National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-11-13T07:04:08.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Jak narodził się „Frankenstein”: od naukowych eksperymentów po krajobraz, który zainspirował Mary Shelley
items: Potwór, o którym wspominają kroniki historyczne. Zatapiał statki przez 50 lat, dopóki nie pokonały go delfiny
items: Chupacabra to siejący grozę kozi wampir. Tajemniczą bestię podobno widziano w Polsce
items: Poszukiwania Yeti trwają już od dawna. Czy ten potwór to tylko wytwór wyobraźni, czy naprawdę istnieje?
items: Na tej XVI-wiecznej mapie roi się od morskich potworów. Ich przedstawienia nie są czystą fantazją
items: Słowiańska kikimora. Kim była potworzyca, którą straszono dzieci?
items: Potwór z Loch Ness. Głośne dźwięki i kilka potencjalnych obserwacji. Największe poszukiwania legendarnego zwierzęcia
items: Potwór z Loch Ness jednak istniał? Zdaniem uczonych dowodem mogą być skamieniałości
items: Odkryto skamieniałość morskiego drapieżnika sprzed 500 mln lat. Miał troje oczu
items: Czy „Nessie” to tylko cyrkowy słoń? Rozwiązujemy tajemnicę potwora z Loch Ness
items: Prawda, że ładna? Więc dlaczego dostała imię potwora? Żaba, która straszy
items: Tak wygląda prawdziwy głodny krwi potwór! Zobacz "wirówkę piranii"
items: Skameniały potwór odnaleziony w Szkocji. Przy nim Nessie to niewiniątko
items: Co to jest? Udało się ustalić. Wygląda jak koparka z oczami, żyło 300 mln lat temu

Jak narodził się „Frankenstein”: od naukowych eksperymentów po krajobraz, który zainspirował Mary Shelley
type: item
date: 2025-11-13T07:03:46.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: badania naukowe
subject: filmy
subject: krajobrazy
subject: książki
subject: potwór
description: Horror z 1818 roku, opisujący powstanie potwora Frankensteina uznawany jest za pierwszą na świecie powieść science fiction. Od tamtej pory motyw monstrum, będącego efektem eksperymentów nad martwym ludzkim ciałem, pojawia się w licznych przeróbkach oraz adaptacjach filmowych i serialowych. Skąd autorka – Mary Shelley – zaczerpnęła inspirację do stworzenia tego ponadczasowego popkulturowego klasyka?
encoded: Spis treści: Z towarzyskiej zabawy w światowy bestseller Czy doktor Frankenstein żył naprawdę? Miejsca jak z horroru? Niekoniecznie – co inspirowało autorkę „Frankensteina”? Wulkan Tambora w Indonezji Londyn i Bolonia – świadkowie rozwoju nauki La Spezia, Archangielsk i Orkady – śladami Frankensteina 7 listopada na platformie „Netflix” pojawiła się nowa adaptacja XIX wiecznej powieści „Frankenstein”. Tym razem historia Victora Frankensteina i jego potwora została opowiedziana przez Guillermo del Toro – reżysera znanego z filmów takich jak „Kształt wody” czy „Pinokio”. Choć akcja filmu rozgrywa się głównie w Wielkiej Brytanii, pierwowzór z 1818 roku obejmował swoim zasięgiem wiele zakątków świata. Jakie miejsca były więc inspiracją do powstania historii o człekopodobnym monstrum i skąd wziął się pomysł na stworzenie potwora Frankensteina? Z towarzyskiej zabawy w światowy bestseller Początki powstania „Frankensteina” brzmią zaskakująco niewinnie, jeśli zestawić je z późniejszą, światową sławą tej mrocznej historii. Według przekazów praca nad horrorem rozpoczęła się, gdy angielska pisarka Mary Shelley wraz ze swoim mężem Percym Shelleyem wdali się w pewną towarzyską rozrywkę. Przebywali oni wtedy w szwajcarskich Alpach, u innego znanego romantycznego poety – Lorda Georga Byrona. Zabawa polegała na wymyśleniu i stworzeniu opowieści grozy. Mary zdecydowała się na opisanie historii szalonego naukowca, Victora Frankensteina, który zapragnął stworzyć kreaturę podobną do człowieka z fragmentów ciał wydobytych z grobów. Podtytuł powieści – „czyli współczesny Prometeusz” – nawiązuje do mitologicznej postaci Prometeusza. Według greckich mitów nie tylko wykradł on ogień Zeusowi, by podarować go ludziom, lecz także stworzył człowieka – niczym doktor Frankenstein. Czy doktor Frankenstein żył naprawdę? Niektóre źródła donoszą, że Mary Shelley, pisząc swoją powieść, mogła inspirować się prawdziwą postacią zamieszkującą południowe Niemcy. Wiadomo, że małżeństwo Shelleyów, zanim dotar…

