Ile Polacy chcą wydać na wakacje w kraju? Kwoty mogą zaskoczyć
Sezon urlopowy nabiera rozpędu, a Polacy coraz intensywniej planują letni wypoczynek. Choć zagraniczne kierunki niezmiennie cieszą się dużą popularnością, najnowsze badania pokazują, że większość mieszkańców kraju zamierza spędzić wakacje w Polsce. Wiadomo już nie tylko, dokąd najchętniej się wybierają, ale także ile pieniędzy planują przeznaczyć na letni wyjazd.
Jak będą wyglądały wakacje Polaków w sezonie letnim 2026? Odpowiedzi na to pytanie dostarcza badanie przeprowadzone przez PBS na zlecenie Polskiej Organizacji Turystycznej. Ankieterzy sprawdzili plany urlopowe osób w wieku od 18 do 65 lat, pytając m.in. o kierunki wyjazdów, długość wypoczynku oraz przewidywane wydatki. Wyniki pokazują, jakie formy podróżowania cieszą się dziś największym zainteresowaniem i ile przeciętnie zamierzamy wydać na letni urlop. Gdzie Polacy spędzą wakacje 2026? Coraz częściej nie wystarcza jeden wyjazd Sezon wakacyjny 2026 zapowiada się wyjątkowo aktywnie. Z badania przeprowadzonego na zlecenie Polskiej Organizacji Turystycznej wynika, że przynajmniej jeden wyjazd z noclegiem poza miejscem zamieszkania planuje aż 74% Polaków w wieku od 18 do 65 lat. Co istotne, rośnie grupa osób, dla których jeden urlop w ciągu lata przestaje być wystarczający. W porównaniu z ubiegłym rokiem zwiększył się odsetek respondentów deklarujących dwa lub więcej wyjazdów w sezonie. Ponad jedna trzecia badanych zamierza wyjechać raz, a część planuje więcej niż jedną podróż, traktując wakacje jako kilka krótszych okazji do odpoczynku rozłożonych na całe lato. Mimo rosnącej popularności zagranicznych kierunków, Polska nadal pozostaje najczęściej wybieranym miejscem głównego urlopu. Spośród osób mających już sprecyzowane plany 58% zamierza spędzić najważniejszy wakacyjny wyjazd w kraju, podczas gdy 34% wybiera zagranicę. Jednocześnie widać stopniową zmianę preferencji – udział wyjazdów zagranicznych jest wyższy niż przed rokiem, co może świadczyć o rosnącej gotowości części Polaków do dalszych podróży. Morze wciąż wygrywa, ale góry zyskują. Takie kierunki wybierają Polacy Choć nadmorskie kurorty pozostają niekwestionowanym wakacyjnym faworytem, tegoroczne wyniki pokazują wyraźne zmiany w turystycznych upodobaniach Polaków. Główny wakacyjny wyjazd nad morze planuje 38% respondentów, jednak popularność tego kierunku jest nieco niższa niż przed rokiem. Jednocześnie coraz większym zainteresowaniem cieszą się góry, które wskazało już 16% badanych. W przypadku osób planujących wypoczynek w Polsce odsetek ten rośnie do jednej piątej. Nadal bardzo popularne pozostają także jeziora, szczególnie wśród osób szukających spokojniejszego wypoczynku bliżej natury. Wśród krajowych kierunków zdecydowanie prowadzi województwo pomorskie, które wybiera niemal co trzeci respondent planujący urlop w kraju. Na kolejnych miejscach znalazły się Małopolska, Zachodniopomorskie oraz Warmia i Mazury. Coraz większą rolę odgrywa również turystyka miejska. Zwiedzanie zabytków, atrakcji kulturowych i historycznych deklaruje już co czwarty wyjeżdżający Polak, a zainteresowanie taką formą spędzania wolnego czasu wyraźnie wzrosło w porównaniu z poprzednim sezonem. Dla wielu osób wakacje przestają być wyłącznie okazją do plażowania, a stają się sposobem na poznawanie nowych miejsc i zdobywanie doświadczeń. Ile Polacy wydadzą na wakacje? Dla wielu największą przeszkodą pozostają pieniądze Choć większość Polaków planuje tegoroczny urlop, kwestie finansowe wciąż mają ogromny wpływ na wakacyjne decyzje. Wśród osób, które nie zamierzają wyjeżdżać, aż 45% wskazuje brak wystarczających środków jako główny powód rezygnacji z wakacji. To od lat najczęściej wymieniana bariera. Widać ją również w sposobie planowania wyjazdów. Osoby pozostające w kraju najczęściej zakładają budżet od 1501 do 3000 zł na osobę – taki przedział wskazała jedna trzecia respondentów. Jednocześnie ponad jedna czwarta planuje wydać mniej niż 1500 zł, a niewiele większa grupa deklaruje wydatki przekraczające 3000 zł. Zupełnie inaczej wyglądają plany osób wybierających zagraniczne kierunki. W ich przypadku aż 62% zamierza przeznaczyć na wakacje ponad 3000 zł na osobę, a najczęściej wskazywaną kwotą jest budżet przekraczający 5000 zł. Niezależnie od kierunku podróży, jednym z najważniejszych kryteriów wyboru noclegu pozostaje cena pobytu. Dla niemal połowy badanych koszt zakwaterowania ma kluczowe znaczenie. Równie ważne okazują się jednak komfort obiektu, bliskość natury oraz dostęp do infrastruktury rekreacyjnej, co pokazuje, że Polacy coraz częściej starają się znaleźć równowagę między ceną a jakością wypoczynku. Źródła: Polska Organizacja Turystyczna Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Nie znajdziesz tam tłumów ani kolejek. Oto ukryte perełki podróżnicze, o których zapominają Polacy
Podróżujemy dziś częściej niż kiedykolwiek wcześniej, jednak większość wakacyjnych planów wciąż koncentruje się wokół tych samych, najpopularniejszych kierunków. Rzym, Barcelona, Paryż czy greckie wyspy regularnie przeżywają oblężenie turystów, także z Polski. Tymczasem na świecie nie brakuje miejsc, które pozostają niemal nieodkryte przez naszych rodaków, a potrafią zachwycić krajobrazami, atmosferą i autentycznością znacznie bardziej niż najbardziej znane kurorty. Gdzie zatem warto pojechać, jeśli marzy się o spokojniejszym i mniej oczywistym wyjeździe?
Choć w wielu częściach świata coraz częściej mówi się o overtourismie i zmęczeniu masową turystyką, wciąż istnieją kierunki, które pozostają poza głównym nurtem wakacyjnych trendów. Wśród dostępnych połączeń lotniczych można znaleźć prawdziwe turystyczne hidden gems, czyli miejsca oferujące spektakularne widoki, lokalną kulturę i wyjątkowy klimat, a jednocześnie pozbawione tłumów charakterystycznych dla najpopularniejszych destynacji. To właśnie tam łatwiej poczuć autentyczną atmosferę regionu, odkrywać mniej znane atrakcje i odpocząć bez kolejek, ścisku oraz wszechobecnych grup turystycznych. Polacy nadal wybierają klasyczne city breaki. Egzotyczne kierunki pozostają niszą Dane platformy Fru pokazują, że choć podróżnicze trendy stopniowo się zmieniają, Polacy wciąż najchętniej stawiają na dobrze znane europejskie kierunki. Wśród najczęściej rezerwowanych tras dominują miasta uznawane za klasykę krótkich wyjazdów – Rzym, Alicante, Barcelona, Mediolan, Londyn i Paryż. To właśnie szybkie city breaki pozostają podstawą podróżniczych wyborów. Z analiz wynika, że aż 88% rezerwowanych lotów stanowią połączenia krótkodystansowe trwające do 4 godzin, a większość klientów decyduje się średnio na jeden lub dwa wyjazdy rocznie. Popularność takich kierunków wynika przede wszystkim z łatwej dostępności połączeń, stosunkowo krótkiego czasu podróży oraz możliwości zaplanowania wyjazdu nawet na weekend. Jednocześnie w statystykach coraz wyraźniej pojawiają się mniej oczywiste destynacje, które pozostają niemal niezauważone przez masową turystykę. Do najrzadziej rezerwowanych tras należą między innymi loty z Warszawy do chińskiego Changchun, z Rzeszowa do Bordeaux-Mérignac czy z Katowic do Svalbardu, Parmy, Ottawy, Syracuse oraz meksykańskiego Ponciano Arriaga. W zestawieniu pojawiają się także Bournemouth, Raleigh-Durham czy Patna – miejsca rzadko obecne w typowych wakacyjnych rankingach. Zdaniem ekspertów rosnące zainteresowanie takimi kierunkami może świadczyć o stopniowym odchodzeniu części podróżnych od najbardziej zatłoczonych miast Europy i poszukiwaniu bardziej autentycznych doświadczeń. Svalbard jako kierunek dla tych, którzy chcą uciec od świata Svalbard należy do najbardziej niezwykłych i jednocześnie najbardziej surowych miejsc, do których można dotrzeć z Europy. Norweski archipelag położony daleko za kołem podbiegunowym zachwyca monumentalnymi lodowcami, fiordami i niemal nietkniętą przyrodą. To miejsce, gdzie częściej niż ludzi można spotkać niedźwiedzie polarne, a zimą niebo regularnie rozświetla zorza polarna. Podróż na Svalbard trudno porównać do klasycznych wakacji – zamiast tłocznych ulic i restauracji są tu cisza, śnieg i poczucie całkowitego odcięcia od codzienności. Latem z kolei można doświadczyć dnia polarnego, kiedy słońce praktycznie nie zachodzi. Kierunek przyciąga przede wszystkim osoby szukające kontaktu z naturą, fotografów i podróżników marzących o wyprawie na kraniec świata. Parma zachwyca włoską atmosferą bez tłumów turystów Choć większość turystów we Włoszech wybiera Rzym, Mediolan czy Florencję, Parma pozostaje jedną z najbardziej niedocenianych perełek kraju. Miasto położone w regionie Emilia-Romania słynie przede wszystkim z kuchni uznawanej za jedną z najlepszych we Włoszech. To właśnie stąd pochodzą parmigiano reggiano oraz prosciutto di Parma, które rozsławiły region na całym świecie. Parma zachwyca jednak nie tylko jedzeniem. Historyczne centrum pełne jest eleganckich placów, klimatycznych trattorii i zabytków, takich jak romańska katedra czy imponujący Teatro Farnese. W przeciwieństwie do najbardziej znanych włoskich miast można tu spokojnie spacerować bez ogromnych kolejek i tłumów turystów, dzięki czemu znacznie łatwiej poczuć autentyczny klimat północnych Włoch. Bordeaux pozwala odkryć spokojniejszą twarz Francji Bordeaux od lat uznawane jest za światową stolicę wina, ale wciąż pozostaje znacznie spokojniejsze niż Paryż czy Lazurowe Wybrzeże. Miasto zachwyca elegancką architekturą, szerokimi bulwarami i historycznymi kamienicami wpisanymi na listę UNESCO. W okolicy znajdują się jedne z najbardziej znanych regionów winiarskich świata, pełne niewielkich winnic i kameralnych miasteczek. Turyści mogą odwiedzać lokalne château, degustować regionalne wina i poznawać kulturę południowo-zachodniej Francji bez pośpiechu charakterystycznego dla najbardziej obleganych destynacji. Dodatkowym atutem Bordeaux jest bliskość Atlantyku, dzięki której łatwo połączyć zwiedzanie miasta z wypoczynkiem nad oceanem. Ottawa pokazuje spokojniejsze i bardziej zielone oblicze Kanady Ottawa często pozostaje w cieniu Toronto czy Montrealu, choć stolica Kanady ma do zaoferowania znacznie więcej, niż mogłoby się wydawać. Miasto łączy reprezentacyjne budynki parlamentu i narodowe muzea z dużą ilością zieleni oraz dostępem do natury. Latem popularne są rejsy i spływy kajakowe po kanałach przecinających centrum, natomiast zimą Rideau Canal zamienia się w najdłuższe lodowisko świata. Ottawa wyróżnia się spokojniejszą atmosferą niż największe kanadyjskie metropolie, dzięki czemu pozwala lepiej poznać codzienne życie mieszkańców. To kierunek dla osób, które chcą odkrywać Kanadę bez wielkomiejskiego pośpiechu i tłumów charakterystycznych dla bardziej turystycznych miast. Changchun to mniej znane Chiny poza utartymi trasami Changchun nie należy do miejsc kojarzonych z typową turystyką w Chinach, dlatego dla wielu europejskich podróżnych pozostaje niemal całkowicie anonimowy. Miasto położone w północno-wschodniej części kraju znane jest przede wszystkim z historii dawnego państwa Mandżukuo oraz pałacu ostatniego cesarza Puyi. Znajdują się tu rozległe parki, muzea i szerokie aleje pokazujące zupełnie inne oblicze Chin niż zatłoczone Pekin czy Szanghaj. Zimą Changchun przyciąga również festiwalami lodowymi i śnieżnymi instalacjami, które tworzą niemal bajkowy krajobraz. To kierunek przede wszystkim dla bardziej doświadczonych podróżników, chcących zobaczyć mniej oczywistą stronę Państwa Środka i wyjść poza najpopularniejsze turystyczne schematy. Źródło: fru.pl Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Kolejny niezwykły wyczyn polskiego skialpinisty. Bartek Ziemski zjechał na nartach z czwartej góry świata
12 maja polski skialpinista Bartek Ziemski dokonał historycznego wyczynu w Himalajach, zdobywając czwarty najwyższy szczyt świata – Lhotse (8516 m n.p.m.) – a następnie wykonując pełny zjazd narciarski z samego wierzchołka aż do bazy. To jego kolejne wielkie osiągnięcie.
30-letni bielszczanin wspiął się na szczyt samotnie, bez wspomagania tlenem z butli, bez wsparcia Szerpów i przed ekipami poręczującymi drogę. Jak donosi Polski Związek Alpinizmu, cała akcja została przeprowadzona w niezwykle wąskim oknie pogodowym. Prognozy zapowiadały nadejście długotrwałych silnych wiatrów, co czyniło ten moment prawdopodobnie ostatnią szansą na bezpieczny atak w tym sezonie. Lhotse, czyli najbliższy sąsiad Mount Everestu, to już ósmy ośmiotysięcznik, który Bartek Ziemski zdobył bez tlenu, zjeżdżając następnie na nartach. Historyczny zjazd kuluarem Lhotse Kuluar Lhotse to marzenie skialpinistów – wąski, stromy żleb kusi do zjazdu na nartach, choć jest niezwykle trudnym wyzwaniem. W 2018 roku pierwszego w historii zjazdu na nartach dokonał tam dwuosobowy zespół: Hilaree Nelson i Jim Morrison. Amerykanie korzystali jednak z tlenu, Bartek Ziemski – nie. Dzięki temu, że Ziemski wyprzedził główne wyprawy komercyjne, kuluar Lhotse był pusty – wolny od wspinających się himalaistów i wiszących lin poręczowych, które mogłyby utrudniać zjazd. Nasz skialpinista stanął na szczycie o godzinie 12:14 czasu lokalnego przy niemal idealnej, bezwietrznej pogodzie. Po osiągnięciu wierzchołka Ziemski wpiął narty i rozpoczął skomplikowany technicznie zjazd. Warunki śnieżne określił jako „dla koneserów” – musiał manewrować między twardym „betonem”, fragmentami świeżego śniegu oraz miejscami przewianymi i mocno sprasowanymi. Taka mieszanka wymagała absolutnej koncentracji. Ziemski zjechał bez odpinania nart aż do lodospadu Khumbu Icefall. To jeden z najtrudniejszych odcinków drogi, znany z głębokich szczelin i nieprzewidywalnych ruchów lodu. Choć Ziemski dążył do pełnego zjazdu, warunki na Icefallu wymusiły na nim skorzystanie z drabiny. Nie umniejsza to w żadnym stopniu tego historycznego wyczynu. Ambitny projekt Bartka Zielińskiego Lhotse jest już ósmym ośmiotysięcznikiem, z którego Bartek Ziemski zjechał na nartach bez dodatkowego tlenu. Jego projekt MAD Ski Project konsekwentnie przesuwa granice tego, co możliwe w narciarstwie wysokogórskim i w Himalajach. Wcześniej Ziemski zjechał m.in. z Broad Peaku, Gaszerbrumu II, Annapurny, Dhaulagiri oraz Kanczendzongi (w dwóch ostatnich przypadkach były to pierwsze zjazdy w historii). W 2024 roku zdobył również Makalu, a rok wcześniej Manaslu. Ziemski jest osobą niezwykle skromną i nie korzysta z mediów społecznościowych. Jego wyczyny budzą ogromne uznanie w międzynarodowym środowisku skialpinistycznym. Źródła: Polski Związek Alpinizmu, Wspinanie.pl, Explorersweb Nasza autorka Magdalena Rudzka Redaktorka i wydawczyni National-Geographic.pl. Wcześniej związana m.in. z National Geographic Traveler i magazynem pokładowym PLL LOT Kaleidoscope. Z wykształcenia humanistka (MISH i SNS PAN), ale to przyroda stanowi jej największą pasję. Szczególnie bliskie są jej ekosystemy słodkowodne, a prawdziwym „konikiem” są ryby. W National-Geographic.pl pisze o swoich przyrodniczych pasjach, nauce i medycynie. Prywatnie ceni sobie podróże po nieoczywistych kierunkach, ze szczególnym sentymentem do Europy Środkowej i Wschodniej.
