Już za chwilę spektakl, który zdarza się raz na 25 lat. Kompletny przewodnik po zaćmieniu Słońca w Polsce
12 sierpnia 2026 roku niebo nad Europą stanie się areną wydarzenia, jakiego nie widzieliśmy od ponad ćwierć wieku. W pasie ciągnącym się od Arktyki, przez Islandię, po Hiszpanię nastąpi całkowite zaćmienie Słońca. Mieszkańcy Polski będą mogli podziwiać niezwykle głębokie zaćmienie częściowe. To będzie najbardziej spektakularny zachód Słońca od dziesięcioleci.
Ostatnie tak głębokie zaćmienie Słońca widzieliśmy w Polsce 11 sierpnia 1999. W środę 12 sierpnia 2026 tarcza słoneczna w najlepszych lokalizacjach będzie przesłonięta aż w 85%. Zobaczymy „nadgryzione” Słońce tuż przed zachodem, co stworzy fenomenalne warunki do obserwacji i fotografii. Jednak warunki w Polsce będą się znacząco różnić w zależności od lokalizacji: najlepsze będą na północnym zachodzie kraju. Im dalej na wschód, tym wcześniej Słońce zajdzie, a maksimum zaćmienia nastąpi już pod horyzontem. Jakby tego było mało, tej samej nocy nastąpi maksimum roju Perseidów, z nawet setką „spadających gwiazd” na godzinę. Pas zaćmienia całkowitego w Europie Pas całkowitości zaćmienia z 12 sierpnia rozpocznie się o wschodzie Słońca w rosyjskiej Arktyce na półwyspie Tajmyr, po czym przetnie Ocean Arktyczny, wschodnią Grenlandię oraz zachodnią Islandię. Najlepszym kierunkiem do astroturystyki jest jednak Hiszpania, gdzie zaćmienie całkowite będzie widoczne od wybrzeża Atlantyku po Morze Śródziemne, m.in. w Oviedo, León, Saragossie, Bilbao czy Palmę na Majorce. Maksymalna długość fazy całkowitej wyniesie 2 minuty i 18 sekund w najlepszym miejscu na Islandii. W Hiszpanii Słońce zostanie przesłonięte zaledwie godzinę przed zachodem, co w połączeniu z korzystnymi prognozami pogody czyni Półwysep Iberyjski najlepszym miejscem do obserwacji. Zaćmienie częściowe w Polsce – miasta i godziny Choć Polskę czeka tylko zaćmienie częściowe, i tak będzie to wyjątkowy spektakl, jaki zdarza się raz na kilkadziesiąt lat. Najlepsze warunki wystąpią na zachodzie i północnym zachodzie kraju, gdzie zasłonięty będzie największy kawałek Słońca, a jego zachód nastąpi już po maksimum. Poniżej prezentujemy dokładne czasy dla 10 wybranych miast w Polsce, obejmujące początek zjawiska, moment maksymalnej widocznej fazy (z procentem przesłonięcia) oraz godzinę zachodu Słońca: Szczecin: 19:14 – 20:07 (84%) – zachód 20:36. Gorzów Wlkp.: 19:14 – 20:07 (84%) – zachód 20:31. Poznań: 19:15 – 20:07 (84%) – zachód 20:24. Wrocław: 19:17 – 20:09 (85%) – zachód 20:19. Zielona Góra: 19:16 – 20:09 (85%) – zachód 20:28. Trójmiasto: 19:12 – 20:04 (82%) – zachód 20:24. Warszawa: 19:15 – 20:03 (82%) – zachód 20:07. Łódź: 19:16 – 20:07 (84%) – zachód 20:11. Kraków: 19:18 – 19:59 (64%) – zachód 20:04. Rzeszów: 19:17 – 19:52 (58%) – zachód 19:58. W Warszawie czy Krakowie Słońce zajdzie niemal natychmiast po fazie maksymalnej – a więc obserwatorzy nie zobaczą już drugiej połowy zaćmienia, kiedy Słońce będzie się powoli odsłaniać. Nie oznacza to jednak, że zupełnie nie będzie tego widać – bardzo głęboka faza zaćmienia spowoduje skrócony zmierzch cywilny i wydłużony zmierzch żeglarski. Jak bezpiecznie obserwować i fotografować zaćmienie? Patrzenie na zaćmienie Słońca gołym okiem jest niebezpieczne przez cały czas trwania zjawiska, nawet przy krótko przed zachodem. Do obserwacji należy używać certyfikowanych okularów do zaćmień, które można kupić już za około 20 zł. Korzystanie z „domowych” sposobów, takich jak płyty CD, klisze rentgenowskie czy okopcone szkło nie blokuje szkodliwego promieniowania UV i podczerwieni, co może prowadzić do uszkodzenia wzroku. Bezpieczną alternatywą jest rzutowanie obrazu Słońca ze sprzętu optycznego na białą kartkę. Podczas fotografowania obowiązują podobne zasady: aparat musi być zabezpieczony filtrem słonecznym, aby uniknąć uszkodzenia matrycy, np. folią słoneczną Baader AstroSolar, którą można zamontować też na lornetce czy teleskopie. Wyjątkiem mogą być ostatnie sekundy przed zachodem, gdy tarcza jest już bardzo nisko, staje się ciemnoczerwona i traci swój blask w gęstych warstwach atmosfery – wtedy można spróbować zdjęć krajobrazowych bez filtrów. W przypadku smartfonów najlepiej sprawdzą się modele z dobrym zoomem optycznym, pozwalające na jak największe zbliżenie na tarczę Słońca. Najważniejszym czynnikiem będzie ukształtowanie terenu – trzeba szukać miejsc z całkowicie odsłoniętym północno-zachodnim horyzontem, z dala od wysokich drzew i budynków, lub wejść na jakieś wzniesienie, ewentualnie do wysokiego budynku z widokiem na zachód. Źródła: NASA, ESA Nasza autorka Magdalena Rudzka Redaktorka i wydawczyni National-Geographic.pl. Wcześniej związana m.in. z National Geographic Traveler i magazynem pokładowym PLL LOT Kaleidoscope. Z wykształcenia humanistka (MISH i SNS PAN), ale to przyroda stanowi jej największą pasję. Szczególnie bliskie są jej ekosystemy słodkowodne, a prawdziwym „konikiem” są ryby. W National-Geographic.pl pisze o swoich przyrodniczych pasjach, nauce i medycynie. Prywatnie ceni sobie podróże po nieoczywistych kierunkach, ze szczególnym sentymentem do Europy Środkowej i Wschodniej.
Najdalej na południe wysunięta wieś Polski zachwyca. Słynie z hodowli rzadkich koni
Coraz więcej podróżników świadomie omija zatłoczone kurorty i wybiera miejsca, w których wciąż można doświadczyć ciszy, bliskości natury i autentycznej atmosfery. Jednym z nich jest najdalej na południe wysunięta wieś Polski. Mieszka tu zaledwie około 40 osób, a otaczające ją połoniny i hodowla rzadkiej rasy koni sprawiają, że to jedno z najbardziej niezwykłych miejsc w Bieszczadach.
Położona na terenie Bieszczadzkiego Parku Narodowego wieś Wołosate leży nad potokiem Wołosatka, zaledwie około pięciu kilometrów od Ustrzyk Górnych. Dla wielu turystów jest przede wszystkim punktem startowym na Tarnicę – najwyższy szczyt polskich Bieszczadów. Warto jednak zatrzymać się tu na dłużej, bo niewielka wieś kryje znacznie więcej niż tylko początek górskiego szlaku. Można zobaczyć tu konie huculskie, poznać burzliwą historię regionu i poczuć atmosferę miejsca, w którym przyroda odgrywa pierwszoplanową rolę. Historia Wołosatego. Wieś, która odradzała się po wojennych zniszczeniach Choć dziś Wołosate kojarzy się przede wszystkim z ciszą, połoninami i szlakami prowadzącymi na Tarnicę, jego historia sięga XVI wieku. Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z lat 1557-1565, kiedy była królewską wsią lokowaną na prawie wołoskim u stóp Przełęczy Beskid. Przez stulecia zamieszkiwali ją głównie Bojkowie – góralska grupa etniczna spokrewniona z Łemkami, której życie koncentrowało się wokół hodowli bydła oraz handlu z Węgrami. Bliskość granicy sprawiała, że przez wieś przenikały wpływy kulturowe z Zakarpacia, widoczne w stroju, języku i codziennych zwyczajach mieszkańców. Jednocześnie położenie przy ważnym szlaku handlowym miało swoją ciemną stronę. W XVII i XVIII wieku Wołosate uchodziło za jedno z głównych skupisk beskidników, czyli karpackich zbójników, a przez okolicę regularnie przechodziły bandy rabusiów napadających zarówno na kupców, jak i okolicznych mieszkańców. Po I rozbiorze Polski wieś znalazła się pod panowaniem austriackim, jednak nadal rozwijała się dzięki pasterstwu i gospodarce leśnej. Na początku XX wieku była jedną z największych miejscowości w tej części Bieszczadów i liczyła ponad tysiąc mieszkańców. Tragiczny rozdział przyniosła II wojna światowa oraz powojenne wysiedlenia. W latach 1946-1947 miejscową ludność wywieziono bowiem do Związku Radzieckiego, a pozostałych mieszkańców objęła akcja „Wisła”. Zabudowania spalono, a po dawnej wsi pozostały jedynie cmentarz, fundamenty cerkwi św. Dymitra oraz przydrożne krzyże. Dopiero pod koniec lat 60. życie zaczęło stopniowo wracać do Wołosatego wraz z utworzeniem gospodarstwa hodowlanego, z którego później powstała znana dziś hodowla koni. Co warto zobaczyć w Wołosatem? Szlaki i konie huculskie przyciągają turystów Choć Wołosate liczy zaledwie kilkudziesięciu mieszkańców, w sezonie letnim tętni życiem za sprawą turystów przyjeżdżających w najwyższe partie Bieszczadów. To właśnie stąd rozpoczynają się jedne z najpopularniejszych szlaków w Bieszczadzkim Parku Narodowym, prowadzące m.in. na Tarnicę oraz Halicz i Rozsypaniec. Przy wejściu na szlaki przygotowano infrastrukturę ułatwiającą zwiedzanie, w tym punkt sprzedaży biletów i map, wiatę turystyczną, niewielki punkt gastronomiczny oraz salę edukacyjną Bieszczadzkiego Parku Narodowego. W okolicy warto zwrócić uwagę również na wysokie torfowisko położone przy drodze z Ustrzyk Górnych, będące cennym siedliskiem wielu rzadkich gatunków roślin i zwierząt. Miłośnicy przyrody mogą wybrać także ścieżkę edukacyjną „Orlik Krzykliwy”, która w przystępny sposób przybliża historię tego fragmentu Bieszczadów oraz zachodzące tu procesy przyrodnicze. Największą wizytówką Wołosatego pozostaje jednak Zachowawcza Hodowla Konia Huculskiego, prowadzona przez Bieszczadzki Park Narodowy. Powstała na początku lat 90. po przejęciu terenów dawnego gospodarstwa i dziś pełni rolę centrum turystyki jeździeckiej regionu. Hodowane tu hucuły należą do najstarszych ras koni górskich w Europie. Wywodzą się z Karpat Wschodnich, słyną z wyjątkowej odporności, łagodnego charakteru oraz pewności poruszania się w trudnym górskim terenie. Zwierzęta można podziwiać podczas wizyty w ośrodku, a część z nich wykorzystywana jest również do rajdów konnych i zajęć edukacyjnych, dzięki którym odwiedzający mogą lepiej poznać jedną z najbardziej charakterystycznych ras związanych z historią Karpat. Źródła: Gmina Lutowiska, Bieszczadzki Park Narodowy, Twoje Bieszczady Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Tu wrześniowy urlop jest znacznie tańszy niż w wakacje. Które miejsca w Polsce pozwolą najwięcej zaoszczędzić?
Koniec wakacji szkolnych nie musi oznaczać końca letnich wyjazdów. We wrześniu pogoda w wielu regionach Polski nadal sprzyja wypoczynkowi, a temperatury często przekraczają 20 st. C, zwłaszcza w pierwszej połowie miesiąca. Dodatkowym atutem są znacznie niższe ceny noclegów niż w szczycie sezonu. Wybraliśmy kierunki, które warto wziąć pod uwagę, planując urlop po wakacjach.
Po zakończeniu wakacji szkolnych ceny noclegów w wielu popularnych regionach Polski wyraźnie spadają, a na plażach, górskich szlakach i w kurortach robi się znacznie spokojniej niż w lipcu i sierpniu. Jak wynika z analizy portalu Travelist.pl, wrześniowy wypoczynek może kosztować nawet o jedną trzecią mniej niż w szczycie sezonu. Jakie kierunki zatem po wakacjach cieszą się największym zainteresowaniem i pozwalają połączyć korzystniejsze ceny z wciąż letnią pogodą? Dlaczego warto zaplanować urlop we wrześniu? Wrześniowy wyjazd to nie tylko szansa na oszczędności, ale także możliwość wypoczynku w znacznie spokojniejszych warunkach niż w szczycie sezonu. Łatwiej znaleźć wolne miejsca w hotelach, restauracjach czy najpopularniejszych atrakcjach. Jak podkreśla Eugeniusz Triasun z portalu Travelist.pl, końcówka lata sprzyja zarówno osobom nastawionym na aktywne zwiedzanie, jak i tym, którzy szukają relaksu. – Oczywiście nie mamy gwarancji bezchmurnego urlopu, ale istnieje duże prawdopodobieństwo, że wrześniowy wyjazd będzie pozbawiony jesiennej pluchy. Łagodniejsza pogoda sprzyja zwiedzaniu, spacerom, wycieczkom rowerowym i górskim wędrówkom. Plaże, deptaki oraz najpopularniejsze szlaki nie są już tak zatłoczone jak w lipcu i sierpniu – zaznacza ekspert. Zwraca również uwagę, że po zakończeniu wakacji łatwiej dopasować standard pobytu do własnych oczekiwań. Rodziny mogą liczyć na większą dostępność przestronnych pokoi i hotelowych udogodnień, natomiast pary zyskują spokojniejszą atmosferę w kurortach, które w lipcu i sierpniu są pełne turystów z dziećmi. Ale eksperci przypominają, że niższe ceny nie oznaczają, iż z rezerwacją warto zwlekać do ostatniej chwili. – Najkorzystniejsze pakiety, zwłaszcza rodzinne i weekendowe, znikają jako pierwsze, a ceny zmieniają się dynamicznie wraz ze wzrostem obłożenia – dodaje Triasun. Osoby planujące wrześniowy wypoczynek powinny zarezerwować noclegi z odpowiednim wyprzedzeniem, szczególnie jeśli zależy im na atrakcyjnej lokalizacji lub wyższym standardzie hotelu. A na które kierunki warto zwrócić uwagę? Wrześniowy urlop nad morzem Największy wzrost zainteresowania odnotowują nadmorskie kurorty i górskie miejscowości oferujące aktywny wypoczynek. Nad Bałtykiem najkorzystniej cenowo wypada Jarosławiec, gdzie nocleg dla pary kosztuje od 250 zł, a dla rodziny 2+1 od 380 zł za dobę. Miejscowość przyciąga nie tylko szeroką, sztucznie usypaną plażą określaną mianem „polskiego Dubaju”, ale również latarnią morską i Muzeum Bursztynu z jedną z największych brył bursztynu prezentowanych w Polsce. Dobrym wyborem pozostaje także Łeba, w której ceny zaczynają się od 315 zł dla par i 430 zł dla rodzin. Wrzesień to w końcu idealny moment na zwiedzanie Słowińskiego Parku Narodowego i spacer wśród ruchomych wydm, ponieważ po sezonie szlaki oraz ścieżki rowerowe prowadzące przez wydmy i nadmorskie lasy nie są już tak zatłoczone. Z kolei Pobierowo (od 400 zł za parę), Dziwnów (od 460 zł) i Łazy (również od 460 zł) przypadną do gustu osobom, które chcą połączyć wypoczynek na plaży z aktywnością. Wszystkie trzy miejscowości zapewniają dostęp do tras rowerowych Velo Baltica, a dodatkowo oferują różnorodne atrakcje – od klifowego wybrzeża i ruin kościoła w Trzęsaczu, przez obserwację ruchomego mostu w Dziwnowie oraz interaktywne Morskie Centrum Nauki Nautica Park, po malownicze tereny między Bałtykiem a jeziorem Jamno w Łazach. Wrześniowy urlop w górach Na popularności zyskują również górskie kierunki, które we wrześniu zachęcają łagodniejszą pogodą i dobrymi warunkami do pieszych wędrówek. Najtańszym z nich jest Szczyrk, gdzie ceny rozpoczynają się od 215 zł za noc dla pary i 300 zł dla rodziny. Turyści mogą korzystać z kolei gondolowej na Halę Skrzyczeńską, licznych szlaków oraz tras rowerowych Szczyrk Bike Park. Niewiele droższe są Biały Dunajec (od 250 zł) i Świeradów-Zdrój (od 260 zł), które stanowią spokojniejszą alternatywę. Pierwszy z nich zachęca bliskością Podhala, trasami rowerowymi i kompleksami termalnymi w pobliskich Szaflarach, drugi łączy uzdrowiskowy charakter z możliwością wjazdu gondolą na Stóg Izerski oraz spacerami po Górach Izerskich. W zestawieniu znalazły się także Muszyna (od 280 zł) z Ogrodami Sensorycznymi, zamkiem i trasami wzdłuż Popradu oraz Krynica-Zdrój (od 380 zł), gdzie można połączyć górskie wycieczki z wizytą w pijalniach wód mineralnych, Muzeum Nikifora czy przejazdem gondolą na Jaworzynę Krynicką. Dzięki tak zróżnicowanej ofercie wrześniowy urlop można łatwo dopasować zarówno do rodzinnego wypoczynku, jak i krótkiego wyjazdu we dwoje czy aktywnego weekendu w górach. Źródło: Travelist.pl Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Wielkie poruszenie na łąkach. Bociany w tym roku nie czekały na drugą połowę sierpnia
Na polach i łąkach zaobserwowano już sejmiki bocianów. To niechybny sygnał kończącego się lata, choć wydaje się, że trwa ono w najlepsze. Ptaki przygotowują się do trwającej blisko miesiąc wielkiej jesiennej wędrówki na południe i robią to w tym roku dużo wcześniej niż zwykle.
Sejmiki, czyli zgromadzenia bocianów przed odlotem, są kluczowym etapem w życiu młodych ptaków. Pod okiem dorosłych intensywnie trenują one techniki szybowania na prądach wznoszących, by sprostać trudom podróży liczącej nawet 5 tysięcy kilometrów. Bociany intensywnie, wspólnie żerują i gromadzą zapasy niezbędne do dotarcia na odległe zimowiska. Wczesne sejmiki bocianów W tym roku przyrodnicy zaobserwowali sejmiki wyjątkowo wcześnie, bo już na początku sierpnia. W rozmowie z TVP Info potwierdza to Piotr Bogdaszewski z Mazurskiego Parku Krajobrazowego, który wskazuje na niezwykły instynkt tych zwierząt. – Zazwyczaj bociany odlatywały w drugiej połowie sierpnia, ale w tym roku ten proces jest trochę przyspieszony. Pojawiły się informacje, że już nad Cieśniną Bosfor jest bardzo dużo bocianów. Te ptaki mają szósty zmysł związany z czasem, kiedy trzeba lecieć – powiedział Bogdaszewski. Według informacji udostępnionych na profilu społecznościowym Centrum Edukacji Przyrodniczej, pod miejscowością Wola Suchożebrska zgromadziło się około 80 bocianów i większość z nich odleciała. Jeden z bocianów wyposażonych w nadajnik, o imieniu „Szybki”, dotarł już na granicę w Ukrainą. Decyzja bocianów o migracji zależy od warunków atmosferycznych, szczególnie od odpowiedniego ciśnienia, które umożliwia ptakom ekonomiczny lot ślizgowy i pozwala oszczędzać siły podczas długiego przelotu nad kontynentami. Czym są bocianie sejmiki? To tradycyjne określenie na sezonowe zgromadzenia bocianów białych na obszarach bogatych w pokarm. Grupy, liczące często dziesiątki osobników, wspólnie odpoczywają i żerują przed daleką drogą na zimowiska, które moga znajdować się nie tylko w Afryce. Dystans do Afryki pokonują w zaledwie około 26 dni, podczas gdy powrót wiosenny zajmuje im zazwyczaj aż 49 dni. Większość polskich bocianów wybiera trasę wschodnią prowadzącą przez Turcję, Cieśninę Bosfor, dolinę Jordanu i Nilu, omijając szerokim łukiem otwarte wody Morza Śródziemnego. Wiedza o tych skomplikowanych wędrówkach ma długą historię, sięgającą pionierskich badań Johannesa Thienemanna z 1906 roku, który jako pierwszy na wielką skalę zastosował metodę obrączkowania. Bocianie sejmiki fascynują nie tylko przyrodników, czego najlepszym dowodem jest słynny obraz Władysława Maleckiego z 1879 roku pt. „Sejm bociani” (znany również jako „Koncert bociani”), ukazujący te dostojne ptaki wpisane w idylliczny, polski krajobraz. Źródło: TVP Info, Centrum Edukacji Przyrodniczej Nasza autorka Magdalena Rudzka Redaktorka i wydawczyni National-Geographic.pl. Wcześniej związana m.in. z National Geographic Traveler i magazynem pokładowym PLL LOT Kaleidoscope. Z wykształcenia humanistka (MISH i SNS PAN), ale to przyroda stanowi jej największą pasję. Szczególnie bliskie są jej ekosystemy słodkowodne, a prawdziwym „konikiem” są ryby. W National-Geographic.pl pisze o swoich przyrodniczych pasjach, nauce i medycynie. Prywatnie ceni sobie podróże po nieoczywistych kierunkach, ze szczególnym sentymentem do Europy Środkowej i Wschodniej.
