National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-08-04T10:31:41.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Upały stają się coraz trudniejsze do zniesienia. Możemy winić rosnącą wilgotność powietrza
items: Sahara dotarła do Polski. To zjawisko widać gołym okiem
items: Na wsi jest więcej mikroplastiku niż w miastach. Obalono mit o zdrowym, wiejskim powietrzu
items: Warszawa w TOP 10 najbardziej zanieczyszczonych miast świata. Nie radzimy sobie ze smogiem
items: Oto najbardziej zanieczyszczone miasto w Polsce. Stężenie przekracza wszelkie limity
items: W Wielkiej Piramidzie zamontowano nowoczesne urządzenia. Eksperci wyjaśniają, dlaczego
items: Groźne bakterie w tężniach? Wyniki badań wywołały burzę
items: Czym oddychały dinozaury? Skład prehistorycznej atmosfery odczytano z ich zębów
items: W Polsce jak w Afryce. Chodzi nie tylko o temperatury
items: Tlen na Ziemi to zasługa wulkanów? Nowa teoria japońskich naukowców
items: Wygrałem nierówną walkę z sierścią i pyłkami. Trzy koty kontra oczyszczacz powietrza
items: Rośliny doniczkowe oczyszczają powietrze z toksyn powodujących raka? Tak. Jest jednak jedno „ale”
items: Azot w powietrzu: dlaczego jest głównym składnikiem atmosfery i czy jest niezbędny dla życia?
items: Niezwykłe zachowanie tropikalnego pająka. Naukowcy zaobserwowali, że może chować się pod wodą nawet przez 30 minut
items: Norweski przepis na szczęśliwe życie. Poznajcie filozofię „friluftsliv”
items: Atmosfera Marsa. Jaki ma skład i dlaczego Mars niemal całkowicie ją utracił?
items: Pająki wykorzystują pole elektryczne, żeby latać. To nie żart! Naukowcy właśnie odkryli, jak to robią
items: Nie chcesz tego wiedzieć, ale niestety musisz: codziennie oddychasz mikroplastikiem
items: Po raz pierwszy przechwycono DNA z powietrza
items: Naukowcy znaleźli najczystsze miejsce na Ziemi
items: Jakość powietrza wpływa na liczbę ofiar śmiertelnych koronawirusa. Nowe dane
items: Powietrze w Chinach od dawna nie było tak czyste. Paradoks pandemii
items: Przymusowa kwarantanna dobra dla środowiska? ESA pokazała zdjęcia z Włoch
items: IKEA wprowadza zasłony antysmogowe. Oczyszczą powietrze w mieszkaniu?
items: Powietrze - więcej niż nic

Upały stają się coraz trudniejsze do zniesienia. Możemy winić rosnącą wilgotność powietrza
type: item
date: 2026-08-04T10:00:39.000Z
creator: Sara Novak
subject: Nauka
subject: meteorologia
subject: pogoda
subject: powietrze
subject: upał
subject: Zdrowie
description: Coraz bardziej duszne lata to jeden z wyraźnych skutków ocieplającego się klimatu. Naukowcy wyjaśniają, dlaczego rosnąca wilgotność powietrza jest coraz większym zagrożeniem dla naszego zdrowia i jak ograniczyć jej skutki.
encoded: Spis treści: Co powoduje wilgotność? Dlaczego wilgotność sprawia, że czujesz się tak źle? Czym jest „efekt mokrego termometru”? Czy wilgotność pogarsza się z każdym latem? Jak stworzyć plan działania na wypadek upałów Pierwsza poważna fala upałów tego lata objęła znaczną część środkowych i wschodnich Stanów Zjednoczonych brutalną „kopułą” rekordowych temperatur i wysokiej wilgotności powietrza. Zjawisko kopuły występuje, gdy warunki pogodowe powodują, że wysokie ciśnienie atmosferyczne pozostaje w miejscu, zatrzymując pasma gorąca i wilgoci w danym regionie przez dłuższy czas. Eksperci ostrzegają, że choroby związane z upałem, w tym wyczerpanie cieplne i udar cieplny, stanowią poważne zagrożenie. Nie jest zaskoczeniem, że wysokim letnim temperaturom towarzyszy przytłaczająco wysoka wilgotność, ale co powoduje te duszne warunki i dlaczego sprawiają, że czujemy się jeszcze gorzej? Co powoduje wilgotność? Wilgotność pojawia się, gdy para wodna dostaje się do powietrza poprzez parowanie wody z powierzchni. Kiedy temperatury rosną w miesiącach letnich, więcej wody paruje niż zimą, kiedy na zewnątrz jest chłodniej.– Im więcej pary wodnej w atmosferze, tym większa wilgotność powietrza – mówi James Marshall Shepherd, dyrektor Programu Nauk Atmosferycznych na Uniwersytecie Georgii. W regionach kraju, które są zazwyczaj bardziej wilgotne, jak wschodnie Stany Zjednoczone, na powierzchni znajduje się więcej wody, która może parować, co skutkuje większą wilgotnością. Letnie wzorce pogodowe pochodzące z rejonu Zatoki Meksykańskiej, wywołane przez ciepłe temperatury wody i dominujące kierunki wiatru, prowadzą do dodatkowego napływu wilgoci z południa, co może przyczyniać się do parnych warunków. Dlaczego wilgotność sprawia, że czujesz się tak źle? Kiedy twoje ciało się nagrzewa, obszar mózgu zwany podwzgórzem wysyła sygnał do gruczołów potowych, że nadszedł czas, aby się ochłodzić. Pocenie się jest podstawowym mechanizmem organizmu służącym do obniżania jego wewnętrznej temperatur…

upal-GettyImages-2282905493-f2a0a49.jpg
width: 6000
height: 4002

Sahara dotarła do Polski. To zjawisko widać gołym okiem
type: item
date: 2026-04-15T11:41:13.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Przyroda
subject: niebo
subject: polska
subject: powietrze
subject: sahara
description: Zmiana zabarwienia nieba oraz pogorszenie przejrzystości powietrza obserwowane w ostatnich dniach to efekt napływu pyłu saharyjskiego nad Polskę. Zjawisko to obejmuje znaczną część kraju i może wpływać zarówno na warunki atmosferyczne, jak i jakość powietrza. Według prognoz utrzyma się ono jeszcze przez najbliższe dni.
encoded: Do Europy, w tym również nad Polskę, napływa rozległa masa pyłu saharyjskiego pochodzącego z północnej Afryki. Za jego obecność odpowiada niż atmosferyczny Ulla, którego centrum ulokowało się nad Włochami. Cyrkulacja powietrza związana z tym układem sprzyja unoszeniu mikroskopijnych cząstek piasku i ich transportowi na znaczne odległości, nawet do północnych rejonów kontynentu. Choć tego typu zjawiska występują regularnie, ich intensywność oraz zasięg mogą się znacząco różnić. Pył saharyjski nad Polską – gdzie jest najbardziej widoczny? Napływ pyłu saharyjskiego nad Polskę ma charakter dynamiczny i zmienia się wraz z przemieszczaniem mas powietrza nad Europą. Zjawisko początkowo objęło zachodnią i południową część kraju, jednak już dziś, w środę, jego największe stężenie obserwowane jest przede wszystkim na wschodzie oraz południowym wschodzie Polski. Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej potwierdził obecność pyłu na zobrazowaniach satelitarnych, wskazując na wyraźne zmętnienie atmosfery także nad północnymi regionami kraju i południowym Bałtykiem. W kolejnych godzinach chmura pyłu będzie stopniowo przesuwać się dalej na wschód, co oznacza poprawę jakości powietrza najpierw w zachodniej, a następnie w centralnej części Polski. Obecność saharyjskich drobin jest zauważalna – niebo traci intensywny błękit, przybierając mleczny lub lekko żółtawy odcień, a przejrzystość powietrza wyraźnie się obniża. Zjawisku towarzyszą także bardziej nasycone kolory wschodów i zachodów słońca. Szczególnie dobrze widać to w rejonach górskich – szczególnie w Tatrach, gdzie obecność pyłu została wyraźnie odnotowana. – Obserwujemy zmętnienie nieba, brak wyraźnego błękitu, a krajobraz sprawia wrażenie przysłoniętego. To wyraźny sygnał obecności pyłu saharyjskiego w atmosferze – wyjaśnia Paweł Parzuchowski z IMGW. Synoptycy przypominają, że nie jest to zjawisko wyjątkowe – podobne epizody pojawiają się cyklicznie, najczęściej wiosną. W 2024 roku szczególnie intensywna obecność pyłu nad Ta…

