National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-06-26T10:09:08.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Fizyka kontra upał: jak skutecznie zatrzymać chłód w domu i jakich błędów unikać?
items: Kiedy upał staje się zabójczy? Niebezpieczna temperatura jest niższa niż sądzisz
items: Wentylator w czasie upałów pomaga tylko do pewnego momentu. Kiedy wyłączyć nawiew?
items: Ekstremalny upał już niebawem zaleje Polskę. Te zagraniczne triki uratują cię przed skwarem
items: Piekielny układ Omega zablokował Europę. Nadciąga upał, który może pobić wszelkie rekordy
items: Nie tylko temperatura. Ten wskaźnik pokazuje, jak naprawdę odczuwamy upał – latem warto go sprawdzać
items: To już nie prognozy, to 90% pewności – czeka nas najsilniejsze El Niño w historii. Gdzie uderzy i czy zmieni podróżowanie?
items: Upały, a po nich ściana deszczu. Polska w kleszczach ekstremalnej pogody – potężne burze nad 13 województwami
items: Nadchodzi super El Niño. Jak zmieni pogodę na świecie?
items: Wysyp grzybów w maju. Jakie gatunki znajdziemy już w polskich lasach?
items: Mgła to nie tylko woda. Tętni życiem i może się nam zaskakująco przysłużyć
items: Cieplej niż zwykle, ale z haczykiem. Co nauka mówi o prognozie pogody na lato 2026 w Polsce?
items: Arktyczny atak w środku wiosny. Jak meteorologiczna anomalia przywróci zimę w kwietniu?
items: Mechanizm działania i rola prądów strumieniowych
items: Pogoda wpływa na organizm bardziej, niż myślisz. Może zmieniać samopoczucie i zdrowie
items: Najniższy poziom Bałtyku w historii pomiarów. Naukowcy alarmują, że tak źle nie było od 1886 roku – a może dłużej
items: Ekstremalnie niskie temperatury w Polsce: czy to anomalia klimatyczna?
items: Twoje ciało na mrozie: tryb „twierdzy”, wilczy apetyt i tajemnice temperatury odczuwalnej
items: USA znów pod śniegiem. Tym razem może być jeszcze gorzej
items: Jak bardzo wprzód możemy prognozować pogodę i kiedy wreszcie będzie wiosna? IMGW wyjaśnia, od kiedy zaczynają się spekulacje
items: Zima paraliżuje USA. Milion ludzi bez prądu, zamknięte szkoły, odwołane tysiące lotów
items: Burza śnieżna sparaliżowała USA. Nie należy mylić tego zjawiska ze zwykłą śnieżycą
items: Seria ataków rekinów w Australii. Zamknięto ponad 40 plaż
items: Zaskakujące odkrycie naukowców: śnieg i deszcz potrafią wyglądać tak samo
items: 19 stycznia 2026 roku przejdzie do historii. Zorza polarna pojawiła się nad całą Polską i są szanse na powtórkę

Fizyka kontra upał: jak skutecznie zatrzymać chłód w domu i jakich błędów unikać?
type: item
date: 2026-06-26T10:08:25.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: klimat
subject: pogoda
subject: polska
subject: upał
description: Jak skutecznie schłodzić dom w upały, nawet bez klimatyzacji? Odpowiedź tkwi w prawach termodynamiki. Wyjaśniamy, kiedy i jak wietrzyć wnętrza, zasłaniać okna oraz jakich błędów unikać, by niepotrzebnie nie nagrzać mieszkania.
encoded: Przed nami historyczna i ekstremalna fala upałów. W Polsce mogą paść rekordy temperatur, nie tylko czerwca, ale i całoroczne. Upały będą w naszym kraju coraz częstsze, dlatego warto wiedzieć jak się na nie przygotować. Nawet jeśli nie mamy klimatyzacji, wciąż możemy do pewnego stopnia panować nad temperaturą w naszych domach. Wystarczy odrobinę znać fizykę i zainspirować się rozwiązaniami od zawsze stosowanymi w gorących krajach. Oto sposoby na to, jak zatrzymać chłód w domu. Po pierwsze: kontroluj temperaturę To absolutna podstawa. Musisz wiedzieć zarówno, jaka jest temperatura za zewnątrz, jak i w domu/mieszkaniu. To pozwoli na otwarcie i zamknięcie okien w odpowiednim momencie. Po drugie: nie otwieraj okien w dzień Ten błąd popełniamy chyba najczęściej. Po chłodniejszej nocy pozostawiamy uchylone okna, gdy temperatura na zewnątrz znacznie wzrasta. Tak tracimy cały chłód, który udało się zatrzymać w nocy. Okna w upał otwieramy tylko wtedy, gdy temperatura na zewnątrz jest niższa niż wewnątrz. W bardzo gorące dni może to być nawet dość późny wieczór. Najważniejszy czas w walce z upałem to noc. To wtedy otwieramy wszystko, co się da i schładzamy mieszkanie, w miarę możliwości robiąc przeciąg. Ten chłód (albo, naukowo mówiąc, brak ciepła), odpowiednio „uwięziony” zostanie z nami przez większość kolejnego dnia. Ważne, aby wietrzenie trwało długo, najlepiej aż do rana. Dzięki temu schłodzi się nie tylko powietrze w mieszkaniu, ale i ściany oraz meble, które kumulują dużo ciepła. Ta strategia zapewni nam też lepszy sen, o co w upały dużo trudniej. Po trzecie: zasłoń okna, ale mądrze Wyeksponowana na światło słoneczne szyba działa jak złodziej ciepła. W miarę możliwości zasłoń wszystkie nasłonecznione okna, najlepiej jak najbliżej szyb – to zapobieganie wytworzeniu się warstwy gorącego powietrza np. przed zasłoną. Rolety lub żaluzje wewnątrz nie powinny być ciemne lub czarne – będą pochłaniać zbyt dużo ciepła i wypromieniowywać je do mieszkania. Najskuteczniejsze w walce…