Pożary lasów w Świętokrzyskiem. Wielogodzinna walka strażaków z żywiołem w powiecie jędrzejowskim i włoszczowskim
W województwie świętokrzyskim w środę doszło do serii groźnych pożarów lasów i nieużytków, które w krótkim czasie objęły kilkanaście hektarów. Najtrudniejsza sytuacja wystąpiła w powiecie jędrzejowskim, gdzie w akcję gaśniczą zaangażowano lotnictwo, oraz w powiecie włoszczowskim, gdzie ogień bezpośrednio zagrażał zabudowaniom.
Ogień rozprzestrzenił się błyskawicznie, obejmując blisko 13 hektarów lasów i nieużytków w okolicach miejscowości Stawy i Motkowice, co wymusiło mobilizację jednostek straży pożarnej z sąsiednich powiatów. Ze względu na trudne warunki i skalę żywiołu, do gaszenia najpoważniejszego ogniska w gminie Imielno konieczne było wsparcie z powietrza samolotem typu dromader. Choć strażakom udało się powstrzymać dalsze rozprzestrzenianie się płomieni, akcja dogaszania pogorzelisk trwała wiele godzin. Bitwa o lasy w powiecie jędrzejowskim W samym powiecie jędrzejowskim wybuchły dwa duże pożary, które łącznie strawiły 13 hektarów terenu. Największy z nich, obejmujący około 10 hektarów, zlokalizowany był we wsi Stawy w gminie Imielno. Sytuacja była na tyle poważna, że do działań skierowano samolot gaśniczy typu dromader, który wykonał łącznie pięć zrzutów wody na palący się las. Strażaków wspierały jednostki z Pińczowa, Buska-Zdroju, Kielc oraz Chmielnika. Jak poinformował st. kpt. Karol Błaszczyk z Komendy Powiatowej PSP w Jędrzejowie, jednostki te koncentrowały się na zabezpieczaniu obszaru i powstrzymaniu ekspansji płomieni. Drugi pożar w tym regionie, o powierzchni około trzech hektarów drzewostanu i nieużytków rolnych, wybuchł w miejscowości Motkowice. Początkowo istniały uzasadnione obawy o bezpieczeństwo mieszkańców, jednak dzięki sprawnej akcji ratunkowej zagrożenie udało się wyeliminować i nikt nie ucierpiał. Pożar w Łachowie Równolegle strażacy interweniowali w powiecie włoszczowskim, w miejscowości Łachów, gdzie ogień zajął około jednego hektara poszycia leśnego i drzew. Tam walka miała szczególnie dramatyczny przebieg, ponieważ płomienie zagrażały bezpośrednio dwóm domkom letniskowym, które udało się uratować tylko dzięki błyskawicznej reakcji służb. Mimo że wszystkie główne pożary zostały opanowane, konieczne było dokładne i żmudne przelewanie pogorzelisk wodą, by dogasić wszystkie ukryte zarzewia ognia. Działania porządkowe i zabezpieczające trwały do późnego wieczora. Obecna sytuacja hydrologiczna i meteo niestety sprzyja pożarom. Służby pozostają w pełnej gotowości. Źródła: Onet, RMF24 Nasza autorka Magdalena Rudzka Redaktorka i wydawczyni National-Geographic.pl. Wcześniej związana m.in. z National Geographic Traveler i magazynem pokładowym PLL LOT Kaleidoscope. Z wykształcenia humanistka (MISH i SNS PAN), ale to przyroda stanowi jej największą pasję. Szczególnie bliskie są jej ekosystemy słodkowodne, a prawdziwym „konikiem” są ryby. W National-Geographic.pl pisze o swoich przyrodniczych pasjach, nauce i medycynie. Prywatnie ceni sobie podróże po nieoczywistych kierunkach, ze szczególnym sentymentem do Europy Środkowej i Wschodniej.
Dokąd w Polsce uciec przed upałem? W tych miejscach przez cały rok jest najwyżej kilkanaście stopni
Kolejna fala upałów dotarła do Polski, a w części kraju termometry mogą pokazać nawet 40 st. C. W takich warunkach wielu z nas szuka sposobu, by choć na chwilę uciec od skwaru. Nie trzeba jednak wyjeżdżać za granicę ani zamykać się w klimatyzowanych pomieszczeniach. W Polsce nie brakuje miejsc, w których przez cały rok panuje temperatura wynosząca zaledwie kilkanaście stopni.
Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej wydał ostrzeżenia przed upałami dla niemal całej Polski. Najwyższym, trzecim stopniem alertu objęto znaczną część południa i centrum kraju, natomiast ostrzeżenia drugiego stopnia obowiązują m.in. w województwach lubuskim, wielkopolskim, kujawsko-pomorskim oraz na części Pomorza Zachodniego i Podlasia. Gdy temperatury na zewnątrz przekraczają 35, a miejscami mogą zbliżyć się nawet do 40 st. C, warto poszukać miejsc, w których panuje naturalny chłód. Jaskinie, kopalnie, podziemne trasy turystyczne czy dawne sztolnie przez cały rok utrzymują temperaturę na poziomie około 8-14 st. C, oferując nie tylko wytchnienie od upału, ale także możliwość poznania niezwykłych zakątków Polski. Kopalnia Guido w Zabrzu. 320 metrów pod ziemią nawet latem jest chłodno Jedną z najbardziej niezwykłych atrakcji Górnego Śląska jest Kopalnia Guido w Zabrzu, gdzie można zjechać autentyczną windą górniczą nawet 320 metrów pod ziemię. Na tej głębokości przez cały rok panuje temperatura około 13–16 st. C, a specyficzny mikroklimat stanowi przyjemną odmianę od letnich upałów. Trasa prowadzi przez oryginalne wyrobiska, w których zachowano maszyny, urządzenia i wyposażenie wykorzystywane przez górników jeszcze kilkadziesiąt lat temu. Zwiedzający mogą zobaczyć pracujące kombajny górnicze, przejść wąskimi chodnikami oraz poznać realia jednej z najtrudniejszych profesji przemysłowych. Dodatkową atrakcją jest najwyżej położony podziemny pub w Europie. Kopalnia Soli w Wieliczce. Pod ziemią przez cały rok panuje przyjemny chłód Wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO Kopalnia Soli w Wieliczce od wieków zachwyca nie tylko historią, ale również wyjątkowym mikroklimatem. Na trasie turystycznej temperatura przez cały rok utrzymuje się na poziomie około 14-16 st. C, dzięki czemu zejście pod ziemię przynosi wyraźną ulgę nawet podczas największych upałów. Zwiedzanie rozpoczyna się od pokonania ponad 350 schodów prowadzących kilkadziesiąt metrów pod powierzchnię. Następnie trasa wiedzie przez rozległe komory, korytarze i podziemne jeziora, a największe wrażenie robi monumentalna kaplica św. Kingi, której ściany, żyrandole i rzeźby wykonano z soli. Łącznie kopalnia liczy blisko 300 kilometrów chodników rozmieszczonych na dziewięciu poziomach, choć dla turystów udostępniono jedynie niewielki fragment tej niezwykłej podziemnej sieci. Kopalnia Soli w Bochni. Najstarsza kopalnia soli kamiennej w Polsce Bochnia pozostaje nieco w cieniu Wieliczki, choć to właśnie tutaj rozpoczęła się historia wydobycia soli kamiennej na ziemiach polskich. Kopalnia działa od XIII wieku i również została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. W podziemiach przez cały rok utrzymuje się temperatura około 14-16 st. C, a specyficzny mikroklimat od lat wykorzystywany jest także podczas pobytów rehabilitacyjnych. Zwiedzanie różni się od tego w Wieliczce – oprócz pieszej trasy turyści mogą przejechać się autentyczną kolejką górniczą oraz przepłynąć łodzią przez zalaną solanką komorę. Multimedialne ekspozycje opowiadają o historii wydobycia, życiu dawnych górników i rozwoju jednego z najstarszych przedsiębiorstw w Europie. Podziemia Rynku w Krakowie. Średniowieczne miasto ukryte pod płytą rynku Kilka metrów pod Rynkiem Głównym w Krakowie znajduje się jedna z najnowocześniejszych ekspozycji historycznych w Polsce. W Podziemiach Rynku przez cały rok utrzymuje się temperatura około 17-19 st. C, dlatego nawet w środku lata można znaleźć tu przyjemny chłód. Trasa prowadzi przez zachowane fragmenty średniowiecznych ulic, fundamentów dawnych kamienic i stanowisk archeologicznych odkrytych podczas wykopalisk. Dzięki multimedialnym projekcjom, hologramom i interaktywnym prezentacjom odwiedzający mogą zobaczyć, jak wyglądał Kraków przed setkami lat. To miejsce pokazuje historię miasta w nowoczesny sposób, łącząc zabytki z technologią. Jaskinia Niedźwiedzia w Kletnie. Nawet latem temperatura wynosi tu około 6°C Jaskinia Niedźwiedzia w Kletnie należy do najcenniejszych obiektów przyrodniczych w Polsce i jest jedną z największych atrakcji Masywu Śnieżnika. Przez cały rok utrzymuje się w niej temperatura około 6 st. C, dlatego nawet podczas największych letnich upałów warto zabrać ze sobą bluzę lub lekką kurtkę. To najdłuższa jaskinia Sudetów, odkryta przypadkowo w 1966 roku podczas eksploatacji marmuru. Słynie z wyjątkowo dobrze zachowanej szaty naciekowej – można podziwiać tu stalaktyty, stalagmity, kolumny naciekowe i efektowne draperie skalne. Nazwa obiektu pochodzi od licznych szczątków plejstoceńskich zwierząt, przede wszystkim niedźwiedzia jaskiniowego, które odnaleziono podczas badań. Zwiedzanie odbywa się wyłącznie z przewodnikiem, a liczba osób wpuszczanych każdego dnia jest ograniczona, dlatego bilety najlepiej rezerwować z wyprzedzeniem. Kompleks Riese. Tajemnicze podziemia z czasów II wojny światowej Kompleks Riese w Górach Sowich do dziś pozostaje jedną z największych zagadek II wojny światowej. Rozległy system tuneli i podziemnych hal budowanych przez III Rzeszę miał prawdopodobnie pełnić funkcję kwatery dowodzenia lub zakładów zbrojeniowych, jednak jego rzeczywiste przeznaczenie nadal budzi spory historyków. Jedną z najpopularniejszych części kompleksu są Sztolnie Walimskie, gdzie przez cały rok panuje temperatura około 5-8 st. C, dlatego nawet podczas największych upałów warto mieć przy sobie cieplejsze ubranie. Zwiedzanie prowadzi przez betonowe hale i korytarze wykute w skale oraz pozwala poznać historię więźniów obozu Gross-Rosen, którzy pracowali przy budowie tej gigantycznej inwestycji. Kopalnia Złota w Złotym Stoku. Podziemny wodospad i temperatura około 7°C Historia wydobycia złota w Złotym Stoku liczy ponad 700 lat, a dziś dawna kopalnia należy do najciekawszych atrakcji Dolnego Śląska. W podziemnych chodnikach przez cały rok utrzymuje się temperatura około 7 st. C, dzięki czemu miejsce doskonale sprawdza się jako schronienie przed letnim skwarem. Podczas zwiedzania można zobaczyć dawne wyrobiska, poznać historię górnictwa złota, przejechać się podziemną kolejką oraz odwiedzić jedyny w Polsce podziemny wodospad udostępniony turystom. Trasa wzbogacona jest o pokazy i opowieści przewodników, dzięki czemu wizyta ma charakter nie tylko rekreacyjny, ale również edukacyjny. Tarnowskie Góry. Podziemny rejs łodzią wpisany na listę UNESCO Zabytkowa Kopalnia Srebra w Tarnowskich Górach jest jedynym w Polsce obiektem pogórniczym wpisanym na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. W podziemiach przez cały rok panuje temperatura około 10-12 st. C, dlatego nawet podczas fali upałów można tu liczyć na wyraźne ochłodzenie. Większą część trasy pokonuje się pieszo, jednak jej najbardziej charakterystycznym elementem jest 270-metrowy rejs łodziami przez zalaną sztolnię. Warto odwiedzić także pobliską Sztolnię Czarnego Pstrąga, która należy do tego samego wpisu UNESCO. Tam cała trasa odbywa się łodziami płynącymi około 600-metrowym podziemnym kanałem między szybami „Ewa” i „Sylwester”, co czyni ją najdłuższym tego typu podziemnym spływem w Polsce. Źródła: Weranda, Kopalnia Soli Wieliczka, Zabytkowa Kopalnia Srebra, Dolny Śląsk Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Żubr powalił turystę w Puszczy Białowieskiej. Park wydał pilny apel
W Puszczy Białowieskiej doszło do niebezpiecznego zdarzenia z udziałem żubra. Mężczyzna podszedł zbyt blisko zwierzęcia, które przewróciło go na ziemię. Białowieski Park Narodowy przypomina, że trwa okres rui, a samce mogą zachowywać się bardziej agresywnie niż zwykle.
Choć żubry zwykle unikają kontaktu z ludźmi, w określonych sytuacjach mogą zachowywać się nieprzewidywalnie. Przekonał się o tym mężczyzna, który podczas pobytu w Puszczy Białowieskiej zbliżył się do jednego z samców. Nagranie z incydentu szybko obiegło media społecznościowe, a Białowieski Park Narodowy wyjaśnił, dlaczego o tej porze roku ryzyko takich sytuacji jest większe. Żubr przewrócił turystę w Puszczy Białowieskiej. Świadkowie zapobiegli tragedii Do niebezpiecznego zdarzenia doszło w poniedziałek 3 sierpnia w rejonie Starej Białowieży. Z relacji świadków i nagrania opublikowanego później w mediach społecznościowych wynika, że mężczyzna podszedł do żubra na zaledwie kilka metrów. Zwierzę przez chwilę pozostawało spokojne, jednak gdy człowiek jeszcze bardziej naruszył jego strefę bezpieczeństwa, gwałtownie ruszyło w jego kierunku i przewróciło go na ziemię. Osoby obserwujące całe zajście natychmiast zaczęły ostrzegać poszkodowanego, by nie wykonywał gwałtownych ruchów, ponieważ mogłoby to sprowokować kolejną reakcję zwierzęcia. Decydującą rolę odegrał fotograf przyrody Grzegorz Ryński, który podjechał samochodem w stronę żubra, odwracając jego uwagę od leżącego mężczyzny. Dzięki temu turysta mógł oddalić się z miejsca zdarzenia, choć – jak relacjonowali świadkowie – był wyraźnie zszokowany i poruszał się z trudem. Według żony fotografa, Anety Ryńskiej, doznał głębokiej rany łydki i silnego stłuczenia, dlatego wymagał pomocy medycznej. Sam autor nagrania opublikował później apel skierowany do wszystkich odwiedzających Puszczę Białowieską: „Publikuję to nagranie jako przestrogę. Żubr nie jest maskotką ani atrakcją do zdjęć. To dzikie zwierzę ważące nawet kilkaset kilogramów i potrafiące być bardzo niebezpieczne. Zachowujcie bezpieczny dystans i nigdy nie podchodźcie do żubrów, nawet jeśli wydają się spokojne. Jedna nieprzemyślana decyzja może skończyć się tragedią”. Nagranie szybko zaczęło krążyć w mediach społecznościowych, stając się kolejnym przykładem pokazującym, jak niebezpieczne może być lekceważenie podstawowych zasad bezpieczeństwa podczas spotkania z dzikimi zwierzętami. Białowieski Park Narodowy apeluje o ostrożność. Trwa okres rui żubrów Do zdarzenia odniosły się również władze Białowieskiego Parku Narodowego oraz naukowcy od lat zajmujący się badaniem żubrów. Park podkreślił, że w tym przypadku trudno mówić o bezpodstawnym ataku zwierzęcia – była to przede wszystkim reakcja obronna wywołana naruszeniem jego strefy bezpieczeństwa. W opublikowanym komunikacie przypomniano, że od wolno żyjących żubrów należy zachować co najmniej 50 metrów odległości, nie próbować podchodzić bliżej w celu zrobienia zdjęcia ani nie wabić ich jedzeniem. Podobną opinię przedstawił prof. Rafał Kowalczyk z Instytutu Biologii Ssaków PAN w Białowieży, który nazwał sytuację „kolejnym przykładem skrajnej ludzkiej nieodpowiedzialności”. Jak zaznaczył, żubry zwykle wykazują dużą cierpliwość wobec ludzi, jednak dla każdego dzikiego zwierzęcia człowiek zbliżający się na kilka metrów może zostać odebrany jako zagrożenie. Naukowiec przypomniał również, że obecnie trwa ruja żubrów, a samce są w tym okresie bardziej pobudzone i mogą reagować gwałtowniej niż zwykle. Tym bardziej konieczne jest przestrzeganie zasad obowiązujących podczas obserwacji największego lądowego ssaka Europy. Nie bez znaczenia pozostaje również skala populacji tych zwierząt w regionie. Zgodnie z zimową inwentaryzacją przeprowadzoną przez Białowieski Park Narodowy pod koniec 2025 roku, w polskiej części Puszczy Białowieskiej oraz na przyległych terenach przebywało 1176 wolno żyjących żubrów, co czyni ten obszar największą ostoją gatunku w kraju. Spotkanie z nimi należy do największych atrakcji regionu, jednak – jak pokazuje ostatni incydent – obserwacja dzikiej przyrody wymaga przede wszystkim cierpliwości, respektowania zaleceń służb i zachowania odpowiedniego dystansu. Źródła: Onet, TVP, Białowieski Park Narodowy Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Klimatyczny kryzys energetyczny wstrząsa Europą. Polska sięga po wyjątkową procedurę
Fale upałów i susze przestają być wyzwaniem tylko ekologicznym – stają się zagrożeniem dla stabilności energetycznej Europy. Rekordowe zapotrzebowanie na prąd zderza się ze spadkiem poziomu wód w kluczowych rzekach i brakuje wody do chłodzenia elektrowni. Europa znalazła się bez wątpienia w punkcie zwrotnym, ale Polska jest dobrze przygotowana, choć nie obyło się bez wyjątkowych procedur.
Wysychające koryta wielkich rzek ograniczają pracę wielu elektrowni, także w Polsce. Rośnie ryzyko wystąpienia niedoborów prądu i konieczności wprowadzenia przerw w jego dostawach – choć nie rozkłada się ono w Europie równo. Różne kraje radzą sobie w różny sposób, m.in. kupując energię za granicą, zmieniając zarządzanie siecią energetyczną oraz stopniowo przebudowując swój miks energetyczny. Wysychające rzeki i rekordowe zapotrzebowanie na prąd Tegoroczne lato przynosi Europie falę bezprecedensowych temperatur. Upalne dni i tropikalne noce zmuszają miliony gospodarstw domowych i firm do intensywnego korzystania z klimatyzacji, co generuje gwałtowny wzrost zużycia energii elektrycznej. Z drugiej strony postępująca susza hydrologiczna, której nie były już w stanie zatrzymać opady deszczu np. w Polsce, doprowadziła do spadku poziomu wód w kluczowych wielkich rzekach Europy. Niezbędnej do chłodzenia elektrowni wody zaczyna brakować, co w ostatnich dniach odczuły szczególnie Węgry i Rumunia. Elektrownia jądrowa Paks na Węgrzech, odpowiadająca za niemal połowę krajowej produkcji prądu, znalazła się o krok od całkowitego wyłączenia z powodu rekordowo niskiego poziomu wód Dunaju. W Rumunii, także na Dunaju, przeprowadzono kontrolowane detonacje, aby zwiększyć dopływ wody do elektrowni Cernavodă. Sytuację odczuła również Mołdawia, w której spadek produkcji prądu, wysokie temperatury i ograniczone możliwości importu z sąsiednich krajów, zmusiły władze do zapowiedzi czasowych przerw w dostawach prądu. Wydarzenia te pokazują, jak splot pogodowych ekstremów w krótkim czasie może zagrozić stabilności energetycznej całych państw. Polska ogranicza moc elektrowni i wprowadza okres przywołania Na tle tej trudnej sytuacji polski system elektroenergetyczny wykazał się wysokim poziomem odporności, choć nie obyło się bez wprowadzenia wyjątkowych procedur. Niski stan wody w Wiśle wymusił ograniczenie mocy w bloku elektrowni Kozienice i Połaniec, chłodzonych wodą z rzeki. Wisła bije rekordy stanu wody już niemal co roku. Polskie Sieci Elektroenergetyczne (PSE) uruchomiły procedurę tzw. okresów przywołania, obowiązującą we wtorek 4 sierpnia 2026, wieczorem. Polega ona na tym, że wszystkie podmioty, które są objęte obowiązkami mocowymi wynikającymi z umów zawartych na rynku mocy muszą je zrealizować, czyli we wskazanym okresie dostarczyć odpowiednią moc do systemu. Z kolei odbiorcy objęci umowami mocowymi muszą zredukować swoje zapotrzebowanie. Taka procedura to środek zaradczy wykorzystywany, gdy dostępna dla operatora nadwyżka mocy wytwórczych ponad zapotrzebowanie odbiorców jest istotnie niższa niż wymagany, bezpieczny poziom. Okres przywołania obowiązywał między godziną 17 a 19. Jak podkreśla PSE, procedura ta nie ma wpływu na odbiorców indywidualnych i nie pociąga za sobą żadnych utrudnień dla odbiorców energii elektrycznej. Póki co Polska uniknęła wprowadzenia tzw. stopni zasilania i przerw w dostawie prądu. Aktualne informacje o pracy krajowego systemu elektroenergetycznego można śledzić w bezpłatnej aplikacji Energetyczny Kompas. Źródła: <a href="https://www.pse.pl/biuro-prasowe/aktualnosci/-/asset_publisher/fwWgbbtxcZUt/content/pse-oglosily-okresy-przywolania-na-rynku-mocy-na-4-sierpnia-br-?safeargs=696e686572697452656469726563743d66616c73652672656469726563743d68747470732533412532462532467777772e7073652e706c253246626975726f2d707261736f7765253246616b7475616c6e6f736369253346705f705f69642533443130315f494e5354414e43455f6677576762627478635a5574253236705f705f6c6966656379636c6525334430253236705f705f73746174652533446e6f726d616c253236705f705f6d6f646525334476696577253236705f705f636f6c5f6964253344636f6c756d6e2d32253236705f705f636f6c5f636f756e7425334431" target="_blank" rel="nofollow noopener">PSE, CNN, RMF24 Nasza autorka Magdalena Rudzka Redaktorka i wydawczyni National-Geographic.pl. Wcześniej związana m.in. z National Geographic Traveler i magazynem pokładowym PLL LOT Kaleidoscope. Z wykształcenia humanistka (MISH i SNS PAN), ale to przyroda stanowi jej największą pasję. Szczególnie bliskie są jej ekosystemy słodkowodne, a prawdziwym „konikiem” są ryby. W National-Geographic.pl pisze o swoich przyrodniczych pasjach, nauce i medycynie. Prywatnie ceni sobie podróże po nieoczywistych kierunkach, ze szczególnym sentymentem do Europy Środkowej i Wschodniej.
