National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-12-27T11:14:10.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: „Odwiedziłam wyspę widmo” – pół wieku temu tętniło tu życie, dziś przyciąga fanów ekstremalnej wspinaczki
items: To ostatnia monarchia Polinezji. Wyspiarska monarchia przez lata opierała się kolonizacji
items: Badania pisma rongorongo. Ten tajemniczy artefakt może rzucić światło na historię kolonizacji
items: Polinezyjczycy docierali do najbardziej odległych wysp Pacyfiku. To element integracji kulturowej
items: Wyspy w Polinezji Francuskiej – TOP10 najpiękniejszych miejsc
items: Dlaczego erupcja wulkanu Tonga była tak gwałtowna? Czego mamy spodziewać się w przyszłości?
items: Badania DNA dawnych Polinezyjczyków rzucają światło na zasięg ich podróży
items: Tajemnicza Wyspa Wielkanocna. Gdyby posągi umiały mówić
items: Aloha, Hawaii!
items: Hawaje - informacje praktyczne
items: Świat na wulkanach - Samoa
items: Samoa - informacje praktyczne

„Odwiedziłam wyspę widmo” – pół wieku temu tętniło tu życie, dziś przyciąga fanów ekstremalnej wspinaczki
type: item
date: 2025-12-27T11:13:12.000Z
creator: Magdalena Nowak
subject: Adventure
subject: Traveler
subject: polinezja
subject: polinezja francuska
subject: wspinaczka
subject: wyspy
description: Polinezja Francuska kryje zapomnianą perłę – wyspę Makatea. Dziś to tropikalny raj dla wspinaczy i tych, którzy szukają przygody z dala od cywilizacji.
encoded: Spis treści: Rejs przez burzę: tak zaczyna się droga na Makateę Makatea: wyspa, która straciła wszystko, by odzyskać naturę Tapu, skały i cisza – jak Makatea stała się rajem dla wspinaczy Ostatnia noc na Makatei. Gdy raj żegna cię falą Makatea – jak zaplanować podróż Choć otaczają ją głębokie wody Pacyfiku, a do najbliższego lądu dzieli ją ponad 100 km oceanu, Makatea przyciąga jak magnes. To nie tylko geologiczna osobliwość i dawna kolonia przemysłowa, ale również jedno z najbardziej malowniczych i ekstremalnych miejsc wspinaczkowych na świecie. Rejs przez burzę: tak zaczyna się droga na Makateę Powietrze przeszył huk tak potężny, że wprawił w wibracje kadłub naszej małej łodzi, w której właśnie siedzieliśmy. Płynęliśmy prosto w serce czarnej burzowej chmury zasłaniającej horyzont, gdzieś pośrodku bezkresnego Pacyfiku, zaledwie kilkanaście stopni na południe od równika. Ponad godzinę temu zostawiliśmy za sobą Rangiroa, największy atol Polinezji Francuskiej i trzeci co do wielkości na świecie. Teraz w zasięgu wzroku nie było już ani skrawka lądu, tylko my i coraz groźniejszy ocean. To nie jest fragment dzienników Roberta FitzRoya – brytyjskiego żeglarza, meteorologa, kapitana HMS Beagle ze słynnej podróży Darwina, podczas której dotarli do Galapagos – lecz kolejny etap naszej wyprawy do jednego z najbardziej odległych zakątków wspinaczkowych na Ziemi – Makatei. Nasz kapitan, czterdziestoparoletni Polinezyjczyk w sztormiaku i bermudach w złote makrele – mahi-mahi – wydawał się niewzruszony złowieszczą aurą. Nagle, wpatrując się w horyzont, wskazał palcem na ledwie widoczny błysk w oddali. Chwilę później złowił nam rybę na kolację. W tym momencie burza przestała mieć znaczenie. Zapomniałam o niej tak bardzo, że nie zauważyłam pierwszych kropel deszczu. Na szczęście wkrótce na horyzoncie pojawił się ciemny zarys lądu. Makatea: wyspa, która straciła wszystko, by odzyskać naturę Kiedyś Makatea tętniła życiem. Do lat 60. ubiegłego wieku ta licząca zaledwie 24 km² wyspa by…

