w Europie. Po raz pierwszy od ponad 10 tysięcy lat na tamtejsze wzgórza i doliny powróciły dzikie konie, przywracając krajobrazowi rytm i równowagę, które zostały utracone na przestrzeni wieków.
Choć współcześnie konie kojarzą się przede wszystkim ze stadninami, hodowlami i opieką sprawowaną przez człowieka, ich pierwotna historia jest nierozerwalnie związana z życiem na wolności. Przez tysiąclecia dzikie populacje koni zamieszkiwały m.in. rozległe tereny dzisiejszej Europy, w tym obszary Półwyspu Iberyjskiego. Z czasem jednak, wraz z rozwojem rolnictwa, urbanizacji i zmian w krajobrazie, zwierzęta te zniknęły z naturalnych siedlisk. Dziś, po upływie ponad 10 tys. lat, Hiszpania ponownie staje się domem dla dzikich koni, a ich powrót to przemyślany element odtwarzania równowagi ekosystemów, w których ich obecność pełni kluczową rolę. Powrót dzikich koni do hiszpańskiego krajobrazu W jaskini Cueva de los Casares w środkowej Hiszpanii, ozdobionej około 30 tysięcy lat temu przez ludzi epoki kamienia, zachowały się malowidła dzikich koni. To wyraźny dowód na to, że przez tysiąclecia zwierzęta te stanowiły istotny element krajobrazu Półwyspu Iberyjskiego. Ich nagłe zniknięcie około 10 tysięcy lat temu (najprawdopodobniej spowodowane intensywnymi polowaniami lub procesem stopniowego udomowienia), doprowadziło do przerwania równowagi ekologicznej, którą współtworzyły. To właśnie potrzeba odtworzenia tej utraconej roli stała się punktem wyjścia dla projektu prowadzonego przez organizację Rewilding Spain. Działania objęły prowincję Guadalajara – obszar dotknięty wyludnieniem i coraz częstszymi pożarami. W 2005 roku ogień zniszczył tam ponad 13 tysięcy hektarów lasów i kosztował życie 11 osób, co uwidoczniło, jak bardzo lokalne ekosystemy potrzebują naturalnych „strażników krajobrazu”, ograniczających rozrost łatwopalnej roślinności. Z tego powodu w 2023 roku sprowadzono na te tereny 16 koni Przewalskiego. Obecnie stado liczy już 35 osobników, a jego obecność uznawana jest za symbol stopniowego odradzania się lokalnej przyrody. Ich żerowanie na wysokich trawach, które w czasie suszy stają się szczególnie podatne na zapłon, zmniejsza ryzyko rozprzestrzeniania się ognia. Co więcej, towarzyszy im bydło Taurus (wyhodowane jako odpowiednik wymarłych turów), które zgryza krzewy, powala młode drzewa i przerzedza zarośla. W połączeniu z działalnością jeleni i półdzikich koni powstaje zróżnicowana mozaika łąk, zarośli i lasów, sprzyjająca bioróżnorodności oraz zwiększająca odporność środowiska na rozległe pożary. Odbudowa ekosystemów w Hiszpanii Realizowany w prowincji Guadalajara projekt jest częścią szerszej inicjatywy Rewilding Europe, której celem jest odbudowa dawnych procesów ekologicznych poprzez przywracanie gatunków odgrywających kluczową rolę w kształtowaniu krajobrazu. Za działania Rewilding Spain odpowiada Pablo Schapira, biolog z wieloletnim doświadczeniem w reintrodukcji zwierząt w Afryce. Jak podkreśla, możliwość sprowadzenia koni Przewalskiego do kraju, w którym ich obecność przez tysiąclecia była naturalna, jeszcze niedawno wydawała się niemal nierealna. Dziś stanowi to wymowny znak, że proces degradacji środowiska można nie tylko zatrzymać, ale też zacząć odwracać. Obecnie organizacja dysponuje prawem do wypasu na obszarze 23 tysięcy hektarów, a do 2030 roku planuje rozszerzyć działalność do 30 tys. hektarów, z perspektywą objęcia w przyszłości nawet 850 tys. hektarów. Jednocześnie Rewilding Spain rozwija współpracę z lokalnymi przedsiębiorcami, wspierając powstawanie ekoturystycznych inicjatyw: udziela mikropożyczek na otwarcie małych działalności oraz zakup pojazdów terenowych do organizowania safari przyrodniczych, podczas których odwiedzający mogą obserwować stada koni i bydła Taurus w naturalnym krajobrazie. Dzięki temu region, dotąd postrzegany jako wyludniony i pozbawiony perspektyw, zaczyna odzyskiwać swoją gospodarczą i kulturową żywotność. Co jednak istotne, rewilding nie ogranicza się wyłącznie do koni. Trwają przygotowania do odbudowy populacji królików – głównego źródła pożywienia dla rysia iberyjskiego, jednego z najbardziej zagrożonych drapieżników Europy. Organizacja pracuje również nad przywróceniem sępów kasztanowatych i brodatych, które odgrywają kluczową rolę w utrzymaniu równowagi troficznej ekosystemu. Jak zaznacza Diego Rodriguez, odpowiedzialny za monitoring projektu, nadrzędnym celem jest odtworzenie takich warunków, w których przyroda będzie mogła funkcjonować samodzielnie, bez stałej kontroli człowieka. Dzięki temu po tysiącach lat krajobraz Gór Iberyjskich zaczyna coraz bardziej przypominać ten, który utrwalili na ścianach jaskiń ludzie epoki kamienia. To przywraca nadzieję, że to, co zostało utracone, nadal da się odbudować, jeśli tylko człowiek pozwoli przyrodzie działać. Źródła: Mongabay, Resilience, White Mad Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Pożary w Grecji osiągnęły punkt krytyczny. Temperatury i silny wiatr przynoszą śmiertelne zagrożenie
Silny wiatr, skrajnie wysokie temperatury i susza stworzyły w Grecji warunki, w których każdy nowy pożar błyskawicznie wymyka się spod kontroli. W ostatnich dniach ogień objął zarówno obszary lądowe, jak i popularne turystycznie wyspy, zmuszając tysiące osób do ewakuacji i stawiając służby ratunkowe w obliczu najtrudniejszych wyzwań tego lata.
Spis treści: Dramatyczna walka z żywiołem w Grecji Patras w ogniu. Masowe ewakuacje i tysiące hektarów spalonej ziemi Pożary i fala upałów pustoszą Europę Południową Grecja mierzy się z najtrudniejszym momentem tegorocznego sezonu pożarów lasów – poinformował stację Al Jazeera wysoki rangą przedstawiciel straży pożarnej, po tym jak w ciągu zaledwie jednej doby odnotowano dziesiątki nowych ognisk. Akcję gaśniczą znacząco utrudniają ekstremalne warunki pogodowe: silne wiatry, utrzymująca się od wielu tygodni susza oraz fala intensywnych upałów. W ostatnich dniach sytuacja zmusiła władze do przeprowadzenia ewakuacji na lądzie i wyspach oraz organizowania dramatycznych akcji ratunkowych, często w trudnym, górzystym terenie. Dramatyczna walka z żywiołem w Grecji Na greckim lądzie i wyspach Morza Jońskiego trwa pełna napięcia walka z ogniem, którego skala zmusza tysiące osób do opuszczenia domów i porzucenia dorobku życia. Wysokie temperatury, połączone z silnym wiatrem, tworzą warunki sprzyjające szybkiemu rozprzestrzenianiu się pożarów, a jednocześnie utrudniają działania gaśnicze. Fala upałów zwiększyła też zapotrzebowanie na energię elektryczną, gdyż mieszkańcy masowo korzystają z klimatyzacji, co dodatkowo obciąża infrastrukturę. Skala zagrożenia sprawiła, że Grecja zwróciła się do państw Unii Europejskiej o wsparcie, wnioskując o cztery samoloty gaśnicze w ramach Mechanizmu Ochrony Ludności UE, które mają wesprzeć ponad 4800 strażaków. Równocześnie władze zarządziły ewakuacje w kilku wioskach i hotelach na Zakintos oraz Kefalonii, a także na wyspie Chios i w pobliżu Patras na Peloponezie. – Jak to wygląda? To wygląda jak dzień Sądu Ostatecznego – relacjonował wolontariusz straży pożarnej Jorgos Karawanis. – Przyjechaliśmy z Aten z naszym stowarzyszeniem Klejstenis, nie możemy zrobić nic więcej. Niech Bóg ma nas w opiece i pomoże ludziom tutaj – dodał, opisując bezsilność wobec żywiołu, który w kilka godzin potrafi zmienić krajobraz w pogorzelisko. Jak podkreślił Kostas Tsingas, szef stowarzyszenia oficerów straży pożarnej, tylko jednego dnia odnotowano w kraju 82 nowe pożary, co określił jako liczbę „wyjątkowo wysoką”. Z kolei rzecznik straży Vassilis Vathrakogiannis dodał, że już 13 strażaków doznało oparzeń i innych obrażeń. Patras w ogniu. Masowe ewakuacje i tysiące hektarów spalonej ziemi Media podkreślają, że sytuacja jest szczególnie niebezpieczna na północy Peloponezu, w rejonie Patras – trzeciego co do wielkości miasta Grecji, liczącego około 200 tys. mieszkańców. Silny, suchy wiatr wypchnął tam płomienie z lasów i gajów oliwnych w kierunku terenów przemysłowych oraz gęsto zaludnionych przedmieść. Ogień przedostał się na teren cementowni, a unoszący się z niej ciemny dym był widoczny z dużej odległości, utrudniając widoczność i powodując zakłócenia w ruchu kolejowym. Rosnące zagrożenie skłoniło władze do przeprowadzenia we wtorek masowej ewakuacji 7,7 tys. osób z przedmieść miasta, w tym pacjentów szpitala dziecięcego. Następnego dnia wydano kolejne ostrzeżenia, nakazując mieszkańcom dwóch pobliskich wiosek opuszczenie domów, ponieważ wiatr nadal kierował płomienie w stronę zabudowań. W ciągu zaledwie dwóch dni w regionie Achaja spłonęło niemal 10 tys. hektarów terenów leśnych, rolniczych i zabudowanych. Skala zniszczeń była ogromna – ogień strawił całe wsie, dziesiątki domów i przedsiębiorstw oraz setki pojazdów, w tym ponad 500 samochodów stojących na placu celnym. W środę Patras spowiła gęsta zasłona dymu, temperatura sięgnęła 38°C, a silny, gorący wiatr utrudniał oddychanie. Wiele osób trafiło do szpitali z powodu problemów z układem oddechowym. Opustoszałe ulice miasta, na których pozostali jedynie nieliczni mieszkańcy obserwujący, jak ogień schodzi z gór ku zabudowaniom, stały się symbolicznym obrazem skali katastrofy. Pożary i fala upałów pustoszą Europę Południową Od początku tygodnia pożary trawią kolejne regiony Europy Południowej, a fala upałów – z temperaturami sięgającymi 40°C – potęguje skalę zagrożenia. W Hiszpanii sytuacja jest szczególnie dramatyczna. W środę, dziesiątego dnia z rzędu ekstremalnych upałów, zginęli cywil oraz strażak-ochotnik. Dzień wcześniej temperatura osiągnęła 45°C, a państwowa agencja meteorologiczna ostrzegła, że niemal cały kraj znajduje się w strefie ekstremalnego lub bardzo wysokiego ryzyka pożarowego. Fala upałów, która potrwa co najmniej do poniedziałku, jest jedną z najdłuższych w historii kraju. Od początku roku w Hiszpanii doszło do 199 pożarów, które zniszczyły prawie 99 tys. hektarów ziemi – dwukrotnie więcej niż w analogicznym okresie ubiegłego roku. W kilku przypadkach istnieje podejrzenie podpaleń. W sąsiedniej Portugalii 1800 strażaków walczyło z pięcioma dużymi pożarami. Jeden z nich, w miejscowości Trancoso na wschodzie kraju, został ponownie wzniecony po uderzeniu pioruna. Równie trudna sytuacja panuje w Albanii, gdzie w tym tygodniu wybuchły 24 pożary lasów. Minister obrony określił te dni jako „krytyczne”, a w kilku regionach mieszkańcy musieli opuścić swoje wioski. We Włoszech udało się ugasić pożar trwający pięć dni na stokach Wezuwiusza, jednak w 16 miastach nadal obowiązują alerty związane z ekstremalnymi upałami. We Florencji temperatura sięga 39°C, a upał zmusił papieża Leona XIII do przeniesienia cotygodniowej audiencji z placu Świętego Piotra do wnętrza Watykanu. Według ekspertów z unijnego obserwatorium klimatu Copernicus, emisja dymu i gazów cieplarnianych z pożarów lasów na półkuli północnej jest tego lata jedną z najwyższych w historii. Meteorolodzy ostrzegają, że tak ekstremalne zjawiska będą pojawiać się coraz częściej i z większą intensywnością w związku z postępującymi zmianami klimatycznymi. Źródła: Al Jazeera, BBC, TVN24, Reuters Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Polacy o sytuacji pożarowej na Krecie. „Serce nam pęka”
Pożar, który wybuchł w południowo-wschodniej części Krety, zmusił setki osób – w tym wielu Polaków – do nagłej ewakuacji. W płomieniach stanęły domy, a w sieci pojawiły się dramatyczne relacje. Mimo że władze zapewniają o opanowanej sytuacji, turyści i mieszkańcy nie kryją poruszenia.