zdj-58-b1c1d6f.jpg
width: 4864
height: 3240

Na wsi jest więcej mikroplastiku niż w miastach. Obalono mit o zdrowym, wiejskim powietrzu
type: item
date: 2026-01-13T13:00:40.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: mikroplastik
subject: powietrze
subject: wieś
subject: zanieczyszczenia powietrza
description: Jak uchronić się przed krążącymi w powietrzu zanieczyszczeniami? Niektórzy twierdzą, że wystarczy wyjechać na wieś, a czyste, wiejskie powietrze uzdrowi ze wszystkich chorób. Okazuje się, że nie jest to do końca prawda – stężenie mikroplastiku na wsi może być nawet dwa razy większe niż w miastach. Jak to możliwe?
encoded: Naukowcy z Uniwersytetu w Leeds wykryli nawet 500 mikrodrobin plastiku na m² na obszarze leśnym. To niemal dwa razy więcej niż w centrum Oxfordu. Wyniki burzą mit, że mikroplastik to problem wyłącznie miejski. Mikrodrobiny plastiku w miastach, na przedmieściach i w lasach Badania przeprowadzono od maja do lipca 2023 roku w trzech lokalizacjach w Wielkiej Brytanii – w centrum Oxfordu, w podmiejskim Summertown oraz w okolicznym wiejskim terenie leśnym, Wytham Woods. Naukowcy zbierali próbki powietrza co 2–3 dni, korzystając z wysokiej rozdzielczości spektroskopu FTIR. Zidentyfikowano 21 różnych rodzajów plastiku w czterech zakresach wielkości: 25–50 μm (mikrometrów), 50–75 μm, 75–100 μm i powyżej 100 μm. Aż 99% zarejestrowanych cząstek to te najmniejsze, niewidoczne gołym okiem. Gdzie jest najwięcej mikroplastiku? Ku zaskoczeniu badaczy najwięcej cząstek mikroplastiku odnotowano w… najbardziej oddalonym od centrum Wytham Woods. To jednak Oxford wyróżniał się największą różnorodnością jego typów. W Summertown dominował polietylen, szeroko wykorzystywany do produkcji torebek plastikowych. Wyniki podważają powszechne przekonanie, że mikrodrobiny plastiku w powietrzu występują głównie w miastach. Dowodzą, że plastik w środowisku wiejskim jest jeszcze większym zagrożeniem. Zagrożeniem niedostrzegalnym ludzkim okiem. Dlaczego na wsi jest najwięcej mikroplastiku? Zespół naukowców sugeruje, że winowajcami są… drzewa. To one – wraz z resztą roślinności – przechwytują i osadzają mikrodrobiny plastiku krążące w atmosferze. Można powiedzieć, że drzewa najbardziej „obrywają” plastikiem coraz mocniej zaznaczającym swoją obecność powietrzu. Liście, konary i inne elementy struktury roślin mogą działać jak naturalne filtry, wychwytując cząstki przemieszczające się z prądami powietrza. Wiatr przywiewa plastik z miasta Ważne jest zbadanie mechanizmów przemieszczanie się mikroplastiku, którego źródłem są oczywiście nie lasy, a miasta. To stamtąd cząsteczki przedostają się do powietrza i …

FABRIC-KOLAZ-32-53-85fbdc1.jpg
width: 2700
height: 1800

Warszawa w TOP 10 najbardziej zanieczyszczonych miast świata. Nie radzimy sobie ze smogiem
type: item
date: 2026-01-07T11:00:38.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: kraków
subject: polska
subject: powietrze
subject: smog
subject: warszawa
subject: zanieczyszczenia powietrza
description: Każdej zimy widzimy to samo: polskie miasta skąpane w smogu i przykryte parasolem kłujących w gardło zanieczyszczeń. Chociaż Polacy przyzwyczaili się do tego widoku, to nie wszędzie na świecie jest tak samo: Warszawa znalazła się w niechlubnym rankingu 10 najbardziej zanieczyszczonych dużych miast świata, a inne ośrodki w naszym kraju wcale nie radzą sobie lepiej.
encoded: 6 stycznia 2025 Warszawa okazała się 10. najbardziej zanieczyszczonym dużym miastem świata w rankingu IQAir. Indeks AQI⁺ US mieścił się w przedziale 151–200, co oznacza powietrze niebezpieczne dla zdrowia. Stolica nie jest jednak rekordzistką: przez chwilę wyprzedził ją Kraków. Warszawa z najgorszym powietrzem na świecie Podczas pisania tego tekstu Warszawa znajduje się na 13. lokacie rankingu zanieczyszczeń i twardo utrzymuje swoją pozycję. Jeszcze wczoraj, według danych World Air Quality Index (IQAir), zajmowała przez chwilę „zaszczytne” 10. miejsce. Nasza stolica znajduje się w gronie takich miast jak Dhaka, Kair czy Delhi, co świadczy o poważnym, niespotykanym w większości europejskich krajów na taką skalę problemie ze smogiem. Nie tylko stolica, Kraków też ma swoje za uszami Oprócz stolicy, w czołówce najbardziej zanieczyszczonych miast pojawili się także inni polscy reprezentanci. 6 stycznia wyprzedził ją Kraków, który przez chwilę zajmował 9. lokatę. Obecnie znajduje się jednak na 32. miejscu, a zaraz za nim plasuje się Wrocław. Skąd bierze się smog i dlaczego tak dużo go w Warszawie? Tak wysoka pozycja w rankingu IQAir wynika z koncentracji pyłu zawieszonego PM2.5 w powietrzu. Pył ten pochodzi głównie z niskiej emisji (spalania węgla i drewna – a czasem i czego innego, np. plastiku – w domowych piecach), spalin samochodowych oraz emisji przemysłowych. W miesiącach zimowych, takich jak styczeń, problem nasila się z powodu częstszych epizodów bezwietrznej pogody i zwiększonego zapotrzebowania na ogrzewanie. Jakie są konsekwencje tak wysokiego poziomu zanieczyszczeń? Wskaźnik AQI (Air Quality Index) oscylujący w granicach 150 oznacza powietrze niezdrowe, zwłaszcza dla osób wrażliwych. Wpływa na choroby układu oddechowego lub krążenia, a wśród osób z astmą czy starszych może zbierać straszliwe żniwo. Przebywanie w takich warunkach nasila objawy astmy, powoduje przewlekłe zapalenie oskrzeli, choroby serca czy znacząco obniża odporność. Tak duży smog to po prostu …

FABRIC-KOLAZ-32-48-814b113.jpg
width: 2700
height: 1800

Oto najbardziej zanieczyszczone miasto w Polsce. Stężenie przekracza wszelkie limity
type: item
date: 2025-10-17T14:00:01.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Kierunki
subject: Nauka
subject: Traveler
subject: NatGeoBN
subject: powietrze
subject: ranking
subject: smog
subject: zanieczyszczenia powietrza
description: Szokujące dane z raportu Polskiego Alarmu Smogowego: mieszkańcy Nowej Rudy oddychali trującym powietrzem przez 73 dni 2024 roku, a poziom zanieczyszczeń aż siedmiokrotnie przekroczył normy.
encoded: Nowa Ruda na czele rankingu: powietrze siedem razy gorsze niż dopuszczalne normy Nowa Ruda, miasto w województwie dolnośląskim, zostało uznane za najbardziej zanieczyszczone w Polsce w 2024 roku. Tak wynika z najnowszego raportu opublikowanego przez Polski Alarm Smogowy. Dane nie pozostawiają złudzeń: poziomy zanieczyszczeń powietrza w tym mieście przekroczyły dopuszczalne normy aż siedmiokrotnie. Miasto zajęło pierwsze miejsce we wszystkich trzech analizowanych kategoriach: średnioroczny poziom benzo(a)pirenu, średnioroczny poziom pyłu PM10 oraz liczba dni smogowych. To czyni z Nowej Rudy lidera niechlubnego rankingu smogu w Polsce. Polski Alarm Smogowy: 73 dni smogowe i zatrute powietrze Raport ujawnia, że mieszkańcy Nowej Rudy w 2024 roku przez 73 dni oddychali powietrzem, którego jakość znacznie przekraczała normy bezpieczeństwa. Wśród zanieczyszczeń dominował benzo(a)piren – toksyczna substancja rakotwórcza, której obecność w powietrzu stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia. – To niedopuszczalne, że wciąż mamy miasta, w których poziomy benzo(a)pirenu są wielokrotnie przekraczane – alarmował Piotr Siergiej, rzecznik Polskiego Alarmu Smogowego. Z kolei Anna Dworakowska z Krakowskiego Alarmu Smogowego podkreśliła, że smog może powodować choroby nowotworowe, problemy z oddychaniem oraz zaburzenia rozwojowe u dzieci. Radomsko i Łódzkie w czołówce zanieczyszczeń powietrza W niechlubnym rankingu tuż za Nową Rudą znalazło się Radomsko, miasto w województwie łódzkim. Co więcej, aż 10 z 30 najbardziej zanieczyszczonych miast w Polsce pochodzi właśnie z tego województwa. To niepokojący sygnał o skali problemu w centralnej części kraju. Raport wskazuje również, że średni poziom pyłu PM10 w Polsce wzrósł o 7% w porównaniu do 2023 roku. Pył PM10 jest jednym z głównych składników smogu i może prowadzić do poważnych chorób układu oddechowego oraz krążenia. Kryzys programu Czyste Powietrze i spowolnienie walki z węglem Eksperci zauważają, że walka ze smogiem w Polsce zwolniła. …

shutterstock1620978931-3ad38fe.jpg
width: 6000
height: 4000

W Wielkiej Piramidzie zamontowano nowoczesne urządzenia. Eksperci wyjaśniają, dlaczego
type: item
date: 2025-09-15T10:42:49.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: piramidy
subject: powietrze
subject: starożytny egipt
subject: turystyka
description: Turyści odwiedzający piramidę Cheopsa często skarżyli się na duchotę i nieprzyjemny zapach. Teraz władze Egiptu postanowiły działać. Nowoczesne urządzenia mają poprawić jakość powietrza w historycznych komorach. Czy nowa technologia sprawdzi się w jednym z najsłynniejszych zabytków świata?
encoded: Piramida Cheopsa jest jedynym zachowanym do naszych czasów cudem świata starożytnego. Jest to olbrzymi kamienny grobowiec wzniesiony 4500 lat temu dla faraona Cheopsa. Od setek, a nawet tysięcy lat budowla ta przyciąga uwagę osób wizytujących Egipt. Jej rozmiary i kunszt wykonania opisywali Grecy ponad 2 tysiące lat temu. Wielka Piramida jest też celem niezliczonych badań, chociaż w ostatnich dekadach to głównie obiekt turystyczny. To z taką jej funkcją związane są urządzenia, które niedawno w niej zainstalowano. Duszno i parno. Wizyta w piramidzie Turyści, którzy wchodzą do piramid skarżą się na wiele rzeczy. Oprócz tego, że przeciskanie się przez tunele jest niewygodne, jest też duszno i parno. Problemem związany z dużą liczbą zwiedzających jest też rozwój mikroorganizmów pod wpływem wilgoci, a w konsekwencji rozwój grzybów wewnątrz piramidy. Jakiś czas temu władze egipskie zainstalowały w dwóch tzw. szybach wentylacyjnych (w starożytności nie pełniły takiej roli) piramidy mocne dmuchawy, które miały zaradzić temu problemowi. To jednak nie do końca go rozwiązało. Krystalicznie czyste powietrze w grobowcu? Egipskie media poinformowały właśnie o tym, że w dwóch komorach piramidy Cheopsa zainstalowano urządzenia firmy Sharp, które mają oczyszczać powietrze. Celem jest ochrona delikatnych wewnętrznych komór piramidy, a jednocześnie poprawa komfortu zwiedzania. Producent przekonuje, że instrumenty te usuwają zarodniki pleśni i zmniejszają aktywność wirusów unoszących się w powietrzu w powietrzu. Mają być też odpowiednie do usuwania nieprzyjemnych zapachów. A wszystko dzięki wykorzystaniu technologii Plasma Cluster. Jak wyjaśnia producent, technologia ta generuje dodatnie jony wodoru (H⁺) i ujemne jony tlenu (O₂⁻), które hamują aktywność m.in. wirusów. Starożytne wyzwanie Nowe urządzenia zainstalowano we współpracy z Ministerstwem Turystyki i Starożytności. Szef Najwyższej Rady Starożytności, która podlega temu resortowi, Mohamed Ismail Khaled, opisał oczyszczacze jako …