makatea-a319d6f.jpg
width: 2813
height: 1875

To ostatnia monarchia Polinezji. Wyspiarska monarchia przez lata opierała się kolonizacji
type: item
date: 2025-11-17T06:58:41.000Z
creator: Artur Białek
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Czas na egzotykę
subject: ocean spokojny
subject: polinezja
subject: polinezyjczycy
subject: wyspy
description: Tonga jest ostatnią monarchią Polinezji, która oparła się fali kolonializmu i z dumą pielęgnuje swoją tożsamość. To jedyny kraj w regionie Pacyfiku i jedno z nielicznych pozaeuropejskich państw, które nigdy nie utraciło swojej suwerenności na rzecz obcego mocarstwa. Poniżej przybliżamy historię tego fascynującego miejsca i wymieniamy jego główne atrakcje.
encoded: Spis treści: Królestwo w sercu Polinezji Królestwo, które oparło się kolonizacji Skarby Królestwa Tonga Wspaniałe atole koralowe, aktywne wulkany, dzikie plaże i dziewicze lasy deszczowe – tak w skrócie przedstawia się niesamowity krajobraz archipelagu Tonga. Należy jednak podkreślić, że mówimy tu o czymś więcej niż tylko o tropikalnym raju. To jedno z nielicznych miejsc na Pacyfiku, gdzie zachowała się autentyczna kultura polinezyjska. Królestwo w sercu Polinezji Królestwo Tonga jest zlokalizowane na południowym Pacyfiku, w samym sercu Polinezji. Znajduje się w jednej trzeciej drogi między Nową Zelandią a Hawajami, na południe od Samoa i na wschód od Fidżi. Archipelag składa się ze 171 wysp (z których zaledwie 36 jest zamieszkanych), rozciągniętych wzdłuż linii północ-południe na długości 800 kilometrów. Dzielą się one na trzy główne grupy: Tongatapu na południu, gdzie znajduje się stolica Nukuʻalofa, centralną grupę Haʻapai, północną Vavaʻu. Wyspy Tonga to w większości niskie koralowe atole. Tylko nieliczne są pochodzenia wulkanicznego. Łączna powierzchnia lądowa kraju jest niewielka i wynosi zaledwie 747 kilometrów kwadratowych. Dwie pory roku W obszarze archipelagu panuje klimat podrównikowy wilgotny z dwiema głównymi porami roku. Ciepły i deszczowy sezon, trwający od listopada do kwietnia, charakteryzuje się wysoką wilgotnością i ryzykiem wystąpienia cyklonów tropikalnych. Z kolei okres od maja do października jest chłodniejszy, suchszy i stanowi najlepszy czas na wizytę. Średnie temperatury wahają się od 25 stopni Celsjusza w lipcu, do 30 stopni Celsjusza w styczniu. Bioróżnorodność Bioróżnorodność Tonga obejmuje unikatowe gatunki, takie jak rudawka wielka, która jest największym nietoperzem na świecie, a także niezwykle bogatą faunę morską, która wraz z żyzną glebą stanowi główne zasoby naturalne kraju. Należy jednak podkreślić, że ten delikatny ekosystem stoi w obliczu poważnych wyzwań, takich jak postępujące wylesianie pod uprawy, niszczenie raf koralowych …

GettyImages-482312250-f1cf12d.jpg
width: 5184
height: 3456

Badania pisma rongorongo. Ten tajemniczy artefakt może rzucić światło na historię kolonizacji
type: item
date: 2024-02-12T14:08:30.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: pismo
subject: polinezja
subject: tajemnice
subject: wyspa wielkanocna
description: Nowe badania wykazały, że tak zwane pismo rongorongo może być znacznie starsze, niż zakładano. Naukowcy uważają, że to dowód, który podważa dotychczasową wiedzę o europejskiej kolonizacji Wyspy Wielkanocnej.
encoded: W tym artykule: Nieodszyfrowane pismo rongorongo Pismo powstało nawet 200 lat przed przybyciem Europejczyków Najstarsza tabliczka wykonana jest z drewna, które nie występuje na wyspie Tajemnice Wyspy Wielkanocnej Rongorongo to rodzaj pisma używany do zapisu najprawdopodobniej języka rapanui, który używany jest na Wyspie Wielkanocnej. Uważa się, że jest to jedyny rdzenny system pisma na terenie całej Polinezji. Nie wiadomo jednak, kiedy powstał, a co więcej – wciąż pozostaje nierozszyfrowany. Do dziś zachowały się tylko 23 lub 24 artefakty, na których znajdują się zapisane słowa w rongorongo. Nieodszyfrowane pismo rongorongo W przeszłości uważano, że pismo mogło powstać dopiero w wyniku kontaktu z europejskimi kolonizatorami. Badania wykazały jednak, że ta hipoteza jest mało prawdopodobna. Niemniej pierwsi Europejczycy, którzy przypłynęli na Wyspę Wielkanocną na początku XVIII wieku, nie zauważyli, aby lokalna ludność używała rongorongo. Na łamach czasopisma naukowego „Scientific Reports” ukazały się właśnie badania na temat jednego z artefaktów zawierających pismo rongorongo. To drewniana tabliczka, na której znajdują się tajemnicze i charakterystyczne inskrypcje. Analiza, w której brali udział również polscy badacze, wykazała, że zabytek najprawdopodobniej pochodzi z XV wieku, czyli ok. 200 lat przed przybyciem na wyspę Europejczyków. Pismo powstało nawet 200 lat przed przybyciem Europejczyków – Wyniki naszych badań potwierdzają tezę, że rongorongo było oryginalnym pismem mieszkańców Wyspy Wielkanocnej, a nie powstało pod wpływem europejskich przybyszów, inspirowane europejskim pismem – powiedziała w rozmowie z Live Science Silvia Ferrara, główna autorka badania i badaczka języków na Uniwersytecie w Bolonii. Tajemnicza Wyspa Wielkanocna. Gdyby posągi umiały mówić – Te posągi chodziły – powiadają mieszkańcy Wyspy Wielkanocnej. Archeolodzy wciąż próbują dociec, w jaki sposób. I czy ich historia jest opowieścią o katastrofie ekologicznej, czy pe... Naukowcy w artykule…