Spis treści: Sytuacja Polaków na Krecie Alarmujące doniesienia mieszkańców Polka na Krecie o sytuacji pożarowej Od środowego popołudnia trwa pożar na Krecie, który na sile przybrał w nocy, kiedy od morza zaczął wiać silny wiatr. W najgorszej sytuacji są okolice miasta Jerapetra, ale informacje o przymusowej ewakuacji otrzymali także mieszkańcy i turyści z pięciu innych miejscowości: Agia Fotia, Achlia, Galini, Ferma i Koutsounari. Spłonęło kilkanaście domów, choć na razie ich liczba jest trudna do oszacowania przez ponad dwustu strażaków, którzy gaszą pożar. – W nocy skupiliśmy się na ratowaniu domów, bo nie mieliśmy wsparcia lotniczego. W wielu hotelach przeprowadzono ewakuację, ludzi przewieziono bezpiecznie do sali gimnastycznej w Jerapetra – mówił na antenie greckiej telewizji publicznej ERT News zastępca gubernatora Lassithi Yannis Andoulakis. Sytuacja Polaków na Krecie Obecnie wielu Polaków spędza swoje wakacje na tej popularnej greckiej wyspie. Jak poinformowało nas biuro podróży Grecos, część z nich została objęta ewakuacją. – Akcją zostało objętych 119 osób przebywających w zagrożonym rejonie. Dodatkowo 28 osób, które tego dnia przyleciały na Kretę, zostało skierowanych do innych hoteli w bezpiecznych strefach – wyjaśnił Janusz Śmigielski, Wiceprezes Zarządu Grecos Holiday. Wiadomo, że Ministerstwo Spraw Zagranicznych nie planuje na razie ewakuacji do kraju Polaków ze wschodniej Krety. Resort przypomina, że zagrożenie pożarowe jest tam duże, ale nie odradza wyjazdów do Grecji, zapewniając, że Polakom przebywającym na Krecie nie zagraża niebezpieczeństwo. – To są pożary punktowe – tłumaczył rzecznik MSZ Paweł Wroński. Alarmujące doniesienia mieszkańców Mimo niskiego stopnia zagrożenia, Polacy nie ukrywają swojego przejęcia. – W nocy dojechały posiłki z Aten, a rano samoloty gaśnicze. Szkody są bardzo duże – mówił w rozmowie z dziennikarzem RMF FM pan Krzysztof, który jest na miejscu. Z kolei autorzy strony Planetagrecja.pl na swoim Facebooku napisali: „Serce nam pęka - płoną nasze ukochane miejsca a sytuacja jest bardzo poważna! Widoczność w Makry Gialos jest ograniczona przez gęsty dym. Drogi w okolicy Agia Fotia zostały zamknięte, a władze apelują o unikanie podróży. Ewakuacje objęły już ponad 1,500 osób, w tym turystów z hoteli i plaż. Szpitale na Krecie są w stanie gotowości, a część osób trafiła do nich z powodu problemów z oddychaniem. To ogromnie smutne patrzeć co roku, jak płoną nasze ukochane okolice”. Polka na Krecie o sytuacji pożarowej Skontaktowaliśmy się również z Marią Kusińską – Polką, która od lat życie na Krecie i relacjonuje codzienność na greckiej wyspie w swoich mediach społecznościowych. Blogerka mieszka w Heraklionie, czyli około 100 kilometrów od miejsca, w którym obecnie trwają pożary. W rozmowie z nami przyznała, że w jej okolicy nie widać ani dymu, ani nie czuć zapachu spalenizny. – Choć pogoda jest typowo letnia, czyli bardzo ciepła i wietrzna, nie ma tu bezpośredniego zagrożenia – ujawniła. Równocześnie podkreśliła, że w okresie letnim pożary na greckich wyspach zdarzają się regularnie. – Wystarczy chwila nieuwagi, np. szklana butelka porzucona na wyschniętej trawie, by doszło do tragedii. Obecnie sytuacja jest monitorowana przez służby, które działają bardzo sprawnie. Mieszkańcy są czujni i zmobilizowani – śledzą komunikaty i wzajemnie się wspierają. Z perspektywy osoby mieszkającej tu na co dzień mogę powiedzieć, że życie na wyspie toczy się swoim rytmem, a lokalna społeczność, jak zwykle, wykazuje się ogromną solidarnością i spokojem – zapewniła Maria Kusińska. Polska zaznaczyła także, że obecnie większość regionów Krety, w tym te najczęściej odwiedzane przez podróżnych, pozostaje całkowicie bezpieczna. – Nie widzę potrzeby, by osoby planujące urlop w najbliższych dniach odwoływały swoje wakacje, chyba że ich miejsce pobytu znajduje się w bezpośredniej okolicy objętej działaniami gaśniczymi, wtedy radziłabym kontakt z biurem podróży – dodała. Źródło: National Geographic Polska Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Polscy turyści ewakuowani z hoteli na Krecie. Mamy komentarz biura podróży
Pożar na południu Krety wymusił ewakuację setek osób, w tym obywateli Polski. Lokalne władze działają w trybie alarmowym, a ogień wciąż się rozprzestrzenia. Biuro podróży, które opiekuje się ewakuowanymi turystami, uspokaja: wszyscy są bezpieczni.
Spis treści: Polscy turyści ewakuowani z zagrożonego rejonu Poziom bezpieczeństwa w pozostałych rejonach Krety Na Krecie szaleje pożar, który w błyskawicznym tempie ogarnia kolejne tereny, zmuszając lokalne władze do pilnych działań. Z zagrożonych obszarów, w tym rejonu Jerapetry oraz miejscowości Agia Fotia, Achlia, Galini, Ferma i Koutsounari, ewakuowano setki osób. Wśród nich znalazła się również liczna grupa Polaków, którzy wyjechali na urlop z biurem podróży Grecos. Jak wyglądała akcja ratunkowa i co przeżyli turyści zmuszeni do nagłego opuszczenia wypoczynkowych kurortów? Polscy turyści ewakuowani z zagrożonego rejonu Władze Krety w komunikacie medialnym potwierdziły, że pożar całkowicie wymknął się spod kontroli, a dotychczasowe działania strażaków nie przynoszą oczekiwanych rezultatów. Zastępca burmistrza ds. obrony cywilnej Jerapetry przyznał: „Sytuacja jest trudna”. W związku z tym zdecydowano o rozpoczęciu prewencyjnej ewakuacji osób przebywających w rejonach szczególnie zagrożonych. – Wczoraj w godzinach popołudniowych i wieczornych, z uwagi na rozprzestrzeniający się pożar na południu Krety w rejonie Irapetry została przeprowadzona prewencyjna ewakuacja naszych klientów. Akcją zostało objętych 119 osób przebywających w zagrożonym rejonie. Dodatkowo 28 osób, które tego dnia przyleciały na Kretę, zostało skierowanych do innych hoteli w bezpiecznych strefach. Cała akcja przebiegła sprawnie, zgodnie z procedurami i bezpiecznie – nikt nie ucierpiał, a wszyscy ewakuowani goście są cali i zdrowi. Wszyscy klienci otrzymali zakwaterowanie w alternatywnych hotelach – poinformował nas Janusz Śmigielski, Wiceprezes Zarządu Grecos Holiday. Poziom bezpieczeństwa w pozostałych rejonach Krety Według władz Krety ewakuowano już ponad 1 500 osób – zarówno turystów, jak i mieszkańców – z okolic Jerapetry oraz miejscowości Agia Fotia, Achlia, Galini, Ferma i Koutsounari. W rejonie Jerapetry wystąpiły poważne problemy: brak prądu, niedziałające telefony komórkowe i utrudniony dostęp do wody. Niektórzy ludzie zostali uwięzieni na plażach i musieli być ewakuowani łodziami, ponieważ gorące fronty ognia odcięły im drogę ucieczki lądem. Co więcej, w kilku przypadkach policja musiała użyć siły wobec mieszkańców, którzy odmówili opuszczenia swoich domów. Na szczęście strażacy, wspierani przez dodatkowe jednostki z Aten, bez przerwy starają się ograniczyć zasięg pożaru i opanować sytuację jak najszybciej. W wielu miejscach budują wały pożarowe, a misje gaśnicze prowadzone są z helikopterów i dronów, kiedy tylko warunki na to pozwalają. – Obecnie w pozostałych regionach Krety Wschodniej oraz Krety Zachodniej nie ma żadnego niebezpieczeństwa w miejscach, w których wypoczywają nasi goście. Wszystkie hotele są bezpieczne, świadczenia realizujemy bez zakłóceń, a komfort wakacji jest niezagrożony. Aktualnie na bieżąco monitorujemy sytuację w regionie we współpracy z lokalnymi służbami i oczekujemy na dalsze decyzje. Na tę chwilę nie możemy podać więcej szczegółów, czekamy na informacje od greckich służb – dodał Janusz Śmigielski w rozmowie z „National Geographic Polska”. Źródło: National Geographic Polska Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Pożar na Krecie wymknął się spod kontroli. Polscy turyści są zagrożeni [Artykuł aktualizowany]
Na jednej z najchętniej wybieranych przez polskich turystów wyspie wybuchł szybko rozprzestrzeniający się pożar lasu. Ogień zajął już sporą powierzchnię, a strażacy nie mogą go powstrzymać. Wiele osób zostało ewakuowanych z zagrożonych obszarów.