Polacy już planują czerwcówkę. Te kierunki na Boże Ciało są najpopularniejsze
Choć długi weekend majowy właśnie dobiegł końca, wielu podróżnych już spogląda w kalendarz i planuje kolejny wyjazd. Boże Ciało, które w tym roku przypada na 4 czerwca, stwarza dogodną okazję do krótkiego urlopu – zarówno w formie kilkudniowego city breaku, jak i wyjazdu nastawionego na wypoczynek w cieplejszym klimacie. Jakie kierunki cieszą się największym zainteresowaniem?
Czerwcowy długi weekend to jeden z ważniejszych momentów w kalendarzu branży turystycznej. Z danych internetowego biura podróży eSky.pl wynika, że w 2026 roku zainteresowanie wyjazdami w tym terminie znacząco wzrosło – liczba rezerwacji jest ponad trzykrotnie wyższa niż rok wcześniej. Wzrost ten potwierdza, że Polacy coraz chętniej wykorzystują krótkie przerwy w pracy na zagraniczne podróże lub szybkie wyjazdy po kraju. Czerwcówka 2026 – gdzie wyjeżdżają Polacy i jakie kierunki dominują? Wraz ze wzrostem liczby rezerwacji na okres Bożego Ciała wyraźnie widać także preferencje podróżnych dotyczące kierunków wyjazdów. Największym zainteresowaniem cieszą się południowe kraje Europy, takie jak Włochy, Hiszpania, Malta czy Cypr. Początek czerwca to moment, w którym pogoda w tych regionach jest już niemal wakacyjna, a jednocześnie ceny pozostają bardziej przystępne niż w szczycie sezonu. To sprawia, że coraz więcej osób decyduje się na krótkie, zagraniczne podróże, wykorzystując kilka dni wolnego na zmianę otoczenia i odpoczynek. Jak podkreślają przedstawiciele branży turystycznej, zmiana ta wynika z rosnącej świadomości podróżnych i ich większej elastyczności w planowaniu urlopów. – Polacy coraz sprawniej zarządzają krótkimi urlopami i traktują długie weekendy jako okazje do podróżowania. Majówka jest bramą do sezonu, a Boże Ciało to już wyraźnie dojrzały moment sprzedażowy w połowie roku. Co istotne, rośnie nie tylko liczba rezerwacji, ale też ich różnorodność – od klasycznych city breaków w europejskich stolicach, po dłuższe wyjazdy łączące zwiedzanie z wypoczynkiem nad morzem – wskazuje Joanna Kwiatkowska z eSky.pl. Ekspertka zwraca również uwagę, że rozwój ofert typu „lot + hotel” umożliwia korzystne cenowo rezerwacje nawet w miejscach, które jeszcze niedawno uchodziły za drogie. W efekcie sezon turystyczny coraz wyraźniej się wydłuża, a krótkie wyjazdy stają się stałym elementem planowania wolnego czasu. Gdzie na czerwcówkę 2026? Najtańsze i najciekawsze kierunki w Europie Wśród propozycji na czerwcowy wyjazd wyraźnie widać podział na kilka typów podróży – od krótkich wypadów do miast, przez kierunki łączące zwiedzanie z wypoczynkiem, aż po bardziej komfortowe, wakacyjne destynacje. W segmencie miejskim dużą popularnością cieszą się takie miejsca jak Budapeszt czy Manchester, które oferują stosunkowo przystępne ceny oraz bogatą ofertę kulturalną i rozrywkową. Coraz częściej wybierane są także mniej oczywiste kierunki, takie jak Tallinn, łączący nowoczesność z historyczną zabudową, a także Ateny, gdzie intensywne zwiedzanie można połączyć z pierwszymi w sezonie wysokimi temperaturami. Równolegle rośnie zainteresowanie wyjazdami typu „2 w 1”, które pozwalają połączyć odpoczynek nad wodą z odkrywaniem lokalnych atrakcji. W tej kategorii wyróżnia się m.in. Rimini, przyciągające szerokimi plażami i włoskim klimatem, a także Dubrownik, gdzie historyczna architektura spotyka się z krajobrazem Adriatyku. Nieco bardziej egzotyczny charakter ma Ayia Napa, oferująca już na początku czerwca warunki typowe dla pełni lata. Wraz ze wzrostem budżetu podróżni coraz częściej kierują się ku destynacjom oferującym nie tylko pogodę, ale także wyższy standard wypoczynku i rozbudowaną infrastrukturę turystyczną. Wśród najczęściej wskazywanych kierunków znajduje się Malaga na wybrzeżu Costa del Sol, która łączy dostęp do plaż z bogatą ofertą gastronomiczną i kulturalną. Dużym zainteresowaniem cieszy się również Majorka, znana z turkusowej wody i bardziej kameralnej atmosfery poza szczytem sezonu. Malta przyciąga natomiast unikalnym połączeniem historii i śródziemnomorskiego klimatu, podczas gdy Benidorm pozostaje propozycją dla osób nastawionych na rozrywkę i intensywne życie nocne. Na czele zestawień często pojawia się także Barcelona, oferująca połączenie miejskiej energii, dostępu do plaży oraz wysokiego standardu usług, co czyni ją jednym z najbardziej kompleksowych kierunków na krótki, ale intensywny wyjazd. Źródło: eSky.pl Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Ta majówka zapowiada się rekordowo. Gdzie i za ile Polacy ruszają w podróż?
Majówkowy ruch nabiera tempa, a długi weekend zapowiada się wyjątkowo intensywnie. W tym roku Polacy ruszą bowiem w podróż jeszcze chętniej niż przed rokiem – niemal co drugi deklaruje wyjazd z co najmniej jednym noclegiem.
Majówka dla wielu osób stanowi symboliczny początek sezonu podróży – pierwszy moment w roku, kiedy można na kilka dni oderwać się od codzienności i zmienić otoczenie. Choć zwykle jest to krótki urlop, Polacy coraz chętniej decydują się na wyjazd. Z danych Polskiej Organizacji Turystycznej wynika, że w tym roku w okresie 1-3 maja lub w zbliżonym terminie wyjazd planuje 48% badanych, czyli o 5 punktów procentowych więcej niż rok wcześniej. Gdzie Polacy pojadą na majówkę 2026? Choć majówka coraz częściej kojarzy się z krótkim wypadem za granicę, w praktyce Polacy nadal najchętniej wybierają wyjazdy krajowe. W tym roku 23% badanych planuje spędzić długi weekend w Polsce, co oznacza niewielki, ale zauważalny wzrost w porównaniu z ubiegłym rokiem. Jednocześnie rośnie zainteresowanie wyjazdami zagranicznymi – deklaruje je już 10% respondentów. Warto jednak podkreślić, że dla wielu osób decyzja o kierunku podróży wciąż nie jest ostateczna. Aż 15% planujących wyjazd nie wie jeszcze, dokąd pojedzie, co pokazuje, że majówkowe wybory często zapadają w ostatniej chwili. Najczęściej dzieje się to około miesiąca przed wyjazdem lub na dwa–trzy tygodnie przed jego rozpoczęciem, przy czym wyjazdy zagraniczne wymagają zwykle wcześniejszego planowania. Niezależnie od kierunku, majówka pozostaje przede wszystkim czasem spędzanym z bliskimi. Aż 78% Polaków deklaruje wyjazd z rodziną lub partnerem. Jednocześnie maleje popularność krótkich, jednodniowych wycieczek – tzw. mikro-wyprawy wybiera 12% badanych, czyli mniej niż rok wcześniej. Warto też zwrócić uwagę na osoby, które z wyjazdu rezygnują. Ponad jedna czwarta Polaków nie planuje majówki poza domem, najczęściej z powodów finansowych lub ze względu na inne obowiązki. Część z nich po prostu nie odczuwa potrzeby wyjazdu, co pokazuje, że choć majówka jest ważnym momentem w kalendarzu, nie dla wszystkich oznacza konieczność podróżowania. Ile kosztuje majówka i jak ją spędzamy? Relaks ważniejszy niż kierunek Choć wybór miejsca wyjazdu jest istotny, dla większości Polaków najważniejszy pozostaje odpoczynek. W przypadku wyjazdów krajowych aż 54% badanych wskazuje właśnie na relaks jako główną motywację, a dopiero w dalszej kolejności pojawia się zwiedzanie (21%) czy odwiedziny u bliskich (10%). Ten sposób myślenia przekłada się bezpośrednio na wybór kierunków. Największą popularnością cieszą się góry, które wybiera 31% podróżujących po Polsce, następnie morze (22%), miasta (14%), a także tereny wiejskie i jeziora (odpowiednio 13% i 11%). Najczęściej wybieranymi regionami są województwa pomorskie (16%) i małopolskie (15%), a rosnące zainteresowanie widać również w przypadku Dolnego Śląska i Mazowsza (po 10%). Wraz z rosnącą popularnością wyjazdów rosną także oczekiwania wobec noclegów. Polacy kierują się przede wszystkim kosztem pobytu (47%) oraz komfortem i estetyką miejsca (40%), a coraz większe znaczenie ma również bliskość natury (38%). Aż 70% planujących wyjazd krajowy wybiera płatną bazę noclegową, a ponad połowa (51%) decyduje się na pobyt trwający maksymalnie trzy noclegi. Budżety są zróżnicowane – najczęściej mieszczą się w przedziale 501-1500 zł na osobę (łącznie 34% wskazań), choć część planuje wydać więcej. Inaczej wygląda majówka za granicą, która wiąże się zarówno z większym wydatkiem, jak i dłuższym pobytem. Najczęściej wybierane są kierunki nad ciepłym morzem (35%) oraz wyjazdy typu city break (23%), a główną motywacją pozostaje relaks (38%) i zwiedzanie (35%). W tym przypadku aż 87% turystów korzysta z płatnej bazy noclegowej, a wydatki są wyraźnie wyższe – niemal 40% przeznacza na wyjazd ponad 2000 zł na osobę, a 17% nawet powyżej 4000 zł. Co więcej, zagraniczne podróże częściej trwają dłużej – pobyty przekraczające tydzień wybiera znacznie większy odsetek osób niż w przypadku wyjazdów krajowych. Wszystko to pokazuje, że majówka coraz częściej przestaje być jedynie krótką przerwą w pracy, a dla części Polaków staje się pełnoprawnym urlopem. Źródło: Polska Organizacja Turystyczna Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Nowy polski rekord surfingu w Nazaré. Adam Warchoł pokonał 15-metrowego giganta
24-letni surfer i windsurfer pobił kolejny w swoim życiu rekord. Po pokonaniu 19-metrowej fali na Hawajach udało mu się złapać podobnego giganta w portugalskim Nazaré, uznawanym za światową mekkę surfingu. Tym razem przepłynął po fali o wysokości ponad 15 metrów.
Miejscowość Nazaré na środkowym wybrzeżu Portugalii to światowa stolica gigantycznych fal i rekordów Guinnessa. Każdej zimy przyciąga tysiące turystów, uwagę międzynarodowych mediów i najlepszych surferów z całego świata. Polak pokonuje 15-metrowego giganta Ponad 15-metrowa fala, którą Adam Warchoł przepłynął pod koniec marca 2026, to największa fala kiedykolwiek złapana przez Polaka w Nazaré i druga tak duża w jego życiu. Poprzednią, o wysokości ponad 16 metrów, Warchoł pokonał na Hawajach – miał wtedy niespełna 19 lat. Film z polskiego rekordu w Portugalii może przyprawić o ciarki: View oEmbed on the source website – W Nazaré wszystko jest ogromne: fale, prędkość i siła oceanu. Kiedy fala się łamie za plecami, uderza w ciebie kilka ton wody, często wciągając głęboko pod powierzchnię na długi czas. W takich warunkach jeden błąd może kosztować życie. Nazaré to moje wielkie marzenie, ale też jedno z tych miejsc, do których trzeba się bardzo dobrze przygotować fizycznie i mentalnie. Piętnaście metrów to dopiero zapowiedź. Liczę, że kolejnej zimy Nazaré da od siebie więcej i złapię nowy rekord dla Polski – mówi Adam Warchoł. Młody Polak jest też jednym z zaledwie trzech śmiałków na świecie, którzy zmierzyli się z wielkimi falami Nazaré na windsurfingu, jego drugiej sportowej pasji. Właśnie na widsurfingu Warchoł w 2021 roku zmierzył się z falą o wysokości ponad 19 m. na Hawajach. Wyczyn ten oczekuje na wpisanie do Księgi Rekordów Guinnessa. Jak pogodzić studia z biciem rekordów? Kulisy przygotowań do „fali marzeń” Pomysł na rekord w Portugalii narodził się dwa lata temu. Cel Adama Warchoła był jeden: pokazać Polskę na największych falach świata. Od lat obecni są tam m.in. Niemcy, Francuzi, Brytyjczycy, Amerykanie. W samym Nazaré do „fali marzeń” Polak przygotowywał się od połowy listopada 2025 roku. Na przygotowanie złożyły się m.in.: pływanie za skuterem, ratownictwo, ćwiczenia oddechowe, monitorowanie formy i parametrów zdrowia. – To był istny tor przeszkód. Choroby, ciągłe godzenie treningów ze studiami na Wyspach Kanaryjskich. Zdarzało się, że niemal prosto z wody jechałem na lotnisko, żeby zdążyć na egzaminy. Do tego pogoda w Portugalii – albo brak dużych fal albo huragany, które zniszczyły miasteczko i na wiele tygodni wprowadzono zakaz wychodzenia na wodę. Gdy w końcu pojawiły się przyzwoite fale, złapałem największą, jaką przyniósł tamten dzień – zdradza Adam Warchoł. Światowe rekordy w Nazaré Choć wyczyn Adama Warchoła jest polskim rekordem, w Nazaré nie brakowało wyższych fal i śmiałków, którzy się z nimi zmierzyli. Rekordy Guinnessa w tym miejscu pobili kolejno: Sebastian Steudtner (Niemcy) — 26,21 m, 2020 r. Maya Gabeira (Brazylia) — 22,4 m, 2020 r. Rodrigo Koxa (Brazylia) — 24,38 m, 2017 r. Garrett McNamara (USA) — 23,77 m, 2011 r. Nasza autorka Magdalena Rudzka Redaktorka i wydawczyni National-Geographic.pl. Wcześniej związana m.in. z National Geographic Traveler i magazynem pokładowym PLL LOT Kaleidoscope. Z wykształcenia humanistka (MISH i SNS PAN), ale to przyroda stanowi jej największą pasję. Szczególnie bliskie są jej ekosystemy słodkowodne, a prawdziwym „konikiem” są ryby. W National-Geographic.pl pisze o swoich przyrodniczych pasjach, nauce i medycynie. Prywatnie ceni sobie podróże po nieoczywistych kierunkach, ze szczególnym sentymentem do Europy Środkowej i Wschodniej.
Polacy planują tegoroczną majówkę. Te kierunki przyciągają największe zainteresowanie
Majówka zbliża się wielkimi krokami, a dla wielu Polaków to pierwszy w roku moment, by na kilka dni wyrwać się z codzienności i zaplanować wyjazd. Coraz częściej długi weekend majowy nie jest już tylko okazją do odpoczynku, lecz także początkiem sezonu podróżniczego – krótkim, ale intensywnym urlopem, który pozwala złapać słońce i zmienić otoczenie po miesiącach zimy. Gdzie w tym roku planują wyjechać Polacy?