rongorongo-f7cf7b6.jpg
width: 524
height: 400

Polinezyjczycy docierali do najbardziej odległych wysp Pacyfiku. To element integracji kulturowej
type: item
date: 2023-04-25T15:15:09.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: hawaje
subject: historia
subject: nowa zelandia
subject: ocean spokojny
subject: polinezja
subject: polinezyjczycy
subject: samoa
subject: wyspa wielkanocna
subject: wyspy
description: Analiza geochemiczna kamiennych artefaktów wykazała, że Polinezyjczycy odbywali długodystansowe podróże na odległe wyspy Pacyfiku. Badania rzucają nowe światło na migrację tych ludów.
encoded: W tym artykule: Naukowcy dokonali analizy geochemicznej polinezyjskich narzędzi Narzędzia były transportowane przez ocean nawet 2500 km Odkrycie rzuca nowe światło na historię integracji ludów polinezyjskich Nie od dziś wiadomo, że Polinezyjczycy byli znakomitymi żeglarzami. Badania DNA sprzed wielu lat wykazały, że już w latach 1500–1000 p.n.e. ludy te zasiedliły wyspy m.in. Fidżi, Samoa, Tonga, a nawet Hawaje, Nową Zelandię i Wyspę Wielkanocną. Wydawało się, że zaludnienie odległej Oceanii jest już zjawiskiem dobrze zbadanym. Jednak z drugiej strony pochodzenie i rozwój społeczeństw polinezyjskich w regionach zachodniego Pacyfiku, dalej od tzw. „trójkąta polinezyjskiego”, wciąż były niejasne. Naukowcy dokonali analizy geochemicznej polinezyjskich narzędzi Naukowcy z Instytutu Antropologii Ewolucyjnej im. Maxa Plancka w Niemczech dokonali analizy geochemicznej kamiennych artefaktów, które odnaleziono na stanowiskach archeologicznych na Vanuatu, Wyspach Salomona i Wyspach Karoliny. Badacze odkryli jednoznaczne dowody na to, że Polinezyjczycy odbywali wielokrotne dalekie podróże. Materiały, z których je wytwarzano, były przewożone z miejsc oddalonych nawet o 2500 km. – Wyniki naszych badań pokazują bardzo dużą mobilność na zachodnim Pacyfiku w ostatnim tysiącleciu naszej ery i oferują wgląd w skalę i czas kontaktów między ludami polinezyjskimi z Melanezji i Mikronezji a ich sąsiadami z zachodniego Pacyfiku i społeczeństwami zachodniej Polinezji – opisują naukowcy w badaniach opublikowanych na łamach czasopisma „Science Advances”. Międzynarodowym zespołem badawczym kierowali naukowcy z francuskiego Centre National de la Recherche Scientifique. Autorzy najnowszej publikacji opisali, że dzięki badaniu składu geochemicznego i izotopowego oraz porównaniu go ze skałami, które naturalnie występują w regionie, byli w stanie określić ich pochodzenie. Narzędzia były transportowane przez ocean nawet 2500 km W badaniu wykorzystano atomową spektrometrię absorpcyjną i spektrometri…