Spis treści: Jakie miejscowości są zagrożone pożarem? Ewakuacja turystów na Krecie W środę po południu na Krecie rozpoczął się pożar. Choć na początku był niewielki, przybrał na sile w nocy, kiedy od morza zaczął wiać silny wiatr. Ogień zaczął się szybko rozprzestrzeniać na coraz większym terenie, szybko docierając z górskich lasów do wybrzeża. Lokalne władze rozpoczęły ewakuacje setek mieszkańców i turystów. Jakie miejscowości są zagrożone pożarem? Pożar wybuchł na południowo-wschodnim wybrzeżu Krety, ogarniając okolice miasta Jerapetra. Trudne warunki atmosferyczne uniemożliwiły służbom opanowanie żywiołu. W rozmowie z portalem creta24.gr zastępca burmistrza ds. obrony cywilnej Jerapetry podkreślił, że sytuacja jest trudna, gdyż walkę z ogniem utrudnia silny wiatr. Pożar stanowi poważne zagrożenie dla domów oraz hoteli, które musiały zostać pilnie opuszczone. W niektórych przypadkach konieczna była ewakuacja drogą morską – plażowiczów zabierano łodziami z rejonów objętych ogniem, co najlepiej oddaje skalę zagrożenia i tempo, w jakim rozwijała się sytuacja. Informacje o przymusowej ewakuacji otrzymali mieszkańcy i turyści z pięciu miejscowości: Agia Fotia, Achlia, Galini, Ferma i Koutsounari. Wśród ewakuowanych znalazło się również ponad 80 obywateli Polski. Jak dowiedzieli się dziennikarze RMF FM, Ministerstwo Spraw Zagranicznych nie planuje jednak – jak na razie – ewakuacji do kraju Polaków ze wschodniej Krety. Resort zaleca turystom śledzenie najnowszych komunikatów i dopasowywanie się do tego, co robią służby. Ewakuacja turystów na Krecie W gaszeniu pożaru bierze udział aż 145 strażaków. Do ich dyspozycji oddano 25 wozów strażackich oraz cztery śmigłowce gaśnicze. Grecki rząd w Atenach zdecydował o wysłaniu na wyspę dodatkowych sił i sprzętu. Działania ratunkowe trwają całą dobę, a priorytetem pozostaje ograniczenie strat materialnych i – przede wszystkim – ochrona ludzkiego życia. Wszystkie szpitale na wyspie zostały postawione w stan gotowości. Pomocy udzielono kilku osobom, które miały trudności z oddychaniem. Na szczęście, jak dotąd nie ma doniesień o poważnych obrażeniach czy ofiarach śmiertelnych. – Sytuacja jest dosyć ciężka, ponieważ pogoda w tym momencie nie pomaga również strażakom. Wieje bardzo silny wiatr, ponad 8 w skali Beauforta. Przede wszystkim należy słuchać komunikatów od straży pożarnej, od policji. Dzisiaj też jest najwyższy stopień zagrożenia pożarowego na wyspie, także należy bardzo uważać – wyznała w rozmowie z Radiem Eska Maria, autorka bloga „Polka na Krecie”. Źródła: RMF FM, Eska, creta24.gr Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Uwielbiana przez Polaków destynacja jest zagrożona pożarami. Rajskie wakacje pod znakiem zapytania
Jeden z ulubionych kierunków urlopowych Polaków może w nadchodzącym sezonie stanąć przed poważnym zagrożeniem. Wysokie temperatury, silne wiatry i brak deszczu sprawiają, że region, który przyciąga miliony turystów każdego roku, boryka się z niebezpieczeństwem pożarów.
Spis treści: Wyspy Kanaryjskie w ogniu – zagrożenie dla turystów Pożary i nadmierna turystyka, czyli obawy mieszkańców Wśród ulubionych destynacji wakacyjnych Europejczyków od lat znajdują się Wyspy Kanaryjskie. W samym 2024 roku odwiedziło je prawie 18 milionów turystów, z czego rekordowe 15,5 miliona stanowili goście z zagranicy. Najliczniejszą grupę stanowili podróżni z Wielkiej Brytanii (6,3 miliona wizyt), jednak archipelag stał się też jednym z ulubionych kierunków Polaków. W 2024 roku Kanary odwiedziło ponad pół miliona turystów z Polski. Wśród najpopularniejszych wysp wciąż królują Teneryfa, Gran Canaria i Fuerteventura, które przyciągają nie tylko pięknymi plażami, ale i łagodnym klimatem przez cały rok. Okazuje się jednak, że 2025 rok przynosi zmiany, które mogą wpłynąć na plany turystyczne. Wyspy Kanaryjskie w ogniu – zagrożenie dla turystów Media obiegła informacja, że władze Wysp Kanaryjskich wprowadziły właśnie wstępny alert pożarowy, który obejmuje lasy na Teneryfie, Gran Canarii, La Palmie, El Hierro i La Gomerze. Zagrożenie pożarowe związane jest z wysokimi temperaturami przekraczającymi 30°C, brakiem opadów deszczu oraz pojawieniem się kalimy, czyli suchego wiatru z Sahary. Te ekstremalne warunki atmosferyczne sprawiają, że ryzyko wybuchu pożaru w regionie jest szczególnie wysokie. Sprawę dodatkowo komplikuje fakt, że charakterystyczne dla tego regionu rośliny (drzewka figowe, sosny czy krzewy), łatwo zapalają się pod wpływem wysokich temperatur. Co więcej, wiatr Sahary, który przynosi ciepło i pył, dodatkowo zwiększa tempo rozprzestrzeniania się ognia. W odpowiedzi na te zagrożenia, władze Wysp Kanaryjskich postanowiły postawić w stan gotowości 2000 strażaków, którzy są przygotowani do szybkiej interwencji. Dodatkowo podjęto działania mające na celu minimalizowanie ryzyka pożarów, w tym ograniczenie działalności turystycznej w obszarach szczególnie narażonych na ogień oraz apel o przestrzeganie zakazów używania ognia w lasach i terenach rekreacyjnych. Pożary i nadmierna turystyka, czyli obawy mieszkańców Ryzyko pożarów lasów nie jest niczym nowym na Wyspach Kanaryjskich, a naukowcy wręcz twierdzą, że są one częścią ekologicznego rytmu archipelagu. Zdarza się jednak, że pożoga jest wyjątkowo dotkliwa. Do najgorszej sytuacji doszło w 2023 r., kiedy podpalacze wzniecili pożary lasów, które spustoszyły Teneryfę, niszcząc ponad 15 tys. hektarów ziemi i zmuszając 12 tys. osób do ewakuacji. Równocześnie mieszkańcy archipelagu zmagają się nie tylko z zagrożeniem pożarowym, ale także nadmierną turystyką. Coraz częściej pojawiają się obawy dotyczące tego, jak wpływa ona na lokalną społeczność i środowisko. Wzrost liczby odwiedzających wiąże się z poważnymi wyzwaniami, takimi jak zanieczyszczenie środowiska czy rosnące ceny nieruchomości. Ponadto, z powodu wciąż rosnącego zainteresowania, mieszkańcy wysp coraz częściej mówią o zagrożeniach dotyczących równowagi ekosystemu i tradycyjnego stylu życia. Z tego powodu władze wysp zaczynają wdrażać działania mające na celu bardziej zrównoważoną turystykę. Promują turystykę ekologiczną i wprowadzenie limitów na liczbę odwiedzających w niektórych regionach. Źródło: euronews.com Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi reakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Biebrzański Park Narodowy w ogniu. To już kolejny pożar
Susza hydrologiczna i silny wiatr nie ułatwiały walki z ogniem w sercu Biebrzańskiego Parku Narodowego. Powtarzające się pożary zagrażają przyszłości unikatowego ekosystemu.
Spis treści: Kolejny pożar w Biebrzańskim Parku Narodowym Dlaczego Biebrzański Park Narodowy jest tak cenny? Biebrzański Park Narodowy, mimo że obfituje w szuwary, bagna i torfowiska, jest narażony na pożary. Na terenie parku od miesięcy już trwa susza hydrologiczna. To stan, kiedy poziom wody w akwenach utrzymuje się poniżej średniej. Podobna sytuacja dotyczy m.in. Jeziora Maltańskiego, gdzie brak wody doprowadził do odwołania zawodów sportowych. W przypadku parku narodowego spełnił inny czarny scenariusz – pożar. Kolejny pożar w Biebrzańskim Parku Narodowym Wieczorem 15 kwietnia Biebrzański Park Narodowy znów stanął w ogniu. Pożar wybuchł w rejonie miejscowości Małowista i Krasnoborki. Żywioł szybko zajął około 8 hektarów łąk i trzcinowisk. Akcja gaśnicza była wyjątkowo trudna ze względu na podmokły teren, co utrudniło dojazd zastępom straży pożarnej z ciężkim sprzętem. Strażacy z około 20 jednostek PSP i OSP z powiatów sokólskiego i augustowskiego musieli poruszać się pieszo. Byli wyposażeni jedynie w tłumice i lekkie pojazdy terenowe. W gaszeniu pożaru dodatkowym utrudnieniem był wiatr, który sprzyjał rozprzestrzenianiu się ognia. Według wstępnych ustaleń pożar miał kilka ognisk. To może wskazywać na celowe podpalenie. Jeden z druhów OSP zauważył osobę w pobliżu miejsca, gdzie pojawił się ogień, i przekazał tę informację policji. Śledztwo w tej sprawie jest w toku. To już kolejny pożar w Biebrzańskim Parku Narodowym w ostatnim czasie. Pod koniec marca 2025 roku spłonęło około 90 hektarów terenu. Wówczas w akcji gaśniczej uczestniczyło ponad 120 strażaków, wykorzystując specjalistyczne pojazdy terenowe oraz wsparcie z powietrza w postaci dronów, samolotu i helikoptera gaśniczego. Dlaczego Biebrzański Park Narodowy jest tak cenny? Pożary w Biebrzańskim Parku Narodowym powtarzają się coraz częściej. Zwłaszcza wiosną. Żywioł wymyka się spod kontroli np. podczas wypalania traw. W zaprószenia ognia i jego rozprzestrzenianiu się swój udział mają również podpalacze – a ze strony natury, wspominana susza. Ogień w granicach parku narodowego to podwójny dramat. W końcu dany teren nie bez powodu został objęty szczególną ochroną. W tym przypadku chodzi o największy park narodowy w Polsce. Odgrywa on kluczową rolę w ochronie unikatowych ekosystemów bagiennych i torfowisk, ale nie tylko. Na terenie parku rośnie ponad 1000 gatunków roślin naczyniowych, z czego 90 gatunków podlega ochronie całkowitej, a 17 częściowej. BPN zachwyca również fauną. Doliną Biebrzy zamieszkuje około 27 gatunków ptaków, w tym 181 gatunków lęgowych. Powtarzające się pożary stanowią poważne zagrożenie dla różnorodności biologicznej tego obszaru. W związku z tym konieczne jest wprowadzenie skuteczniejszych środków zapobiegawczych i ochronnych. Źródło: Grajewo24.pl Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Centralia płonie od kilkudziesięciu lat. Niektórzy mieszkańcy nie opuścili swoich domów
Centralia jest nazywana płonącym miastem duchów. Brzmi jak krótki opis miejsca z horroru? Nic bardziej mylnego. Najstraszniejsze scenariusze nie powstają wyłącznie w wyobraźni scenarzystów. Niektóre pisze samo życie. W latach 60. XX wieku rozpętał się tam podziemny pożar. Ziemia pod miastem płonie do dziś i nic nie wskazuje na to, by sytuacja szybko wróciła do normy.