Długi weekend majowy od lat zajmuje szczególne miejsce w kalendarzu wyjazdowym Polaków, jednak najnowsze dane pokazują, że jego znaczenie wciąż rośnie. Jak wynika z analiz platformy eSky, liczba użytkowników planujących majówkowe podróże wzrosła aż o 68% w porównaniu z ubiegłym rokiem. To wyraźny sygnał, że coraz więcej osób traktuje ten okres jako realną okazję do wyjazdu – zarówno na krótkie city breaki, jak i dłuższe, zagraniczne podróże. Wzrost zainteresowania wiąże się nie tylko z poprawą dostępności połączeń i ofert, ale także z rosnącą potrzebą regeneracji i pierwszego kontaktu z cieplejszym klimatem. Jakie kierunki wybierają Polacy najchętniej? Jak Polacy planują majówkę? City breaki i pierwsze dłuższe wyjazdy Majówka coraz częściej przybiera formę zróżnicowanych, świadomie zaplanowanych podróży, które wykraczają poza schemat krótkiego wypadu. Z danych eSky.pl wynika, że ponad połowa klientów wybiera wyjazdy trwające od trzech do czterech dni, traktując je jako intensywny, ale łatwy do zorganizowania city break. Jednocześnie wyraźnie rośnie udział dłuższych podróży – ponad 40% użytkowników decyduje się na wyjazdy obejmujące co najmniej pięć dni, co wskazuje na zmianę podejścia do majówki jako realnego urlopu, a nie tylko przedłużonego weekendu. Coraz większą rolę odgrywa również wygoda – około 20% podróżnych wybiera oferty all inclusive, ograniczając konieczność planowania na miejscu i skupiając się wyłącznie na odpoczynku. Tendencje te wpisują się w szerszy trend, w którym początek maja staje się momentem testowania nowych kierunków i form podróżowania przed sezonem letnim. – 68% więcej użytkowników niż rok temu – to nie jest efekt jednej promocji. Majówka stała się pierwszym testem sezonu. Polacy sprawdzają nowy kierunek, formę oraz konstrukcję podróżowania. Majówka przestała być długim weekendem: stała się bramą do sezonu – mówi Jarosław Grabczak, Head of Commercial Product w eSky Group, dodając, że ponad 40% wyjazdów w tym oknie to już „mikrowakacje”, a nie city break. Kierunki na majówkę 2026. Te miejsca wybierają Polacy W tegorocznych wyborach wyjazdowych wyraźnie widać, że Polacy szukają miejsc, które pozwolą połączyć komfortową pogodę z możliwością spokojnego odkrywania lokalnej kultury. W przypadku krótszych wyjazdów dużym zainteresowaniem cieszą się miasta, które w maju nie są jeszcze przepełnione turystami, a jednocześnie oferują pełnię atrakcji. Do tej grupy należą m.in. Barcelona i Budapeszt. W pierwszym przypadku kluczowe jest zestawienie intensywnego życia miejskiego z dostępem do morza – spacer po reprezentacyjnych arteriach, takich jak La Rambla, można tu bez trudu połączyć z odpoczynkiem na plaży czy zwiedzaniem charakterystycznych realizacji Gaudíego. Budapeszt z kolei przyciąga bardziej kameralną atmosferą – to kierunek, który sprzyja spokojniejszemu rytmowi zwiedzania, łączącemu architekturę, panoramy nad Dunajem oraz relaks w historycznych kompleksach termalnych. Równolegle rośnie znaczenie majówki jako momentu na pierwszy w roku dłuższy wyjazd wypoczynkowy. W tej kategorii dominują kierunki gwarantujące stabilne warunki pogodowe i rozwiniętą bazę turystyczną, przede wszystkim Grecja. Zarówno wyspy (m.in. Kreta czy Rodos), jak i część kontynentalna przyciągają możliwością połączenia zwiedzania z wypoczynkiem nad morzem bez wysokich temperatur charakterystycznych dla pełni lata. To także okres, w którym ceny pozostają jeszcze na umiarkowanym poziomie, a dostępność hoteli i atrakcji jest większa niż w sezonie wakacyjnym. – Majówka 2026 to kalendarzowo jeden z trudniejszych układów – piątek jako jedyny dodatkowy dzień wolny nie zachęca do tygodniowego urlopu. Jednak mimo to notujemy 68% wzrostu rezerwacji w tym okresie. Barcelona i Grecja w tym samym oknie rezerwacyjnym to obraz tego, co się dzieje z polskim klientem. Te osoby, które jadą na 3-4 dni, testują i odkrywają, a ci, którzy wyjeżdżają na tydzień z all-inclusive, już zdecydowali. Majówka to jedyny moment, gdzie te dwa segmenty na siebie nachodzą. City break okazał się formatem odpornym na kalendarz: nie nadwyręża budżetu i coraz częściej pełni rolę rozgrzewki przed głównym sezonem, nie konkurując z nim. Wracając z majowego wyjazdu Polacy już często myślą, gdzie w lipcu czy sierpniu pojechać dalej i na dłużej – podsumowuje Jarosław Grabczak, ekspert internetowego biura podróży eSky.pl. Źródło: eSky.pl Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Polacy zmieniają wakacyjne plany przez konflikt na Bliskim Wschodzie. Gdzie wyjeżdżają w zamian?
Napięcia geopolityczne na Bliskim Wschodzie zaczynają wpływać nie tylko na funkcjonowanie lotnisk i połączeń lotniczych, lecz także na wakacyjne decyzje Polaków. Coraz więcej osób przyznaje, że w związku z obecną sytuacją w regionie rozważa zmianę kierunku podróży. Z badań wynika, że część turystów wybiera bezpieczniejsze destynacje w Europie, a niektórzy całkowicie rezygnują z zagranicznych wyjazdów.
Niepewna sytuacja międzynarodowa coraz częściej odbija się na planach urlopowych turystów. W ostatnim czasie w mediach społecznościowych pojawiło się wiele ofert odsprzedaży zagranicznych wycieczek. Najwięcej wątpliwości dotyczy kierunków położonych w regionie Bliskiego Wschodu lub w jego bezpośrednim sąsiedztwie, w tym popularnych wakacyjnych destynacji takich jak Egipt czy Turcja. Obawy pojawiają się również przy podróżach do Azji, które często wiążą się z przesiadkami w krajach Zatoki Perskiej. Jak pokazują najnowsze badania, nie jest to jednak reakcja pojedynczych turystów. Skala zjawiska jest znacznie większa – już blisko 40% respondentów przyznaje, że w związku z obecną sytuacją geopolityczną zmodyfikowało swoje plany urlopowe. Polacy zmieniają kierunki wakacyjne. Europa najbardziej na tym skorzysta W praktyce zmiana planów urlopowych najczęściej oznacza przeniesienie wakacji bliżej domu, przede wszystkim do Europy. Z najnowszego badania wynika, że znacząca część turystów, którzy wcześniej rozważali wyjazd do krajów Bliskiego Wschodu lub jego najbliższego sąsiedztwa, decyduje się obecnie na inne kierunki. Około 17,4% respondentów rezygnuje z podróży do m.in. Egiptu, Turcji czy na Cypr i zamiast tego wybiera destynacje europejskie. Podobny mechanizm widać w przypadku osób planujących wcześniej wyjazd do Azji lub innych krajów regionu Bliskiego Wschodu – 14,7% badanych deklaruje, że zamiast tego zdecyduje się na wakacje w Europie. Jedynie niewielka grupa turystów (3,7%) zmienia kierunek podróży, ale nadal planuje wyjazd poza kontynent europejski. Zdecydowana większość nie rezygnuje więc z samej idei wakacji, lecz wybiera miejsca postrzegane jako bezpieczniejsze i łatwiejsze logistycznie. Eksperci branży turystycznej podkreślają, że jest to dobrze znany mechanizm pojawiający się w okresach geopolitycznej niepewności. – W turystyce w momentach napięć międzynarodowych rzadko obserwujemy całkowitą rezygnację z podróży. Znacznie częściej dochodzi do zmiany kierunku na taki, który wydaje się bezpieczniejszy i prostszy organizacyjnie. W tym roku duża część ruchu turystycznego z kierunków pozaeuropejskich może przenieść się do nadmorskich regionów Półwyspu Iberyjskiego, Apenińskiego czy Bałkańskiego – wskazuje Ankica Ćaleta, CEO agencji My Luxoria. Zmiana wakacyjnych planów szczególnie wyraźnie widoczna jest wśród młodszych turystów. W grupie 25-34 lata aż 45,7% badanych deklaruje modyfikację planów urlopowych, a wśród osób w wieku 18-24 lata odsetek ten sięga 44,1%. Niewiele niższy wynik odnotowano w grupie 35-44 lata, gdzie zmianę planów wskazało 43,3% respondentów. Wśród najmłodszych badanych częściej oznacza to całkowitą rezygnację z podróży do krajów położonych w regionie objętym napięciem – aż 17,4% osób poniżej 25. roku życia zrezygnowało z wakacji w Egipcie, Turcji lub na Cyprze. Jednocześnie w grupie 25-34 lata aż 13,8% respondentów deklaruje, że w tym roku całkowicie zrezygnuje z zagranicznego wyjazdu. Większy odsetek takich decyzji odnotowano jedynie wśród osób w wieku 55-65 lat, gdzie wynosi on około 14%. Dokąd zamiast Bliskiego Wschodu? Polacy wybierają południe Europy Wśród kierunków, które obecnie zyskują największe zainteresowanie turystów z Polski, zdecydowanie dominują państwa europejskie. Z badania wynika, że ponad 65% respondentów wskazuje właśnie Europę jako region, który łączy atrakcyjność turystyczną z poczuciem bezpieczeństwa. Największą popularnością cieszą się kraje położone nad Morzem Śródziemnym. Destynacje takie jak Włochy, Chorwacja czy Grecja za najlepsze miejsce na wakacyjny wypoczynek uznaje 26,2% badanych. Nieco mniej wskazań zdobywa północ kontynentu (obejmująca m.in. Szwecję, Norwegię i Danię), którą wybiera 23,2% respondentów. Kolejne 15,7% osób wskazuje Europę Zachodnią i Środkową, w tym takie kraje jak Niemcy, Austria czy Francja. Wyraźne różnice widać również między grupami wiekowymi. Południowa część Europy przyciąga przede wszystkim młodszych turystów – wśród osób w wieku poniżej 35 lat wskazuje ją około 30–32% badanych. Starsi podróżni z kolei częściej kierują uwagę w stronę chłodniejszych regionów północnej Europy. Zdecydowanie mniejsze zainteresowanie wzbudzają natomiast dalsze destynacje. Azję Południowo-Wschodnią, w tym popularne wcześniej kraje takie jak Indonezja, Tajlandia czy Malediwy, wybiera obecnie mniej niż 5% respondentów. Jeszcze słabiej wypadają kierunki z regionu Bliskiego Wschodu, które wskazuje niespełna 3% badanych, a Afryka Północna (obejmująca m.in. Maroko, Egipt i Tunezję) zdobywa zaledwie 2,4% wskazań. Eksperci rynku turystycznego podkreślają, że popularność południowej Europy wynika z połączenia kilku kluczowych czynników. – Kierunki takie jak Chorwacja są dla turystów bardzo przewidywalne. Można tam dotrzeć bezpośrednim lotem, a w wielu przypadkach także samochodem. Jednocześnie oferują to, czego podróżni szukają latem: morze, dobrą pogodę i rozwiniętą infrastrukturę turystyczną. Coraz częściej obserwujemy też zwrot w stronę bardziej kameralnych form wypoczynku. Zamiast dużych resortów turyści wybierają miejsca, które zapewniają większą prywatność i spokój – dodaje Ankica Ćaleta, CEO agencji wynajmu willi w Chorwacji. Źródło: My Luxoria Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Będziemy mieli kolejnego noblistę. Amerykański naukowiec dostanie polskie obywatelstwo
Profesor Victor Ambros, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny z 2024 roku, stara się o polskie obywatelstwo. Naukowiec mówi o hołdzie dla swoich przodków i chęci wzmocnienia pozycji Polski w świecie. W Warszawie wygłaszał wykład oraz spotkał się z młodzieżą oraz premierem Donaldem Tuskiem.
Prof. Victor Ambros jest wybitnym amerykańskim biologiem molekularnym, ma też polskie korzenie. Aby do nich wrócić, zdecydował się na formalne wytąpienie o polskie obywatelstwo. Poza tym chce też zaangażować się w działania wzmacniające polską naukę i pozycję Polski w świecie. Kim jest Victor Ambros? Urodził się 1 grudnia 1953 roku w Hanover, w stanie New Hampshire (USA). Jego ojciec, Longin Ambros, był Polakiem, urodzonym w Dorgiszkach, w dawnym województwie wileńskim. Dziś to terytorium Białorusi. W czasie drugiej wojny światowej został deportowany do III Rzeszy i pracował jako robotnik przymusowy. Ambros zaczynał karierę akademicką na Uniwersytecie Harvarda, by następnie przenieść się do Dartmouth College. Od 2008 roku związany jest z University of Massachusetts Medical School, gdzie zajmuje stanowisko Silverman Professor of Natural Sciences oraz współdyrektora RNA Therapeutic Institute. W 2024 roku otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny. Osobisty gest wobec rodziny Wątek przywrócenia obywatelstwa ma dla Ambrosa wymiar prywatny: podkreśla, że traktuje to jako sposób uhonorowania ojca, ciotki i całej rodziny. – Moim jedynym łącznikiem z Polską był ojciec: to on pochodził z Polski. Trzeba jednak pamiętać o realiach tamtych czasów: były to lata 50-te XX wieku i nie wszyscy dziś zdają sobie sprawę, że w Stanach Zjednoczonych wielu imigrantów nie przekazywało swojego języka dzieciom [...]. Ożenił się z Amerykanką i zamieszkał w Vermont, w miejscu, gdzie nie było żadnej polskiej społeczności. Z jakiegoś powodu doszedł do przekonania, że nie powinien mówić po polsku do swoich dzieci, a była to jedyna okazja, by ten język nam przekazać – powiedział naukowiec w wywiadzie dla PAP. Plan dla polskiej nauki Victor Ambros chce także współpracować z polskim środowiskiem naukowym i ściągać do Polski najzdolniejszych młodych naukowców. Po rozmowie z premierem podkreślano, że rząd wyraża gotowość do wsparcia tej inicjatywy. Ambros chce wykorzystać rozgłos po otrzymaniu Nagrody Nobla i wzmocnić atrakcyjność Polski jako miejsca do pracy badawczej. Nagroda Nobla dla Vitora Ambrosa Nagroda Nobla, którą prof. Victor Ambros otrzymał w 2024 roku wspólnie z Garym Ruvkunem, dotyczy odkryć związanych z mikroRNA i mechanizmami regulującymi aktywność genów. Ten kierunek badań jest opisywany jako przełomowy dla biologii molekularnej, a jego znaczenie łączone jest także z nowymi możliwościami w diagnostyce i leczeniu chorób rzadkich. Wizyta w Warszawie W czwartek 12 marca 2026 spotkał się w premierem Donaldem Tuskiem, który potwierdził, że Ambros spełnił już wszystkie formalne wymogi i wkrótce zostanie mu nadane polskie obywatelstwo. Spotyka się też z młodzieżą z XXVII Liceum Ogólnokształcącego im. T. Czackiego w Warszawie, by edukować o chorobach rzadkich; spotkanie organizuje Fundacja AGO Alliance Poland, współpracująca z nim przy poszukiwaniu terapii dla pacjentów z ultrarzadką chorobą, czyli syndromem AGO. Tego samego dnia ma w planie konferencję na Uczelni Łazarskiego w Warszawie W piątek 13 marca 2026 noblista będzie gościem całodniowej konferencji organizowanej w ramach obchodów w Polsce Dnia Chorób Rzadkich przez AGO Alliance Poland, Warszawski Uniwersytet Medyczny oraz IMOL (Międzynarodowy Instytut Mechanizmów i Maszyn Molekularnych Polskiej Akademii Nauk). W wydarzeniu udział wezmą nie tylko naukowcy, ale też pacjenci z chorobami rzadkimi. Źródła: Nauka w Polsce, Interia, Dziennik
Wakacje zaczynają się w telefonie? Tak media społecznościowe zmieniły sposób podróżowania Polaków
Choć do sezonu urlopowego 2026 roku pozostało jeszcze sporo czasu, już w styczniu widać wyraźny wzrost liczby rezerwacji. Jednocześnie zmienia się sam sposób planowania wakacji przez Polaków. Dla jednych liczy się regeneracja i spokój, dla innych intensywne doświadczenia, a jeszcze inni podejmują decyzje z myślą o estetyce i wrażeniach wizualnych. Coraz wyraźniej widać, że różne grupy wiekowe i społeczne zupełnie inaczej definiują dziś idealny urlop.