upal-b60fb34.jpeg
width: 3868
height: 2800

Kiedy upał staje się zabójczy? Niebezpieczna temperatura jest niższa niż sądzisz
type: item
date: 2026-06-26T07:06:04.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Nauka
subject: człowiek
subject: medycyna
subject: pogoda
subject: upał
subject: Zdrowie
description: Odporność ludzkiego organizmu na upał jest o wiele niższa, niż sądziliśmy. Zazwyczaj uwzględniamy jedynie temperaturę powietrza, a zapominamy o wilgotności. Tymczasem – zdaniem naukowców – przy wysokiej wilgotności zabójcze mogą być już temperatury, które zwykle uznajemy za niegroźne.
encoded: W tym artykule: Co to jest temperatura mokrego termometru? Kiedy jest za gorąco i nie możemy już tego znieść? Dla kogo najgroźniejszy jest upał? Jeszcze do niedawna w Polsce temperatury przekraczały 30 stopni Celsjusza średnio tylko przez kilka dni w roku. Teraz nasze termometry mogą pokazywać ponad 37 st. C nawet przez kilka dni. Takie są prognozy na najbliższe dni. Upały są dłuższe, częstsze, a odnotowane w czasie fal gorąca temperatury – wyższe. To wszystko sprawia, że coraz częściej zaczynamy zadawać sobie pytanie: ile ciepła jesteśmy w stanie fizycznie wytrzymać? Jak bardzo musi być gorąco, żeby stało się dla nas za gorąco? Rozwiązaniem tych kwestii zajęli się naukowcy z Uniwersytetu Stanowego Pensylwanii. Swoje badania i wnioski opisali w artykule opublikowanym w serwisie „The Conversation”. Co to jest temperatura mokrego termometru? Na co dzień wydaje nam się, że wystarczy spojrzeć na termometr, by ustalić, jak bardzo jest gorąco. Jest to prawda – jednak prosty pomiar dokonywany za pomocą okiennego termometru nie uwzględnia pewnego ważnego czynnika. Na to, jak reagujemy na upał, wpływa nie tylko temperatura powietrza za oknem, ale również jego wilgotność. Oba te czynniki łączy tak zwana temperatura mokrego termometru (ang. wet-bulb temperature). Temperaturę mokrego termometru wskaże nam termometr owinięty na przykład w zmoczoną gazę. Czyli taki, który uwzględnia również ciepło, jakie przenosi para wodna. Gdy się pocimy, oddajemy ciepło z pomocą wody, która paruje z naszej skóry. To samo dotyczy termometru. Przy wilgotności powietrza wynoszącej 100% temperatura mokrego termometru będzie równa temperaturze termometru suchego. Jednak gdy wilgotność powietrza jest niższa, mokry termometr będzie pokazywał niższą temperaturę niż suchy – ponieważ część ciepła zniknie z niego wraz z wodą parującą z jego powierzchni. Kiedy jest za gorąco i nie możemy już tego znieść? Stres cieplny pojawia się, gdy organizm zaczyna otrzymywać z otoczenia więcej ciepła niż jest w stanie…

za-goraco-e5206e0.jpg
width: 1730
height: 1200

Wentylator w czasie upałów pomaga tylko do pewnego momentu. Kiedy wyłączyć nawiew?
type: item
date: 2026-06-24T11:09:59.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Nauka
subject: NatGeoBN
subject: pogoda
subject: upał
subject: Zdrowie
description: Kiedy wyłączyć wentylator w upał, żeby nie pogorszyć sytuacji? Podczas mega fali upałów w Europie coraz trudniej będzie nam skutecznie się schłodzić. Kluczowe są wilgotność powietrza i nasz wiek.
encoded: Europa wchodzi w kolejne dni mega fali upałów, a wraz z nią wraca pytanie, które w mieszkaniach bez klimatyzacji jest szczególnie ważne: czy wentylator na pewno pomaga? Temperatura w najbliższych dniach może sięgać 40 st. C w cieniu. Paradoks polega na tym, że to samo urządzenie potrafi przynieść ulgę, ale w określonych warunkach może zwiększać obciążenie cieplne organizmu. Granica nie jest stała: zależy od tego, jak wilgotne jest powietrze i jak sprawnie ciało potrafi się chłodzić. Wentylator nie „wytwarza zimna” Nasz organizm nieustannie wytwarza energię cieplną – to produkt uboczny przemiany materii. Dlatego nasze ciało ma temperaturę ok. 37 st. C, optymalną dla przebiegu reakcji chemicznych zachodzących w komórkach. Ale nadmiaru ciepła musimy się pozbyć, co w czasie upałów nie jest takie łatwe. Przy umiarkowanej temperaturze najlepiej sprawdzają się dwie metody chłodzenia organizmu. Jedna to promieniowanie – po prostu „świecimy” podczerwienią. Druga to konwekcja, czyli przekazywanie ciepła powietrzu otaczającemu naszą skórę. Niestety, gdy temperatura otoczenia przekracza 35 st. C, obie te metody zaczynają szwankować. Tu pojawia się ważna uwaga: wentylator nie „wytwarza zimna” (mniejsza z tym, że z punktu widzenia fizyki nie istnieje coś takiego jak zimno). Jego rola polega na przemieszczaniu powietrza przy skórze, co wspiera konwekcję. Gdy jednak to powietrze staje się bardziej gorące niż skóra, wentylator może działać odwrotnie: przyspieszać napływ ciepła do organizmu. Dlatego w mediach pojawiają się ostrzeżenia, że powyżej 35°C wentylator może nie chronić przed chorobami związanymi z upałem. W innych rekomendacjach wskazuje się 40°C jako punkt, w którym urządzenie lepiej wyłączyć. Problem w tym, że sama temperatura powietrza to za mało. Ważny czynnik: wilgotność powietrza W wysokich temperaturach kluczową rolę odgrywa nasz trzeci mechanizm chłodzenia – pocenie się. Parowanie wody ze skóry zabiera z niej dużo ciepła. Wentylator może być w tej sytuacji sprzymier…