shutterstock1857139054-6601f2e.jpg
width: 5064
height: 3456

Potwór, o którym wspominają kroniki historyczne. Zatapiał statki przez 50 lat, dopóki nie pokonały go delfiny
type: item
date: 2025-11-01T12:45:49.000Z
creator: Melissa Hobson
subject: Historia
subject: bizancjum
subject: potwór
subject: średniowiecze
description: Historyk Prokopiusz opisał stworzenie zwane Porfyriosem, które przez pół wieku siało grozę wśród żeglarzy VI wieku. Ale czym ono było? – Zatopiło wiele statków i dręczyło pasażerów wielu innych. Te słowa mogłyby dziś dotyczyć Białej Gladys – orki, którą w ostatnich latach okrzyknięto przywódczynią grupy waleni taranujących łodzie i odrywających im stery.
encoded: Spis treści: Historia opisana przez Prokopiusza Kaszalot czy inny gigant? Trop prowadzi do orki Gdzie kończy się fakt, a zaczyna legenda? Tajemnica, która może nigdy nie zostać rozwiązana W rzeczywistości chodzi o tekst greckiego historyka Prokopiusza. Opowiada on o przerażającym morskim potworze Porfyrios, który nękał mieszkańców Bizancjum przez 50 lat. Ostatecznie miał paść z rąk… stada delfinów. Jego kolosalny rozmiar – długi jak szkolny autobus (około 10–12 m) – sprawił, że wielu sugerowało, iż był to kaszalot. Inni, widząc współczesne orki uszkadzające łodzie u wybrzeży Hiszpanii i Portugalii, patrzą na opowieść o Porfyriosie w nowym świetle. Historia opisana przez Prokopiusza Czy zatem tym morskim postrachem była orka – czy zupełnie inny gatunek? Poprosiliśmy o analizę „historyka potworów morskich” i współczesnego biologa morza. W słynnym dziele Wojny Prokopiusz opisuje ogromnego „kētos”, który „sprawiał kłopoty Konstantynopolowi i okolicom” – z przerwami – przez 50 lat. Starożytne greckie słowo kētos zwykle tłumaczy się jako „potwór morski” lub „wieloryb”. W praktyce termin jest jednak „frustrująco nieprecyzyjny” – mówi Ryan Denson, adiunkt Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach i autor przygotowywanej książki A Zoobiography of the Ancient Sea Monster. Denson, który udostępnił National Geographic własny przekład tych fragmentów, wyjaśnia, że kētos może obejmować tuńczyki, duże ryby, „psy morskie” (zapewne rekiny), a nawet stworzenia mityczne. Zgodnie z opowieścią potwór zatapiał wiele statków i porywał pasażerów. Czasem znikał na dłużej, po czym wracał i znowu czynił szkody. Problem był tak poważny, że cesarz Justynian (panował w latach 527–565) zaczął się niepokoić, lecz nie miał jak powstrzymać rozrabiakę. – Nie jest wykluczone, że Justynian wysłałby żołnierzy na łodzi, by spróbowali go harpunować – mówi Denson. – Nie mamy jednak na to dowodów. Po pół wieku straszenia żeglarzy Porfyrios miał w końcu paść ofiarą własnej żądzy zabijania. – Pchany głodem albo mił…

potwor-z-konstantynopolu-bd2794c.jpg
width: 2813
height: 1875

Chupacabra to siejący grozę kozi wampir. Tajemniczą bestię podobno widziano w Polsce
type: item
date: 2025-06-14T12:33:06.000Z
creator: Artur Białek
subject: Przyroda
subject: legendy
subject: potwór
subject: zwierzęta
description: Chupacabra podobno od lat sieje postrach w obu Amerykach, a od pewnego czasu ma pojawiać się także w Europie. Tajemniczego stwora widziano w wielu krajach, niektórzy twierdzą nawet, że zabili siejącą spustoszenie w stadach bestię. Czym jest el chupacabra? Przyjrzyjmy się legendom na temat koziego wampira.
encoded: Spis treści: Dziwny pies? Nieznany gad? A może stwór nie z tego świata? Skąd wzięła się legenda o chupacabrze? Legenda czy nieznany gatunek? Folklor Ameryki Łacińskiej jest wypełniony tajemniczymi, wzbudzającymi przerażenie stworami. El Silbón, duch niosący na plecach wypełniony kośćmi worek, La Llorona, płacząca zjawa, która snuje się w poszukiwaniu swoich dzieci czy mapinguari, wielkie, przypominające małpę stworzenie z amazońskiej dżungli. Żaden z tych stworów nie działa jednak na wyobraźnię tak mocno, jak el chupacabra – budzący grozę kozi wampir. Dziwny pies? Nieznany gad? A może stwór nie z tego świata? O jakim stworzeniu mowa? Istnieje kilka wersji doniesień na temat wyglądu el chupacabry. Niektórzy twierdzą, że kozi wampir przypomina pozbawionego sierści psa z grzywą na grzbiecie. Są też tacy, którzy rzekomo widzieli potwora przypominającego skrzydlatego kangura. Najpopularniejsza wersja głosi, że el chupacabra to zwierzę podobne do gada. Ma mieć zielonoszarą skórę i rząd ostrych kolców na grzbiecie. Głowa tej bestii podobno przypomina łeb psa. Paszcza chupacabry ma być usiana ostrymi zębami, a wystawać ma z niej rozwidlony gadzi język. Zwierzę podobno porusza się na dwóch łapach, kangurzymi susami. Ma mierzyć od 90 do 120 cm wysokości i być niewiarygodnie szybkie. Oczy chupacabry mają lśnić czerwonym blaskiem. Mówi się, że bestia potrafi hipnotyzować swoje ofiary, a dowodem na to ma być brak jakichkolwiek śladów walki czy nawet prób ucieczki. Chupacabra ma uśmiercać swoją zdobycz od razu, nie dając jej czasu na reakcję. Kryptozoolodzy nie mogą dojść do porozumienia w kwestii przynależności tajemniczego stworzenia. Niektórzy twierdzą, że to po prostu nieznany gatunek, jednak są też tacy, którzy uważają, że chupacabra jest istotą z innej planety. Mają to potwierdzać rzekomo pojawiające się na niebie znaki, zwiastujące nadejście potwora. Skąd wzięła się legenda o chupacabrze? Najstarsze doniesienia o kozim wampirze prawdopodobnie są datowane na 1987 rok. Niekt…