Wakacje przestają być wyłącznie czasem prywatnego odpoczynku, oderwanym od codziennej narracji życia. Dla wielu Polaków stają się elementem szerszej opowieści o stylu życia, aspiracjach i tożsamości. Estetyka, klimat miejsca i „fotogeniczność” kierunku coraz częściej wpływają na wybór kierunku, podobnie jak dostęp do atrakcji, lokalnej kuchni czy unikalnych doświadczeń. Jednocześnie rośnie znaczenie komfortu, elastyczności planowania i poczucia, że wyjazd jest dobrze dopasowany do indywidualnych potrzeb. Czym jeszcze kierują się dziś Polacy, planując urlopy z wyprzedzeniem? Wakacje „jak z Instagrama”. Estetyka coraz ważniejsza przy wyborze urlopu Planowanie urlopu dziś coraz częściej zaczyna się nie od mapy czy porównywarki cen, lecz od obrazu. Z nowego raportu My Luxoria wynika, że dla większości Polaków znaczenie ma to, jak zdjęcia z wakacji będą prezentować się w mediach społecznościowych. Estetyka miejsca przestała być dodatkiem – stała się jednym z filtrów decyzyjnych, szczególnie widocznym w młodszych grupach wiekowych. Najsilniej trend ten zaznacza się wśród osób w wieku 18-24 lata, dla których wizualny wymiar destynacji bardzo często przesądza o wyborze kierunku. Pokolenie Z wykorzystuje też Instagrama i TikToka jako narzędzie porównywania doświadczeń i oceniania całego „pakietu” wyjazdu – od noclegu, przez otoczenie, po atmosferę miejsca. Co istotne, wrażliwość na „instagramowość” wyjazdu utrzymuje się także w grupie 25-44 lata – aż 64% respondentów przyznaje, że bierze pod uwagę wygląd miejsca na zdjęciach, a dla 9% jest to czynnik kluczowy przy planowaniu urlopu. Potrzeba estetycznych doznań nie ogranicza się jednak wyłącznie do młodych, aktywnych zawodowo mieszkańców dużych miast. Spore oczekiwania wizualne Badanie pokazuje, że wizualny aspekt podróży ma duże znaczenie również wśród osób nieaktywnych zawodowo i zajmujących się prowadzeniem gospodarstwa domowego – w tej grupie ponad 70% respondentów zwraca uwagę na to, jak miejsce będzie wyglądało na fotografiach. Zależność widać także w poziomie dochodów. Wśród Polaków zarabiających powyżej 9 tys. zł miesięcznie znaczenie estetyki deklaruje ponad 65% badanych, a oczekiwania wizualne coraz częściej idą w parze z potrzebą wyższej jakości doświadczeń, komfortu i unikalności. Trend ten wpisuje się w szerszy krajobraz inspiracji podróżniczych. Ogólnopolskie Badanie Podróżników wskazuje, że Facebook (53%) i Instagram (51%) należą do najważniejszych źródeł pomysłów na wyjazdy, ustępując jedynie rekomendacjom znajomych. W młodszych grupach rola mediów społecznościowych jest jeszcze silniejsza, a według danych TripIt około 40% młodych podróżników szuka wakacyjnych inspiracji na Instagramie i TikToku. – W 2026 roku wakacje planujemy coraz częściej z myślą o tym, jak i co pokażemy innym w sieci. Media społecznościowe nie sprawiły, że podróżujemy wyłącznie dla zdjęć, ale znacząco zmieniły sposób oceny jakości wypoczynku – podkreśla Ankica Ćaleta, CEO My Luxoria. Jednocześnie eksperci zaznaczają, że estetyka nie wyparła racjonalnych kryteriów. Cena, lokalizacja i dostępność nadal pozostają istotne, jednak coraz częściej funkcjonują obok potrzeby spójnej, atrakcyjnej wizualnie narracji z wyjazdu. Nowe potrzeby urlopowe Polaków Z danych raportu wyraźnie wynika, że w 2026 roku sposób planowania wakacji przez Polaków coraz silniej opiera się na potrzebach, a nie na samej lokalizacji. Najszybciej zmiany te widać w grupie wiekowej 18-24 lata, która najsprawniej adaptuje nowe modele podróżowania i często wyznacza kierunki dla całego rynku. Dla młodych Polaków kluczowe stają się dziś bliskość natury oraz elastyczność wyjazdu. Aż 31,1% osób w tej grupie wskazuje kontakt z przyrodą jako jeden z głównych motywów podróży, a 21,7% ceni brak sztywnego planu i możliwość samodzielnego decydowania o tempie oraz formie wypoczynku. Co istotne, młodsze pokolenia coraz częściej łączą swobodę z wysokimi oczekiwaniami jakościowymi – komfort pobytu ma znaczenie dla 17% badanych, a prywatność dla 13,2%, co jeszcze kilka lat temu nie było tak wyraźnie akcentowane. Kierunek regeneracja Jednocześnie raport pokazuje, że redefinicji ulega sama funkcja urlopu. Choć relacja jakości do ceny pozostaje najczęściej wskazywanym kryterium wyboru wyjazdu (29,6%), tuż za nią pojawiają się potrzeby związane z regeneracją. Bliskość natury wskazuje 26,4% Polaków, ciszę i ucieczkę od tłumów – 24,4%, a realny odpoczynek psychiczny – 20,8%. Dla niemal co piątej osoby szczególnie ważny jest czas spędzony wyłącznie z bliskimi, bez presji intensywnego zwiedzania. To wyraźny sygnał odejścia od wakacji traktowanych jako lista atrakcji „do zaliczenia” na rzecz bardziej świadomego, spokojnego wypoczynku. Różnice w podejściu do urlopu widać także między grupami społecznymi. Potrzeba ciszy i prywatności najsilniej zaznacza się wśród osób aktywnych zawodowo oraz w grupie wiekowej 45-54 lata, dla których udany wypoczynek oznacza przede wszystkim poczucie kontroli, bezpieczeństwa i komfortu. Wśród osób o wyższych dochodach ponad 22% wskazuje zaufanie do organizatora jako jeden z kluczowych czynników wyboru. Widoczne są również różnice między płciami – mężczyźni częściej utożsamiają idealne wakacje z brakiem tłumów i spokojem, podczas gdy kobiety akcentują znaczenie regeneracji psychicznej i autentyczności doświadczenia. Jak podsumowuje Ankica Ćaleta, rynek turystyczny w Polsce coraz wyraźniej staje się rynkiem potrzeb i emocji, w którym cisza, prywatność, elastyczność i komfort nie są już dodatkiem, lecz fundamentem jakości wypoczynku. Źródło: My Luxoria Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Ferie zimowe już nie takie jak kiedyś. Polacy uciekają do ciepłych krajów
Zimowe wyjazdy, w tym ferie, zwykle kojarzą się z nartami i alpejskimi stokami – w Polsce, Austrii czy we Włoszech. Tymczasem coraz więcej Polaków rezygnuje z mrozu i śniegu na rzecz słońca, ciepłej wody i palm. Egzotyka przestaje być luksusem, a staje się nowym standardem zimowego wypoczynku. Gdzie najczęściej uciekamy przed zimą?
Nawyki wyjazdowe Polaków wyraźnie się zmieniają. Jeszcze niedawno ferie zimowe oznaczały krótkie podróże w Europie lub wyjazdy w góry, dziś coraz częściej są to dalekie kierunki poza kontynentem. Rosnąca dostępność połączeń lotniczych, większa elastyczność pracy i potrzeba prawdziwego „odcięcia się” od zimowej aury sprawiają, że tropikalne destynacje stają się naturalnym wyborem na ten okres roku. Egzotyczne kierunki na ferie zimowe coraz popularniejsze wśród Polaków Zimowy kalendarz wyjazdów Polaków wyraźnie się przetasował, a dane z rynku ubezpieczeń turystycznych tylko potwierdzają skalę tej zmiany. Zamiast stoków narciarskich coraz częściej wybieramy plaże, tropikalną roślinność i temperatury przekraczające 25 stopni. Analizy Allianz Polska pokazują, że w okresie ferii i zimowych urlopów rośnie liczba polis wykupywanych na wyjazdy do odległych, ciepłych krajów, takich jak Tajlandia, Indonezja czy Dominikana. Jak podkreśla Ewa Maliszkiewicz z Allianz Polska, egzotyka przestała być niszą: „Obserwujemy wyraźny trend zimowych wyjazdów w egzotyczne regiony. Królują m.in. Zanzibar, Tajlandia, Dominikana, Wyspy Zielonego Przylądka czy Indonezja. Mimo iż podróż trwa często kilkanaście godzin, wyjazdy nie zawsze są długie – zdarza się, że po niemal dobie w drodze spędzamy tydzień na Mauritiusie”. Co istotne, nie jest to moda ograniczona do jednej grupy. Dalekie kierunki wybierają zarówno młodzi dorośli, rodziny z dziećmi, jak i seniorzy. Równolegle dane Travelist.pl pokazują, że przy wyjazdach zagranicznych popularne pozostają krótkie city breaki, natomiast wypoczynek górski i nadmorski poza Polską deklaruje około 30% podróżnych. Całkowite zainteresowanie wyjazdami – krajowymi i zagranicznymi – jest dziś o kilka procent wyższe niż rok wcześniej, co potwierdza, że zimowy sezon urlopowy wyraźnie nabiera tempa. Bliższe kierunki na ferie i zdrowotne korzyści zimowych podróży Choć egzotyka przyciąga coraz więcej osób, statystyki rezerwacyjne pokazują, że podczas ferii dużą rolę nadal odgrywają kierunki położone bliżej Europy, oferujące słońce bez wielogodzinnych przelotów. Z danych Wakacje.pl wynika, że w sezonie zimowym 2026 w czołówce najczęściej wybieranych państw znajdują się Egipt, Hiszpania i Malta, a wyraźny, sięgający ok. 33% wzrost zainteresowania dalszymi wyjazdami napędzają m.in. Zjednoczone Emiraty Arabskie i Dubaj. Kurorty nad Morzem Czerwonym (Hurghada, Marsa Alam i Szarm el-Szejk) utrzymują silną pozycję dzięki stabilnej pogodzie i rozbudowanej infrastrukturze hotelowej. Równolegle dane eSky.pl pokazują, że sama Malta odpowiada za blisko 22% zimowych rezerwacji, stając się jednym z symboli spokojnego wypoczynku łączącego zwiedzanie z umiarkowanymi temperaturami. W turystyce zorganizowanej podobny obraz potwierdzają biura podróży cytowane przez PAP – sprzedaż pakietów all inclusive do Egiptu, na Wyspy Kanaryjskie i Maltę wzrosła nawet o 30% rok do roku. Eksperci podkreślają, że te wybory mają także wymiar zdrowotny. Badania Uniwersytetu Helsińskiego wykazały, że pobyty w regionach o większym nasłonecznieniu poprawiają koncentrację i ograniczają objawy sezonowego spadku energii, natomiast analiza Uniwersytetu Tokijskiego potwierdziła wyraźny wzrost poziomu subiektywnego dobrostanu u osób zmieniających zimą otoczenie. Naturalne światło reguluje rytm dobowy, wpływa na wydzielanie melatoniny i kortyzolu oraz wspiera syntezę witaminy D, której poziom w Europie Środkowej zimą często spada poniżej normy. Dlatego nawet krótki wyjazd na południe – do Egiptu, na Maltę, czy do Dubaju – coraz częściej postrzegany jest jako forma biologicznej i psychicznej regeneracji, a nie tylko turystyczna przyjemność. Więcej informacji o Dubaju znajdziecie w najnowszym numerze National Geographic Traveler. Źródła: Allianz Polska, Wakacje.pl, PAP Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Orion nad Tatrami. Niezwykłe zdjęcie polskiego astrofotografa wyróżnione przez NASA
Polska astrofotografia ma się bardzo dobrze – nasi twórcy regularnie zdobywają branżowe nagrody. Tym razem Polaka wyróżniła amerykańska agencja kosmiczna NASA. Jej codzienny plebiscyt Astronomy Picture of the Day (APOD) przyciąga ludzi z całego świata. Dziś wyróżniła zdjęcie Włodzimierza Bubaka wykonane w Tatrach.
Gwiazdozbiór Oriona to najbardziej charakterystyczna konstelacja na naszym zimowym niebie. Ale same gwiazdy to nie wszystko – w Orionie i jego najbliższej okolicy znajduje się też kilka niezwykłej urody mgławic, które gołym okiem dostrzec bardzo trudno. Ich piękno rozkwita na długo naświetlanych fotografiach. Jedno z takich zdjęć, wykonane przez Włodzimierza Bubaka tej zimy w Tatach, zachwyciło NASA i zostało wybrane „zdjęciem dnia” 27 stycznia 2026 r. Spektakl na niebie w Dolinie Małej Łąki Zdjęcie powstało w Dolinie Małej Łąki w Tatrach i przedstawia gwiazdozbiór Oriona i mgławice w nim oraz najbliższej okolicy. Tak opisują i uzasadniają swój wybór specjaliści z NASA: „Fotografia ukazuje spektakularne nocne niebo rozciągające się nad polskimi górami zimą. Centralnym punktem kompozycji jest gwiazdozbiór Oriona, który dominuje nad zaśnieżonym krajobrazem dzięki wyraźnemu układowi gwiazd i świecącym mgławicom. Na zdjęciu można dostrzec Wielką Mgławicę w Orionie oraz imponującą mgławicę emisyjną: Pętlę Barnarda. Autor uwiecznił również inne kosmiczne obiekty, takie jak Mgławica Rozeta oraz charakterystyczna pomarańczowa gwiazda Betelgeza. To wyjątkowe zestawienie surowego ziemskiego krajobrazu z głębią kosmosu podkreśla naturalne piękno ciemnego nieba w wysokich partiach Tatr. Całość tworzy harmonijny obraz łączący tatrzańską przyrodę z fascynującymi strukturami naszej galaktyki”. Włodzimierz Bubak jest doświadczonym astrofotografem, a jego zdjęcia można obejrzeć m.in. na osobistym profilu na Instagramie: trzeci_plan. Polacy w plebiscycie APOD Polacy coraz częściej są wyróżniani w plebiscycie APOD. W ostatnim czasie wyróżniono także Ireneusza Nowaka, Marzenę Rogozińską, Wioletę Gorecką i naszego dzisiejszego bohatera – Włodzimierza Bubaka (28 grudnia 2024, za zdjęcie Oriona nad Babią Górą). Uznanie zdobył również Marcin Rosadziński, który trzykrotnie zdobył APOD i został uznany za najlepszego fotografa Drogi Mlecznej w 2025 roku przez Capture the Atlas. Serwis Astronomy Picture of the Day działa od 1995 roku i codziennie publikuje jedno wyjątkowe zdjęcie obiektów astronomicznych lub krajobrazu z elementem astronomicznym. Jest szeroko znany i komentowany. Zdjęcia nadsyłają tam astrofotografowie z całego świata. Źródło: APOD Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
W wieku 113 lat zmarła najstarsza Polka. Pani Jadzia z Łodzi miała wyjątkową historię, która powinna być naszą inspiracją
W wieku 113 lat odeszła Jadwiga Żak-Stewart: urodzona w Warszawie łodzianka i najstarsza Polka. Pokazała nam wszystkim, że w żadnym wieku nie ma rzeczy niemożliwych – przykładem jej niezłomności niech będzie to, że powróciła do Polski na... 100. urodziny. Jej życie to wyjątkowa opowieść o sile miłości.
O wyjątkowej mieszkance Łodzi opowiada National Geographic Polska Marcin Gołaszewski – przewodniczący Rady Miejskiej w Łodzi w latach 2018–2024, a obecnie radny miasta. Pogodny charakter Jadwigi Żak-Stewart pokazywał, że wiek nie jest przeszkodą do spełniania marzeń i życiowych zmian. W wieku 113 lat odeszła najstarsza Polka Jadwiga Żak-Stewart urodziła się 15 lipca 1912 roku w Warszawie i była najstarszą osobą żyjącą w Polsce. W 1946 roku przeniosła się do Łodzi i była związana z industrialnym miastem aż do lat 80. W wyniku stanu wojennego za synami wyjechała do Stanów Zjednoczonych. Pani Jadwiga przez 30 lat mieszkała w Indianapolis, a na swoje 100. urodziny… powróciła do ukochanej Łodzi. Chciała być blisko pierwszego męża, którego śmierć rozdzieliła ich wiele lat temu. W Polsce prowadziła dom, a za oceanem pracowała w szpitalu. O jej wigorze niech świadczy fakt, że do 84. roku życia prowadziła samochód – przestała być kierowcą niemal 30 lat temu. W ostatnich latach mieszkała z koleżanką w prywatnym domu opieki i nie opuszczał jej dobry humor. Czerpanie szczęścia z niewielkich rzeczy – Była to niezwykle ciepła, radosna osoba. Czerpała ogromną radość z niewielkich rzeczy: wzruszało ją to, że otrzymała kwiaty i słodycze – opowiada Marcin Gołaszewski, wskazując, że do ulubionych słodkości Pani Jadwigi należały delicje. – Znałem Panią Jadwigę osobiście od 3 lat. Jako 110-latka występowała jako modelka w Domach Pomocy Społecznej i dobrze się przy tym bawiła. Śpiewała i korzystała z życia – uśmiecha się radny. Niedawno panią Jadwigę odwiedził Marcin Osman, który zrobił jej wiele pamiątkowych zdjęć. Tragiczna wojenna historia pani Jadwigi Życie pani Jadwigi nakładało się na przebieg dwóch wojen światowych. Gdy wybuchła I wojna światowa, miała 2 lata, a podczas rozpoczęcia II wojny światowej była 27-letnią mężatką. Widziała II Rzeczpospolitą powstającą z rozbiorowej mgły, przemiany ustrojowe i tragedię wojny, której doświadczyła jej rodzina. Osoby takie jak pani Jadwiga są prawdziwymi skarbnicami wiedzy, z których warto czerpać, póki mamy taką możliwość. Ilu stulatków żyje w Polsce? Według danych GUS w Polsce 31 grudnia 2024 roku żyło 8779 stulatków, wśród których znajdowało się 6617 kobiet i 2162 mężczyzn. To wzrost w porównaniu do roku 2023, w którym nasz kraj zamieszkiwało 7387 osób po 100. roku życia. Historia Pani Jadwigi jest inspiracją dla nas wszystkich: przez lata na obczyźnie nie zapomniała o miłości do ojczyzny, miasta czy bliskich, którzy tutaj na nią czekali. Teraz dołączyła do ukochanego męża, którego – ponad wszystko – chciała być blisko. My również dołączamy do kondolencji przesyłanych rodzinie. Źródło: National Geographic Polska Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Nowy gatunek zwierzęcia odkryty w sercu Tatr. Wśród odkrywców naukowcy z Uniwersytetu Łódzkiego
Ta historia dowodzi, że nieznane gatunki można odkryć nawet w doskonale rozpoznanych i bliskich środowiskach. Międzynarodowy zespół naukowców, w którym brali udział także Polacy, właśnie odkrył nowy gatunek zwierzęcia w jednaj z jaskiń w Tatrach Niskich, na terenie Słowacji.