To jedno z najbardziej niezwykłych miejsc w Polsce. Kraina Otwartych Okiennic zachwyca wyjątkową architekturą
Niektóre polskie wsie zachwycają nie tylko położeniem, ale także wyjątkową architekturą i historią. Na Podlasiu trzy z nich stworzyły niezwykły szlak turystyczny znany jako Kraina Otwartych Okiennic. Skąd wzięła się jego intrygująca nazwa i dlaczego to miejsce od lat przyciąga miłośników spokojnych podróży?
Na południe od Białegostoku znajduje się miejsce, w którym czas zdaje się płynąć wolniej. Kraina Otwartych Okiennic prowadzi przez trzy podlaskie wsie słynące z kolorowych drewnianych domów oraz misternie zdobionych okiennic, narożników i szczytów budynków. To jeden z najbardziej charakterystycznych szlaków kulturowych w Polsce, pozwalający poznać wielokulturowe dziedzictwo regionu i zobaczyć architekturę, która przez dziesięciolecia niemal nie zmieniła swojego charakteru. Kraina Otwartych Okiennic. Skąd wzięła się niezwykła nazwa tego miejsca? Choć nazwa brzmi niemal baśniowo, nie kryje się za nią legenda, lecz charakterystyczna architektura trzech podlaskich wsi – Trześcianki, Soc i Puchłów. To właśnie tutaj zachowały się drewniane domy z bogato zdobionymi okiennicami, nadokiennikami, narożnikami oraz szczytami budynków, które od dziesięcioleci są symbolem regionu. Misternie wykonane ornamenty, często malowane na intensywne odcienie błękitu, zieleni czy czerwieni, wyróżniają się na tle drewnianych elewacji i sprawiają, że trudno pomylić je z zabudową spotykaną w innych częściach Polski. To od tych charakterystycznych, często pozostawianych otwartych okiennic, wzięła się nazwa całego szlaku. Wyjątkowy wygląd tutejszych domów nie jest jednak dziełem przypadku. Kraina Otwartych Okiennic leży na pograniczu kultur, gdzie od wieków przenikały się wpływy polskie, białoruskie i rosyjskie. Większość mieszkańców stanowią prawosławni potomkowie ludności białoruskiej, którzy przez pokolenia pielęgnowali własne tradycje, widoczne nie tylko w architekturze, ale również w religii, obrzędach i języku. Starsi mieszkańcy nadal potrafią porozumiewać się gwarą określaną jako „po swojemu” lub „po naszemu” – dziś coraz rzadziej słyszaną, ale wciąż będącą ważnym elementem lokalnej tożsamości. Badacze wskazują, że bogata snycerka zdobiąca drewniane domy mogła rozwinąć się po bieżeństwie, czyli przymusowej ewakuacji ludności w głąb Imperium Rosyjskiego podczas I wojny światowej. Wracający do rodzinnych miejsc mieszkańcy inspirowali się architekturą, z którą zetknęli się na wschodzie, tworząc własny styl oparty na ażurowych dekoracjach i ludowych motywach roślinnych oraz geometrycznych. Choć od tamtych wydarzeń minęło ponad sto lat, wiele z tych domów nadal pełni swoją pierwotną funkcję i pozostaje zamieszkanych. Aby zachować ten niezwykły krajobraz kulturowy, w 2001 roku powołano projekt Kraina Otwartych Okiennic, którego celem była ochrona historycznej zabudowy oraz promocja regionu. Dzięki temu udało się odrestaurować wiele drewnianych domów i zwrócić uwagę na miejsce, które nie jest skansenem, lecz żywą częścią Podlasia. Spacerując po Trześciance, Socach czy Puchłach, można odnieść wrażenie, że czas płynie tu nieco wolniej, a dawne tradycje wciąż pozostają elementem codziennego życia. Trześcianka, czyli serce Krainy Otwartych Okiennic To właśnie od Trześcianki większość turystów rozpoczyna zwiedzanie Krainy Otwartych Okiennic. Największa z trzech miejscowości jest jednocześnie najbardziej rozpoznawalna i najlepiej pokazuje charakter regionu. Jej historia sięga końca XV wieku, a do dziś zachował się układ zabudowy wytyczony podczas reform przeprowadzanych za panowania królowej Bony. Długie, wąskie działki sprawiły, że wiele drewnianych domów ustawiono szczytem do drogi, co nadaje wsi charakterystyczny wygląd. Spacerując główną ulicą, trudno nie zwrócić uwagi na bogato zdobione elewacje. Ornamenty pokrywają nie tylko okiennice, ale również nadokienniki, narożniki, wiatrownice i szczyty dachów. Wśród motywów pojawiają się wzory roślinne, geometryczne, a także krzyże, które podkreślają silny związek miejscowej społeczności z prawosławiem. Nad miejscowością góruje drewniana cerkiew św. Michała Archanioła zbudowana w latach 1864–1867. Jej intensywnie zielona bryła stała się jednym z symboli Trześcianki, a we wnętrzu zachował się zabytkowy ikonostas i dwa ołtarze. W pobliżu świątyni znajduje się również pomnik upamiętniający bieżeństwo. To wydarzenie do dziś pozostaje ważnym elementem pamięci lokalnej społeczności i pozwala lepiej zrozumieć historię regionu. Soce – wieś, w której czas zdaje się płynąć wolniej Po gwarnej Trześciance Soce sprawiają wrażenie miejsca niemal odciętego od współczesnego świata. To najmniej zmieniona z trzech miejscowości, w której łatwo poczuć atmosferę dawnego Podlasia. Wieś zachowała nietypowy układ dwóch równoległych ulicówek rozdzielonych niewielką doliną, a wiele drewnianych gospodarstw pochodzi z lat 20. i 30. XX wieku. Choć również tutaj można podziwiać bogato zdobione domy, uwagę przyciąga przede wszystkim panująca tu cisza. Wąskie brukowane drogi, niewielki ruch i starsi mieszkańcy siedzący latem na ławkach przed domami sprawiają, że czas wydaje się płynąć własnym rytmem. Soce są także miejscem, z którym wiąże się jedna z najbardziej znanych lokalnych legend. Na obu krańcach wsi stoją żelazne krzyże wotywne z końca XIX wieku. Według przekazywanej opowieści postawiono je podczas epidemii, która nawiedziła miejscowość. Mężczyźni mieli ustawić krzyże, a kobiety połączyć je nicią oplatającą całą wieś, prosząc o ustanie zarazy. Trudno dziś oddzielić legendę od historii, jednak podobne opowieści od pokoleń stanowią część lokalnej tradycji. Spacerując po Socach, można odnieść wrażenie, że właśnie takie historie najlepiej tłumaczą niezwykły charakter tej niewielkiej miejscowości. Puchły – wieś, która zachwyca jedną z najpiękniejszych cerkwi na Podlasiu Choć Puchły są najmniejszą z trzech wsi tworzących Krainę Otwartych Okiennic, wielu odwiedzających przyjeżdża tutaj przede wszystkim dla wyjątkowej świątyni. Drewniana cerkiew Opieki Matki Bożej, wzniesiona na początku XX wieku, należy do najpiękniejszych prawosławnych świątyń na Podlasiu. Jej charakterystyczna błękitna elewacja harmonijnie wpisuje się w otaczającą zieleń, a bogato zdobione wnętrze od lat przyciąga nie tylko turystów, lecz także pielgrzymów. Szczególnym kultem otaczana jest znajdująca się w cerkwi ikona Opieki Matki Bożej, uznawana przez wiernych za cudowną. Z miejscowością od wieków związana jest także legenda tłumacząca pochodzenie jej nazwy. Według przekazów pod rosnącą tu niegdyś lipą modlił się ciężko chory mężczyzna cierpiący na opuchliznę nóg. Po objawieniu Matki Bożej odzyskał zdrowie, a od tego wydarzenia miała powstać nazwa Puchły. Niezależnie od tego, ile w tej opowieści jest historycznej prawdy, do dziś podkreśla ona znaczenie tego miejsca dla lokalnej społeczności. Wokół cerkwi rosną wiekowe drzewa uznane za pomniki przyrody, a kamienne krzyże przypominają o wielowiekowej historii prawosławia na tych terenach. Źródła: Podlaska Regionalna Organizacja Turystyczna, Magia Podlasia Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Między Bałtykiem a Zatoką Pucką. Półwysep Helski krok po kroku
Półwysep Helski to coś więcej niż wakacyjne plaże i kempingi. Na wąskim pasie lądu między Bałtykiem a Zatoką Pucką mieszczą się historyczne i przyrodnicze skarby, a każda miejscowość – od Władysławowa, po Hel – ma tu własny rytm.
Półwysep Helski to niezwykle ważne miejsce na mapie Polski – nie tylko z turystycznego, ale także historycznego i przyrodniczego punktu widzenia. Dlatego poza typowymi nadmorskimi atrakcjami można znaleźć tu prawdziwe bałtyckie perełki: latarnie morskie, chaty rybackie, słone łąki, piaszczyste plaże i mieliznę Zatoki Puckiej. Jednocześnie każda z leżących tu miejscowości ma własny, niepowtarzalny klimat, który trudno porównywać. To miejsce dla całych rodzin, tych, którzy chcą poczuć klimat surferskiej wioski i osób, które lubią podróżować we własnym tempie. Władysławowo To brama na półwysep, która w sezonie letnim tętni życiem. Jednocześnie jest jednym z najpopularniejszych pomorskich kierunków wakacyjnych i co roku przyciąga wielu turystów. Jednym z jego największych atutów jest nieoczywiste położenie, ponieważ Władysławowo ma dostęp zarówno do Morza Bałtyckiego, jak i Zatoki Puckiej. Dlatego można niekiedy usłyszeć, że to „miasto nad dwoma morzami”. Poza typowymi dla nadmorskich miejscowości atrakcjami znajdziemy tutaj także coś dla miłośników natury. Słone Łąki to rezerwat przyrody położony między miastem a Zatoką Pucką, na obszarze Nadmorskiego Parku Krajobrazowego. Swoją nazwę zawdzięcza słonolubnym roślinom oraz zasolonym siedliskom, na które wpływają słone wody Zatoki Puckiej. To miejsce szczególnie cenne przyrodniczo, gdzie żyje wiele gatunków zwierząt oraz roślin. Władysławowo jest miejscowością, która dobrze sprawdza się zwłaszcza podczas wyjazdów rodzinnych. Oferuje szeroki wybór noclegów, gastronomii i atrakcji. Gdy jednak pustoszeje po sezonie, staje się dobrym kierunkiem dla osób szukających ciszy i spokoju oraz chcących eksplorować Kaszuby w spokojniejszym rytmie. Chałupy To miejscowość doskonale znana wszystkim miłośnikom sportów wodnych, położona na jednym z najwęższych odcinków półwyspu. W ostatnich latach stała się bardzo atrakcyjnym kierunkiem zwłaszcza dla młodych ludzi, którzy chcą poczuć niepowtarzalny klimat nadmorskiego luzu. Chociaż baza noclegowa obejmuje również pensjonaty, domki i hotele, Chałupy słyną przede wszystkim z kempingów, kamperów oraz przyczep. To idealny wybór, jeśli naprawdę chce się poczuć surferski klimat, skorzystać z dobrych warunków wiatrowych na Zatoce Puckiej i spróbować rozmaitych sportów wodnych. W sezonie przyjeżdża tu dużo młodzieży, odbywają się koncerty oraz imprezy do późnych godzin, dlatego warto mieć to na uwadze przy wyborze docelowej bazy na półwyspie. Osoby szukające ciszy lub podróżujące z małymi dziećmi mogą znaleźć znacznie spokojniejsze miejsca w okolicy. Kuźnica Kuźnica, położona tuż obok Chałup, również leży na bardzo wąskim odcinku półwyspu. To właśnie tutaj już w okresie międzywojennym zaczęły rozwijać się pierwsze obiekty turystyczne, a miejscowość do dziś zachowała bardziej kameralny charakter. Także tutaj można korzystać ze sportów wodnych, w tym kite- i windsurfingu. Miłośnicy przyrody również znajdą coś dla siebie. W okolicy znajduje się Góra Libek, najwyższa wydma piaszczysta na tym terenie, mierząca 12,5 m n.p.m. To dobre miejsce na krótki spacer i obserwację ptaków morskich. W pobliżu Kuźnicy zaczyna się też jedna z najbardziej niezwykłych przyrodniczych ciekawostek regionu – Rybitwia Mielizna, czyli płytki pas Zatoki Puckiej ciągnący się w kierunku Rewy. W sprzyjających warunkach można pokonywać go pieszo w wodzie, ale zawsze trzeba pamiętać, że poziom wody, wiatr i pogoda mają tu ogromne znaczenie. Co roku organizowany jest tu „Marsz Śledzia”, którego uczestnicy przechodzą przez zatokę z półwyspu w stronę stałego lądu. Jastarnia To jedno z najlepszych miejsc na wypoczynek w tradycyjnym wydaniu. Szerokie plaże co roku przyciągają wielu turystów, a okoliczne schrony bojowe – miłośników historii. Dawniej Jastarnia była rybacką wioską i do dziś można zauważyć ślady tej tradycji. Spacerując po miejscowości, trudno nie natknąć się na stare rybackie chaty. Jedną z najważniejszych jest Chata Rybacka w Jastarni, zabytkowy budynek, w którym zrekonstruowano wnętrze dawnej rybackiej zagrody i pokazano narzędzia związane z życiem mieszkańców półwyspu. Zatrzymując się na dłużej, można również zajrzeć do miejsc związanych z rybacką tradycją i lokalnym rzemiosłem, a także do portu, aby obejrzeć sprzęt rybacki i poczuć codzienny rytm nadmorskiej miejscowości. Nie sposób też nie wspomnieć o jednym z najbardziej charakterystycznych punktów miasta – Latarni Morskiej w Jastarni. Należy ona do szlaku latarni ciągnącego się wzdłuż polskiego wybrzeża. Jurata Niewielka, ale dzięki temu urokliwa. Jej niewątpliwym atutem jest molo wychodzące na Zatokę Pucką, z którego turyści chętnie korzystają o każdej porze roku. Jurata ma bardziej elegancki, spokojny charakter i świetnie sprawdza się jako miejsce na spacer albo odpoczynek z dala od największego zgiełku. Molo stanowi również dobry punkt wyjścia do krótkich spacerów przyrodniczych. W okolicy znajduje się ścieżka edukacyjna „Żyzne Lasy z Orlicą”. Chociaż jest krótka, prowadzi przez fragment lasu, w którym można spotkać orlicę pospolitą – paproć dorastającą nawet do około dwóch metrów wysokości. Hel Sam czubek półwyspu obejmuje jego najszerszą część i jednocześnie stanowi jego kwintesencję. To miejscowość, w której każdy znajdzie coś dla siebie. Miłośnicy historii mogą ruszyć Szlakiem Fortyfikacji w Helu, obejmującym między innymi zabytkowe schrony i obiekty militarne, a także odwiedzić Muzeum Obrony Wybrzeża. Fani aktywnego wypoczynku, podobnie jak w poprzednich miejscowościach, mogą skorzystać z oferty sportów wodnych, ścieżek rowerowych oraz pieszych. Ci, którzy chcą w pełni korzystać z uroków Bałtyku, mogą liczyć na szerokie, piaszczyste plaże. Hel oferuje naprawdę wiele z tego, czego potrzeba do pełnego wypoczynku. Do punktów obowiązkowych należy Fokarium Stacji Morskiej im. prof. Krzysztofa Skóry Instytutu Oceanografii Uniwersytetu Gdańskiego. Można tu zobaczyć foki szare, ale przede wszystkim zgłębić wiedzę na temat ich ochrony i problemów ekosystemu Bałtyku. Przed wizytą warto sprawdzić aktualne godziny otwarcia. W Helu znajduje się także Latarnia Morska, również należąca do wspomnianego przy okazji Jastarni szlaku. Rowerem przez Półwysep Helski Cały Półwysep Helski można przejechać rowerem, a specjalnie wyznaczona trasa stanowi niewątpliwie jedną z najpiękniejszych na całym polskim wybrzeżu. Prowadzi od Władysławowa prosto do Helu i ma około 35 km. Jej długość pozwala na częste postoje w dowolnych miejscowościach i przy najciekawszych atrakcjach. To idealny sposób na zobaczenie mierzei z innej perspektywy. Ze względu na niezbyt wymagający charakter trasy sprawdzi się ona dla wielu turystów, również tych, którzy nie jeżdżą na rowerze regularnie. Można ją dostosować do własnych potrzeb – na przykład wyruszyć z Władysławowa, dojechać do Helu i wrócić tego samego lub następnego dnia. Doskonałą opcją jest również urozmaicenie wycieczki i rozpoczęcie jej w Trójmieście. W sezonie z Gdańska i Gdyni kursują statki oraz tramwaje wodne na Hel, a część rejsów umożliwia zabranie roweru. W ten sposób można zakończyć wycieczkę we Władysławowie i połączyć rowerową trasę z rejsem przez Zatokę Gdańską. Możliwości jest wiele, a sam szlak da się pokonać w jeden dzień. Warto jednak skorzystać z okazji, zatrzymać się trochę dłużej i dać się oczarować temu wyjątkowemu miejscu na mapie Polski. Źródło: Pomorskie.travel. Nasza autorka Gabriela Celińska Dziennikarka i studentka psychologii. Najchętniej opowiada historie na styku człowieka, miejsca i doświadczenia – pisząc o psychologii oraz podróżach. Jej największą pasją jest fotografia, szczególnie podróżnicza i kulinarna, dzięki której zatrzymuje chwile, smaki oraz emocje. Zakochana w Hiszpanii, nieustannie poszukuje inspiracji w kulturze, ludziach i codziennych historiach.
To jedna z najpiękniejszych wsi w Polsce. Jest nazywana „żywym skansenem”
Latem tysiące turystów ruszają w Tatry, a Zakopane przeżywa prawdziwe oblężenie. W cieniu najpopularniejszego kurortu Podhala znajdują się jednak miejsca, które od dziesięcioleci zachowują swój niepowtarzalny charakter i stanowią cenne świadectwo historii regionu. Jednym z nich jest malownicza wieś słynąca z doskonale zachowanej drewnianej zabudowy oraz wyjątkowej tradycji corocznego mycia zabytkowych domów, dzięki której od pokoleń zachowują swój charakterystyczny wygląd.