chupacabra-b6ca661.jpg
width: 1000
height: 667

Poszukiwania Yeti trwają już od dawna. Czy ten potwór to tylko wytwór wyobraźni, czy naprawdę istnieje?
type: item
date: 2024-01-27T10:26:33.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Edukacja
subject: legendy
subject: potwór
subject: yeti
subject: zwierzęta
description: Czy yeti, potwór z Loch Ness i Wielka Stopa rzeczywiście istnieją? Czy te potwory są jedynie wytworami ludzkiej wyobraźni?
encoded: W tym artykule: Poszukiwania legendarnych stworzeń Yeti, czyli człowiek śniegu Potwór z Loch Ness, czyli Nessie Spotkanie z Nessie? Nie ma wiarygodnych fotografii, szczątków ani zwłok, nikt nigdy nie schwytał żadnego stworzenia takiego gatunku. Mówi się o nich kryptydy – hipotetyczne zwierzęta, których istnienie nie zostało potwierdzone przez zoologów. Choć lista takich stworzeń jest długa, największe emocje budzą potencjalne hominidy. Czyli kryptydy, które wyglądem przypominają człowieka. Poszukiwania legendarnych stworzeń Zdaniem niektórych naukowców legendy lub przekazywane z pokolenia na pokolenie opowieści o potworach mogą odnosić się do prawdziwego zwierzęcia, które żyło przed wiekami. Zwykle jednak figle płata ludzka wyobraźnia – wiele „potworów” to prawdopodobnie znane zwierzęta, ale widziane niewyraźnie (np. niedźwiedzie). Liczne świadectwa, które przypisują potworom różnego rodzaju szkodliwe działania, to – jak przekonują badacze ludzkiej psychiki – ataki zbiorowej histerii. Czy to oznacza, że opowieści o kryptydach należy włożyć między bajki? Współcześni badacze dysponują najnowocześniejszymi metodami tropienia sekretów przyrody. Pasjonaci zoologicznych zagadek szansę uzyskania niezbitego dowodu na istnienie mitycznych stworzeń widzą chociażby w fotografii. A dokładnie w fotopułapkach, które z powodzeniem są wykorzystywane w odkrywaniu tajemnic dzikich zwierząt. Aparaty takie posiadają czujniki ruchu – włączają się, kiedy w pobliżu przechodzi jakieś zwierzę. Taki monitoring doskonale się sprawdza w niezwykłym projekcie The Tropical Ecology Assessment and Monitoring (TEAM) Network, który polega na dokumentowaniu życia ssaków na Ziemi, między innymi za pomocą fotopułapek. Czy istnieje szansa, że w takie naszpikowane elektroniką sidła złapałyby się yeti, Nessie czy Wielka Stopa? A czemu nie? Przecież na odkrycie wciąż czeka około 90 proc. gatunków zamieszkujących ziemskie morza i lądy. Potwór z Loch Ness. Głośne dźwięki i kilka potencjalnych obserwacji. Najw…

yeti-2420f51.jpg
width: 2040
height: 1469

Na tej XVI-wiecznej mapie roi się od morskich potworów. Ich przedstawienia nie są czystą fantazją
type: item
date: 2024-01-24T12:36:32.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: mapy
subject: potwór
subject: renesans
subject: Wolny czas
subject: zwierzęta
description: W czasach, gdy śmiertelność podczas dalekich podróży morskich wynosiła 50 procent, tak różne źródła wiedzy jak Biblia, legendy i nauka dały początek niezwykłej wizji morza i jego niebezpiecznych mieszkańców – morskich potworów.
encoded: W tym artykule: Jak powstała niezwykła mapa? Prawdziwe zmartwienia i zgryzoty marynarzy Wąż morski – ile w tym prawdy? Złośliwe potwory to tak naprawdę… wieloryby Wyspowy wieloryb U wybrzeży Norwegii gigantyczny wąż ze smoczą głową owija się wokół bezbronnego statku. W pobliżu Wysp Owczych potwór przywodzący na myśl mamuta zagryza fokę w swoim spiczastym dziobie. A u wybrzeży Szkocji gigantyczny homar łapie szponami konającego człowieka. Są to obrazy widoczne na „Carta Marina”, mapie z końca lat 30. XV wieku, która służyła jako źródło wiedzy dla kartografów, autorów i naukowców badających europejskie morza. Przez kolejne pięć dekad była jednym z głównych źródeł wiedzy o tych terenach. Musiało minąć kolejne stulecie, zanim eksperci uznali, że niektóre obrazy morskich potworów nie są realistyczne. I dopiero na początku XVII wieku na niektórych kolejnych mapach usunięto część potworów. – Wiele przedstawień wydaje się dość fantastycznych. Łatwo byłoby sobie wyobrazić, że kartograf po prostu je wymyślił – mówi Chet Van Duzer, historyk kartografii i autor książki „Sea Monsters on Medieval and Renaissance Maps” („Potwory morskie i renesansowe mapy”). Mapę „Carta Marina” stworzył Olaus Magnus, szwedzki arcybiskup. Faktycznie, wymyślił on wygląd niektórych z potworów morskich. Większość z nich jest wielorybami. Van Duzer twierdzi jednak, że wiele z potworów Magnusa zostało skopiowanych z ilustrowanych encyklopedii. Niektóre opierały się na opisach pochodzących z „Historii Naturalnej” Pliniusza Starszego z I wieku. Jak powstała niezwykła mapa? Mapa Magnusa była ogromna. Oryginał miał ponad 2,1 m kw. i przedstawiał zniekształcony, ale szczegółowy obraz Europy Północnej. Obejmuje on dzisiejszą Danię, Estonię, Finlandię, Islandię, Łotwę, Litwę, Norwegię, Szwecję i najbardziej wysunięte na północ części Wysp Brytyjskich. Urodzony w Szwecji w 1490 roku Magnus pochodził z uprzywilejowanego środowiska i uczęszczał na uniwersytet w Niemczech. Reformacja zmusiła Magnusa do przeniesien…