polinezyjczycy-ddada18.jpg
width: 1024
height: 747

Wyspy w Polinezji Francuskiej – TOP10 najpiękniejszych miejsc
type: item
date: 2022-10-16T07:01:06.000Z
creator: Artur Białek
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: archipelagi
subject: francja
subject: polinezja
subject: polinezja francuska
subject: polinezyjczycy
subject: Travel
subject: wyspy
description: Mówiąc o prawdziwym ziemskim raju, wiele osób ma na myśli wyspy w Polinezji Francuskiej. Którą z nich warto wybrać jako destynację idealnej wakacyjnej podróży? Poniżej wymieniamy 10 najpiękniejszych.
encoded: W tym artykule: Gdzie znajduje się Polinezja Francuska? Bora Bora Maupiti Moorea Fakarava Raiatea Rangiroa Nuku Hiva Hiva Oa Taha'a Huahine Niewielkie fragmenty lądu, chaotycznie rozrzucone na wodach Oceanu Spokojnego, to słabo zaludnione miejsca, w których można poczuć prawdziwie bliski kontakt z naturą. Krystalicznie czysta woda, białe plaże, zapierające dech w piersiach krajobrazy – trzeba przyznać, że trudno wyobrazić sobie piękniejsze miejsca. Nic dziwnego, że wakacje na jednej z polinezyjskich wysp pozostają marzeniem wielu osób. Jakie wyspy wchodzą w skład Polinezji Francuskiej? Trudno wymienić je wszystkie, bo wspólnota zamorska Francji składa się z 5 archipelagów i aż 150 wysp! Tahiti, o powierzchni 1042 km kw., to największa wyspa w Polinezji Francuskiej. Jest też najbardziej zaludniona. Dla wielu osób może wydać się to zaskakujące, ale nie ujęliśmy jej w naszym zestawieniu. Nie dla tego, że brakuje jej uroku. Przeciwnie, to piękne miejsce, które jednak jest też gospodarczym, ekonomicznym, kulturowy i społecznym centrum całego terytorium. Co za tym idzie, panuje tam zupełnie inna atmosfera niż na innych wyspach – mniej spokojna, na każdym kroku tętniąca życiem. Tahiti to punkt wyjścia do dalszej wyprawy, ale prawdziwie rajska przygoda czeka na turystów na mniejszych wysepkach. Gdzie znajduje się Polinezja Francuska? Niezwykle piękna Polinezja Francuska jest zlokalizowana w południowej części Oceanu Spokojnego. Tworzące ją wyspy są rozrzucone na obszarze o powierzchni ok. 3,5 mln. km kw., rozciągającym się między Los Angeles a Sydney. Podobnie jak wyspy Mikronezji, to przede wszystkim wyspy koralowe i koralowe atole. Ale należy podkreślić, że wśród nich jest także wiele wysp pochodzenia wulkanicznego. Cała Polinezja Francuska dzieli się na pięć archipelagów: Wyspy Towarzystwa, Markizy, Tuamotu, Tubuai, wyspy Gambiera. Stolicą terytorium jest miasto Papeete, położone na Tahiti (Wyspy Towarzystwa). Bora Bora Zaczynamy od wyspy, której nazwa stała się synonime…

wyspy-w-polinezji-francuskiej-top10-najpiekniejszych-miejsc-fot-getty-images-d4cf7e9.jpg
width: 2121
height: 1414

Dlaczego erupcja wulkanu Tonga była tak gwałtowna? Czego mamy spodziewać się w przyszłości?
type: item
date: 2022-03-10T09:02:34.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Edukacja
subject: erupcja wulkanu
subject: geologia
subject: ocean spokojny
subject: oceania
subject: polinezja
subject: wulkany
description: Erupcja podwodnego wulkanu, która 15 stycznia tego roku zdewastowała wyspę Tonga, trwała zaledwie 11 godzin. Ustalenie, co dokładnie wydarzyło się podczas kataklizmu oraz co on oznacza dla przyszłych tego typu zagrożeń, zajmie naukowcom lata.
encoded: W tym artykule: Czy wulkan Tonga czekają kolejne, groźne erupcje? Erupcja wulkanu Tonga wywołała tsunami i zakłócenia w atmosferze Wulkan Tonga jest bardzo trudno zbadać Wulkan Tonga gwałtownie wybucha raz na tysiąc lat Potężna styczniowa erupcja wulkanu Hunga Tonga-Hunga Ha'apai zagroziła stu tysiącom mieszkańców oddalonej o zaledwie 65 kilometrów stolicy Tonga – Nuku'alofa. To państwo położone w Polinezji na południowym Pacyfiku. Już grudniowe wybuchy spotęgowały tam pandemiczny kryzys. Usunięcie grubej warstwy popiołów wulkanicznych, które zakryły wszystko – od ujęć wody pitnej po uprawy – kosztowało 17 milionów dolarów. Kolejne wybuchy, towarzyszące im trzęsienia ziemi i tsunami były bardzo niebezpieczne. Czy wulkan Tonga czekają kolejne, groźne erupcje? Jednak trzęsienia ziemi nadal wstrząsają regionem sugerując, że to jeszcze nie koniec problemów. Wstępne badania popiołu z erupcji z 15 stycznia wskazują, że czynny wulkan został zasilony świeżą partią magmy wznoszącą się z wnętrza Ziemi. Hunga Tonga-Hunga Ha'apai może pozostać aktywny przez trudny do określenia czas i stanowić zagrożenie nie tylko dla ludności Tonga. Superwulkany - jak powstają i jakie są znane superwulkany? Jak powstają superwulkany? Gdzie są zlokalizowane? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej. – Scenariuszy jest wiele. Od wyciszenia się wulkanu i zamilknięcia na najbliższe lata, przez ponawiające się niewielkie erupcje, aż do takiego, w którym styczniowe wydarzenie było dopiero wstępem do zwiększenia aktywności wulkanu i jeszcze większych erupcji. Tym, na czym skupiają się teraz wulkanolodzy, jest próba zrozumienia co takiego się wydarzyło, że chociaż styczniowa erupcja wytworzyła rekordowo wysoki pióropusz (ok. 30 km), to nie wyrzuciła do atmosfery proporcjonalnie dużo popiołów wulkanicznych – mów dr Sam Poppe, wulkanolog pracujący w Centrum Badań Kosmicznych PAN. Erupcja wulkanu Tonga wywołała tsunami i zakłócenia w atmosferze W czasie styczniowej erupcji Hunga Tonga-Hunga Ha'apai wyzwo…