Spis treści: Informacje o Centralii Historia Centralii Hitowy horror „Silent Hill” zdobył ogromną popularność na całym świecie. Nie każdy jednak wie, że przedstawione w filmie płonące miasteczko ma swój pierwowzór w realnym świecie. Twórcy filmu inspirowali się Centralią i choć miasto w stanie Pensylwania nie jest tak przerażające, a w jego historii próżno szukać „horrorowego mroku”, to nie sposób uniknąć porównań do wykreowanego przez filmowców świata. Informacje o Centralii Centralia to niewielkie górnicze miasteczko w amerykańskim stanie Pensylwania. Powstało w 1841 roku, gdy rozpoczęto eksploatację znajdujących się tam pokładów węgla. W 1866 roku niewielka osada uzyskała prawa miejskie. Zaczęła się rozrastać, by finalnie osiągnąć powierzchnię 52 hektarów. W szczytowym okresie mieszkało tam kilka tysięcy osób. W 1984 roku populacja wyniosła 10, a obecnie w miasteczku mieszka zaledwie 5 osób. Można więc powiedzieć, że dziś jest to tzw. miasto duchów – opuszczony teren, który powoli zamienia się w ruinę. Należy jednak podkreślić, że historia tego miejsca jest inna. W odróżnieniu od większości wyludnionych miast w Stanach Zjednoczonych, Centralia nie opustoszała z powodu wyczerpania jej naturalnych bogactw. Historia Centralii Górnicze miasteczko rozkwitało, ale wszystko, co dobre, ma swój koniec. Z czasem wydobycie węgla generowało coraz większe koszty, a zyski spadały. W latach 20. XX wieku zaczęto zamykać kopalnie, ale ostateczny cios dla Centralii i jej mieszkańców miał dopiero nadejść. Zadał go nie kto inny, jak sam włodarz miasta. W 1962 roku burmistrz zlecił strażakom usunięcie wysypiska, które znajdowało się na obrzeżach miasta. W praktyce oznaczało to, że wydał polecenie spalenia śmieci. Co prawda nie istnieją żadne dokumenty, w których wymieniono metodę uprzątnięcia odpadów, ale nie ma wątpliwości, że chodziło o kontrolowane wypalanie, które, mimo że nielegalne, w praktyce było najtańszą i najskuteczniejszą metodą. 27 maja strażacy podpalili stertę odpadów, która piętrzyła się w wyrobisku nieczynnej kopalni odkrywkowej. Gdy płomienie zrobiły swoje, dogasili pogorzelisko i udali się do swoich domów. Ognia nie dało się opanować Cała sprawa pewnie nie wyszłaby na jaw, gdyby nie dziwne wydarzenia w kolejnych dniach. Nad zgliszczami składowiska odpadów znów zaczął unosić się dym. Strażacy ponownie zalali to miejsce wodą, ale kilka dni później problem powrócił. Wpadli wówczas na pomysł przysypania śmieci ziemią. Nic to nie dało, bo pożar dotarł znacznie głębiej, niż sądzono. W trakcie kolejnych prób dogaszania ognia odkryto, że na północnej ścianie wyrobiska znajduje się tunel o wysokości 150 cm i szerokości prawie 500 cm. Prowadził do podziemnej sieci starych korytarzy. Strażacy zrozumieli, z czym przyszło im się zmagać. Ogień rozprzestrzenił się przez niezabezpieczone tunele i dotarł do pokładów węgla. Pożar podsycany napływającym z góry powietrzem osiągał coraz większe rozmiary. Gaszenie płomieni na powierzchni nie mogło już zmienić niczego. Władze bagatelizowały zagrożenie Górnicy wpadli na pomysł użycia koparek parowych do przekopania wyrobiska, ale formalności ciągnęły się w nieskończoność. Jakby tego było mało, wysypisko wciąż pozostawało czynne. W kolejnych dniach do niedogaszonego wyrobiska wywrotki zrzucały sterty odpadów. Zanim koparki parowe przystąpiły do pracy, ze ścian zaczęły wydobywać się kłęby dymu. Strażacy byli bezsilni Strażacy pracujący w górniczym miasteczku doskonale wiedzieli, jak radzić sobie z takimi pożarami. Standardowe działanie przewidywało odcięcie dopływu powietrza poprzez zamknięcie szybów wentylacyjnych i grodzi. Niestety, liczba tuneli w nieczynnych kopalniach była tak duża, że nie udało się skutecznie zdusić ognia. Pożądanego rezultatu nie przyniosło także zalewanie kopalń. Ogień pochłaniał nie tylko węgiel, ale także pokłady siarki, chmury metanu i drewniane wzmocnienia korytarzy. Zawalał się chodnik za chodnikiem, co skutkowało osuwaniem się ziemi na powierzchni. Sytuacja stawała się coraz poważniejsza Kolejne wysiłki zmierzające do opanowania szalejącego pod ziemią żywiołu kończyły się niepowodzeniem. Tymczasem życie w Centralii toczyło się normalnym rytmem. Mieszkańcy nie wierzyli, że całe miasto może być zagrożone. Dotarło to do nich, gdy we wciąż pracujących kopalniach zaczął pojawiać się tlenek węgla. W jednej chwili około 200 górników wysłano na przymusowy urlop. Sytuacja stawała się coraz poważniejsza. W 1979 roku pracownicy tamtejszej stacji paliw stwierdzili, że podziemne zbiorniki osiągają temperaturę 79 stopni Celsjusza. Przecinającą miasto drogę stanową spowiły obłoki dymu, co wymusiło jej zamknięcie. Zaczęto odnotowywać coraz więcej przypadków podtrucia tlenkiem węgla w domach. Mimo to nie zarządzono ewakuacji mieszkańców. Władze zaleciły tylko regularne wietrzenie pomieszczeń. Kropką nad „i” okazał się wypadek, do którego doszło 14 lutego 1981 roku. 12-letni Todd Dombowski bawił się w przydomowym ogródku, gdy nagle zapadła się pod nim ziemia. Gdyby nie szybka interwencja kuzyna chłopca, nieszczęśnika czekałaby niechybna śmierć. Zapadlisko mierzyło 90 m głębokości, a temperatura na jego dnie przekraczała 200 stopni Celsjusza. Dla wszystkich stało się wówczas jasne, że w Centralii nie da się dalej żyć. Jedna decyzja pogrążyła miasto Dodatkowo wszelkie kalkulacje wskazywały, że walka z pożarem nie ma ekonomicznego uzasadnienia. Relokacja mieszkańców była tańszym rozwiązaniem. W 1984 roku rozpoczęto przenoszenie tych, którzy jeszcze nie opuścili Centralii. 7 lat później władze odkupiły od mieszkańców ich domy i wydały polecenie zrównania ich z ziemią. Miasteczko przestało istnieć, a doprowadziła do tego jedna nieodpowiedzialna decyzja. Centralia do dziś jest zamieszkana Nie wszyscy zdecydowali się opuścić swoje domy. W mieście pozostało dziesięć osób. Władze zgodziły się na to, ale pod warunkiem, że po śmierci właścicieli, nieruchomości nie będą dziedziczone. W mieście ustawiono znaki ostrzegawcze i zamknięto drogi, które nie nadawały się do dalszego użytku. Dziś żyje tam pięć osób, a podziemne pokłady węgla wciąż płoną. Zdaniem ekspertów, pożar może trwać jeszcze przez 250 lat. Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Dramat sprzed ponad 2 tys. lat. Mieszkańcy nie zdążyli wynieść nic z płonącego domu. Czy to wina Hannibala?
Krwawa i bezwzględna wojna nie jest wynalazkiem współczesności. Archeolodzy odkryli w Hiszpanii doszczętnie spalony dom z całym wyposażeniem. Znaleziono też zwłoki. Dramat rozegrał się ponad 2 tysiące lat temu. Zapewne przyczynił się do niego słynny generał.
W tym artykule: Hiszpańskie Pompeje Hannibal i jego marsz na Rzym Chata z całym wyposażeniem Archeologów zawsze cieszą dramaty z odległej przeszłości. Bo to dzięki katastrofalnym wydarzeniom doskonale zachowują się artefakty. Jak to możliwe? Nie trzeba szukać daleko. Osada obronna w Biskupinie przetrwała do dziś tylko dlatego, że wody pobliskiego jeziora ją zalały i w ten sposób została w naturalny sposób zakonserwowana. Inny słynny przykład to włoskie Pompeje. Pobliski wulkan Wezuwiusz wybuchł 24 sierpnia 79 roku naszej ery. Miasto pokryła gruba warstwa popiołów wulkanicznych, pod którą zostali pogrzebani jego mieszkańcy i ich przedmioty, których używali na co dzień. Hiszpańskie Pompeje Na powyższych przykładach widać, że starożytne osady i wsie konserwuje woda, czasem popiół wulkaniczny. Jest też trzecia i z pewnością nie ostatnia opcja – ogień. Wbrew pozorom żywioł ten nie tylko niszczy, ale na swój sposób „utrwala”. Tak jest najnowszym przypadku odkrycia z Półwyspu Iberyjskiego. Zespół hiszpańskich archeologów opublikował właśnie na łamach czasopisma „Frontiers in Environmental Archaeology” wyniki analiz jednego ze spalonych domostw w starożytnej osadzie. Nie znamy jej dawnej nazwy, obecnie jest to stanowisko archeologiczne Tossal de Baltarga. Nawarstwienia ziemi zdradziły straszliwy dramat sprzed 2,2 tysiąca lat. Osada została zupełnie zniszczona, domostwa spalone. Archeolodzy sądzą, że mieszkańcy nie mieli ani chwili do stracenia. Uciekali w popłochu bez najpotrzebniejszych rzeczy. Co się tam wydarzyło? Hannibal i jego marsz na Rzym Mieszkańcy wioski w Tossal de Baltarga, położonej niedaleko dzisiejszej granicy Hiszpanii i Francji, mieli to nieszczęście, że ich osada znajdowała się na trasie przemarszu wojsk. – Zniszczenia datowane są na koniec III wieku p.n.e., czyli moment, w którym Pireneje były zaangażowane w drugą wojnę punicką i przejście wojsk Hannibala – wyjaśnia dr Oriol Olesti Vila z Uniwersytetu Autonomicznego w Barcelonie, główny autor artykułu. W jego ocenie jest prawdopodobne, że gwałtowne zniszczenie tego miejsca było związane z II wojną punicką. Przypomnijmy: w wojnach punickich zmagały się ze sobą dwie potęgi świata śródziemnomorskiego: Rzym i Kartagina (współczesna Tunezja). W czasie II wojny punickiej kartagiński generał Hannibal zdecydował się na inwazję. Ze swoimi wojskami pokonał Pireneje – gdzie położona jest feralna, spalona wioska – Alpy i dotarł do Italii. Kampania była początkowo zwycięska, ale potem szczęście uśmiechnęło się do Rzymian. W 146 roku p.n.e. Rzymianie zrównali Kartaginę z ziemią i z tej części Afryki uczynili swoją prowincję. Chata z całym wyposażeniem Uwagę archeologów przykuła szczególnie jedna z dwupoziomowych chat, która została spalona być może przez wojska Hannibala. Wioska była bezbronna, bo nie posiadała żadnych umocnień. Z obserwacji wynika, że pożar był bardzo gwałtowny. Rozprzestrzenił się tak szybko, że ludzie nie mogli uratować swoich zwierząt ani kosztowności. Pierwsze piętro chaty było podzielone na dwie części: pomieszczenia do gotowania i produkcji tekstyliów. Archeolodzy znaleźli liczne pozostałości po wrzecionach i ciężarki do krosien, które mogły być używane do przędzenia i tkania wełny owczej. Były tam też jadalne ziarna, takie jak owies i jęczmień. Z kolei na naczyniach ceramicznych (brudnych) zachowały się pozostałości organiczne. Wiadomo, że podgrzewano w nich mleko i przyrządzano mięsne potrawy, w tym gulasze wieprzowe. Badacze znaleźli też skarb. Zapewne były to najcenniejsze przedmioty w domu, schowane na czarną godzinę: złoty kolczyk i żelazne narzędzie, przypominające kilof. Przedmioty ukryto w małym, ceramicznym garnku. Na parterze domostwa mieszkały zwierzęta – cztery owce, koza i koń. Wiemy o tym, bo udało się znaleźć ich spopielone szczątki. Właściciele nie zdążyli ich wypuścić. Były uwięzione w swoich zagrodach wraz z paszą. Naukowcy przypuszczają, że zwierzęta trzymano w środku w obawie właśnie przed niebezpieczeństwem i nadciągającymi obcymi wojskami. – Wiemy, że Hannibal przeszedł przez Pireneje, walcząc z lokalnymi plemionami, prawdopodobnie Cerretani. Nie zachowało się wiele pozostałości archeologicznych po tej wyprawie. Tossal de Baltarga jest prawdopodobnie jednym z najlepszych przykładów – dodaje dr Vila. Inna opcja jest taka, że zniszczenie spowodowane było przez przypadkowy, niespodziewany lokalny pożar. – Ale obecność ukrytego złotego kolczyka wskazuje na oczekiwanie przez miejscową ludność jakiegoś zagrożenia, prawdopodobnie przybycia wroga. Również trzymanie tak dużej liczby zwierząt w małej zagrodzie sugeruje oczekiwanie na niebezpieczeństwo – zauważa archeolog. Co się stało z ludźmi? Nie znaleziono szczątków na obszarze osady. Być może salwowali się skuteczną ucieczką. Źródło: Frontiers in Environmental Archaeology. Nasz ekspert Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Pożar Połoniny Caryńskiej w Bieszczadach. Zawinili lekkomyślni turyści?
Informacja o pożarze jednej z połonin w Bieszczadach obiegła media w poniedziałkowy wieczór. Według wstępnych ustaleń, najbardziej prawdopodobną przyczyną zaprószenia ognia był niedopałek papierosa.
