„Zimno, śnieg i zerwany łańcuch” – dziennikarz „Travelera” nie sądził, że tak skończy się jego górski trip
Radziejowa i Wielki Rogacz na e-bike’u? To możliwe – choć nie bez przygód. Maciej Wesołowski relacjonuje trasę przez Beskid Sądecki, pokazując nie tylko krajobrazy, ale i wyzwania.
Spis treści: Deszcz, błoto i pierwszy lot przez kierownicę – przygoda na rowerze enduro zaczyna się mocno Polana Litawcowa, Łemkowie i Beskid Nadpopradzki – historia, o której mało kto pamięta Schronisko na Przehybie, burza i legendarna szarlotka. Tu zaczyna się historia Głównego Szlaku Beskidzkiego Radziejowa, Korona Gór i widok za 1266 metrów wysiłku – Wielki Rogacz w tle Jak zaplanować wyprawę rowerową do Beskidu Sądeckiego Naszą bazą jest Piwniczna-Zdrój. To tutaj testujemy sprzęt i stąd ruszamy w góry. Najpierw na przełęcz Obidza, gdzie tak naprawdę zaczyna się nasz Tour de Beskid. Jedziemy rowerami elektrycznymi typu enduro, przystosowanymi do jazdy w trudnym terenie, a naszym celem jest najwyższy szczyt Beskidu Sądeckiego – Radziejowa. Deszcz, błoto i pierwszy lot przez kierownicę – przygoda na rowerze enduro zaczyna się mocno Szczęścia do pogody nie mamy. Od rana chmurzy się, a potem rzęsiście leje. Mimo że jest połowa maja, temperatura zbliża się niebezpiecznie do zera. Przedzieramy się przez głębokie błocko, a w wyższych partiach gór nawet sypie śnieg. Co oczywiście w żaden sposób nas nie powstrzymuje. Wbrew niesprzyjającej aurze mamy dużo frajdy z jazdy. Ja swoją pierwszą przygodę zaliczam już po kilku minutach – nie dostosowuję prędkości do warunków i lecę przez kierownicę prosto w błoto. Wychodzi słaba znajomość tego rodzaju sprzętu. Rower enduro okazuje się prawdziwą bestią, potrzeba więc nieco doświadczenia, by go okiełznać. Polana Litawcowa, Łemkowie i Beskid Nadpopradzki – historia, o której mało kto pamięta Na szczęście po efektownym fikołku jestem cały, zaledwie trochę poobcierany. Mogę ruszać dalej. Wspinamy się coraz bardziej stromymi drogami, od czasu do czasu przydaje się więc rowerowy tryb „turbo”. Chociaż od razu warto dodać, że to jednak nie motocykl i bez solidnej pracy mięśni nóg nawet wspomaganie nie pomoże. Po drodze mijamy Polanę Litawcową – niegdyś należała ona do Łemków, którzy tu wypasali swoje owce. Po tym jak tę grupę etniczną wysiedlono z Beskidu w ramach powojennej Akcji „Wisła”, polana stoi pusta i coraz mocniej zarasta. A szkoda, widoki stąd są przednie. Przy dobrej pogodzie zobaczyć stąd można Tatry i Pieniny. Ale to nie jest ten dzień. Podziwiam więc delikatny obłok mgły zasnuwający okolicę. A okolica jest bardzo ciekawa. Region dzieli się na dwie części: pasmo Radziejowej i pasmo Jaworzyny; granicą pomiędzy nimi jest rzeka Dunajec. Różnią się one zarówno rzeźbą terenu, architekturą czy infrastrukturą, jak i dziedzictwem kulturowym. W paśmie Radziejowej, którym jedziemy, do dziś dostrzec można spuściznę żyjących tu przez wieki, wspomnianych już Łemków. To oni zbudowali np. wiele z drewnianych obiektów sakralnych, które nadal stanowią o charakterze miejsca. Do roku 1918 leżący w południowo-wschodniej części Małopolski rejon nazywano Beskidem Nadpopradzkim. Po traktacie wersalskim i wytyczeniu granic pomiędzy odrodzoną Polską a powstałą właśnie Czechosłowacją u nas zaczęto używać nazwy Beskid Sądecki, a w Czechosłowacji – Ľubovnianska Vrchovina. Zdaniem wielu teraz, gdy polityczne emocje opadły (po drugiej stronie granicy nie ma już zresztą Czechosłowacji, a Słowacja), warto by pomyśleć o przywróceniu dawnej nazwy. Bo nie ma wątpliwości, że to płynąca m.in. przez Piwniczną-Zdrój rzeka Poprad jest osią regionu i jego punktem odniesienia. Niezależnie od nazwy jest tu przepięknie. Średniej wielkości góry pokryte są w większości gęstym lasem. Pomiędzy górskie grzbiety wcinają się wąskie i głębokie doliny rzek. Schronisko na Przehybie, burza i legendarna szarlotka. Tu zaczyna się historia Głównego Szlaku Beskidzkiego Kierujemy się w stronę schroniska PTTK Przehyba. Deszcz zacina coraz intensywniej, a następny podjazd jest już szaleńczo stromy. Zbyt stromy nawet dla mojego cyklopotwora. Mniej więcej w połowie tego odcinka pęka mi łańcuch. Kolejne pół godziny to mozolna jego naprawa przy padającym deszczu i śniegu. Cóż, zdarzają się przyjemniejsze rzeczy na szlaku. Ta akurat przygoda najlepiej wyglądać będzie w kombatanckich opowieściach za jakieś 10 lat. Po kolejnych kilkudziesięciu minutach w śnieżnej zadymce docieram do schroniska na Przehybie (1175 m n.p.m.). Tu mamy zaplanowany obiad. W krótkiej przerwie pomiędzy opadami mam szansę docenić niezwykłe jego położenie – poza Tatrami i Pieninami nierzadko widać stąd również Gorce. Zamawiam polewkę przehybską. To regionalna zupa na bazie zsiadłego mleka lub maślanki, z dodatkiem ziemniaków, czosnku, koperku, jajek i skwarek. Do tego grzanki z żytniego chleba. W innych wariantach zdarza się, że kucharz dorzuci do polewki mąki pszennej, owsa lub kaszy jaglanej. Koledzy zamawiają naleśniki, pierogi z jagodami lub pomidorową – wszystko podobno doskonałe! Na koniec na stoły wjeżdża słynna przehybska szarlotka. Wielka i pyszna! Schronisko ma niezwykły klimat. Tworzą go drewniane obicia ścian i sufitów, takież meble, ale też malowane „jezuski” na ścianach i towarzyszące im plakaty rodem z PRL. Znajduje się tu także Izba Pamięci profesora Kazimierza Sosnowskiego, żyjącego na przełomie XIX i XX w. geografa, taternika i krajoznawcy. Dziś uważa się go za jednego z ojców nowoczesnego polskiego krajoznawstwa i wielkiego promotora turystyki pieszej. Zasługą prof. Sosnowskiego jest m.in. utworzenie Głównego Szlaku Beskidzkiego, który zresztą również nosi jego imię (i przebiega przez Przehybę). To ok. 500 km trasy łączącej Ustroń w Beskidzie Śląskim z Wołosatem w Bieszczadach. Radziejowa, Korona Gór i widok za 1266 metrów wysiłku – Wielki Rogacz w tle Jedziemy dalej. Coraz bardziej zaczynam doceniać nieznaną mi wcześniej funkcję w moim rowerze Orbea. Podczas stromego podjazdu, nie zatrzymując się ani na chwilę, mogę podnieść sobie sztycę siodełka za sprawą wajchy przy kierownicy. I analogicznie – na zjeździe, gdy przy sporej prędkości trzeba przyjąć całkiem inną pozycję, mogę błyskawicznie obniżyć sobie sztycę. Niby prosty trik, a jak bardzo zmienia komfort i bezpieczeństwo wycieczki! Przed nami Wielki Rogacz (1182 m n.p.m.). Jest on gęsto porośnięty drzewami, dlatego też dość łatwo go przegapić. To w tej okolicy krzyżują się z sobą dwa szlaki turystyczne: czerwony (którym prowadzi Główny Szlak Beskidzki) i niebieski. Wreszcie, po pokonaniu kolejnego stromego i pełnego ostrych kamieni odcinka, docieramy do Radziejowej (1266 m n.p.m.), jednego z 28 szczytów oficjalnie tworzących Koronę Gór Polskich. Pierwsze, co widzę, to betonowy obelisk i pomnik ustawiony tu z okazji 1000-lecia państwa polskiego. Jest też tablica z napisem: „Uszanuj majestat gór”. Staram się to robić zawsze, nie tylko tutaj, ale dzięki za przypomnienie. Obok dostrzec można niewielką drewnianą skrzyneczkę, w której kryje się pieczątka. Przydaje się ona zdobywcom Korony Gór. W ten sposób można sobie zapewnić dowód zdobycia szczytu. Zostawiamy rowery na dole i po ażurowych metalowych schodach wdrapujemy się na 20-metrową wieżę widokową, jaka powstała tu w 2020 r. Panorama jest imponująca, choć dziś na pierwszym planie są przede wszystkim ośnieżone wierzchołki świerków. Jest również długa tablica z wypisanymi szczytami, które stąd (podobno) widać. Są tu i tatrzańskie Czerwone Wierchy, i Giewont, i Kozi Wierch, są słowackie wierzchołki z pasma Małej Fatry, są Pieniny z Trzema Koronami na czele. Obiecuję sobie, że wrócę tu kiedyś, gdy aura będzie bardziej sprzyjać. Tymczasem wiatr urywa głowę, więc zawracamy. Na Radziejowej spędzamy ponad pół godziny. Po czym rozpoczynamy powrót do Piwnicznej. Na początek bardzo ostry zjazd po mokrych kamieniach i sporo zakrętów. Potem trochę się wypłaszcza. Jedziemy przez gęsty świerkowo-bukowy las, który daje poczucie bliskiego obcowania z naturą. Jesteśmy mokrzy i zziębnięci. Po drodze zahaczamy jeszcze o przełęcz Niemcową, z której również roztacza się wspaniały widok. Ale i tak każdy myśli już przede wszystkim o ciepłej kolacji i seansie w hotelowej saunie. Jak zaplanować wyprawę rowerową do Beskidu Sądeckiego Nocleg Hotel Piwniczna SPA & Conference. Położony w zakolu Popradu ośrodek jest znakomitą bazą do wypadu w góry. Od 470 zł/os. Sprzęt Jechałem elektrycznym rowerem Orbea Wild wyposażonym w silnik Bosch Performance Line CX (5. generacji). Posiada on 4 tryby jazdy: eco, tour, eMTB i turbo. Wypożyczenie e-bike’a enduro na 4 godz. to koszt 160 zł, na cały dzień: 230 zł; Rowerowa Dolina, ul. Targowa1, Piwniczna-Zdrój. Trasa Trasę z Piwnicznej-Zdroju do przełęczy Obidza pokonaliśmy busami. Potem dotarliśmy do schroniska PTTK Przehyba, na szczyty Wielki Rogacz i Radziejowa. Po czym wróciliśmy do Piwnicznej. Fantastycznym rozwiązaniem podczas jazdy rowerem elektrycznym w Beskidzie Sądeckim są stacje ładowania baterii rozsiane po okolicy, m.in. na przełęczy Obidza, w schronisku na Przehybie czy przy Chacie Magóry. To pozwala na znaczne przedłużenie planowanej trasy po górach. Źródło: National Geographic Traveler Nasz ekspert Maciej Wesołowski Reporter. Redaktor prowadzący magazynu National Geographic Traveler. Autor książek reporterskich: „Szpagat w pionie. W drodze przez Indie” oraz „Cafe Macondo. Reportaże z Kolumbii”, współautor zbiorów reportaży „Tu drzwi trzeba otwierać powoli”, „Grzech jest kobietą”, „Warszawa nocą”. Publikował m.in. w Dużym Formacie Gazety Wyborczej, Przekroju, Wprost, Rzeczpospolitej, Tylko Rocku, Machinie, Podróżach, Wirtualnej Polsce i Onecie. Nominowany do nagród dziennikarskich, m.in. Grand Press, MediaTory, nagrody im. Teresy Torańskiej. Kaszëba z pochodzenia, kociewiak z urodzenia, suwalczanin z wychowania, warszawiak z wyboru. Uzależniony od podróży, spotkań z ludźmi, ekstrawaganckiej kuchni i muzyki Radiohead. Uwielbia kulturowe transgresje i etniczne koktajle Mołotowa.
To śląski raj dla rowerzystów, tłumów brak – „świetna alternatywa dla zatłoczonych tras”
Dla miłośników jazdy na rowerze po małych miasteczkach, z dala od gwaru i tłoku, Liswarciański Szlak Rowerowy to prawdziwy raj. Podróż zaczyna się w Woźnikach, wśród malowniczych pól, lasów i wzniesień, a kończy w Wąsoszu Górnym.
Woźniki to niewielkie miasto położone w województwie śląskim, w powiecie lublinieckim. Ślady osad w okolicy sięgają czasów prehistorycznych. Na miejscu znajduje się niewielki rynek, urokliwe kamieniczki oraz tętniące zielenią pola i lasy. To właśnie tutaj podróż rozpoczynają osoby chcące przejechać cały Liswarciański Szlak Rowerowy. Na trasie czeka wiele niespodzianek. Liswarciański Szlak Rowerowy – ucieczka od tłumów Liswarciański Szlak Rowerowy liczy 108 km długości. Jest oznaczony kolorem niebieskim i wije się wzdłuż rzeki Liswarty. Zdaniem wielu kajakarzy to jedna z najciekawszych rzek w Polsce pod kątem turystycznym. Przejechanie całego szlaku w jeden dzień jest sporym wyzwaniem, choć wcale nie niewykonalnym – wymaga jedynie dobrego przygotowania fizycznego. Szlak poprowadzony jest głównie asfaltowymi drogami lokalnymi o małym natężeniu ruchu. Po drodze mijamy wioski i małe miasteczka, rozległe połacie pól i lasy. Momentami asfalt znika, zamiast niego pojawia się dróżka polna bądź leśna, dlatego przejechanie szlaku powinni rozważyć przede wszystkim użytkownicy rowerów crossowych i trekkingowych. Zdarzają się bowiem nawierzchnie piaszczyste, kamieniste i z płyt ażurowych, które łącznie mają ok. 2,5 km długości. Na trasie trudno zbłądzić, przy skrzyżowaniach ustawiono znaki, oznaczenia są również dobrze widoczne w wielu innych punktach. Co jakiś czas pojawiają się mapy szlaku, najczęściej przy miejscach przyjaznym rowerzystom. Szlak wzdłuż Liswarto spodoba się przede wszystkim osobom, które cenią ciszę, spokój i walory przyrodnicze. Trasa prowadzi przez wiekowe lasy, urokliwe tereny Parku Krajobrazowego „Lasy nad Górną Liswartą” i zbiorniki wodne. W Lisowie warto zatrzymać się na obiad i kawę lub ciepłą herbatę. Jednym z polecanych przez rowerzystów miejsc jest Restauracja 58 serwująca polską kuchnię. Rowerzyści zachwyceni: „Świetna alternatywa dla zatłoczonych tras” Oprócz walorów przyrodniczych na szlaku można poznać obiekty związane z historią danego regionu. W Woźnikach i Lubszy trafimy na pomniki Józefa Lompy, który był polskim poetą, działaczem i publicystą, a także pionierem oświaty ludowej oraz etnografii na Śląsku. Z kolei w Krzepicach warto odwiedzić cmentarz żydowski i ruiny synagogi. Po drodze rowerzyści mijają także liczne młyny wodne, przydrożne figurki, kapliczki czy ważne obiekty sakralne, takie jak kościół pw. Matki Bożej Królowej Różańca Świętego w Boronowie. W opiniach o szlaku wielu internautów zwraca uwagę na jego wielki atut – brak tłumów. „Przejechałem szlak samotnie. Dla mnie super alternatywa dla zatłoczonych tras. Bardzo mały ruch, trasa poprowadzona głównie uliczkami małych miasteczek i wiosek, ale również lasów i łąk nie brakuje. Polecam trasę” – czytamy w jednej z zamieszczonych wypowiedzi. Podobnego zdania jest pan Dawid, mieszkaniec Śląska, który regularnie wraca na Liswarciański Szlak Rowerowy. – Jest bardzo dobrze oznaczony, przebiega przez malownicze miejscowości, dodatkowo nie jest wymagający pod względem trasy. Zdarzają się odcinki piaszczyste, jednak dla entuzjastów roweru górskiego nie stanowi to większego problemu – twierdzi. Źródło: slaskie.travel Nasza ekspertka Wiktoria Szydło Dziennikarka i miłośniczka dalekich wypraw rowerowych, okazjonalnie poetka. Z pasją pisze o ciekawych miejscach, zapomnianych szlakach oraz niestworzonych – i tych realnych – historiach.