shutterstock2582628923-5b0b9b6.jpg
width: 5472
height: 3648

Groźne bakterie w tężniach? Wyniki badań wywołały burzę
type: item
date: 2025-08-11T12:45:50.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Kierunki
subject: Lifestyle
subject: Nauka
subject: Traveler
subject: kraków
subject: powietrze
subject: Zdrowie
description: Naukowe badania tężni w Krakowie wykazały, że są one źródłem groźnych patogenów. Wywołało to gorącą dyskusję na temat tych popularnych i uważanych za zdrowe miejsc. Głos zabrali między innymi eksperci zajmujący się instalacją tężni. Wskazali, co należy robić, czy utrzymać ich prozdrowotne właściwości.
encoded: Spis treści: Tężnie w Polsce – zdrowe czy nie? O tężnie należy dbać Brakuje ram prawnych, by dbać o tężnie – W miejskich tężniach w Krakowie wykryliśmy bakterie Escherichia coli i Clostridium perfringens. To chorobotwórcze mikroorganizmy, które nie powinny występować w solance do inhalacji – alarmowała na antenie Radia Kraków prof. Katarzyna Wolny-Koładka z Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie. To był jeden z wielu wywiadów, których badaczka udzieliła w ostatnich tygodniach. Wcześniej, w 2021 i 2022 roku przeprowadziła badania w tężni miejskiej przy Zalewie Nowohuckim w Krakowie. Ekspertka zwróciła uwagę, że sanepid nie kontroluje tężni, bo nie istnieją odpowiednie przepisy. Tymczasem solanka do inhalacji powinna spełniać konkretne normy czystości, podobnie jak woda w basenach. Tężnie w Polsce – zdrowe czy nie? Tężnie zaczęły powstawać w Polsce w ostatnich latach jak grzyby po deszczu. Nie są one już tylko ozdobą polskich uzdrowisk. Według powszechnej opinii wdychanie aerozolu generowanego przez te instalacje ma właściwości prozdrowotne. – Nie ma żadnych badań pokazujących, że miejskie tężnie wpływają korzystnie na zdrowie człowieka. To nie są obiekty uzdrowiskowe – powiedziała prof. Wolny-Koładka w Radiu Kraków. Wystąpienia medialne badaczki skomentował dr inż. Ryszard Wojtasiewicz, przewodniczący rady naukowej Stowarzyszenia Polskie Tężnie. „Prawdą jest to, ze część tężni w Polsce na skutek długotrwałych zaniedbań może mieć negatywny wpływ na organizm ludzki” – czytamy w jego liście otwartym. O tężnie należy dbać Dr inż. Wojtasiewicz wskazał kilka kluczowych zasad, które muszą być przestrzegane przy eksploatacji tężni. Oto część z nich: każda teżnia powinna być tak skonstruowana, żeby odwiedzający nie mieli bezpośredniego dostępu do otwartego zbiornika lub niecki zlewowej; solanka powinna mieć minimalne stężenie 8% soli oraz współczynnik PH nie przekraczający 6,5; powinno się na bieżąco, najlepiej raz dziennie monitorować stężenie solanki i współczynnik PH; co najmn…

teznia-6928ca8.jpg
width: 5184
height: 3456

Czym oddychały dinozaury? Skład prehistorycznej atmosfery odczytano z ich zębów
type: item
date: 2025-08-05T13:40:42.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Historia
subject: Przyroda
subject: badania naukowe
subject: dinozaury
subject: powietrze
subject: prehistoria
description: Muzealne eksponaty zębów dinozaurów posłużyły do przełomowej rekonstrukcji. Zawarty w nich izotop tlenu pozwolił naukowcom odczytać skład powietrza sprzed setek milionów lat.
encoded: Spis treści Tlen sprzed milionów lat uwięziony w zębach Prehistoryczne powietrze miało więcej dwutlenku węgla Czy rozwiążemy zagadkę Wielkiego Wymierania? Zespół naukowców kierowany przez geochemiczkę Dingsu Feng z Uniwersytetu w Getyndze zrekonstruował skład powietrza sprzed milionów lat, analizując szkliwo zębów dinozaurów z okresów kredy i jury. To pierwsze badanie, które dostarcza tak bezpośrednich danych o atmosferze ziemskiej ery mezozoicznej. Tlen sprzed milionów lat uwięziony w zębach Kluczową rolę w badaniu odegrał izotop tlenu: tlen-17. Jego śladowe ilości w szkliwie zębów są wynikiem procesów metabolicznych organizmu, a także zmian chemicznych w atmosferze, które zaszły podczas życia danego osobnika. Tlen-17 trafia do organizmu poprzez oddychanie, a jego niewielka część zostaje utrwalona w wysoko zmineralizowanych tkankach, np. szkliwie zębów. Co ważne – izotop ten może przetrwać w nich setki milionów lat. Prehistoryczne powietrze miało więcej dwutlenku węgla Zespół wykorzystał liczne próbki szkliwa z zębów dinozaurów, zebrane w europejskich muzeach. Analiza wykazała, że w okresie mezozoiku stężenie dwutlenku węgla w atmosferze było znacznie wyższe niż dziś. W późnej jurze wynosiło ok. 1200 cząsteczek na milion (ppm), a w późnej kredzie – ok. 750 ppm. Dla porównania, obecny poziom CO₂ to około 430 ppm. Badanie potwierdza wcześniejsze szacunki dotyczące wysokiego poziomu CO₂ w mezozoiku. Przewidywano go głównie za sprawą wysokiej wówczas aktywności wulkanicznej. Co więcej, dwa konkretne zęby – tyranozaura i zauropoda z rodzaju Kaatedocus – wykazały nietypowo wysokie wartości izotopu tlenu, co może świadczyć o krótkotrwałych, gwałtownych wzrostach CO₂ spowodowanych erupcjami wulkanicznymi. Odkrycie to sugeruje, że poziom CO₂ mógł się zmienić nawet o 160% w krótkim czasie. Czy rozwiążemy zagadkę Wielkiego Wymierania? Zdaniem współautora badania, paleontologa Thomasa Tütkena z Uniwersytetu Johanna Gutenberga w Moguncji, szkliwo zębów jest wyjątkowym źródłem i…

T-RexNaturalisLeidenhnapel201905-abd52b3.jpg
width: 2560
height: 1707

W Polsce jak w Afryce. Chodzi nie tylko o temperatury
type: item
date: 2025-04-18T13:26:45.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Przyroda
subject: pogoda
subject: powietrze
subject: zanieczyszczenia powietrza
description: Niebo nad Polską przybrało niezwykłe barwy, a na powierzchniach pojawił się drobny osad. To efekt napływu saharyjskiego pyłu, który dotarł do naszego kraju.
encoded: Spis treści: Pył saharyjski znów nad Polską Co to oznacza? W tym roku kwiecień obfituje w niecodzienne zjawiska na niebie. Kilka dni temu nocą nad Polską w wielu miejscach można było podziwiać zorzę polarną. To jednak niejedyne zjawisko, jakie warto odnotować. Nad nasz kraj po raz kolejny dotarł również pył saharyjski. Jego największe stężenie przypadło na dni 17 i 18 kwietnia. Zjawisko to można odczuć na terenie niemal całego kraju. Zmiany w powietrzu najbardziej widać jednak na południu, w Małopolsce i na Śląsku. Pył saharyjski znów nad Polską Kwiecień jest miesiącem, kiedy wiosna nadal mości się jeszcze w Polsce. Słoneczne dni przeplatają się pochmurnymi. Nie inaczej jest w tym roku. Po kilku dniach opadów i niższych temperatur, termometry zaczęły pokazywać wartości powyżej 20 stopni Celsjusza. Skąd taka zmiana? To wpływ mas gorącego powietrza znad Sahary. Przyniosły one ze sobą nie tylko wyższe temperatury, ale i pył saharyjski. W ostatnich latach to zjawisko atmosferyczne pojawia się coraz częściej w Europie. Eksperci łączą je ze zmianami klimatu. Pył saharyjski składa się głównie z drobinek piasku i pyłu mineralnego. Są one transportowane znad pustyni ku północy przez atmosferyczną cyrkulację powietrza. Do Polski pył trafia dzięki południowym i południowo-zachodnim wiatrom. Zmiany w powietrzu są widoczne w Polsce gołym okiem. W niektórych miejscach, m.in. w Tatrach czy w Częstochowie, niebo przybrało matowy, mleczny odcień. Z kolei podczas wschodów i zachodów słońca można było zaobserwować intensywne barwy żółci, pomarańczy, a nawet czerwieni. Pył osiada na samochodach czy oknach, pozostawiając warstwę drobnego, żółtawego nalotu. Co to oznacza? Specjaliści podkreślają, że choć pył saharyjski nie stanowi bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia większości ludzi, jego obecność może wpływać na jakość powietrza i widoczność. Ponieważ powoduje zabrudzenia na pojazdach i budynkach, zaleca się regularne czyszczenie powierzchni oraz monitorowanie komunikatów meteorologic…