Położony około 20 kilometrów na zachód od Zakopanego Chochołów od lat uznawany jest za jedną z najcenniejszych historycznych miejscowości Podhala. Wieś rozciąga się nad Czarnym Dunajcem, przy drodze prowadzącej w stronę granicy ze Słowacją, i niemal w całości zachowała tradycyjny układ zabudowy. Drewniane góralskie domy, ustawione wzdłuż głównej ulicy, tworzą jeden z najlepiej zachowanych zespołów architektury ludowej w Polsce. To właśnie dlatego Chochołów bywa nazywany żywym skansenem – w przeciwieństwie do muzeów pod gołym niebem, większość zabytkowych budynków wciąż pełni swoją pierwotną funkcję i pozostaje domem dla kolejnych pokoleń mieszkańców. Chochołów to nie tylko żywy skansen. Historia wsi sięga XVI wieku Chochołów należy do najlepiej zachowanych historycznych wsi w Polsce, a jej dzieje sięgają końca XVI wieku. Nazwa miejscowości wywodzi się od Bartłomieja Kluski Chochołowskiego, który otrzymał od króla Stefana Batorego prawo dziedzicznego sołectwa w nagrodę za udział w wyprawach wojennych przeciwko Moskwie. Przez kolejne stulecia wieś rozwijała się jako typowa osada podhalańska, zachowując charakterystyczny układ zabudowy, który do dziś stanowi jej największy wyróżnik. Obecnie na terenie Chochołowa znajdują się 103 zabytkowe obiekty wpisane do rejestru zabytków, tworzące jeden z najcenniejszych zespołów drewnianej architektury ludowej w Europie. Większość domów ustawiono szczytem do drogi i frontem skierowanym na południe, a do części mieszkalnej pod kątem prostym dobudowano budynki gospodarcze. W efekcie powstał charakterystyczny układ zabudowy w kształcie litery „L”, typowy dla dawnego budownictwa podhalańskiego. Chochołów wyróżnia jednak nie tylko architektura, lecz także żywa tradycja pielęgnowana przez mieszkańców od pokoleń. Każdej wiosny, przed Wielkanocą, drewniane ściany domów są dokładnie szorowane wodą z mydłem. Zabieg ten ma nie tylko znaczenie symboliczne, związane z przygotowaniami do świąt, ale również praktyczne – pozwala usunąć zabrudzenia, zabezpiecza drewno i sprawia, że zabytkowe budynki zachowują swój jasny, naturalny kolor. To właśnie dzięki tej tradycji Chochołów od lat zachwyca turystów charakterystycznym wyglądem drewnianych chałup, które – mimo że wiele z nich liczy ponad sto lat – sprawiają wrażenie znakomicie zachowanych. W przeciwieństwie do muzeów na wolnym powietrzu nie jest to jednak skansen w dosłownym znaczeniu. Zabytkowe domy nadal są zamieszkiwane, a wieś pozostaje żywą częścią Podhala, w której codzienność od lat splata się z historią. Co warto zobaczyć w Chochołowie? Najciekawsze zabytki i atrakcje Choć największą atrakcją Chochołowa pozostaje spacer wzdłuż głównej ulicy, przy której zachowały się dziesiątki zabytkowych drewnianych domów, warto zatrzymać się przy kilku obiektach szczególnie ważnych dla historii miejscowości. Jednym z nich jest słynna Chałupa z jednej jedli (nr 24), uznawana za jeden z symboli wsi. Według lokalnej tradycji jej frontową ścianę wykonano z pnia jednej ogromnej jodły ściętej na pobliskim Ostryszu (1023 m n.p.m.). Budynek reprezentuje charakterystyczny dla Podhala typ niewielkiej chałupy zdziarskiej, składającej się z jednej izby i sieni, stanowiąc cenny przykład dawnego budownictwa ludowego. Zaledwie kilkaset metrów dalej znajduje się Chałupa Bafiów z 1798 roku, obecnie oddział Muzeum Tatrzańskiego. W jej wnętrzach można zobaczyć ekspozycję poświęconą Powstaniu Chochołowskiemu oraz tradycyjnemu życiu mieszkańców Podhala. Zachowano tu zarówno historyczne wyposażenie „czarnej izby”, w której koncentrowało się codzienne życie dawnych górali, jak i „białej izby”, przeznaczonej na święta i wyjątkowe okazje. Miłośnicy lokalnej historii powinni zajrzeć również do zagrody Blaszyńskich (nr 4), jednej z najstarszych we wsi. Dawniej mieściło się tu muzeum poświęcone ks. Wojciechowi Blaszyńskiemu, a dziś można zobaczyć tradycyjny układ podhalańskiego gospodarstwa z przełomu XIX i XX wieku. Spacer po Chochołowie trudno zakończyć bez odwiedzenia monumentalnego kościoła św. Jacka, którego strzelista neogotycka sylwetka dominuje nad zabudową miejscowości. Świątynię wzniesiono w latach 1853–1873 z inicjatywy ks. Wojciecha Blaszyńskiego według projektu Feliksa Księżarskiego – architekta znanego również z projektu Collegium Novum Uniwersytetu Jagiellońskiego. Z jej budową wiąże się tragiczna historia, ponieważ fundator zginął przygnieciony spadającą belką tuż przed ukończeniem prac. Warto zajrzeć także do wnętrza kościoła, gdzie znajdują się m.in. obraz przedstawiający Powstanie Chochołowskie oraz ołtarze wykonane przez twórców związanych z zakopiańską Szkołą Przemysłu Drzewnego. Ciekawym uzupełnieniem zwiedzania jest również Centrum Dziedzictwa Przyrodniczego „Muzeum Torfowisk”, prezentujące w nowoczesny, multimedialny sposób przyrodę torfowisk orawsko-nowotarskich oraz ich znaczenie dla lokalnego ekosystemu. Dzięki temu wizyta w Chochołowie nie ogranicza się wyłącznie do podziwiania drewnianej architektury – pozwala również lepiej zrozumieć historię, kulturę i przyrodę jednego z najbardziej wyjątkowych zakątków Podhala. Szlak Powstania Chochołowskiego. Trasa prowadzi przez miejsca związane z historią Podhala Warto dodać, że Chochołów zapisał się w historii Polski nie tylko dzięki wyjątkowej architekturze, lecz także wydarzeniom z 1846 roku. To właśnie tutaj wybuchło Powstanie Chochołowskie, nazywane przez miejscowych „poruseństwem”, będące częścią przygotowań do planowanego powstania narodowego przeciwko zaborowi austriackiemu. Pod wodzą miejscowego wikarego ks. Leopolda Kmietowicza oraz organisty Jana Kantego Andrusikiewicza powstańcy rozbroili posterunki straży granicznej w Chochołowie i Witowie oraz zajęli komorę celną w Suchej Horze. Ich celem było dotarcie do Nowego Targu, a następnie połączenie z innymi oddziałami powstańczymi. Planów tych nie udało się jednak zrealizować – zryw został szybko stłumiony przez wojska austriackie wspierane przez część mieszkańców okolicznych miejscowości, a przywódcy trafili do więzień i odzyskali wolność dopiero po amnestii ogłoszonej w czasie Wiosny Ludów. Pamięć o tych wydarzeniach do dziś jest obecna w krajobrazie regionu. W centrum Chochołowa stoi figura św. Jana Nepomucena ustawiona tyłem w stronę Czarnego Dunajca – zgodnie z lokalną tradycją ma przypominać o udziale mieszkańców tej miejscowości w tłumieniu powstania. Historię zrywu upamiętnia również Szlak im. Powstania Chochołowskiego, prowadzący przez jedne z najpiękniejszych zakątków Podhala. Trasa przeznaczona jest zarówno dla pieszych, jak i rowerzystów, a w dużej części biegnie spokojnymi drogami polnymi i lokalnymi ścieżkami, z dala od najbardziej uczęszczanych szlaków turystycznych. Łączy Chochołów m.in. z Gubałówką, Poroninem, Bukowiną Tatrzańską i Niedzicą, prowadząc przez miejsca związane z historią regionu oraz liczne punkty widokowe. Jednym z najciekawszych jest Ostrysz, czyli najwyższe wzniesienie tej części Pogórza Gubałowskiego, z którego rozciąga się panorama obejmująca zarówno Tatry, jak i Babią Górę. Szlak stanowi więc nie tylko pamiątkę po ważnym wydarzeniu historycznym, ale również ciekawą propozycję dla osób, które chcą poznać mniej oczywiste oblicze Podhala, z dala od zatłoczonych tras prowadzących do Zakopanego. Źródła: PTTK, Visit Małopolska Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Jedno z najpiękniejszych miast nad Wisłą. W sierpniu przyciąga tłumy turystów z całego świata
Często bywa przystankiem, choć zasługuje na osobny weekend. To miasto gotyckiej starówki UNESCO, tysięcy gwiazd i jednej z najpiękniejszych panoram nad Wisłą. Latem można tu połączyć zwiedzanie zabytków z warsztatami, wystawami i wydarzeniami, które pokazują, że Toruń ma znacznie więcej niż jedno oblicze.
Toruń to miasto często mijane przy okazji dalszych tras, jednak niewiele osób rozważa je jako opcję na letni wyjazd. A wielu mógłby zaskoczyć i pokazać, że to nie tylko pierniki oraz rodzinne miasto Mikołaja Kopernika. Chociaż te elementy oczywiście są ważne dla jego tradycji, nie można zapominać, że mowa o miejscu z prawie 800-letnią historią. Dlatego sprawdzi się idealne jako miasto na sierpniowy długi weekend, dla tych którzy lubią odkrywać Polskę na nowo. O mieście Historia miasta sięga 1233 roku i to właśnie wtedy, według dokumentu lokacyjnego, Toruń został założony przez Krzyżaków. Ze względu na bardzo korzystną lokalizację chętnie przyjeżdżali tu kupcy z pobliskich ziem, aż w końcu miasto zaczęło odgrywać ważną rolę w europejskim handlu. W 1997 roku średniowieczny zespół miejski Torunia został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Obecnie Toruń jest jedną z dwóch stolic województwa kujawsko-pomorskiego. Dojeżdżają tutaj pociągi i autobusy z wielu części Polski, dlatego miasto stanowi doskonałą opcję na weekendowy wyjazd w sierpniu. Zwłaszcza że jest jednym z najchętniej odwiedzanych miast w Polsce – nie tylko ze względu na imponującą historię, ale również wyjątkową tradycję toruńskich pierników. Co warto zobaczyć w Toruniu? Starówka Torunia kryje długą historię i stanowi prawdziwy skarbiec dla miłośników zabytków. Dlatego to przede wszystkim miejsce, które zwiedza się pieszo, z przewodnikiem w ręku i szeroko otwartymi oczami. A ciepłe, letnie dni idealnie temu sprzyjają. Na oficjalnej stronie miasta znajdują się propozycje dwóch tras spacerowych, prowadzących obok najważniejszych i kluczowych dla miasta miejsc. To cztery z nich, których nie można pominąć. Ratusz Staromiejski To czternastowieczny budynek w stylu gotyckim, który skupiał wokół siebie jarmarki, rycerskie turnieje i obrady rady miejskiej. Niesie ze sobą długą historię i przez kilkaset lat od momentu wzniesienia przechodził wiele zmian oraz był poddawany przebudowom, jednak jego serce pozostało. Do dziś jest uznawany za jeden z najważniejszych zabytków toruńskiej starówki i mieści się w nim siedziba Muzeum Okręgowego w Toruniu. Poza zwiedzaniem pomieszczeń i podziwianiem polskiego malarstwa z przełomu XIX i XX wieku można wejść na ratuszową wieżę, z której szczytu rozciąga się jeden z najlepszych widoków na całą starówkę. Dom Mikołaja Kopernika Trudno nie zauważyć, że Toruń poza piernikami kojarzony jest głównie z tym, który „wstrzymał Słońce, ruszył Ziemię”. Na trasie spacerowej znajduje się jego pomnik oraz zabytkowa kamienica przy ul. Kopernika, należąca w XV wieku do rodziny wybitnego astronoma – Mikołaja Kopernika. Jego nazwisko wciąż przyciąga w to miejsce wielu odwiedzających. Dziś, podobnie jak Ratusz Staromiejski, Dom Mikołaja Kopernika jest oddziałem Muzeum Okręgowego. Nowoczesna, multimedialna ekspozycja opowiada nie tylko o życiu uczonego, lecz także o historii astronomii, rozwoju nauki i Toruniu z czasów Kopernika. Katedra Świętych Janów W średniowieczu była najważniejszym kościołem w mieście i to tutaj skupiało się życie religijne mieszkańców Torunia. Katedrę pod wezwaniem świętych Jana Chrzciciela oraz Jana Ewangelisty budowano przez prawie 200 lat, a prace zakończono na przełomie XV i XVI wieku. Chociaż już z zewnątrz robi wrażenie swoim rozmiarem, prawdziwe piękno kryje się wewnątrz. Środek świątyni jest przestronny, bogato zdobiony i wypełniony cennymi dziełami sztuki. To tutaj upamiętniono miejsce pochówku serca Jana Olbrachta, który nieoczekiwanie zmarł w Toruniu w 1501 roku. Jednym z najważniejszych elementów katedry jest dzwon Tuba Dei, czyli Trąba Boża, ważący ponad 7 tysięcy kilogramów. Ze względu na swoje rozmiary, rangę i historyczny charakter używany jest bardzo rzadko. Krzywa Wieża Według legendy miała zostać wzniesiona jako pokuta przez niewiernego Krzyżaka, który wbrew zasadom zakochał się w córce bogatego kupca. Powszechnie panuje przekonanie, że osoby, których grzechy są cięższe niż przewinienie owego rycerza, nie zdołają utrzymać równowagi, stojąc pod wieżą. Dlatego przechodząc obok, można zobaczyć grupy sprawdzające swoją uczciwość. W rzeczywistości to budowla wzniesiona w XIV wieku jako jedna z baszt obronnych, która najpewniej odchyliła się od pionu wskutek osiadania gruntu. Z obu stron wieży przylegają średniowieczne mury obronne z odtworzonym drewnianym gankiem. Nie tylko historia. Co warto zrobić w Toruniu? Zabytki to niewątpliwy atut Torunia, jednak miasto oferuje znacznie więcej. Dlatego osoby, które nie są wielkimi miłośnikami historii lub podróżują z bliskimi, również znajdą coś dla siebie. Od interaktywnych misji w kosmosie, przez starodawne przepisy, po wystawy i festiwale. Jedno jest pewne – latem w Toruniu nikt nie będzie się nudził. Gwiazdy w Toruniu To jedna z największych atrakcji turystycznych Torunia. W końcu miasto kojarzone jest przede wszystkim z najwybitniejszym polskim astronomem, więc nie mogło zabraknąć tu Centrum Popularyzacji Kosmosu. To jedno z najbardziej znanych planetariów w Polsce, które na przestrzeni lat mocno rozbudowało swoją ofertę, aby w jak najlepszy sposób przybliżać wiedzę o Wszechświecie. Znajduje się tu między innymi interaktywna przestrzeń przypominająca bazę kosmiczną, model Ziemi, przy którym można eksperymentować, oraz sala z kopułą, na której można oglądać seanse astronomiczne. To punkt obowiązkowy dla miłośników astronomii, nauki i tych, którzy lubią łączyć ją z dobrą zabawą. Atrakcja idealnie sprawdzi się podczas wyjazdu z bliskimi. Tradycja pachnąca kardamonem Żaden gość nie powinien wyjechać z Torunia bez piernika. To produkt głęboko zakorzeniony w tradycji i historii miasta. W tym przypadku również istotną rolę odegrało strategiczne położenie Torunia, który był ważnym punktem na szlaku handlowym. Dzięki temu piekarze mieli dostęp do aromatycznych przypraw, kluczowych w tradycyjnych przepisach. Piernikami toruńskimi zachwycali się między innymi Fryderyk Chopin i Jan Paweł II. Do historii przeszedł także piernik o długości 2 metrów i wysokości 30 centymetrów, upieczony dla carycy Katarzyny. Obecnie istnieje kilka miejsc, gdzie organizowane są warsztaty wypieku pierników. Jeśli jednak nie ma się czasu, by wziąć w nich udział, trzeba pamiętać – gość z Torunia bez piernika nie wyjeżdża. Wiślana panorama Torunia Będąc w Toruniu choćby jeden dzień, nie sposób przegapić jednego z najpiękniejszych widoków. Na prawym brzegu Wisły, między mostami im. Józefa Piłsudskiego i Ernesta Malinowskiego, rozpościera się wizytówka miasta – rzeczna panorama. Najlepiej podziwiać ją z punktu widokowego mieszczącego się na lewym brzegu Wisły, przy ulicy Majdany. Na spacer warto udać się późnym wieczorem, tuż po zachodzie słońca. To właśnie wtedy najcenniejsze zabudowania toruńskiej starówki są podświetlane i zyskują jeszcze bardziej wyjątkowy charakter. To jeden z najpiękniejszych widoków w mieście, dlatego jest punktem obowiązkowym, zwłaszcza po całodniowym zwiedzaniu. Wydarzenia w Toruniu w sierpniu i wrześniu Poza obowiązkowymi pozycjami do zobaczenia i zrobienia Toruń oferuje znacznie więcej. Wybierając się tu w sierpniu, można liczyć na dodatkowe wydarzenia oraz wystawy. Między innymi w Ratuszu Staromiejskim jeszcze do 20 września można obejrzeć wystawę archeologiczną poświęconą wynikom badań prowadzonych w latach 2022–2025 na terenie między Bramą Klasztorną a Bulwarem Filadelfijskim. Także przez lipiec i sierpień w Centrum Sztuki Współczesnej organizowane są pokazy filmów Andrzeja Wajdy w ramach cyklu „Andrzej Wajda. Dziedzictwo Mistrza”. Jeśli akurat planuje się pobyt w Toruniu w tym terminie, warto sprawdzić szczegóły. A gdyby ktoś planował sierpniowy wyjazd zahaczający o pierwszy weekend września, warto pamiętać, że 4 i 5 września odbywa się Festiwal NADA, na którym wystąpią popularni polscy artyści. Źródło: Toruń.pl Nasza autorka Gabriela Celińska Dziennikarka i studentka psychologii. Najchętniej opowiada historie na styku człowieka, miejsca i doświadczenia – pisząc o psychologii oraz podróżach. Jej największą pasją jest fotografia, szczególnie podróżnicza i kulinarna, dzięki której zatrzymuje chwile, smaki oraz emocje. Zakochana w Hiszpanii, nieustannie poszukuje inspiracji w kulturze, ludziach i codziennych historiach.
Jedno z najpopularniejszych miast nad polskim Bałtykiem. Pokochałam je za plażę i molo
Na jeden weekend albo na dwa tygodnie. W sezonie tętni życiem, by poza nim zaskakiwać spokojem. To nadmorskie miasto, które – aby odkryć – wystarczy po prostu przejść pieszo. Jego urok tkwi w tym, że na krótkich dystansach można poznać kawałek historii, zaczerpnąć świeżego powietrza blisko natury i poczuć klimat bałtyckiego kurortu.