Rowerowe trasy Pomorza Zachodniego: kompletny przewodnik po ścieżkach nad morzem
Pomorze Zachodnie to prawdziwy raj dla miłośników turystyki rowerowej. W artykule znajdziesz szczegółowy opis tras, które prowadzą przez malownicze nadmorskie miejscowości, dziką przyrodę Ekoparku Wschodniego oraz historyczne miejsca, takie jak Kołobrzeg, Karlino i Białogard. Czekają tu na Ciebie wyjątkowe widoki, zabytki oraz atrakcje przyrodnicze – a wszystko to na dwóch kółkach!
Spis treści: Najpiękniejsze trasy rowerowe Pomorza Zachodniego Miasta, które warto odwiedzić na trasie Porady dla rowerzystów: co zabrać i jak się przygotować na trasę? Najpiękniejsze trasy rowerowe Pomorza Zachodniego Koszalin – start Twojej przygody Koszalin to idealne miejsce, aby rozpocząć rowerową przygodę na Pomorzu Zachodnim. Miasto, będące punktem startowym wielu tras, oferuje wygodny dojazd zarówno pociągiem, jak i samochodem. Trasę do Mielna pokonasz w zaledwie 30 minut, przemierzając 12 km płaskiego terenu. Mielno słynie nie tylko z szerokich plaż, ale także z Międzynarodowych Zlotów Morsów, podczas których pobito tu rekord Guinnessa na „największe zanurzenie misiów polarnych”. Warto zobaczyć pomnik morsa, który jest lokalną atrakcją, a także kolorowy mural autorstwa Cukina, koszalińskiego artysty, który zdobi wiele miejsc w regionie​. Przystanek Mielno: plaża i Międzynarodowy Zlot Morsów Mielno, poza organizowaniem zlotów morsów, przyciąga turystów swoimi plażami i wakacyjną atmosferą. Spacerując po deptaku, natkniesz się na liczne murale, a plaża ozdobiona jest malunkami przedstawiającymi ryby i meduzy. Po krótkiej przerwie w Mielnie, ruszaj dalej wzdłuż wybrzeża – już po kilku kilometrach trafisz na 16. południk, który oznaczono głazem i tabliczką informacyjną. Miejsce to przyciąga turystów szukających unikatowych punktów orientacyjnych na swojej trasie. Chłopy – ostatnia osada rybacka Po drodze warto zatrzymać się w Chłopach, jednej z ostatnich autentycznych osad rybackich w Polsce. Zachowana tu tradycyjna zabudowa szachulcowa i stary port rybacki przenoszą turystów w czasy, kiedy Pomorze Zachodnie żyło głównie z rybołówstwa. W Chłopach można zjeść świeżą rybę prosto z kutra, a plaża z molo i widokiem na morze to idealne miejsce na krótki odpoczynek​. Latarnia morska w Gąskach – widoki, które zapierają dech Kolejnym przystankiem jest latarnia morska w Gąskach. Z jej szczytu, który wznosi się na 49,80 metra, roztacza się spektakularna panorama na okoliczne miejscowości, takie jak Mielno, Sarbinowo i Unieście. Warto pokonać 226 schodów, aby podziwiać te widoki. Latarnia w Gąskach to jedna z nielicznych wciąż zamieszkanych przez latarnika, Piotra Laskowskiego, który przejął obowiązki po swoim ojcu​. Ekopark Wschodni: dzika przyroda i obserwacja ptaków Jeżeli interesuje Cię przyroda, koniecznie odwiedź Ekopark Wschodni, jedną z perełek Pomorza Zachodniego. To rozległy, ponad 380-hektarowy obszar chroniony, gdzie znajdziesz liczne ścieżki rowerowe i piesze. Drewniana kładka o długości 3 km biegnie przez wydmy i rozlewiska, umożliwiając obserwację ptaków. Jest to idealne miejsce dla miłośników ornitologii – można tu spotkać ponad 117 gatunków ptaków, w tym żurawie i orliki pospolite​. Miasta, które warto odwiedzić na trasie Kołobrzeg – najstarsze uzdrowisko Pomorza Kołobrzeg, jedno z największych miast Pomorza Zachodniego, słynie z uzdrowiskowych tradycji, które sięgają VII wieku. Oprócz bogatej historii związanej z pozyskiwaniem soli, miasto oferuje wiele atrakcji, takich jak promenada nadmorska, Muzeum Oręża Polskiego czy latarnia morska. To również jedno z najchłodniejszych miejsc na polskim wybrzeżu. Bałtyk w Kołobrzegu bywa o 10 stopni zimniejszy niż w innych częściach kraju​. Karlino – miejsce pamięci wielkiego pożaru Po przejechaniu około 90 km, trasa rowerowa prowadzi do Karlina, znanego z wydarzeń z 1980 roku, kiedy to doszło tu do wielkiego pożaru podczas wydobywania ropy naftowej. Wspomnieniem tamtych wydarzeń jest mural przedstawiający strażaków walczących z ogniem, namalowany przez Cukina. Karlino, położone nad rzeką Parsętą, to również świetna baza wypadowa dla kajakarzy i rowerzystów. Z nowej przystani kajakowej można rozpocząć wielodniowe spływy​. Białogard – historia i tradycja na rynku Białogard, leżący około 15 km od Karlina, jest jednym z najstarszych miast na Pomorzu. Zachwyca zabytkowym rynkiem z ratuszem i wieżą zegarową oraz historią sięgającą VIII wieku. W Izbie Tradycji Regionalnej można zobaczyć kolekcję medali i odznaczeń byłego prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego, który urodził się właśnie w Białogardzie. To także miasto, które przyciąga miłośników historii i tradycji Pomorza Zachodniego​. Porady dla rowerzystów: co zabrać i jak się przygotować na trasę? Planując rowerową wyprawę po Pomorzu Zachodnim, warto pamiętać o kilku praktycznych wskazówkach: Kondycja fizyczna. Trasa liczy ponad 100 km, więc dobrze jest przygotować się fizycznie przed dłuższym wyjazdem. Sprzęt. Przed wyjazdem upewnij się, że twój rower jest w pełni sprawny. Zestaw naprawczy to absolutny must-have. Ubrania na każdą pogodę. Nad morzem pogoda zmienia się dynamicznie. Warto mieć ze sobą lekką odzież na wietrzne dni i krem z filtrem na słoneczne popołudnia. Nawodnienie. Zabierz ze sobą wystarczającą ilość wody, zwłaszcza na dłuższych odcinkach trasy, gdzie trudno o sklepy czy restauracje. Pomorze Zachodnie oferuje nie tylko malownicze trasy rowerowe, ale także wyjątkowe miejsca pełne historii, kultury i dzikiej przyrody. To idealne miejsce na aktywny wypoczynek, który łączy sport i przygodę.
Oto najciekawsze trasy rowerowe w Polsce. Warto skorzystać z nich jesienią
Jeśli planujesz dłuższą wyprawę na dwóch kółkach, zwróć uwagę na te trasy rowerowe w Polsce. Łączą dobrą infrastrukturę z malowniczymi krajobrazami i miejscami wartymi odwiedzenia.
Spis treści: Velo Baltica Trasa Pojezierzy Zachodnich Kaszubska Marszruta Stary Kolejowy Szlak Szlak Orlich Gniazd Wschodni Szlak Green Velo Pętla Warszawy Szlak wokół Tatr Wybraliśmy dla was osiem szlaków rowerowych z całej Polski. To wymarzone trasy dla miłośników dwóch kółek! Velo Baltica Na Pomorzu Zachodnim powstały setki kilometrów doskonałych dróg rowerowych połączonych w sieć szlaków. Są częścią większej całości: na wschodzie łączą się ze szlakami w Pomorskiem, na zachodzie – w niemieckiej Brandenburgii. Najważniejszą trasą jest fragment europejskiej EuroVelo 10, do której przylgnęło określenie Velo Baltica. Wiele kilometrów ścieżki wzdłuż wybrzeża Bałtyku zyskało w ostatnich latach nie tylko nową asfaltową nawierzchnię, ale także poprawione przebiegi. Często celem rowerzystów podróżujących w tych okolicach jest odwiedzenie wszystkich zabytkowych latarni morskich na polskim wybrzeżu. Siedem z nich znajduje się na terenie Pomorza Zachodniego. Inni odwiedzają bałtyckie porty z malowniczymi przystaniami plażowymi – jak ta w Chłopach, czy nieco większymi – jak w Jarosławcu. W obu kolorowe kutry rybackie wyciągane są za pomocą lin na plażę. Jeszcze innych motywuje codzienna możliwość kąpieli w morzu. Trasa Pojezierzy Zachodnich Dawny wojskowy most kolejowy na Odrze – Siekierki–Neurüdnitz – to początek tej budowanej wciąż trasy. Trasa Pojezierzy Zachodnich biegnie bowiem znad Odry aż do Białego Boru na wschodzie województwa, wykorzystując po drodze ślady dawnych linii kolejowych. W miejscu starych podkładów trakcyjnych dziś pojawiają się asfaltowe ścieżki umożliwiające nie tylko uprawianie turystyki rowerowej, ale też poprawiające bezpieczeństwo mieszkańców. Kaszubska Marszruta Fenomen na mapie polskiej turystyki rowerowej – drogi biegnące przez bory w okolicach Chojnic, Charzyków czy Męcikału poprowadzono po pasach przeciwpożarowych, a więc wykorzystując już istniejącą leśną infrastrukturę. Trasy Kaszubskiej Marszruty nie mają nawierzchni asfaltowej, a utwardzoną nawierzchnię szutrową. Punktem obowiązkowym jest galeria rzeźb Józefa Chełmowskiego w Brusach, który sam siebie określał mianem Leonarda da Vinci z Kaszub. Stary Kolejowy Szlak Stary Kolejowy Szlak, który łączy Wałcz w północnej Wielkopolsce z leżącym nad Bałtykiem Kołobrzegiem, jest najdłuższą w Polsce trasą rowerową zbudowaną na dawnych liniach kolejowych. Wykorzystuje (i będzie wkrótce wykorzystywać) trzy ok. 30-kilometrowe „szlaki zwiniętych torów”. Jednym z nich jest najstarsza długodystansowa turystyczna droga dla cyklistów w Polsce, powstała ponad 20 lat temu, łącząca się zielonym, naturalnym korytarzem Złocieniec z uzdrowiskiem Połczyn-Zdrój. Szlak jest świetny na jazdę z dala od dużych miast, ale też jedną z najwygodniejszych dróg ze środkowej Polski prosto nad Bałtyk. Może być wstępem do podróży po nadmorskim szlaku EuroVelo 10. Szlak Orlich Gniazd Warte polecenia są tu drogi w okolicach Złotego Potoku i Żarek. Takimi traktami jak 7-kilometrowy Gościniec Mirowski między Żarkami a Mirowem mógłbym jeździć codziennie. Innymi przykładami wygodnych tras leśnych są z kolei fragmenty Szlaku Orlich Gniazd koło Złotego Potoku i Ostrężnika. Jednak rowerowa odsłona szlaku ma inny przebieg niż trasa przygotowana dla piechurów. Najistotniejszą różnicą jest jej całkiem inny bieg na południowym, końcowym odcinku. Piesi wędrują tutaj pod Maczugą Herkulesa w dolinie Prądnika. Z kolei rowerzyści mkną doliną Racławki pod malowniczą Skałą Powroźnikową. Atrakcją tego fragmentu jest zamek Tenczyn w Rudnie oraz urocza droga przez Tenczyński Park Krajobrazowy w kierunku Krakowa. Wschodni Szlak Green Velo Podkarpacki fragment Wschodniego Szlaku Rowerowego Green Velo należy do najbardziej wymagających z całego, mającego ponad 2 tys. km szlaku. Trasa pomiędzy Przemyślem a Rzeszowem uwodzi panoramami podkarpackich pogórzy: Przemyskiego i Dynowskiego. W tej okolicy Green Velo wykorzystuje w większości lokalne drogi publiczne o niewielkim natężeniu ruchu. Czasem ucieka na kamienistą nawierzchnię, choć na szczęście nie pozostaje na niej długo. Do miejsc, dla których wybiera się tę część Green Velo, należy też m.in. zamek o czterech różnych basztach w Krasiczynie. Obojętnie nie można przejechać również obok łemkowskich cerkwi w Krzywczy, Piątkowej i Uluczu. Wycieczkę kończy zachwycający rynek w Rzeszowie, stolicy Podkarpacia. Pętla Warszawy Gassy. Tę nazwę prędzej czy później pozna każdy warszawiak wyposażony w rower szosowy. Ta mazowiecka maleńka wieś kiedyś słynęła co najwyżej z przeprawy promowej przez Wisłę i tabloidowej historii o 6-metrowym pytonie, którego wylinkę znaleziono tu w krzakach nad rzeką. Nie ma tu nawet sklepu. Jest za to oddział straży pożarnej oraz pętla autobusowa linii L14, na której kończy się inna pętla, kolarska. Od pałacu w Wilanowie licząc, prowadzi tu mniej więcej 18 km równego asfaltu. W tę i z powrotem daje to 36 km – w sam raz na szosowy trening. Spotkamy tu całą kolarską brać stolicy. Samotników, pary i peletony. Triatlonowe cyborgi na swoich szumiących czasowych maszynach i całkowitych amatorów. A przy tym różnokolorową galerię rowerów i ciuchów dostępnych w kraju i poza nim. Szlak wokół Tatr Jego pierwszy odcinek – od Nowego Targu do słowackiej Trzciany – powstał w śladzie zlikwidowanej linii kolejowej. Uważa się go za pierwszy przejaw rozwoju nowoczesnej, dostępnej dla wszystkich turystyki rowerowej w Polsce. Dziś ok. 250-kilometrowa polsko-słowacka pętla okrąża już całe Tatry, inspirując do kilkudniowej przygody z malowniczym krajobrazem w tle. Szlak wykorzystuje specjalnie wybudowane ścieżki rowerowe oraz fragmenty lokalnych dróg dojazdowych do pól uprawnych i publicznych. Podjazdów pod główny łańcuch Tatr nie trzeba się bać, a już na pewno nie wstydzić się kilkusetmetrowych spacerów. Źródło: archiwum NG.