dlaczego-erupcja-wulkanu-tonga-byla-tak-gwaltowna-czego-mamy-spodziewac-sie-w-przyszlosci-fot-maxar-via-getty-images-9b90938.jpeg
width: 1024
height: 675

Badania DNA dawnych Polinezyjczyków rzucają światło na zasięg ich podróży
type: item
date: 2021-10-28T00:49:25.000Z
creator: Rafał Dadura
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: polinezja
subject: polinezyjczycy
subject: żeglarstwo
description: Niezwykle szeroki zasięg podróży jakie odbywali wcześni polinezyjscy podróżnicy morscy został odwzorowany w nowym badaniu genetycznym
encoded: W tym artykule: Wszystko zaczęło się od Samoa Polinezyjczycy kontaktowali się z mieszkańcami Ameryki już około 1200 roku Najnowsze badania wykazały, że w ciągu 250 lat różne grupy ludzi wyruszyły z maleńkich wysp znajdujących się na wschód od Tahiti, aby zasiedlić Wyspę Wielkanocną, Markizy i Raivavae - archipelagi, które są oddalone od siebie o tysiące mil, ale na wszystkich można znaleźć podobne kamienne posągi. Wszystko zaczęło się od Samoa Wykorzystując najnowocześniejszą analizę współczesnego DNA, zespół naukowców zdołał nanieść na mapę i przeprowadzić datowanie procesu osiedlania się pierwszych Polinezyjczyków, który rozpoczął się na wyspach Samoa w okresie między 830 a 1360 rokiem objął znaczny obszar Pacyfiku. Ekspansja nastąpiła dość szybko, w ciągu około 17 pokoleń. Naukowcy byli w stanie odwzorować proces migracji trans–pacyficznej poprzez porównanie materiału genetycznego 430 dzisiejszych mieszkańców 21 wysp. W badaniu zauważono, że nisko położone wyspy prawdopodobnie wyłoniły się spod morza zaledwie kilkaset lat przed rozprzestrzenieniem się tam Polinezyjczyków. "Musieli oni posiadać kulturę morską, aby dostać się pomiędzy te małe, podobne do pierścienia wyspy", powiedział Alexander Ioannidis z Uniwersytetu Stanforda, główny autor badania i dodał: „Myślę, że to wyjaśnia w jakiejś części, dlaczego to właśnie stamtąd wypływały łodzie udające się w najdalsze podróże, których ślady odnajdujemy". Polinezyjczycy kontaktowali się z mieszkańcami Ameryki już około 1200 roku Okres tych ekspansji pasuje do wcześniejszych ustaleń opartych na badaniach DNA Ioannidisa i jego zespołu, które pokazują, że rdzenni mieszkańcy północno–zachodniego wybrzeża Ameryki Południowej oraz Polinezyjczycy kontaktowali się regularnie się około roku 1200. Dzisiejsze populacje Polinezyjczyków mają różnorodne dziedzictwo, ze śladami pochodzącymi Europy, Afryki i innych miejsc. Podczas gdy badania genetyczne starożytnych ludów miały tendencję do koncentrowania się na starożytnych próbkac…