Aby poznać Kołobrzeg naprawdę, trzeba niewiele – tylko odrobiny ciekawości. To ona sprawi, że z pozoru typowo turystyczne miasto nagle pokaże swoją mniej oczywistą stronę i ukaże kawałek historii, sportowego charakteru oraz jedne z najpiękniejszych plaż w Polsce. Spacer po Kołobrzegu W sezonie miasto jest bardzo dobrze przygotowane na turystów, dlatego na pewno przyjeżdżając tu nikt nie będzie się nudził. Warto jednak pójść o krok dalej i korzystając z niewielkiego rozmiaru miasta, wybrać się na spacer. Tutaj znajduje się propozycja trasy po najciekawszych miejscach w Kołobrzegu. Parsęta Chociaż zwykle spacer po mieście rozpoczyna się od starówki, w przypadku Kołobrzegu warto zacząć odrobinę wcześniej – przy ulicy Rzecznej, nad Parsętą. Wzdłuż rzeki prowadzi chodnik oraz ścieżka rowerowa, a na jej tafli można czasem zobaczyć kajaki z pobliskiej wypożyczalni. Muzeum Oręża Polskiego Dochodząc do skrętu w ulicę ppor. Emilii Gierczak, po lewej stronie wyłoni się zewnętrzny plac z eksponatami wystawy „Dzieje Oręża Polskiego”, wchodzącej w skład Muzeum Oręża Polskiego. To obowiązkowy przystanek dla miłośników historii, którzy znajdą tutaj bogate zbiory od średniowiecza po współczesność. Warto też zaznaczyć, że wspomniana wystawa przy ul. ppor. Emilii Gierczak jest główną, ale nie jedyną częścią muzeum. W Kołobrzegu i jego okolicach znajdują się również Muzeum Miasta Kołobrzeg, Skansen Morski, Muzeum Zimnej Wojny w Podborsku oraz Muzeum Lotnictwa i Techniki Wojskowej w Rogowie. Wszystkie razem tworzą kompleks będący jednym z najważniejszych muzeów wojskowo-historycznych w Polsce. Starówka, Ratusz i Ziemia Mijając wystawę i idąc ulicą dalej prosto, powoli wchodzi się w jedną z najbardziej turystycznych części miasta – rynek przy ratuszu w Kołobrzegu. To neogotycka budowla, która powstała w latach 1829–1832 w miejscu dawnej siedziby Rady Miejskiej, zniszczonej podczas oblężenia miasta przez wojska napoleońskie. Obecnie znajdują się tutaj Miejska Informacja Turystyczna i Galeria Sztuki Współczesnej. Pośrodku ratuszowego placu znajduje się kamienny model Ziemi umieszczony na wodnej podstawie, dzięki czemu przy odrobinie siły można go obracać. Ta atrakcja codziennie przyciąga zarówno dzieci, jak i dorosłych. W sezonie można spotkać tutaj wiele ogródków restauracyjnych i kolorowych kramów. Katedra Idąc na lewo od ratusza, naprzeciwko skweru wznosi się Bazylika Konkatedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kołobrzegu. Gotycka budowla zachwyca już od pierwszych chwil, dlatego warto zatrzymać się przy niej choć na moment i zajrzeć do równie imponującego wnętrza. To architektoniczny skarb na mapie miasta, w którym wciąż prężnie działa duszpasterstwo. Dlatego poza zwiedzaniem można także wziąć udział we mszy. Wieża Ciśnień Około dziewięciu minut pieszo od kołobrzeskiej bazyliki, przy ulicy Budowlanej, znajduje się neogotycka budowla z czerwonej cegły. Wieża Ciśnień niegdyś służyła jako zbiornik na wodę, którą rozprowadzano do budynków mieszkalnych. Obecnie działa tu restauracja z lokalnym browarem. Deptak Kierując się dalej, dochodzi się do ulicy Unii Lubelskiej, która prowadzi do kładki nad torami. Stamtąd, idąc ulicą Cypriana Kamila Norwida, trafia się na ikoniczny deptak. Tutaj można skorzystać z nadmorskich atrakcji – straganów, gofrów czy zapiekanek. Jeśli jednak chce się uniknąć tłumów albo po prostu odłożyć spotkanie z nadmorskimi kramami na później, obok wiedzie sieć ścieżek między drzewami oraz szeroki chodnik wzdłuż ogrodzenia przy plaży. Molo Idąc deptakiem, ścieżką lub chodnikiem w lewą stronę, po około 15 minutach dochodzi się do kolejnego punktu – Molo w Kołobrzegu. Wielokrotnie odnawiane i modernizowane, stanowi jedną z wizytówek miasta. Kołobrzeg, dzięki korzystnemu mikroklimatowi, morskiemu aerozolowi i jodowi, od XIX wieku rozwijał się jako uzdrowisko. Molo to jedno z miejsc, w których najlepiej można poczuć ten klimat. Dlatego spotyka się tu wiele osób także poza sezonem. Latarnia morska Od molo, kierując się promenadą wciąż w lewą stronę, ponownie mija się stoiska z pamiątkami, restauracje oraz Pomnik Zaślubin Polski z Morzem w Kołobrzegu, aby po zaledwie kilku minutach dojść do latarni morskiej. Za dodatkową opłatą można wejść do środka i skorzystać z jej największego atutu – tarasu widokowego. To właśnie stąd roztacza się panorama miasta, portu i wybrzeża. Obok latarni znajduje się port, z którego organizowane są rejsy widokowe statkami. Marina i Reduta Mijając port, a następnie przechodząc przez Most Portowy, po około 15 minutach dochodzi się do jednego z piękniejszych kołobrzeskich miejsc. Marina Solna to port jachtowy, w którym poza żaglówkami znajdują się restauracja oraz bar. Ponadto jest to jedna z nadmorskich marin w Polsce wyróżnionych Blue Flag. To prestiżowe wyróżnienie przyznawane co roku na sezon letni kąpieliskom, marinom i statkom turystycznym spełniającym wysokie standardy środowiskowe oraz bezpieczeństwa. Dodatkowo na terenie mariny znajduje się Reduta Morast, nazywana też Redutą Bagienną, która stanowiła ważny punkt obrony portu i ujścia Parsęty. Dlatego warto zajrzeć do tej nietuzinkowej perełki. Obchodząc marinę i kierując się do głównej drogi wzdłuż ulicy Solnej, po przejściu przez przejście dla pieszych znajdziemy ogólnodostępne źródełko solankowe. Przy źródle solankowym można zakończyć spacer i idąc wzdłuż lewego brzegu Parsęty, dojść do miejsca, z którego się rozpoczął. Jeśli jednak ma się niedosyt, warto pójść dalej ulicą Solną w kierunku Bałtyckiej. To tutaj mieści się port, gdzie codziennie można kupić świeże ryby prosto z kutra. Idąc dalej prosto, dochodzi się do Parku Antoniego Szarmacha, za którym znajduje się dalsza część plaż. Gdzie na plażę w Kołobrzegu? Plaż w Kołobrzegu i jego okolicach nie brakuje. Na szczególną uwagę zasługują kąpieliska wyróżnione Blue Flag: Kołobrzeg Wschód „Bałtyk”, Kołobrzeg Wschód „Kamienny Szaniec” oraz Kołobrzeg Zachód „Plaża TRM”. Podobnie jak Marina Solna, zostały docenione za jakość, bezpieczeństwo i standardy środowiskowe. Jeśli jednak ma się odrobinę przestrzeni, samochód i chęć ruszenia poza miasto, warto rozważyć również taką opcję. Pobliskie miejscowości na wybrzeżu słyną z pięknych, szerokich plaż z drobnym piaskiem. Dlatego będąc w Kołobrzegu, warto przeznaczyć choć jeden dzień na wyjazd poza miasto – do Grzybowa, Dźwirzyna, Rogowa albo w przeciwnym kierunku, do Podczela. Chociaż przy pięknej pogodzie nikt nie da gwarancji mniejszej liczby turystów, warto to rozważyć ze względu na niepowtarzalny klimat mniejszych nadmorskich miejscowości. A będąc tu wieczorem można mieć pewność, że przy ładnej pogodzie zobaczy się jedne z najpiękniejszych zachodów słońca. Ścieżka rowerowa Podczele – Mrzeżyno Osoby, które wolą aktywny wypoczynek, również znajdą coś dla siebie. Wokół miasta znajduje się wiele różnorodnych tras rowerowych. To tutaj biegnie między innymi słynna Velo Baltica. Jeśli ktoś chce zrobić przerwę między typowym odpoczynkiem na plaży a zwiedzaniem miasta, to doskonała okazja, by skorzystać z tutejszych wypożyczalni rowerów i wybrać się na przejażdżkę z indywidualnie dobranym dystansem. Można między innymi skorzystać z wygodnej ścieżki rowerowej wpisującej się w odcinek trasy wzdłuż polskiego wybrzeża i przejechać nią na przykład z Podczela do Mrzeżyna. Na odcinkach w takich miejscowościach jak Grzybowo, Dźwirzyno, Rogowo czy Mrzeżyno trzeba uważać, ponieważ fragmenty ścieżki są pieszo-rowerowe i w godzinach szczytu można natknąć się na turystów schodzących z plaży. Sama trasa przez znaczną część jest malownicza i biegnie w cieniu, przy lesie, a także w pobliżu jeziora Resko Przymorskie. Dodatkowym atutem jest elastyczność, ponieważ w każdej chwili można zrobić przystanek w jednej z miejscowości, w których nie brakuje restauracji. A jeśli ktoś przezornie zabierze ze sobą ręcznik i odpowiedni strój, w każdej chwili może się zatrzymać i zejść pobliską ścieżką na plażę. To trasa, która sprawdzi się zarówno dla całej rodziny, jak i dla bardziej zaprawionych w jeździe kolarzy. Źródła: Kołobrzeg.eu, Urząd Miasta Kołobrzeg Nasza autorka Gabriela Celińska Dziennikarka i studentka psychologii. Najchętniej opowiada historie na styku człowieka, miejsca i doświadczenia – pisząc o psychologii oraz podróżach. Jej największą pasją jest fotografia, szczególnie podróżnicza i kulinarna, dzięki której zatrzymuje chwile, smaki oraz emocje. Zakochana w Hiszpanii, nieustannie poszukuje inspiracji w kulturze, ludziach i codziennych historiach.
Pierwsza taka restauracja na Śląsku. Steampunk w Pszczynie udowadnia, że gwiazdka Michelin nie wymaga krawata
„Nie da się zrozumieć świata bez poznania kuchni” – uczy nas podróżnik, smakosz i afirmator życia, Robert Makłowicz. Na taką lekcję nie musimy się już jednak wybierać do Francji czy Włoch – by doświadczyć czegoś wyjątkowego, wystarczy pojechać na Górny Śląsk. Tam, w jego „perle”, od niedawna błyszczy prawdziwy diament. Restauracja Steampunk cieszy się od maja zasłużoną, prestiżową gwiazdką Michelin, ale projekt kierowany przez Ziemowita Owczarza to nie jedyny powód, by odwiedzić Pszczynę. Jeśli do tej pory niewiele o niej słyszeliście, to posłuchajcie.
Spis treści: Śląski Wersal i romantyczne pejzaże Czym właściwie jest fine-dining? Przemysłowa wieża i kulinarny spektakl Szef kuchni, który wyłamał się ze schematów Odwiedźcie Pszczynę, bo warto Wizyta w restauracji Steampunk była dla mnie pierwszą okazją do odwiedzenia Pszczyny. Do „Perły Górnego Śląska” było mi zwykle nie po drodze, bo inne kierunki z jakiegoś powodu zawsze miały pierwszeństwo. Jakże się myliłem, bo przeżyłem tam ucztę nie tylko kulinarną. To po prostu wyjątkowe miasto! Śląski Wersal i romantyczne pejzaże Muszę to przyznać – byłem nim zaskoczony. Nie tylko wszechobecną gwarą, którą podsłuchiwałem na malowniczych uliczkach, nie tylko małymi – wciąż działającymi! – sklepikami, ale po prostu jej… magią. Zaskoczył mnie przepiękny i świetnie utrzymany zamek książąt Hochbergów otoczony malowniczym parkiem (są w nim żubry!), zaskoczyła mnie starówka, ale okazało się, że prawdziwa magia kryje się nieco wyżej – na szczycie górującej nad miastem zabytkowej wieży. To tam mieści się Steampunk. Czym właściwie jest fine-dining? Zanim kroki z parku skierujemy do pszczyńskiej gwiazdki Michelin, warto zrozumieć, o co w tym całym fine-diningu w ogóle chodzi. To trochę onieśmielający termin, który kojarzy się ze sztywną atmosferą, mikroskopijnymi porcjami zagubionymi na wielkich talerzach i rachunkiem przyprawiającym o zawrót głowy. Dlaczego więc ludzie z całego świata rezerwują stoliki z wielomiesięcznym wyprzedzeniem i celowo podróżują setki kilometrów do takich miejsc? Bo „nie da się zrozumieć świata bez poznania kuchni”. Fine-dining to po prostu coś więcej niż zaspokajanie głodu – to kulinarny teatr, podróż przez smaki i sztuka w jadalnej formie. Goście nie przychodzą tu, by po prostu zjeść obiad, ale by przeżyć emocje porównywalne z wizytą w wybitnej galerii czy na świetnym spektaklu. Płacimy za wizjonerstwo szefa kuchni, za niecodzienne połączenia smakowe, których nigdy nie odtworzylibyśmy w domu, i za historię, jaka kryje się za rzemieślniczym produktem. Choć pojedyncze porcje są niewielkie, menu degustacyjne składa się z kilku lub kilkunastu takich dzieł, co w efekcie daje wielogodzinną, niesamowicie nasycającą wszystkie zmysły ucztę. I wspomnienie, które zostaje na długo. Przemysłowa wieża i kulinarny spektakl W Pszczynie ten kulinarny teatr odbywa się wysoko nad ziemią. Nad miastem góruje bowiem potężna, ceglana Wodna Wieża. Ten imponujący zabytek stał się domem dla restauracji Steampunk – miejsca, które zdobyło niedawno pierwszą na Śląsku gwiazdkę Michelin (gwiazdkowych restauracji w całej Polsce jest zaledwie 11). Obserwowałem ją z dołu i przełykałem ślinę – nie wiedziałem jeszcze, że za chwilę mam przeżyć coś naprawdę niecodziennego. Wnętrze wieży to hołd dla epoki rewolucji przemysłowej. Miedź, surowa stal i wielkie zębatki stanowią fenomenalny kontrast dla klasycznego pałacu oddalonego o kilkaset metrów i wprost budzą skojarzenia z dziełami Juliusza Verne’a. Trudno się nie zachwycić, nie tylko widokiem z samej góry. Fine-dining w przystępnym wydaniu Przyznam szczerze – bałem się tej kolacji. To miało być moje pierwsze zderzenie z fine-diningiem, więc sam nie wiedziałem, czego się spodziewać. Pamiętacie jednak, gdy pisałem, że to podróż przez smaki? Przecież żadna podróż nie może się przecież odbyć bez wprawnego kapitana, a ja, wsiadając na okręt Steampunku, szybko poznałem naszego sternika – Ziemowita Owczarza, szefa kuchni. Miałem okazję zasiąść przy tzw. Chef’s Table, czyli specjalnym stoliku umieszczonym tuż przy samej kuchni. Stamtąd obserwowałem pracę zaledwie kilkuosobowego, starannie dobranego zespołu – podziwiałem ich precyzję, był czas na rozmowy. Moje obawy szybko zostały rozwiane – szef pieczołowicie, szczerze opowiadał nam o wszystkich daniach, sugerował w jakiej kolejności je jeść czy jak się do nich zabrać, by zrozumieć pełnię smaku. Czułem się otoczony opieką, a nasz metaforyczny, kulinarny statek łagodnie i przyjemnie sunął przez fale. Menu w restauracji Steampunk Moja kolacja składała się z 9 dań, ale nie będę wam zdradzać szczegółów – nie chcę psuć niespodzianki. W zaufaniu powiem tylko, że warto lubić ryby i wszystko to, co żyje w morzu… chociaż jeden z moich kompanów był ich zdecydowanym przeciwnikiem, a i tak był zachwycony. To cała magia Owczarza – pokazać nam, że nawet smaki, które do tej pory nie były naszymi faworytami, mogą fantastycznie zagrać w odpowiednim połączeniu. Jadłem kawior wprost z dłoni, jadłem lody ze szparagów czy jagnięcinę. Smakowałem dań, na które w życiu bym nie wpadł. No i wino, to wino… Szef kuchni, który wyłamał się ze schematów Przyznanie gwiazdki Steampunkowi było zaskoczeniem wyłącznie w innych częściach Polski. Przy stoliku od jednego z gości padło zdanie: „Jeśli Steampunk nie dostałby tej gwiazdki, to nie wiem, kto powinien ją dostać”. Mieszkańcy Górnego Śląska spodziewali się, że kunszt Ziemowita Owczarza zostanie doceniony. Jego droga do prestiżowego wyróżnienia jest niezwykle fascynująca, bo kompletnie zrywa ze schematami utartymi w branży gastronomicznej. – Nigdy nie pracowałem w restauracji za granicą, nigdy też nie byłem w restauracji wyróżnionej gwiazdką Michelin – zdradza mi szef kuchni, lekko się uśmiechając. Brak wielkich, europejskich staży nie przeszkodził mu w zdobyciu kulinarnego Mount Everestu. Ogromny szacunek do produktu przejął od swojej… mamy. Jak sam wspomina, wszystko zaczęło się w domu rodzinnym, gdzie niezwykle rygorystycznie podchodziła do zdrowego żywienia czy jakości jedzenia – wyeliminowała z diety np. mięso. Chociaż sam Owczarz korzysta z niego w swojej kuchni, to nie zapomina o swojej przeszłości. I tego, skąd pochodzi, bo kuchnia śląska odbija się echem w jego daniach, nawet jeśli mają one azjatycki sznyt. Odwiedźcie Pszczynę, bo warto Mam nadzieję, że przyznanie restauracji Steampunk gwiazdki Michelin stanie się dla wielu przyczynkiem do tego, by odwiedzić „Perłę Górnego Śląska” i ściągnie tam tych, którzy – tak jak i ja – do tej pory omijali to magiczne miasto. Śląski Wersal ma wiele do zaoferowania – połączenie historycznego piękna, natury i wyjątkowego klimatu z kulinarnym rzemiosłem to doświadczenie kompletne. Zdecydowanie warto zarezerwować tu stolik. I nocleg, żeby w pełni doświadczyć miasta! Źródło: National Geographic Polska Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Wyjątkowa wieś na Dolnym Śląsku została objęta ochroną. Mieszkańcy są oburzeni
Jedna z dolnośląskich wsi została właśnie wpisana do rejestru zabytków w całości – nie jako pojedynczy kościół, pałac czy dwór, lecz cały historyczny układ zabudowy. Choć taka decyzja oznacza większą ochronę dziedzictwa oraz możliwość ubiegania się o dotacje na prace konserwatorskie, wiąże się również z nowymi ograniczeniami dotyczącymi przebudowy i remontów. To właśnie one sprawiły, że mieszkańcy Ostaszowa zapowiadają odwołanie od decyzji konserwatora.
Historyczne wsie należą dziś do najbardziej zagrożonych elementów polskiego krajobrazu kulturowego. Szacuje się, że spośród ponad 40 tys. miejscowości wiejskich w Polsce zaledwie 144 zachowały tradycyjny układ zabudowy, a jedynie około 0,36% można uznać za zachowane w historycznej formie. Eksperci od lat zwracają uwagę, że ochrona zabytków na terenach wiejskich koncentruje się głównie na kościołach, pałacach czy dworach, podczas gdy całe historyczne wsie stopniowo tracą swój pierwotny charakter. Właśnie z tego powodu wojewódzki konserwator zabytków zdecydował o objęciu ochroną Ostaszowa – niewielkiej miejscowości na Dolnym Śląsku. Decyzja, która miała pomóc zachować wyjątkowy krajobraz kulturowy, wywołała jednak sprzeciw części mieszkańców. Dlaczego cały Ostaszów został zabytkiem? Choć Ostaszów liczy niespełna 300 mieszkańców, zdaniem konserwatorów zabytków jest jednym z najbardziej wyjątkowych przykładów historycznej zabudowy wiejskiej w Polsce. Miejscowość powstała w 1936 roku jako modelowa osada rolnicza zbudowana przez niemiecką organizację Reichsarbeitsdienst (Służbę Pracy Rzeszy) i nosiła wówczas nazwę Hierlshagen – od nazwiska jej przywódcy, Konstantina Hierla. Mimo kontrowersyjnego rodowodu zachował się tu niemal niezmieniony układ urbanistyczny oraz charakterystyczna architektura gospodarstw, dzięki czemu wieś stanowi dziś cenne świadectwo planowania i budownictwa pierwszej połowy XX wieku. To właśnie te cechy przesądziły o decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków Daniela Gibskiego o wpisaniu całej wsi do rejestru zabytków. Jak podkreślił, „wyjątkowe, ponadnormatywne wartości historyczne, naukowe i artystyczne Ostaszowa jako zabytku nie mogą budzić żadnych wątpliwości”. Dodał również, że jest to „jedyna tego typu, zachowana na Dolnym Śląsku, komponowana od podstaw jednostka urbanistyczna, zachowana w niemal oryginalnej formie wraz z wyjątkową, jednorodną, historyczną architekturą”. Eksperci zwracają uwagę na dwa charakterystyczne typy zagród: w jednym dom mieszkalny, część gospodarcza i stodoła tworzą zwarty ciąg pod wspólnym dachem, w drugim zabudowania ułożone są na planie litery „L”, również pod jednym dachem. Według autorów opracowania przygotowanego dla Narodowego Instytutu Dziedzictwa właśnie ta spójność architektoniczna, zachowany historyczny układ przestrzenny oraz brak przypadkowej współczesnej zabudowy sprawiają, że Ostaszów stanowi unikat nie tylko w skali regionu, ale również całego kraju. Wpis do rejestru ma więc zabezpieczyć miejscowość przed niekontrolowaną rozbudową i zachować jej oryginalny charakter dla przyszłych pokoleń, podobnie jak ma to miejsce w przypadku innych cennych układów ruralistycznych objętych ochroną konserwatorską. Mieszkańcy obawiają się kosztów i nowych ograniczeń Wpis do rejestru zabytków stał się źródłem konfliktu między mieszkańcami a konserwatorem. Zgodnie z obowiązującymi przepisami wszelkie prace mogące wpłynąć na wygląd chronionego układu – od wymiany okien i remontu dachu po budowę nowych obiektów czy większe modernizacje – wymagają uzyskania zgód konserwatorskich. Mieszkańcy przekonują, że oznacza to nie tylko dodatkowe formalności, lecz także znaczny wzrost kosztów. Wskazują, że zamiast standardowych materiałów będą musieli stosować rozwiązania zaakceptowane przez konserwatora, często wielokrotnie droższe od powszechnie dostępnych, a część prac będzie mogła zostać wykonana wyłącznie przez wyspecjalizowane firmy. Obawiają się również ograniczeń dotyczących budowy nowych domów oraz przedłużających się procedur administracyjnych, które – ich zdaniem – mogą zahamować rozwój miejscowości, zniechęcić młodych ludzi do pozostania we wsi i utrudnić codzienne życie mieszkańców. „My nie jesteśmy skansenem, chcemy normalnie żyć” – podkreślali w apelu do mediów. Sołtys, radni i starosta przeciwni wpisowi do rejestru zabytków Sołtys Ostaszowa Sylwia Mazur zapowiedziała już odwołanie od decyzji, podkreślając, że sprzeciw wobec wpisu wyrażali także burmistrz Przemkowa, radni oraz starosta. Konserwator zabytków odpiera zarzuty, twierdząc, że mówi się o nich w sposób przesadzony. W opublikowanym stanowisku przekonuje, że „nie należy podzielać aferalnej narracji, mówiącej o »skansenie«, niemożności remontowania czy blokowaniu inwestycji przez wpis do rejestru zabytków”. Jak zaznaczył, celem ochrony jest przede wszystkim zapobieganie nieodwracalnym zmianom w historycznym układzie wsi, takim jak planowana w przeszłości zabudowa szeregowa w jej centrum. Przypomniał również, że podobną ochroną objętych jest już wiele innych miejscowości na Dolnym Śląsku, które mimo wpisu do rejestru nadal funkcjonują i rozwijają się. Mieszkańcy pozostają jednak sceptyczni i zapowiadają odwołanie od decyzji, argumentując, że chcą chronić charakter swojej wsi, ale nie kosztem możliwości jej dalszego rozwoju. Źródła: TVN24, Dzieje.pl, Onet Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Powstała jedna z najdłuższych tras pieszych Europy. Prowadzi z Bałtyku nad Adriatyk przez sześć państw
Trekking i wielodniowe wędrówki przeżywają prawdziwy renesans. W mediach społecznościowych nie brakuje relacji z długodystansowych szlaków, a coraz więcej osób zamiast klasycznego urlopu wybiera aktywny wypoczynek z plecakiem na ramionach. W odpowiedzi na rosnącą popularność tego trendu marka outdoorowa Jack Wolfskin stworzyła nowy, liczący niemal 3,5 tys. kilometrów szlak, który prowadzi z polskiego wybrzeża Bałtyku aż nad włoski Adriatyk.