na-tej-xvi-wiecznej-mapie-roi-sie-od-morskich-potworow-ich-przedstawienia-nie-sa-czysta-fantazja-cf9047b.png
width: 1009
height: 756

Słowiańska kikimora. Kim była potworzyca, którą straszono dzieci?
type: item
date: 2023-12-03T10:30:50.000Z
creator: Stanisław Szklarek
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: Kultura
subject: legendy
subject: potwór
subject: religie
subject: słowianie
description: Mitologia Słowian obfitowała w wiele potworów i straszydeł. Jedną z nich była kikimora. Pod postacią szkaradnej baby nękała domowników. Zsyłała koszmary, wyła po nocach i wyrywała ludziom włosy.
encoded: W tym artykule: Czym była kikimora? Co robiła kikimora? Jak kikimora uprzykrzała życie domownikom? Dzieci kikimory i magiczne formy ochrony Kikimora w kulturze W sadze o Wiedźminie Andrzeja Sapkowskiego nie brakuje słowiańskich symboli. Wśród nich pojawia się również potwór kikimora, niebezpieczne monstrum przypominające trochę pająka z ogromną paszczą. W słowiańskich podaniach ludowych kikimora wyglądała jednak trochę inaczej. Czym była kikimora? Kikimora była demonem domowym, czasami zwanym też szyszymorą. Związana jest z ludowymi wierzeniami Słowian, choć największą popularność zdobyła w kulturze rosyjskiej. Potworzyca utrudniała życie domownikom na wszystkie sposoby. Jej głównym celem było wypędzenie rodziny jak najdalej z chaty. W jakich okolicznościach kikimora nawiedzała domy swoich ofiar? Kiedy domy były przeklęte i powstały na nieodpowiednim miejscu (np. nad miejscem spoczynku kogoś). Kiedy na mieszkańców domu zostało rzucone przez kogoś przekleństwo. Kiedy wśród domowników panowała nieprawość i przyciągała zło. Wyglądem straszydło przypominało niewielką babuszkę, tyle że brzydką i szkaradną. Kikimora miała starą, obwisłą skórę, nieprzyjemny, dziki wyraz twarzy i ubrana była w stare, brudne, postrzępione szaty. Co robiła kikimora? Jak wierzono, kikimory sadowiły się najczęściej w najciaśniejszych kątach domu. Szczególnie w takich pomieszczeniach, które uznawano za opuszczone czy zapomniane. Był to zazwyczaj zakątek na ciemnym i zakurzonym strychu, wilgotna, zamknięta piwnic, czy też mała, niedostępna komórka. Najbardziej rozpoznawalną cechą potwornej kikimory jest jej zamiłowanie do przędzenia. Zazwyczaj przędła ze lnu lub wełny i starała się dziergać jakieś koronki. Zazwyczaj kończyło się to marnowaniem przędzy. Znakiem, że mieszkańcy dowiadywali się o obecności niepokojącej kikimory, były słyszane nocą odgłosy pracującego wrzeciona. Kikimora dręczyła całe domostwo aż do wypędzenia wszystkich lokatorów. Zazwyczaj pojawiała się po zmroku, kiedy wszyscy w do…