W tym artykule: Pożar Połoniny Caryńskiej Co było przyczyną pożaru Połoniny Caryńskiej? W poniedziałek, 8 kwietnia, w godzinach wieczornych, Państwowa Straż Pożarna w Ustrzykach Dolnych otrzymała zgłoszenie o pożarze na Połoninie Caryńskiej w Bieszczadach. Ogień – według wstępnych szacunków – strawił prawdopodobnie ok. 5 hektarów traw. Na szczęście w zdarzeniu nikt nie ucierpiał. Szczegóły do sprawdzenia poniżej. Pożar Połoniny Caryńskiej Z dostępnych do tej pory informacji wiemy, że w trwającej trzy godziny akcji przeciwpożarowej udział wzięły 84 osoby z Państwowej Straży Pożarnej, Ochotniczej Straży Pożarnej, Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego oraz Nadleśnictwa. Strażakom działania gaśnicze utrudniał silny wiatr, który po wstępnym opanowaniu sytuacji, sprawił, że ogień ponownie zaczął się rozprzestrzeniać. W związku z tym, że żywioł zajął rejon kopuły szczytowej, ratownicy na miejsce musieli dojechać quadami. – Zakończyła się akcja gaśnicza na Połoninie Caryńskiej. Pożar został zgłoszony przez turystę o 18:20 do Państwowej Straży Pożarnej w Ustrzykach Dolnych. O 21:10 pożar został ugaszony – trwa dogaszanie pożarzyska. Przekazujemy serdeczne podziękowania za szybką akcję służb: PSP z Ustrzyk Dolnych, OSP z Lutowisk, OSP z Ustrzyk Górnych, GOPR i Nadleśnictwa Stuposiany – poinformował późnym wieczorem Bieszczadzki Park Narodowy. Bryg. Krzysztof Brudek, dyżurny Komendy Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w Rzeszowie, w rozmowie z PAP zdrodził, że „pożar był gaszony tłumicami, czyli podręcznym sprzętem gaśniczym, który wykorzystywany jest do tłumienia ognia”. Katastrofalne pożary w Kalifornii już kilkanaście tysięcy lat temu siały spustoszenie. W ich wyniku wymarła megafauna Nie tylko obecnie, ale też kilkanaście tysięcy lat temu katastrofalne pożary w Kalifornii w USA siały spustoszenie. Być może przyczynił się do nich człowiek. W konsekwencji wymarły tam l... Co było przyczyną pożaru Połoniny Caryńskiej? Na razie nie są znane przyczyny pojawienia się ognia. Niewykluczone jednak, że przyczynili się do tego lekkomyślni turyści. Jak podaje Bieszczadzki Park Narodowy, pożar suchych traworośli powstał najprawdopodobniej od niedopałka papierosa. Z wtorkowego komunikatu BPN dowiadujemy się, że pożar Połoniny Caryńskiej strawił nie 5, a 1,45 ha powierzchni. Wieczorne szacunki były nieco zawyżone ze względu na łatwo rozniecanych przez mocny wiatr rozproszonych zarzewi ognia. – Na pożarzysku nie zaobserwowaliśmy strat przyrodniczych wśród zwierząt kręgowych. Liczba zniszczonych bezkręgowców jest trudna do oszacowania. Ponieważ w obrębie pożaru nie występowały połoninowe torfowiska zawieszone i gleby murszowe, pożar miał charakter powierzchniowy – czytamy na facebookowym profilu parku. <iframe allow="autoplay; clipboard-write; encrypted-media; picture-in-picture; web-share" allowfullscreen="true" frameborder="0" height="781" scrolling="no" src="https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2FBieszczadzki.P.N%2Fposts%2Fpfbid0yshbtT9ep2JmJP1kVEoV4XKXKPbV33JrpvEfMuofLMQmYpUNCRmiChS19VwhLsZVl&show_text=true&width=500" style="border:none;overflow:hidden" width="500"> Do podobnego zdarzenia w tym samym miejscu doszło 30 lat temu. Wówczas roślinność dość szybko się zregenerowała z uwagi na mało uszkodzone części podziemne. O tym, czy tak będzie i tym razem, dowiemy się na przestrzeni najbliższych kilku miesięcy. – Skutki obecnego pożaru będą obserwowane w kolejnych miesiącach. Dziękujemy wszystkim służbom które przyczyniły się do szybkiego ugaszenia zarzewi ognia i powstrzymały przeniesienie się ognia na las. Szczególne podziękowania należą się pracownikom Parku, którzy całą noc czuwali nad pożarzyskiem – w warunkach silnego wiatru i tłumili potencjalne zarzewia ognia. Wszystkie obszary połoninowe są wyposażone w specjalne skrzynie z tłumicami, które najlepiej służą do gaszenia pożarów traw, dzięki m.in. temu rozmiar pożaru jest niewielki. Najważniejsza była jednak szybka reakcja – zaznaczaja pracownicy Bieszczadzkiego Parku Narodowego. I dodają: – Jeszcze raz apelujemy: używanie otwartego ognia jest zabronione w parku narodowym. Nie wyrzucajcie niedopałków w darń roślinną – jest to wykroczenie wobec zapisów Ustawy o ochronie przyrody. Ponadto – jak potwierdzili naszej redakcji – szlak w okolicy, gdzie doszło do pożaru, jest otwarty dla turystów. Źródło: Bieszczadzki Park Narodowy. Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Kolczatka australijska to zadziwiający ssak. Składa jaja i potrafi przespać pożar buszu
Kolczatka australijska potrafi przetrwać szalejący pożar buszu. Samce mają cztery penisy, a samice składają jaja. W dalszej części artykułu przedstawiamy zadziwiające ciekawostki o kolczatkach.
W tym artykule: Czy kolczatka żyje w Australii? Czy kolczatki wykluwają się z jaj? Kolczatka australijska – ciekawostki Kolczatki wyglądają jak jeże o grubych łapach i pyszczkach przypominających miniaturową trąbę. Osiągają do 45 cm długości i 6 kg wagi. Często mieszkają w podziemnych norach lub wewnątrz powalonych pni. Mają długie języki, którymi łowią pokarm, czyli owady. Zamiast zębów mają rogowe narośla. Czy kolczatka żyje w Australii? Kolczatka australijska (Tachyglossus aculeatus) ma cztery podgatunki. Zwierzęta te spotkać można nie tylko w Australii. Występują w Oceanii – od tropikalnej Nowej Gwinei na północy, po Tasmanię na południu. Osobny rodzaj to prakolczatki (Zaglossus). Zaliczamy do nich trzy gatunki. Prakolczatki żyją tylko na Nowej Gwinei. Czy kolczatki wykluwają się z jaj? Kolczatki australijskie należą do unikatowej grupy zwanej stekowcami. To najmniejsza z trzech grup ssaków. Stekowce składają jaja jak ptaki i gady, ale również, jak inne ssaki, produkują mleko. Dziobaki są jeszcze bardziej niezwykłe, niż sądziliśmy. Ich futro świeci! Dziobaki od lat budzą naszą ciekawość i podziw. Ta nietypowa w świecie zwierząt krzyżówka okazuje się jeszcze bardziej interesująca niż dotychczas sądziliśmy. A to za sprawą badań na... Samica składa zwykle jedno jajo, które wysiaduje około 10 dni. Potem młode zaczynają się wykluwać dzięki zębowi jajowemu. Kierują się do gruczołów mlekowych, gdzie zlizują mleko matki. Kolczatka australijska – ciekawostki Kolczatki to bardzo nietypowe zwierzęta. Oto zbiór ciekawostek na ich temat. Czy kolczatka strzela kolcami? Wyczuwając niebezpieczeństwo, kolczatka podnosi igły na sztorc i zwija się w kulkę. Czyli zachowuje się tak, jak europejskie jeże. Nie potrafi jednak strzelać kolcami. Wbrew mitom, nie umie tego także jeżozwierz. Czy kolczatka jest jadowita? Kolczatki nie produkują jadu. Potrafi to natomiast inny australijski ssak zaliczany do stekowców – dziobak. Jad zlokalizowany jest w ostrogach przy piętach samców. Kolczatka zapada w torpor Kolczatka potrafi zapaść w tzw. torpor. Jest to kontrolowane obniżenie temperatury u zwierząt stałocieplnych. Towarzyszy mu spowolnienie pracy serca oraz większości innych czynności fizjologicznych. Torpor spotykany jest między innymi u myszy, nietoperzy, kolibrów oraz jerzyków. Pozwala oszczędzać energię gdy temperatura jest niska, a żerowanie niemożliwe. Kolczatka przesypia pożary Suche zarośla pokrywające rozległe obszary Australii często ulegają samozapłonowi. Ogień rozprzestrzenia się z prędkością sięgającą 100 kilometrów na godzinę, pozostawiając pogorzelisko. Większość zwierząt instynktownie obawia się ognia i stara się przed nim uciec. Ale kolczatka nie ucieka. Jest jednym z nielicznych zwierząt zdolnych do przeżycia pożaru – nawet w miejscach, gdzie z zarośli pozostały tylko popioły. Kolczatka ukrywa się i wchodzi w torpor. Kolczatka ma cztery penisy Kolczatka australijska ma poczwórny penis. Ekspertom udało się ustalić, że podczas erekcji zwierzę używa tylko 2 z 4 główek swojego organu. Pozostałe są w spoczynku. Penisy kolczatek są niezwykłe również dlatego, że w przeciwieństwie do większości innych ssaków, zwierzęta te używają ich tylko do reprodukcji – nie do oddawania moczu. Zamiast tego kolczatki używają kloaki, czyli wielofunkcyjnego otworu służącego do oddawania moczu, defekacji, a u samic także do składania jaj. Zwykle nieużywane penisy samców są schowane wewnątrz ciała. W stanie wzwodu wynurzają się przez otwór kloaki. Jądra zaś przez cały czas pozostają wewnątrz ciała. Plemniki kolczatki są połączone w wiązki Nietypowe są też plemniki kolczatek. Łączą się w wiązki do 100 komórek, które są połączone czubkami główek. Tworzą kształt przypominający kulę. Większe wiązki wydają się pływać lepiej, niż pojedyncze plemniki lub mniejsze skupiska plemników. Jak wygląda kopulacja kolczatek Samica przywiera brzuchem do podłoża, a część głowy i przednie łapy zakopuje w ziemi. Żeby się do niej dobrać samce zaczynają kopać rowek wokół, równocześnie odpychając rywali. Wreszcie zostaje jeden, najsilniejszy, który kontynuuje prace ziemne głaszcząc wybrankę przednia łapą, tylną zaś próbując unieść jej ogon. Czasem musi się tak starać cztery godziny, zanim samica dopuści go do łask. Część samców kolczatek zapładnia śpiące samice Samce kolczatek zapadają w odrętwienie w samym środku gorącego lata, które na półkuli południowej przypada w lutym. Samice idą w ich ślady kilka tygodni później – jesienią. Samce budzą się w środku zimy, samice wiosną – i często są już zapłodnione. Kiedy leżały odrętwiałe w zimowej norze, mógł je wytropić świeżo obudzony samiec. Wykorzystał okazję pilnując, żeby jego wybranki nie odkrył rywal. Źródła: Wikipedia, archiwum NG, PAP.
Kiedy ogień zabił najwięcej ludzi? Stało się to w 1923 roku i raczej nie wiecie, gdzie
Niemal dokładnie sto lat temu japoński region Kantō nawiedziło potężne trzęsienie ziemi. W wyniku wstrząsów w Tokio i okolicach wybuchły setki pożarów. Pochłonęły tyle samo istnień, ile zrzucenie bomby atomowej na Hiroszimę.