upal-wentylator-7a47126.jpg
width: 1953
height: 1300

Ekstremalny upał już niebawem zaleje Polskę. Te zagraniczne triki uratują cię przed skwarem
type: item
date: 2026-06-23T10:45:00.000Z
subject: Ludzie
subject: Nauka
subject: Edukacja
subject: globalne ocieplenie
subject: klimat
subject: ocieplenie klimatu
subject: pogoda
subject: upał
description: Nadchodzący weekend przyniesie do Polski ekstremalne upały przekraczające 35 stopni. Tradycyjne metody z najgorętszych rejonów świata pomogą skutecznie schłodzić organizm.
encoded: W tym artykule: Jak przetrwać upał – co pić i jeść? Jak przetrwać upał – jaki wybrać strój? Jak przetrwać upał – czy używać klimatyzatora? Jak przetrwać upał – sen na upał? Jak przetrwać upał – jaki wybrać krem? Jak przetrwać upał – co nosić na głowie? Jak przetrwać upał w naprawdę gorące dni? Przedstawiamy kilka sprawdzonych sposobów. Jak przetrwać upał – co pić i jeść? Dzięki poceniu się regulujemy ciepłotę organizmu. Parując z powierzchni ciała, pot odbiera skórze ciepło. Ten system chłodzenia działa jednak pod warun­kiem, że uzupełniamy utracone płyny. Co pić w gorące dni? Odpowiedź wydaje się oczywista – zimne napoje, najlepiej z dodatkiem lodu. Niestety, w ten sposób poczujemy tylko chwilową ulgę i wcale się nie ochłodzimy. W krajach arabskich w upały pije się gorącą słodką herbatę z dodatkiem świeżej mięty. Receptory na języku wykrywają wyższą temperaturę i w ten sposób organizm otrzymuje sygnał, że lepiej zacząć się pocić, by pozbyć się niepotrzebnego ciepła. To prosty i skuteczny mechanizm, powszechnie wykorzystywany w Egipcie, Tunezji, Iranie, Maroku, ale też w Rosji czy Kazachstanie. Ale uwaga! Sztuczka ta działa tylko w suchym klimacie. Tam gdzie powietrze jest wilgotne, pocimy się naturalnie. Aby jednak chłodze­nie było skuteczne, trzeba nieustannie dostarczać organizmowi płyny - pić więcej, niż podpowiada pragnienie. Pot rozprowadzony po skórze najlepiej chłodzi nasze ciało, dlatego nie należy go ścierać. Ten sam efekt jak gorąca herbata wywołuje pikantne jedzenie. Nie bez przyczyny najwięcej chili spożywa się w najgorętszych krajach. Po pierwsze ostre przyprawy świetnie konserwują żyw­ność, która szybko psuje się w upale. Po drugie zawarta w chili kapsaicyna podrażnia receptory bólowe, te same, które reagują na wysoką temperaturę w herbacie. Organizm, by wyrównać temperaturę, zaczyna się pocić, co pomaga w ochłodzeniu. Jak przetrwać upał – jaki wybrać strój? W upalne dni odruchowo wkładamy kuse stroje. Błąd! Zdejmując ubranie wcale się nie chłodzimy, …

upal-w-Polsce-f0c6bfe.jpg
width: 4792
height: 3195

Piekielny układ Omega zablokował Europę. Nadciąga upał, który może pobić wszelkie rekordy
type: item
date: 2026-06-23T10:00:42.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: europa
subject: klimat
subject: pogoda
subject: polska
subject: upał
description: Europa i Polska stają w obliczu ekstremalnej fali upałów. Potężny układ wyżowy uwięził nad kontynentem gorące afrykańskie powietrze, a temperatura rośnie z każdym dniem. IMGW prognozuje, że w weekend termometry w zachodniej Polsce wskażą nawet 40 stopni.
encoded: To bezprecedensowa fala upałów. Najnowsze prognozy wywołały prawdziwe poruszenie w środowisku naukowym, przewidując temperatury tak wysokie, że mogą z łatwością pobić setki lokalnych rekordów dla czerwca, a w niektórych regionach nawet rekordy wszech czasów. Skala zjawiska jest ogromna, ekstremalne gorąco ma objąć aż dwie trzecie kontynentu (w tym Polskę), przynosząc anomalie sięgające od 12 do nawet 20 stopni Celsjusza powyżej normy sezonowej. Kopuła ciepła i układ Omega nad Europą U podłoża tego ekstremum leży zaburzenie zachodniej cyrkulacji strefowej nad Europą. Powstał tzw. układ Omega (ang. Omega block), który unieruchomił górne warstwy atmosfery i uwięził potężny upał nad Europą. Jego nazwa bierze się z kształtu, przypominającego grecką literę omega. Mechanizm ten działa jak pokrywka na garnku: nieruchomy układ wysokiego ciśnienia blokuje napływ chłodniejszych niżów atlantyckich, jednocześnie zasysając gorące, suche powietrze znad Sahary. Powietrze to, uwięzione pod tzw. kopułą ciepła, ulega silnemu sprężeniu i opadaniu, co powoduje jego dalsze ogrzewanie i gwałtowny wzrost temperatury, zwłaszcza nisko nad ziemią. Brak wentylacji atmosferycznej sprawia, że temperatura rośnie z każdym kolejnym dniem trwania blokady. Ekstremalne prognozy dla Polski i Europy Zachodniej W Polsce Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej opublikował prognozy, z których wynika, że po chwilowym wytchnieniu nadciągnie fala upałów mogąca przynieść w zachodniej części kraju nawet 40 stopni Celsjusza. Szczególnie niebezpieczny będzie nadchodzący weekend i początek przyszłego tygodnia (27–29 czerwca), kiedy to w zachodniej Polsce termometry mogą wskazać 37–39 stopni. Jeszcze bardziej drastyczne prognozy dotyczą Europy Zachodniej. We Francji ogłoszono najwyższy stopień alarmu, spodziewając się temperatur rzędu 45 stopni Celsjusza w wielu południowo-zachodnich departamentach. W Wielkiej Brytanii narodowe służby meteorologiczne wydały rzadkie ostrzeżenia przed ekstremalnym upałem, wskazując…

fala-upalow-b019c14.jpg
width: 1250
height: 871

Nie tylko temperatura. Ten wskaźnik pokazuje, jak naprawdę odczuwamy upał – latem warto go sprawdzać
type: item
date: 2026-06-20T06:28:17.000Z
creator: Megan Wollerton
subject: Nauka
subject: globalne ocieplenie
subject: ocieplenie klimatu
subject: pogoda
subject: upał
subject: zmiany klimatyczne
description: Temperatura na termometrze mówi tylko część prawdy. Indeks ciepła pokazuje, jak organizm faktycznie odczuwa upał – i dlaczego przy wysokiej wilgotności może być znacznie groźniej, niż sugerują same stopnie Celsjusza.
encoded: Intensywne letnie upały to coś więcej niż tylko uciążliwa pogoda – to śmiertelne zagrożenie. W Stanach Zjednoczonych wysoka temperatura jest główną przyczyną zgonów związanych z warunkami atmosferycznymi, a wraz ze wzrostem globalnych temperatur to ryzyko będzie tylko rosło. Jednak sama wartość na termometrze to zaledwie połowa prawdy. Kluczowy jest indeks ciepła (ang. heat index), czyli temperatura odczuwalna, która łączy temperaturę powietrza z jego wilgotnością. – Zwracanie uwagi na indeks upału jest niezwykle ważne – podkreśla Janessa Webb, główna meteorolożka stacji WCCB Charlotte. – Wysoka wilgotność powietrza utrudnia organizmowi pocenie się, a tym samym efektywne ochładzanie – wyjaśnia dr Kregg Laundon, lekarz medycyny ratunkowej i ordynator oddziału ratunkowego w Southeast Georgia Health System. – W miarę nasilania się stresu cieplnego u ludzi może dochodzić do odwodnienia, zaburzeń elektrolitowych, skurczów cieplnych, wyczerpania cieplnego, a czasem nawet do udaru cieplnego – mówi. Eksperci podkreślają jednak, że chorobom związanym z upałem w dużej mierze można zapobiegać. Oto, co warto wiedzieć tego lata o indeksie ciepła i co można zrobić, aby zachować bezpieczeństwo, gdy temperatura i wilgotność gwałtownie rosną. Czym jest indeks ciepła? Indeks ciepła mierzy wilgotność, czyli zawartość pary wodnej w powietrzu, w połączeniu z rzeczywistą temperaturą. – Dni z wysokim indeksem ciepła przypominają wejście do parnej łaźni, w przeciwieństwie do suchego gorąca, jakie panuje w tradycyjnej saunie – wyjaśnia Janessa Webb. – To taki wręcz bagienny, lepki upał. Gdy na zewnątrz panuje temperatura 32°C przy wilgotności rzędu 70 procent, ludzkie ciało może odczuwać to jako znacznie gorsze 41°C. Indeks ciepła stworzył w 1979 roku fizyk Robert Steadman. W tym samym roku Narodowa Służba Meteorologiczna (NWS) opracowała swój własny wskaźnik, inspirując się badaniami Steadmana. – NWS do dziś korzysta z tamtej wersji indeksu i w przeważającej mierze jest on dokładny – oceni…