Rowerem wzdłuż wybrzeża Bałtyku. Trasa od Helu do Łeby jest pełna miłych niespodzianek
Przemierzam rowerem sosnowe lasy ciągnące się wzdłuż szerokich plaż. Wciąż wciskam hamulec roweru. Pas lądu pomiędzy Helem a Łebą nieustannie zaskakuje.
W tym artykule: Fokarium Hel Jastarnia Kuźnica Zatoka Pucka Osetnik Informacje praktyczne Hollywoodzki gwiazdor Burt Reynolds przekonywał, że prawdziwy mężczyzna powinien pachnieć cygarami, whisky i nosić wąsy. Cóż, widocznie nigdy nie spotkał Bubasa. W przypadku najsłynniejszego amanta Półwyspu Helskiego zgadzają się jedynie wąsy. Poza tym Bubas jest zdeklarowanym abstynentem i zamiast ballantine’sem na kilometr zalatuje od niego śledziem. Fokarium O dziwo, nikomu to nie przeszkadza. Od rana do wieczora celują weń obiektywy, obalając mit, że do bycia gwiazdą niezbędny jest profil na Instagramie. Po co? Każdy influencer zaglądający do Helu sam z siebie raczy swoich fanów niezliczonymi filmikami, popularyzując wizerunek lokalnego celebryty. Niestety, aktorsko Bubasowi daleko do Reynoldsa – nic, tylko wyleguje się nad basenem, czasem ziewa, czasem ostentacyjnie smark­nie, wzbudzając potężny aplauz publiki, który on sam kwituje leniwą przewrotką na drugi bok. Jak to foka. Jedna z pięciu zameldowanych na stałe w helskim fokarium – północnym przyczółku Uniwersytetu Gdańskiego. Naukowcy troszczą się o bałtycką populację zagrożonych morskich ssaków: fok i morświnów. – Nie bierzcie przykładu z Bubasa – ostrzega doktorant z Instytutu Oceanografii, serwując sybarycie śledziową dokładkę. – Najchętniej schowałby się za parawanem i przebimbał całe lato. Oceanaria w Polsce. Podróż po podwodnym świecie [ZESTAWIENIE] Oceanarium daje nam możliwość zapoznania się z bliska z podwodnym życiem, którego bez odwiedzin w takim miejscu nie bylibyśmy w stanie zobaczyć. Dzięki swojej tajemniczości i niedostępno... Uśmiecham się do Bubasa na pożegnanie i rozkładam wielką mapę na siodełku mojego roweru. Zanim ruszę w drogę, wodzę palcem po smudze piasku rozsypanej na niebieskiej plamie Bałtyku. Od koniuszka Mierzei Helskiej, przez Władysławowo, aż po żółte plamki wydm Słowińskiego Parku Narodowego. Przede mną 100 km przygody kojącej balsamiczną wonią sosen szumiących do spółki z morzem, przy krzykliwym wtórze mew. Hel – Przyfrunęłyście na żebry? – śmieje się rybak, cumując kuter do nabrzeża helskiego portu. – No dobra, ale żadnych dokładek, bo z rybami krucho – wyplątuje z sieci lśniący łuską smakołyk i rzuca skrzydlatym głodomorom. Z kotłowaniny piór wystrzela szczęśliwiec z łupem i fru! – pruje przestwór ponad wieżą Muzeum Rybołówstwa (dawny kościół św. św. Piotra i Pawła) ścigany wrzaskiem ograbionych kompanów. Po sekundzie siedzą mu już na ogonie. Jednak złodziejaszek zwinnie lawiruje między ekologicznymi instalacjami przy Domu Morświna, zatacza krąg nad szachulcowymi chałupami przy ulicy Wiejskiej (kaszubskie chëczë) i gubi pościg, szybując nad Lwią Jamą, najstarszą helską karczmą – jej początki sięgają XVIII w. Pedałuję co tchu, śledząc biały punkcik. Nie zauważam, że kończy się droga. Rower staje dęba, a ja wylatuję z siodełka, kreśląc w powietrzu spektakularny łuk, i lądując z nosem w wydmie. Przecieram oczy; najpierw z powodu gryzącego piasku, a potem ze zdumienia. Oto przede mną pustynia pełna widmowych obłoków. Utkane z drobinek piasku lewitują nad plażą i gnane wiatrem giną w spienionym żywiole. To właśnie tu, na wschodnim rąbku mierzei, otwarty Bałtyk łączy się z Zatoką Gdańską. Zanurzam się w chłodnej toni, spoglądając na szarpane wiatrem parawany. Wtem dwa z nich podrywają się z łopotem. Błyskawicznie wzlatują w błękit. I gdy wydaje się, że znikną w przestworzach, nieoczekiwanie nieruchomieją. A potem zaczynają sunąć poziomo, ciągnąc przez fale duet sportowców. To latawce kitesurferów. Na niebie Półwyspu Helskiego jest ich więcej niż mew. Szczególnie w pobliskiej Jastarni. Jastarnia Pakujesz nogę w footstrapa, trzymasz mocno bar, łapiesz winda i gotowe! – polecenia instruktora brzmią jak tajemne zaklęcia. Wbity w piankowy kombinezon, stojąc po kolana w wodzie, próbuję rozkodować fachowy żargon. Wkładam stopę w uchwyt deski (footstrap), chwytam drążek z linkami do sterowania latawcem (bar) i już mam łapać „winda”, gdy role się odwracają. 6 najlepszych miejsc do uprawiania kitesurfingu. Niesamowite miejscówki poleca Victor Borsuk Victor Borsuk, podróżnik i siedmiokrotny mistrz Polski w kitesurfingu, zdradza nam swoje ulubione miejsca do uprawiania tego sportu. Zaznacza, że kryteria, którymi kieruje się przy wyborze lo... Gwałtowny podmuch napina linki i zamienia mnie w bezwolną marionetkę. Deska odrywa się od płycizny, a ja wraz z nią. Lecę! Adrenalina pulsuje w skroniach, przechodzi w euforyczny okrzyk, który nieoczekiwanie za-mienia się w pełne zdumienia bulgotanie. – Pomyliłeś kitesurfing z nurkowaniem! – śmieje się Adam, instruktor jednej z wodniackich szkółek działających między Jastarnią a Chałupami, podnosząc mnie z wody. – Właśnie dlatego kitesurferzy noszą kaski – wyjaśnia. – Rzadko się przydają, bo półwysep to najbezpieczniejsze miejsce dla fanów latawca w Polsce. W szczególności płycizny Zatoki Puckiej – wskazuje piaszczyste łachy prześwitujące przez lustro wody. – Nagły szkwał nikomu tu nie straszny. Jak poniesie cię hen, w morze, bez problemu wrócisz na brzeg. Piechotą! A jak znudzi ci się latanie, zawsze możesz się poślizgać. Słyszałeś o skimboardingu? Bierzesz rozbieg, wskakujesz na specjalnie wyprofilowaną deskę i jesteś królem akwenu! – woda po kostki, a ty suniesz jak wyczynowa motorówka. Spróbujesz?… – Wytrzeszczam oczy na dziewczynę, która z deską pod stopami wjeżdża na miniskocznię, robi salto, po czym ląduje na fali. I nabieram pewności, że jedynym sportem, jaki chcę dziś uprawiać, jest lepienie babek. Kuźnica Szczęśliwie w Jastarni nie trzeba kaskaderskich umiejętności, żeby cieszyć się morskim żywiołem. Mało tego – obejdzie się bez wchodzenia do wody! Wystarczy zajrzeć do rybackiego kościoła nieopodal plaży. Cicho tu jak makiem zasiał. Dziwne, bo dookoła szaleje prawdziwy huragan – wiatr szarpie żagle, łamie maszty, plącze sieci. Artystyczne 10 w skali Beauforta – wszystko wyrzeźbione w drewnie. Również służący za ambonę kuter. Niesiony na srebrnych falach płynie przez nawę, jakby chciał roztrzaskać drzwi i ruszyć ku Kuźnicy, by dołączyć do tamtejszej floty. Nie miałby daleko. Łopoczące chorągiewki łodzi dostrzegam po kilku minutach pedałowania. Mierzeja ma tu zaledwie 200 m szerokości, a rybacy żartują, że kutry to tylko dekoracja, bo sieci zarzucają prosto z okien swoich domów. Być może ta metoda połowu sprawia, że produkty miejscowych wędzarni uznawane są za najlepsze na Wybrzeżu. Zeskakuję z roweru i zaglądam do kulinarnego przybytku buchającego dymem jałowca. – Flądra czy łosoś? – pyta pan Jacek, emerytowany rybak. – A może tutejszy rarytas? Węgorz z kufla – uśmiecha się szelmowsko. – Surową rybę przesypuje się solą i zostawia na kilka miesięcy w glinianym naczyniu, żeby dojrzała. Dla twardzieli! – patrzy wyzywająco. Zatoka Pucka Przegryzam lokalny smakołyk bez mrugnięcia, zyskując uznanie i porcję gorącego turbota w gratisie. – Turyści zaglądają do nas pod koniec sierpnia, żeby wziąć udział w Marszu Śledzia. Piechotą przez mój Pucyfik – oświadcza z dumą, wskazując Zatokę Pucką i zerkając na mój wehikuł. – Miejscami woda sięga po szyję, więc jeśli rower, to tylko wodny. Szybko zwalczam pokusę, by zabawić się w Pana Samochodzika. Mój jednoślad ma co prawda niezłe przerzutki, ale niezatapialność na poziomie młyńskiego kamienia. Spacerkiem objeżdżam więc zatokę i po godzinie sączę kawę na rynku w Pucku. Stojące w karnym szeregu kamieniczki prężą dumnie fasady, przypominając o militarnej przeszłości miasteczka. Za panowania Wazów stacjonowała tu wojenna flota, a za II RP – dywizjon lotniczy. Dziś zamiast wojskowych komend słychać tu śmiech dzieci skaczących przez tryskającą z chodnika fontannę. Koniec zabawy! – ucinają frajdę wychowawcy i wiozą posmutniałych kolonistów do dawnej siedziby rodu von Below w Sławutówku. Nudne życie arystokratów! Herbatka, brydż i zero lodów. Humor wraca dzieciakom, gdy zaglądają do mrocznych rezydencji nietoperzy – jaskiń w Mechowie. Komnaty z piaskowca świetnie niosą echo i – co najważniejsze – da się doskoczyć do stalaktytów! Są wielkości sosnowych szyszek, które rozgrzane upałem trzeszczą mi nad głową, gdy mijam klify Jastrzębiej Góry. Osetnik Szybkie selfie i jadę dalej, by spełnić dziecięce marzenie o wczasach na bezludnej wyspie. Do Osetnika. Bałtyckiej samotni, gdzie przez cały dzień zajmuję się jednym – zdmuchiwaniem piasku ze stronic wakacyjnej lektury. Wokół żywego ducha. Trudno w to wierzyć, bo przecież nieopodal leży gwarna Łeba, za którą otwiera się królestwo zjawiskowych wydm. 10 najpiękniejszych plaż pod słońcem. Musicie je zobaczyć ten ranking Wybraliśmy najpiękniejsze plaże świata. O swojej ulubionej opowiada również podróżniczka, Martyna Wojciechowska. Z okna latarni morskiej spoglądam na karawany turystów przemierzające pustynne zbocza. A potem liczę leśne drogi wpadające do morza. Jedna jest inna – meandruje, skrzy się w słońcu, przyzywa. To rzeka Piaśnica. Po godzinie siedzę już w kajaku. Leniwy nurt niesie mnie przez łąki, cienie tańczą na przymkniętych powiekach. Z letargu wyrywa mnie gwałtowne kołysanie. Rzeka wypchnęła w morze, gdzieś koło Dębek. Tego akurat się nie spodziewałem. Informacje praktyczne Jedzenie W helskiej tawernie Kutter przy ulicy Wiejskiej warto spróbować gołąbków rybnych w sosie kurkowo-koperkowym. Świetne ryby serwuje leżący nieopodal Captain Morgan. Lokal wieczorami zamienia się w gwarny pub. W Osetniku popularnością cieszy się smażalnia U Zamojskich, gdzie specjalnością jest halibut i łosoś bałtycki. Atrakcje Do fokarium warto zajrzeć w porze karmienia fok (godz. 11 i 14). Przyjrzymy się żyjącemu tu stadu i posłuchamy biologów opowiadających o odbudowie populacji foki. Muzeum Rybołówstwa w Helu mieści się w poewangelickim kościele otoczonym wrakami kutrów. Źródło: archiwum NG.
Ze Szczecina do Berlina. Pojechałem w transgranicznej wyprawie dla klimatu
32 tysiące rowerzystów przejechało w rajdzie Sternfahrt Berlin 2024. Na rowery wsiedli nie tylko mieszkańcy stolicy Niemiec, wielu dojeżdżało z innych miejscowości. Nocą do Berlina ruszyła też grupa cyklistów ze Szczecina.