W tym artykule: Człowiek, który przewidział trzęsienie ziemi Nieszczęście w samo południe Wiry i ogniowe ściany, które spustoszyły Tokio Po pożarach – Jeśli to nie jest piekło, to gdzie indziej go szukać? – pytał retorycznie anonimowy kronikarz wydarzeń z pierwszego września 1923 roku. Tego dnia region Kantō dotknęło trzęsienie ziemi o magnitudzie 7,9. Jednak to nie ono okazało się najbardziej śmiercionośne. Wstrząsy, które rozpoczęły się w wyjątkowo niefortunnym momencie, wywołały pożary. I dopiero te naprawdę spustoszyły Tokio. W katastrofie zginęło wówczas 105 tys. osób (podobną liczbę ofiar pochłonęło zrzucenie bomby „Little Boy” na Hiroszimę w 1945 roku). Autorzy najnowszej pracy o trzęsieniu ziemi z 1923 roku (opublikowanej w Biuletynie Amerykańskiego Towarzystwa Sejsmologicznego) zwracają uwagę, że aż 90 proc. zgonów było następstwem ognia, a nie wstrząsów. Tym samym była to jedna z największych naturalnych katastrof, jakie wydarzyły się w czasach nowożytnych. I największa, jeśli chodzi o liczbę ofiar spowodowanych przez pożary. Człowiek, który przewidział trzęsienie ziemi O tym, że Tokio grozi niebezpieczeństwo, mówiło się już wcześniej. Na samym początku XX w. przed trzęsieniem ziemi ostrzegał Akitsune Imamura, sejsmolog z Cesarskiego Uniwersytetu Tokijskiego. Imamura miał już na swoim koncie wizjonerską teorię – pod koniec XIX w. spekulował, że przyczyną tsunami może być ruch skorupy ziemskiej pod oceanem. Było to o tyle przełomowe, że Alfred Wegener opisał dryf kontynentalny, czyli powolne przesuwanie się kontynentów, znacznie później – w 1912 roku. Dopiero zaś odkrycie Wegenera zainicjowało burzliwe dyskusje, które po dziesięcioleciach doprowadziły do sformułowania współczesnej teorii tektoniki płyt. W 1905 roku Imamura opublikował pracę, która okazała się dokładną przepowiednią przyszłego nieszczęścia. Przewidywał w niej, że w ciągu najbliższego półwiecza region Kantō nawiedzi potężne trzęsienie ziemi. Oszacował, że może ono zabić nawet 100 tys. ludzi. Ostrzegał też, że Tokio, z gęstą drewnianą zabudową, zostanie szybko opanowane przez ogień, przed którym mieszkańcy nie będą mieli gdzie się schronić. Dlatego postulował zachowywanie przerw między nowymi budynkami i rezygnację z latarni naftowych, które w razie nieszczęścia mogłyby stać się zarzewiami ognia. Najgroźniejszy superwulkan Europy jest bliski wybuchu? Naukowców niepokoi aktywność Campi Flegrei Erupcja superwulkanu skrywającego się pod włoskimi Polami Flegrejskimi jest coraz bardziej prawdopodobna – ostrzega nowe badanie. Gdyby do niej doszło, skutki byłyby katastrofalne. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/najgrozniejszy-superwulkan-europy-jest-bliski-wybuchu-naukowcy-niepokoi-aktywnosc-campi-flegrei-fot-vincenzo-izzo-lightrocket-via-getty-images-f90bb32.jpg" width="938" height="626" alt="Najgroźniejszy superwulkan Europy jest bliski wybuchu? Naukowcy niepokoi aktywność Campi Flegrei (fot. Vincenzo Izzo/LightRocket via Getty Images)" title="Najgroźniejszy superwulkan Europy jest bliski wybuchu? Naukowcy niepokoi aktywność Campi Flegrei (fot. Vincenzo Izzo/LightRocket via Getty Images)" /> Nieszczęście w samo południe Ostrzeżenia Imamury zostały wyśmiane przez najważniejszego ówczesnego japońskiego sejsmologa Fusakichi Ōmori. Ōmori był przekonany, że trzęsienia ziemi nie zdarzają się przy burzowej i wietrznej pogodzie. A zatem nie ma co obawiać się wiatru, który rozprzestrzeniłby ogień. Ta krytyka sprawiła, że przewidywania Imamury nie zostały potraktowane poważnie. Japoński dramat rozpoczął się dwie minuty przed południem 1 września 1923 roku. Mieszkańcy Kantō rozpalali wówczas tradycyjne grille kamado i shichirin, by przygotować obiad. Potężny wstrząs przewrócił wiele z nich. Pół godziny później w Tokio wybuchło 130 pożarów. Ognie zapłonęły w najgęściej zaludnionych wschodnich dzielnicach miasta. Wiry i ogniowe ściany, które spustoszyły Tokio Przez region przechodziły wstrząsy wtórne (było ich w sumie prawie 2 tys.). Sytuacja w Tokio szybko wymknęła się spod kontroli – pożarów było zbyt wiele. – Nawet w zwyczajnych okolicznościach nie zdołano by poradzić sobie z nimi wszystkimi – zauważa Charles Scawthorn z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley, jeden z autorów tekstu w Biuletynie. – Jednak setki uszkodzeń wodociągów sprawiły, że strażacy byli w zasadzie bezsilni. Pożary zaczęły łączyć się ze sobą. Mieszkańcy Tokio widzieli ogniste tornada, czyli unoszące się słupy ognia, które przemieszczały się, niszcząc wszystko na swojej drodze. Na poświęconej trzęsieniu stronie greatkantoearthquake.com znajduje się relacja jednego ze świadków tamtych wydarzeń, przed którym wyrosła „ogromna ściana ognia - jak fala przypływu wypuszczona z samego piekła”. Reporterzy gazety „Kyūshū nippō” relacjonowali, że stolica Japonii zmieniła się w „morze ognia”. Mnóstwo ludzi ogarnęła panika, utrudniająca wydostanie się z pogrążonego w chaosie miasta. Trzęsienia ziemi w Nowej Zelandii. Dlaczego najczęściej są „ciche”? Nowa Zelandia to jeden z najpiękniejszych, a zarazem najciekawszych geologicznie krajów na świecie. W ostatnim czasie naukowcy wzięli pod lupę „ciche” trzęsienia ziemi. Po pożarach Według najnowszych szacunków straty spowodowane przez trzęsienie ziemi w 1923 roku przewyższały ówczesny roczny budżet Japonii. Jednak, jak to często bywa, katastrofa doprowadziła również do ważnych zmian. Przyczynił się do tego Imamura. – Przekonał urzędników ministerstwa edukacji, że Japończycy są „narodem trzęsień ziemi”, a więc muszą zacząć uczyć dzieci, co robić, gdy nadchodzi wstrząs – mówi Janet Borland, historyczka z Międzynarodowego Chrześcijańskiego Uniwersytetu w Tokio. Zdaniem autorów pracy pamięć o katastrofie z 1923 r. jest niezbędna także sto lat później. Niebezpieczeństwo pożarów wywołanych przez trzęsienie ziemi nie znikło i nie dotyczy tylko Japonii. Zagrożone są również Los Angeles, Seattle, San Francisco i części Nowej Zelandii. Wszędzie tam niezbędne jest utrzymywanie i usprawnianie zabezpieczeń przed pożarami. – Imamura przewidział i przepowiedział: nauka może ostrzegać, jednak żeby te ostrzeżenia były efektywne, konieczne są działania polityczne i społeczne – przypomina Charles Scawthorn. Źródła: EurekAlert Bulletin of the Seismological Society of America http://www.greatkantoearthquake.com/earthquake.html wikipedia Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Katastrofalne pożary w Kalifornii już kilkanaście tysięcy lat temu siały spustoszenie. W ich wyniku wymarła megafauna
Nie tylko obecnie, ale też kilkanaście tysięcy lat temu katastrofalne pożary w Kalifornii w USA siały spustoszenie. Być może przyczynił się do nich człowiek. W konsekwencji wymarły tam lwy, koty szablozębne i wielbłądy, czyli megafauna.
W tym artykule: Wielkie wymieranie w Kalifornii Megafauna wymarła na skutek pożarów Zmiany klimatu i wielkie pożary dziś Wraz z końcem ostatniej epoki lodowcowej (plejstocenu) kilkanaście tysięcy lat temu w wielu miejscach na Ziemi zaczęła wymierać megafauna. Mowa o wielkich zwierzętach takich jak nosorożce włochate, olbrzymie niedźwiedzie czy mamuty. Szacuje się, że wymarło dwie trzecie takich zwierząt. Część z nich co prawda przetrwała dłużej, na przykład ostoją mamutów była Wyspa Wranga jeszcze 4 tys. lat temu. Jednak duża część przepadła na zawsze. W środowisku naukowym trwa ciągle zażarta debata, co było powodem tego wydarzenia. Wskazuje się głównie na zmiany klimatu oraz działalność człowieka. Wiele informacji na temat wymierania megafauny opiera się na fragmentarycznych zapisach paleontologicznych. Często ich wiek nie jest precyzyjnie określony i nie są one odpowiednio zestawione z danymi archeologicznymi i środowiskowymi. Wielkie wymieranie w Kalifornii Amerykańscy badacze opublikowali niedawno wyniki badań przeprowadzonych na stanowisku La Brea w południowej Kalifornii w USA. Zachowały się tam liczne szczątki wielkich wymarłych ssaków. Przetrwała cała ich sekwencja, dlatego wiadomo, że żyły tam dziesiątki tysięcy lat. Dodatkowo ze względu na warunki geologiczne do dziś zachował się kolagen w kościach. Dlatego możliwe było wykonanie precyzyjnych pomiarów metodą węgla radioaktywnego C14, określających wiek kości. Wśród nich był wielki szablozębny kot, wymarłe gatunki psowate, leniwcowate, lew amerykański i wymarły gatunek bizona. Naukowcy dodatkowo pobrali rdzenie geologiczne, które umożliwiły wgląd w ówczesny klimat i środowisko. Wszystkie dane wprowadzili do specjalnego modelu, który umożliwił oszacowanie dynamiki zmian zmian ekosystemu i ocenę związków przyczynowych między różnymi zjawiskami. Megafauna wymarła na skutek pożarów Eksperci ustalili, że był wyraźny związek między katastrofalnymi pożarami zarejestrowanymi w rdzeniach i wymieraniem wielkich ssaków. W ich ocenie wzrost liczby pożarów mógł wynikać z ocieplenia wywołanego przez zmiany klimatu. Jednak do rozniecania pożarów mógł się też przyczynić człowiek. Krajobraz zmieniał się stopniowo. Było coraz mniej roślinności i coraz bardziej sucho. Ten proces trwał 2 tysiące lat. Zakończył się nagle. W ciągu zaledwie 300 lat wymarły wielkie ssaki. Wówczas też dochodziło do katastrofalnych pożarów. „Wydaje się, że za tę zmianę odpowiadały pożary wywołane przez człowieka w ekosystemie dotkniętym gwałtownym ociepleniem, wielką suszą i trwającą od tysiącleci tendencją do wymierania dużych roślinożerców. Wydarzenie to odpowiada procesom zachodzącym obecnie w ekosystemach śródziemnomorskich” – piszą naukowcy na łamach prestiżowego czasopisma naukowego „Science”. Do tego dramatu doszło 13 tys. lat temu. Nie we wszystkich rejonach Ameryki Północnej nastąpiło to w tym samym czasie. W Kalifornii katastrofa nadeszła o 1000 lat wcześniej. Zmiany klimatu i wielkie pożary dziś W związku z rosnącymi temperaturami na całym świecie, coraz częściej mamy do czynienia z ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi. Wśród nich są susze, które prowadzą do wielkich pożarów. Szczególnie często mają one miejsce w strefie śródziemnomorskiej, zwłaszcza w Grecji czy w Turcji, ale też w USA. W ostatnich latach to zagrożenie wzrosło również w Polsce. Naukowcy alarmują, że w naszym kraju latem mamy do czynienia od kilku lat z permanentną suszą. Może ona prowadzić nie tylko do pożarów, ale zagraża też uprawom rolniczym. Z pomiarów wykonanych w lipcu 2023 roku wynika, że było to najgorętszy miesiąc w historii pomiarów i być może najgorętszy miesiąc od ponad 100 tysięcy lat. Średnia temperatura przewyższa średnią z epoki przedindustrialnej o ok. 1,5 stopnia Celsjusza. Zdaniem ekspertów, aby Ziemia nadawała się do życia dla ludzi. emisje gazów cieplarnianych spowodowane przez człowieka muszą być zredukowane o ponad 40 proc. do 2030 roku. Źródło: Science. Nasz ekspert Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Grecki rząd oferuje darmowy pobyt na Rodos. To rekompensata za pożary
Pożary, które nawiedziły grecką wyspę Rodos, spowodowały ewakuację tysięcy turystów. Teraz tamtejszy rząd zapowiada rekompensaty dla wczasowiczów dotkniętych żywiołem.