kikimora-e6263fb.jpg
width: 1200
height: 630

Potwór z Loch Ness. Głośne dźwięki i kilka potencjalnych obserwacji. Największe poszukiwania legendarnego zwierzęcia
type: item
date: 2023-08-28T13:52:28.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: cuda natury
subject: natura
subject: potwór
subject: szkocja
subject: Wolny czas
description: W weekend odbyły się w Szkocji największe poszukiwania legendarnego zwierzęcia. Wykryto podejrzane dźwięki i dokonano kilku obiecujących obserwacji. Ale Potwór z Loch Ness nadal jest nieuchwytny.
encoded: W tym artykule: Czym jest Potwór z Loch Ness? Poszukiwania Nessie Społeczność poszukiwaczy Potwora z Loch Ness Historia Potwora z Loch Ness Czym jest Potwór z Loch Ness? Czy Potwór z Loch Ness, zwany przez Szkotów pieszczotliwie Nessie to tylko legenda? A może faktycznie w jednych z największych i najgłębszych brytyjskich jezior skrywa się nieznany dotąd wodny gatunek? Z wyglądu ma przypominać plezjozaura, wymarłego kilkadziesiąt milionów lat temu wielkiego gada. Cechy szczególne: mała głowa, podłużna cienka szyja, dwie pary płetw, olbrzymi ogon Jego poszukiwania trwają od prawie stu lat. Poszukiwania Nessie W ostatni weekend sierpnia odbyły się szeroko zakrojone poszukiwania nieznanego wodnego stworzenia. Według organizatorów, The Loch Ness Centre, była to największa akcja od przeszło 50 lat. Wzięło w niej udział kilkuset wolontariuszy. Zastosowano różnorodne narzędzia. Czy „Nessie” to tylko cyrkowy słoń? Rozwiązujemy tajemnicę potwora z Loch Ness Nessie, jak pieszczotliwie nazywa się wielkie stworzenie, które ponoć zamieszkuje wody Loch Ness, największego jeziora w Szkocji, to od dawna jeden z najpopularniejszych legendarnych potworów.... Najważniejsze wyniki weekendowych poszukiwań: cztery tajemnicze i wcześniej niesłyszane głośne dźwięki dochodzące z głębi jeziora; materiał wideo rzekomo przedstawiający potwora z enigmatycznymi „garbami”, nakręcony na jeziorze w ruchu; internauta w czasie analizy wideo uchwycił gigantyczny cień tuż pod powierzchnią wody; obserwacje licznych smug na wodzie. Społeczność poszukiwaczy Potwora z Loch Ness Na poszukiwania przybyli śmiałkowie z całego świata. – Podekscytowanie, jakie towarzyszyło w czasie tego weekendu, udowodniło, że trwające poszukiwania Potwora z Loch Ness nadal przyciągają ludzi z całego świata: z Ameryki, Kanady, Francji, Włoch, Japonii i nie tylko. Wszyscy chcemy tego samego: zobaczyć i dowiedzieć się, czym jest potwór z Loch Ness – mówi Paul Nixon z The Loch Ness Centre. Wśród wielu osób poszukujących Nessie był…

glosne-dzwieki-i-kilka-potencjalnych-obserwacji-najwieksze-poszukiwania-potwora-z-loch-ness-53cf42a.jpg
width: 1024
height: 683

Potwór z Loch Ness jednak istniał? Zdaniem uczonych dowodem mogą być skamieniałości
type: item
date: 2022-07-29T07:11:25.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: dinozaury
subject: potwór
subject: szkocja
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Potwór z Loch Ness pojawia się w relacjach Szkotów od wieków. Naukowcy co prawda podchodzą do Nessie sceptycznie, ale ich ostatnie odkrycie można uznać za przełomowe.
encoded: W tym artykule: Potwór z Loch Ness znaleziony na Saharze Skamieniałości potwora z Loch Ness Potwór z Loch Ness: początek legendy Potwór z Loch Ness jest bohaterem – a właściwie bohaterką, bo Nessie to samica – wielu legend i historii. Naukowcy traktują mityczne stworzenie na równi z Yeti i Wielką Stopą, ponieważ nie ma wystarczających dowodów na to, że któreś z nich istniało. Najnowsze odkrycie brytyjskich naukowców rzuca jednak nowe światło na potwora z Loch Ness. Badacze mówią nawet, że jego historia może być „wiarygodna”. Potwór z Loch Ness znaleziony na Saharze Sprawa Nessie wróciła na tapet po tym, jak naukowcy znaleźli skamieniałości małych plezjozaurów – długoszyich gadów morskich z epoki dinozaurów – w systemie rzecznym liczącym 100 milionów lat. Obecnie w tym miejscu rozciąga się marokańska Sahara. Odkrycie wywołało dyskusję w naukowym środowisku. Entuzjazm poszukiwaczy potwora z Loch Ness ostudzili jednak badacze mówiący o tym, że plezjozaury nie mogły żyć w słynnym szkockim jeziorze, ponieważ potrzebowały słonowodnego środowiska. Autorzy artykułu opublikowanego na łamach czasopisma naukowego „Cretaceous Research”, sugerują jednak, że plezjozaury przystosowały się do życia w słodkiej wodzie. Pierwszy kompletny szkielet plezjozaura został znaleziony na południowym zachodzie Wielkiej Brytanii w hrabstwie Dorset w 1823 roku. Na jego podstawie ustalono, że stworzenie miało małą głowę, długą szyję i cztery długie płetwy. Skamieniałości potwora z Loch Ness Opisywane skamieniałości to kości i zęby trzymetrowych dorosłych osobników oraz pojedyncza kość ramienna mierzącego 1,5 metra „malucha”. Badania wykazały, że gadom tym zdarzało się żerować w słodkiej wodzie. W tym samym środowisku żyły też żaby, krokodyle, żółwie, ryby i ogromny spinozaur. Starte zęby plezjozaurów i dinozaurów wskazują na to, że jadły te same opancerzone ofiary. Autorzy artykułu są zaskoczeni, jak różnorodne drapieżniki zamieszkiwały starożytną marokańską rzekę. – To nie było miejsce do pływan…

potwor-z-loch-ness-jednak-istnial-skamienialosci-wskazuja-pewna-wiarygodnosc-9a84e8a.jpeg
width: 3000
height: 2000