Wprawdzie nie jest duży i jest „tylko” widłonogiem – ale to zupełnie nieznany nauce gatunek. Elaphiodella droppai – bo taką otrzymał nazwę – zamieszkuje wypełnione wodą szczeliny głęboko w jaskiniach. A na pewno w jednej: jego obecność odkryto w Demianowskiej Jaskinii Wolności na Słowacji. Nowy gatunek opisano właśnie w artykule naukowym, opublikowanym w czasopiśmie „Zoologica Scripta”. Polscy i słowaccy naukowcy badają tatrzańską jaskinię Wilgotne środowisko Jaskinii Wolności było badane przez międzynarodowy zespół naukowców, w którego skład weszli biolodzy związani z Katedrą Zoologii Bezkręgowców i Hydrobiologii Uniwersytetu Łódzkiego: prof. Dr hab. Michał Grabowski, Andrea Desiderato oraz Michal Rendoš (dziś na Uniwersytecie Preszowskim). Jednym z autorów artykułu jest też Maciej Karpowicz z Katedry Ekologii Wód Uniwersytetu w Białymstoku. Reszta autorów badania to Słowacy. Nieznany nauce skorupiak Nowo odkrytego widłonoga tak opisują sami naukowcy: „Kim jest nowy bohater? To maleńki skorupiak, który jest stygobiontem – wyspecjalizowanym mieszkańcem wód podziemnych. Gatunek ten żyje w tzw. epikrasie, czyli systemie mikroszczelin wypełnionych wodą, znajdującym się tuż nad stropem jaskini. To właśnie stamtąd, wraz z wodą przesączającą się przez skały, trafia do jaskiniowych nacieków.” Gatunek udało się odkryć dzięki zastosowaniu nowoczesnej technologii: mikroskopii elektronowej SEM oraz analizie DNA. Łacińska nazwa widłonoga nawiązuje do nazwiska Antona Droppy – pioniera badań speleologicznych w tym regionie Słowacji. Jaskinie. Rezerwuar bioróżnorodności Naukowcy podkreślają, że niedostępne środowisko jaskiniowych wód to „laboratorium ewolucji”, gdzie potencjalnie może żyć jeszcze wiele zupełnie nieznanych nauce gatunków. „Izolacja tworzy gatunki: badania dowodzą, że specyficzne warunki w epikrasie sprzyjają powstawaniu unikalnych, lokalnych gatunków, które nie występują nigdzie indziej na świecie. (…) Nowodkryty gatunek wykazuje znaczną zmienność morfologiczną, co sugeruje, że procesy ewolucyjne w podziemnych laboratoriach natury wciąż wykazują dużą dynamikę!” – tłumaczą w mediach społecznościowych naukowcy. Widłonogi – maleńcy mieszkańcy wszystkich wód na Ziemi Niegościnne i odizolowane wody w Jaskinii Wolności to dla widłonogów nic nadzwyczajnego. Te organizmy zasiedlają niemal każde wilgotne środowisko na Ziemi – od wszystkich oceanów i wód słodkich po wilgotny mech, piasek plaż, a nawet korę drzew tropikalnych. Jak dotąd opisano ponad 13 tysięcy ich gatunków. Źródła: Katedra Zoologii Bezkręgowców i Hydrobiologii UŁ Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Ogromny sukces Polaków. Nasi astronomowie „zważyli” planetę podróżującą przez Drogę Mleczną i odkryli nową klasę ciał niebieskich
W prestiżowym czasopiśmie „Science” opublikowano właśnie przełomową pracę zespołu astronomów, w którym dużą rolę odegrali polscy badacze. Odkryli oni zupełnie nowa klasę planet pozasłonecznych. To jedno z najważniejszych astronomicznych wydarzeń dekady.
Spis treści: Nieuchwytni planetarni wędrowcy Mikrosoczewkowanie grawitacyjne zdradza niewidoczne obiekty Od podejrzeń do pewności – historia poszukiwań planet swobodnych Planeta swobodna czy inny obiekt? Jak zważyć planetę? Obserwacje odległe o 1,6 miliona kilometrów Międzynarodowy zespół, w którym kluczową rolę odegrali astronomowie z prowadzonego w Obserwatorium Astronomicznym Uniwersytetu Warszawskiego wielkoskalowego przeglądu nieba OGLE oraz projektu Gaia Science Alerts, ogłosili odkrycie nowej klasy planet pozasłonecznych – planet swobodnych. To obiekty krążące samotnie w Drodze Mlecznej, niezwiązane grawitacyjnie z gwiazdami. Odkrycie było możliwe dzięki bezpośredniemu „zważeniu” planety odkrytej poprzez zjawisko mikrosoczewkowania grawitacyjnego. Jej masa wynosi 70 mas Ziemi. – To odkrycie dekady, porównywalne z odkryciem pierwszych udokumentowanych planet pozasłonecznych w latach 90. ubiegłego wieku. Astronomowie wreszcie mają pewność, iż tego typu obiekty istnieją we Wszechświecie – skomentował prof. Andrzej Udalski, lider polskiego projektu OGLE. Nieuchwytni planetarni wędrowcy Astronomowie od dawna zdawali sobie sprawę, iż planety pozasłoneczne mogą istnieć nie tylko w układach związanych. Różne zjawiska naturalne, jak np. oddziaływania grawitacyjne z gazowymi olbrzymami w trakcie formowania się układów planetarnych czy bliskie przejścia sąsiednich gwiazd sprawiają, że planety mogą zostać wyrywane z macierzystych układów i wystrzelone w przestrzeń międzygwiazdową. Takie samotne planety, nazwane planetami swobodnymi, mogą wędrować w Drodze Mlecznej nie będąc związanymi z żadną gwiazdą. Szacunki wskazują, że liczba takich planet może być bardzo duża i wręcz przewyższać liczbę planet związanych. Kłopot w tym, że ich istnienie trudno udowodnić. Nie emitują promieniowania, które można byłoby zobaczyć, a skoro nie poruszają się wokół gwiazdy macierzystej nie można użyć tzw. metody tranzytu, czyli okresowego spadku jasności gwiazdy w chwili przejścia przez jej tarczę planety. Mikrosoczewkowanie grawitacyjne zdradza niewidoczne obiekty Można jednak wykorzystać technikę mikrosoczewkowania grawitacyjnego. Zachodzi ono, gdy światło odległej gwiazdy zostaje ugięte i wzmocnione przez grawitację bliższego obiektu, zwanego soczewką. Metoda ta pozwala na wykrywanie ciemnych, nieświecących ciał. Czas trwania zjawiska mikrosoczewkowania zależy od masy soczewki. W przypadku planet jest on bardzo krótki – rzędu zaledwie kilku-kilkunastu godzin. Właśnie tego typu badaniami zajmuje się największy polski projekt astronomiczny OGLE (Optical Gravitational Lensing Experiment) prowadzony przez astronomów z Obserwatorium Uniwersytetu Warszawskiego. Od podejrzeń do pewności – historia poszukiwań planet swobodnych W 2017 roku uczeni z projektu OGLE opublikowali w „Nature” wyniki poszukiwań planet swobodnych oparte na kilkuletnich intensywnych obserwacjach około 50 milionów gwiazd w kierunku centrum Drogi Mlecznej. Odkryli wśród nich kilka tysięcy zjawisk mikrosoczewkowania grawitacyjnego o rozmaitych skalach czasowych – od godzin do setek dni. – Obserwacje wskazywały, iż planet swobodnych powinno być istotnie dużo, lecz wbrew poprzednim przypuszczeniom, większość z nich powinny stanowić planety małomasywne, a nie masywniejsze, o masach rzędu masy Jowisza – mówi dr Przemek Mróz, pierwszy autor tej przełomowej pracy. Planeta swobodna czy inny obiekt? Wkrótce odkryto pierwsze obiecujące kandydatki na planety swobodne. Jednak ich istnienie, mimo iż mocno prawdopodobne, pozostawało nieudowodnione. Nie udawało się bowiem bezpośrednio zmierzyć masy takiego obiektu i potwierdzić, że faktycznie jest planetą, a nie np. brązowym karłem. Przełom nastąpił 3 maja 2024 roku. Tego dnia znajdujące się w Australii, RPA i Chile teleskopy koreańskiej sieci KMTNet, oraz teleskop projektu OGLE w Obserwatorium Las Campanas w Chile, zarejestrowały krótkotrwałe zjawisko mikrosoczewkowania grawitacyjnego, jasnej gwiazdy w centrum Galaktyki. Zgodnie z konwencją otrzymało ono oznaczenie KMT-2024-BLG-0792/OGLE-2024-BLG-0516. Wkrótce po zakończeniu zjawiska okazało się, iż kształt mikrosoczewkowych zmian jasności odpowiada przewidywanym zmianom wywołanym przez soczewkującą planetę swobodną. Kolejnym krokiem było wykorzystanie danych z misji astronomicznej Europejskiej Agencji Kosmicznej Gaia, która w latach 2014–2025 dokonywała regularnych obserwacji fotometrycznych dwóch miliardów gwiazd z całego nieba. Jak zważyć planetę? Obserwacje odległe o 1,6 miliona kilometrów Dzięki połączeniu danych nareszcie udało się dokonać bezpośredniego pomiaru masy planety swobodnej. Wiemy, że jest to około 70 mas Ziemi, czyli nieco mniej niż wynosi masa Saturna. O to, jak „zważyć” planetę swobodną zapytaliśmy dr Przemka Mroza. – Do wykrywania planet swobodnych stosujemy metodę mikrosoczewkowania grawitacyjnego. Grawitacja planety, działając jak ogromna soczewka, skupia i tymczasowo wzmacnia jasność odległej, niezwiązanej gwiazdy-źródła. Obserwujemy krótkotrwałe pojaśnienie tej gwiazdy. Dysponując wyłącznie danymi z ziemskich obserwatoriów nie możemy zazwyczaj powiedzieć, gdzie znajduje się obiekt-soczewka i jaką ma masę: czy znajduje się blisko Ziemi i ma małą masę, czy jest położony dalej i zarazem bardziej masywny. Analogicznie, jeżeli patrzymy przez szkło powiększające albo lunetę, to nie możemy powiedzieć w jakiej odległości znajduje się oglądany obiekt – wyjaśnia naukowiec. Dodaje, że w przypadku zjawisk mikrosoczewkowania można zmierzyć odległość i masę grawitacyjnej soczewki dopiero dzięki połączeniu pomiarów wykonanych z dwóch odległych obserwatoriów. – Wykorzystaliśmy dane zebrane przez misję Gaia, która znajdowała się w odległości około 1,6 mln km od Ziemi. Gaia zaobserwowała ten sam kształt pojaśnienia gwiazdy-źródła, ale opóźniony o około 2 godziny względem obserwacji z Ziemi. Wielkość opóźnienia zależy od odległości do soczewki: im większe, tym znajduje się ona bliżej Ziemi. Nasze obliczenia wskazują, że badana planeta-soczewka znajduje się w odległości około 10 tys. lat świetlnych od Ziemi i ma masę około 70 razy większą niż Ziemia – tłumaczy astronom. Źródło: Science Nasza autorka Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Pisze przede wszystkim o eksploracji kosmosu, astronomii i historii. Związana z Centrum Badań Kosmicznych PAN oraz magazynami portali Gazeta.pl i Wp.pl. Ambasadorka Śląskiego Festiwalu Nauki. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Polacy i Niemcy. Wzajemna nienawiść czy wielowiekowa współpraca? Oto jak było naprawdę
Niemcy i Polacy, tak jak ich przodkowie – plemiona germańskie i ludy słowiańskie – są i byli sąsiadami od czasów, w których koncepcje państwa terytorialnego czy jednolitego narodu jeszcze nie istniały. Przez wieki ewoluowały również ich myślenie o sobie i postawy wobec siebie nawzajem – czasem owocne bardziej, czasem mniej. Co dziś łączy te dwa narody?
Spis treści: Czy Kopernik był Polakiem? Osadnicy niemieccy w Polsce i polscy w Niemczech Miłość między Polakami i Niemcami Polskie pochodzenie Angeli Merkel? Polaków i Niemców łączy... język Dobry okres stosunków polsko-niemieckich? Wszystkie narody sąsiednie – Francuzi i Anglicy, Turkowie i Arabowie, Chińczycy i Japończycy – mają podobne historie mieszanych uczuć, w których wzajemne korzyści i ból istnieją razem. Tu, w tym krótkim szkicu o relacjach polsko-niemieckich i niemiecko-polskich, będę mówił raczej o pozytywach niż o dobrze znanej żółci. Każda strona, niestety, ma swoich demagogów, którzy wolą mówić o wrogości i nienawiści. Czy Kopernik był Polakiem? Terytorium Polski i terytorium Niemiec ciągle się zmieniało. Centra obu państwowości oddzielała zawsze szeroka strefa pograniczna, gdzie mieszkańcy utrzymali bliskie stosunki z jedną i z drugą stroną. Synem takiej strefy pogranicznej był Mikołaj Kopernik, który urodził się w Toruniu jako poddany króla polskiego zaledwie siedem lat po włączeniu miasta na skutek pokoju toruńskiego w granice państwa Jagiellonów. Żył on w czasie, kiedy świadomość narodowa była bardzo słaba, i prawdopodobnie nie zrozumiałby pytania: „Czy jesteś Polakiem, czy Niemcem?”. Mówił płynnie po polsku i po niemiecku, był wiernym poddanym króla, patriotą Prus Królewskich, które miały swoistą wspaniałą kulturę, i stworzył swoje wiekopomne dzieła w języku łacińskim. Nacjonaliści z epok późniejszych wymyślili dla niego inny wizerunek. Ojciec Kopernika był handlarzem miedzi. Urodził się w innym sektorze strefy pogranicznej. Pochodził z księstwa nyskiego (Fürstentum Neisse) leżącego na Śląsku. Obszar ten znajdował się wówczas pod panowaniem dynastii luksemburskiej władającej Czechami. Handel od zawsze był ważnym elementem stosunków międzynarodowych i międzypaństwowych. „Handel”, à propos, jest słowem niemieckim. W erze Koperników granica zachodnia Polski (czyli, uogólniając, granica polsko-czesko-niemiecka) była znacznie spokojniejsza od granicy wschodniej, a co za tym idzie – wymiana handlowa mogła odbywać się w sposób wolny od wojennej pożogi. Osadnicy niemieccy w Polsce i polscy w Niemczech Drugim ważnym elementem trwającym stulecia był nieustanny ruch ludzi od jednego kraju do drugiego. W średniowieczu z zachodu na wschód płynęła fala osadników niemieckich, która do historii przeszła pod nazwą kolonizacji na prawie niemieckim. W XVIII wieku cesarzowa Maria Teresa przesłała tysiące kolonistów niemieckich do Galicji. Ale ruch ten nie był jednostronny. Julian Klaczko (1825–1906) nazwał to parcie Niemców na wschód mianem der Drang nach Osten w reakcji na negatywne względem kwestii polskiej postanowienia parlamentu frankfurckiego. W różnych epokach Polacy ruszali na Zachód w swoistym der Drang nach Westen. Zaczynając od sezonowych saksów, Polacy masowo szukali pracy w fabrykach i kopalniach niemieckich. Obecnie za zachodnią granicą mieszkają dwa miliony Polaków. Miłość między Polakami i Niemcami Skutkiem każdej fali emigracyjnej są małżeństwa mieszane. Młodzi polscy czy niemieccy migranci – przede wszystkim ci wyznający katolicyzm – nie napotykali większych barier uniemożliwiających sformalizowanie ich związków. Dzieci urodzone w takich rodzinach naturalnie się germanizowały lub polonizowały, nierzadko zapominając o swoim pochodzeniu. Tym samym w społeczności niemieckiej znajdziemy wiele nazwisk polskich i vice versa. Filozof Friedrich Nietzsche otwarcie wypowiadał się, że ma polskie korzenie (choć badania prowadzone nad drzewem genealogicznym filozofa tego nie potwierdziły), czym wyrażał swój negatywny stosunek względem niemieckiej kultury, którą uważał za „zgniłą”. Ojcem polskiego poety i patrioty Wincentego Pola był Franciszek Ksawery Pohl – Niemiec urodzony na Warmii. Ożenił się on z Eleonorą pochodzącą z francuskiej spolonizowanej rodziny Longchamps de Bérier. Po przeniesieniu się do Galicji i otrzymaniu pracy w austriackiej administracji oraz nadaniu szlachectwa Franciszek Ksawery zmienił nazwisko na Poll von Pollenburg. Polskie pochodzenie Angeli Merkel? Z kolei dziadek ze strony ojca niemieckiej kanclerz Angeli Merkel, Ludwik Marian Kaźmierczak (1896–1959), pochodził z Poznania i podczas I wojny światowej walczył na froncie zachodnim. W nieznanych okolicznościach trafił do armii generała Józefa Hallera, z którą wrócił do odrodzonej Polski, a następnie wyjechał do Berlina, gdzie zmienił nazwisko na Kasner. Horst (1926–2011) – jego syn, a ojciec Angeli Merkel – był pastorem kościoła luterańskiego i ożenił się z Herlind Jentzsch (1928–2019), pochodzącą z Gdańska nauczycielką łaciny i języka angielskiego. Takie przykłady można by wymieniać bez końca. Obraz ten skomplikowała duża imigracja Żydów z Rzeszy na ziemie polskie, szczególnie w okresie, gdy w Królestwie Polskim, a następnie w Rzeczypospolitej Obojga Narodów innowiercy mogli cieszyć się tolerancją religijną, co było ewenementem na europejską skalę. Żydzi Polscy rozmawiali między sobą w jidysz, posługiwali się dialektami niemczyzny średniowiecznej i w okresie rozbiorów otrzymywali od administracji austriackiej oraz pruskiej nazwiska niemieckie, jak choćby Silberstein czy Goldwasser. Przez stulecia nie asymilowali się, zachowując odrębność prawną i kulturową. W ostatnich dekadach XIX wieku, kiedy lansowano w Galicji szkolnictwo powszechne w języku polskim, coraz częściej wchodzili w mieszane polsko-żydowskie związki małżeńskie i się polonizowali. Nie zawsze mówiono o tym otwarcie, bo i Kościół katolicki, i rabinat żydowski potępiali asymilację. Polaków i Niemców łączy... język Warto zauważyć, że przeszło trzy tysiące polskich słów ma etymologię niemiecką. Niektóre bardzo stare – dach, szturm, smak, burmistrz. Inne bardziej nowoczesne – dotyczące prawa czy technologii. W języku niemieckim też są słowa o polskiej etymologii. Zdarza się, że zapożyczone słowa często zmienią znaczenia: Po polsku „pułk” oznacza termin wojskowy, po niemiecku der Pulk to „tłum”, „motłoch”. Idee, nawet ideologie, idą w ślad za handlem i podążają za ludźmi szukającymi nowych ojczyzn. Marksizm jest filozofią niemiecką (leninizm – ideologią rosyjską). Idee wolności z Polski trafiły do Niemiec po XIX-wiecznych powstaniach. Ruch Solidarności miał zaś ogromny wpływ na rozwój wypadków za granicą. Muzyka i sztuka krążą po świecie ponad barierami językowymi. Kompozytorzy z Niemiec i Austrii – Bach, Beethoven, Mozart, Strauss – cieszyli się wielką sławą na ziemiach polskich. W przeciwnym kierunku oddziaływała natomiast muzyka Chopina. Technologia również nie zna granic geograficznych. Ta wywodząca się z Niemiec sięgnęła zenitu w czasach, kiedy Cesarstwo Niemieckie było światowym mocarstwem. Dzisiaj niemieckie produkty wciąż pozostają synonimem wysokiej jakości – w przeciwieństwie do przedmiotów pochodzących z Dalekiego Wschodu, które zalewają europejski rynek w niewyobrażalnych ilościach. Vorsprung durch Technik. Dobry okres stosunków polsko-niemieckich? Stosunki polsko-niemieckie zdołały przezwyciężyć fatalny okres, który trwał około stu pięćdziesięciu lat – od szczytu pruskiego militaryzmu do upadku Trzeciej Rzeszy w 1945 roku. Można patrzeć na ten czas jako na aberrację względem bardziej normalnego etapu, liczącego dla odmiany ponad siedemset lat. Komuniści w Polsce starali się pogłębić strach wobec Niemców i Niemiec, podsycali nienawiść wobec niemieckiej kultury i podejrzliwość względem polityki zachodniego sąsiada. Niestety, ze smutkiem trzeba powiedzieć, że dzisiaj niektórzy politycy w Polsce nadal wchodzą w te same buty. Dlatego tym bardziej należy docenić gest polskich biskupów, którzy w środku zimnej wojny i z wielką odwagą rozpoczęli długi proces pojednania. Zwrot: „Udzielamy wybaczenia i prosimy o nie”, który znalazł się w treści wystosowanego w 1965 roku Orędzia biskupów polskich do ich niemieckich braci w Chrystusowym urzędzie pasterskim, przeszedł do historii w nieco zmienionej formie, jako „przebaczamy i prosimy o przebaczenie”. I nie sposób ukryć, że w istocie oddaje on chrześcijańską postawę w świecie często niemoralnym, materialnym, nieludzkim. To jest przedruk z książki autorstwa Normana Daviesa pt. „Igrzyska dziejów. Zapasy historyka z historią”, która ukazała się nakładem wydawnictwa Znak Horyzont w przekładzie Bartłomieja Pietrzyka. Tytuł i śródtytuły oraz lead pochodzą od redakcji.