W tym artykule: „Wszyscy na rower!” Szczecińska szprycha Transgraniczna podróż Plan dziesięcioletni Sternfahrt Berlin, czyli „zjazd gwiaździsty” – jak można przetłumaczyć nazwę imprezy – od lat organizuje berlińska filia stowarzyszenia Allgemeiner Deutscher Fahrrad-Club (ADFC). Gremialny przejazd ulicami stolicy Niemiec to manifestacja, która ma na celu przypominanie, że rower to szybki, zdrowy i przyjazny dla klimatu środek transportu, zwłaszcza w mieście. „Wszyscy na rower!” 2 czerwca 2024 r. Sternfahrt obył się już po raz 48., a imprezie towarzyszyło hasło „Wszyscy na rower!”. Podczas wiecu ADFC i uczestnicy wzywają polityków do bardziej zdecydowanych działań dotyczących zrównoważonego transportu i zwiększenia bezpieczeństwa rowerzystów. Postulują zmiany w prawie o ruchu drogowym, prowadzące do szybszego tworzenia infrastruktury rowerowej, obszarów uspokojonego ruchu, takich jak strefy „tempo 30”. Choć stolica Niemiec wydaje się być miastem bardzo przyjaznym jednośladom, według Karla Grünberga, rzecznika ADFC Berlin, zmiany te zachodzą zbyt wolno. – To nie może już trwać przez dziesięciolecia. Wiele przez ostatnie lata się zmieniło, lecz zaczynaliśmy właściwie od zera, zatem finalnie poprawa jest powolna – mówi. – Jeśli porównamy Berlin do Paryża, który jeszcze 10 lat temu był bardzo samochodocentryczny, zmiany korzystne dla ruchu rowerowego i pieszego wprowadzono tam bardzo szybko. Berlin, choć ma wiele udogodnień, trochę utknął w ulepszaniu przestrzeni. W Niemczech jest kilka miast, w których wygląda to znacznie lepiej – uważa Lou Otholt, student z Berlina nieformalnie współpracujący z ADFC. Szczecińska szprycha Z Lou spotkaliśmy się przypadkowo 1 czerwca, 160 km od Berlina, w centrum Szczecina. Obaj jechaliśmy właśnie na miejsce startu „Szczecińskiej szprychy zjazdu gwiaździstego”. Czyli nocnego rajdu spod Dworca Głównego w Szczecinie do Berlina. Koordynacją tej odnogi Sternfahrtu zajął się Rowerowy Szczecin, organizacja pozarządowa od dwóch dekad upominająca się o dobrą infrastrukturę dla jednośladów w stolicy Pomorza Zachodniego. Pod stacją pojawia się coraz więcej osób z rowerami. Niektórzy specjalnie na tę imprezę fantazyjnie je udekorowali. Jak się okazuje, wielu z nich przyjechało pociągiem do Szczecina z Berlina, aby na bicyklu przez noc wrócić do domu. Tak właśnie zrobił Lou oraz około 20-letnia Hannah, dla której była to w ogóle pierwsza wizyta w Polsce. – Dowiedziałam się o tym przejeździe od znajomych. Sama bardzo lubię jeździć rowerem, to dla mnie najtańszy i najwygodniejszy środek transportu. Postanowiliśmy pokonać tę trasę, bo chcemy zwiedzić okolice, w których nigdy nie byliśmy – wyjaśnia. Kiedy pytam o to, czy Berlin jest przyjaznym miastem dla rowerzystów, odpowiada: – To zależy, w której części. Jeśli jeździ się po Kreuzbergu lub Schönebergu, ma się takie wrażenie, ale w Neuköln już nie bardzo. Oczywiście, mamy mnóstwo ścieżek, lecz są miejsca, w których poruszanie się rowerem nie jest bezpieczne. Zachodniopomorskie na weekend. Nieoczywiste miejsca na wycieczkę, które musisz poznać Wyruszyliśmy w podróż po Pomorzu Zachodnim, by odkryć ciekawe miejsca w regionie na jedno- lub dwudniową wycieczkę. Sprawdź, gdzie warto wybrać się na weekend w Zachodniopomorskiem. Transgraniczna podróż Jak zauważyła Hannah, przejazd trasą Szczecin-Berlin jest świetną okazją, aby zaznać turystyki rowerowej. Tuż przed zachodem słońca grupa eskortowana do granicy przez policję ruszyła w stronę Kołbaskowa. Na terenie tej gminy w ostatnich latach powstało kilka ciekawych odcinków szlaków rowerowych, które łączą się z niemieckimi trasami. Jedna z nich prowadzi z Przecławia przez Kołbaskowo do Rosówka, gdzie na granicy łączy się z niemiecką ścieżką kierującą przez wsie Staffelde i Mescherin, nieopodal Gryfina. Jest to fragment większej zachodniopomorskiej trasy Blue Velo. Ten liczący 269 km szlak łączy Bałtyk, Zalew Szczeciński, Pojezierze Myśliborskie z Kostrzynem nad Odrą. Właśnie w Mescherin cykliści z okolic Szczecina mogą zobaczyć m.in. rowerowy drogowskaz kierujący do Berlina (stąd to 163 km). Znajduje się tu węzeł łączący długie trasy z lokalnymi szlakami. Tędy wiedzie m.in. międzynarodowy rowerowy szlak Odra-Nysa, który prowadzi zachodnim brzegiem Odry aż do Czech. Te połączenia dają wiele możliwości, zarówno wypadów wielodniowych jak i kilkudziesięciokilometrowych wycieczek na pograniczu polsko-niemieckim. Nie ma się zatem co dziwić, że i tędy powiodła też droga nocnego przejazdu na Sternfahrt. Ekipa ze Szczecina podróżowała dalej wzdłuż rzeki przez miejscowości: Gartz, Schwedt i Oderberg. Tuodbiła już w stronę zachodnią do miejscowości Eberswalde, której jedną z największych atrakcji jest zoo ulokowane w obszarze leśnym okalającym miasteczko. Warto też wspomnieć o znajdującej się nieopodal ogromnej podnośni statków w Niederfidow. Następnie, ponownie z asystą policji, drogą regionalną dojechaliśmy przez Bernau do już berlińskiej dzielnicy Wartenberg. Na terenie metropolii do peletonu połączyli także policjanci na rowerach. Plan dziesięcioletni Im bliżej stolicy Niemiec, tym sznur rowerzystów się wydłużał. W pewnym momencie nie można było ujrzeć ani jego początku, ani końca. Organizatorzy doliczyli się 32 tys. uczestników. Było wiele rodzin z dziećmi, seniorów, osób podróżujących z psami. Tego dnia Berlin należał do rowerzystów! Byli nie tylko w głównych miejskich alejach i na placach, jechali także autostradą, tunelami, czyli tam, gdzie na co dzień ich nie zobaczymy. Wszystko po to, aby zamanifestować możliwość potrojenia udziału ruchu rowerowego w Niemczech, z obecnych około 15% do 45% w ciągu najbliższej dekady. Pozwoli to rocznie zminimalizować emisję CO2 o 9 ton. Dane te pochodzą z raportu, jaki dla ADFC stworzył Fraunhofer Institut für System und Innovationsforschung z Karlsruhe. Fraunhofer ISI jest jedną z wiodących instytucji zajmujących się badaniami nad innowacjami w Europie. Jak do tego dojść? Tworząc warunki przyjazne rowerom na krótkich dystansach i łącząc je z dobrze zorganizowanym transportem zbiorowym. Nasz ekspert Szymon Wasilewski Dziennikarz. Publikował w „Kurierze Szczecińskim”, „Głosie Szczecińskim”, w których opisywał m.in. rozwój sieci tras rowerowych na Pomorzu Zachodnim. Pisał też o podróżach do Norwegii i Islandii na łamach magazynu „Zew Północy”. Miłośnik muzyki, publikował m.in. w magazynie „Teraz Rock”. Obecnie redaktor naczelny dwutygodnika „Panorama 7” wydawanego w Szczecinie. Nadal aktywnie śledzi i opisuje sytuację rowerzystów w Szczecinie i regionie.
Najbardziej spektakularna inwestycja rowerowa w Polsce. Kiedyś tę trasę pokonywały pociągi
Wybrałem się w podróż nową trasą rowerową przez Pomorze Zachodnie. I odkryłem mnóstwo ciekawych miejsc. Wśród nich m.in. kościół z malunkiem diabła.
W tym artykule: Most na Odrze Rowerem przez Odrę „Odpocznij, rowerzysto drogi, bo przed tobą kawał drogi!” Kościół z malunkiem diabła w Czachowie Pomorze Zachodnie – informacje praktyczne Diabeł spoglądający na mnie ze ściany kościoła w Czachowie wygląda dość pociesznie, choć miał chyba wzbudzać szok i przerażenie. Szczerze mówiąc, gdybym nie wiedział, że ma 700 lat i jest jedyny w swoim rodzaju, powiedziałbym, że namalowało go jakieś dziecko. I to niezbyt uzdolnione artystycznie. Diabłu towarzyszy cały orszak postaci – rycerzy, duchownych, królów, aniołów i piekielnych istot porywających grzeszników. Wszystkie są równie pokraczne i dlatego fascynujące. By je zobaczyć, do maleńkiej wsi na zachodnich krańcach Polski podróżują ludzie z całego kraju. Most na Odrze Ja jednak przyjechałem zobaczyć coś zupełnie innego. To otwarty w lecie 2021 r. pieszo-rowerowy most na Odrze rozpalił moją wyobraźnię. Jest jedną z najbardziej spektakularnych inwestycji rowerowych w Polsce i właściwie od kiedy zobaczyłem zdjęcia z nowo powstałej trasy, chciałem ją sprawdzić. Lubię jeździć rowerem po dawnych szlakach kolejowych, a odnowiona konstrukcja miała być zwieńczeniem kilkudziesięciu kilometrów nowiusieńkiej ścieżki rowerowej pełnej pamiątek po dawnych czasach. Krajobraz, który ogląda się z wysokości nasypu kolejowego, budynki po byłych dworcach, opuszczone perony, wiadukty i wreszcie on – most Europejski, najdłuższa przeprawa na Odrze – 770 m. Tak naprawdę to dwa mosty o długości 335 i 325 m połączone groblą. Dopiero w lecie 2022 r. Niemcy skończyli remont swojej części konstrukcji, co otworzyło fantastyczne możliwości transgranicznych wycieczek – nie tylko rowerowych. Rowerem przez Odrę Mój plan był prosty jak linia kolejowa – przejechać nieco ponad 40 km w obie strony z najbliższej (czynnej) stacji kolejowej i wrócić pociągiem do domu w Poznaniu. Nie spodziewałem się, że trasa wydłuży się ponad dwa razy. Wysiadając z pociągu relacji Kostrzyn–Szczecin na stacji w Godkowie, nie wiedziałem, że Lars von Trier kręcił tu i w pobliskiej Chojnie film Europa. Choć zdobył on trzy nagrody w Cannes, to Złota Palma przyznana została komu innemu, za co reżyser śmiertelnie się obraził i pokazał Jury środkowy palec. Ale o tym dowiem się dużo później, na razie jadę równą jak stół ścieżką z nadzieją, że w godzinkę pokonam 20 km dzielące dworzec od Odry. Właściwie od razu pojawia się pierwsza przeszkoda w postaci dwóch bielików siedzących sobie na wysuszonym drzewie kilkadziesiąt metrów od trasy. Spotkanie z naszym narodowym ptakiem zawsze wywołuje duże emocje, nawet jeśli ów ptak nie bardzo ma ochotę ruszyć czymkolwiek poza głową. Parę kilometrów dalej mijam zagrodę danieli, które jak się okazuje, bardzo lubią jabłka – i właśnie nimi karmią je miejscowi. Stare jabłonie rosną wszędzie wzdłuż trasy, więc wiem już, że z głodu nie umrę. Takich owoców nie kupicie w sklepie – lekko kwaśne, nie za duże, nie za ładne, ale przepyszne i prawdziwe. A może mam po prostu taki sam gust jak daniele? Przy zagrodzie skręcam do Morynia – to miasteczko otoczone niemal idealnie okrągłym pasmem murów zachowanych prawie w całości. Za murami obejrzeć można kościół z XIII w., który również znany jest z wizerunków diabłów, ale jeszcze bardziej z tajemniczej szachownicy na jednej ze ścian wieży. Takie szachownice spotkać można na kilkudziesięciu kościołach w Polsce i Niemczech, a ich przeznaczenie nie jest do końca jasne. Zagadkę próbował rozwikłać Pan Samochodzik – to właśnie tutaj dzieje się akcja Księgi strachów, pierwszej książki z serii. Miasto leży nad pięknym jeziorem Morzycko. Czyste, głębokie na 60 m wody też kryją tajemnicę, dostępną tylko dla nurków – na dnie spoczywają szczątki radzieckiego myśliwca z czasów II wojny światowej. Po drugiej stronie jeziora, we wsi Gądno, znajduje się powoli podnoszony z ruin pałac również znany z powieści. Co roku z tego miejsca startuje rajd „Rowerem na szlaku Pana Samochodzika”. Podróż rowerem nie musi być nudna. Dowiedz się, czym jest bikepacking Każdy miłośnik kolarstwa, niezależnie od poziomu zaawansowania, może wybrać się na wyprawę bikepackingową. Jednak czym tak właściwie jest bikepacking, co trzeba ze sobą zabrać i jak za... „Odpocznij, rowerzysto drogi, bo przed tobą kawał drogi!” Wracam na stare tory idące przez malowniczo pofałdowany krajobraz. Wzgórza Moryńskie są czasem obrazowo nazywane Karpatami Moryńskimi, choć trzeba sporo fantazji, żeby wymyślić takie porównanie. Fantazji nie brakuje też Jolancie Kurpiel, która razem z rodziną zmieniła dawny dworzec w Klępiczu w miejsce odpoczynku i spotkań rowerzystów. Przed budynkiem stacji stoją ławeczki i stoliki, wszystko tonie w kwiatach i osobliwych instalacjach artystycznych. Do postoju zachęca napis: „Odpocznij, rowerzysto drogi, bo przed tobą kawał drogi!”. Inny wierszyk informuje o gościnności, kawie i herbacie. Można ją sobie zrobić samemu, a także poczęstować się fenomenalnym ciastem. W lodówce chłodzą się zimne napoje. Płaci się „co łaska” do puszki stojącej obok. Staję skołowany, bo nie spodziewałem się zobaczyć czegoś takiego w Polsce. Przypomina to raczej domy aniołów szlaków, czyli osób bezinteresownie pomagających podróżnikom na długodystansowych trasach w USA. Podobno ludzie naprawdę zostawiają pieniądze i do interesu nie trzeba dokładać. Ciasto jest za dobre, a po 20 kilometrach jazdy czuję, że mogę bezkarnie pochłonąć kilka kawałków. Wypada jednak w końcu ruszyć w kierunku celu wyprawy. Dalej nie ma już na szczęście kuszących skoków w bok, nie licząc food trucka z pierogami. Most nie zawiódł pokładanych w nim nadziei. A były one spore, bo obiekt otrzymał nagrodę Property Design Awards 2022 za najlepiej zaprojektowaną przestrzeń publiczną w Polsce. Futurystyczny taras widokowy jest obłędnym punktem obserwacyjnym na rozlewiska Odry chronione przez Cedyński Park Krajobrazowy. Żyje tu 180 gatunków ptaków żywiących się rybami, które pod koniec lipca pływały sobie jeszcze beztrosko, nie przeczuwając nadchodzącej katastrofy ekologicznej. Zbudowana w 1892 r. przeprawa została zniszczona przez Niemców w 1945 r., a istniejący dziś obiekt został odbudowany w latach 50. Co ciekawe, nigdy nie przejechał po nim żaden cywilny pociąg – w założeniu komunistycznych władz most miał służyć wyłącznie do transportu wojsk Układu Warszawskiego w razie wojny z NATO. Gdy groźba konfliktu minęła, most pozostawiono samemu sobie, by powoli niszczał. Na szczęście dwa lata temu odrodził się jako nowa atrakcja na styku Polski i Niemiec. Jest tu całkiem sporo turystów – pieszych i rowerowych, co stanowi ciekawą odmianę, bo do tej pory mogłem się cieszyć względną samotnością. Kościół z malunkiem diabła w Czachowie Teraz czas podjąć decyzję – jak wrócić na stację kolejową, by zdążyć na ostatni pociąg? Najciekawszym wariantem wydaje się pętla przez najdalej wysunięty na zachód punkt Polski i Cedynię. Ja jednak decyduję się na krótszy i szybszy wariant – przez maleńki, leżący na uboczu Czachów słynący z kościoła Matki Boskiej Częstochowskiej z XIII w. Umówmy się – nie jestem fanem zwiedzania świątyń, ale zaintrygowały mnie zdjęcia wesołego diabła, jak czasem nazywają najsłynniejsze malowidło przy chrzcielnicy. Kościół jest zamknięty, jednak po zasięgnięciu języka pukam do jednego z pobliskich domów. Właściwie to nie zdążyłem zapukać, bo pani Barbara Sobiś była na posterunku. Na bosaka prowadzi do kościoła, gdy znikąd pojawiają się kolejni turyści. Przewodniczka snuje opowieść o dawnej świetności Czachowa, o świeckich przedstawieniach średniowiecza i znaczeniu poszczególnych malowideł, ale ja wciąż nie mogę uwierzyć, że pochodzą z XIV w. i należą do najstarszych polichromii w Polsce. – No cóż, może lokalny artysta nie był szczególnie utalentowany, ale udało mu się oddać istotne fragmenty życia w tamtym czasie – wyjaśnia pani Basia. Co do tego nie ma akurat zgodności, bo specjaliści spierają się o rzeczywiste przesłanie malowideł. Pewnym jest, że odkryto je dopiero pod koniec lat 70. podczas remontu. Niezmordowana przewodniczka prowadzi nas na skraj wsi, skąd widać dość niespodziewaną atrakcję – jedną z niewielu ocalałych latarni lotniczych w Europie, która służyła do nawigacji podczas nocnych przelotów. Dokładnie nad Czachowem prowadziła trasa pierwszego nocnego lotu w Europie – 2 maja 1926 r. z Berlina do Królewca. Po takiej dawce wiedzy mogę spokojnie wracać na szlak, gdzie znowu czuję się trochę jak maszynista lokomotywy. Szkoda, że po tych arcyciekawych i malowniczych terenach nigdy już nie pojadą pociągi, ale po 70 latach stara trasa znowu żyje, służąc tym razem podróżnym jadącym w nieco wolniejszym tempie. Pomorze Zachodnie – informacje praktyczne 1. Co warto zobaczyć? Taras w Widuchowej – wyjątkowy w swej konstrukcji punkt widokowy; ze wzniesienia o wys. 72,6 m n.p.m. roztacza się wspaniały widok na dolinę Dolnej Odry. Trzcińsko-Zdrój – dawne uzdrowisko otoczone murami z bramami miejskimi oraz z jednym z najstarszych i najcenniejszych ratuszy w Polsce z XIII w. Góra Czcibora pod Cedynią – w 972 r. wojska Mieszka I stoczyły tu bitwę, która zadecydowała o przynależności Pomorza Zachodniego do Polski. Mamutowiec olbrzymi z Brwic – największy i najstarszy okaz sekwoi w Polsce; został posadzony w 1895 r. przez rodzinę generała Henninga von Tresckowa, organizatora zamachów na Hitlera – drzewo ma 27 m wysokości, obwód pnia 361 cm. 2. Dojazd Jeśli nie wybieramy się własnym samochodem, najbardziej sensownym rozwiązaniem jest dojazd pociągiem linii Szczecin–Kostrzyn nad Odrą do stacji Godków. Pociągi kursują często i mają miejsca do przewozu rowerów. Most w Siekierkach to punkt początkowy (lub końcowy) liczącego 338 km rowerowego Szlaku Pojezierzy Zachodnich wiodącego przez całe woj. zachodniopomorskie aż do okolic Białego Boru. Odcinek z mostu do Godkowa liczy 22 km i w całości biegnie po asfaltowej nawierzchni odpowiedniej dla każdego roweru. Część dalszej trasy również wytyczono po dawnej linii kolejowej, a przy dawnym dworcu we wsi Lubiana stoi imponująca lokomotywa z 1943 r. 3. Nocleg Pole namiotowe Marigold w kwiatowej wiosce Mirowo. Możliwość noclegu w jurcie albo namiocie wikińskim (trzeba mieć własny sprzęt biwakowy). Cena wynosi 25 zł od osoby. Agroturystyka Mętno 18. Za oknem łąki i konie. Za noc trzeba tu zapłacić od 180 zł za 2 osoby. Pensjonat Myśliwski w starym folwarku, tuż przy szlaku rowerowym. To jednak miejsce dla fanów myśliwskich klimatów. Ceny noclegów od 180 zł za 2 osoby. Klasztor Cedynia Hotel od 400 zł/2 os. Nocleg w pieczołowicie odrestaurowanym klasztorze cysterek z XIII w. przerobionym na hotel. Dodamy, że co roku w czerwcu u podnóża góry Czcibora odbywa się piknik historyczny i inscenizacja bitwy pod Cedynią, pierwszego historycznego zwycięstwa oręża polskiego – w 972 r. Tekst ukazał się na łamach magazynu „National Geographic Traveler” . Szukasz więcej fascynujących informacji na temat świata roślin i zwierząt, odkryć archeologicznych i nieskończonego Wszechświata? Zaprenumeruj magazyn „National Geographic Polska". Najnowszą ofertę znajdziesz na tej stronie.