Saharyjski-pyl-ada9603.jpg
width: 5760
height: 3840

Tlen na Ziemi to zasługa wulkanów? Nowa teoria japońskich naukowców
type: item
date: 2025-03-11T15:53:36.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: dwutlenek węgla
subject: erupcja wulkanu
subject: geologia
subject: powietrze
subject: prehistoria
subject: tlen
subject: wulkany
subject: ziemia
description: To aktywność wulkaniczna miliardy lat temu przygotowała grunt pod bogatą w tlen atmosferę, od której zależy całe życie na Ziemi – to nowa koncepcja japońskich badaczy.
encoded: Spis treści: Jak „narodził się” tlen na Ziemi? Wulkaniczna koncepcja na temat początków tlenu Model numeryczny prawdę ci powie Oddychanie jest dla nas czymś automatycznym i nieustannym. Oddychamy nawet wtedy, gdy nie myślimy, że mamy to robić. Kluczowym składnikiem życiodajnego powietrza, które wdychamy do płuc, jest tlen. Stanowi jedynie 21 proc. jego mieszanki. Ale nie zawsze tak było. Podczas kilku masowych wymierań w dziejach naszej planety skład mieszanki gazów ulegał dramatycznym zmianom. Około 3 miliardy lat temu tlen prawie w ogóle nie istniał. Jak „narodził się” tlen na Ziemi? Do tej pory sugerowano występowanie przed miliardami lat przejściowych epizodów natlenienia atmosfery, znanych jako „podmuchy tlenu” (ang. whiffs of oxygen). Ich natura i przyczyny pozostawały niejasne. Naukowcy uważali, że te „podmuchy” poprzedzały Wielkie Natlenienie (GOE), czyli pierwsze znaczące zwiększenie się ilości tlenu w atmosferze około 2,5–2,2 miliarda lat temu. Wulkaniczna koncepcja na temat początków tlenu Zespół japońskich badaczy z Uniwersytetu Tokijskiego opublikował właśnie artykuł na łamach „Communications Earth & Environment”, w którym przedstawił nową koncepcję na temat pojawienia się tlenu na Ziemi. W jej myśl to erupcje superwulkanów (w ramach jak to określono „rozległych prowincji magmowych”) mogły przyczynić się do przejściowych epizodów natlenienia, które trwały nawet kilka milionów lat. Do takiego wnioski badacze doszli wykorzystując model biogeochemiczny. Takie epizody natlenienia mogły otworzyć drzwi dla wzrostu liczby mikroorganizmów zdolnych do przeprowadzania fotosyntezy. Stało się to 2,5 mld lat temu. – Aktywność mikroorganizmów w oceanie odegrała kluczową rolę w ewolucji tlenu atmosferycznego. Uważamy jednak, że nie doprowadziłoby to natychmiast do natlenienia atmosfery, ponieważ ilość składników odżywczych, takich jak fosforany w oceanie w tamtym czasie była ograniczona, co limitowało aktywność cyjanobakterii – grupy bakterii zdolnych do fotosyntezy –…

narodziny-tlenu-c978af8.jpg
width: 1000
height: 667

Wygrałem nierówną walkę z sierścią i pyłkami. Trzy koty kontra oczyszczacz powietrza
type: item
date: 2024-09-25T15:52:01.000Z
creator: Piotr Kolasa
subject: Technologia
subject: Test Travelera
subject: Traveler
subject: powietrze
subject: Zdrowie
subject: życie
description: Wszechobecna sierść w domu to chyba jeden z największych minusów posiadania kota w domu. Jeszcze gorzej robi się, jak się posiada 3 koty.
encoded: Długo zastanawiałem się, jak poradzić sobie z pyłkami w domu i sierścią. Oczyszczacz powietrza już od dłuższego czasu pojawiał się w mojej głowie, ale nigdy nie byłem w 100% przekonany, że takie urządzenie się faktycznie sprawdzi. W końcu nadarzyła się okazja, żeby sprawdzić oczyszczacz powietrza firmy Dyson. Skorzystałem więc z tej możliwości i muszę przyznać, że jestem bardzo zaskoczony. Ratował życie podczas upałów Rekordowe temperatury sprawiały, że siedzenie w domu to była prawdziwa katorga. Do testów dostałem model Dyson Purifier Humidify+Cool Formaldehyde. Ta długa nazwa wskazuje, że urządzenie nie tylko oczyszcza i nawilża powietrze, ale również je chłodzi. I w zasadzie ta funkcja dosłownie ratowała życie. Mieszkanie było nie tylko schłodzone, ale również miało oczyszczone i nawilżone powietrze. Czy sierść faktycznie zniknęła? Nie całkowicie. Oczyszczacz Dysona nie posiada funkcji wciągania sierści jak odkurzacz, ale nawet na to nie liczyłem. Zależało mi na oczyszczeniu z niej powietrza, którym oddycham. I to zadanie Dyson Purifier Humidify+Cool Formaldehyde wykonał perfekcyjnie. Dzięki funkcji automatycznego oczyszczania powietrza, nie musiałem nawet nic robić. Urządzenie posiada szereg czujników, które na bieżąco monitorują jakość powietrza. Kiedy Dyson wykryje jakieś szkodliwe pyłki, momentalnie wchodzi na wyższe obroty, by jak najszybciej oczyścić pomieszczenie. Wcześniej sierść unosiła nawet w powietrzu, co było najgorsze. Dyson, wypuszczając czyste i świeże powietrze, zniwelował ten problem, a na tym mi najbardziej zależało. Wystarczy postawić go w odpowiednim miejscu, by w 100% wykonywał swoją pracę. Różnica była już odczuwalna pierwszej nocy Dysona do prądu podłączyłem około godziny 16. Już wieczorem poczułem znaczącą różnice w jakości powietrza. Przez chwilę nie mogłem uwierzyć, że w tak krótkim czasie urządzenie już zdążyło sobie poradzić z tym problemem. To był właśnie ten moment, w którym uświadomiłem sobie, że oczyszczacz powietrza ma naprawdę s…

3-koty-vs-oczyszczacz-powietrza-5407c5d.png
width: 1200
height: 630

Rośliny doniczkowe oczyszczają powietrze z toksyn powodujących raka? Tak. Jest jednak jedno „ale”
type: item
date: 2023-06-06T12:56:15.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: Dom
subject: powietrze
subject: przyroda
subject: rośliny
subject: zanieczyszczenia powietrza
description: Nowe badania wykazały, że popularne rośliny doniczkowe skutecznie usuwają z powietrza groźne dla zdrowia kancerogenne związki chemiczne. Jednak nie ma szans, by oczyściły nam powietrze w domu.
encoded: W tym artykule: Trzy gatunki roślin oczyszczające powietrze Najlepsze rośliny w usuwaniu zanieczyszczeń Badania NASA źródłem mitu o roślinach Rozwiązanie dla domu? Niestety, nie Przydatność roślin doniczkowych w oczyszczaniu powietrza badali naukowcy z Uniwersytetu Technologii w Sydney (University of Technology Sydney, UTS). Chcieli sprawdzić, czy zielone ściany z roślin doniczkowych mają szansę usuwać z atmosfery najgroźniejsze związki chemiczne pochodzące z oparów benzyny. Badanie nie było recenzowane. Finansowała je firma zajmująca się wyposażaniem biur i budynków w takie właśnie ściany. Przyniosło jednak bardzo ciekawe rezultaty. W kontrolowanych warunkach sprawdzono, czy pewne gatunki roślin poradzą sobie z oczyszczeniem powietrza z całego miksu toksyn. Okazało się, że tak. Już po kilku godzinach ich stężenie w komorach z roślinami spadło do 20 proc. wyjściowej ilości. Trzy gatunki roślin oczyszczające powietrze Naukowcy wybrali do badań trzy popularne gatunki roślin doniczkowych. Były to: epipremnum złociste (Epipremnum aureum), zroślicha stopowcowa (Syngonium podophyllum), zielistka Sternberga (Chlorophytum comosum). Rośliny zostały umieszczone w dziewięciu pleksiglasowych pojemnikach, po cztery w każdym. Do każdego wtłoczono niewielką ilość benzynowych oparów. Test trwał osiem godzin. Po tym czasie ilość szkodliwych lotnych związków organicznych (ang. volatile organic compounds, VOCs) w pojemnikach zmniejszyła się o 43 proc. Najlepsze rośliny w usuwaniu zanieczyszczeń Badacze podkreślają, że rośliny okazały się wyjątkowo skuteczne w usuwaniu najgroźniejszych z toksyn. Z pojemników zniknęło 98 proc. alkanów, 86 proc. pochodnych benzenu i 88 proc. cyklopentanów. – Rośliny mogą usunąć większość zanieczyszczeń z powietrza w ciągu zaledwie paru godzin – zauważa prowadzący badania prof. Fraser Torpy. – Co ważne, są najskuteczniejsze w usuwaniu najbardziej szkodliwych związków chemicznych, których źródłem jest benzyna – dodaje naukowiec. Badacz podkreśla również, ż…

rosliny-doniczkowe-oczyszczaja-powietrze-z-toksyn-powodujacych-raka-tak-jest-jednak-jedno-ale-fot-getty-images-a4d643e.jpg
width: 2121
height: 1414