Polacy już planują przyszłoroczne wakacje. Jeden kierunek bije rekordy rezerwacji
Choć wiele osób myśli dziś o zimowych wyjazdach, część Polaków wybiega już daleko w przyszłość. Rezerwacje na lato 2026 ruszyły wyjątkowo wcześnie, a dane pokazują, że zainteresowanie przyszłorocznymi wakacjami rośnie szybciej, niż ktokolwiek mógłby się spodziewać.
Wczesne planowanie letniego wypoczynku staje się coraz bardziej popularne wśród polskich podróżnych. Jak wskazuje Travelist.pl, liczba krajowych rezerwacji na lato 2026 jest już ponad dwukrotnie wyższa niż o tej samej porze rok wcześniej. Co ciekawe, towarzyszy temu spadek średnich cen noclegów o 13%, co dodatkowo zachęca do rezerwowania wyjazdów z wyprzedzeniem. Wszystko wskazuje na to, że Polacy coraz chętniej organizują wakacje z dużym wyprzedzeniem – a pierwsze dane pokazują wyraźnie, które kierunki cieszą się największym zainteresowaniem. Polacy stawiają na nadmorskie kurorty Najnowsze dane pokazują, że to Bałtyk przyciąga obecnie największą liczbę wczesnych rezerwacji na lato 2026, a kierunki nadmorskie odpowiadają już za połowę wszystkich krajowych wyjazdów first minute. Rosnący popyt wynika nie tylko z potrzeby wcześniejszego planowania wakacji, lecz także ze spadających cen. Eksperci podkreślają, że tegoroczna oferta wyróżnia się na tle poprzednich sezonów wyraźną obniżką stawek. – To jeden z pierwszych sezonów, w których obserwujemy spadek cen względem ubiegłego roku. Wynika to przede wszystkim z sytuacji nad Bałtykiem – minione lato przyniosło słabsze wyniki z powodu niepewnej pogody, dlatego hotele decydują się na bardziej konkurencyjne podejście cenowe – wyjaśnia Eliza Maćkiewicz, dyrektorka komercyjna Travelist.pl. Jak dodaje, niższe stawki mają pobudzić popyt i zachęcić podróżnych do rezerwacji z wyprzedzeniem. Największym zainteresowaniem cieszą się Międzyzdroje, łączące szeroką plażę, kultowe molo i bliskość Wolińskiego Parku Narodowego. Oferty first minute zaczynają się tu od 219 zł za parę i od 299 zł za rodzinę z 12-letnim dzieckiem. Kołobrzeg wybierają podróżni szukający zróżnicowanych atrakcji – od spacerów po bulwarach i wycieczek rowerowych po zaplecze uzdrowiskowe i rodzinne rozrywki. Noclegi na lato 2026 kosztują tam od 249 zł za parę i od 448 zł za rodzinę. Z kolei Mielno przyciąga zarówno spokojniejszymi okolicami Unieścia, jak i wakacyjnym centrum pełnym restauracji. Wczesne rezerwacje blisko plaży oferują w tej miejscowości stawki od 199 zł za parę oraz od 294 zł za rodzinę 2+1. Górskie miejscowości i Mazury rosną w siłę Po nadmorskich kierunkach drugie miejsce w rankingu popularności zajmują góry, które odpowiadają za 20% wszystkich rezerwacji. To efekt ubiegłorocznej niepewnej pogody nad Bałtykiem, która skierowała wielu turystów ku bardziej przewidywalnym, górskim rejonom. W planach na lato 2026 szczególnie wyróżnia się Biały Dunajec, wybierany przez osoby szukające spokoju i łatwego dostępu do Zakopanego, szlaków Tatrzańskiego Parku Narodowego czy term (ceny od 254 zł dla pary i od 382 zł dla rodziny). Zainteresowaniem niezmiennie cieszy się także Szklarska Poręba, znana z licznych tras trekkingowych oraz bliskości wodospadów Kamieńczyka i Szklarki. To kierunek idealny dla rodzin, a pobyt first minute zaczyna się od 244 zł dla pary i 364 zł dla rodziny. Podobnie Karpacz oferuje szeroki wybór letnich atrakcji (od wejścia na Śnieżkę, po parki linowe i muzea interaktywne) w cenach od 222 zł dla pary i od 398 zł dla rodziny. Wśród destynacji nad jeziorami, które odpowiadają za 12% rezerwacji, dominują Mikołajki, przyciągające rejsami, promenadą i pełną infrastrukturą wodną (noclegi od 416 zł dla pary i 470 zł dla rodziny). Popularnością cieszy się również Olsztyn, łączący dostęp do jezior i miejskich atrakcji (ceny od 349 zł i 514 zł). Alternatywą jest Żnin – spokojniejszy, kameralny kierunek z trasami rowerowymi i bliskością Parku Dinozaurów w Rogowie oraz Muzeum Kolei Wąskotorowej (noclegi od 386 zł i 490 zł). – Wczesne planowanie wyjazdów daje dziś realną przewagę: większy wybór lokalizacji i terminów, dostępność pokoi rodzinnych oraz korzystniejsze ceny przed sezonowymi podwyżkami. Coraz więcej osób traktuje rezerwacje first minute jako sposób na oszczędność i większy komfort – dodała Eliza Maćkiewicz z Travelist.pl. Źródło: Travelist.pl Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Dramatyczne relacje Polaków z Jamajki. „To makabryczne. Jest jak w filmie katastroficznym”
Kilka dni temu huragan Melissa uderzył w Jamajkę, przynosząc porywy wiatru przekraczające 200 km/godz. i intensywne opady, które zalały zachodnie rejony wyspy. Najbardziej ucierpiały nadbrzeżne obszary: domy zostały zniszczone, linie energetyczne uszkodzone, a drogi w wielu miejscach pozostają nieprzejezdne z powodu osuwisk i przewróconych drzew. Choć cyklon przesunął się dalej nad inne wyspy Karaibów, jego skutki Jamajczycy będą odczuwać przez wiele miesięcy. Na miejscu są także Polacy, którzy w poruszających słowach opisali nam, jak wygląda życie po kataklizmie.
Spis treści: Jak po huraganie Melissa wygląda Kingston? Relacja polskiej turystki z Montego Bay Polska Misja Katolicka w sercu zniszczeń Huragan Melissa początkowo rozwinął się nad Morzem Karaibskim jako tropikalna burza, lecz sprzyjające warunki doprowadziły do jego gwałtownego rozwoju — w ciągu kilkudziesięciu godzin przekształcił się w cyklon najwyższej kategorii. Gdy dotarł do Jamajki, wiatr zrywał dachy, a ulewne deszcze zamieniały ulice w rwące rzeki. W wielu obszarach nie było prądu, mosty się zawaliły, a służby ratownicze miały utrudniony dostęp do najbardziej poszkodowanych. Najmocniej ucierpiały regiony St. Elizabeth i Westmoreland, gdzie żywioł zniszczył setki domów i odciął od świata całe społeczności. Polacy przebywający na wyspie opisują krajobraz po burzy jako zrujnowany — zalane domy, brak łączności i długie kolejki po wodę pitną stały się nową codziennością. Jak po huraganie Melissa wygląda Kingston? Zdołaliśmy się skontaktować m.in. z Michałem Biernackim, polskim inżynierem od roku mieszkającym w Kingston. Na co dzień pracuje on przy rozbudowie terminala kontenerowego dla firmy CMA, a na wyspie towarzyszy mu żona i dwie córki. Jak mówi, życie w tropikach oznacza ciągłe czuwanie między spokojem a stanem gotowości. – Przyjechaliśmy tu po huraganie Beryl, więc już wcześniej doświadczyliśmy skutków takiego żywiołu, czyli wysokich cen, braków w sklepach, pustych stoisk z owocami i warzywami. Teraz przeszliśmy przez Melissę – opowiada. – Przygotowania zaczęliśmy około dwóch tygodni wcześniej, gdy pojawiły się pierwsze prognozy o możliwości przejścia huraganu przez Jamajkę. Kupiliśmy zapasy żywności, wody butelkowanej, paliwa, sprawdziliśmy agregat i zabezpieczyliśmy dokumenty – relacjonuje. Ddodaje, że rodzinę w Polsce uprzedził, iż kontakt może zostać zerwany na tygodnie, a lokalnie ustalił, kto w razie potrzeby ma łączność satelitarną. Choć w jego okolicy nie ogłoszono ewakuacji, inżynier zwraca uwagę na brak jasnych instrukcji i powolną reakcję władz. – Według mnie komunikaty ostrzegawcze były spóźnione. Wielu Jamajczyków wierzyło, że „Bóg ochroni wyspę”, że „zawsze mamy szczęście, więc to nas ominie”. Kiedy huragan był już bardzo blisko, w sklepach zaczęło brakować podstawowych produktów, m.in. chleba, jajek – wspomina. Na dwa dni przed nadejściem żywiołu pojawiły się informacje, że Kingston znajdzie się poza głównym nurtem cyklonu. Dzięki temu w stolicy, jak opisuje, nie widać bardzo poważnych zniszczeń. – Nie ma zalanych dzielnic, dachy zostały, tylko gdzieniegdzie zwisają kable – mówi, podkreślając, że najgorsze wiadomości dochodzą z zachodu wyspy. Relacja polskiej turystki z Montego Bay Podobnego zdania na temat przygotowania mieszkańców wyspy do nadciągającego huraganu jest Paulina Dobrosmysloff, która w czasie żywiołu przebywała na Jamajce na wakacjach. – Naszym zdaniem Jamajczycy, a przynajmniej większość z nich, całkowicie zignorowali zbliżające się zagrożenie. Jedynym zaleceniem ze strony hotelu było to, by pozostać w pokojach, nic więcej – relacjonuje w rozmowie z National Geographic Polska. Paulina spędzała ten czas w hotelu Riu Reggae, w popularnej wśród Polaków miejscowości Montego Bay, położonej na północno-zachodnim wybrzeżu wyspy, stosunkowo blisko szlaku huraganu. Jak opisuje, „przerwy w dostawach prądu zdarzały się, ponieważ hotel zasilany jest agregatem. Dopóki jest paliwo, nie powinno być problemów z elektrycznością. Wieczorem widać tylko linię brzegową z oświetlonymi resortami, a zaraz za murami panuje przerażająca ciemność”. Z jej relacji wynika, że wielu gości nie wychodziło z pokoi, a dostęp do podstawowych produktów stawał się coraz trudniejszy. – Drugiego dnia po huraganie zaczęło brakować jedzenia i wody. O wodzie w kranie można zapomnieć. Na początku była jeszcze dostępna w butelkach, później zaczęła być wydawana w papierowych kubeczkach, podobnie jak porcje żywieniowe – mówi. Turystka zwraca również uwagę na trudną sytuację mieszkańców.– To nasz drugi raz na Jamajce i po raz pierwszy spotkaliśmy się z tym, by personel hotelu prosił o pieniądze lub o jedzenie – przyznaje. Najbardziej poruszyło ją jednak zachowanie niektórych gości: „Dla mnie osobiście najtragiczniejszy jest brak człowieczeństwa, który w takich sytuacjach wychodzi na wierzch – próżność, roszczeniowość i egocentryzm niektórych osób w obliczu tragedii są po prostu przygnębiające”. Polska Misja Katolicka w sercu zniszczeń Najbardziej dramatyczna sytuacja panuje z kolei na południowym zachodzie Jamajki, w rejonie Black River w prowincji St. Elizabeth, który znalazł się niemal w samym centrum żywiołu. To właśnie tam działa Polska Misja Katolicka, od lat niosąca pomoc lokalnej społeczności. Po przejściu huraganu teren przypomina krajobraz po bitwie – zniszczone domy, zerwane dachy, brak wody i prądu. Na miejscu pracują polscy misjonarze i wolontariusze, którzy od pierwszych chwil po przejściu kataklizmu starają się pomóc mieszkańcom. – Przeżyliśmy huragan i jako misja podejmujemy swoje obowiązki. Zaczynamy od sprzątania – pewnie zajmie nam to parę tygodni, ale odkładanie tego na później mogłoby tylko pogorszyć sytuację. Wszystko wokół wygląda jak z filmu katastroficznego: połamane kikuty drzew, ani jednego zielonego listka. Większość ludzi w naszej okolicy straciła dachy lub całe domy. Odbudowa potrwa lata – mówi ksiądz Marek Bzinkowski. – Nie mamy wody już od ponad miesiąca, prądu także. Cała infrastruktura, czyli słupy i przewody, jest zniszczona. Optymiści wierzą, że do końca roku uda się nas podłączyć do sieci. Mimo wszystko nie tracimy ducha – próbujemy się organizować, by pomóc ludziom zdobyć chleb i materiały do naprawy domów. Cudem jest, że nasz kościół ocalał, więc możemy się spotykać na modlitwie – dodaje w rozmowie z nami. Podobne emocje towarzyszą wolontariuszom misji. Marta, jedna z nich, przyznaje, że to doświadczenie wszystko zmieniło. – Cieszę się, że żyjemy, bo docierają wiadomości o ofiarach. To było makabryczne – kontenery i dachy fruwały w powietrzu, ludzie byli przerażeni. Nasza misja działa tu od 27 lat: prowadziliśmy szkołę, klinikę, wolontariat, pomagaliśmy w budowie domów. Teraz z tego wszystkiego prawie nic nie zostało. Jedynie kościół stoi nietknięty – tłumaczy. Jak podkreśla, potrzeby są ogromne. – Brakuje wody do picia, benzyny do generatora, suchej żywności... Potrzebujemy ludzi do pomocy, żeby choć oczyścić teren. To, co widzimy, jest jak z filmu katastroficznego – tylko sto razy gorzej. Ale żyjemy i to cud. Wierzymy, że jeśli Bóg da siłę, damy radę – podsumowuje. Źródło: National Geographic Polska Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Skąd tak naprawdę pochodzili Sarmaci? Nowe badania DNA i ulubiona legenda Polaków
Termin „Sarmacja” był używany przez polską szlachtę XVII wieku do określenia Polski. Opierali się na swoim wyjątkowym, mitycznym pochodzeniu od starożytnego ludu Sarmatów. Czy ta polska legenda w ogóle ma sens? Najnowsze badania DNA rozwiązują zagadkę pochodzenia tajemniczego, koczowniczego ludu Sarmatów.