Park Mużakowski to raj dla rowerzystów i zakochanych. Jako jedyny z Polski jest na liście UNESCO
Park Mużakowski to jeden z najpiękniejszych parków Europy i jedyny z Polski na liście UNESCO.
W tym artykule: Mużakowski Park Krajobrazowy Mużakowski Park Krajobrazowy – trasy rowerowe Południowa część Mużakowskiego Parku Krajobrazowego Park Mużakowski – ciekawostki Park Mużakowski – zwiedzanie pieszo Park Mużakowski – zwiedzanie rowerem Informacje praktyczne Kiedy w 1811 r. książę Hermann von Pückler odziedziczył po ojcu majątek, zafascynowany angielskimi krajobrazami sam zaczął tworzyć dzieło swego życia. Parkowi Mużakowskiemu poświęcił 30 lat i cały majątek. Kiedy skończyły się pieniądze, wraz z żoną postanowili się rozwieść i szukać kolejnej bogatej narzeczonej dla księcia. Mużakowski Park Krajobrazowy Park Mużakowski to właściwie skrawek na oceanie lasów i łąk znanych jako Park Krajobrazowy „Łuk Mużakowa”. 200 lat temu książę von Pückler wykorzystał zaledwie jego malutki fragment. Całość jest zaś imponująca. Można tu godzinami włóczyć się wśród księżycowych krajobrazów i nie spotkać żywej duszy. Dookoła tylko ptaki, dziki, sarny. Park Krajobrazowy „Łuk Mużakowa” leży na ziemi lubuskiej, został utworzony 10 lat temu i obejmuje obszar ponad 18 tys. ha. Ma on kształt łuku o długości 40 km, którego ramiona otwarte są na północ. 400 tys. lat temu dotarł tu szeroki na ponad 20 km jęzor lądolodu, formując widoczną także z kosmosu morenę. Łukiem zachwycają się nie tylko turyści, ale i geolodzy z całego świata. Otrzymał nawet certyfikat krajowego geoparku. Przez środek moreny płynie Nysa Łużycka, a także polsko-niemiecka granica. Znamy 7 Nowych Cudów Polski! Te miejsca trzeba zobaczyć [WYNIKI] Czytelnicy wybrali 7 Nowych Cudów Polski. Walka o miejsce w tym zaszczytnym gronie trwała do ostatnich chwil. W sumie na wszystkich nominowanych oddano ponad 30 000 głosów. Jeśli przyjrzeć się temu terenowi z lotu ptaka, zobaczymy ogromne skupiska jezior. Największe na południu i północy parku. To jednak nie naturalne oczka, a sztuczne zbiorniki. Na Łuku znajduje się największe w Polsce (razem z pobliską częścią niemiecką – największe w Europie) pojezierze antropogeniczne, czyli stworzone przez człowieka. 110 zbiorników powstało po eksploatacji węgla brunatnego, glin, piasku i żwiru. To, co kiedyś było paskudnym wspomnieniem po odkrywkach, zamieniło się w nieziemski niemal krajobraz. Woda ma tu zupełnie nierealne kolory. Zupełnie jakby ktoś celowo ją zafarbował. Zbiornik Afryka, który wziął swoją nazwę od kształtu, jest krwistoczerwony. Staw Kołkowy – brązowy, a „jezioro” w Bronowicach ma intensywnie turkusową barwę. Mużakowski Park Krajobrazowy – trasy rowerowe Po parku najlepiej poruszać się na dwóch kółkach. Spokojnie, nie utkniemy w piasku, mokradłach czy krzakach, bo wytyczono tu trzy wygodne szlaki rowerowe – czerwony, niebieski i zielony. Oczywiście po pewnym czasie warto poszukać własnych ścieżek. Ja na początek jadę klasyczną drogą. Od północy do Łuku Mużakowa prowadzi niebieski szlak, którym wjeżdżam na teren parku w Grabówku. Następnie przez wieś Łazy, w której można wędkować, kieruję się do pierwszego skupiska jezior w okolicach Tuplic. Posiekane erozją brzegi kojarzą się z inną planetą. Ten teren to raj dla podglądaczy przyrody, szczególnie ptaków. Joanna Jeleń, główny specjalista Parku Krajobrazowego „Łuk Mużakowa”, mówi, że w grądach, łęgach i buczynach znajdują się liczne chronione gatunki. Mieszka tu największy w Europie dzięcioł czarny, którego dziuple wykorzystują gągoły i siniaki. Przy odrobinie cierpliwości można się tu natknąć na orła bielika, rybołowa, bąka czy zimorodka. Tak, niewtajemniczeni powinni wziąć przed wyprawą lekcję ornitologii, a przynajmniej przekartkować atlas ptaków. Na Łuku znajduje się także największe w Polsce skupisko pomnikowych dębów. Większość z nich ma swoje imiona, które nadawał im książę Pückler. Przez Nysę migrują wilki, ale żeby je wytropić, trzeba mieć naprawdę wyjątkowe szczęście. Niebieski szlak prowadzi do Siedlca, do przejścia granicznego. Po drodze zaś – dwie krwawe pamiątki. W Trzebielu stoją ruiny cylindrycznej szubienicy z XVI w., którą rozsadza od środka wielka lipa. Niegdyś ta straconka miała prawie 3 m wysokości i można było na niej powiesić kilka osób równocześnie. Natomiast za Trzebielem, w Kamienicy, leży potężny głaz. Legenda mówi, że upuścił go w tym miejscu diabeł, któremu młynarz odmówił ręki swojej córki. Czort chciał się zemścić i zniszczyć młyn, ale usłyszał dzwony trzebielskiego kościoła i musiał zatkać sobie uszy. Głaz zaś upadł w pobliżu rzeki. Wiele osób upatruje w dziwnych zagłębieniach na skale kanalików na spływającą krew. Według tradycji bowiem na tym kamieniu w dawnych czasach miały być składane ofiary. W tym miejscu ożywają też stare łużyckie opowieści. Kamień nazywa się często Głazem Krabata. Krabat zaś był największym bohaterem tych okolic, a także czarodziejem. Południowa część Mużakowskiego Parku Krajobrazowego Zostawiamy północną część parku. W Siedlcu niebieski szlak łączy się z zielonym, który krótkim odcinkiem biegnie wzdłuż Nysy Łużyckiej, a następnie zbiega się ze szlakiem czerwonym. Ten zaś prowadzi aż do samego serca, czyli parku księcia Pücklera. Zanim jednak tam wjedziemy, warto przejechać przez Mieszków i Niwicę, gdzie najlepiej obserwuje się ptaki. A także do Buczyn, gdzie znajduje się karczma łużycka. W Żarkach Wielkich zobaczymy ruiny średniowiecznej wieży, w której niegdyś czaili się na kupców rycerze rabusie. Tam też straszą ruiny poniemieckiej fabryki papieru czerpanego, a po wojnie bawełny. Budynki stoją na wyspie, zaś w pobliżu przez rzekę wiedzie stary kolejowy most. Z Żarek można pojechać na południe, wzdłuż drogi nr 12, albo wybrać znacznie spokojniejszą kontynuację czerwonego szlaku. W ten sposób nieco dziki krajobraz przechodzi powoli w uporządkowany, dopieszczony i przemyślany pod każdym względem park Mużakowski. Po polskiej stronie ma ponad 500 ha powierzchni, po niemieckiej 320 ha. Swoją nazwę wziął od miejscowości Bad Muskau, po łużycku Mużaków. Po polskiej stronie najważniejszą miejscowością w okolicy jest Łęknica. Park Mużakowski – ciekawostki Kiedy książę Hermann von Pückler-Muskau wymyślił sobie, że będzie jeździł nago po swoich włościach, zainwestował w taki park, w którym mógł ucieleśnić każdą ekstrawagancję. Stworzył krainę, która do dziś zapiera dech każdemu, kto do niej wkroczy. Podoba mi się kluczenie poprzez tutejsze labirynty z roślin i odkrywanie tajemniczych zakamarków. Książę urodził się i mieszkał w Muskau, które po 1945 r. zostało rozdzielone granicą na dwie miejscowości po przeciwległych brzegach Nysy Łużyckiej. Dziś po polskiej stronie leży Łęknica, po niemieckiej Mużaków. Razem są wielkim parkiem, w którym dwa państwa łączy Most Podwójny. Twórca parku od maleńkości marzył o świecie idealnym. Jako dziecko został oddany przez rodziców do zakładu dla trudnych chłopców z wyższych sfer. Tam w ramach terapii miał uprawiać... działkę. Który chłopiec lubi sadzić, pielić i podlewać? Ale Pückler był inny, z czasem ogrodnictwo stało się jego wielką pasją. Przy uprawie warzyw dorastał buntownik i niespokojny duch. Po wielu młodzieńczych awanturach, kiedy ożenił się i odziedziczył po ojcu rodzinną posiadłość Muskau (1811 r.), zaczął kreować własny ogród. Wszystkie pieniądze inwestował w wizję, w której nie było miejsca na ograniczenia. Kupował ziemię i na prawie ośmiuset hektarach urządzał park, który miał wyglądać tak, jak stworzony przez naturę. Pückler, nazywany również Łużyckim Casanovą, miał trzy pasje: podróże, kobiety i zieleń. Tutejszym ścieżkom nadał imiona swoich miłości, zaś sztucznej odnodze Nysy swoje własne. Z zapałem krzyżował drzewa, tworząc m.in. dąb mużakowski, komponował krajobraz z geniuszem wirtuoza. W romantycznych zakątkach stawiał mostki, ławeczki, kamienne schodki. Stworzył kopię raju. Taki miał zresztą zamysł. Całość została wpisana w 2004 r. na listę światowego dziedzictwa kultury UNESCO. Z wyprawy do Afryki książę przywiózł 13-letnią niewolnicę, która w Europie rozchorowała się i zmarła. Oszalały z rozpaczy kilka dni po pogrzebie otworzył grób na cmentarzu w Muskau i przeniósł serce dziewczyny tam, gdzie jego zdaniem powinno się znajdować – do raju, czyli swojego parku. Park Mużakowski – zwiedzanie pieszo Park Mużakowski zaskakuje mnie za każdym razem. Wczesnym latem eksploduje kolorami, jesień przyprósza go złotem i czerwienią. Jego zwiedzanie na piechotę może zająć cały dzień, rowerem dwie-trzy godziny, ale spieszyć się nie należy. https://media.immediate.co.uk/volatile/sites/63/2024/08/muskau-muzakow-widok-na-park-ksiecia-puecklera-wraz-z-zamkiem1337762-45fbd77.webpPark księcia Pücklera z zamkiem / fot. LOOKPHOTOS/AUTOR: GUNTHER BAYERL Zwiedzanie zaczynam od Łęknicy, gdzie na końcu ul. Wybrzeżnej stoi Wiadukt, rodzaj wjazdu do parku. Docieram do Arboretum, a następnie do Jeziora Skowronków. Stamtąd schodzę na Tarasy nad rzeką, z których widzę już zamek. Dla mnie najbardziej pociągająca jest polska część, nieoczywista, zaprojektowana tak, żeby ciągle czegoś się domyślać, bez przerwy szukać. Głazy w kręgu leżą tuż obok grupy wiekowych dębów. Cieniste aleje prowadzą do małych oczek wodnych. Nagle pojawia się mały wąwóz i kamienny mostek, do którego nie wiadomo z początku, jak dotrzeć przez labirynty krzaków. Za mostem Podwójnym, po niemieckiej stronie, wszystko staje się niemal kiczowate. Kanały z romantycznymi przejściami, wypielęgnowane łąki, plamy kwiatów. Nic, tylko usiąść i malować, o ile oczywiście starczy talentu. Bonusem jest wizyta w zamkowym muzeum, a potem w niemieckim Mużakowie. Zanim pójdę dalej, jeszcze raz przeglądam mapę parku. Hermann był mężczyzną wyjątkowo romansowym. Po ślubie oświadczył żonie, że ich związek będzie miał wolny charakter. Miewał kochanki, a kiedy skończyły mu się pieniądze na park, rozwiódł się i pojechał do Anglii szukać kolejnej bogatej żony. Awantury księcia zostawiły ślad w parku. Żonie poświęcił Szmaragdowe Jeziorko Lucie i Łąkę Łez. Ścieżka Słowika przypomina o związku z pewną śpiewaczką. Również inne, nadane przez księcia nazwy – Pogańska Dolina, Dęby Sióstr, Ogród Niebieski, Grób Nieznajomego czy Koniec Świata – działają na wyobraźnię. Park Mużakowski – zwiedzanie rowerem Do Parku Mużakowskiego można wjechać od północy czerwonym szlakiem. Jednak najlepiej dotrzeć do Łęknicy i pojechać dalej ulicą Wybrzeżną. Na jej końcu stoi Wiadukt. Po jego minięciu objeżdżamy Arboretum, czyli specjalny ogród drzewny pełen intrygujących okazów. Następnie docieramy do Jeziora Skowronków, które idealnie nadaje się na piknik. Wybierając taką drogę, sami sobie robimy niespodziankę, najwspanialsze widoki zostawiając na koniec. Jesteśmy już blisko niemieckiej części. Za granicę można dotrzeć, zjeżdżając w dół, do rzeki, i przekraczając most Podwójny. Obok tzw. Nowego Zamku stoi tam też Stary Zamek, folwark, Dom Kawalerów i Oranżeria. W tej części znajduje się kawiarnia, w której serwowane są lody wymyślone przez Pücklera. Smakują świetnie! Informacje praktyczne Najlepiej przyjechać tu własnym samochodem albo dostać się z Żar autobusem. Biuro Parku Krajobrazowego „Łuk Mużakowa” mieści się w Łęknicy przy ul. Wojska Polskiego 2, tel. 500 549 885. Natomiast Specjalistyczna Pracownia Terenowa Narodowego Instytutu Dziedzictwa „Park Mużakowski w Łęknicy” znajduje się przy wejściu do parku, przy ul. Wybrzeżnej 25, tel. 068 262 41 82. Tutaj można kupić książki i mapy związane z parkiem, a także uzyskać wszelkie potrzebne informacje, także o wypożyczeniu rowerów. Wejście do parku jest bezpłatne, po obu stronach granicy. Warte polecenia strony internetowe: https://parkmuzakowski.nid.pl/ http://luk.muzakowski.pl/ https://www.zpkwl.gorzow.pl/index.php/o-nas/parki-krajobrazowe/park-krajobrazowy-luk-muzakowa https://www.muskauer-park.de/pl/
Kampinoski Szlak Rowerowy w dwa dni. Fryderyk Chopin, nawiedzone wsie i dlaczego warto zabrać śrubokręt
Kampinoski Szlak Rowerowy to idealna propozycja dla rowerzystów, którzy dopiero zaczynają swoją przygodę z dłuższymi wycieczkami. Doświadczeni cykliści również nie będą się nudzić. Jak się przygotować do dwudniowej wyprawy? Co zobaczyć w Puszczy Kampinoskiej. Kaski na głowy i w drogę!