Odkryto skamieniałość morskiego drapieżnika sprzed 500 mln lat. Miał troje oczu
type: item
date: 2022-07-11T13:10:54.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Edukacja
subject: paleontologia
subject: potwór
subject: skamieliny
subject: skamieniałości
description: Jak wyglądał wymarły przedstawiciel stawonogów? Troje oczu, ciało składające się z 17 segmentów zakończonych kolczastymi wypustkami, para zwiniętych kleszczy wystających z otworu gębowego. Oto Stanleycaris hirpex – morski drapieżnik z kambru, którego skamieniałości znaleziono w Górach Skalistych.
encoded: W tym artykule: Morski drapieżnik znaleziony w górach Dwa płaty mózgowe i troje oczu Jak polował Stanleycaris hirpex? Stanleycaris hirpex to stawonóg, który żył w morzach i oceanach kambru ponad pół miliarda lat temu. Należał do wymarłego rzędu zwierząt zwanego Radiodonta. Rząd ten tworzyły jedne z największych ówczesnych zwierząt, dalecy krewni dzisiejszych owadów. Radiodonta miały ciało podzielone na segmenty i wielkie, przypominające kleszcze odnóża, które wystawały z otworu gębowego. Najpotężniejsze stworzenia z tej grupy mogły mieć nawet metr długości. Choćby przedstawiciele rodzaju Anomalocaris przypominali nieco gigantyczne krewetki, uzbrojone przez naturę w ostre wypustki. Byli najgroźniejszymi drapieżnikami okresu kambru. Dzisiaj ich skamieniałości często znajduje się w górach. Tam właśnie naukowcy natrafili na świetnie zachowane szczątki Stanleycaris hirpex, morskiego drapieżnika wielkości ludzkiej dłoni. Swoje odkrycie opisali w pracy opublikowanej w czasopiśmie naukowym „Current Biology”. Morski drapieżnik znaleziony w górach Naukowcy pracowali na stanowisku Burgess Shale (Łupki z Burgess) znajdującym się w Górach Skalistych, w kanadyjskiej prowincji Kolumbia Brytyjska. Na początku XX wieku na wysokości 2500 m n.p.m. odkryto tam warstwę osadów, która w okresie kambru stanowiła dno morskie. Miliony lat później w czasie jednej z orogenez, czyli ruchów górotwórczych, została wyniesiona wysoko nad poziom morza. Tam właśnie naukowcy znaleźli stawonoga Stanleycaris hirpex. – Tym, co czyni to znalezisko tak znaczącym, jest fakt, że natrafiliśmy aż na kilkaset skamieniałości tego jednego gatunku – mówi Joseph Moysiuk z Uniwersytetu w Toronto, główny autor pracy. – Zawierają pozostałości płatów mózgowych i innych części układu nerwowego, które zachowały się ze szczegółami – dodaje badacz. Najdziwniejsze rośliny świata: lista TOP roślin które zadziwiają i zaskakują Najdziwniejsze rośliny zaskakują nie tylko niecodziennym wyglądem. Niektóre z nich mają też właściwo…

stanleycaris-hirpex-106e661.jpeg
width: 2000
height: 1250

Czy „Nessie” to tylko cyrkowy słoń? Rozwiązujemy tajemnicę potwora z Loch Ness
type: item
date: 2019-06-06T08:20:28.000Z
creator: redakcja
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: ciekawostki
subject: Edukacja
subject: Kultura
subject: potwór
subject: Wolny czas
description: Nessie, jak pieszczotliwie nazywa się wielkie stworzenie, które ponoć zamieszkuje wody Loch Ness, największego jeziora w Szkocji, to od dawna jeden z najpopularniejszych legendarnych potworów. Ile jest prawdy w tej legendzie?
encoded: Po raz pierwszy zaobserwował go św. Kolumban, irlandzki mnich, ponad 1400 lat temu. Potem zapanowała cisza aż do roku 1933, gdy oddanie do użytku nowej drogi sprawiło, że jezioro leżące wśród gór stało się łatwiej dostępne. Z drogi wzdłuż brzegu rozciągają się szerokie widoki na jezioro, dając okazje do obserwacji. Pływający słoń Paleontolog i malarz Neil Clark próbował ostudzić emocje, wysuwając tezę, że w rolę potwora wcielił się być może zażywający kąpieli słoń. Analizując opisy i ilustracje dotyczące Nessie z lat 30. XX w. i późniejszych, Clark zwrócił uwagę na podobieństwo wężowej sylwetki jeziornego potwora do trąby i grzbietu pływającego słonia indyjskiego. Ale skąd w szkockim jeziorze miałby się wziąć słoń? Według hipotezy Clarka drogą wzdłuż brzegów Loch Ness często przejeżdżały wędrowne cyrki. Zatrzymywały się nad jeziorem dla odpoczynku i wpuszczały zwierzęta do wody, aby się odświeżyły. Hipoteza Clarka wydaje się dość przekonywająca. W 1933 r. pewien przedsiębiorca cyrkowy z okolicy, który pewnie wiedział, że Nessie to popularny tutaj temat, ogłosił, że funduje 20 tys. funtów nagrody (to była równowartość dzisiejszych kilku milionów złotych) za schwytanie potwora. Seria mistyfikacji Słynny potwór inspirował oczywiście do mistyfikacji, które podtrzymywały legendę o Nessie przez dziesiątki lat. Jedna z najsłynniejszych fotografii potwora, wykonana rzekomo w 1934 r. przez Roberta Wilsona, okazała się fałszywa. W 2003 r. paleontolodzy wykopali w pobliżu jeziora szczątki prawdziwego potwora wodnego, plezjozaura. Szybko okazało się jednak, że skamieniałość została podrzucona przez sprytnego oszusta. Szczątki tkwiły w szarym wapieniu pochodzącym z okresu jurajskiego, który jednak nie występuje w okolicy. Towarzyszyły im szczątki innych morskich stworzeń, które nie występują w wodach słodkich. Później inny oszust podrzucił na brzeg jeziora duże węgorzokształtne ryby z rodzaju konger, w nadziei że zostaną wzięte za miniaturowe potwory. Jednak wiele osób zupełnie …