Sarmaci od wieków rozpalają wyobraźnię historyków na całym świecie, a jej polskie piece płoną w tej sprawie wyjątkowo głośno. Ten koczowniczy lud z jakiegoś powodu zawładnął umysłami polskiej szlachty, a przez to miał ogromny – chociaż nieuświadomiony – wpływ na historię naszego kraju. Polscy i litewscy szlachcice rozpaczliwie poszukiwali swoich rzymsko-sarmackich korzeni, ale ich mit może wkrótce runąć z hukiem. Zaawansowane badania DNA dają nam wgląd w przeszłość koczowników. Skąd Sarmaci wzięli się w Europie? W ostatnich latach nastąpił prawdziwy przełom w badaniach nad pochodzeniem Sarmatów. Dzięki analizom genomów starożytnych populacji dowiedzieliśmy się więcej na temat tego nieco zagadkowego, koczowniczego ludu. Kluczowe znaczenie miały prace zespołu dr Oszkára Schütza, który przebadał 156 starożytnych genomów Sarmatów z okresu od I do V wieku n.e. Wyniki tych badań pozwoliły zweryfikować i rozszerzyć wcześniejsze hipotezy dotyczące ich migracji. Dzięki nim za kolebkę Sarmatów uznaje się step pontyjski oraz południowe podnóża Uralu, czyli tereny dzisiejszej Rosji i północnego Kazachstanu. To właśnie tam około IV–II wieku p.n.e. zaczęła kształtować się ich odrębność kulturowa i etniczna inspirująca polską szlachtę. Geny wojowniczych Sarmatów krążyły w Europie Badania DNA ujawniły, że migracje Sarmatów miały charakter głównie męski, co potwierdza szybkie rozprzestrzenianie się haplogrupy R1a chromosomu Y. Ten wariant genetyczny jest typowy zarówno dla ludów stepowych, jak i wielu współczesnych populacji Europy Środkowej i Wschodniej, w tym także Polski. Nie oznacza to jednak, że pochodzimy bezpośrednio od Sarmatów, chociaż tak chciała myśleć polska klasa wyższa XVII wieku. Mitochondrialne DNA potomków Sarmatów, dziedziczone po matce, sugeruje przewagę lokalnego, europejskiego komponentu genetycznego. Oznacza to, że sarmaccy wojownicy migrowali na zachód, zawierali związki z miejscowymi kobietami i w tej sposób powstawała charakterystyczna mieszanka genetyczna. Trasa migracji Sarmatów Koczownicy wyruszali z podnóża Uralu i stopniowo przesuwali się na zachód, zajmując rozległe obszary między Wołgą, Donem a północnym Kaukazem. W I wieku n.e. dotarli do Basenu Karpackiego, tworząc genetyczny i kulturowy „pomost” pomiędzy stepem a Europą Środkową. Badania genomów dowiodły, że na tereny dzisiejszych Węgier i Rumunii dotarli przedstawiciele jednej, silnie powiązanej ze stepem grupy Sarmatów. Z czasem jednak ich geny zaczęły się rozpraszać zgodnie z tzw. „efektem założyciela”. Wynikał on z tego, że migracja miała głównie męski charakter, co wykazały analizy Y-DNA. Mit sarmackiego rodowodu polskiej szlachty W XVI wieku w Rzeczypospolitej Obojga Narodów narodził się tzw. „mit sarmacki”. Według tej koncepcji polska szlachta – w odróżnieniu od chłopów – miała wywodzić się w prostej linii od Sarmatów. Mit ten miał służyć legitymizacji uprzywilejowanej pozycji społecznej szlachty, podkreśleniu jej wyjątkowości oraz odrębności kulturowej. Kuszące było skojarzenie z ludem, który we współpracy z Germanami zatrząsł Imperium Rzymskim. Źródła historyczne opisują jednak Sarmatów jako konglomerat plemion, których jedność była bardziej wytworem rzymskich kronikarzy niż rzeczywistością. Polskiej szlachcie to jednak nie przeszkadzało. Współczesne badania genetyczne rozwiewają marzenia. Kluczowe okazały się zwłaszcza te poświęcone haplogrupie R1a, które nie potwierdziły prostego pokrewieństwa Polaków z Sarmatami. R1a występuje szeroko u ludów indoeuropejskich, w tym w populacjach słowiańskich, irańskich, a także w Azji Centralnej. Sarmacka linia ojcowska ojcowska obecna jest tak samo w Polsce, jak na Węgrzech czy na Ukrainie. Ich dziedzictwo to prawdziwa mozaika. Źródła: Current Biology, Uniwersytet Warszawski Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Historyczny sukces Polki. Stanie na czele rady zarządzającej logistyką badań w Antarktyce
To przełomowe wydarzenie dla polskich badań polarnych. Po raz pierwszy przedstawicielka naszego kraju objęła funkcję przewodniczącej międzynarodowej organizacji zarządzającej logistyką badań w Antarktyce.
Agnieszka Kruszewska została wybrana na szefową międzynarodowej rady COMNAP zarządzającej logistyką narodowych programów antarktycznych z całego świata. To historyczny moment, gdyż po raz pierwszy w tej roli pojawiła się Polka, stając się także jedną z nielicznych kobiet, kierujących organizacją, która zajmuje się logistyką i wsparciem nauki na najzimniejszym kontynencie świata. Kim jest Agnieszka Kruszewska? Polka w Antarktyce Agnieszka Kruszewska z wykształcenia jest prawniczką i menadżerką. Od 13 lat, z ramienia Instytutu Biochemii i Biofizyki Polskiej Akademii Nauk, odpowiada za zarządzanie Polską Stacją Antarktyczną im. Henryka Arctowskiego, zlokalizowaną na Wyspie Króla Jerzego w archipelagu Szetlandów Południowych – jednym z najgęściej „zaludnionych” przez ludzi obszarów Antarktyki. To miejsce szczególne, gdzie obok siebie działa kilkanaście stacji różnych państw, sprzyjając współpracy międzynarodowej. Dla Kruszewskiej kierowanie placówką to nie tylko praca, ale także pasja i misja. — Mam poczucie, że jako państwo jesteśmy tam obecni w ważnym celu — przyznała. Podkreśliła też, że zarządzanie całoroczną stacją badawczą w jednym z najbardziej niedostępnych miejsc na Ziemi można porównać do kierowania bazą kosmiczną. — Od planowania transportu i doboru załogi, przez utrzymanie infrastruktury w ekstremalnych warunkach, po procedury bezpieczeństwa i koegzystencję z dziką przyrodą — stacja polarna to organizm, który musi funkcjonować w pełni samowystarczalnie — wyjaśniła. Poza działalnością na Arctowskim, Kruszewska od dekady zasiada w zarządzie Polskiego Konsorcjum Polarnego i należy do Komitetu Badań Polarnych PAN. Została również ujęta w międzynarodowym zestawieniu 100 polarniczek opracowanym przez sieć Women in Polar Science and Support. Teraz staje przed kolejnym, jeszcze większym wyzwaniem. Polka na czele COMNAP. Co oznacza ten wybór dla badań w Antarktyce? Agnieszka Kruszewska została wybrana na przewodniczącą COMNAP (Council of Managers of National Antarctic Programs) – rady zrzeszającej 34 państwa, w tym m.in. USA, Koreę Południową i Chile. Polska, jako strona Traktatu Antarktycznego, od lat należy do elitarnej grupy 29 krajów w pełni decyzyjnych w sprawach dotyczących działalności na tym kontynencie. Głównym celem COMNAP jest zapewnienie wsparcia logistycznego oraz stworzenie jak najlepszych warunków do prowadzenia badań w ekstremalnych realiach Antarktyki. Kruszewska doskonale zna specyfikę tej organizacji, gdyż w latach 2017–2021 pełniła funkcję jej wiceprzewodniczącej. – To dla mnie ogromny zaszczyt i odpowiedzialność. Antarktyka to laboratorium zmian klimatycznych, a COMNAP dba o to, by naukowcy z całego świata mogli prowadzić badania w sposób bezpieczny i efektywny. Wierzę, że moja nominacja to także sygnał, że Polska ma silny głos w międzynarodowym środowisku – podkreśliła Kruszewska. Sukces Polki dobrze wpisuje się w wytyczne Polskiej Polityki Polarnej, przyjętej przez Radę Ministrów we wrześniu 2020 roku. Dokument zakłada bowiem zwiększenie udziału polskich ekspertów w pracach Rady Arktycznej i Systemu Układu Antarktycznego. Jednym z kluczowych przedsięwzięć ma być budowa polskiego statku badawczego, który – jak twierdzi Kruszewska – jest niezbędny, by zapewnić naszemu krajowi niezależność logistyczną i badawczą. Statek pod polską banderą umożliwiłby prowadzenie zaawansowanego monitoringu środowiska oraz dotarcie do regionów dziś niedostępnych. – Potrzebujemy go także jako kolejnego dowodu na silną pozycję naszego kraju na świecie – dodała Kruszewska, której kadencja jako przewodniczącej COMNAP potrwa do sierpnia 2028 roku. Źródła: Forum Akademickie, Onet, RMF24 Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Zdjęcie Marcina Rosadzińskiego znów doceniła NASA – spektakularne ujęcie „nocy spadających gwiazd”
Polski astrofotograf po raz kolejny zachwycił NASA. Niezwykłe ujęcie przedstawiające rój Perseidów uchwycił w Bieszczadach. Zdjęcie wymagało 6 nocy spędzonych pod gołym niebem.
Spis treści Jak powstało zjawiskowe zdjęcie Perseidów? Osiągnięcia Marcina Rosadzińskiego Światowy poziom polskiej astrofotografii Marcin Rosadziński ponownie został wyróżniony w codziennym konkursie „Astronomy Picture of the Day” (APOD). To niezwykle popularny w środowisku amatorów astronomii i astrofotografii cykl NASA. Polaka wyróżniono za niesamowite ujęcie roju meteorów – Perseidów, zrobione w 2024 roku. Jak powstało zjawiskowe zdjęcie Perseidów? Astrofotograf dokładnie opisuje proces powstawania nagrodzonego zdjęcia na swoim profilu na Instagramie. To jedno zdjęcie wymagało: sześciu nocy spędzonych pod gołym niebem; podróży o długości 1200 km; naświetlenia 3500 klatek; spędzenia 70 godzin na obróbce. Efekt jest spektakularny. Na jednym ujęciu widzimy deszcz ponad setki meteorów „wylatujących” z jednego miejsca na niebie – radiantu – położonego w gwiazdozbiorze Perseusza. Poza tym przez niebo ciągnie się kolorowa wstęga Drogi Mlecznej, która sama mogłaby być bohaterką zdjęcia. Ujęcie powstało w Bieszczadach – okolicy, gdzie można znaleźć najciemniejsze niebo w Polsce, najmniej zanieczyszczone sztucznym światłem. To ulubiony kierunek astronomów-amatorów i astrofotogafów. Marcin Rosadziński zdradza, że pracował nad zdjęciem w okolicy wsi Żerdenka. A tak sam autor w rozmowie z National Geographic opisuje proces powstawania zdjęcia: "Pomysł powstal w mojej głowie na poczatku kwietnia 2024 roku. Wtedy zacząłem przygotowania, tzn zakup odpowiednich obiektywow, poszukiwanie miejsca, testy związane ze stroną techniczną. Pozostało tylko trzymać kciuki za pogodę bo jak wiadomo w Polsce lubi być kapryśna. Ostatecznie pogoda w sierpniu 2024 była idealna. Przez kilka a może nawet kilkanaście dni z rzędu mieliśmy praktycznie czyste niebo i udało mi się to całkowicie wykorzystać. Ostatni etap to praca nad przygotowaniem zdjecia która okazała sie znacznie bardziej skomplikowana i czasochłonna niż przewidywałem. Proces ten zajął mi prawie 70 godzin. Bardzo dużo sie nauczyłem w trakcie tego projektu i nastepnym razem z cała pewnością zajmie mi to mniej czasu" Osiągnięcia Marcina Rosadzińskiego To już czwarty raz, kiedy NASA nagradza Marcina Rosadzińskiego w konkursie APOD. Poza tym w maju tego roku jego zdobył prestiżowy tytuł „Milky Way Photographer of the Year”. Wyróżnienie to przyznawane jest przez portal Capture the Atlas – jeden z najważniejszych na świecie serwisów poświęconych fotografii Drogi Mlecznej. Jest też laureatem konkursów: AstroCamera, nPAE oraz Polskiego Forum Astronomicznego. NASA nagrodziła go także w kategorii AAPOD, czyli „amatorskie astronomiczne zdjęcie dnia”, za ujęcie gwiazdozbioru Oriona nad austriackimi Alpami. Jego zdjęcia są tez regularnie publikowane w czasopismach branżowych „Astronomia” i „Urania”. Z dorobkiem Marcina Rosadzińskiego można zapoznać się na jego stronie - astrodream.pl. Światowy poziom polskiej astrofotografii Ta dziedzina fotografii ma się w Polsce coraz lepiej. Konkurs APOD to dobry wyróżnik jej wysokiego poziomu. Oprócz Marcina Rosadzińskiego niedawno jego laureatką została Marzena Rogozińska. Tytuł zdobywali także inni polscy twórcy: Mariusz Durlej, Antoni Zegarski, Marcin Ślipko, Daniel Koszela, Ireneusz Nowak, Włodzimierz Bubak i Wioleta Gorecka. Źródło: NASA Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Polacy nie płacą tu ani grosza. To hołd oddany naszemu rodakowi
W serbskim mieście Valjevo, niespełna 100 kilometrów od Belgradu, działa restauracja, w której polscy turyści mogą zjeść za darmo. Rachunek za ich posiłki został, jak się okazuje, uregulowany… sto lat temu.
W tym artykule: Restauracja, która oferuje Polakom darmowe posiłki Kim był Ludwik Hirszfeld? Bałkany od lat cieszą się dużą popularnością wśród Polaków. Najczęściej wybór pada na uwielbianą przez naszych rodaków Chorwację, a w ostatnim czasie także na Albanię, nazywaną przez wczasowiczów „Europejskimi Malediwami”. Osobom, które chciałby poznać ten region Europy z zupełnie innej strony, polecamy podróż do Serbii. Choć nie jest to stricte wakacyjny kierunek, na spragnionych przygód turystów czeka tu masa atrakcji i ciekawych miejsc do zwiedzenia. Ponadto podróżujący z polskim paszportem mogą liczyć na... darmowy posiłek. O tym mało znanym fakcie przypomniała ostatnio Ambasada Rzeczpospolitej Polskiej w Belgradzie za pośrednictwem swoich mediów społecznościowych. Ta historia z pewnością zaskoczy wielu z was. Restauracja, która oferuje Polakom darmowe posiłki Okazuje się, że niespełna 100 km od stolicy Serbii, w miejscowości Valjevo, znajduje się restauracja „Corner”. Polacy zjedzą tu posiłek lub wypiją drinka całkowicie za darmo. W ten sposób właściciel lokalu, Čorçe Momić, chce wyrazić wdzięczność małżeństwu wybitnych polskich lekarzy – Hannie i Ludwikowi Hirszfeldom – za trud włożony w walkę z epidemią tyfusa plamistego w czasie I wojny światowej. – Po wysłuchaniu historii Hanny i Ludwika Hirszfeldów, ich poświęcenia nie tylko dla mieszkańców Valjewa, ale całego narodu serbskiego, Đorđe Momić, właściciel kawiarnio-restauracji „Corner” w Valjewie, zdecydował, że ​​w dowód wdzięczności już nigdy nie wystawi rachunku innemu Polakowi – czytamy na facebookowym profilu Ambasady RP w Belgradzie, której delegacja zawitała do Valijeva na początku marca. – Doskonała kawa, pyszna pizza, wspaniała rozmowa z panem Momiciem, dumnym mieszkańcem Valjeva. Kiedy poprosiliśmy o rachunek, kelner odpowiedział, że sto lat temu zapłacił go dr Hirszfeld – zaznaczają przedstawiciele polskiej placówki. Restaurator z Valijeva po raz pierwszy usłyszał o małżeństwie Hirszfeldów kilka lat temu. Wtedy lokal odwiedził reżyser Paweł Wysoczański, który rozpoczął pracę nad filmem o dobroczynnej działalności lekarzy z Polski. Jak sam przyznał, cała historia ogromnie go poruszyła i spowodowała chęć odwdzięczenia się nardowi polskiemu. – Człowiek powinien mieć misję. Mam 69 lat. Uważam, że wszyscy powinniśmy być pomostami między ludźmi i postępować humanitarnie. Jeśli polski lekarz mógł przyjechać z pomocą Serbom w obliczu epidemii, to chcę, żeby było o tym wiadomo. Dla mnie jest to niezwykle ważne; lubię pomagać, jak tylko mogę. Reklama nie jest dla mnie istotna, ważne jest bycie człowiekiem – zdradził Momić w rozmowie z tygodnikiem „NIN”. Kim był Ludwik Hirszfeld? Ludwik Hirszfeld na stałe zapisał się w historii polskiej i światowej medycyny. Zasłużony bakteriolog i immunolog urodził się 5 sierpnia 1884 r. w Warszawie. Po ukończeniu studiów medycznych w Würzburgu i Berlinie, znalazł zatrudnienie w Instytucie Badań Raka w Heidelbergu oraz w Zakładzie Higieny Uniwersytetu w Zurychu. Po rozpoczęciu I wojny światowej, wspólnie ze swoją żoną, Hanną Hirszfeldową, także lekarką, udał się do ogarniętej epidemią tyfusa plamistego Serbii. Po powrocie do Polski pracował m.in. w Państwowym Zakładzie Badania Surowic w Warszawie. Był również prezesem Polskiego Towarzystwa Mikrobiologów i Epidemiologów. Gdy nazistowskie Niemcy zaczęły zbrojną agresję na Polskę, Hirszfeld trafił do żydowskiego getta. Jego mury opuścił w 1942 roku pod zmienionym nazwiskiem, dzięki pomocy rodziny Potockich. Po zakończeniu II wojny światowej zaangażował się w tworzenie Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskie w Lublinie. W 1952 r. utworzył we Wrocławiu Instytut Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN. Ludwik Hirszfeld zmarł 7 marca 1954 r. we Wrocławiu w wieku 69 lat. Źródła: Ambasada Rzeczpospolitej Polskiej w Belgradzie, dzieje.pl Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Na Syberii istnieje „polska wieś”. Nasz język słychać tam każdego dnia
Nasi rodacy rozsiani są po całym świecie, często w miejscach zaskakujących i odległych. Wierszyna, niewielka wieś w samym sercu Syberii, jest tego najlepszy dowód.