Azot w powietrzu: dlaczego jest głównym składnikiem atmosfery i czy jest niezbędny dla życia?
type: item
date: 2022-06-18T10:44:06.000Z
creator: Artur Białek
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: chemia
subject: powietrze
subject: przyroda
subject: Sport
subject: ziemia
description: Azot w powietrzu jest pierwiastkiem dominującym, co oznacza, że stanowi główny składnik ziemskiej atmosfery. Dlaczego to właśnie azot stanowi główny składnik ziemskiej atmosfery? Czy jest niezbędny do życia? Poniżej odpowiadamy na te pytania.
encoded: W tym artykule: Azot w powietrzu: dlaczego jest głównym składnikiem atmosfery? Azot w powietrzu: skąd się wziął? Czy azot jest niezbędny do życia? Z czego składa się powietrze wdychane i wydychane? Większość osób zdaje sobie sprawę z tego, że w procesie oddychania organizmów żywych, kluczową rolę odgrywa tlen. To właśnie ten pierwiastek jest nam niezbędny do życia. Jakie jednak znaczenie ma dla nas azot w powietrzu? We Wszechświecie nie ma mowy o przypadkach. Każdy, nawet najbardziej śladowy pierwiastek w przestrzeni kosmicznej decyduje o tym, że na Ziemi istnieje życie w takiej formie, jaką znamy. W tym kontekście trudno jest wskazać na ten jeden najważniejszy, bez którego nie byłoby ludzi. Jest logiczne i oczywiste, że dla organizmów żywych najważniejszy jest tlen. Jeżeli jednak przyjrzymy się procentowemu składowi atmosfery ziemskiej, łatwo dojdziemy do wniosku, że to nie oxygenium, a azot (oznaczany literą N) występuje w przewadze. Dlaczego? Azot w powietrzu: dlaczego jest głównym składnikiem atmosfery? Na wstępie wypada wyjaśnić, że na Ziemi jest znacznie więcej tlenu niż azotu. Pierwszy z wymienionych pierwiastków występuje w stabilnych sieciach krystalicznych minerałów, które tworzą skorupę naszej planety. Nie istnieją natomiast minerały zawierające azot. W tym kontekście należy stwierdzić, że przewaga tlenu nad azotem jest 10 tysięcy razy większa. Jeżeli jednak weźmiemy pod uwagę wyłącznie skład ziemskiej atmosfery, stwierdzimy, że w powietrzu jest stosunkowo niewiele tlenu, za to dużo azotu. Tlen na Ziemi zacznie znikać, a z nim większość życia. Na szczęście nie za naszych czasów Nowe badanie szacuje, że tlen na Ziemi nie będzie występował wiecznie. Co więcej, kiedy zacznie spadać, atmosfera stanie się bogata w trujący dla nas metan. To może oznaczać koniec dla wi... O tym, że azot stanowi główny składnik ziemskiej atmosfery, zadecydowały pewne szczególne cechy tego pierwiastka, wśród których należy wymienić: stan lotny – w warunkach, jakie występowały w pr…

azot-w-powietrzu-dlaczego-jest-glownym-skladnikiem-atmosfery-i-czy-jest-niezbedny-dla-zycia-fot-getty-images-45c4eff.jpeg
width: 2116
height: 1416

Niezwykłe zachowanie tropikalnego pająka. Naukowcy zaobserwowali, że może chować się pod wodą nawet przez 30 minut
type: item
date: 2022-05-11T12:41:02.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: Edukacja
subject: pająki
subject: powietrze
subject: przyroda
subject: woda
subject: zwierzęta
description: Zwierzęta często ukrywają się przed zagrożeniem w nietypowych miejscach. Zoolodzy zaobserwowali, jak tropikalny pająk z gatunku Trechalea extensa nurkował przez ponad pół godziny. Jak tego dokonał?
encoded: W tym artykule: Czy pająki żyją w wodzie? Gdzie zaobserwowano nurkującego pająka? Co sprawiło, że pająk mógł tak długo nurkować? Pająki kojarzą nam się ze zwierzętami lądowymi. Jednak są wśród nich gatunki, które upodobały sobie wodny tryb życia. Najbardziej znanym z nich jest topik (Argyroneta aquatica). Ten pająk sprytnie przystosował się do podwodnego trybu życia. Czy pająki żyją w wodzie? Topik – jak inne pająki – oddycha powietrzem. Jednak większość swojego życia spędza w wodzie. Jest to możliwe dlatego, że zabiera ze sobą do podwodnej krainy bańkę powietrza. „Łowi” ją, wysuwając nad wodę odwłok i tylne nogi, między którymi rozsnuwa sieć. Wciągając tę sieć pod wodę, zagarnia zapas powietrza, z którego może następnie korzystać. Największe pająki na świecie – gdzie występują i jak wyglądają? Jak wyglądają największe pająki na świecie? Gdzie żyją i czy rzeczywiście są tak niebezpieczne, jak sugeruje to ich wygląd? Inne wodne pająki wykształciły swoje własne strategie przetrwania. Niektóre zapadają na kilka-kilkanaście godzin w stan podobny do hibernacji (tak jak gatunek Arctosa fulvolineata). Wiele żyje nad wodą, zanurzając się na jakiś czas, by polować lub chronić się przed niebezpieczeństwem. Gdzie zaobserwowano nurkującego pająka? To ostatnie skłoniło pająka z gatunku Trechalea extensa do wykonania rekordowo długiego nurkowania. Wyczyn zaobserwowali naukowcy należący do zespołu Lindsey Swierk z Uniwersytetu Binghamton. Następnie opisali go w artykule opublikowanym w czasopiśmie naukowym „Ethology”. Pająki wykorzystują pole elektryczne, żeby latać. To nie żart! Naukowcy właśnie odkryli, jak to robią Babie lato to delikatne niteczki pajęczych sieci szybujące w powietrzu wraz z przyczepionymi do nich maleńkimi stawonogami. Co sprawia, że pająki unoszą się na ogromne odległości? Najnowsz... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/pajaki-wykorzystuja-pole-elektryczne-zeby-latac-to-nie-zart-naukowcy-wlasnie-odkryli-jak-to-robia-f…

niezwykle-zachowanie-tropikalnego-pajaka-naukowcy-zaobserwowali-ze-moze-chowac-sie-pod-woda-nawet-przez-30-minut-fot-lindsey-swierk-9c164dc.jpeg
width: 1024
height: 415

Norweski przepis na szczęśliwe życie. Poznajcie filozofię „friluftsliv”
type: item
date: 2022-05-11T06:26:36.000Z
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: filozofia
subject: norwegia
subject: powietrze
subject: Travel
subject: Zdrowie
description: Życie na świeżym powietrzu jest dla Norwegów jedną z największych wartości. Czy friluftsliv sprawdzi się w innych miejscach świata? Kluczem jest zrozumienie zrozumienie natury i traktowanie środowiska jak własnego domu.
encoded: W tym artykule: Norweski przepis na życie „Nie ma złej pogody, jest tylko złe ubranie” Szczęśliwy jak Norweg Duńczycy mają hygge, Szwedzi lagom, a Holendrzy gezelligheid. Sposobów na udane życie jest wiele. Dla różnych narodów uczucie szczęścia może oznaczać coś innego. Dla Norwegów jest nim z pewnością kontakt z naturą. Mieszkańcy tego kraju dorobili się nawet specjalnego określenia. Friluftsliv w dosłownym tłumaczeniu na polski oznacza „życie na świeżym powietrzu (fri – wolny, luft – powietrze, liv – życie). Filozofia życia friluftsliv to jednak nie tylko aktywne spędzanie czasu na łonie natury. Aby być szczęśliwym, liczy się każdy, nawet najmniejszy kontakt z przyrodą. Dania dla początkujących. Jak dostać się na Bornholm Bornholm jest oddalony od polskiego wybrzeża o zaledwie 100 km. Wakacje na tej duńskiej wyspie, zwanej „perłą Bałtyką" i „Majorką północy", cieszą się dużą popularnością. Norweski przepis na życie Kiedy Lorelou Desjardins postanowiła zrobić sobie przerwę w pracy i wybrać się na krótki spacer po zamarzniętym jeziorze niedaleko swojego domu w Oslo, termometry wskazywały minus 13 stopni Celsjusza. Kobiecie towarzyszył mały synek oraz mąż, który właśnie zakończył 4-miesięczny urlop ojcowski. Zgodnie z regulaminem pracy, Lorelou może jedną godzinę w tygodniu przeznaczyć w pracy na specjalną przerwę na świeżym powietrzu. Jak opowiada w rozmowie z CNN nie chodzi tylko o spędzanie czasu na świeżym powietrzu. Chodzi o wykorzystywanie każdej wolnej chwili na łonie natury. Lorelou przeprowadziła się z Francji do Norwegii w 2010 roku. Jak twierdzi, od tego czasu jest znacznie mniej zestresowana. – Kiedy przyjechałam do Norwegii byłam typem pracoholika. W pracy spędzałam kilkanaście godzin dziennie. Pewnego wieczoru, szef Norweg zobaczył mnie za biurkiem i zapytał: Co ty tu jeszcze robisz? Wyjdź na zewnątrz, jest ładna pogoda – opowiadał podczas przemówienia na TED Talks. Wtedy też po raz pierwszy zrozumiała, że praca nie powinna być głównym celem w życiu. To…