Nowo uruchomiony Wolf Trail (Szlak Wilka) łączy sześć europejskich państw – Polskę, Niemcy, Austrię, Szwajcarię, Słowenię i Włochy – w jedną, nieprzerwaną trasę dla miłośników długodystansowych wędrówek. Całość liczy około 3493 kilometrów, a przejście jej zajmuje od czterech do sześciu miesięcy. Szlak wykorzystuje istniejące trasy, prowadząc przez legalne kempingi, schroniska górskie i niewielkie miejscowości. Jego twórcy chcą zachęcić piechurów nie tylko do pokonywania spektakularnych górskich odcinków, ale także do odkrywania mniej znanych regionów Europy w rytmie slow travel. Szlak Wilka połączył Bałtyk z Adriatykiem. Jak przebiega nowa trasa? Choć Wolf Trail liczy niemal 3,5 tys. kilometrów, jego twórcy podkreślają, że nie został zaprojektowany wyłącznie z myślą o osobach gotowych spędzić na szlaku nawet pół roku. Trasa została podzielona na siedem odrębnych etapów, dzięki czemu można pokonać ją w całości lub wybrać tylko jeden z odcinków – zarówno podczas kilkutygodniowej wyprawy, jak i krótszego urlopu. Początek wyznaczono na Półwyspie Helskim, skąd szlak prowadzi przez nadmorskie lasy, piaszczyste plaże i wydmy aż do Świnoujścia. Następnie wiedzie przez północne Niemcy, dolinę Łaby, Lüneburską Pustać, Schwarzwald i okolice Jeziora Bodeńskiego, by dalej wkroczyć w Alpy Algawskie, Dolomity i Alpy Julijskie. Finał wyprawy wyznacza włoski Triest nad Adriatykiem – miasto od wieków będące miejscem spotkania różnych kultur i jednym z najważniejszych portów tej części Europy. Po drodze wędrowcy mają okazję zobaczyć m.in. ruchome wydmy Słowińskiego Parku Narodowego, stare lasy bukowe nad Bałtykiem, regiony winiarskie Palatynatu, wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO Dolomity czy Park Narodowy Triglav w Słowenii. Wolf Trail nie jest zupełnie nowym szlakiem – wykorzystuje istniejące trasy dalekobieżne (w tym E1, E9 oraz Via Alpina), łącząc je w jedną spójną trasę prowadzącą przez jedne z najbardziej zróżnicowanych krajobrazów Europy. Dzięki temu każdy etap ma własny charakter – od spokojnych, nizinnych odcinków nad Bałtykiem po wysokogórskie przełęcze położone na wysokości nawet 2500–3000 m n.p.m. To właśnie ta różnorodność sprawia, że szlak ma być nie tylko sportowym wyzwaniem, ale również podróżą przez przyrodę, historię i kulturę sześciu europejskich państw. Dla kogo powstał Wolf Trail i dlaczego nie jest to szlak tylko dla ekspertów? Największym wyzwaniem nie jest sam dystans, lecz konsekwencja, odpowiednie przygotowanie i umiejętność planowania wielomiesięcznej wyprawy. Przejście całej trasy oznacza pokonanie około 78 400 metrów przewyższenia, co odpowiada blisko dziesięciokrotnej wysokości Mount Everestu liczonej od poziomu morza. Z tego względu twórcy rekomendują rozpoczęcie wędrówki między kwietniem a wrześniem, kiedy ryzyko wystąpienia śniegu na alpejskich przełęczach jest najmniejsze. Jednocześnie Jack Wolfskin przekonuje, że Wolf Trail nie jest przeznaczony wyłącznie dla najbardziej doświadczonych piechurów. Pierwsze etapy biegną po stosunkowo płaskim terenie i mogą stanowić dobre wprowadzenie do długodystansowych wędrówek, natomiast trudność stopniowo rośnie wraz z przemieszczaniem się na południe Europy. Co ważne, trasę zaplanowano tak, aby odpowiadała europejskim przepisom dotyczącym nocowania w terenie. Zamiast promować dziki biwak, który w wielu krajach jest ograniczony lub całkowicie zakazany, prowadzi ona przez legalne pola namiotowe, schroniska górskie i miejscowości, w których można odpocząć, uzupełnić zapasy lub przenocować. Twórcy zachęcają do tzw. thru-hikingu, czyli pokonywania całego szlaku podczas jednej, nieprzerwanej wyprawy, ale równie mocno podkreślają, że każdy może odkrywać go we własnym tempie – od jednodniowych spacerów, po kilkutygodniowe trekkingi na wybranych odcinkach. Mimo nazwy na trasie znacznie łatwiej spotkać jelenie, kozice, koziorożce czy dziki niż same wilki. Przy odrobinie szczęścia można jednak natknąć się również na rysia euroazjatyckiego, żubra lub niedźwiedzia brunatnego, co dodatkowo podkreśla dziki charakter wielu fragmentów nowego europejskiego szlaku. Źródła: Jack Wolfskin, TVP World, Euronews Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
W krainie tysiąca jezior wciąż można znaleźć tajemnicze miejsca. Najczystsze jeziora i ukryte skarby Mazur
W mazurskich kniejach idealnie jest się schronić przed letnimi upałami. Nic więc dziwnego, że co roku tłumy Polaków kierują się na północny zachód, by w krainie tysiąca jezior oddać się relaksowi. Mimo to Mazury to nadal nie do końca poznana kraina, a jej bogactwo przyrodnicze i kulturowe sprawiają, że co roku możemy odkrywać ten region na nowo.
Każdego lata mazurskie jeziora jawią się jako przyjemna alternatywa dla miejscami zatłoczonego nadmorskiego wybrzeża. Tutaj nie doświadczymy walki na parawany czy natrętnego zachęcania do kupienia kukurydzy i prażonych orzeszków. W Krainie Tysiąca Jezior odnajdziemy miejsca sprawiające wrażenie, jakby o ich istnieniu wiedziała jedynie garstka osób. Są też tereny, których nie spodziewalibyśmy się na północnych obszarach naszego kraju. Gdzie są najczystsze jeziora? Skoro letni wypoczynek, to pewnie przydałoby się znaleźć jakieś jezioro, w którym w upalne dni można się schłodzić. Na szczęście na Mazurach znajdziemy tysiące takich miejsc, więc bólu głowy dostać możemy jedynie od przybytku, a nie od udaru słonecznego. Planując mazurski wypoczynek, warto zwrócić uwagę na jeziora mniej popularne turystycznie. Braki w wypoczynkowej infrastrukturze wynagrodzi nam piękno natury, która śmiało się rozwija w miejscach mniej zajętych przez człowieka. Jednym z czynników świadczących o tym, że obecność człowieka nie wpłynęła jeszcze znacząco na stan danego akwenu, jest rzecz jasna jego czystość. Spoglądając na listę najczystszych w Polsce jezior, dostrzegamy dwa, które są szczególnie nienaruszone i znajdują się na terenach Warmii i Mazur. Kirsajty i Kownatki – mazurskie perły czystości Czystość jeziora Kirsajty, stanowiącego część kompleksu Mamry, to w dużej mierze zasługa jego polimiktycznego charakteru. Płytki akwen jest regularnie mieszany przez wiatr, co zapewnia stałe i głębokie dotlenienie całej kolumny wody. Mętna woda w jeziorze, która jest jednym z efektów tego procesu, świadczy o niezwykłym bogactwie organicznym tego zbiornika. Jedynym miejscem, w którym zejście z brzegu do jeziora jest możliwe, jest kąpielisko w okolicy Mostu Sztynorckiego. Na przystani Kirsajty znajdziemy plażę, pole kempingowe i pomost, do którego można przycumować swoją łódź. Na zachodnim krańcu Mazur odnajdziemy drugie bardzo czyste jezioro. Nad Jeziorem Kownatki znajdziemy zdecydowanie bardziej rozbudowaną infrastrukturę turystyczną, niż ma to miejsce nad Kirsajtami. Plaża we wsi Kownatki pozwala na całodniowy relaks nad akwenem. Obok niej ulokowane są również bar i kemping. Miejsce to znajduje się mniej niż 30 kilometrów od Olsztynka. Ślady III Rzeszy w mazurskich lasach Po lekcję historii należy wybrać się do położonych niedaleko Węgorzewa Mamerek. Znajdujący się tu kompleks bunkrów z czasów II wojny światowej, będący kiedyś kwaterą Naczelnego Dowództwa Wojsk Lądowych, stanowi świetną alternatywę dla słynnego Wilczego Szańca. Tutaj możemy przejść się po zespole 30 bunkrów, których wycofujące się stąd wojska III Rzeszy nie zdążyły wysadzić w powietrze. Poza zespołem fortyfikacji, który bywa nazywany ukrytym miastem, do dyspozycji turystów pozostaje Muzeum II Wojny Światowej poświęcone frontowi wschodniemu. Na ekspozycji odnajdziemy kilka makiet, m.in. bitew pod Kurskiem i Stalingradem, replikę okrętu podwodnego powiązanego z legendą Kanału Mazurskiego oraz kopię słynnej Bursztynowej Komnaty. W Mamerkach zwiedzanie odbywa się po wyznaczonej trasie, a na obejście całości warto zarezerwować około 2–3 godzin. Ceny biletów wejściowych kształtują się następująco: dorośli – 35 zł, dzieci – 30 zł. Górskie Mazury Mazurski poeta ludowy Michał Kajka zachwycał się krajobrazem swojego regionu, pisząc: „Ty mazurski kraju nasz, co to słyniesz nam za wzór, tam, gdzie szumi wieczny las i gdzie sterczą pasma gór...”. Pofałdowania terenu doceniali także inni lokalni twórcy, w tym Emilia Sukertowa-Biedrawina. Wzgórza morenowe Pojezierza Mazurskiego tworzą tu najwyższe wzniesienia, będąc doskonałym celem dla miłośników długich spacerów. Jedną z największych atrakcji tego typu jest Kurza Góra w Kurzętniku. Zimą zamienia się w pełnoprawny ośrodek narciarski z trzema trasami zjazdowymi, natomiast latem wciąż przyciąga turystów za sprawą wyjątkowej infrastruktury. Na szczycie wzniesienia stoi 35-metrowa drewniana wieża widokowa, do której prowadzi blisko dwukilometrowa ścieżka w koronach drzew. Ze szczytu rozpościera się panorama doliny Drwęcy oraz malowniczych krajobrazów Ziemi Lubawskiej. Taka perspektywa wiąże się jednak z odczuwalnym wydatkiem — bilety wstępu kosztują od 52 zł (dla uczniów, studentów i seniorów) do 59 zł za bilet normalny. Źródła: Mamerki.com, Travelist.pl, Mazury24, National Geographic Polska Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Koniki polskie, kajaki i szlak po drugiej stronie lustra. Ten park narodowy to idealny kierunek na długi weekend
Biebrzański Park Narodowy to największy park narodowy w Polsce i jeden z najdzikszych zakątków kraju. To właśnie tutaj, wśród rozległych torfowisk żyją dzikie konie, prowadzi podwodny szlak oraz znajdują się jedne z najpiękniejszych widoków. To idealny kierunek na weekendowy wyjazd, jeśli chcecie pobyć bliżej natury, ale macie na to ograniczony czas.
Biebrzański Park Narodowy może wydawać się mało oczywistym kierunkiem na sierpniowy długi weekend, ale właśnie w tym tkwi jego siła. To miejsce położone stosunkowo blisko centralnej Polski – z Warszawy można dojechać tu samochodem w około dwie godziny, w dużej części trasą szybkiego ruchu. Dzięki temu park sprawdzi się nawet na jednodniowy wypad za miasto. Jeśli jednak znajdzie się jeden lub dwa dodatkowe dni, zdecydowanie warto zostać tu dłużej. Choć największym atutem tego miejsca jest dzika przyroda, której obecność sprzyja odpoczynkowi, park oferuje znacznie więcej niż tylko piękne widoki. Można tu wędrować pieszo, jeździć rowerem, obserwować ptaki, szukać łosi przy Carskiej Drodze, płynąć kajakiem po Biebrzy, a przy odpowiednich warunkach nawet zejść pod wodę na specjalnym szlaku nurkowym. Największy park narodowy w Polsce Biebrzański Park Narodowy tworzą ciągnące się rozległe torfowiska, szuwary, tereny bagienne i lasy. Obejmuje on łącznie prawie 600 kilometrów kwadratowych terenu, co czyni go największym parkiem narodowym w Polsce i jednym z największych w Europie. Warto zauważyć, że jest większy od samej Warszawy. Zachowało się tutaj wiele zagrożonych gatunków roślin oraz zwierząt, a Bagna Biebrzańskie uznawane są za jedne jedno z najważniejszych siedlisk ptaków wodno-błotnych zarówno w Polsce, jak i Europie. Jego teren obejmuje przede wszystkim Kotlinę Biebrzańską oraz fragmenty Wzgórz Sokólskich, Doliny Górnej Narwi, Wysoczyzny Białostockiej i Kolneńskiej, jednak jego sercem jest właśnie rzeka Biebrza. To właśnie ona i jej rozlewiska tworzą jedne z najpiękniejszych widoków w Polsce i zapewniają życie wielu zagrożonym gatunkom. A jednocześnie stanowią największą atrakcję całego parku, skupiając wokół siebie różnorodne szlaki turystyczne oraz zabytki. Co zobaczyć w Biebrzańskim Parku Narodowym? Trudno wskazać jedno najpiękniejsze miejsce w całym parku, zwłaszcza że jego obszar jest bardzo rozległy. Na pewno warto zwrócić uwagę na kilka punktów, które dobrze pokazują różnorodność Biebrzy – od zabytków militarnych, przez drogi widokowe, po dzikie zakątki torfowisk. Twierdza Osowiec. Militarna historia w sercu bagien Twierdza Osowiec to obowiązkowy punkt dla pasjonatów historii. Budowla pochodzi z końca XIX wieku i była ważnym elementem systemu umocnień broniących zachodnich granic Rosji. Jej strategiczne znaczenie wynikało z położenia przy jednej z najważniejszych przepraw przez bagna biebrzańskie. Część terenu twierdzy nie jest dostępna dla turystów, ale wciąż można zobaczyć wybrane fragmenty fortyfikacji. Jednym z ciekawszych miejsc jest ścieżka edukacyjna „Wokół Fortu IV Twierdzy Osowiec”, prowadząca wzdłuż ruin, fosy i pozostałości dawnej infrastruktury wojskowej. Carska Droga. Najsłynniejsza trasa widokowa nad Biebrzą Carska Droga powstała pod koniec XIX wieku podobnie jak Twierdza Osowiec i była również wykorzystywana do celów militarnych. Dziś jest jedną z najbardziej znanych tras w Biebrzańskim Parku Narodowym. Najciekawszy przyrodniczo i krajobrazowo odcinek ma 34 km i biegnie między Strękową Górą a Osowcem-Twierdzą. To właśnie przy Carskiej Drodze turyści najczęściej wypatrują dzikich zwierząt. Można tu zobaczyć między innymi łosie, bobry, jelenie i liczne gatunki ptaków. Wzdłuż trasy znajdują się ścieżki edukacyjne, szlaki turystyczne, punkty widokowe i miejsca odpoczynku. Grzędy. Jeden z najdzikszych zakątków Biebrzy Grzędy to rozległy i dziki obszar, który prowadzi przez torfowiska, bory, bagna i wydmy. To jedno z najbardziej urokliwych miejsc w Kotlinie Biebrzańskiej, idealne dla osób, które chcą pieszo obserwować dziką przyrodę. Na tym terenie znajdują się szlaki turystyczne, ścieżki edukacyjne, kładki oraz infrastruktura ułatwiająca zwiedzanie. Działają tu również Ośrodek Rehabilitacji Zwierząt oraz Ośrodek Hodowli Zachowawczej Konika Polskiego. Choć Grzędy należą do najdzikszych fragmentów parku, są jednocześnie dobrze przygotowane do ruchu turystycznego. Biebrza dla aktywnych. Szlaki piesze, rowerowe i wodne Biebrzański Park Narodowy poza pięknymi widokami oferuje szeroki wybór letnich aktywności dla tych, którzy lubią łączyć ruch z bliskością natury. W parku wytyczono szlaki piesze, rowerowe, wodne, konne i edukacyjne. Przed wyjazdem warto jednak sprawdzić aktualne komunikaty parku, ponieważ część tras może być okresowo zalana, zamknięta albo objęta ograniczeniami. Szlaki piesze Piesze wycieczki to jeden z najlepszych sposobów odkrywania parku. Rozległy obszar Biebrzy, którego każdy fragment potrafi zaskoczyć, sprzyja powolnym wędrówkom w ciszy. Dzięki temu można uważniej podziwiać przyrodę i zwiększyć szanse na spotkanie dzikich mieszkańców parku. Warto jednak pamiętać, że warunki na bagnach i torfowiskach potrafią szybko się zmieniać. Po opadach część ścieżek może być mokra, śliska albo czasowo niedostępna. Dlatego przed wyruszeniem na szlak najlepiej sprawdzić aktualny komunikat turystyczny Biebrzańskiego Parku Narodowego. Szlaki rowerowe Na terenie parku oraz w jego okolicach znajdują się również trasy rowerowe. Niektóre szlaki piesze udostępnione są także rowerzystom. Na szczególną uwagę zasługuje Podlaski Szlak Bociani, należący do sieci szlaków Greenways w Polsce, czyli tras prowadzonych przez obszary ważne przyrodniczo i kulturowo. Nazwa szlaku nie jest przypadkowa. Na trasie znajdują się tablice informacyjne poświęcone bocianowi białemu. Odcinek biegnący przez okolice doliny Biebrzy pozwala połączyć spokojną jazdę rowerem z obserwacją krajobrazu, wsi, pól, mokradeł i ptaków. Szlaki wodne. Kajaki i tratwy na Biebrzy Biebrza słynie z licznych meandrów, zakoli i spokojnych odcinków, które przyciągają miłośników spływów kajakowych. Na terenie parku wyznaczono szlaki wodne o różnej długości i stopniu trudności. Najważniejszym z nich jest oczywiście sama rzeka Biebrza, ale do spływów udostępniane są także wybrane jej dopływy. Na części odcinków można skorzystać również ze spływu tratwą. To spokojniejsza forma poznawania rzeki, która pozwala poczuć klimat dawnych wypraw i tradycji związanych z nadbiebrzańskim życiem. Przed zaplanowaniem spływu trzeba jednak sprawdzić aktualne zasady obowiązujące w parku. Niektóre odcinki mogą być czasowo zamknięte, a korzystanie z własnego lub wypożyczonego sprzętu podlega określonym regulacjom. „Biebrza — po drugiej stronie lustra”. Pierwszy podwodny szlak turystyczny w Polsce Jedną z najbardziej niezwykłych atrakcji parku jest podwodny szlak turystyczny „Biebrza — po drugiej stronie lustra”. To pierwszy tego typu szlak w Polsce, pozwalający zobaczyć park z zupełnie innej perspektywy. Trasa obejmuje odcinek Biebrzy w okolicach Goniądza oraz odnogi rzeki tworzące pętle „Meander” i „Trzecia Woda”. To propozycja dla osób przygotowanych do nurkowania i świadomych ryzyka, jakie niesie taka aktywność. Przed zejściem pod wodę trzeba zapoznać się z regulaminem, warunkami bezpieczeństwa i aktualnymi komunikatami, ponieważ szlak może być okresowo zamykany, między innymi z powodu niskiego stanu wody. Koniki polskie w Biebrzańskim Parku Narodowym Na uwagę zasługuje również Hodowla Zachowawcza Konika Polskiego, prowadzona na terenie parku od 2004 roku. To jedna z nielicznych tego typu hodowli w Polsce. Koniki polskie są prymitywną rasą koni, uważaną za potomków tarpana, który żył niegdyś na terenach Polski, Litwy i Prus. Są niewielkie, odporne i dobrze przystosowane do trudnych warunków. Mają charakterystyczne myszate umaszczenie, ciemną pręgę na grzbiecie oraz ciemną grzywę i ogon. W parku funkcjonuje jeden tabun, który przemieszcza się swobodnie po wyznaczonym obszarze. Podczas spaceru po Grzędach można je czasem zobaczyć. To wyjątkowy widok, ale nie należy traktować tych zwierząt jak atrakcji do głaskania. Park przypomina, że nie wolno do nich podchodzić, dotykać ich ani dokarmiać. Szczególną ostrożność powinni zachować turyści z psami, ponieważ koń może potraktować psa jako zagrożenie. Gdzie nocować w Biebrzańskim Parku Narodowym? Na stronie parku znajduje się wiele różnorodnych propozycji noclegowych – od pokoi gościnnych, przez pensjonaty i prywatne kwatery, po pola namiotowe. Wybór jest na tyle szeroki, że można dopasować go do własnego stylu podróżowania. Przy rezerwacji warto jednak zwrócić uwagę na lokalizację. Biebrzański Park Narodowy jest bardzo rozległy, dlatego najlepiej najpierw zdecydować, co najbardziej chce się zobaczyć i dopiero potem warto szukać noclegu w najdogodniejszej części regionu. Biebrza nie jest miejscem, które odkrywa się w pośpiechu. To park dla tych, którzy potrafią zwolnić, patrzeć uważnie i cieszyć się ciszą. Właśnie dlatego może być jednym z najciekawszych kierunków na długi weekend w Polsce. Źródło: Biebrzański Park Narodowy Nasza autorka Gabriela Celińska Dziennikarka i studentka psychologii. Najchętniej opowiada historie na styku człowieka, miejsca i doświadczenia – pisząc o psychologii oraz podróżach. Jej największą pasją jest fotografia, szczególnie podróżnicza i kulinarna, dzięki której zatrzymuje chwile, smaki oraz emocje. Zakochana w Hiszpanii, nieustannie poszukuje inspiracji w kulturze, ludziach i codziennych historiach.