polinezja4-c927e82.jpeg
width: 1013
height: 542

Tajemnicza Wyspa Wielkanocna. Gdyby posągi umiały mówić
type: item
date: 2019-05-02T04:39:00.000Z
creator: Hannah Bloch
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: chile
subject: cywilizacja
subject: Edukacja
subject: historia
subject: Kuchnia
subject: Kultura
subject: polinezja
subject: posągi
subject: Travel
subject: Wolny czas
subject: wyspa wielkanocna
description: – Te posągi chodziły – powiadają mieszkańcy Wyspy Wielkanocnej. Archeolodzy wciąż próbują dociec, w jaki sposób. I czy ich historia jest opowieścią o katastrofie ekologicznej, czy peanem na cześć ludzkiej pomysłowości.
encoded: Pewnej zimowej nocy w czerwcu ubiegłego roku José Antonio Tuki, 30-letni artysta, zrobił jedną z rzeczy, które kocha najbardziej – wyszedł ze swojego jednoizbowego domu na południowo-zachodnim wybrzeżu i powędrował przez wyspę na północ, ku plaży Anakena. Legenda mówi, że jakieś tysiąc lat temu polinezyjscy osadnicy wywlekli swoje czółna na brzeg właśnie tam, po przepłynięciu ponad 2000 km otwartego Pacyfiku. Pod tymi samymi gwiazdami Tuki usiadł na piasku i patrzył przed siebie, na olbrzymie ludzkie posągi – moai. Wyrzeźbione z wulkanicznego tufu, mają ponoć ucieleśniać duchy przodków. Słychać było pianie kogutów i szczekanie bezpańskich psów. Od Antarktyki wiał lodowaty wiatr. Tuki jest rdzennym, polinezyjskim mieszkańcem Rapa Nui, jak miejscowi nazywają Wyspę Wielkanocną. Jego przodkowie zapewne pomagali rzeźbić niektóre z setek posągów rozsianych po trawiastych wzgórzach i postrzępionych wybrzeżach wyspy. Przy plaży Anakena siedem brzuchatych moai stoi na baczność na platformie długości 16 m. Są odwrócone plecami do Pacyfiku, ręce trzymają przy bokach, a na głowach mają pukao z czerwonej skały wulkanicznej – skorii. Patrząc na ich twarze, Tuki czuje, że jest z nimi związany. – To coś dziwnego i żywego – mówi. – To coś, co wytworzyła moja kultura. Jak oni to zrobili? – kręci głową. Wyspa Wielkanocna ma zaledwie 164 km2. Leży 3500 km na zachód od Ameryki Południowej i 2000 km na wschód od wyspy Pitcairn, swojej najbliższej zamieszkanej sąsiadki. Cała energia i zasoby niezbędne do stworzenia moai – które mierzą od jednego do 10 m i ważą nawet ponad 80 ton – pochodziły tylko z tej wyspy. A jednak gdy holenderscy odkrywcy wylądowali tu w Niedzielę Wielkanocną 1722 r., napotkali kulturę z epoki kamienia. Moai zostały wykute przy użyciu kamiennych narzędzi, na ogół w jednym kamieniołomie, a potem przetransportowane bez pomocy zwierząt pociągowych i kół na kamienne platformy, czyli ahu, oddalone nawet o 18 km. Jak to zrobili? Pytanie Tukiego dręczyło całe rzesze przybys…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/6e16e1ba72327e4259454bb020a3595acd484d12-0678e3b.jpeg
width: 670
height: 447

Aloha, Hawaii!
type: item
date: 2010-03-30T07:35:45.000Z
creator: Magda Zbrzeska
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: fale
subject: hawaje
subject: honolulu
subject: maui
subject: oceany
subject: polinezja
subject: surfing
subject: wulkany
description: Wystające z oceanu szczyty najwyższych (bezwzględnie!) gór świata kojarzą się ze słońcem, drinkiem z parasolka, rozgrzana do czerwoności lawa i surfowaniem po wysokich jak nigdzie indziej falach. Ale to także kraina wierzeń i przesadów, w której większym szacunkiem niż urodzony w Honolulu Barack Obama cieszy się mitologiczna bogini Pele.
encoded: Tak, pojedziesz do Honolulu! – to zdanie było przedszkolną złośliwością wypowiadaną podczas słownych przepychanek. „Honolulu” brzmiało śmiesznie, jak bardziej wymyślne „tralalala”. Pamiętam moje zdziwienie, gdy się dowiedziałam, że Honolulu istnieje. Na lekcjach geografii „tralalala” stało się punktem na mapie – prawdziwym miastem. Myślę o przedszkolnym powiedzeniu i uśmiecham się do siebie, bo oto po prawie trzydziestu godzinach podróży ląduję w... HONOLULU! Wokół rozbrzmiewa radosne Aloha! Hawajczycy używają tego słowa na powitanie lub pożegnanie oraz by wyrazić szczęście i miłość. Alo znaczy poczuć, ha – tchnienie życia. Dane mi to będzie dopiero następnego dnia, bo na razie czuję tylko, że doleciałam na koniec świata. Budzę się w jednym z najbardziej kultowych miejsc na ziemi – Waikiki, turystycznej dzielnicy Honolulu. Na niewielkiej powierzchni stoi ponad 700 hoteli, z których większość to szkaradne szklano-betonowe wieżowce. Przedpołudnie na plaży Waikiki (usypanej z kalifornijskiego piasku przetransportowanego statkami na tutejsze mokradła) jest stałym punktem programu nie tylko turystów, ale i mieszkańców Honolulu. Kilka ślizgów na desce surfingowej zamiast porannego joggingu, kolejne ślizgi w przerwie między spotkaniem służbowym a lunchem, dzieci ujarzmiające fale w ramach lekcji wuefu – wszystko to w prawdziwie wakacyjnej atmosferze. Ślizganie się na falach zajmowało ważne miejsce w dawnej kulturze hawajskiej. Wodzowie mieli zarezerwowane najlepsze rejony surfingowe, a złamanie zakazu korzystania z fal karano śmiercią. Pierwsze deski wyrabiano z pni endemicznych hawajskich drzew koa i wiliwili. Największe miały prawie 7 m długości i ważyły do 70 kg. Do czasu ostatnich wyborów prezydenta USA najsławniejszym mieszkańcem Hawajów był Duke Kahanamoku – urodzony w Honolulu w 1890 r. pływak, mistrz olimpijski i ojciec nowoczesnego surfingu. Między zawodami podróżował sporo po świecie i popularyzował nieznany poza Hawajami surfing. W 1925 r., pływając na desce u w…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/db65b0a81f0aef92c00b4f70bc2a91a4aad8921e-8bdf237.jpeg
width: 500
height: 433