W tym artykule: Wierszyna – „polska wieś” na Syberii Syberyjski Białystok Rozsiana po całym świecie Polonia liczy – według różnych szacunków – od 15 do nawet ponad 20 milionów osób. Dlatego nie przesadzimy mówiąc, że Polaków można spotkać niemal wszędzie. Zarówno w bliższych, jak i dalszych zakątkach naszego globu. Jednym z takich miejsc jest oddalona o ok. 100 km od syberyjskiego Irkucka niewielka wioska Wierszyna, którą nieprzypadkowo okrzyknięto „polską wsią”. Wierszyna – „polska wieś” na Syberii W Irkucku średnia roczna temperatura powietrza wynosi 5 stopni Celsjusza. I podobne warunki panują w Wierszynie. Prowadzi do niej tylko jedna droga gruntowa, a kiedy pojawiają się duże opady lub wiosenne roztopy, miejscowość zostaje kompletnie odcięta od świata. Nie byłoby w tym nic dziwnego, biorąc pod uwagę warunki, jakie panują w tej części świata, gdyby nie fakt, że jest to jedna z tych wiosek na Syberii, które śmiało można uznać za „polskie”. Na początku XX wieku, około 1910 roku, osiedlili się tu bowiem poszukujący lepszego życia emigranci z Małopolski i Zagłębia Dąbrowskiego. Obecnie wieś liczy około 500-600 mieszkańców. Jednak dziś tylko część z nich mówi płynnie po polsku, ponieważ kolejne pokolenia przez lata nie miały możliwości nauki języka swoich przodków. Dziś w Wierszynie działa szkoła, w której zajęcia są prowadzone w języku polskim, a także kościół, przy którym funkcjonuje Dom Polski. – Miałem okazję spotkać się z rodakami, którzy kultywują polskie tradycje. Byłem pod wrażeniem ich znajomości języka polskiego, znajomości historii i bliskości z Polską. Mam świadomość, że jestem tysiące kilometrów od Polski, ale jednocześnie bardzo blisko Polski – mówił w 2021 r. Krzysztof Krajewski, ambasador RP w Rosji podczas wizyty w Wierszynie. Dodajmy, że na terenie wsi znajduje się symboliczny pomnik upamiętniający pierwszych mieszkańców przybyłych z Polski. Syberyjski Białystok Choć Syberia na ogół kojarzona jest z przymusowym zesłaniem za działalność patriotyczną, miejsc podobnych do Wierszyny, gdzie ludzie przyjeżdżali dobrowolnie, znajdziemy tam dużo więcej. Badając dzieje Polaków na Wschodzie, warto udać się na przykład do Białegostoku. Ale nie miasta na Podlasiu, a wsi o takiej samej nazwie leżącej w obwodzie tomskim. Miejscowość została założona na przełomie XIX i XX w. przez polskich osadników, którzy wyjechali w głąb kraju z zachodnich guberni rosyjskiego imperium, tj. grodzieńskiej, wileńskiej i siedleckiej. – Nazwa wzięła się stąd, że XIX-wieczny Białystok bardzo szybko się rozwijał i nazywany był nawet „Manchesterem Północy”. Osadnicy liczyli, że nadanie takiej nazwy sprawi, że również ich wieś szybko rozkwitnie. Tak też się stało. Na początku mieszkało tu 13 rodzin, zaś w 1916 roku było ich już ponad 100. Dziś wieś liczy około 200 mieszkańców. Oprócz Polaków mieszkają tam również Rosjanie i Ormianie – zaznacza Agnieszka Kaniewska, podróżniczka i znawczyni Rosji, cytowana przez TVN24. Przez lata miejscem, które jednoczyło polską mniejszość w Białymstoku, był wybudowany w 1908 r. kościół św. Antoniego z Padwy. W latach 30. minionego wieku świątynię przejęli bolszewicy. Po pięciu dekadach ponownie trafiła w ręce katolickiej społeczności. Niestety, w nocy z 18 na 19 kwietnia 2017 r. kościół doznał poważnych zniszczeń w wyniku pożaru. Na szczęście dzięki ofiarności parafian i dobroczyńców udało się go odbudować. We wnętrzach świątyni znajdują się obrazy Matki Boskiej Częstochowskiej, św. Antoniego Padewskiego oraz kopia „Jezusa Miłosiernego” autorstwa Eugeniusza Kazimirowskiego. Źródła: TVN24, bialystok.wyborcza.pl, dzieje.pl, archiwum redakcji. Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Polak był nazywany „królem fryzjerów”. Strzygł Edith Piaf i Coco Chanel
Antoni Cierplikowski zawojował świat swoim talentem i wyczuciem stylu. Pochodził z Sieradza, za granicą był znany pod pseudonimem. Zdolnego Polaka do dziś wspominają kobiety niemal w całej Europie, a zwłaszcza we Francji.
Spis treści: Antoni Cierplikowski – życiorys Fryzury Antoniego Cierplikowskiego Antoni Cierplikowski – fryzura na chłopczycę Życie prywatne słynnego fryzjera Wpływ na popkulturę Ciekawostki o Antonim Cierplikowskim Antoni Cierplikowski był polskim fryzjerem, jednak jego sława wykraczała poza granice ojczyzny. To dlatego, że w pierwszej połowie XX wieku trwale odmienił postrzeganie sztuki fryzjerskiej. Jego innowacyjne podejście do zawodu oraz współpraca z największymi gwiazdami tamtych czasów przyniosły mu miano „fryzjera królów”, a nawet „króla fryzjerów”. Antoni Cierplikowski – życiorys Słynny fryzjer z Polski był znany na całym świecie jako Antoine de Paris. Jego historia zasługuje na szczególne miejsce w dziejach sztuki fryzjerskiej. Jak trafił na paryskie na salony? Po kolei. Antoni Cierplikowski urodził się 24 grudnia 1884 roku w Sieradzu w rodzinie rzemieślniczej. Jego ojciec, Antoni, był szewcem, a matka, Joanna z domu Majchrzak, krawcową. Już od najmłodszych lat przejawiał niezwykłe zdolności manualne i wyczucie estetyki. To właśnie dzięki wrodzonym talentom został później jednym z najsłynniejszych fryzjerów XX wieku. Nie bez znaczenia był też jego upór i konsekwencja w dążeniu do spełniania marzeń. Jeszcze będąc nastolatkiem, wyjechał do Paryża. Wcześniej uczył się fachu w salonie swojego wuja, Pawła Lewandowskiego, w Łodzi. Jednak to dopiero we Francji jego kariera rozkwitła. Szybko zaczął zdobywać uznanie wśród innych specjalistów i, co najważniejsze, klientek. W tamtym czasie Paryż był stolicą mody i elegancji. Antoni Cierplikowski doskonale odnalazł się w tym artystycznym klimacie. Jego determinacja i ciężka praca pozwoliły mu otworzyć własny salon, który szybko stał się ulubionym miejscem ówczesnych sław. Polak obsługiwał między innymi Josephine Baker, Sarah Bernhardt, Edith Piaf czy Coco Chanel. Życie prywatne słynnego fryzjera W życiu prywatnym Antoni Cierplikowski był równie fascynującą postacią. W 1909 roku poślubił Marie-Berthe Astier, manikiurzystkę, którą poznał podczas pracy w paryskim salonie Calou. Para doczekała się syna. Chłopiec przeżył zaledwie miesiąc, co było dla nich ogromnym ciosem. Po śmierci żony w 1972 roku, Antoine zdecydował się na powrót do rodzinnego Sieradza, gdzie spędził ostatnie lata życia. Fryzury Antoniego Cierplikowskiego Antoine nie bał się eksperymentów, a kobiety zaufały jego wizjom. Tworzył fryzury, które wyprzedzały swoją epokę. Używał niekonwencjonalnych materiałów, takich jak złoto, srebro czy diamenty, aby podkreślić indywidualność swoich klientek. Cierplikowski inspirował się sztuką i architekturą, przez co jego fryzury często przypominały rzeźby. Dzięki niemu fryzjerstwo przestało być jedynie rzemiosłem, a stało się formą artystycznej ekspresji. Jego fryzury można było podziwiać na wybiegach największych domów mody. Stylizacje, które tworzył, były symbolem luksusu i awangardy. Antoni Cierplikowski – fryzura na chłopczycę Jednym z największych osiągnięć Polaka było wprowadzenie tzw. fryzury na chłopczycę (garçonne). Była to rewolucja, która zmieniła oblicze kobiecej mody lat 20. Krótkie, geometryczne cięcie miało symbolizować wyzwolenie kobiet i odejście od sztywnych norm społecznych. Fryzura ta szybko stała się znakiem rozpoznawczym niezależnych, nowoczesnych kobiet. Nosiły ją ikony stylu, takie jak Coco Chanel czy Greta Garbo. Antoni Cierplikowski udowodnił, że włosy mogą być manifestem wolności i odwagi, a jego wizjonerskie podejście do fryzjerstwa przetrwało dekady. Do dziś kobiety chętnie obcinają włosy na krótko. Rzadziej używa się już jednak w tym kontekście określenia „na chłopczycę”. Niejedna modelka czy aktorka udowodniła, że nie same długie włosy świadczą o kobiecym wyglądzie. Wpływ na pokulturę Antoni Cierplikowski, jako pionier nowoczesnego fryzjerstwa, miał ogromny wpływ na popkulturę. Jego innowacyjne podejście do stylizacji włosów inspirowało nie tylko fryzjerów, ale także projektantów mody, artystów i filmowców. Życie i twórczość Polaka stały się tematem wielu publikacji oraz filmów dokumentalnych. Jednym z wieku przykładów jest książka Marty Orzeszyny zatytułowana „Antoine Cierplikowski. Król fryzjerów, fryzjer królów”. Biografia przybliża czytelnikom historię artysty z Sieradza. Słynny fryzjer jest również wspominany na ekranie. W 1974 roku powstała etiuda szkolna w reżyserii Krzysztofa Nazara zatytułowana „Antoine”. W 2016 roku Telewizja Polska wyemitowała film dokumentalny „Ręka fryzjera”, opowiadający o życiu i twórczości Cierplikowskiego. Ciekawostki o Antonim Cierplikowskim Antoine de Paris to postać pełna tajemnic i fascynujących historii. Był znany z ekscentrycznego stylu życia. Te ciekawostki o Antonim Cierplikowskim pozwalają lepiej poznać jego fenomen. Polak mieszkał w willi pełnej luster, w której wszystkie meble były białe. Uwielbiał otaczać się sztuką i często organizował wystawne przyjęcia dla artystów i arystokratów. Mimo ogromnej sławy i majątku zawsze pamiętał o swoich korzeniach. Regularnie wracał do Sieradza, gdzie angażował się w życie lokalnej społeczności. Stworzył własną linię kosmetyków. Antoine utrzymywał bliskie relacje z wieloma artystami, takimi jak Amedeo Modigliani, Salvador Dalí czy Pablo Picasso. Pod koniec życia powrócił na stałe do rodzinnego miasta, gdzie zmarł 5 lipca 1976 roku. Źródło: National Geographic Polska Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Józef Hofmann talentem dorównywał Chopinowi. Był też genialnym wynalazcą
Józef Hofmann zapamiętany został jako jeden z najwybitniejszych polskich pianistów. Często jednak zapominamy, że był także genialnym wynalazcą. Opatentował ponad 70 wynalazków, w tym wycieraczki samochodowe.
W tym artykule: Kim był Józef Hofmann? Co wynalazł Józef Hofmann? Dalsze losy zapominanego geniusza Często mówi się o ludziach renesansu, ale rzadko w tym kontekście wspomina się Józefa Hofmanna. A przecież był nie tylko genialnym pianistą, lecz także wynalazcą, który opatentował ponad 70 innowacyjnych rozwiązań wykorzystywanych po dziś dzień. Kim był Józef Hofmann? Józef Hofmann przyszedł na świat 20 stycznia 1876 roku w Krakowie. Urodził się w domu, gdzie muzyka stanowiła nieodłączną część życia. Jego ojciec, Kazimierz Hofmann, był kompozytorem i dyrygentem. Z kolei matka, Matylda Pindelska, zasłynęła jako śpiewaczka. Już od najmłodszych lat wykazywał się ogromnym talentem. Mały Józek bez trudu powtarzał skomplikowane melodie ze słuchu i szybko rozpoczął naukę gry na fortepianie. W wieku zaledwie 8 lat zadebiutował przed warszawską publicznością. Dwa lata później koncertował w całej Europie, a wkrótce potem wyruszył w swoje pierwsze tournée po Ameryce. Pobyt za oceanem nie trwał jednak tak długo, jak pierwotnie zakładano. Sprawą młodego pianisty zainteresowało się bowiem Nowojorskie Towarzystwo Zapobiegania Okrucieństwu Wobec Dzieci. Hoffmannom zarzucono, że traktują talent syna jako źródło dochodu, nie zważając na jego młody wiek i ogromne obciążenie. Tamtejszy sąd nakazał natychmiastowe zakończenie koncertów i powrót do Europy. Mimo że kariera muzycznego geniusza z Krakowa stanęła pod znakiem zapytania, jego niezwykły talent nie przeszedł bez echa. Alfred Corning Clark, amerykański milioner zafascynowany grą Hoffmanna, postanowił wesprzeć go finansowo. Stypendium, które mu przyznał, wiązało się jednak z jednym warunkiem. Przyszły kompozytor i pianista nie mógł występować publicznie do osiemnastego roku życia. Kształcenie muzyczne kontynuował w Berlinie, gdzie uczył się kompozycji u Heinricha Urbana oraz doskonalił technikę gry na fortepianie pod kierunkiem Maurycego Moszkowskiego i Eugena d’Alberta. Przełomowym momentem w jego zawodowym życiu było zdobycie I nagrody na Konkursie im. Antona Rubinsteina w Hamburgu. Triumf ten umożliwił mu rozpoczęcie międzynarodowej kariery i występy na najważniejszych estradach świata. Warto dodać, że wizyta w Stanach Zjednoczonych pomogła Hoffmannowi nawiązać wiele innych relacji. Jedną z nich była znajomość z Thomasem Edisonem. Pod koniec XIX w. początkujący artysta zwrócił się do wynalazcy z prośbą o możliwość skorzystania z jego cylindrycznego urządzenia do zapisu dźwięku. Edison wyraził zgodę, a gdy udoskonalił wynalazek, podarował młodemu Polakowi jeden z egzemplarzy. Co wynalazł Józef Hofmann? Szukając informacji o Józefie Hofmannie, można trafić na określenie „wynalazca z artystyczną duszą”. I rzeczywiście, trudno temu zaprzeczyć. Choć większość kojarzy go wyłącznie jako genialnego pianistę, jego talent wykraczał daleko poza świat muzyki. Na swoim koncie ma ponad 70 opatentowanych wynalazków. Do najbardziej znanych należą: wycieraczki samochodowe, piec na ropę naftową, grzałki do wody, spinacz biurowy, maszynka elektryczna, zegar elektryczny, motorówka, teleskopy samochodowe. Gdyby tego było mało, w wieku 25 lat skonstruował swój pierwszy automobil, którym przemierzył Stary Kontynent wraz z przyjacielem Konstantym Sternbergiem. Jednak wynalazcza natura Hoffmanna przejawiała się nie tylko w motoryzacji. Ceniony kompozytor projektował również innowacyjne rozwiązania dla pianistów. Wśród nich m.in. regulowany stołek do fortepianu i urządzenie do pomiaru siły nacisku palców. Dalsze losy zapominanego geniusza W 1924 r. Hofmann został dyrektorem wydziału fortepianu w Curtis Institute of Music w Filadelfii, a niedługo później objął kierownictwo całej uczelni. Nowa rola pochłonęła go na tyle, że musiał ograniczyć liczbę koncertów. Dopiero w latach 1934–1935 powrócił do aktywnej działalności artystycznej i wyruszył w trasę po Europie, odwiedzając również Polskę. W listopadzie 1937 r. świętował 50-lecie swojego amerykańskiego debiutu, dając uroczysty koncert w Metropolitan Opera House. Rok później, po 12 latach pracy, ustąpił ze stanowiska dyrektora Curtis Institute of Music i zamieszkał w Kalifornii. Nadal występował na scenie, a jego ostatni koncert miał miejsce 19 stycznia 1946 r. w Carnegie Hall. Dwukrotnie stawał na ślubnym kobiercu. Z pierwszą żoną, Marią Eustis, miał córkę, a z drugą, Betty Short, trzech synów. W 1926 r. otrzymał obywatelstwo USA. Józef Hoffmann zmarł 16 lutego 1957 r. w Los Angeles w wieku 81 lat. Źródła: culture.pl; National Geographic Polska.