Sierpień w Tatrach ma fioletowy kolor. Zakopane to idealny kierunek na długi weekend
Kwitnąca wierzbówka, tatrzańskie schroniska i szlaki z widokiem na najwyższe szczyty Polski sprawiają, że Zakopane latem ma zupełnie inny urok niż zimą. Sierpniowy długi weekend to dobry moment, by ruszyć w Tatry, zobaczyć Halę Gąsienicową, zajrzeć nad Morskie Oko albo po prostu poczuć atmosferę miasta, które od dekad przyciąga artystów, turystów i miłośników gór.
Rzucić wszystko i wyjechać w Bieszczady. A może jednak w Tatry? W końcu do Zakopanego dojeżdżają pociągi i autobusy z całej Polski, a jego okolice stanowią świetną bazę wypadową, by choć na chwilę uciec od natłoku spraw prosto na szlak. Sierpniowy długi weekend lub niewykorzystany urlop to idealna okazja, by odczarować wizję Tatr przykrytych grubą warstwą śniegu. Skąpane w słońcu i kwitnącej wierzbówce kiprzycy wyglądają równie pięknie. Zakopane Polski malarz, pisarz i taternik – Rafał Malczewski w okresie dwudziestolecia międzywojennego nazwał Zakopane „pępkiem świata”. To właśnie tutaj, do miasta leżącego u stóp Tatr, przyjeżdżali najwybitniejsi artyści w poszukiwaniu natchnienia, między innymi Henryk Sienkiewicz, Jan Kasprowicz, Kornel Makuszyński oraz Wisława Szymborska. I trzeba przyznać, że określenie Malczewskiego ani trochę się nie zestarzało. Zakopane to najwyżej położone miasto w Polsce. Ze względu na swoje wyjątkowe położenie jest jedną z najpopularniejszych miejscowości turystycznych w kraju i ważnym ośrodkiem wypoczynkowym na południu Polski. Zimą można znaleźć tu dobrze przygotowane stoki narciarskie, a latem szlaki prowadzące do najpiękniejszych miejsc w Tatrach. Chociaż turystyka w ostatnich latach mocno się tutaj rozwinęła, miasto i jego okolice wciąż pozostają idealną bazą wypadową na weekendową wędrówkę blisko natury. Międzynarodowy Festiwal Folkloru Ziem Górskich w Zakopanem Decydując się na wyjazd do Zakopanego i jego okolic w sierpniu, warto rozważyć termin zahaczający o drugą połowę miesiąca. To właśnie wtedy, od 21 do 27 sierpnia 2026 roku, na Dolnej Równi Krupowej odbędzie się 57. Międzynarodowy Festiwal Folkloru Ziem Górskich, organizowany przez Zakopiańskie Centrum Kultury. To wyjątkowe wydarzenie, podczas którego odbywają się koncerty zespołów z całego świata, prezentacje kultur z różnych krajów, warsztaty, animacje, spotkania, a przede wszystkim barwny korowód ulicami Zakopanego. W tym roku mają wystąpić zespoły między innymi z Portugalii, Senegalu, Ghany, Włoch, Turcji, Bułgarii, Chorwacji, Węgier, Rumunii, Bośni i Hercegowiny, Czech, Słowacji i Polski. To wydarzenie, które przybliża górską kulturę z różnych stron świata, a jednocześnie sprawia, że Zakopane staje się jeszcze bardziej kolorowe, radosne i tętniące życiem. Najpiękniejsze szlaki w okolicy Zakopanego Będąc w Zakopanem na dłuższy weekend, nie sposób nie poświęcić choć jednego dnia na wyjście na szlak. Zwłaszcza że trasy znajdujące się wokół miasta mają różny poziom trudności oraz różny szacowany czas przejścia, dlatego każdy może znaleźć coś dostosowanego do własnych możliwości oraz ograniczeń czasowych. Zarówno oficjalna strona miasta, jak i Tatrzański Park Narodowy prezentują szeroki wybór tras z opisem ich przebiegu oraz charakteru, tak aby łatwiej było ocenić, czy konkretny szlak jest odpowiedni. Należy jednak pamiętać, że w górach ze względu na różnicę wzniesień kilometraż odczuwa się inaczej, a podany czas jest przybliżony i nie należy traktować go jako pewnik, zwłaszcza jeśli podróżuje się większą grupą lub z dziećmi. Oto cztery propozycje tras, które warto rozważyć na sierpniowy długi weekend. Dolina Chochołowska Chociaż najpiękniejsze widoki można zobaczyć tutaj wiosną, kiedy kwitną krokusy, latem wciąż jest to miejsce warte uwagi. Dolina Chochołowska to jeden z nielicznych obszarów po polskiej stronie Tatr, gdzie na udostępniony odcinek można zabrać psa, a także jedna z tras dostępnych dla rowerzystów. Szlak prowadzi szeroką drogą, miejscami asfaltową, a później szutrową, dlatego sprawdzi się podczas wędrówki z dziećmi. Należy pamiętać, że całkowita długość trasy z Siwej Polany przez Polanę Huciska do Polany Chochołowskiej i z powrotem to około 15 kilometrów, a przejście w obie strony zajmuje zwykle około 4,5 godziny. Szlak rozpoczyna się przy parkingu w Siwej Polanie, gdzie znajduje się także przystanek autobusowy oraz punkt sprzedaży biletów, i prowadzi aż w rejon Schroniska PTTK na Polanie Chochołowskiej. Hala Gąsienicowa To szlak, który dla początkujących może być sporym wyzwaniem. Chociaż dystans nie wydaje się duży, po drodze trzeba pokonać wyraźną różnicę wysokości. Warto go jednak rozważyć, gdy pozwalają na to kondycja, pogoda i doświadczenie, ponieważ można się tu natknąć na jeden z piękniejszych widoków w całych Tatrach. To właśnie tutaj na przełomie lipca i sierpnia oraz w sierpniu można obserwować efektowne kwitnienie wierzbówki kiprzycy, dzięki której Hala Gąsienicowa przyjmuje intensywnie różowo-fioletowy kolor. Trasa prowadzi z Kuźnic przez Boczań, Skupniów Upłaz i Przełęcz między Kopami aż do Schroniska PTTK Murowaniec. Przewidywany czas dojścia to około 2 godziny w jedną stronę, choć w praktyce zależy od tempa, pogody i liczby postojów. Wprawieni i dobrze przygotowani turyści po dotarciu do schroniska mogą pokusić się o kontynuowanie wędrówki niebieskim szlakiem, który prowadzi nad Czarny Staw Gąsienicowy. Morskie Oko To jedno z najchętniej odwiedzanych miejsc w polskich Tatrach. Nic dziwnego – widoki znad największego tatrzańskiego jeziora naprawdę zachwycają. Z tego powodu trasa nad Morskie Oko jest jedną z najpopularniejszych i najbardziej turystycznych. Odcinek ten jest też stosunkowo łatwy technicznie, ponieważ prowadzi głównie asfaltową drogą oraz fragmentami kamiennego bruku, dlatego często wybierają go rodziny z dziećmi. Trasa rozpoczyna się w Palenicy Białczańskiej, dokąd można dojechać autobusem prosto z Zakopanego. Po drodze, przy dobrej pogodzie, da się zobaczyć z daleka Dolinę Białej Wody. Szlak prowadzi również obok słynnych wodospadów – Wodogrzmotów Mickiewicza – przy których można zatrzymać się na dłuższy postój, aby nabrać sił przed dotarciem do celu, czyli Schroniska PTTK przy Morskim Oku oraz samego jeziora. Przed wyjazdem warto pamiętać, że parking na Palenicy Białczańskiej zwykle wymaga wcześniejszej rezerwacji online, a w sezonie na trasie panuje bardzo duży ruch. Rysy Ze Schroniska PTTK nad Morskim Okiem prowadzi również czerwony szlak na Rysy, najwyższy szczyt Polski. Chociaż jest to bardzo atrakcyjny cel, należy pamiętać, że trasa nie jest dla każdego. Wymaga bardzo dobrej kondycji, doświadczenia, odporności na ekspozycję, odpowiedniego przygotowania oraz właściwego sprzętu. Droga na szczyt mija Morskie Oko i Czarny Staw pod Rysami, a następnie prowadzi przez wymagający teren w kierunku Buli pod Rysami, gdzie nawet latem można natrafić na zalegający śnieg. Dalej szlak prowadzi stromym odcinkiem ubezpieczonym łańcuchami, aby w końcu wyprowadzić na grań prowadzącą na szczyt. Stamtąd można podziwiać jedną z najpiękniejszych panoram Tatr i dotknąć najwyższego punktu na terenie naszego kraju. Osoby, które planują dłuższy pobyt, niekoniecznie muszą wracać tą samą drogą, ale wybór zejścia po stronie słowackiej wymaga wcześniejszego zaplanowania logistyki, sprawdzenia warunków oraz zasad obowiązujących w słowackiej części Tatr. Schroniska w okolicy Zakopanego Dookoła Zakopanego jest znacznie więcej szlaków oraz tras, które z pewnością warto rozważyć, zwłaszcza jeśli przyjeżdża się na dłużej i jest się zwolennikiem aktywnego wypoczynku. Warto też pamiętać, że im mniej oczywisty i mniej popularny szlak, tym łatwiej uniknąć tłumów. Nie można jednak zapomnieć o dodatkowym atucie górskich wędrówek. Każdy miłośnik Tatr przyzna, że nic nie smakuje tak jak posiłek po osiągnięciu celu i nic nie dorówna schroniskowemu klimatowi. Dlatego warto zajrzeć do schroniska choć na chwilę, by poczuć atmosferę, która jest jedyna w swoim rodzaju. To właśnie tam można spotkać tych, którym góry sprawiają największą radość. W okolicach Zakopanego i przy tatrzańskich szlakach można znaleźć między innymi: Schronisko PTTK na Polanie Kondratowej, Schronisko PTTK na Hali Ornak, Schronisko PTTK na Polanie Chochołowskiej, Schronisko PTTK w Dolinie Roztoki, Schronisko PTTK w Dolinie Pięciu Stawów Polskich, Schronisko PTTK nad Morskim Okiem. Co robić w Zakopanem? Zakopane przez cały rok tętni życiem i jest atrakcyjnym punktem turystycznym. Chociaż już samo położenie nadaje mu uroku, miasto oferuje wiele różnych możliwości dla osób, które poza górskimi wędrówkami szukają rozrywki, kultury albo inspiracji. Koleje linowe i krzesełkowe Osoby, które chcą zobaczyć piękne widoki, ale mają ograniczony czas na wędrówkę po szlaku, mogą skorzystać z kolei linowych i krzesełkowych. Najpopularniejszą jest niewątpliwie kolej linowo-terenowa na Gubałówkę, której dolna stacja znajduje się w pobliżu Krupówek. W okolicy Zakopanego działają też inne kolejowe atrakcje widokowe, między innymi kolej linowa na Kasprowy Wierch oraz koleje krzesełkowe i wyciągi w rejonie Butorowego Wierchu, Szymoszkowej, Harendy i Wielkiej Krokwi. Muzea i galerie sztuki Miłośnicy historii i sztuki również znajdą coś dla siebie. Zakopane równie mocno jak na turystykę stawia na kulturę. Znajdują się tutaj między innymi Muzeum Tatrzańskie oraz Muzeum Stylu Zakopiańskiego. Na uwagę zasługuje również Miejska Galeria Sztuki im. Władysława hr. Zamoyskiego, jedna z najstarszych galerii sztuki w Polsce. Często organizowane są tu wystawy, spotkania autorskie, pokazy filmowe oraz wydarzenia kulturalne. Atrakcje turystyczne Osoby podróżujące z bliskimi, szczególnie z najmłodszymi, znajdą w Zakopanem także kilka atrakcji pod dachem. Jedną z nich jest Iluzja Park – miejsce, w którym można poczuć siłę wiatru halnego, zobaczyć realistyczny pokaz burzy z piorunami na Giewoncie, a także zmierzyć się z interaktywnymi instalacjami. To przystanek pozwalający zgłębić tajniki fizyki, zjawisk optycznych i iluzji. Źródła: Zakopane, Tatrzański Park Narodowy. Nasza autorka Gabriela Celińska Dziennikarka i studentka psychologii. Najchętniej opowiada historie na styku człowieka, miejsca i doświadczenia – pisząc o psychologii oraz podróżach. Jej największą pasją jest fotografia, szczególnie podróżnicza i kulinarna, dzięki której zatrzymuje chwile, smaki oraz emocje. Zakochana w Hiszpanii, nieustannie poszukuje inspiracji w kulturze, ludziach i codziennych historiach.
Latem trudno jej nie zauważyć. Jest jednym z najbardziej inwazyjnych gatunków, ale dla niektórych zwierząt także domem
Nawłoć kanadyjska to jeden z najbardziej ekspansywnych gatunków inwazyjnych w Europie. W Polsce porasta łąki, przydroża i nieużytki, tworząc gęste, żółte łany, które wypierają rodzime rośliny. A jednak naukowcy pokazali, że nawet tak problematyczna roślina może w pewnych warunkach stać się ważnym schronieniem dla rodzimych pająków.
Latem i wczesną jesienią trudno jej nie zauważyć. Tworzy wysokie, żółto kwitnące łany, które z daleka wyglądają efektownie. Pod względem przyrodniczym nie jest jednak niewinną ozdobą krajobrazu. Piękna i inwazyjna – nawłoć kanadyjska Nawłoć kanadyjska to gatunek pochodzący z Ameryki Północnej, który w Europie pojawił się jako roślina ozdobna. Z czasem zaczął szybko rozprzestrzeniać się poza ogrodami. W Polsce pierwsze udokumentowane stanowiska nawłoci kanadyjskiej poza uprawą pochodzą z 1872 roku z okolic Lublina i Krakowa. Dziś nawłoć kanadyjska występuje niemal w całym kraju. Rozsiewa się za pomocą lekkich nasion, a na zajętych siedliskach rozrasta się także przez kłącza. Najłatwiej kolonizuje miejsca zaburzone: przydroża, nieużytki, tereny wzdłuż linii kolejowych i łąki, na których osłabiona została konkurencja rodzimych gatunków. Dlaczego nawłoć kanadyjska jest groźna dla rodzimej przyrody? Problem polega na tym, że nawłoć kanadyjska jest bardzo konkurencyjna. Tworzy zwarte płaty, które ograniczają kiełkowanie i wzrost innych roślin. W efekcie krajobraz, który z daleka wygląda jak bujna, kwitnąca łąka, może być w rzeczywistości niemal monokulturą. Takie płaty są znacznie uboższe przyrodniczo niż naturalne łąki. Zmienia się skład roślin, a wraz z nim warunki życia owadów, ptaków i innych zwierząt. Dla części gatunków taka roślinność oznacza mniej pokarmu, mniej miejsc lęgowych i trudniejsze warunki do przetrwania. Dlatego nawłoć kanadyjska nie powinna być traktowana jak zwykły „chwast”, który po prostu rośnie tam, gdzie nikt go nie chce. To gatunek obcy i inwazyjny, którego ekspansja może realnie zmieniać całe siedliska. Nawłoć kanadyjska idealnym domem dla pająków Badacze Instytutu Zoologii z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu zwrócili uwagę na zaskakujący szczegół. Wiosną, gdy nawłoć jeszcze nie kwitnie, jej suche, zeszłoroczne pędy mogą tworzyć bardzo korzystne miejsce dla pająków. Badacze porównali powierzchnie porośnięte nawłocią z terenami niezajętymi przez tę roślinę. Sprawdzali, ile pająków znajduje się na roślinach, ile jest sieci i ile ofiar łapie się w pajęcze nici. Wyniki były jednoznaczne – na nawłoci pająków było znacznie więcej niż na rodzimych trawach. Na powierzchniach bez nawłoci odnotowano średnio 2,2 pająka na metr kwadratowy. Na powierzchniach zajętych przez nawłoć było ich średnio 14,6 na metr kwadratowy. Różnica była widoczna także w liczbie ofiar łapanych w sieci. Na nawłoci było ich średnio 155,3 na metr kwadratowy, a na terenach niezajętych przez nawłoć – około 13,8. Skąd tak duża różnica? Najprawdopodobniej chodzi o strukturę rośliny. Suche pędy nawłoci są sztywne, wysokie i gęste, dlatego dają pająkom więcej punktów zaczepienia do budowy sieci niż trawy. To sprawia, że mogą tworzyć skuteczniejsze pułapki i efektywniej polować. Nie oznacza to jednak, że nawłoć kanadyjska nagle staje się rośliną pożądaną w ekosystemie. Wyniki pokazują raczej coś bardziej złożonego – gatunki inwazyjne mogą mieć negatywny wpływ na jedne elementy przyrody, a jednocześnie w określonych warunkach wspierać inne organizmy. Chwast czy dom? Przyroda rzadko daje proste odpowiedzi Historia nawłoci i pająków dobrze pokazuje, że przyroda rzadko mieści się w prostych kategoriach. Dla człowieka nawłoć może być chwastem, dla rodzimych roślin – groźnym konkurentem, a dla pająków rusztowaniem, na którym łatwiej zbudować sieć i zdobyć pokarm. Nie zmienia to faktu, że nawłoć kanadyjska jest gatunkiem inwazyjnym, którego ekspansję trzeba kontrolować. Warto jednak pamiętać, że walka z gatunkami obcymi powinna być prowadzona mądrze. Usuwając jeden problem, nie powinniśmy tworzyć kolejnego – zwłaszcza tam, gdzie przez lata nawet inwazyjna roślina stała się częścią lokalnej sieci zależności. Źródła: naukawpolsce.pl, Springer Nature Link, GOV.pl. Nasza autorka Gabriela Celińska Dziennikarka i studentka psychologii. Najchętniej opowiada historie na styku człowieka, miejsca i doświadczenia – pisząc o psychologii oraz podróżach. Jej największą pasją jest fotografia, szczególnie podróżnicza i kulinarna, dzięki której zatrzymuje chwile, smaki oraz emocje. Zakochana w Hiszpanii, nieustannie poszukuje inspiracji w kulturze, ludziach i codziennych historiach.
Pleń na szlaku w Beskidzie Niskim. To zjawisko tak rzadkie, że uważano je za przepowiednię
W Beskidzie Niskim zaobserwowano pleń, czyli bardzo rzadkie zachowanie larw niewielkiego owada – ziemiórki pleniówki. Gąsienice tej niewielkiej muchówki łączą się w roje, złożone z setek osobników, wyglądających z pozoru jak jeden organizm. Cel takiego zachowania pozostaje nieznany, choć obserwowano je już setki lat temu.
Obserwacji dokonał internauta Jakub Urlich na szlaku w Beskidzie Niskim. Jak przekazał we wpisie na Facebooku, widział po drodze kilkanaście pleni, jeden z nich miał formę koła. Kilkanaście pleni to obserwacja niezwykle rzadka – nawet jeden to osobliwe zjawisko. Plenie od wieków mają swoje miejsce w ludowych wierzeniach, nie tylko w Polsce. Dziś powszechność internetu i mediów społecznościowych sprawia, że co roku dowiadujemy się o kilku obserwacjach plenia w naszym kraju. Miesiąc temu widziano go także w Tatrach. Po co owadom pleń? Za to niezwykłe zjawisko odpowiada mały owad o długości niespełna centymetra: ziemiórka pleniówka (Sciara militaris). Tej niepozornej muszki w formie dorosłej zapewne nigdy nie dostrzeżemy wędrując po lesie. Pleń formują jej bezwłose, niemal przezroczyste larwy. Pojedynczej larwy też byśmy nie zauważyli, ale plenie mogą składać się z tysięcy osobników. Po co larwom ziemiórki taka strategia? Tu możemy jedynie spekulować. Być może chodzi o poszukiwanie jedzenia, dogodnych miejsc do przepoczwarzenia się albo jest to po prostu strategia ułatwiająca przetrwanie. Relatywnie duży „obiekt”, jakim jest pleń może zniechęcić owadożerne ptaki lub inne owady, które upolowałyby pojedynczą larwę, ale z wieloma sobie nie poradzą. Zarówno dorosłe ziemiórki pleniówki, jak i ich delikatne larwy potrzebują środowiska o wysokiej wilgotności. To właśnie jedna z przyczyn rzadkich obserwacji plenia. Choć lasów mamy dużo, nie wszędzie ściółka jest na tyle wilgotna, by żyły w niej ziemiórki. Pierwszy polski opis plenia i wierzenia ludowe Za pierwszy polski opis gatunku odpowiada Maksymilian Nowicki. Jego artykuł „O pleniu Kopalińskim i lęgnącej się z niego pleniówce” ukazał się w 1868 roku w „Roczniku Towarzystwa Naukowego Krakowskiego”. Nowicki opisuje w nim często obserwacje plenia w wiosce Kopalin pod Bochnią, ale zagłębia się też w ludowe wierzenia, ustne przekazy, pisemne świadectwa i inne artykuły naukowe. „Liptacy na południowej stronie Tatr zwą go żyremy); górale polscy na północnej stronie Tatr i Babiéj-Góry pleniem (od plennny), a Bojcy w Synowucku po rusku połonem” – pisze Nowicki. Przytacza pierwsze wzmianki o pleniu aż z 1603 roku, opisuje także ludowe wierzenia z nim związane, nie tylko z terenów dzisiejszej Polski: W Niemczech, Szwecji i Norwegii ludowe nazwy plenia takie jak Heerwurm czy Kriegswurm (robak wojskowy/wojenny) nawiązują do przekonania, że jego pojawienie się zapowiada wojnę. W 1774 roku mieszkańcy okolic Eisenachu drżeli przed nowym konfliktem, wierząc, że pleń przepowiedział wojnę siedmioletnią w 1756 roku. Leśniczy z opisywanych przez Nowickiego Kopalin także twierdził, że pleń wróży wojnę i zarazę (cholerę). Inny wydźwięk miały wierzenia górali tatrzańskich oraz mieszkańców okolic Babiej Góry, dla których był symbolem plenności i bogatych zbiorów. W Tatrach wierzono, że kierunek przemieszczania się plenia ma kluczowe znaczenie: ruch ku północy zwiastował urodzaj w Polsce, a wędrówka w stronę Węgier miała przynosić pomyślność tamtejszym rolnikom. „W grupie raźniej” to strategia nie tylko ziemiórki Ziemiórka pleniówka to niejedyny owad, którego larwy stosują strategię „w grupie raźniej”. Podobne roje formuje korowódka dębówka, choć należy do zupełnie innego rzędu owadów – motyli. Zbiorowiska korowódki często przypominają, jak sama nazwa wskazuje, korowody, złożone z gąsienic idących gęsiego. Czasem jednak rzędów jest wiele. Zbieżność zachowań jest tu bardzo ciekawa – korowódki i ziemiórki nie są ze sobą spokrewnione, ale ich larwy wykształciły podobną strategię. Ziemiórki są powszechne Ziemiórkowate (Sciaridae) to ogromna rodzina owadów, licząca około 1700 opisanych gatunków, choć szacuje się, że może ich być nawet 20 tysięcy. Są małymi muszkami, o średniej wielkości 5 milimetrów, przeważnie żyjącymi w wilgotnej leśnej ściółce. Przeważnie – bo są i takie ziemiórkowate, które żyją na pustyniach, w wysokich górach, czy jaskiniach. Niektóre ziemiórkowate są szeroko rozpowszechnionymi szkodnikami roślin pokojowych, choć szkody przez nie wyrządzane nie są zbyt poważne. Larwy ziemiórek mogą uszkodzić korzenie roślin, zwłaszcza kiedy jest ich dużo. Za rozprzestrzenianie się ziemiórek odpowiada częściowo człowiek – łatwo je niezauważenie przewieźć wraz z transportem roślin, drewna lub humusu. Źródła: TVN24, Maksymilian Nowicki „O pleniu kopalińskim” Nasza autorka Magdalena Rudzka Redaktorka i wydawczyni National-Geographic.pl. Wcześniej związana m.in. z National Geographic Traveler i magazynem pokładowym PLL LOT Kaleidoscope. Z wykształcenia humanistka (MISH i SNS PAN), ale to przyroda stanowi jej największą pasję. Szczególnie bliskie są jej ekosystemy słodkowodne, a prawdziwym „konikiem” są ryby. W National-Geographic.pl pisze o swoich przyrodniczych pasjach, nauce i medycynie. Prywatnie ceni sobie podróże po nieoczywistych kierunkach, ze szczególnym sentymentem do Europy Środkowej i Wschodniej.