Potężne pożary lasów od kilku tygodni pustoszą południe Europy. Jednym z krajów, który najmocniej odczuł skutki niszczycielskiego żywiołu, jest chętnie wybierana przez polskich turystów na miejsce wakacyjnego wypoczynku Grecja. Największe zniszczenia odnotowano na wyspie Rodos, gdzie od 20 lipca obowiązywał stan zagrożenia. Ponad 20 tysięcy mieszkańców i turystów było zmuszonych opuścić kurorty w obawie o swoje zdrowie i życie. Teraz, gdy sytuacja na wyspie nieco się poprawiła, Ministerstwo Kryzysu Klimatycznego i Ochrony Ludności odwołało stan zagrożenia, zaś grecki rząd zapowiedział rekompensaty dla poszkodowanych turystów. W najnowszym wywiadzie premier Kyriakos Mitsotakis obiecał, że każdy, kto w pośpiechu musiał opuścić kraj w obawie przed pożarami, może liczyć na darmowy pobyt na Rodos wiosną lub jesienią 2024 roku. Premier Grecji obiecuje darmowy pobyt na Rodos – Wszystkim osobom, których wakacje zostały skrócone w wyniku pożarów, grecki rząd – we współpracy z lokalnymi władzami – zaoferuje tydzień bezpłatnych wakacji na Rodos wiosną i jesienią przyszłego roku. Chcemy zadbać o to, aby wracali na wyspę i cieszyli się jej naturalnym pięknem – powiedział Kyriakos Mitsotakis w rozmowie z brytyjską telewizją ITV. Na razie nie są znane szczegóły procedury przyznawania darmowych wakacji na Rodos. W tym samym wywiadzie lider Nowej Demokracji wspominał, że w wyniku szalejącego żywiołu ucierpiało 15% powierzchni wyspy. Podkreślił jednocześnie, że sytuacja powoli „wraca do normy”. „Plaża śmierci” ponownie otwarta. Jej przeszłość nie zniechęca turystów Egipt – oprócz pewnej pogody – kusi turystów także pięknymi plażami. Jedna z nich właśnie została ponownie otwarta dla wczasowiczów po trzyletniej przerwie. Mimo nienajlepszej przeszł... Przypomnijmy, że w 2022 roku Grecję odwiedziło 27,8 miliona turystów. Najczęściej wybieranymi przez wczasowiczów miejscami do odpoczynku były tamtejsze wyspy – Kreta, Rodos, Korfu oraz Zakynthos.
Susza we Włoszech odsłoniła 450-kilogramową bombę z czasów II wojny światowej. Ewakuowano 3 tys. osób
Europa już od wielu tygodni zmaga się z niezwykle dotkliwą suszą. Katastrofa klimatyczna przyczynia się między innymi do wysychania rzek, z których wyłaniają się przedmioty niekiedy zapomniane przez historię.
W tym artykule: Rzeka Pad odsłoniła bombę z czasów II wojny światowej Ekstremalne zjawiska pogodowe są coraz bardziej intensywne Co możemy zrobić, żeby powstrzymać skutki globalnego ocieplenia? We Włoszech tak dramatycznej sytuacji nie było od 70 lat. W ubiegłym miesiącu Europejska Agencja Kosmiczna opublikowała zdjęcia satelitarne, na których można zobaczyć skalę problemu na przykładzie rzeki Pad. Najdłuższa rzeka kraju była prawie całkowicie wyschnięta. Eksperci od dłuższego czasu alarmują, że są to skutki globalnego ocieplenia, a susza może spowodować miliardowe straty dla rolnictwa i zagrażać ujęciom wody pitnej. Rzeka Pad odsłoniła bombę z czasów II wojny światowej Tym razem jednak susza spowodowała potencjalnie większe, bezpośrednie zagrożenie dla ludzi. Rzeka Pad odsłoniła bowiem 450-kilogramową bombę z czasów II wojny światowej. 25 lipca odnaleźli ją rybacy nieopodal wsi Borgo Virgilio. W niedziele 7 sierpnia saperzy przetransportowali bombę do kamieniołomu oddalonego 45 km od wioski w gminie Medole i doprowadzili do kontrolowanego wybuchu. Przed operacją z okolicy ewakuowano 3 tys. osób. Francesco Aporti, burmistrz Borgo Virgilio ocenił, że akcja detonacyjna nie należała do najłatwiejszych, ponieważ trzeba było przekonać wszystkich mieszkańców do ewakuacji, a na początku nie każdy był chętny. Ostatecznie udało się ewakuację przeprowadzić, choć – jak przyznał Aporti – gdyby nawet jedna osoba odmówiła, akcja byłaby wstrzymana. Eksperci ocenili, że prawie półtonowa bomba została wyprodukowana w Stanach Zjednoczonych. Zawierała 240 kg materiału wybuchowego. Susza odsłoniła podwodną „wioskę duchów” w Hiszpanii. Co można w niej zobaczyć? Wioska Aceredo została zalana 30 lat temu. Na jej miejscu utworzono zbiornik wodny na zaporze. Od kilku tygodni przyjeżdżają tam ciekawscy z Hiszpanii i Portugalii. Dlaczego? Z kolei w ubiegłym miesiącu inna włoska rzeka odsłoniła swoją tajemnicę. W Tybrze poziom wody zmniejszył się do tego stopnia, że ujawnił ruiny Mostu Nerona. Konstrukcji, którą zniszczono jeszcze w starożytności. Ekstremalne zjawiska pogodowe są coraz bardziej intensywne Od kilku lat ekstremalne zjawiska pogodowe, m.in. susze, upały i pożary bardzo się nasiliły. Od dłuższego czasu słychać o kolejnych niechlubnych rekordach, które powinno się traktować jak ostrzeżenie i sygnał alarmowy. Naukowcy przyznają, że to niezaprzeczalny dowód na postępujące zmiany klimatu, a będzie jeszcze gorzej. Uczeni jasno dali to do zrozumienia w tegorocznym obszernym raporcie IPCC. Naukowcy dokonali skrupulatnej analizy sytuacji na naszej planecie. Badania są oparte na pracy setek ekspertów z całego świata. Badacze stwierdzili, że to działalność człowieka jest przyczyną obecnego stanu rzeczy. Nie znaczy to jednak, że już nic nie możemy zrobić i „jesteśmy straceni”. Możemy, ale to zależy przede wszystkim od światowych przywódców, którzy powinni wdrażać w życie zalecenia ekologów. Co możemy zrobić, żeby powstrzymać skutki globalnego ocieplenia? Co ciekawe, w jednym z raportów IPCC mogliśmy przeczytać, że skutki zmian klimatu nie dotyczą tylko ekosystemów, planety i rolnictwa. Globalne ocieplenie jest niebezpieczeństwem również dla zdrowia psychicznego ludzi na całym świecie. António Manuel de Oliveira Guterres, sekretarz generalny ONZ nazwał nawet ten raport „atlasem ludzkiego cierpienia”. Najnowszy raport IPCC – zmiany klimatu mają katastrofalne konsekwencje nie tylko dla planety, ale również dla życia i zdrowia ludzi Międzynarodowy Zespół ds. Zmian Klimatu opublikował najnowszy raport. Mówi on wprost: globalne ocieplenie ma niezwykle negatywne konsekwencje dla naszego środowiska, a nawet dla ludzkiego zdr... Państwa na całym świecie powinny skupić się przede wszystkim na jednym z najważniejszych celów, czyli osiągnięciu Porozumienia Paryskiego i ograniczenie globalnego ocieplenia do 1,5 °C względem epoki przedprzemysłowej w celu ograniczenia ryzyka i szkód wywołanych przez zmianę klimatu. Wiąże się to między innymi ze zmniejszeniem emisji gazów cieplarnianych aż o 40%, zmianami nawyków dotyczących transportu oraz polityki energetycznej. Źródło: Reuters Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Europa w ogniu. Płonie Grecja, Francja, Hiszpania i Portugalia. Zmiany klimatyczne to niezaprzeczalny fakt
W południowej Europie sytuacja jest dramatyczna. Z powodu upałów giną ludzie, a ogień trawi tysiące hektarów ziemi. Mieszkańcy są ewakuowani i zostawiają cały swój dobytek. Globalne ocieplenie i zmiany klimatyczne to niezaprzeczalny fakt, ale wciąż są ludzie, którzy to negują.
W tym artykule: Z roku na rok intensywność pożarów wzrasta Europa płonie, a pożary i fale upałów zbierają śmiertelne żniwo Ekstremalne zjawiska pogodowe to niezaprzeczalny to skutek zmian klimatycznych Jest lipiec 2019 roku. W Australii wybuchają pożary buszu, które wkrótce zostaną okrzyknięte jednymi z największych w historii kraju. Do 4 marca 2020 roku ogień strawi ponad 100 tysięcy kilometrów kwadratowych buszu, zginą co najmniej 34 osoby, tysiące budynków spłonie. W ciągu niespełna 8 miesięcy ucierpią 3 miliardy dzikich zwierząt. Ponad rok później na łamach czasopisma „Nature” opublikowane zostaną badania, które wskazują, że to właśnie zmiany klimatyczne przyczyniły się do wzrostu liczby pożarów australijskich buszów w ciągu ostatnich 30 lat. Z roku na rok intensywność pożarów wzrasta Lipiec 2018 roku. Wielkie pożary w Grecji, w pobliżu Aten. Zginęły co najmniej 83 osoby. Grecki minister ds. Bezpieczeństwa publicznego sugeruje, że mogło dojść do „celowego podpalenia”, ale eksperci jasno podkreślają – skala pożaru wynika z szalejącej suszy i ekstremalnych upałów. „Pożary zombie” nawiedzają coraz więcej lasów. Żar potrafi przetrwać pod śniegiem długie miesiące Postępujące zmiany klimatyczne niosą za sobą szkodliwe dla środowiska następstwa. Niektóre, tak jak, chociażby „pożary zombie”, są dość nieoczywiste. Na czym polega to zjawisko? Sierpień 2021 roku. Władze Kalifornii przyznają, że pożar „Dixie” to największy pożar w historii stanu. Ogień strawił obszar kilkukrotnie większy niż cała Warszawa. Zaledwie dwa miesiące później, w pobliżu Santa Barbara wybucha kolejny olbrzymi pożar Alisal, który ogarnia powierzchnie ponad 3200 hektarów. Pożarów w Stanach Zjednoczonych jest jednak znacznie więcej, ludzie tracą swój dobytek, a ekosystemy płoną w straszliwym ogniu. Europa płonie, a pożary i fale upałów zbierają śmiertelne żniwo Lipiec 2022 to już kolejny rok, podczas którego media obiegają informacje o kolejnych ekstremalnych zjawiskach pogodowych. Strażacy robią co w ich mocy, aby opanować ten siejący spustoszenie żywioł. W Hiszpanii z ogniem walczą śmigłowce, a ludność w prowincji Malaga jest ewakuowana. „Pożary zombie” w najzimniejszej wiosce na świecie. Niestraszne im najniższe temperatury „Pożary zombie” są typowe dla wyjątkowo zimnych miejsc. Przez globalne ocieplenie mogą stać się jeszcze częstszym zjawiskiem. Z kolei w Portugalii ze względu na bardzo wysokie upały zmarło już ponad 600 osób. W wielu regionach temperatury przekraczały 40 stopni Celsjusza, a w centralnym dystrykcie termometry wskazywały aż 47 st. C. Ze względu na fale gorąca w tym kraju również dochodzi do pożarów, które wypalają portugalskie lasy. Łącznie ogień zniszczył już ponad 30 tysięcy hektarów ziemi. Co więcej, w ich wyniku zginęło kilka osób. Żywioł rozprzestrzenia się również we Francji. Z samego departamentu Żyronda na zachodzie kraju ewakuowano ponad 14 tysięcy osób. Ogień szaleje na obszarach La Teste-de-Buch i Landiras. W tych regionach pożary strawiły już ponad 10 tysięcy hektarów. Eksperci podkreślają, że wysokie temperatury znacznie utrudniają walkę ogniem. Ekstremalne zjawiska pogodowe to niezaprzeczalny to skutek zmian klimatycznych Eksperci jasno stwierdzają: taka sytuacja to niezaprzeczalny dowód na postępujące globalne ocieplenie i zmiany klimatyczne. Niedawne badania wykazały, że tak poważnej suszy nie było na półwyspie Iberyjskim nawet od 1200 lat. Naukowcy zwracają uwagę, że z roku na rok będzie coraz gorzej. Tegoroczny obszerny raport IPCC wskazał dokładnie, co powinniśmy zrobić, aby zapobiec katastrofie klimatycznej. Według raportu IPCC mamy tylko 3 lata, by ograniczyć emisje gazów cieplarnianych o połowę. „Teraz albo nigdy” Mamy zaledwie 3 lata, aby rozpocząć działania, które zatrzymają wzrost emisji gazów cieplarnianych. Autorzy najnowszego raportu twierdzą, że w przeciwnym razie ograniczenie globalnego wzros... Uczeni twierdzą, że każdy wzrost globalnego ocieplenia powyżej 1,5 stopnia Celsjusza w stosunku do okresu sprzed rewolucji przemysłowej grozi niszczeniem ekosystemów i wywołaniem nieodwracalnych zmian w środowisku. Raport IPCC zawiera dokładną analizę, która mówi, że koszty powstrzymania globalnego ocieplenia będą niższe niż koszty, które poniesiemy w postaci konsekwencji nieodwracalnych zmian klimatu. Ekolodzy alarmują jednak, że zmiany powinniśmy wdrażać już dziś. Dalsze podważanie zmian klimatycznych to nawet nie droga donikąd. To droga ku zagładzie, którą pokazują dziś statystyki.