indeks-ciepla-6f1021e.jpg
width: 5050
height: 3470

To już nie prognozy, to 90% pewności – czeka nas najsilniejsze El Niño w historii. Gdzie uderzy i czy zmieni podróżowanie?
type: item
date: 2026-06-10T13:31:20.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: klimat
subject: ocean spokojny
subject: ocieplenie klimatu
subject: pogoda
description: Najnowsze prognozy nie pozostawiają złudzeń – nadchodzące El Niño będzie najprawdopodobniej najsilniejszym zjawiskiem tego typu w historii pomiarów. Światowa Organizacja Meteorologiczna (WMO) wydała oficjalne ostrzeżenie przed ekstremalnymi anomaliami pogodowymi, które wpłyną na rolnictwo, gospodarkę oraz globalne bezpieczeństwo. Dla planujących wakacje oznacza to jedno – nadszedł czas, by na nowo zdefiniować pojęcie bezpiecznego podróżowania.
encoded: El Niño to naturalnie powtarzający się wzorzec pogodowy, który – jak sądzą naukowcy – wpływa na klimat Ziemi od setek milionów lat. Zwykle utrzymuje się przez 9 do 12 miesięcy. Co kilka lat przynosi silny wzrost temperatur powierzchni morza. Jednak tym razem El Niño nakłada się na postępujące, antropogeniczne ocieplenie klimatu. Jak ostrzega Sekretarz Generalny ONZ, António Guterres, warunki te „doleją paliwa do ognia w rozgrzanym świecie”, sprawiając, że skutki anomalii uderzą w nas ze zdwojoną siłą, przekraczając granice państw. Prognozy: czeka nas najsilniejsza anomalia w historii Europejskie Centrum Prognoz Średnioterminowych (ECMWF) przedstawiło zaktualizowane, niezwykle alarmujące modele. Wynika z nich, że temperatura powierzchni morza w kluczowym regionie centralnego Pacyfiku może wzrosnąć do grudnia aż o 3 stopnie Celsjusza powyżej średniej, a niektóre modele mówią nawet o skoku o ponad 4 st. C. Wzrost o ponad 2 st. C. jest umownie nazywany Super El Niño. Według najnowszych analiz Światowej Organizacji Meteorologicznej (WMO), prawdopodobieństwo wystąpienia El Niño w okresie od czerwca do sierpnia 2026 wynosi aż 80%, a do listopada wzrasta do blisko 90%. Jeśli te prognozy się sprawdzą, tegoroczne El Niño bez trudu pobije dotychczasowe rekordy z przełomu lat 1997/1998 oraz 2015/2016, kiedy to anomalie sięgały 2,3 st. C. Poprzednie, z lat 2023–2024, uczyniło rok 2024 najgorętszym w historii. W latach 2015/2016 anomalia przyczyniła się m.in. do rekordowo intensywnego sezonu huraganów na środkowym północnym Pacyfiku, niedoborów wody w Portoryko i suszą w Etiopii. Gdzie i kiedy odczujemy konsekwencje Super El Niño? Letnie miesiące prawdopodobnie przyniosą dominację temperatur powyżej normy niemal na całym globie. Gdzie skutki będą najbardziej odczuwalne? Regionalne centra klimatyczne przewidują silne ograniczenie opadów deszczu w trakcie sezonu monsunowego w Azji Południowej i susze w Ameryce Środkowej oraz północnej części Półwyspu Somalijskiego. Z kolei na Pacyf…

super-el-nino-7c66f25.jpg
width: 6827
height: 5120

Upały, a po nich ściana deszczu. Polska w kleszczach ekstremalnej pogody – potężne burze nad 13 województwami
type: item
date: 2026-06-09T11:30:55.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: burza
subject: deszcz
subject: pogoda
description: Wtorek 9 czerwca 2026 roku upłynie pod znakiem drastycznych, pogodowych kontrastów. Z jednej strony termometry wskażą tropikalne wartości, z drugiej – niebo nad większością kraju rozświetlą błyskawice. Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMGW) postawił w stan gotowości ogromną część Polski, wydając ostrzeżenia pierwszego i drugiego stopnia dla aż 13 województw. Gdzie dokładnie uderzy burza? To dobry moment, aby przypomnieć sobie, jak potężnymi siłami dysponuje natura.
encoded: Zderzenie dwóch skrajnych mas powietrza niemal zawsze gwarantuje fascynujący, niebezpieczny spektakl atmosferyczny. Prognozy zapowiadają nadciągające z zachodu w głąb kraju przelotne opady deszczu, silny wiatr oraz groźne burze z gradem. Polska w oku cyklonu. Gdzie uderzy żywioł? Aura podzieliła nasz kraj na kilka stref. Jak wskazują najnowsze alerty, najbardziej niebezpieczna sytuacja rozegra się we wtorkowe popołudnie w południowych, centralnych oraz wschodnich regionach Polski. Ostrzeżenia II stopnia (najwyższe na ten moment): Zostały wydane dla wybranych powiatów w województwie małopolskim oraz śląskim. W tych rejonach przewiduje się uderzenie najsilniejszych burz. Zjawiskom będą towarzyszyć bardzo intensywne ulewy, z sumą opadów od 20 do nawet 45 mm, co stwarza ogromne zagrożenie dla infrastruktury i zdrowia mieszkańców. Wiatr w porywach osiągnie prędkość do 75 km/h, a z chmur może spaść grad. Ostrzeżenia I stopnia: Obejmują znacznie szerszy obszar. Pełnymi alertami objęto województwa: kujawsko-pomorskie, łódzkie, opolskie, świętokrzyskie i znaczną część śląskiego. Ponadto ostrzeżenia wydano dla wybranych powiatów w województwach: warmińsko-mazurskim, mazowieckim, dolnośląskim, pomorskim, wielkopolskim, lubelskim i podkarpackim. Na tych terenach opady wyniosą zazwyczaj około 20-25 mm (lokalnie do 35 mm), ale wiatr w trakcie nawałnic może wiać z prędkością nawet do 80 km/h. Większość ostrzeżeń wchodzi w życie o godzinie 13:00 i będzie obowiązywać do 23:00. Burze śledzić można w internetowych radarach burz, na przykład na stronie Sieci Obserwatorów Burz. Upał, który napędza nawałnice To właśnie ciepło jest „paliwem”, które zasila najgroźniejsze układy burzowe. Oprócz deszczu i gradu, IMGW utrzymuje ostrzeżenia przed upałami dla centralnej i południowo-wschodniej Polski. Alerty termiczne pierwszego stopnia obowiązują we wtorek od 14:00 do 18:00 dla województwa mazowieckiego oraz części województw: łódzkiego, świętokrzyskiego, lubelskiego i podkarpackiego. W tych r…