friluftsliv-norweski-przepis-na-zycie-beb68ea.jpeg
width: 681
height: 512

Atmosfera Marsa. Jaki ma skład i dlaczego Mars niemal całkowicie ją utracił?
type: item
date: 2022-04-14T08:34:19.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: chemia
subject: fizyka
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: mars
subject: misja na marsa
subject: powietrze
description: Mars był niegdyś wodnym światem. Planetą, której skorupę przecinały koryta rzek, pokrywały morza. Widać to wciąż po ukształtowaniu terenu. Jak doszło do tego, że planeta niegdyś podobna Ziemi stała się suchym i zimnym miejscem? Winić za to trzeba wiatr słoneczny, który wywiał atmosferę Marsa – gazową powłokę chroniącą planetę przed gwałtownymi zmianami temperatury i promieniowaniem kosmicznym.
encoded: W tym artykule: Skład chemiczny atmosfery Marsa Dlaczego atmosfera Marsa zniknęła? Jakie temperatury panują w atmosferze Marsa? Czy można zmienić atmosferę Marsa tak, by nadawała się dla ludzi? Na czym polega terraformacja? Czy na Marsie pada deszcz lub śnieg? Atmosfera Marsa to zaledwie jeden procent tej ziemskiej. Gazowa otoczka Ziemi składa się w 78 procentach z azotu i w 21 procentach z tlenu. Zawiera też jeden procent argonu, 0,04 procenta dwutlenku węgla i niewielkie ilości innych gazów. Skład chemiczny atmosfery Marsa Za to atmosfera Marsa składa się głownie z dwutlenku węgla, który stanowi aż 95 procent wszystkich zarejestrowanych na Marsie gazów. Reszta to: 3 procent azotu, 1,6 procenta argonu, śladowe ilości tlenu, tlenku węgla, wody, metanu i innych gazów. Ale cztery miliardy lat temu atmosfera Marsa była znacznie gęstsza i zawierała więcej tlenu niż ta ziemska. Co takiego się stało, że Czerwona Planeta utraciła swoją gazową powłokę? Dlaczego atmosfera Marsa zniknęła? Naukowcy badający Marsa od lat przekonywali, że może mieć to związek z niszczycielskim działaniem tzw. wiatru słonecznego – strumienia naładowanych cząstek emitowanych przez Słońce. Ale trzeba było orbitera MAVEN, by to potwierdzić. MAVEN rozpoczął naukową część misji 16 listopada 2014 r. Prowadził regularne obserwacje górnych warstw marsjańskiej atmosfery, jonosfery i jej interakcji z wiatrem słonecznym za pomocą dziewięciu instrumentów naukowych. Co stało się z wodą na Marsie? NASA: może być "uwięziona" w minerałach Gdzie zniknęły oceany pokrywające niegdyś powierzchnię Czerwonej Planety? Rozwiązanie zagadki proponuje nowa teoria dotycząca geologii Marsa. Jeszcze w grudniu tego samego roku naukowcy misji ogłosili, że wykryli dwa nieprzewidziane zjawiska w marsjańskiej atmosferze. Jedno to obecność chmury pyłu na dużej wysokości – od 150 do 300 kilometrów. Drugim było odkrycie jasnej, ultrafioletowej zorzy polarnej na półkuli północnej. Dzięki badaniom zawartości dwóch izotopów argonu – arg…

atmosfera-marsa-jaki-ma-sklad-i-dlaczego-mars-niemal-calkowicie-ja-utracil-fot-getty-images-bdde11f.jpeg
width: 2309
height: 1299

Pająki wykorzystują pole elektryczne, żeby latać. To nie żart! Naukowcy właśnie odkryli, jak to robią
type: item
date: 2022-03-10T14:58:06.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: Edukacja
subject: elektryczność
subject: latanie
subject: pająki
subject: powietrze
subject: przyroda
subject: zwierzęta
description: Babie lato to delikatne niteczki pajęczych sieci szybujące w powietrzu wraz z przyczepionymi do nich maleńkimi stawonogami. Co sprawia, że pająki unoszą się na ogromne odległości? Najnowsze badania potwierdzają, że kluczowym czynnikiem jest pole elektryczne atmosfery ziemskiej.
encoded: W tym artykule: Atmosfera Ziemi jest naładowana elektrycznie Czy pająki latają na elektryczności? Z „Hobbita” do badań naukowych Jak latać w polu elektrycznym? Pająki nie mają skrzydeł, a jednak latają. Jak to możliwe? Pytanie nie jest nowe. Zadawał je sobie nawet Karol Darwin podczas słynnej podróży na statku „Beagle”. Już na początku XIX wieku istniały dwie konkurencyjne hipotezy wyjaśniające niezwykłe możliwości paralotniarskie pająków. Jedni uczeni wskazywali, że stworzenia te wykorzystują ciągi powietrzne tworzone przez wiejące wiatry. Inni optowali za siłami elektrostatycznymi atmosfery. Twórca teorii ewolucji obserwował pewnego spokojnego, słonecznego dnia tysiące pająków unoszących się wokół „Beagle”. Zastanawiał się, w jaki sposób wykorzystują one prądy cieplne, jednak nie doszedł do żadnego wniosku. Problem trafił do szuflady aż na dwieście lat. Pająki, które wyglądają jak pelikany, jednak nie wymarły. Żyją w Australii Te fascynujące stawonogi są malutkie, przypominają pelikany i potrafią być bardzo niebezpieczne. Dopiero w ostatnim dziesięcioleciu pierwsze zespoły naukowców zaczęły przeprowadzać eksperymenty, których celem było wyjaśnienie cudownych możliwości aeronautycznych pająków. Jeden z nich został właśnie opisany na łamach czasopisma naukowego „Physical Review E”. Atmosfera Ziemi jest naładowana elektrycznie Postawą teorii o wykorzystywaniu przez pająki pól elektrycznych jest pewien fakt, z którego rzadko zdajemy sobie na co dzień sprawę. Otóż powietrze przewodzi prąd. W pobliżu Ziemi przewodnictwo elektryczne atmosfery jest – na szczęście – bardzo niewielkie. Jednak już ok. 50 km nad Ziemią powietrze staje się dobrym przewodnikiem elektryczności. Atmosfera naładowana jest dodatnio, Ziemia ujemnie. Podobny rozkład ładunków występuje w chmurach (ładunki dodatnie gromadzą się wyżej, ujemne niżej). Pole elektryczne atmosfery podtrzymują burze, w czasie których pojawiają się doskonale wszystkim znane silne wyładowania elektryczne, czyli pioruny. Tym sa…

pajaki-wykorzystuja-pole-elektryczne-zeby-latac-to-nie-zart-naukowcy-wlasnie-odkryli-jak-to-robia-fot-little-grove-farms-wikimedia-commons-cc-by-3-0-a112709.jpeg
width: 1920
height: 1080

Nie chcesz tego wiedzieć, ale niestety musisz: codziennie oddychasz mikroplastikiem
type: item
date: 2021-04-19T13:57:44.000Z
creator: Katarzyna Mazur
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: plastik
subject: powietrze
subject: Zdrowie
description: Wnioski z nowego badania są przerażające – problem zanieczyczenia plastikiem stał się na tyle poważny, że jego mikrocząsteczki są regularnie obecne w cyklach atmosferycznych, krążac wokół planety jak tlen i woda.
encoded: W tym artykule: Mikroplastik jest wszędzie... … i to od dawna Mikroplastik jest wszędzie... Cząsteczki plastiku trafiają do powietrza w postaci aerozolu oceanicznego i pyłu z powierzchni dróg, przemierzając kontynenty i docierając do najodleglejszych miejsc na Ziemi – ostrzega nowe badanie naukowców z Uniwersytetu Stanowego w Utah i Uniwersytetu Cornella, którzy przeprowadzili je na podstawie próbek powietrza i technik modelowania. Z ich pracy wynika, że wiele tych tworzyw sztucznych wydaje się krążyć w naszych ekosystemach już od dłuższego czasu, a badacze podkreślają, jak wiele masowej operacji sprzątania świata nas czeka, jeśli chcemy odwrócić groźną plastikową falę. – mówi geolożka Janice Brahney z Uniwersytetu Stanowego w Utah. "Ten plastik nie jest nowy z tego roku” – dodaje – ”Pochodzi z tego, co wyrzuciliśmy do środowiska w ciągu kilku ostatnich dekad". W okresie od grudnia 2017 r. do stycznia 2019 r. badacze zebrali 313 próbek cząsteczek mikroplastiku unoszących się w powietrzu z 11 różnych miejsc w zachodniej części Stanów Zjednoczonych. Stwierdzili, że 84 procent plastikowych cząstek pochodziło z pyłu drogowego, 11 procent z aerozolu morskiego, 5 procent z gleby rolniczej, a 0,4 procent przypisalo źródłom populacyjnym. Innymi słowy, jest to głównie plastik, który został zmielony na drogach lub wyłowiony z wysep śmieci na oceanie. Zanieczyszczenia mikroplastikiem nie koncentruje się tylko wokół obszarów miejskich – niesione przez wiatr, dostają się wszędzie. Wyniki pierwszego etapu badań zostały następnie włączone do modelu komputerowego, który miał na celu określenie, jak może wyglądać światowy wzorzec tworzyw sztucznych w atmosferze. Zespół wywnioskował, że cząsteczki spędzają w powietrzu od godziny do prawie tygodnia, czyli wystarczająco długo, by mikroplastik podróżował między kontynentami. … i to od dawna Naukowcy twierdzą, że dociera on nawet do odległej Antarktydy, która sama nie emituje żadnych cząsteczek plastiku do atmosfery. Podobnie jest na cał…