W tym artykule: Czy warto jechać na na Kampinoski Szlak Rowerowy? Kampinoski Szlak Rowerowy: we wsi i w puszczy Sielskie widoki i najtrudniejsze odcinki Pomysły na Kampinoski Szlak Rowerowy Kampinoski Szlak Rowerowy: przygotowanie do dwudniowej wycieczki Odkąd mam rower, przekonuję się, że wakacje w Warszawie, tak jak i długie weekendy spędzane w mieście wcale nie muszą być nudne. Wokół stolicy jest wyznaczonych wiele szlaków rowerowych, a jednej z najbardziej znanych prowadzi dookoła Puszczy Kampinoskiej. To Kampinoski Szlak Rowerowy. Czy warto jechać na na Kampinoski Szlak Rowerowy? Kampinoski Park Narodowy chętnie odwiedzają nie tylko rowerzyści, ale też miłośnicy pieszych wycieczek. Jest co eksplorować, choćby słynne opuszczone wioski. Okolica zachwyca też walorami przyrodniczymi. Pierwsze spotkanie z Puszczą już dawno za mną, ale dopiero w tym roku przejechałem ją na rowerze. Kampinoski Szlak Rowerowy to ponad 140 km przygody, nie licząc dojazdu na start. Mam to szczęście, że mieszkam dość blisko i już po 20 minutach od wyjęcia roweru z piwnicy jestem na Polanie Opaleń. Od tej pory zielone oznaczenia szlaku są moim przewodnikiem. Dobrze jednak mieć ze sobą mapę (do kupienia za ok. 20 zł). W kilku strategicznych miejscach oznaczeń nie ma wcale albo są źle widoczne. Przynajmniej trzy razy zboczyłem z trasy, ale nie na więcej niż kilometr. Na Kampinoski Szlak Rowerowy wybrałem się w długi weekend, przez co spodziewałem się tłumów cyklistów. I tu zaskoczenie. O ile na pierwszym odcinku, mniej więcej do Hornówka, rzeczywiście mijałem innych rowerzystów, o tyle dalej był to już rzadki widok. Rowerem po Mazowszu. Wielka pętla podwarszawska Jedziemy wzdłuż Wisły najpopularniejszą pętlą Warszawy. Trasa liczy 65 km. Gotowi? Kampinoski Szlak Rowerowy: we wsi i w puszczy Z Hornówka do Zaborowa trasa w większości prowadzi przez niewielkie wsie. Jedzie się po asfalcie, a jednym dystraktorem może być niewielki ruch na drodze. Po około 20 kilometrach zaczynam się nudzić. Lubię wsie, ale chcę zobaczyć puszczę, a nie zabudowania. Na szczęście za Zaborowem zaczyna robić się zielono. I tak aż do Leszna, do którego na szczęście się nie wjeżdża, a jedynie o nie zahacza. Za Lesznem znajduje się Park Rozrywki Julinek – częsty cel wycieczek rodzin z dziećmi. Ja jadę dalej w poszukiwaniu miejsca na postój i kanapkę. Znajduję go w okolicy Olszowieckich Błot. Niedaleko stąd do Bromierzyka, jednej z opuszczonych wsi w lesie. Jeśli wierzyć relacjom rzekomych świadków, jest to miejsce, w którym straszy. Żeby się o tym przekonać, musiałbym jednak zjechać ze szlaku. Odkładam eksploracje miejsc z duchami w tle na inny raz. Po drodze i tak mijam pojedyncze zabudowania nadgryzione zębem czasu. Moja ciekawość jest więc częściowo zaspokojona. O cywilizacji przypominam sobie dopiero w Żelazowej Woli, gdzie znajduje się Dom Urodzenia Fryderyka Chopina. To niejedyny muzyczno-historyczny akcent na trasie. Drugiego dnia zatrzymam się przy kościele w Brochowie, gdzie rodzice Chopina brali ślub, a on sam został ochrzczony. Pierwszy dzień wycieczki kończę w Wólce Smalanej. Sielskie widoki i najtrudniejsze odcinki Ruszam rano, zaraz po śniadaniu. Za mną mniej więcej połowa szlaku. Do przejechania mam około 80 kilometrów. Pierwszym ciekawym miejscem na trasie jest pomnik upamiętniający Bitwę nad Bzurą. Łatwo się tu zgubić, ponieważ zielone kropki na mapie rozchodzą się w dwóch różnych kierunkach. Słusznie wybieram drogę na Tułowice, gdzie stoi klasycystyczny dworek z XIX w. Rowerzystów jest więcej niż pierwszego dnia, ale nie tylu, żeby mówić o tłumach. Nie przeszkadzamy sobie. Ograniczamy się do pozdrowień i krótkich rozmów o noclegu. Nowo poznani towarzysze drogi spędzili noc w namiocie. Ja co prawda wybrałem agroturystykę, ale namiot zawsze zajmuje specjalne miejsce w moim sercu. To pomysł na następny wyjazd. Najmniej przyjemny odcinek to przejazd wzdłuż Kanału Kromnowskiego. Momentami zastanawiam się nawet, czy na pewno jadę dobrze. Według mapy i oznaczeń we wsi Uciekaj cały czas jestem jednak na szlaku. Dalsza droga w kierunku Warszawy to test na cierpliwość. Podłoże jest raz asfaltowe, innym razem szutrowe, a w najgorszych momentach jedzie się (albo prowadzi rower) po piasku. Każdy kolejny kilometr na liczniku daje mi jednak poczucie satysfakcji. Po krótkim postoju pod Leoncinem kontynuuję wycieczkę. W Cybulicach Dużych zaczyna się przejazd przez wsie. Do lasu wjeżdżam dopiero w Adamówce. Jest niedziela, wiec po drodze mijam całe rodziny kierujące się z kościołów do lodziarni. Ot, sielska codzienność. Jest w tym jakiś urok. Jeszcze przed Dziekanowem Leśnym przejeżdżam przez Palmiry, jedno z ważniejszych miejsc na mapie Puszczy Kampinoskiej, ale to nie tu znajduje się historyczny cmentarz. Prowadzi do niego odbijająca na południe Droga Palmirska. Na wysokości Łomianek czuję się już jak w domu. Teoretycznie mógłbym zjechać ze szlaku i pojechać prosto do domu, ale posłusznie kieruję się na Polanę Opaleń. Dopiero teraz mogę powiedzieć, że przejechałem Kampinoski Szlak Rowerowy. Pomysły na Kampinoski Szlak Rowerowy Trasę rozłożyłem na dwa dni. To jednak ponad 140 km, a z moją ówczesną kondycją wolałem nie przesadzać. Nie ma też co się spieszyć, Kampinoski Szlak Rowerowy to naprawdę bardzo ciekawa i różnorodna trasa. Jej walorem zdecydowanie jest to, że nie prowadzi wyłącznie przez las, ale też przez okoliczne wsie, gdzie życie toczy się zdecydowanie wolniej niż w położonej niedaleko Warszawie. Puszczę i jej otulinę można eksplorować na wiele sposób. Tematem przewodnim mogą być opuszczone wsie, Fryderyk Chopin, miejsca bitew, cmentarze i wojskowe mogiły… Dwudniowy przejazd Kampinoskim Szlakiem Rowerowym potraktowałem jako rozeznanie terenu. Nie skupiałem się szczególnie ani na historii, ani przyrodzie. Chciałem mieć po prostu ogólny ogląd. Warszawa w rankingu najpiękniejszych miast do zwiedzania na rowerze Na całym świecie znajdziemy miasta wprost stworzone dla rowerzystów. Najwięcej w Europie. Kampinoski Szlak Rowerowy: przygotowanie do dwudniowej wycieczki Poza przygotowaniem fizycznym i dobrym nastawieniem, do plecaka, a najlepiej sakwy, dobrze zabrać też kilka przydatnych gadżetów. Przede wszystkim bidon z wodą lub elektrolitami. Obowiązkowo też: mapa, jedzenie – najlepiej kanapka, coś słodkiego i danie do pudełka, takie, które dobrze smakuje nawet na zimno. Wymagający jest nie tylko dystans, ale też zmieniające się podłoże. Przydać mogą się podstawowe narzędzia w razie drobnych usterek roweru. Mnie akurat potrzebny okazał się śrubokręt. Kampinoski Szlak Rowerowy może być zarówno zaskakującą przygodą dla doświadczonych rowerzystów, jak i początkiem pięknej przygody z dwoma kółkami dla amatorów. Warto się sprawdzić. Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Rowerem po Mazowszu. Wielka pętla podwarszawska
Jedziemy wzdłuż Wisły najpopularniejszą pętlą Warszawy. Trasa liczy 65 km. Gotowi?