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/6708fd813c351cf744617cec63f392cbffcaf226-9d9d795.jpeg
width: 2000
height: 1206

Prawda, że ładna? Więc dlaczego dostała imię potwora? Żaba, która straszy
type: item
date: 2019-03-25T08:12:47.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: amazonia
subject: Edukacja
subject: Kultura
subject: Lifestyle
subject: potwór
subject: Wolny czas
subject: żaby
subject: Zdrowie
description: Płaz zamieszkujący brazylijski rejon Floresta Nacional de Pau-Rosa zawdzięcza swoją nazwę wielkiej bestii, która zgodnie z legendą miała ukrywać się w lasach deszczowych.
encoded: Pedro Peloso usłyszał nowy gatunek żaby na długo zanim ją zobaczył. Jej nawoływanie było “dosyć zwyczajne” jak na żabę przystało, ale na tyle intrygujące, że naukowiec podążył na nim aż do drzewa w brazylijskim Floresta Nacional de Pau-Rosa, obszarze chronionym w stanie Amazonas. Tajemniczy płaz był zbyt wysoko, by po prostu go złapać, więc Peloso musiał ostrożnie stanąć w swojej łódce rybackiej i pociągnąć gałęzie drzewa w dół, by w końcu zobaczyć jasnożółtą żabę z pomarańczowymi stopami. - Nigdy wcześniej nie widziałem czegoś podobnego – komentuje Peloso, herpetolog który krąży między Amerykańskim Muzeum Historii Naturalnej w Nowym Jorku i brazylijskim Museu Paraense Emílio Goeldi. Peloso nadał gatunkowi nazwę Dendropsophus mapinguari, nawiązując tym samym do mitycznej bestii z lasu deszczowego zwanej mapinguari. Legenda o wysokim, kudłatym potworze z olbrzymimi pazurami i drugą paszczą w brzuchu prawdopodobnie pochodzi z obserwacji wyginiętego olbrzymiego leniwca Megatherium, który niegdyś wędrował do Ameryce Południowej. Nazwa nie ma na celu sugerować, że ta 22-milimetrowa żaba budzi lęk – Peloso po prostu chciał oddać hołd kulturze tego regionu w północno-środkowej Brazylii. Nazwanie zwierza W 2009 roku Peloso pojechał do parku narodowego, żeby skatalogować jak najwięcej gadów i płazów. Ekspedycję tę sfinansował rząd Brazylii, by dowiedzieć się, co żyje w tym zapomnianym regionie. Ekipa Pelosa gromadziła informacje o zwierzętach w dzień i w nocy, ustawiała pułapki i przeczesywała rzekę w małych łódkach. Po miesiącu badacze mieli już cztery nowe gatunki – w tym opisywaną żabę. By potwierdzić prawdziwość odkrycia, Peloso sprawdzał gatunki w kilku muzeach i rozmawiał ze światowymi ekspertami z dziedziny herpetologii. Zebrał też DNA żaby i porównał je z innymi żabami z gatunku Dendropsophus. Wyniki potwierdziły, że to inny gatunek, a analiza opublikowana została 30 kwietnia w magazynie naukowym „South American Journal of Herpetology”. Naukowcy wykonali niezwykle do…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/d51e8b92d1cb22c7137107e6bac967da5196d511-803fb93.jpeg
width: 1190
height: 793

Tak wygląda prawdziwy głodny krwi potwór! Zobacz "wirówkę piranii"
type: item
date: 2018-06-08T08:43:00.000Z
creator: Adam Robiński
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Edukacja
subject: Kuchnia
subject: potwór
subject: Zdrowie
description: Nagrany na jednej z rzek Brazylii klip mógłby być fragmentem mrożącego krew w żyłach horroru.
encoded: Ten materiał wideo może wywołać przerażenie u wszystkich miłośników pływania (a już na pewno u tych z Ameryki Południowej), jednak prawdę mówiąc piranie rzadko kiedy stanowią zagrożenie dla człowieka. Tak przynajmniej twierdzi prof. Zeb Hogan, biolog z Uniwersytetu Stanu Nevada w Reno. – Te wyposażone w ostre zęby wszystkożerne ryby żyją w niemal całej Ameryce Południowej, gdzie ludzie często korzystają z wody i jakoś wychodzą z tego cało – mówi prof. Hogan. – Piranie są niebezpieczne wtedy, gdy uwięzi się je w stojącej wodzie bez jedzenia lub gdy z jakiegoś powodu wiele głodnych osobników znajdzie się na małej przestrzeni – dodaje. Właśnie taka sytuacja została opisana przez Theodore'a Roosevelta podczas ekspedycji do Amazonii w latach 1913-1914, kiedy to wygłodzone ryby w kilka sekund zjadły wrzucone do stawu krowie truchło. Raz na jakiś czas dochodzi do ataków na rybaków, ostatnio w mediach pojawiła się informacja o jednej ofierze śmiertelnej, jednak jak zapewnia prof. Hogan, to ekstremalnie rzadkie przypadki. Według niego, piranie ze wspomnianego filmu mogą być szczególnie agresywne, bo regularnie je dokarmiano, być może na potrzeby turystów. Autor nagrania z serwisu View oEmbed on the source website nie odpowiedział na prośby o wyjaśnienie, gdzie sfilmowano scenę. – Piranie są bardzo ważnym elementem rzecznego ekosystemu – mówi prof. Hogan. – Gdy zaczyna brakować jedzenia, często stają się kanibalami. Nie wiadomo, ile dokładnie gatunków piranii jest na świecie – przypuszczalnie między 30 a 60. – Wielokrotnie pływałem w rzekach pełnych piranii i jeszcze nigdy nie zostałem ugryziony – kończy prof. Hogan. Brian Clark Howard / National Geographic News