mikroplastik-w-powietrzu-df345bf.jpeg
width: 2217
height: 1352

Po raz pierwszy przechwycono DNA z powietrza
type: item
date: 2021-04-06T10:46:38.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: dna
subject: Edukacja
subject: ekologia
subject: powietrze
subject: zagrożone gatunki
subject: zwierzęta
description: Gromadzenie próbek eDNA ze środowisk wodnych jest już powszechną praktyką. Pozwala wykryć gatunki żyjące w danym ekosystemie wodnym, a także ujawnić obecność gatunków inwazyjnych lub rzadkich, nawet jeśli zaobserwowanie samych osobników jest utrudnione. Jednak nikt do tej pory nie próbował pobierać próbek eDNA z powietrza.
encoded: Naukowcy z Uniwersytetu Królowej Marii w Londynie jako pierwsi na świecie pozyskali próbkę zwierzęcego DNA ze zwykłej próbki powietrza – donoszą najnowsze badania. Właściwie chodzi o tzw. DNA środowiskowe, czyli Enviromental DNA (eDNA). DNA środowiskowe to DNA organizmu, które można znaleźć w środowisku. Najczęściej pochodzi z materiału komórkowego wydalanego przez organizmy żywe (w tym ludzi) przez skórę, odchody itp. do środowisk wodnych lub lądowych. Gromadzenie próbek eDNA ze środowisk wodnych jest już powszechną praktyką. Pozwala wykryć gatunki żyjące w danym ekosystemie wodnym, a także ujawnić obecność gatunków inwazyjnych lub rzadkich, nawet jeśli zaobserwowanie samych osobników jest utrudnione. Jednak nikt do tej pory nie próbował pobierać próbek eDNA z powietrza. – Chcieliśmy wiedzieć, czy możemy odfiltrować eDNA z powietrza, aby śledzić obecność zwierząt lądowych. Interesowało nas, czy moglibyśmy użyć airDNA jako sposobu oceny, jakie gatunki były obecne w norze lub jaskini, w której nie mogliśmy ich łatwo zobaczyć ani schwytać – wyjaśnia główna autorka badania Elizabeth Clare. fot. Pierwsze badanie airDNA dotyczyło golców piaskowych żyjących w laboratorium (fot. Getty Images) Ludzkie DNA zanieczyszcza próbki Aby zweryfikować rzeczywistą skuteczność takiej metody, Clare wraz z zespołem przeprowadziła eksperyment. Najpierw pobrano próbkę powietrza z wybiegów dla golców piaskowych (Heterocephalus glaber) za pomocą sprzętu przypominającego odkurzacz i wyposażonego w specjalne filtry podobne do filtrów HEPA. Następnie naukowcy wyodrębnili DNA z materiału zgromadzonego na filtrach i zsekwencjonowali je. Aby zidentyfikować gatunek, z którego pochodzi DNA, naukowcy porównali sekwencje z sekwencjami referencyjnymi w bazie danych. Badaczom udało się wykryć ślady DNA golców oraz ludzi. Okrycie ludzkiego DNA w zagrodzie dla zwierząt początkowo zaskoczyło badaczy. Jednak biorąc pod uwagę, że golce pozostają pod stałą opieką ludzi, którzy je karmią i dbają o nie, obecno…

dna-8e8d25a.jpeg
width: 2121
height: 1414

Naukowcy znaleźli najczystsze miejsce na Ziemi
type: item
date: 2020-09-01T08:58:16.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: ekologia
subject: powietrze
subject: Travel
subject: traveler
subject: zanieczyszczenia powietrza
subject: Zdrowie
description: Nie zawiera identyfikowalnych aerozoli ani innych cząsteczek wytwarzanych przez ludzi – tak czyste jest powietrze nad Oceanem Południowym. Właściwych pomiarów dokonał zespół z Colorado State University i orzekł, że właśnie tu powietrze jest najczystsze na Ziemi.
encoded: Zespół badaczy zajmujących się klimatem, kierowany przez Sonię Kreidenweis, postanowił odpowiedzieć na pytanie jak daleko w powietrzu przenoszą się cząsteczki aerozoli i zanieczyszczeń wytwarzanych przez ludzki przemysł, transport i energetykę. Najpierw wybrali obszar, który uznali za najmniej narażony na negatywne skutki ludzkiej działalności – rejon Antarktydy. Następnie udali się w rejs badawczy. Wypłynęli na wody Oceanu Południowego, przekraczając równoleżnik 40 stopni szerokości geograficznej południowej, aby zmierzyć skład powietrza w kilku punktach nad oceanem. Wykonali pomiary powietrza znajdującego się w warstwie granicznej, czyli najniższej części atmosfery, która styka się bezpośrednio z powierzchnią oceanu, a jej wysokość sięga nawet do 1,2 km. Z dala od ludzi? W próbkach nie znaleziono aerozoli ani innych cząstek, które byłyby związane z zanieczyszczeniem powstałym na skutek działalności człowieka. – Ogólnie badanie sugeruje, że Ocean Południowy jest jednym z niewielu miejsc na Ziemi, które zostały w minimalnym stopniu dotknięte działaniami antropogenicznymi – skomentował wyniki prac Thomas Hill z Colorado News na blogu uniwersyteckim. Poprzednie miejsce uznane za rejon, w którym panuje najczystsze powietrze na świecie, zostało zidentyfikowane przez naukowców w 2019 roku. Okrzyknięto nim Cape Grim w Tasmanii, w pobliżu północnego krańca Oceanu Południowego. Dobra atmosfera W nowych badaniach w próbkach powietrza naukowcy znaleźli liczne bakterie i mikroskopijne cząstki materii pochodzącej z oceanu. Cząstki te oraz bakterie krążyły w atmosferze i były przenoszone wraz z wiatrem. Zespół postanowił prześledzić drogę, jaką pokonały cząsteczki, żeby dowiedzieć się w jaki sposób i na jak odległy dystans mogą być przenoszone. Badacze zestawili dane dotyczące wiatru dla badanego regionu z analizą innych próbek pobranych z oceanu i atmosfery otaczającej główne miejsce testów. Dzięki temu prześledzono pochodzenie cząstek znalezionych w pierwotnym odczycie. – Byli…

ocena-poludniowy-fot-getty-images-d8ee995.jpeg
width: 2121
height: 1414

Jakość powietrza wpływa na liczbę ofiar śmiertelnych koronawirusa. Nowe dane
type: item
date: 2020-04-10T15:36:59.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: COVID-19
subject: koronawirusy
subject: powietrze
subject: smog
subject: Travel
subject: zanieczyszczenia powietrza
subject: Zdrowie
description: Według nowych badań opublikowanych w tym tygodniu przez naukowców z Harvard T.H. Chan School of Public Health u osób, które żyją w najbardziej zanieczyszczonych regionach, wzrasta ryzyko śmierci spowodowanej koronawirusem. By dojść do takich wniosków badacze przeanalizowali dane dotyczące zanieczyszczenia powietrza we wszystkich hrabstwach Stanów Zjednoczonych, zestawiając je ze statystykami umieralności na Covid-19.
encoded: "Stwierdziliśmy, że wzrost poziomu drobnego pyłu zawieszonego w powietrzu o zaledwie 1 gram na metr sześcienny wiązał się z 15-procentowym wzrostem wskaźnika śmiertelności na Covid-19” – mówi główna autorka badania Francesca Dominici, współdyrektor Harvard Data Science Initiative. W badaniu zdefiniowano wysokie poziomy zanieczyszczeń jako drobne cząstki pyłu zawieszonego (PM 2.5) przekraczające 13 mikrogramów na metr sześcienny powietrza – znacznie wyższe niż amerykańska średnia wynosząca 8,4. "Wyniki sugerują, że długoterminowe narażenie na zanieczyszczenie powietrza zwiększa podatność na doświadczenie ciężkiego przebiegu choroby Covid-19" – mówi Dominici. Naukowcy analizowali poziomy drobnego pyłu zawieszonego w każdym hrabstwie w USA w latach 2000-2016. Cząstki stałe to mieszanina substancji stałych i płynnych, które występują w powietrzu, są bardzo małe, wdychalne i niewidoczne gołym okiem. Nazywa się je PM 2,5, ponieważ ich wielkość wynosi zazwyczaj 2,5 mikrometra lub mniej. Ponieważ są one tak małe, mogą dostać się głęboko do płuc i siać spustoszenie w układzie oddechowym i nie tylko. By dość do swoich finalnych wniosków, naukowcy porównali mapy zanieczyszczenia powietrza z aktualną liczbą zgonów spowodowanych koronawirusem Covid-19. Wcześniejsze badania prowadzone przez tych samych naukowców, w których wzięło udział 60 milionów Amerykanów powyżej 65 roku życia, wykazały, że każdy dodatkowy gram wzrostu PM 2.5 na metr sześcienny wiąże się z przyspieszeniem śmierci z dowolnej przyczyny o 0,73 %. Badanie dotyczące zależności między zanieczyszczeniem powietrza i ciężkim przebiegiem koronawirusa miało jednak pewne ograniczenia – w tym fakt, że dane zostały uśrednione na poziomie hrabstwa, a także fakt, iż nie wiadomo, ilu zmarłych miało jakieś choroby współistniejące. Mapy analizowane przez naukowców pokazują również więcej niebezpieczeństwa związanego z wirusem w kolorowych społecznościach. "Te same hrabstwa, które mają większe zanieczyszczenie powietrza, mają te…

zanieczyszczone-powietrze-32811e2.jpeg
width: 2121
height: 1414

Powietrze w Chinach od dawna nie było tak czyste. Paradoks pandemii
type: item
date: 2020-03-18T19:41:28.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: chiny
subject: COVID-19
subject: koronawirusy
subject: powietrze
subject: Travel
subject: Zdrowie
description: Drastyczne, choć – jak wydaje się – skuteczne metody, po które sięgnęły władze Chin w celu opanowania pandemii SARS-CoV-2 przyniosły dodatkowy pozytywny skutek. Nastąpiła dramatyczna poprawa jakości powietrza. Według wyliczeń badacza uczelni Stanforda, potencjalnie uratowano w ten sposób życie dziesiątków tysięcy ludzi.
encoded: Według Marshalla Burke’a z wydziału Nauk o Ziemi, czystsze powietrze może zapobiec wcześniejszej śmierci od 50 tys. do 75 tys. osób. Według Światowej Organizacji Zdrowia pyły zawieszone w powietrzu zabijają 7 mln ludzi rocznie. View oEmbed on the source website – Wstrzymanie pracy fabryk najpewniej ratuje życie większej grupie chińskich obywateli niż ta, którą uśmiercił wirus – prof. Burke napisał na naukowym serwisie G-Feed, platformy wymiany informacji dla naukowców badających związki między społeczeństwem a środowiskiem naturalnym. Brudne powietrze zabija Zależność między zanieczyszczeniem powietrza a przedwczesnym umieraniem jest naukowo udowodniona. Z prowadzonego między 1986 a 2015 rokiem (publikacja w sierpniu 2019 r.) badania jakości powietrza w 652 miastach w 24 krajach z 6 kontynentów wynika (i chyba nikogo nie szokuje), że im większa toksyczność powietrza, tym szybciej ludzie umierają. Chiny w latach 2013 – 2017 dokonały na różne sposoby dużych postępów w ograniczaniu zatrucia powietrza. Pekin wypadł nawet z setki najbardziej zanieczyszczonych miast w Azji. Średni poziom toksyczności powietrza spadł w latach 2017-2018 o 10 proc. Niemniej, pomimo tych autentycznych wysiłków, w globalnych rankingach kraj pozostawał w gronie największych trucicieli. Aż na przełomie grudnia i stycznia pojawił się koronawirus. Władze spróbowały go zatrzymać hamując gospodarkę Hubei, prowincji będące epicentrum epidemii. W konsekwencji, chińskie Ministerstwo Ekologii i Środowiska mogło się pochwalić, że przeciętna liczba ”dni z czystym powietrzem” w tym regionie w lutym tego roku była o 21,5 proc. większa niż rok wcześniej. Zdjęcia nie kłamią Na poparcie są zdjęcia satelitarne z NASA i ESA. Obie agencje dysponują obrazami Chin sprzed i po wprowadzeniu ograniczeń w przemyśle i transporcie prywatnym. Widać na nich dramatyczne ograniczenie dwutlenku azotu, gazu cieplarnianego uwalnianego przez pojazdy, elektrownie i zakłady przemysłu ciężkiego. Badania Burke’a skupiły się na cząst…