W tym artykule: Wzdłuż Wisły bez Wisły Piekło Mazowsza WARTO WIEDZIEĆ Gassy. Tę dziwną nazwę prędzej czy później pozna każdy warszawiak wyposażony w rower szosowy. Ta maleńka mazowiecka wieś, z zaledwie 186 mieszkańcami, kiedyś słynęła co najwyżej z przeprawy promowej przez Wisłę i tabloidowej historii o 6-metrowym pytonie, którego wylinkę znaleziono tu w krzakach nad rzeką. Nie ma tu nawet sklepu. Był, ale nie przetrwał. Jest za to nielegalne lotnisko w szczerym polu, oddział Straży Pożarnej oraz pętla autobusowa linii L14, na której kończy się inna pętla, kolarska. Od pałacu w Wilanowie licząc, prowadzi tu mniej więcej 18 km równego, w miarę nieuczęszczanego asfaltu. W tę i z powrotem daje to 36 km – w sam raz na szosowy trening. Spotkamy tu całą kolarską brać stolicy. Samotników, pary i peletony. Triatlonowe cyborgi na swoich szumiących czasowych maszynach i całkowitych amatorów. A przy tym różnokolorową galerię rowerów i ciuchów dostępnych w kraju i poza nim. Wieść gminna niesie, że na Gassach nie ma się co pokazywać, jeśli nie możesz poszczycić się średnią na poziomie przynajmniej 30 km/godz. Ale to bzdura. Od prawie dwóch lat jeżdżę tam w tempie 21 km/godz. i z żadnym ostracyzmem się nie spotkałam. Wzdłuż Wisły bez Wisły Swoją pętlę zaczynam niedaleko pałacu w Wilanowie, na ul. Przyczółkowej. W zależności od wariantu, który wybiorę, wycieczka zajmie mi 2 lub 4 godz., nie licząc postojów na jedzenie, picie czy robienie zdjęć. Kieruję się szeroką ścieżką rowerową wzdłuż Błoń Wilanowskich na południe, by po chwili odbić w lewo w ul. Vogla. Wariant krótszy, czyli tytułowe Gassy, to coś „na co dzień”; trasę można przejechać nawet kilka razy w tygodniu. Dłuższy – czyli do Góry Kalwarii, to już grubsza sprawa, przynajmniej dla mnie. 65 km w obie strony udaje mi się przejechać tylko kilka razy w roku. Wielkim i pozytywnym odkryciem jest dla mnie, że od skrzyżowania al. Wilanowskiej i ul. Przyczółkowej wystarczy 10 min na rowerze, by znaleźć się na wsi. Jadę dalej. Początek ulicy Ruczaj to pola, szklarnie, dźwięki nawołujących się bażantów i widoki pasących się saren. Oniemiałam, gdy pierwszy raz zobaczyłam pola po horyzont, a na tym horyzoncie cały warszawski skyline, sponad kwitnącej gryki. A to dopiero początek. Wraz z drogą na południe powoli znika wszystko, co może się kojarzyć ze stolicą – mimo że wciąż jestem w jej granicach. Dopiero tablica „Kępa Okrzewska” informuje mnie, że opuściłam miasto. Wkrótce zaczyna się długi odcinek wzdłuż wału wiślanego mogący posłużyć za ilustrację stwierdzenia: „jak jechać wzdłuż Wisły i jej nie zobaczyć”. Aczkolwiek można to zmienić niemal w każdym momencie, np. robiąc sobie przystanek w Ciszycy, gdzie jest świetna plaża. Ten odcinek Wisły to też teren wysp rezerwatów: Zawadowskich i Świderskich. Ja jakoś zawsze wolałam się gapić na przesuwające się powoli wioski niż na rzekę. Kultowe Gassy są małe, puste i też leżą nad Wisłą. Pętla autobusowa to koniec, a właściwie jeden z możliwych końców rowerowej wycieczki. Na tutejszym przystanku nie czeka nigdy nikt – oprócz kolarzy. Na niby-stadionie naprzeciwko tylko raz widziałam jakieś życie – w trakcie odbywającej się tutaj imprezy dożynkowej. Ale na pętli L14 świat się nie kończy. Nie trzeba tu zawracać, można jechać dalej. Będzie nieco luźniej, może ciut mniej kolorowo. Kierunek: Słomczyn słynący z pięknego barokowego kościoła. We wsi Piaski zaczyna się prawdziwy wiejski klimat, z drewnianymi chałupami, pasącymi się kozami, tabliczkami, gdzie można kupić ser, a gdzie miód, i babciami w chustkach przechadzającymi się powoli po okolicy. Na miniryneczku, a właściwie rozstaju dróg w Cieciszewie kolejna grupa kolarzy posila się na ławkach. Z wyleniałej tablicy informacyjnej dowiaduję się, że jestem na Urzeczu – mikroregionie etnograficznym związanym z osadnictwem olęderskim w XVII w. i nierozerwalnie związanym z rzeką. A z pamiątkowego kamienia – że wieś istnieje od ponad 650 lat. Jestem na kolejnym kolarskim rozstaju, można stąd jechać w trzech kierunkach: do Góry Kalwarii, Słomczyna i Chojnowskiego Parku Krajobrazowego lub Obór i Konstancina-Jeziornej. Miniaturowy drewniany Cieciszew jest wsią tak uroczą, że od pierwszego wejrzenia staje się moim ulubionym miejscem na trasie. Ale ruszam dalej – w lewo, czyli na Górę Kalwarię. Coraz bardziej czuć oddalenie od wielkiego miasta, ruch prawie ustaje, „nic się nie dzieje”, jakby powiedział Zdzisław Maklakiewicz. Głównym bohaterem rolniczego krajobrazu powoli przestają być dynie i kapusta. Staje się nim jabłko. Po raz pierwszy pokonywałam tę trasę w październiku i wciąż mam przed oczami te obrazki: tony zebranych jabłek jadą na przyczepach traktorów, wysypane zalegają na poboczu drogi lub czerwienią się jeszcze na drzewach. Sady ciągną się tu kilometrami. Zapewne to jabłka sprawiły, że wyrastają tu kolejne wystawne murowane domy i sześciany zwane przez architektów „kostką mazowiecką”. Skarpa wiślana przybliża się do szosy, to znak, że jestem już blisko Góry Kalwarii. Piekło Mazowsza Koniec wielkiej pętli znajduje się w kolarskiej kawiarni Góra Kawiarnia. Po prawie 35 km jazdy absolutnie wszyscy zatrzymują się tam na kawę i ciasto. Budynek, w którym się mieści, zdobi ogromny mural przedstawiający Ryszarda Szurkowskiego. Bywał tu i brązowy medalista olimpijski Rafał Majka, i wicemistrz olimpijski Czesław Lang – a kawiarnia działa dopiero od lipca 2019 r. Tutejsze tiramisu spokojnie wystarczy na powrót. Wjazdu do Góry Kalwarii broni stromy, 12-procentowy wjazd ulicą Lipkowską zwany szumnie (nawet na Google Maps) Piekłem Mazowsza. Ale to bardziej piekiełko niż piekło, bo podjazd jest krótki. Znad świetnej kawy, ogromnego ciasta i książki o Urzeczu, zalegającej w Kawiarni, nie chce mi się ruszać w drogę powrotną. Słońce schodzi niebezpiecznie nisko i wiem, że nie dam rady tym razem wykonać całego planu. Była w nim sama Góra Kalwaria założona w 1670 r. jako Nowa Jerozolima – miasto klasztorne. 200 lat później stała się z kolei jednym z głównych ośrodków chasydyzmu w Polsce. Idę na taras widokowy wykorzystujący skarpę wiślaną, gdzie oczywiście grupa kolarzy robi sobie pamiątkowe zdjęcie. I cieszę się, że tym razem ze skarpy będę zjeżdżać w dół. Dodatkowe Atrakcje Klub jeździecki Pony Club w Okrzeszynie istnieje od ponad 20 lat; godzina jazdy: ok. 100 zł. n Z Heliportu Konstancin w Ciszycy można zamówić lot widokowy helikopterem. n W samych Gassach od wiosny do jesieni działa tunel aerodynamiczny, w którym można latać z pomocą silnego strumienia powietrza. Jedzenie Na trasie można się posilić w dwóch miejscach. Mniej więcej w 2/3 drogi do Gassów powstał bar Tandem. Przy stolikach pod gołym niebem można nie tylko uzupełnić płyny, ale i zjeść kiełbaskę lub karkówkę z grilla. Wracający ulicą Przyczółkową zatrzymują się przeważnie w barze Meta w Powsinie. Tu wybór jest zdecydowanie większy, łącznie z pizzą z pieca. Kiedy jechać? Kolarskie życie towarzyskie na trasie kwitnie. Łatwo umówić się na tzw. ustawkę w większej grupie. Dla tych, co lubią wstawać naprawdę wcześnie, organizowany jest „psychoporanek”, czyli jazda od 6 rano spod sklepu rowerowego Air Bike przy ul. Branickiego w Wilanowie. Co tydzień o 18 organizowane są też „babskie środy”.
Rowerem po Polsce. Oto 5 najpiękniejszych tras rowerowych
Jest pięknie, obcujesz z przyrodą (i przygodą!), a nie musisz nawet brać urlopu. Wystarczy rower, kondycja, nie zaszkodzą sakwy. Poznaj najpiękniejsze trasy rowerowe w Polsce - dla tych bardziej i mniej doświadczonych.
5. Mazury nie tylko dla orłów Fot. Shutterstock Trasa: Giżycko – Rydzewo – Piękna Góra– Doba – Sztynort – Przystań – Węgorzewo – Giżycko Dystans: 102 km Czas: 4 dni Z Giżycka trzeba ruszyć na południe. Gdy zjedziecie na mniej uczęszczaną drogę w kierunku kanału Kula, robi się spokojniej. Trasa prowadzi dalej wokół jeziora Niegocin aż do portu w Giżycku. Dla krótkodystansowców jest 18-kilometrowa trasa wokół jeziora Gołdopiwo. Dla średnio zaawansowanych – szlak z Krutyni do Leśniczówki Pranie, gdzie tworzył Konstanty Ildefons Gałczyński. Prawdziwą wyprawą – połączoną ze zwiedzaniem bunkrów i śluz Kanału Mazurskiego – będzie wypad z Giżycka, przez Sztynort, do Węgorzewa. [+] Można odpocząć od jazdy, kąpiąc się w jeziorach. [-] Część trasy prowadzi bardzo ruchliwymi drogami. 4. U podnóża Tatr Fot. Shutterstock Trasa: Łysa Polana – Murzasichle – Zakopane– Gubałówka – Witów – Wielka Krokiew – Łysa - Polana Dystans: 67,4 km Czas: 1–2 dni Tatrzańska pętla prowadzi przez Murzasichle do Zakopanego, potem ze szczytu Gubałówki zaczyna się zjazd łagodnym górskim grzbietem do Witowa. Dalej przez Kiry do Zakopanego. Ale jeszcze na przedmieściach trzeba skręcić w prawo – do Chaty Sabały. Dom legendarnego górala można zwiedzić, a następnie Krzeptówkami dojechać pod skocznię narciarską Wielka Krokiew. [+] Trasa jest dla wymagających. [-] Sporo przewyższeń, trzeba mieć dobrą kondycję. 3. Ucieczka do lasu Fot. Arkadiusz Wojtasiewicz / Agencja Gazeta Trasa: Tuchola – Cekcyn – Wierzchucin– Tleń – Czersk – Odry – Swornegacie - Chojnice – Rytel – Fojutowo – Raciąż – Tuchola Dystans: ok. 202 km w zależności od wybranych tras Czas: 4–5 dni W czworokącie między Tucholą, Czerskiem, Cekcynem i Tleniem w środku lasu można natknąć się na stare ewangelickie cmentarze, pogańskie kamienie kultowe, zagubione wśród drzew czyste jeziorka. W Borach trzeba posmakować miodu, dziczyzny, piwa i ryb z rzek Brdy oraz Wdy. [+] Wspaniała przyroda, mało turystów. [-] Wiele leśnych dróg jest bardzo piaszczystych i trudnych. 2. Puszcza pełna tajemnic Fot. Shutterstock Trasa: Hajnówka – Puszcza Białowieska – Hajnówka Dystans: ok. 200 km w zależności od trasy Czas: 3 dni Na Podlasiu są szlaki łatwe, jak Białowieża – Hajnówka, gdzie po drodze zobaczyć można rezerwat pokazowy żubrów i średniowieczne kurhany. Na szlaku Białowieża – Topiło turyści znajdą aż cztery rezerwaty przyrody. Na 80-kilometrowej pętli Hajnówka – Puszcza – Hajnówka czekają na rowerzystów m.in. drewniane prawosławne cerkwie. Warto też przejechać malowniczym Szlakiem Dębów Królewskich. [+] Natura na dłoni. [-] Długie odcinki trasy w samotności. 1. Z Gdańska na Hel Fot. Shutterstock Trasa: Trójmiasto – Puck – Chałupy – Kuźnica – Jastarnia – Jurata – Hel – Gdańsk Dystans: 100 km, powrót: prom Czas: 2 dni. przejazd Gdańsk – Hel 5–6 godz. Trasa zaczyna się przy dworcu PKP w Gdańsku. Nadmorska ścieżka rowerowa ciągnie się aż do klifów Orłowa w Gdyni. Tu trzeba się wspiąć uliczkami na wzgórze orłowskie i przejechać przez przemysłową część Gdyni, dalej przez pola aż do Pucka. Szlak zjeżdża nad Zatokę i prowadzi do nasady Półwyspu Helskiego. Ostatni odcinek to kompleks leśny Mierzei. [+] Jazda nad morzem. [-] Odcinek z Gdyni do Pucka mało ciekawy
Bory Tucholskie rowerem. Czeka 200 km leśnych tras
To nie tylko jeden z największych w Polsce kompleksów leśnych, ale też jedyna w kraju sieć leśnych dróg. Kaszubska marszruta to w sumie blisko 200 km tras rowerowych: dzieli się na cztery szlaki po kilkadziesiąt kilometrów.
W tym artykule: Nawrócony myśliwy INFORMACJE PRAKTYCZNE Ruszamy w Bory Tucholskie trasami Kaszubskiej Marszruty. Wiodą one przez okolice Chojnic, Czerska, Charzyków i Brus. Rozpoczynamy w Brusach. A ledwie kilkanaście kilometrów dalej stoimy już na zaporze na Brdzie w Mylofie – jednej z najstarszych tego rodzaju konstrukcji w Polsce, wybudowanej 170 lat temu, by zasilić wodami Brdy 30-kilometrowy Wielki Kanał Brdy. Nieopodal znajduje się popularna restauracja Aga – miejsce słynące z pysznych pstrągów z miejscowej hodowli i... weekendowych kłopotów ze znalezieniem wolnego stolika. W okolicach Brus czy Mylofu znajdują się ogromne połacie wiatrołomów. To skutki huraganu, jaki przeszedł nad Pomorzem w sierpniu 2017 r. Trzy lata po dramatycznych wydarzeniach uprzątnięto połamane drzewa i wywieziono je z Borów. Wciąż jednak można natknąć się na sterty korzeni. Obok w eleganckich rządkach rośnie już zupełnie nowy las. Przejazdy szutrowymi drogami rowerowymi przez zniszczone huraganem lasy były kiedyś atrakcją samą w sobie. Strzeliste sosny pięły się w górę, a między nimi biegły wąskie nitki szlaku poprowadzone po pasach przeciwpożarowych. Innowacja polegająca na wykorzystaniu leśnych ciągów przeciwpożarowych była możliwa dzięki uczestnictwu w projekcie dwóch nadleśnictw Lasów Państwowych: Przymuszewa i Rytla. To dzięki niej borowiackie drogi rowerowe zyskały jedną ze swoich największych zalet – odsunięcie od hałasu i spalin emitowanych przez auta jadące po okolicznych szosach. Niedaleko Mylofu, nieco z boku Kaszubskiej Marszruty, podziwiamy budynek wyłuszczarni szyszek w Klosnowie. Stojące tu maszyny przez prawie stulecie odpowiadały za długotrwały proces wyłuszczania nasion różnych gatunków drzew. Mimo że dziś już nie pracują, wciąż znajdziemy tu dawne wyposażenie, w tym silnik Diesla z 1913 r., o którym z dumą i zaangażowaniem opowiada nam pracownik miejscowej stacji oceny nasion. Gdy wiele lat temu zaczynał pracę w tym miejscu, selekcja odbywała się jeszcze za pomocą tradycyjnych, wtedy niemal stuletnich metod. Może kiedyś powstanie tu unikalne muzeum leśnej techniki? Na dłuższą przerwę, posiłek lub punkt końcowy dziennego etapu warto wybrać Chojnice, które Jan Długosz nazwał kiedyś kluczem i bramą Pomorza. To jedno z tych miast, które znacząco odmieniły swój wizerunek zaraz po zmianach ustrojowych w Polsce. W bogatej historii miasta, które przez wieki nazywało się Konitz, znajdziemy i wojnę trzynastoletnią, i potop szwedzki, i procesy czarownic. Oryginalna, zaprojektowana przez berlińskich architektów bryła neogotyckiego ratusza góruje nad pochyłym rynkiem z fontanną pośrodku, wzrok przyciągają też odnowione kamienice wokół. Jeszcze niedawno tuż obok chojnickiego rynku przebiegała gwarna „berlinka” z Gorzowa do Elbląga, doskonale znana kierowcom z powodu betonowych płyt, którymi została wyłożona przez niemieckich budowniczych. Dziś głośny tranzyt samochodowy omija miasto dzięki niedawno oddanej obwodnicy. Od kilku lat także z Trójmiasta do Chojnic można dojechać bezpośrednio pociągiem. Nawrócony myśliwy 60 km odizolowanych od spalin odcinków Kaszubskiej Marszruty sprawia, że wspólnym, aktywnym wypoczynkiem na łonie borowiackiej natury mogą się bezpiecznie cieszyć także rodziny z małymi dziećmi. W tym miejscu warto wspomnieć, iż niestety zdarzają się odcinki trasy, gdzie delikatna szutrowa nawierzchnia wymaga pilnego remontu, by tworzące się koleiny i zarastające pobocza nie odbierały przyjemności z jazdy. Szutrowymi leśnymi duktami docieramy do Parku Narodowego Bory Tucholskie. To drugi najmłodszy i czwarty najmniejszy park narodowy w Polsce – zajmuje jedynie ok. 2 proc. powierzchni całych Borów. Szlaki Kaszubskiej Marszruty omijają jego zasadniczą część, warto więc jeden z rowerowych dni poświęcić na osobną wycieczkę w to miejsce. Naprawdę warto! Piękno leśnego boru sąsiaduje tu z krajobrazem sandrowo--pojeziernym. Co więcej, w 2021 r. w oddalonym o kilka kilometrów od parku Chocińskim Młynie planowane jest otwarcie Centrum Edukacji Przyrodniczej PNBT. Trend edukacyjny w lesie dostrzegamy też podczas jednego z noclegów. Właściciel gospodarstwa agroturystycznego w Swornegaciach, gdzie się zatrzymujemy, okazuje się „nawróconym” myśliwym. Kiedyś dużo polował, dzięki czemu doskonale zna okoliczne lasy i zwyczaje mieszkającej tu zwierzyny. Teraz korzysta z tej wiedzy, prowadząc swoich gości na bezkrwawe łowy z lornetkami i aparatami fotograficznymi. I mimo że wciąż z sentymentem opowiada o wiszących na ścianach gabinetu myśliwskich trofeach, w tym pięknych jelenich porożach, to wszyscy zauważamy, że dzisiaj ogromnie cieszy go, że do ukochanej zwierzyny już nie strzela. W okolicach parku narodowego, nad jeziorami Charzykowskim i Karsińskim, znajdują się dwie znane miejscowości wypoczynkowe tej części Borów Tucholskich: Charzykowy i Swornegacie. Obydwie w sezonie dysponują sporą ofertą noclegową i gastronomiczną, choć – będąc uczciwym – atmosfera, jaką latem tu zastajemy, nie zachęca do spędzania czasu w tych miejscach. Dmuchane zabawki i chińszczyzna na straganach nie są dla nas, więc nasz pobyt tutaj ograniczamy zwykle do rybnej obiadokolacji w ulubionej restauracji. Na koniec, przed powrotem do czekającego w Brusach auta, zaglądamy ponownie do może najbardziej wyjątkowej atrakcji przy szlakach Kaszubskiej Marszruty. To tajemniczy, choć jednocześnie kameralny i ciepły ogród rzeźb zmarłego w 2013 r. lokalnego artysty. Józef Chełmowski pozostawił po sobie niezwykłą artystyczną schedę, dowodząc, że określenie „Leonardo da Vinci z Kaszub” nie wzięło się znikąd. Rzeźby, obrazy i oryginalne instalacje zgromadzone w stodole i w domu twórcy zdradzają niezwykłą osobowość autora. Nie można być w Borach Tucholskich i nie zajrzeć do niewielkiego gospodarstwa prowadzonego przez wdowę po artyście. Warto przy okazji odwiedzić galerię miejscowej sztuki i centrum informacji turystycznej w Chacie Kaszubskiej – tuż obok gospodarstwa państwa Chełmowskich. INFORMACJE PRAKTYCZNE Start Najlepszymi miejscami do rozpoczęcia wycieczki są Chojnice i Czersk – do których można dotrzeć pociągiem, a także Brusy i Swornegacie – większe miejscowości, gdzie można pozostawić samochód na kilka dni. n W punktach informacji turystycznej w Chojnicach i Brusach, a także niektórych obiektach na trasie, można otrzymać bezpłatną mapę Kaszubskiej Marszruty. Rower Najlepszym rowerem na weekend w Borach Tucholskich będzie ten crossowy, trekkingowy lub jedna z odmian tzw. roweru górskiego – na szerszych oponach. To ze względu na odcinki szutrowe i bardziej piaszczyste boczne drogi leśne, o które można przedłużyć trasy Kaszubskiej Marszruty. Nocleg W każdej z miejscowości w Borach są gospodarstwa agroturystyczne o różnym standardzie. Najwięcej w Swornegaciach, Charzykowach i Czersku, ale też w Brusach i Męcikale. Ceny: 25–100 zł za noc. Do dyspozycji gości są też obiekty o wyższym standardzie: pensjonaty i hotele w Chojnicach i Swornegaciach. Od 150 zł w górę za pokój. Inna opcja to kempingi; od kilkunastu złotych za dobę. Np. na Campingu Tamowa w Chmielnie zapłacimy 14 zł od osoby plus 12 zł za parking samochodu. Postawienie przyczepy lub jej wynajem to koszt: 13–18 zł, zależnie od jej wielkości. Warto wiedzieć Na trasach Kaszubskiej Marszruty można spędzić nawet kilka dni. Rozrzucenie miejscowości i punktów dojazdowych ułatwia planowanie wycieczek. Dzięki łatwemu transportowi w okolice Chojnic, bez trudu można zorganizować również jednodniowy wypad. W tak trudnych (po huraganie) dla Borów Tucholskich czasach warto zachować się odpowiedzialnie i wspomóc miejscowych przedsiębiorców. Zakupy na drogę zróbcie u kaszubskich sklepikarzy, tam też kupcie pamiątki z wyjazdu. W miejscowych domach można też przenocować.