GettyImages-2213748991-9c584f4.jpg
width: 4492
height: 2995

Nadchodzi super El Niño. Jak zmieni pogodę na świecie?
type: item
date: 2026-06-08T08:36:24.000Z
creator: Ruby Mellen
subject: Przyroda
subject: burza
subject: huragan
subject: ocean atlantycki
subject: pogoda
subject: powódź
subject: susza
subject: ziemia
description: Prognozy wskazują, że bieżący rok może przynieść najsilniejsze El Niño od dekady – niosąc ze sobą jeszcze bardziej ekstremalne zjawiska pogodowe. Co to oznacza dla naszej planety?
encoded: Spis treści: Czym jest El Niño i skąd wiemy, że nadchodzi? Czym jest „super El Niño”? Jak El Niño wpływa na naszą planetę? Czy El Niño wpłynie na sezon huraganów na Atlantyku? Synoptycy coraz częściej zapowiadają nadejście potężnego zjawiska „super El Niño”, które ma uformować się jeszcze w tym roku. Fenomen ten, mający szansę stać się najsilniejszym El Niño od co najmniej dekady, może wywołać dotkliwe susze w jednych regionach i gwałtowne burze w innych, przyczyniając się jednocześnie do wzrostu globalnej temperatury Ziemi. Narodowa Administracja Oceaniczna i Atmosferyczna (NOAA) ogłosiła w kwietniu, że zjawisko El Niño może rozpocząć się jeszcze tej wiosny lub lata. Raport wskazywał wówczas, że istnieje 25-procentowe prawdopodobieństwo wystąpienia „bardzo silnego” El Niño oraz 50-procentowe szanse na „silne” El Niño. Oznacza to, że temperatury Oceanu Spokojnego wzrosną o co najmniej 1,5 stopnia Celsjusza powyżej średniej. Zjawisko to występuje zazwyczaj co dwa do siedmiu lat i często utożsamiane jest z chaosem, ponieważ gwałtownie zmienia globalną pogodę. Mimo to niektórzy naukowcy, paradoksalnie, postrzegają go jako szansę na przygotowanie się na to, co nadejdzie w przyszłości. – Kiedy mamy do czynienia z El Niño, wpływa ono na globalną atmosferę w taki sposób, że mamy większą szansę na przewidzenie, gdzie pewne zjawiska wystąpią – mówi Emily Becker, profesor badawcza na Uniwersytecie w Miami, należąca do zespołu NOAA zajmującego się prognozowaniem Oscylacji Południowej (ENSO). – To właśnie ta dodatkowa zdolność dostrzegania potencjalnych skutków daje nam znaczącą przewagę. Czym jest El Niño i skąd wiemy, że nadchodzi? El Niño to naturalnie powtarzający się wzorzec pogodowy, który – jak sądzą naukowcy – wpływa na klimat Ziemi od setek milionów lat. Zwykle utrzymuje się przez 9 do 12 miesięcy. Źródło tego zjawiska znajduje się w tropikalnej części Oceanu Spokojnego. W normalnych warunkach wiatry wieją ze wschodu na zachód, spychając ciepłe wody i burze z rejonu Ek…

el-nino-4c50f47.jpg
width: 1800
height: 1200

Wysyp grzybów w maju. Jakie gatunki znajdziemy już w polskich lasach?
type: item
date: 2026-05-27T12:36:32.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Przyroda
subject: grzyby
subject: lasy
subject: pogoda
description: Tegoroczna aura sprawiła, że polskie lasy już pod koniec maja wypełniły się grzybami. W wielu regionach kraju dostrzec możemy wysyp m.in. maślaków i koźlarzy. W których województwach koszyki grzybiarzy zapełniają się najszybciej?
encoded: Choć tradycyjnie sezon na grzybobranie kojarzy się z jesienią, polskie lasy pod koniec maja coraz częściej zaskakują tym leśnym bogactwem. Po obfitych opadach w lasach zaroiło się od pierwszych poszukiwaczy, którzy niestrudzenie, z koszykami w ręku, wypatrują dorodnych okazów. Co stoi za majowym przebudzeniem grzybów? Eksperci zwracają uwagę na dwa czynniki: wilgoć oraz wysokie temperatury. Majowe grzybobranie Choć wielu uważa, że grzybobranie to domena jesieni, rzeczywistość bywa inna – pierwsze wyprawy do lasu z sukcesem można planować już w maju. Obecny wysyp zawdzięczamy pogodzie, która w ostatnich tygodniach zdominowała nasz kraj. Intensywne opady zapewniły ściółce niezbędną wilgoć, co w połączeniu z wysokimi temperaturami stworzyło idealne warunki do wzrostu owocników. Dla grzybni to jasny sygnał do intensywnego działania. Eksperci przewidują, że jeśli ta sprzyjająca aura się utrzyma, prawdziwe bogactwo gatunków zaobserwujemy już na początku czerwca. Grzybowa Polska Z aktualnych doniesień serwisu grzyby.pl wynika, że fani leśnych zbiorów powinni skierować swoje kroki przede wszystkim w stronę południowej i centralnej części kraju. Największą aktywność grzybni odnotowuje się obecnie w okolicach dużych aglomeracji: pod Warszawą, Wrocławiem, Łodzią, Krakowem i Szczecinem. Szczególnie hojne dla zbieraczy okazują się południowe powiaty województw śląskiego i dolnośląskiego, a także centralne rejony Opolszczyzny. Na grzybowej mapie wyróżniają się również okolice Trójmiasta oraz zachodnie krańce Wielkopolski. Których grzybów szukać w maju? A jakich grzybów możemy wypatrywać na przełomie maja i czerwca? Mapa z portalu grzyby.pl pokazuje, że w lasach sosnowych oraz liściastych budzą się do życia pierwsze borowiki szlachetne. Grzyb ten, nazywany królem polskich lasów, charakteryzuje się kawowym kapeluszem i jasną siateczką na trzonie, która odróżnia go od niejadalnego goryczaka żółciowego (tzw. szatana). Spacerując wzdłuż brzezin, z dużą łatwością natkniemy się na koźla…