chiny-powietrze-e28c198.jpeg
width: 1024
height: 670

Przymusowa kwarantanna dobra dla środowiska? ESA pokazała zdjęcia z Włoch
type: item
date: 2020-03-16T10:28:46.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: epidemia
subject: koronawirusy
subject: powietrze
subject: włochy
subject: Zdrowie
subject: zmiany klimatyczne
description: Najpierw Chiny, teraz Włochy. Zdjęcia satelitarne Europejskiej Agencji Kosmicznej wykonane przed kwarantanną spowodowaną epidemią koronawirusa i po niej pokazują, jak korzystnie epidemia wpłynęła na jakość powietrza we Włoszech.
encoded: Na początku marca pisaliśmy, że powietrze w Chinach już dawno nie było tak czyste, jak w czasie przymusowej kwarantanny i przestoju gospodarczego spowodowanego epidemią koronawirusa z Wuhan. Wtedy to NASA przedstawiła zdjęcia pokazujące poziom zanieczyszczenia powietrza dwutlenkiem azotu – NO2, jedną z głównych składowych smogu. Teraz drastyczny spadek zanieczyszczenia powietrza odnotowano także we Włoszech. Animowane zdjęcia satelitarne, oparte na danych z satelity Copernicus Sentinel-5P pokazują poziom zanieczyszczenia powietrza we Włoszech między 1 stycznia a 11 marca 2020 r. Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) zauważa, że przebieg zmian w poziomie zanieczyszczeń był szczególnie widoczny w północnych Włoszech, co „zbiega się z ogólnokrajową blokadą, mającą zapobiec rozprzestrzenianiu się koronawirusa”. – Szczególnie widoczny jest spadek emisji dwutlenku azotu w dolinie Padu w północnych Włoszech. Chociaż dane mogą być nieznacznie zróżnicowane z powodu zachmurzenia i zmieniającej się pogody, jesteśmy przekonani, że zauważalna redukcja emisji tlenku azotu zbiega się z kwarantanną we Włoszech, powodującą mniejszy ruch i zmniejszenie działalności przemysłowej – komentuje Claus Zehner, kierownik misji Copernicus Sentinel-5P. View oEmbed on the source website Sieć wciąż zalewają zdjęcia opustoszałych włoskich ulic i placów. Miejsca, które jeszcze niedawno tętniły życiem i przyciągały tysiące turystów, teraz wydają się wymarłe. Jednak restrykcyjne zasady wprowadzone przez władze Włoch są niezbędne, aby sytuacja mogła ulec poprawie. Podobnie jak wiele innych krajów na całym świecie, Włochy wprowadziły liczne ograniczenia w celu uniknięcia nagłego rozprzestrzeniania się koronawirusa. Z obecnych danych wynika, że Włochy są drugim – po Chinach – najbardziej dotkniętym przez pandemię krajem na świecie. W poniedziałek rano liczba potwierdzonych przypadków we Włoszech wynosi 24 747, a zmarłych – 1 809. 2 335 pacjentów uznano za wyleczonych. WHO poinformowała, że ​​Europa jest t…

wlochy-pod-kwarantanna-przypominaja-wymarly-kraj-fot-getty-images-e12e1b7.jpeg
width: 1024
height: 576

IKEA wprowadza zasłony antysmogowe. Oczyszczą powietrze w mieszkaniu?
type: item
date: 2019-02-22T11:32:22.000Z
creator: redakcja
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Dom
subject: Kultura
subject: powietrze
description: Wynalazek firmy ma poprawiać jakość powietrza zarówno tego z zewnątrz jak i tego wewnątrz domu. Wykorzystuje fotosyntezę do rozbijania smogu.
encoded: Firmy z całego świata starają się stworzyć sobie „zielony” wizerunek wprowadzają ekologiczne rozwiązania albo produkty tworzone z zachowaniem dbałości o klimat. Producenci samochodów reklamują hybrydy, branża spożywcza stara się przekonać naturalnymi składnikami, a gigant meblowy (którego większość produktów jest drewniana)... proponuje zasłony, które ochronią nas przed smogiem. Nie od wczoraj wiadomo, że moda na eko to dobra dźwignia marketingu. Dodatkowo odbijająca się szerokim echem w ostatnich miesiącach (i bardzo dobrze!) dyskusja o zmianach klimatycznych i konieczności natychmiastowego działania nie umyka uwadze ekspertów od marketingu. IKEA przekonuje, że nad projektem pracowano od kilku lat w międzynarodowym zespole i nie jest to wykorzystywanie mody, a świadome długoterminowe działanie. Technologicznym sekretem produktu ma być dodanie fotokatalizatora do włókna tworzącego zasłony. Dzięki temu światło ma wywoływać reakcję rozbijania szkodliwych cząsteczek w powietrzu i zatrzymywania ich w tkaninie. View oEmbed on the source website Spot wygląda pięknie... ale zwróciliśmy uwagę na bohaterki drugiego planu. Szkoda, że spot promujący nowoczesne technologie pokazuje kobiety w rolach rodem z czasów rewolucji przemysłowej. Zasłony Gunrid mają trafić do sprzedaży w przyszłym roku. Źródło: Ikea

ikea-ma-pomysl-na-smog-zaslony-ktore-beda-oczyszczac-powietrze-cos-tu-jednak-nam-nie-pasuje-c65a93c.jpeg
width: 994
height: 577

Powietrze - więcej niż nic
type: item
date: 2018-02-28T10:58:15.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: nauka
subject: powietrze
subject: wystawa
description: Powietrze jest wszędzie wokół nas. Nie możemy go zobaczyć, ale wyraźnie odbieramy jego obecność za pomocą innych zmysłów. Czujemy powiew wiatru, zmiany temperatury, zapachy, słyszymy dźwięki. Powietrze – bardzo dosłownie – trzyma nas przy życiu. Kształtuje też pogodę, pozwala latać samolotom, umożliwia działanie odkurzaczy i pompek rowerowych. Sprawdź, jakimi aspektami naszego życia rządzi ta niepozorna mieszanina. Kopernik zaprasza na wystawę Powietrze – więcej niż nic.
encoded: Poczuj atmosferę Atmosfera to gazowa otoczka Ziemi, wypełniona powietrzem. Jej najwyższa strefa łączy się z przestrzenią kosmiczną na umownej wysokości 100 km. n. p. m. W niższych warstwach krążą satelity, latają samoloty, znajdują się jony wpływające na wzrost temperatury i blokujące szkodliwe promieniowanie. W sferze przylegającej bezpośredni do Ziemi zachodzą zjawiska związane z pogodą. Przy eksponacie Ciepły front sprawdzisz, jak mieszają się masy powietrza o różnej temperaturze. Może nawet uda ci się wywołać mżawkę! Trąba powietrzna pomoże ci się zapoznać się ze zjawiskiem tornada w bezpiecznych warunkach, a Powietrzne zwierciadło pozwoli rozwikłać zjawisko fatamorgany. Podnieś ciśnienie Ciśnienie atmosferyczne to ciężar słupa powietrza, naciskającego na pewną powierzchnię – np. na ludzkie ciało. Ciśnienie działa na nas z siłą 20 ton. To tak, jakbyśmy ułożyli na sobie 20 000 kilogramowych torebek cukru! Gdyby nie nasze wewnętrzne ciśnienie, które równoważy nacisk, atmosfera by nas zmiażdżyła. Poczuj siłę ciśnienia na własnej dłoni, wkładając Ciasne rękawiczki. Dzięki niemu uniesie cię Huśtawka. Przetestuj też Półkule magdeburskie. Nasze są 3 razy mniejsze od tych, które próbowało rozerwać 30 koni w słynnym eksperymencie z 1654 r., a i tak nie jest łatwo. Rozwiej wątpliwości Wiatr wywołują różnice ciśnienia atmosferycznego. Wieje z obszarów wysokiego ciśnienia w kierunku niskiego. Chcąc wywołać wiatr w domu, wystarczy spowodować popularny przeciąg. Jeśli ciśnienie powietrza po dwóch stronach budynku jest różne, to po otwarciu okien może nastąpić przepływ powietrza przez mieszkanie. Wiatr we włosach poczujesz uruchamiając eksponat Powietrze w lejku. Imponujących podmuchów doświadczysz także w Powietrznej fontannie, a Powietrzna armata pomoże ci się przekonać, jaką siłę na wiatr. Ustaw się pod wiatr Dlaczego wiatr chłodzi? Powietrze wydaje się tym zimniejsze, im szybciej wieje wiatr. Kiedy jest chłodno, tuż przy naszej skórze tworzy się ciepła warstwa powietrza, k…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/c1ec0467b3d3ae48c057a1d3df3373190dd2365b-5f94be8.jpeg
width: 4896
height: 3264