Hawaje - informacje praktyczne
type: item
date: 2010-03-20T16:28:45.000Z
creator: M. Liczbarski
subject: Porady
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: fale
subject: hawaje
subject: honolulu
subject: maui
subject: oceany
subject: polinezja
subject: surfing
subject: wulkany
description: Porady dla odwiedzających rajskie Hawaje.
encoded: Powierzchnia: archipelag składa się ze 137 wysp i wysepek, których łączna powierzchnia wynosi 16,7 tys. km2. Ludność: 1,2 mln, z czego rdzenni Hawajczycy stanowią ok. 7 proc. mieszkańców, 33 proc. to biali, a 41 proc. – Azjaci (głównie Japończycy, Filipińczycy, Chińczycy, Koreańczycy). Języki: angielski i hawajski. Religie: chrześcijanie stanowią ok. 60 proc. (są to głównie protestanci i katolicy), buddyści 9 proc., mormoni 4 proc. Waluta: dolar amerykański (USD); 1 USD = ok. 3 zł. Temperatury od kwietnia do października wynoszą 23–31°C, od listopada do marca, które są miesiącami bardziej wilgotnymi, wahają się między 18 a 28°C. Na Hawaje warto przyjechać zimą, bo wtedy są najlepsze fale do surfowania, można obserwować zimujące w przybrzeżnych wodach Maui humbaki oraz podziwiać pokryty śniegiem najwyższy szczyt archipelagu – Mauna Kea. Hawaje są 50. amerykańskim stanem, Polaków obowiązują więc przepisy wizowe USA. Otrzymanie wizy amerykańskiej nie jest jeszcze jednoznaczne z pozwoleniem na wjazd na terytorium Stanów. Ostateczną decyzję podejmuje urzędnik imigracyjny w pierwszym amerykańskim porcie, w którym wylądujemy. Samolotem: nie ma bezpośredniego połączenia z Europy. Do Honolulu doleci się liniami amerykańskimi z przesiadką na konty-nencie. Najtańszy bilet kosztuje ok. 3500 zł. Na wyspach lądują także linie australijskie, nowozelandzkie i japońskie. Pomiędzy wyspami najlepiej przemieszczać się samolotem: albo Hawaiian Airlines (największy i najbardziej renomowany lokalny przewoźnik), albo Mokulele Airlines. Samoloty latają nawet co pół godziny, bilet często można kupić w ostatniej chwili. Na O'ahu istnieje linia autobusowa (TheBus), którą można objechać wyspę (5 USD). Bilet na jeden przejazd kosztuje 2,5 USD, 4-dniowy turystyczny (nieograniczona liczba przejazdów) 25 USD. Najlepiej wynająć auto w jednej z sieciowych wypożyczalni od razu na wszystkie wyspy (koszt za dzień: od 25 USD, za tydzień: od 130 USD). Auto można zarezerwować przez internet i odebrać je po…