shutterstock2512650895-0389324.jpg
width: 5472
height: 3648

Mgła to nie tylko woda. Tętni życiem i może się nam zaskakująco przysłużyć
type: item
date: 2026-05-23T11:47:02.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: mikroby
subject: pogoda
subject: woda
description: Gdy myślę o mgle, to mam przed oczami chłodną, wilgotną zawiesinę cząstek wody, która ogranicza mi widoczność podczas dojazdu do pracy – wielu z was ma pewnie tak samo. Okazuje się, że wszyscy byliśmy w błędzie – najnowsze odkrycie badaczy z Arizony uświadamia nam, że mgła jest tętniącym życiem mikrokosmosem, w którym maleńkie organizmy toczą wielki bój z chemicznymi zanieczyszczeniami. My – i ja, i wy – byliśmy po prostu zbyt krótkowzroczni, by to dostrzec.
encoded: Mgła zawsze miała w sobie tajemniczą aurę. Co kryje się bowiem w miliardach mikroskopijnych kropel, z których się składa? Od lat wiemy, że w atmosferze unoszą się różnorodne mikroby, ale nauka nie była pewna, czy są one jedynie pasażerami na gapę, czy też aktywnie wykorzystują to środowisko do życia. Dzięki najnowszym badaniom opublikowanym w czasopiśmie „mBio” wiemy, że mgła jest dla bakterii idealnym siedliskiem – takim, w którym nie tylko trwają, ale w którym intensywnie się rozwijają. Jest ich w niej tyle, co w oceanie. I pracują w pocie czoła. Z czego składa się mgła? Naukowcy pod kierunkiem mikrobiologa dr. Ferrana Garcii-Pichela przez dwa lata analizowali próbki powietrza pobierane przed, w trakcie i po wystąpieniu mgły radiacyjnej (powstającej w bezwietrzne, chłodne noce). Wyniki były zaskakujące: stężenie bakterii w kropelkach mgły jest porównywalne do tego, które spotykamy w wodach oceanicznych. Choć bakterie zajmują mniej niż 1% objętości każdej kropli, ich łączna liczebność jest imponująca – to średnio milion kopii genetycznych markerów na mililitr wody. Dominującą rolę w tym powietrznym ekosystemie odgrywają przedstawiciele rodzaju Methylobacterium. Jak podkreślają badacze, te bakterie nie tylko tam są – one tam żyją, rosną i rozmnażają się. Krople mgły stają się więc aktywnym siedliskiem mikrobiologicznym, co stanowi fundamentalną zmianę w naszym rozumieniu chemii atmosfery. Okazuje się, że mgła to „żywy filtr” Najbardziej sensacyjnym wnioskiem z przeprowadzonych badań jest rola, jaką te mikroorganizmy odgrywają w naszym otoczeniu. Okazuje się, że wspomniane Methylobacterium po prostu „wyjadają” zanieczyszczenia z atmosfery. Naukowcy zaobserwowali, że bakterie te błyskawicznie konsumują lotne związki węgla, w tym m.in. toksyczny formaldehyd. Tempo tego procesu było zdumiewające – zanieczyszczenia znikały niemal do poziomu niewykrywalnego, nawet 200 razy szybciej niż w innych środowiskach chmurowych. Badacze sugerują, że dla bakterii jest to nie tylko s…

GettyImages-1276562915-851c23c.jpg
width: 6720
height: 4480

Cieplej niż zwykle, ale z haczykiem. Co nauka mówi o prognozie pogody na lato 2026 w Polsce?
type: item
date: 2026-05-18T08:00:54.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Przyroda
subject: lato
subject: meteorologia
subject: pogoda
description: Przed nami lato pełne klimatycznych zagadek. Najnowsza, eksperymentalna prognoza sezonowa IMGW-PIB na czerwiec, lipiec i sierpień 2026 roku wskazuje, że czeka nas sezon z temperaturami powyżej normy wieloletniej. Choć dla wielu brzmi to jak gwarancja nieustającego „żaru z nieba”, meteorolodzy i klimatolodzy studzą emocje. O obliczu nadchodzących miesięcy zadecyduje starcie układów barycznych nad Atlantykiem oraz globalne cykle oceaniczne. Sprawdzamy, w jaki sposób nauka tłumaczy, jak słońce, prądy morskie i cyrkulacja atmosferyczna ukształtują pogodę nad Polską w najbliższych miesiącach.
encoded: Spis treści: Trzy miesiące na plusie. Co naprawdę oznacza „lato powyżej normy”? Skąd biorą się cykle ciepła? Nauka o rytmach Ziemi i słońca Dlaczego lato 2026 może być dynamiczne? Ukryta rola wskaźnika NAO El Niño na radarze. Czy Pacyfik podgrzeje atmosferę nad Wisłą? Wrzesień ma schłodzić emocje. Czy czeka nas klasyczny reset? Prognoza na lato 2026 daje nadzieję na udane wakacje. Szansa na ciepły sezon jest bowiem duża. Ostateczną kartę przetargową rozegra jednak lokalna fizyka atmosfery nad Europą, którą warto śledzić w prognozach krótkoterminowych. Trzy miesiące na plusie. Co naprawdę oznacza „lato powyżej normy”? W sezonowych mapach IMGW sygnał dla Polski jest spójny – czerwiec, lipiec i sierpień 2026 roku wypadają z większym prawdopodobieństwem powyżej normy termicznej. Norma ta opiera się na okresie referencyjnym 1991–2020. Warto jednak pamiętać, że to trzydziestolecie i tak było już znacznie cieplejsze niż wcześniejsze ery klimatyczne. Jak prawidłowo interpretować te mapy? W terminologii meteorologicznej „powyżej normy” nie oznacza automatycznie niekończącej się fali ekstremalnych upałów i kopuły ciepła dzień po dniu. To matematyczny wskaźnik mówiący o tym, że średnia miesięczna temperatura powietrza będzie wyższa od średniej statystycznej z ostatnich 30 lat. Taki wynik może zostać osiągnięty zarówno przez kilka bardzo gorących tygodni, jak i przez brak wyraźnych okresów chłodu przy umiarkowanej pogodzie. W tej samej prognozie suma opadów najczęściej mieści się w normie. W warunkach letnich w Europie Środkowej norma opadowa bywa jednak zdradliwa. Zamiast równomiernego, spokojnego deszczu, może zamanifestować się w postaci gwałtownych burz konwekcyjnych. Oznacza to, że lokalne, potężne ulewy mogą „wypełnić statystykę” dla całego miesiąca w zaledwie kilkadziesiąt minut, pozostawiając sąsiednie gminy w stanie suszy. Skąd biorą się cykle ciepła? Nauka o rytmach Ziemi i słońca Patrząc na anomalie pogodowe, warto zadać fundamentalne pytanie: dlaczego klimat Ziemi p…