„Pożary zombie” w najzimniejszej wiosce na świecie. Niestraszne im najniższe temperatury
„Pożary zombie” są typowe dla wyjątkowo zimnych miejsc. Przez globalne ocieplenie mogą stać się jeszcze częstszym zjawiskiem.
W tym artykule: „Pożary zombie” na Syberii Zjawisko będzie coraz częstsze Położona na Syberii wioska Ojmiakon to jedno z najzimniejszych zamieszkanych przez ludzi miejsc na świecie. W styczniu 1926 r. miejscowe termometry pokazały rekordową wówczas wartość –71,2 st. Celsjusza. Zimniej było tylko w osadzie Tomtor, gdzie w 2004 r. zarejestrowano temperaturę powietrza –72,2 °C. Takie warunki utrudniają życie nie tylko ludziom, ale również zwierzętom gospodarskim. W najzimniejszych miesiącach części krów zakłada się wełniane „staniki”. Pomimo tego, że w Oimiakon temperatury spadają nawet do –60 st. Celsjusza, spod warstw śniegu ulatują smugi dymu. To tzw. pożary zombie. Zjawisko można zauważyć nawet podczas najbardziej srogich zim i może utrzymywać się nawet przez kilka miesięcy. Maleńkie zwierzę odżyło po 24 tysiącach lat hibernacji w syberyjskiej wiecznej zmarzlinie Maleńkie zwierzę o nazwie wrotek, które jest przezroczystym bezkręgowcem, odżyło po 24 tysiącach lat spędzonych w wiecznej zmarzlinie. Jest to najdłuższy okres, jaki udało się zaobserwo... „Pożary zombie” na Syberii „Pożary zombie” występują w regionach o ekstremalnie zimnym klimacie, takich jak Alaska, północna Kanada, czy właśnie Syberia. Eksperci przewidują, że mogą pojawiać się coraz częściej w wyniku zmian klimatycznych i pożarów będących następstwem globalnego ocieplenia. Można to łatwo wytłumaczyć. Wraz ze wzrostem temperatury płaty wiecznej zmarzliny zaczynają się topić i uwalniać gaz uwięziony w lodzie. Zimą, kiedy termometry wskazują wartości poniżej zera, a ziemię pokrywa śnieg, uwolniony gaz na nowo roznieca pożary z lata wiosny – tym razem żywioł pozostaje jednak pod białym puchem. View oEmbed on the source website Nietypowe zjawisko zostało nagrane przez Semyona Sivtseva – mieszkańca Syberii i fotografa – niedaleko Ojmiakonu, bliżej wioski Khara Tumul. W tym samym miejscu, gdzie latem występowały pożary. Mężczyzna przyznaje, że „pożary zombie” są dość częste w regionie, a zdarza się, że dym spod śniegu widać nawet przez kilka lat. W 2021 r. europejskie lato było najgorętsze w historii Mimo licznych akcji edukacyjnych i dowodów na postępujące zmiany klimatyczne wiele osób nadal neguje coraz poważniejsze skutki globalnego ocieplenia. Najnowsze dane nie zostawiają miejsca na ... Zjawisko będzie coraz częstsze 2021 r. był wyjątkowo suchy, co doprowadziły do wybuchu wiele pożarów na Syberii. Na zdjęciach satelitarnych wykonanych w kwietniu tego roku widać, że żywioł pojawił się już w kwietniu, kiedy na ziemi wciąż leżał śnieg. Nagranie Sivtseva zostało opublikowane niedługo po tym, jak naukowcy z unijnej usługi monitorowania atmosfery Copernicus ujawnili, że pożary na całym świecie wyemitowały w ostatnich miesiącach dwa razy tyle dwutlenku węgla, co Niemcy przez dwa lata. Mowa 1,76 miliarda ton. Specjaliści podkreślają, że to, co działo się na Syberii, było jedną z najsmutniejszych katastrof naturalnych w tym roku. – Widzieliśmy, jak rozległe regiony doświadczają intensywnej i długotrwałej aktywności pożarów. Zmieniający się klimat zwiększa ryzyko łatwopalności roślin – podsumowuje Mark Parrington, naukowiec koordynujący program Copernicus. Źródło: The Siberian Times
Ostatniego lata Turcja doświadczyła fali upałów, które były wyjątkowe nawet jak na ten ciepły kraj. Temperatury były najwyższe od 60 lat.
W tym artykule: Aż 60% powierzchni Turcji jest narażone na pustynnienie Punkt zapalny Sytuacja jest tragiczna, ale... Przez niemal dwa miesiące Turcja walczyła z ogromnymi pożarami szalejącymi wzdłuż jej południowo-zachodniego wybrzeża określanego często jako Riwiera Turecka. Wiele miasteczek i wsi zostało ewakuowanych albo opuszczonych przez ich mieszkańców z własnej woli. Ponad 2000 pożarów strawiło obszar równy blisko 200 000 hektarom. Bardzo ucierpiała lokalna przyroda, w tym ekosystem unikalnych pszczół miodnych. W Kotlinie Konya, utracone zostały plony pszenicy, pola uprawne wyschły (oprócz pożarów do problemów dołożyły się jeszcze najniższe opady deszczu od dziesięcioleci). W lipcu, z powodu braku wody, zginęły też tysiące młodych flamingów. Aż 60% powierzchni Turcji jest narażone na pustynnienie Według Międzyrządowego Zespołu ONZ ds. Zmian Klimatu (IPCC), aż 60% powierzchni Turcji jest narażone na pustynnienie. Postępujące szybko zmiany klimatu i intensywne wykorzystanie gruntów mogą zniszczyć glebę i zamienić ją w pustynię. Mimo oczywistego kryzysu, jak alarmują eksperci, prezydent Turcji, Recep Tayyip Erdoğan, nadal koncentruje się na rozwoju kosztem środowiska. Jak twierdzi Karim Elgendy, ekspert ds. zrównoważonego rozwoju, zajmujący się regionem Morza Śródziemnego w Chatham House, instytucie politycznym z siedzibą w Londynie: „Władze Turcji zachęcają do wzrostu populacji i budowy budynków na dużą skalę. Jednak środki adaptacyjne Turcji pozostają znacznie poniżej tego, co jest potrzebne, aby sprostać zagrożeniom klimatycznym, przed którymi stoi to państwo". Turcja jest jednym z zaledwie sześciu krajów, które wciąż nie ratyfikowały porozumienia paryskiego z 2015 r., które zobowiązuje sygnatariuszy do podjęcia kroków w celu ograniczenia globalnego ocieplenia do poziomu między 1,5 a 2 stopniami Celsjusza w stosunku do czasów przedindustrialnych. Faktem jest, że niektóre tureckie miasta i ministerstwa walczą ze skutkami katastrofalnych upałów poprzez własne programy ochrony środowiska i rozwiązania problemu niedoboru wody. Eksperci twierdzą jednak, że to niestety zbyt mało i działania podejmowane są zbyt późno. Punkt zapalny Najnowszy raport klimatyczny ONZ wyróżnia obszar Morza Śródziemnego jako jeden ze światowych punktów zapalnych, które poniosą nieproporcjonalnie duży ciężar globalnego ocieplenia. W raporcie stwierdzono, że Morze Śródziemne stanie się najprawdopodobniej „stopniowo bardziej suche i drastycznie cieplejsze przy postępującym globalnym ociepleniu". Co gorsza, ekspansja urbanistyczna i rolnicza Turcji odbywa się kosztem łąk i terenów podmokłych, czyli ekosystemów, które pomagają pochłaniać dwutlenek węgla, łagodzą skutki intensywnych opadów lub suszy oraz filtrują wody gruntowe. Od 1950 roku w Turcji znikło od 1,3 do 2 milionów hektarów terenów podmokłych, które zostały przekształcone w pola uprawne, zabudowane przez autostrady, lotniska, fabryki i dzielnice miast. Jednocześnie, wraz z coraz większymi niedoborami wody, pożary lasów stają się coraz bardziej większym problemem. Od mniej więcej lat 70–ych ubiegłego w Turcji zasadzono bardzo dużo lasów sosnowych, które stanowią doskonałą pożywkę dla pożarów. Jak mówi Barış Karapinar, profesor nadzwyczajny zajmujący się polityką zmian klimatycznych i główny autor Piątego Raportu Oceniającego Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu: „Pożary lasów nie są oczywiście w Turcji niczym nowym, ale sadząc sosny zamiast drzew bardziej odpornych na ogień, przyczyniamy się do powstawania znacznie większych pożary". Aby walczyć z pustynnieniem kraju i odnawiać lasy spalone w pożarach, już w 2003 roku tureckie ministerstwo środowiska uruchomiło działania, których celem jest posadzenie 7 miliardów drzew do 2023 roku. Wśród odmian są sosny, ale także cedr, brzoza, orzech włoski, morwa i jesion, które nie tylko są bardziej odporne na działanie ognia, ale też wymagają do życia mniej wody. Sytuacja jest tragiczna, ale... Eksperci przyznają, że sytuacja w Turcji jest tragiczna, ale wciąż nie beznadziejna. Według nich Turcja musi wreszcie przeznaczyć znaczne środki na działania, które dostosują ten kraj do wyzwań jakie niosą ze sobą ekstremalne temperatury i niedobory wody. Trine Christiansen, zajmująca się oceną stanu wód w Europejskiej Agencji Środowiska mówi: „Obecny system funkcjonujący w Turcji jest pozbawiony wydajności i nieopłacalny. Drobne poprawki go nie naprawią. Musimy, jako ludzkość, zmienić sposób, w jaki produkujemy żywność i energię. Jeśli nie uporamy się z logiką stałego podnoszenia wydajności i produkcji za wszelką cenę, nie osiągniemy żadnego postępu w kierunku poprawy środowiska." Aby uchronić się przed najgorszym, Turcja musi przemyśleć swoje strategie wzrostu. W przeciwnym razie Turcja i sąsiadujące z nią kraje (również borykające się z podobnymi problemami) będą musiały stanąć przed faktem dokonanym: wkrótce, ogromne połacie ich terytorium po prostu nie będą nadawały się do życia.