ng2-5b1a9be.jpg
width: 600
height: 400

Świat na wulkanach - Samoa
type: item
date: 2009-09-13T08:27:04.000Z
creator: Andrzej Łapiński
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: polinezja
subject: samoa
subject: tropiki
subject: wyspy
description: Kilkutygodniowa egzotyczna przygoda zaczyna się już na międzynarodowym lotnisku Faleolo malowniczo położonym nad Pacyfikiem. Wystarczy pozbyć się natarczywych taksówkarzy, opuścić budynek terminalu i stanąć przy głównej drodze wyspy Upolu.
encoded: Jeśli tylko nie jest późne popołudnie, na pewno doczekamy się lokalnego autobusu do Apii – stolicy Samoa. Samoańczycy nabyli gołe podwozia ciężarowych toyot wraz z silnikami i przednimi szybami szoferek. Resztę – kompletne kabiny pasażerskie z suwanymi oknami z pleksi, ławy z oparciami, podłogi i stopnie, jednym słowem wszystko, co do transportu osób konieczne – wykonali z drewna i pokryli jaskrawymi farbami zgodnie z poczuciem estetyki polinezyjskich żeglarzy. Przez otwarte okna pędzącego autobusu oglądałem rozciągnięte wzdłuż drogi fale – samoańskie domy pozbawione ścian. Z ciekawością przyglądałem się polinezyjskiej wyspie, na której szkocki powieściopisarz Robert Louis Stevenson spędził ostatnie lata życia; tu spotkała go nagła śmierć. Dzięki rozmowie ze współpasażerami znalazłem nocleg w niedrogim hoteliku Seaside Inn ulokowanym tuż obok portu w Apii. Stolica Samoa licząca kilkadziesiąt tysięcy mieszkańców leży na północnym brzegu Upolu, drugiej co do wielkości wyspy archipelagu. Miasto spełnia wyobrażenia o tropikalnej „metropolii”: zabudowania otaczają malowniczą zatokę z palmami i wspinają się na zalesione wzgórza. W centrum rzuca się w oczy biała wieża zegarowa. Większość instytucji skupia się przy promenadzie Main Beach Road, z której można podziwiać spektakularne zachody słońca nad oceanem. Za pierwszy cel wybrałem większą od Upolu wyspę Savaii. Do leżącej na jej wschodnim wybrzeżu miejscowości Salelologa dotarłem na pokładzie promu. Później ruszyłem na piechotę drogą biegnącą na południe. Nie miałem żadnych planów – poza noclegami w namiocie, który niosłem w plecaku. Mentalność i duma Samoańczyków nakazują im traktować palangi (tak na wyspach Pacyfi ku określa się białych) z rezerwą. Ale już na wstępie mojej podróży zaprzyjaźniłem się z rodziną Tofu i Elisapety Tapu. Okazali się wielce gościnnymi ludźmi. Z otwartymi ramionami przywitali mnie w progu swego fale w wiosce Puleia. Fale stanowi ważny komponent Fa’a Samoa – samoańskiego sposobu życia. Unikalny…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/15ed53e7928695586af138f5710fe1357cb3a00c-bd06eb8.jpeg
width: 500
height: 333

Samoa - informacje praktyczne
type: item
date: 2009-09-13T08:20:00.000Z
creator: M. Liczbarski
subject: Porady
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: polinezja
subject: samoa
subject: tropiki
subject: wyspy
description: Kilka informacji dla planujących podróż po egzotycznych wyspach.
encoded: Powierzchnia: ok. 3 tys. km2. Niezależne Państwo Samoa (tak brzmi dziś pełna nazwa) zajmuje część wulkanicznych Wysp Samoa w Oceanii (największe to Savaii i Upolu) oraz niezamieszkane mniejsze wysepki. Najwyższym szczytem jest Mauga Silisili na Savaii, liczący 1857 m n.p.m. Liczba mieszkańców: 220 tys., z czego ok. 93 proc. to Samoańczycy, 7 proc. Euronezyjczycy (osoby z krwią europejską i polinezyjską); Europejczycy stanowią ułamek procenta mieszkańców. Stolica: Apia. Religia: prawdziwa mieszanka wyznań chrześcijańskich i innych. Najwięcej jest wyznawców Kościoła Kongregacyjnego Samoa (35 proc.), katolików (20 proc.), metodystów (15 proc.), Mormonów (ok. 13 proc.). Języki: samoański, angielski. Waluta: tala samoańskie (ST), które dzieli się na 100 sene; 1 ST = ok. 1,10 zł, 1 USD = ok. 2,85 ST. Najlepiej w porze suchej, która trwa od maja do października. Wtedy odbywa się też większość tradycyjnych festiwali samoańskich. W porze deszczowej, czyli od listopada do kwietnia, rozwija się bujna tropikalna roślinność, ale istnieje ryzyko cyklonów. W Apii średnia najwyższych temperatur w lipcu i sierpniu wynosi ok. 29°C, najniższych ok. 23°C, zaś wilgotność względna ok. 75 proc. W grudniu i styczniu na Samoa lata wiele osób z Nowej Zelandii, Australii i USA – w tym czasie ceny biletów do Apii gwałtownie rosną, a zrobienie rezerwacji może się okazać niemożliwe. Na pobyt do 60 dni na wyspach Niezależnego Państwa Samoa (nie mylić z Samoa Amerykańskim, które jest terytorium zależnym USA) Polacy nie potrzebują wizy. Wszelkie formalności załatwia się na lotnisku Faleolo tuż po przylocie. Przy odprawie dobrze jest pokazać potwierdzenie rezerwacji hotelu w Apii albo w jednym z ośrodków wczasowych. Jeśli nie mamy rezerwacji, warto podać przynajmniej adres i nazwę tego, do którego chcemy dotrzeć. Z Londynu do Apii latają bezpośrednio samoloty Air New Zealand. Bilet w obie strony kosztuje od ok. 750 funtów (wylot z lotniska London Gatwick). Jeśli ktoś ma więcej czasu i apetyt na Nową…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/0c6a6e176b7382e83bfba8f9440a0098ff72ca96-9a4f32f.jpeg
width: 334
height: 500