lato-Baltyk-GettyImages-2223232860-7fdb49e.jpg
width: 3717
height: 2597

Arktyczny atak w środku wiosny. Jak meteorologiczna anomalia przywróci zimę w kwietniu?
type: item
date: 2026-04-22T10:34:00.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Przyroda
subject: pogoda
description: Cieszymy się z pięknej, słonecznej środy, ale synoptycy ostrzegają. To ostatni tak ciepły moment przed nadchodzącym załamaniem. Już w weekend polska aura wykona ostry zwrot – nad kraj spłynie zimne powietrze, a deszcz w niektórych regionach zamieni się w śnieg. Dlaczego kwiecień funduje nam tak gwałtowny powrót do zimy? Analizujemy „nurkujący niż”, który zdominuje pogodę w najbliższych dniach i sprawdzamy, jak silny będzie podmuch arktycznego chłodu.
encoded: Spis treści: Baryczny paradoks. Dlaczego wiosna zwalnia tempo? Dynamika układów niżowych. Wschodni pas Polski w strefie frontowej Weekend z „nurkującym” niżem: miejscami 5 stopni i mokry śnieg Jeszcze w środę, 22 kwietnia, Polska korzysta z przewagi pogodnego wyżu, którego centrum ulokowało się w rejonie Islandii. Ten układ narzuca północną cyrkulację i kieruje nad kraj chłodne powietrze z rejonów okołobiegunowych, dlatego nocami lokalnie możliwy jest lekki mróz, zwłaszcza przy gruncie. Zmiana zacznie się w drugiej połowie tygodnia. Najpierw wkroczy wir niżowy, a w niedzielę 26 kwietnia nad Polskę ze Skandynawii spłynie zimny niż. Baryczny paradoks. Dlaczego wiosna zwalnia tempo? Obecna stabilizacja aury nie jest przypadkowa – to bezpośredni efekt nietypowej konfiguracji barycznej. Wyż, który zajął miejsce typowe dla Niżu Islandzkiego, tworzy swoistą blokadę cyrkulacyjną, wymuszając napływ (adwekcję) chłodnych mas powietrza z północy. W efekcie wiosenna termika wyhamowuje, a nad Polską panują warunki sprzyjające nocnej radiacji. Bezchmurne niebo, typowe dla centrum wyżu, pozwala skumulowanej w ciągu dnia energii cieplnej gwałtownie uciekać w przestrzeń kosmiczną, co prowadzi do drastycznych spadków temperatury po zachodzie słońca. Dynamika układów niżowych. Wschodni pas Polski w strefie frontowej Analiza synoptyczna wskazuje, że po wschodnich peryferiach dominującego wyżu przemieszcza się aktywny układ niskiego ciśnienia, mający swoje źródło w basenie Oceanu Arktycznego. Trajektoria układu, kierująca się ku pograniczu Białorusi, Rosji i Ukrainy, sprawi, że wschodnie rubieże Polski znajdą się bezpośrednio w strefie oddziaływania cyrkulacji cyklonalnej. Zjawisko to zainicjuje rozwój zachmurzenia wielowarstwowego oraz przemieszczanie się frontu chłodnego, który otworzy drogę dla kolejnej adwekcji (napływu) mas powietrza o charakterystyce arktycznej. Weekend z „nurkującym” niżem: miejscami 5 stopni i mokry śnieg Sobota będzie stanowić fazę przejściową w przebiegu proces…

zima-krakow-GettyImages-2254670239-114f4bc.jpg
width: 4000
height: 2878

Mechanizm działania i rola prądów strumieniowych
type: item
date: 2026-03-31T13:16:23.000Z
creator: Marzena Wardyn-Kobus
subject: Przyroda
subject: meteorologia
subject: pogoda
subject: wiatr
description: Prąd strumieniowy (jet stream) to wąskie pasy wyjątkowo silnych wiatrów wiejących w górnej troposferze i dolnej stratosferze. Pojawiają się one zazwyczaj na wysokości około 9–12 kilometrów nad powierzchnią Ziemi. Prądy te w istotny sposób wpływają na pogodę w średnich szerokościach geograficznych. To od nich zależy w dużej mierze, czy nad Europą utrzyma się fala upałów, czy napłynie chłodne, arktyczne powietrze. Ich przebieg ma także znaczenie dla lotnictwa, ponieważ oddziałuje na prędkość przelotową samolotów i zużycie paliwa.
encoded: Spis treści: Jak powstaje jet stream? Jak silny jest prąd strumieniowy i z jaką prędkością wieje? Wpływ prądów strumieniowych na lotnictwo Wpływ prądów strumieniowych na pogodę Wbrew potocznemu uproszczeniu nie istnieje tylko jeden prąd strumieniowy. Największe znaczenie dla Europy ma prąd polarny (polar front jet) oraz prąd subtropikalny (subtropical jet). Te powietrzne „rzeki” mogą mieć szerokość od kilkudziesięciu do kilkuset kilometrów, lecz ich pionowa rozciągłość jest stosunkowo niewielka. Prąd strumieniowy nie przemieszcza się liniowo z zachodu na wschód, lecz faluje, tworząc rozległe meandry związane z falami Rossby’ego. To właśnie te odchylenia w dużej mierze kształtują układ wyżów i niżów, a tym samym warunki pogodowe nad całymi kontynentami. Jak powstaje jet stream? Mechanizm powstawania prądu strumieniowego jest ściśle związany z nierównomiernym nagrzewaniem Ziemi przez Słońce. Równik otrzymuje znacznie więcej energii niż obszary polarne, co prowadzi do powstawania silnych kontrastów temperatury między poszczególnymi szerokościami geograficznymi. Na granicy ciepłych i chłodnych mas powietrza tworzy się strefa frontu polarnego. To właśnie tam, w warunkach dużego gradientu temperatury, rozwijają się najsilniejsze prądy strumieniowe. Z fizycznego punktu widzenia kluczowe znaczenie ma tu: różnica temperatur (gradient termiczny), spadek ciśnienia wraz z wysokością, siła Coriolisa wynikająca z ruchu obrotowego Ziemi. Im większy kontrast temperatur, tym silniejszy może być prąd strumieniowy. Dlatego zimą, gdy różnice te są największe, jet stream zwykle przyspiesza i przesuwa się bardziej na południe. Latem natomiast słabnie i przemieszcza się ku wyższym szerokościom geograficznym. Warto podkreślić, że prąd strumieniowy nie jest stałą, sztywną strukturą. Jego przebieg zmienia się dynamicznie pod wpływem procesów synoptycznych, interakcji z układami niżowymi oraz zjawisk takich jak El Niño–Southern Oscillation (ENSO). W efekcie raz tworzy szerokie, łagodne fale, …