Jedziesz rowerem z Kopenhagi do Gdańska? Nie musisz się już martwić sprzętem
Bałtycka turystyka zyska zupełnie nową atrakcję. Od tego roku rowerowy przejazd z Kopenhagi do Gdańska będzie jeszcze prostszy. Wszystko za sprawą projektu, który ma zachęcić turystów do rowerowych podróży między Danią a Polską.
Trasa rowerowa EuroVelo 10 jest jednym z najbardziej imponujących sposobów na zwiedzenie Morza Bałtyckiego. Międzynarodowy zespół dróg przygotowanych dla jednośladów łączy wszystkie kraje bałtyckiego basenu i osiąga długość ponad 8,5 tysiąca kilometrów. Polski odcinek, rozpościerający się od zachodniopomorskiego Świnoujścia do warmińsko-mazurskiego Gronowa, co roku uczęszczany jest przez tysiące rowerzystów. Dla tych, którzy nie boją się długich rowerowych eskapad, został przygotowany specjalny projekt, dzięki któremu taka forma podróży stanie się dostępna dla większej liczby zainteresowanych. Rower w jedną stronę Nowe udogodnienie sprawia, że decydując się na rowerową podróż z Danii do Polski, nie musimy zajmować sobie głowy transportem własnego jednośladu. Duńska firma zaprezentowała tego lata ofertę, wedle której po wypożyczeniu roweru w duńskiej stolicy możemy go zwrócić dopiero w Gdańsku – po pokonaniu całej trasy. Dzięki temu nie musimy martwić się po pierwsze o przewiezienie pojazdu na punkt startowy trasy, a po drugie o stan naszego roweru, który musi wytrzymać trudy 900-kilometrowej wycieczki. Inicjatywa narodziła się w ramach przedsięwzięcia Baltic Biking Upgrade, nastawionego na promowanie turystyki rowerowej i usprawnienie podróży wzdłuż wybrzeża Bałtyku. Za koordynację działań odpowiada m.in. Pomorska Regionalna Organizacja Turystyczna oraz inne organizacje działające wokół EuroVelo 10. Zasady wynajmu Rezerwacji roweru dokonuje się online, określając datę oraz miejsce odbioru i oddania sprzętu. Możliwe są dwa punkty odbioru: Kopenhaga – wtedy podróż odbywa się w kierunku Gdańska – oraz analogiczna odwrotność, kończąca wyjazd w Danii. Podróż planowana jest na od 7 do 12 dni – przy średnim dziennym dystansie wynoszącym 80 kilometrów całość nie powinna zająć dłużej niż dwa tygodnie. Ceny zaczynają się od 3360 DKK (ok. 1946,00 PLN) za rower typu Gravel z wbudowanym koszykiem. Droższe modele, takie jak pojazdy ze wspomaganiem elektrycznym, potrafią kosztować 6400 DKK, czyli ponad 3,5 tysiąca złotych. Wypożyczalnia oferuje również możliwość pożyczenia kasku, specjalnych sakw mocowanych na rowerach oraz uchwytu na telefon. Rowerem nad Bałtykiem Podróż rowerem wzdłuż bałtyckiego wybrzeża pozwala dotrzeć do miejsc niedostępnych dla kierowców samochodów. Szlak wiodący tuż przy brzegu gwarantuje stały kontakt z morskimi falami, szumem wiatru, piaszczystymi plażami oraz malowniczymi klifami. Pokonując trasę na dwóch kółkach, możemy z bliska obserwować niezwykłą zmienność krajobrazu, który potrafi całkowicie przeobrazić się na przestrzeni zaledwie kilku kilometrów. Mijając Kopenhagę, przemierzamy urokliwe skandynawskie miasteczka i klifowe wybrzeża, by po przekroczeniu niemieckiej granicy zanurzyć się w klimacie dawnych miast hanzeatyckich. Z kolei polskie wybrzeże wita rowerzystów unikatowymi krajobrazami wyspy Wolin, elegancją Międzyzdrojów oraz spektakularnymi, ruchomymi wydmami w Słowińskim Parku Narodowym. Turystyka rowerowa pozwala nie tylko podziwiać piękno nadbałtyckich zakątków, ale przede wszystkim stać się częścią tego wyjątkowego krajobrazu. Źródła: Bikeway Copenhagen - Gdansk, Radio Gdańsk, One Way Bike Tours Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Będzie wyższa niż Chrystus w Rio, a nawet Świebodzinie. Niezwykła statua w małej polskiej wsi prawie gotowa
W Konotopiu pod Toruniem dobiega końca budowa najwyższej w Europie statui Matki Boskiej Bolesnej, która wraz z 15-metrowym cokołem osiągnie imponującą wysokość 55,6 metra.
Inwestycja, finansowana przez polskiego miliardera Romana Karkosika, jest na ukończeniu. Monument powstaje w bezpośrednim sąsiedztwie historycznego sanktuarium maryjnego. Uroczyste poświęcenie gigantycznej figury zaplanowano na 15 sierpnia 2026 roku, w święto Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Monumentalna konstrukcja będzie najwyższa w Europie Budowla o bezprecedensowej skali pochłonęła około 2500 metrów sześciennych betonu i przewyższy figurę Jezusa Chrystusa Króla w Świebodzinie oraz ikoniczny pomnik Chrystusa Odkupiciela w Rio de Janeiro, który wraz z cokołem mierzy „jedynie” 38,5 metra. Konstrukcja składa się z dwóch części: samej figury Maryi, której wysokość przekroczy 40 metrów, oraz 15-metrowego postumentu. Podstawa ta ma kształt korony i będzie pełniła funkcję tarasu widokowego. Prace budowlane rozpoczęły się w 2025 roku i obecnie są na ukończeniu. Pomimo rekordowych rozmiarów, twórcy podkreślają, że nadrzędnym celem projektu jest stworzenie przestrzeni do modlitwy, refleksji i kontemplacji dla przybywających z całego kraju pielgrzymów. Jednak bez wątpienia pomnik będzie przyciągał także zwykłych turystów, a wieś Konotopie stanie się równie słynna, co Świebodzin. Historyczne Sanktuarium Matki Boskiej Bolesnej Nowy pomnik staje obok sanktuarium, które jest celem licznych pielgrzymek. Centralnym punktem jest tam niewielka, 55-centymetrowa figura Matki Boskiej Bolesnej, wykonana z drewna lipowego. Dokładne pochodzenie rzeźby jest nieznane, lecz naiwny styl wskazuje, że z pewnością wykonał ją twórca ludowy. Historia sanktuarium sięga XIX wieku, kiedy to ówczesny właściciel majątku wzniósł murowaną kaplicę, by umieścić w niej tę ludową rzeźbę. Podczas II wojny światowej figurę uratowano przed zniszczeniem – mieszkańcy ukryli ją w bezpiecznym miejscu. Obecna kaplica sanktuarium została wybudowana w latach 2010–2011. Źródła: Wirtualna Polska, Parafia św. Wojciecha B.M. w Kikole Nasza autorka Magdalena Rudzka Redaktorka i wydawczyni National-Geographic.pl. Wcześniej związana m.in. z National Geographic Traveler i magazynem pokładowym PLL LOT Kaleidoscope. Z wykształcenia humanistka (MISH i SNS PAN), ale to przyroda stanowi jej największą pasję. Szczególnie bliskie są jej ekosystemy słodkowodne, a prawdziwym „konikiem” są ryby. W National-Geographic.pl pisze o swoich przyrodniczych pasjach, nauce i medycynie. Prywatnie ceni sobie podróże po nieoczywistych kierunkach, ze szczególnym sentymentem do Europy Środkowej i Wschodniej.
Urlop blisko natury pod namiotem lub w kamperze. Oto 8 najlepszych kempingów w Polsce nad morzem, jeziorem i w górach
Kempingi w Polsce przeżywają swój dobry czas. Dają swobodę, kontakt z naturą i możliwość podróżowania we własnym rytmie – pod namiotem, kamperem albo z przyczepą. Od Półwyspu Helskiego, przez Mazury, po Bieszczady wybraliśmy miejsca, które warto sprawdzić, planując wakacyjny wyjazd blisko wody, lasu i górskich krajobrazów.
W tym artykule: Kempingi nad morzem Kempingi na Mazurach Kempingi w Bieszczadach Kempingi nie są formą wypoczynku dla każdego. Trzeba lubić życie bliżej natury, wspólne przestrzenie, poranki z kubkiem kawy przed namiotem i wieczory, podczas których czas płynie wolniej niż w hotelowym lobby. Właśnie w tym tkwi jednak ich największy urok. Na kempingu panuje spokój i luz. Nikt się niczym nie przejmuje, a gdy się zapomni pasty do zębów, to zawsze jest ktoś kto wyciągnie pomocną dłoń. Jedno jest pewne – urlop na kempingu może być tańszy, bardziej elastyczny i znacznie bliższy przyrodzie niż klasyczny wyjazd all inclusive. Ten subiektywny wybór obejmuje 8 miejsc i kierunków kempingowych w Polsce – od Półwyspu Helskiego, przez Mazury, po Bieszczady. Kempingi nad morzem Półwysep Helski od lat uchodzi za jedno z najlepszych miejsc w Polsce dla miłośników windsurfingu, kitesurfingu i plażowego luzu. Co roku przyciąga swoim urokiem masę turystów, a w szczególności młodzież. Chałupy Chałupy są szczególnie popularne wśród osób, które szukają połączenia bliskości morza, sportów wodnych i wakacyjnej atmosfery. Wśród znanych miejsc kempingowych warto wymienić Chałupy 6, Kaper oraz Ekolagunę. Chałupy to dobry kierunek dla aktywnych, ale nie zawsze najlepszy wybór dla tych, którzy marzą o całkowitej ciszy. W szczycie sezonu bywa tu tłoczno i głośno, dlatego rodziny z małymi dziećmi oraz osoby szukające spokoju powinny uważnie sprawdzić charakter konkretnego kempingu przed rezerwacją. JurataCamp w Juracie Jeżeli ktoś chce zostać na Półwyspie Helskim, ale woli nieco spokojniejszą atmosferę niż w Chałupach, dobrym kierunkiem będzie JurataCamp. Obiekt położony jest w lesie sosnowym, między Morzem Bałtyckim a Zatoką Pucką, co daje dostęp do dwóch zupełnie różnych nadmorskich krajobrazów. Jurata od lat przyciąga osoby szukające bardziej kameralnego wypoczynku. Są tu restauracje, kawiarnie, plaże i ścieżki spacerowe, ale klimat jest spokojniejszy niż w najbardziej imprezowych częściach półwyspu. To propozycja dla tych, którzy chcą połączyć wakacje pod namiotem lub w przyczepie z wygodą nadmorskiego kurortu. Horyzont Camp we Władysławowie Władysławowo to jeden z najpopularniejszych kierunków nad Bałtykiem. Jeżeli ktoś planuje pobyt na kempingu właśnie w tej okolicy, może wziąć pod uwagę Horyzont Camp. To miejsce bardziej uporządkowane i rodzinne niż najbardziej rozrywkowe kempingi półwyspu. Może być dobrym kompromisem dla osób, które chcą mieć blisko do morza, ale jednocześnie zależy im na wygodniejszym zapleczu i łatwym dostępie do atrakcji Władysławowa oraz okolicznych miejscowości. Kempingi na Mazurach Mazury to jeden z najbardziej oczywistych kierunków dla osób, które lubią kempingi nad wodą. Jeziora, lasy, żeglarstwo, kajaki i długie wieczory przy ognisku sprawiają, że region od lat przyciąga zarówno kamperowiczów, jak i osoby podróżujące z namiotem. Aura w Rydzewie Jednym z miejsc, które warto rozważyć, jest Aura w Rydzewie, położona niedaleko Giżycka nad jeziorem Niegocin. To dobry wybór dla osób, które chcą odpocząć blisko wody, ale niekoniecznie w samym centrum największego mazurskiego ruchu turystycznego. Rydzewo daje dostęp do szlaku Wielkich Jezior Mazurskich, a jednocześnie pozwala złapać spokojniejszy rytm wypoczynku. Cezar w Mrągowie Drugą mazurską propozycją jest Camping Cezar w Mrągowie, położony nad jeziorem Czos. Mrągowo to jedna z najpopularniejszych miejscowości turystycznych regionu, dlatego trudno się tu nudzić. W sezonie odbywają się wydarzenia muzyczne, działa zaplecze gastronomiczne, a okolica sprzyja spacerom, rowerom i sportom wodnym. Na terenie obiektu znajdują się zarówno domki letniskowe, jak i pole campingowe oraz namiotowe. To dobre miejsce dla osób, które chcą połączyć wakacje nad jeziorem z dostępem do atrakcji większej mazurskiej miejscowości. Sun Bila w Bogaczewie Sun Bila w Bogaczewie to propozycja dla osób, które chcą być blisko żeglarskiego serca Mazur. Obiekt znajduje się nad jeziorem Bocznym, na Szlaku Wielkich Jezior Mazurskich i łączy funkcję kempingu oraz mariny. To miejsce może zainteresować zarówno osoby podróżujące kamperem lub z namiotem, jak i żeglarzy. Atutem jest położenie przy wodzie, dostęp do zielonego terenu i możliwość korzystania z infrastruktury portowej. To dobry wybór dla tych, którzy chcą wypoczywać blisko jeziora, ale jednocześnie mieć łatwy dostęp do Giżycka i okolicznych atrakcji. Kempingi w Bieszczadach Bieszczady to kierunek dla osób, które w kempingu szukają przede wszystkim przestrzeni, ciszy i kontaktu z naturą. Są idealne jeśli szuka się również aktywności w postaci trekkingu, na niezbyt wymagających trasach. Diabla Góra w Tyrawie Solnej Ośrodek Rekreacyjno-Wypoczynkowy Diabla Góra znajduje się w Tyrawie Solnej, na pograniczu Krajobrazowego Parku Gór Słonnych. Obiekt położony jest przy Sanie i potoku Tyrawka, co tworzy dobre warunki do spokojnego wypoczynku w zielonej okolicy. Choć nazwa może brzmieć groźnie, miejsce dobrze sprawdzi się także dla rodzin z dziećmi. Okolica sprzyja spacerom, wycieczkom rowerowym i poznawaniu mniej oczywistej części Bieszczadów. To propozycja dla tych, którzy wolą bardziej naturalny rytm wyjazdu niż zatłoczone kurorty. Zjawa w Polańczyku Ostatnią propozycją jest Kemping Zjawa w Polańczyku, położony bezpośrednio nad Jeziorem Solińskim. To sezonowy ośrodek działający od maja do października, oferujący domki, miejsca dla kamperów, przyczep oraz pole namiotowe. Największym atutem tego miejsca jest położenie – blisko wody, w otoczeniu bieszczadzkich krajobrazów. Jezioro Solińskie daje możliwość plażowania, pływania, korzystania ze sprzętu wodnego i spacerów po okolicy. To dobry wybór dla osób, które chcą połączyć kempingowy klimat z klasycznym wypoczynkiem nad jednym z najsłynniejszych jezior w Polsce. Nasz autor Jakub Rybski Dziennikarz i reporter, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, motocykli i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24, obecnie pracuje w RMF FM. W National-Geographic.pl pisze regularnie o historii, nauce i przyrodzie. Publikował m.in. w „Viva! Man” i National Geographic Traveler”.
Jak nie puma, to emu i kangur. Seria ucieczek egzotycznych zwierząt w Polsce
W polskich lasach doszło do serii zadziwiających spotkań. Po głośnej sprawie z pumą, pod Lublińcem sfotografowano emu, a na Podkarpaciu trwają poszukiwania kangura. Leśnicy ostrzegają: egzotyczne zwierzęta z hodowli nie poradzą sobie na wolności.
W ostatnich tygodniach w polskich lasach doszło do serii spotkań z egzotycznymi zwierzętami. Najpierw pojawiła się puma, którą udało się załapać, potem donoszono o kolejnym możliwym spotkaniu z pumą, którego koniec końców nie potwierdzono – sfilmowany kot okazał się zbyt mały. Teraz z kolei Nadleśnictwo Lubliniec podzieliło się obserwacją jednej z mieszkanek miasta, która natknęła się na emu, a pod Rzeszowem trwają poszukiwania kangura. Skąd wziął się emu pod Lublińcem? Mieszkanka Lublińca zauważyła wielkiego ptaka jadąc na rowerze. Zdjęcia nie pozostawiają wątpliwości: to emu, największy ptak Australii i jeden z największych na świecie. Jak mógł znaleźć się w polskim lesie? To raczej pewne, że uciekł z prywatnej hodowli. Hodowców emu jest w Polsce całkiem sporo. Pisklę można w naszym kraju kupić już za około 600 zł. „Zwierzęta egzotyczne nie są przystosowane do życia w naszych warunkach. Mogą cierpieć z braku odpowiedniego pokarmu, nieodpowiednich warunków, a jednocześnie stanowić zagrożenie dla rodzimych gatunków i powodować nieprzewidziane sytuacje” – zwracają uwagę Lasy Państwowe, opisując przypadek z Lublińca. „Jeśli ktoś zauważy to zwierzę, prosimy o zachowanie ostrożności i kontakt telefoniczny” – pisze na Facebooku Nadleśnictwo Lubliniec. Kolejny uciekinier: kangur pod Rzeszowem Nieco wcześniej, 12 lipca, rozpoczęły się poszukiwania innego uciekiniera: z labiryntu kukurydzy w Łopuszce Małej uciekł mały kangur. Zwierzak jest atrakcją tego miejsca, widnieje też w jego logotypie. Opiekunowie wyznaczyli nagrodę 1000 zł za jego odnalezienie, ale okazało się to niełatwe. Według informacji TVP3 Rzeszów, kangurek widziany był kilka dni później w okolicach Trzebowniska, a więc musiał pokonać prawie 40 km. Właściciele proszą, aby zwierzaka nie próbować łapać na własną rękę, bo grozi to spłoszeniem go, a wtedy może uciec jeszcze dalej. W zagrodach w mini-zoo w Labiryncie Łopuszka Mała mieszkają też m.in. alpaki, kozy i bydło długowłosej rasy highland cattle. Te wszystkie przypadki uświadamiają skalę i wyzwania hodowli egzotycznych zwierząt w Polsce. Źródła: Lasy Państwowe, Nadleśnictwo Lubliniec, TVP3 Rzeszów Nasza autorka Magdalena Rudzka Redaktorka i wydawczyni National-Geographic.pl. Wcześniej związana m.in. z National Geographic Traveler i magazynem pokładowym PLL LOT Kaleidoscope. Z wykształcenia humanistka (MISH i SNS PAN), ale to przyroda stanowi jej największą pasję. Szczególnie bliskie są jej ekosystemy słodkowodne, a prawdziwym „konikiem” są ryby. W National-Geographic.pl pisze o swoich przyrodniczych pasjach, nauce i medycynie. Prywatnie ceni sobie podróże po nieoczywistych kierunkach, ze szczególnym sentymentem do Europy Środkowej i Wschodniej.