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/9670c0a2cb08a8bbb70a05367fe4fef2a82d0dae-087b46f.jpeg
width: 1000
height: 750

Skameniały potwór odnaleziony w Szkocji. Przy nim Nessie to niewiniątko
type: item
date: 2016-09-07T12:18:52.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: ichtiozaur
subject: odkrycia
subject: potwór
description: Przeszło 50 lat po odkryciu Nessie na szkockiej wyspie Skye, naukowcy przedstawiają potwora, przy którym Nessie to niewiniątko: chodzi o prawie 4-metrowego gada, który władał morzami 170 milionów lat temu.
encoded: Skamieniały potwór z wyspy Skye jest najbardziej kompletnym szkieletem ichtiozaura, jakiego znaleziono w Szkocji. Skamielina, nazwana Potworem ze Storr Lochs, jest prawie nietkniętym szkieletem ichtiozaura – rodziny wymarłych gadów morskich, które żyły w epoce dinozaurów. Stworzenia były delfinami swoich czasów: szybcy pływacy z długimi, wąskimi nosami i stożkowatymi zębami idealnie nadającymi się do jedzenia kalmarów i ryb. Odkrycia dokonał amatorski kolekcjoner skamielin, a osobnik Storr Lochs jest najbardziej kompletnym gadem morskim z epoki dinozaurów, jakiego znaleziono w Szkocji. Mimo wszystko szkielet przechowywano w niezmienionym stanie przez dziesiątki lat, z uwagi na wyjątkowo twardą skałę, w jakiej był osadzony. Teraz współpraca pomiędzy Uniwersytetem Edynburskim, National Museums Scotland i spółką energetyczną SSE pozwoliła paleontologom fachowo wyjąć szkielet z kamiennej obudowy. 5 września świeżo wydobyty okaz triumfalnie zadebiutował na wystawie. - Choć niektórzy uważają, że w dzisiejszych czasach nasze jeziora zamieszkują potwory morskie, ponad milion lat temu naprawdę tak było – twierdzi Stephen Brusatte z Uniwersytetu Edynburskiego – jeden z głównych naukowców badających skamielinę. Norrie, wyspa i skamieliny Potwór ze Storr Lochs został odkryty latem 1966 roku, kiedy Norrie Gillies – długoletni kierownik elektrowni wodnej SSE Storr Lochs – wybrał się na niedzielny popołudniowy spacer malowniczą plażą na północ od elektrowni. Podczas spaceru zauważył, że coś dziwnego wystaje ze skał: sznurki kręgów przypominające stosy popielniczek w kolorze czekoladowo-brązowym. Gillies, który amatorsko kolekcjonował skamieliny, szybko zdał sobie sprawę z wagi swojego znaleziska. Napisał list do Szkockiego Muzeum Królewskiego, które kilka tygodni później ochoczo wysłało na miejsce zespół, by ten usunął skamielinę. (Szkockie Muzeum Królewskie w międzyczasie weszło w skład National Museums Scotland). - Zawsze interesował się otaczającym go środowiskiem – opowiada Al…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/ea726e945d331bcb5b709defeac5b9d86629bece-50eb2d1.jpeg
width: 945
height: 384

Co to jest? Udało się ustalić. Wygląda jak koparka z oczami, żyło 300 mln lat temu
type: item
date: 2016-03-24T11:45:33.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: badania
subject: nauka
subject: potwór
description: Stworzonko morskie sprzed 300 mln lat o wydłużonym ciele, osadzonych po bokach oczach i zębach wysuniętych jak łyżka koparki przysparzało naukowcom kłopotu z klasyfikacją. W końcu jednak dokonano identyfikacji – donoszą naukowcy w „Nature”.
encoded: Potwór Tully, bo tak go potocznie nazwano, dorastał do 30 cm długości i zamieszkiwał morza ok. 300 mln lat temu. Miał obłe ciało, głowa kończyła się silnie wydłużonym wyrostkiem otworu gębowego, przypominającym ramię koparki. Po obu stronach głowy osadzone były oczy. Oficjalna nazwa łacińska brzmi Tullimonstrum gregarium, na cześć odkrywcy, paleontologa amatora, Francisa Tully, który odnalazł pierwszy okaz w kamieniołomach stanu Illinois. Od czasów odkrycia, czyli od 1958 r., Tully stanowił zagadkę. Okazuje się, że Tullimonstrum było kręgowcem, wyposażonym w strunę grzbietową i skrzela. Naukowcom z Yale University (USA) udało się wreszcie go zaklasyfikować. Zdaniem badaczy Tully należy do linii ewolucyjnej, do której należą dzisiejsze minogi. Po pierwszym odkryciu w latach 50. odnaleziono tysiące okazów potwora Tully, który stał się na tyle popularny, że awansował w 1989 r. na paleontologiczny emblemat stanu Illinois. Źródło: PAP Właśnie trwa 10. edycja konkursu TRAVELERY. To najbardziej prestiżowe nagrody podróżnicze. Poznaj nominowanych: View oEmbed on the source website

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/f6e9e239458634423d3d290a924361815a365e71-62b34e3.jpeg
width: 600
height: 348