Wyprawa rowerem wzdłuż Wisły. 500 km przygody życia
A gdyby tak pojechać rowerem z Warszawy do Gdańska? 500 km w sześć dni, bez specjalistycznego sprzętu. "Mój rower ma prawie 30 lat. Wygrzebałem go z piwnicy. Nikt, komu zależy na osiągach, nawet by na niego nie spojrzał" - pisze Michał Głombiowski.
Jadę rowerem wzdłuż Wisły, z Warszawy do Gdańska. Mam do przebycia 500 km w sześć dni. Mój rower, szosówka z oponami zmienionymi na 2,8-centymetrowe „przełajówki”, ma prawie 30 lat. Wygrzebałem go z piwnicy. Nikt, komu zależy na osiągach, nawet by na niego nie spojrzał. GPS stara się wybrać jak najmniej uczęszczane drogi. Uciekam na lewy brzeg, omijając drogę krajową. Na wiejskich asfaltowych ulicach jest pusto i można jechać środkiem jezdni. W niedzielę brzegi rzeki przejmują ludzie spragnieni słońca. Teren jest płaski, a Wisła leje się delikatnie, rozdzielając na warkocze piaszczystych łach. W Wyszogrodzie zdaje się być punktem odniesienia codzienności. Patrzę na rzekę ze skarpy, jak znika pod stalowym mostem. U podnóża góry, tuż przy wodzie, biegnie promenada, na której skupia się niedzielne życie miasta. Rzeka-jezioro Jadąc, szukam wzrokiem Wisły. Skrzy się pomiędzy drzewami. Czasami o jej obecności świadczą jedynie przeciwpowodziowe wały. Chwilami oddalam się od niej na kilkadziesiąt kilometrów. Wjeżdżam w rozpalone upałem sosnowe lasy. Dukty są suche jak pieprz i zasypane piachem. Rower w nim grzęźnie i muszę go prowadzić. Trwa to w nieskończoność. Za Płockiem rzeka zmienia się w jezioro. W 1970 r., gdy zbudowano zaporę we Włocławku, Wisła na długości niemal 60 km stała się największym sztucznym zbiornikiem w Polsce. Pod wieczór stoję na molo przy hotelu i patrzę na rozhuśtaną wiatrem powierzchnię wody. Wiślana rzeczywistość, której byłem wcześniej świadkiem – łagodny nurt, piaszczyste łachy, zarośnięte brzegi – zmieniła się w akwen otoczony ośrodkami wypoczynkowymi, żeglarską infrastrukturą i nowoczesnymi portami. Z Torunia do Chełmna jest jedynie 50 km. To najkrótszy odcinek na trasie. Kręcę bez pośpiechu, korzystając z drogi rowerowej do Unisławia. To szlak wytyczony po nasypie kolei wąskotorowej, w oddaleniu od dróg i ulic, przecinający asfaltem olchowe lasy, pastwiska z oczkami wody, nad którym stoją w bezruchu, rozrzucone niczym na obrazie Breughla, krowy przeżuwające trawę. Przystaję na peronach i dworcach zamienionych w altanki dla rowerzystów i gryzę energetyczne batony. By wjechać do Chełmna, muszę się wspiąć na strome zbocze, lawirując między przechodniami. Gdy zsiadam z roweru na głównym placu miasta, nogi nawykłe do obrotowego ruchu nie do końca rozumieją, czemu mają teraz stawiać kroki – idę więc pokracznie i wolno. W Grudziądzu pogoda gwałtownie się zmienia. Nadciąga burza. Ciemne chmury zalewają miasto potokami wody. Przeczekuję w kawiarni, śledząc w aplikacji pogodowej ruchy frontów atmosferycznych. Kolejne godziny – gdy kieruję się na Kwidzyn – przypominają ruchy skoczka szachowego na planszy. Staram się wpasować pomiędzy burzami. Koryguję trasę, szukając okienek pogodowych, ale to na nic – przed kolejnymi deszczami chowam się na przystankach autobusowych. Rzeka kryje się za wałem. Jego szczytem biegnie droga wyłożona nierównymi płytami, wybieram więc idącą niżej gruntówkę. To błąd. Nagle ziemia zmienia się w czerwoną glinę. Zeskakuję z roweru, chcąc go przeprowadzić, ale jest już za późno. Lepka maź oblepia koła. W ciągu kilkudziesięciu sekund kilogramy błota zapychają napęd i koła, które przestają się kręcić. Rower staje się nieruchliwym żelastwem, które zbiera każdy centymetr gliny. Przebycie trzystu metrów tej ścieżki zajmuje mi pół godziny. Kolejne pół schodzi na oddłubywaniu zwałów błota, uwalnianiu ramy i kół na tyle, by można było w ogóle ruszyć. Do końca dnia słucham pisków i trzasków dobiegających z napędu, łańcucha, hamulców... Wodna symbioza Do Tczewa sunę drogami kreślącymi linie po rozlewisku Wisły. W mieście przysiadam nad wodą. Wisła jest tu już szeroka, a jej nurt spokojny, jakby wydoroślała i się ustatkowała. Brzegi spina nieczynny od lat most. Zaczęto go budować w 1851 r. i wówczas był najdłuższym mostem w Europie (837,3 m). Wsparty na sześciu przęsłach został przyozdobiony neogotyckimi wieżami. Ekipy remontowe stopniowo przywracają mu świetność. Samo miasto wydaje się jednak wciąż od Wisły odseparowane, oddzielone od niej ruchliwymi ulicami i torami. To pęknięcie sprawia nienaturalne wrażenie – przeznaczeniem nadrzecznych miast jest przecież symbioza z naturą. Prowadzi mnie jednostajny szum wody. Gdy decyduję się jechać lewym brzegiem, zastępuje go ryk samochodów. Sugerowana droga rowerowa okazuje się paskiem pobocza na zatłoczonej jezdni. Z perspektywy siodełka ruch samochodowy jest szaleństwem. Rozpędzona masa metalu mija mnie o centymetry. Uciekam w bok, przez co wjeżdżam do Gdańska jakimiś zapomnianymi groblami, o których istnieniu nie miałem pojęcia, mimo że znam to miasto jak własną kieszeń. Przejechałem 500 km. Spłynąłem na rowerze z głębi kraju, przez równiny obsiane żytem, rozpalone słońcem sosnowe lasy, nitki ciemnego asfaltu, wprost do naszego największego portu handlowego. Tuż obok Wisła z cichym pluskiem znika w Bałtyku.
Rowerem przez Mazowsze. Ruszamy do Kampinosu śladem Fryderyka Chopina
Nasza trasa rowerowa liczy sobie ok. 36 km. Zaczyna się i kończy w Żelazowej Woli, a prowadzi przez nieutwardzone ścieżki Kampinoskiego Parku Narodowego, wzdłuż rzeki Bzury i linii kolejki wąskotorowej. Jest lekka, przyjemna i urozmaicona! Poleca Aleksandra Świstow, znana jako Pojechana.
Mazowsze tropem Chopina Zaczynam od Żelazowej Woli. Tu w 1810 r., w dworku hrabiostwa Skarbków, urodził się nasz największy kompozytor. Pewnie mało kto się orientuje, że klasycystyczny budynek, z którego okien w wiosenne i letnie weekendowe popołudnia wysłuchać można popisów pianistów*, był domem nie dla państwa, a dla pracowników dworu. W odrestaurowanych wnętrzach znajduje się muzeum z pamiątkami po Fryderyku. Jednak na mnie największe wrażenie zrobiło to, co na zewnątrz. Otóż dom stoi w pięknie zagospodarowanym parku, przez który przepływa poprzecinana romantycznymi mostkami rzeka Utrata. Z głośników płyną chopinowskie sonaty, do których swoją partię doćwierkać próbują ptaki. Pięknie tak, że chciałoby się po tych zadbanych trawnikach pospacerować boso. Ale to tylko punkt startowy do rowerowej wycieczki przez nieutwardzone ścieżki Kampinoskiego Parku Narodowego, wzdłuż rzeki Bzury i linii kolejki wąskotorowej. Trasą lekką, przyjemną i urozmaiconą. Czas więc wsiadać na rower! Przez łąki i pola Po wyjeździe z dworu ruszamy w lewo i po chwili uciekamy z głównej trasy w zielony szlak, którym będziemy jechać przez większość naszej wycieczki. Od samego początku widoki zachwycają: jedziemy pod arkadami starych wierzb, obok łąk, na których trawiastemu lenistwu oddają się krowy. Mijamy prostokąty pól uprawnych i niewielkie jeziorka. Kierujemy się na Wólkę Smolaną, która jest niezależną „wyspą” Kampinoskiego Parku Narodowego. Tu wciąż asfaltowa i zupełnie pusta droga prowadzi przez las, powietrze pachnie mchem i igliwiem, a brzozowe pnie aż się proszą, by je przytulić. Gdy tylko kończy się ta miniaturka Kampinosu, skręcamy w prawo, by pedałując przez typowy mazowiecki nizinny krajobraz, dojechać do kolejnej gęstej od drzew wysepki: lasu Sianno. Stąd mamy już tylko kilka ruchów pedałami do Brochowa – następnego ważnego miejsca na mapie życia Chopina. To w tutejszym gotycko-renesansowym kościele pod wezwaniem św. Rocha i św. Jana Chrzciciela rodzice wybitnego pianisty wzięli ślub, a sam Fryderyk został ochrzczony. O ile nie jestem wielką fanką zwiedzania budowli sakralnych, ta w Brochowie jest wyjątkowa – to jedna z nielicznych w Polsce bazylik obronnych. Czerwona cegła, cylindryczne wieże, mur z narożnymi bastionami i zbiornik wodny przypominający fosę sprawiają, że wygląda trochę jak zamek. W tej malutkiej miejscowości znajduje się też dwór z XIX w. i oczywiście pomnik Fryderyka Chopina, spod którego ruszamy w kierunku Witkowic przez łąki i pola kukurydzy. Przy moście przez Bzurę znajduje się pomnik bohaterów jednej z najbardziej dramatycznych bitew kampanii wrześniowej 1939 r. Od teraz nasza trasa biegnie wzdłuż malowniczo wijącej się rzeki, już nie asfaltem, a wyjeżdżonymi przez traktory i wydeptanymi przez krowy ścieżkami, przez Mazowsze spokojne i sielskie, zielone aż po horyzont. Dojeżdżamy do progu wodnego, gdzie zostawiamy Bzurę, by utwardzoną ścieżką podążyć w górę kanału Łasica. Do Kampinosu wjeżdżamy w Wilczach Tułowskich, przy ostatniej stacji kolejki wąskotorowej. Dziś początek tu bierze 2,5-kilometrowa ścieżka dydaktyczna „Przez Wilczą Górę”, z której tablic możemy dowiedzieć się sporo na temat tutejszej fauny i flory. My trzymamy się czerwonego szlaku, na którym wesołym stukaniem wita nas dzięcioł. Jedziemy u podnóża Wilczej Góry, przez lasy liściaste wyrosłe na dawnych łąkach. Głęboko oddychamy czystym powietrzem i raź- nie pedałujemy, by wkrótce dotrzeć do terenów wydmowych Białych Gór Śladowskich. Tam ścieżka robi się wyraźnie węższa i bardziej piaszczysta, a wokół nas wyrastają bory sosnowe i borówkowe krzewy. Gdy wyjedziemy z lasu, droga poprowadzi nas przez kampinoskie bagna i mokradła. Ostatni raz zachwycimy się mazowieckimi krajobrazami, by w Żelazowej Woli zamknąć naszą pętlę. To koniec rowerowej wycieczki, ale moja podróż z Chopinem trwa dalej. * W domu urodzenia Fryderyka Chopina w każdą sobotę i niedzielę od maja do września – o godz. 12 i 15 – odbywają się koncerty chopinowskie. Aleksandra Świstow