prad-strumieniowy-9e1bf75.jpg
width: 1440
height: 1200

Pogoda wpływa na organizm bardziej, niż myślisz. Może zmieniać samopoczucie i zdrowie
type: item
date: 2026-03-21T07:19:43.000Z
creator: Artur Białek
subject: Nauka
subject: meteorologia
subject: pogoda
subject: Zdrowie
description: Biometeo, czyli dyscyplina integrująca wiedzę z pogranicza fizyki, biologii i medycyny, jest najlepszym dowodem na to, że w nauce jest miejsce na coś więcej niż tylko hermetyczne podziały. Definiowana jako interdyscyplinarna dziedzina wiedzy, koncentruje się na badaniu wielopłaszczyznowych zależności, zachodzących między procesami atmosferycznymi a organizmami żywymi – ludźmi, zwierzętami i roślinami. Choć intuicyjne poczucie wpływu pogody na samopoczucie towarzyszyło ludzkości od zarania dziejów, dopiero druga połowa XX wieku przyniosła metodologiczną dojrzałość, pozwalając na precyzyjne wyrażanie zjawisk, które wcześniej opisywano jedynie w kategoriach subiektywnych odczuć.
encoded: Spis treści: Fundamenty teoretyczne i systematyka bodźców meteorologicznych Działy biometeorologii Fizjologia i psychologia nadwrażliwości pogodowej Wskaźniki biometeo Dziedzina ta została ukształtowana na przekonaniu, że atmosfera nie stanowi jedynie tła dla procesów życiowych. W biometeo jest postrzegana jako aktywne środowisko, które poprzez nieustanną wymianę energii i materii kształtuje fizjologię, zachowanie, a nawet ewolucję gatunków. W przypadku człowieka badania te wykraczają poza prostą i oczywistą analizę komfortu termicznego, a dotykają kwestii adaptacji, aklimatyzacji i patofizjologii chorób meteotropowych. Biometeorologia nie traktuje pogody jako bezpośredniej przyczyny schorzeń – postrzega ją jako potężny czynnik modyfikujący, który może nasilać istniejące dolegliwości lub wyzwalać reakcje w organizmach o obniżonej sprawności mechanizmów adaptacyjnych. Fundamenty teoretyczne i systematyka bodźców meteorologicznych Analiza biometeorologiczna opiera się na zrozumieniu mechanizmu, przetwarzania zawartej w atmosferze energii na sygnały biologiczne wewnątrz organizmu. Tak jak każda istota stałocieplna, człowiek dąży do zachowania homeostazy, czyli stanu dynamicznej równowagi wewnętrznej, co wymaga ciągłego monitorowania parametrów zewnętrznych i uruchamiania procesów kompensacyjnych. Pomiędzy organizmem a środowiskiem zachodzi nieustanna wymiana energii, która ostatecznie przyjmuje postać energii cieplnej, a jej bilans decyduje o obciążeniu fizjologicznym jednostki. Atmosfera wpływa na organizmy żywe poprzez tzw. meteoropresję, określaną również mianem biotropii pogody. Pod tym pojęciem kryje się całokształt oddziaływań, który można skategoryzować według rodzaju energii przenoszonej przez konkretne czynniki pogodowe. Systematyka ta pozwala naukowcom na precyzyjne badanie, które elementy aury odpowiadają za konkretne reakcje fizjologiczne. Czynniki, o których mowa, to: bodźce radiacyjne – natężenie promieniowania słonecznego, UV, promieniowanie cieplne; bod…

biometeo-23f8bcd.jpg
width: 1800
height: 1200

Najniższy poziom Bałtyku w historii pomiarów. Naukowcy alarmują, że tak źle nie było od 1886 roku – a może dłużej
type: item
date: 2026-02-13T12:40:19.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: gdańsk
subject: lód
subject: morze bałtyckie
subject: pogoda
subject: porty
subject: woda
subject: zatoka pucka
subject: zima
description: Instytut Oceanografii PAN poinformował, że poziom wody w Morzu Bałtyckim osiągnął prawdziwe „dno” – tak niskiego nie udokumentowano od rozpoczęcia pomiarów w XIX wieku. To jednak nie wysychanie morza, a rzadka anomalia, przez którą cierpi polskie wybrzeże.
encoded: Z Bałtyku „zniknęło” około 275 mld ton wody, a średnie poziomy wody w basenie morza są obecnie aż o 67 cm niższe od wieloletniej normy. Sytuacja ta jest efektem wyjątkowej kumulacji czynników meteorologicznych, które odbierają nam „naszą” część morza. To poważne zagrożenie dla portów, żeglugi i ekosystemu morskiego. Czemu wody w Bałtyku jest tak mało? Naukowcy z Sopotu informują, że za historycznie niski poziom Bałtyku odpowiada specyficzna konfiguracja pogodowa: silne i długotrwałe wiatry z północy, wspierane przez wysokie ciśnienie nad Skandynawią, wypychają wodę z morza w stronę Cieśnin Duńskich i Morza Północnego. W normalnych warunkach wiatry te zmieniają się regularnie, co umożliwia „przepływy wyrównawcze” i stabilizuje poziom morza. Jednak utrzymująca się przez wiele tygodni dominacja jednego kierunku sprawia, że odpływ wody jest znacznie silniejszy niż napływ, prowadząc do gwałtownych anomalii. Ten proces nie jest nowy w oceanografii – nazywa się go efektem „wind set-down” i prowadzi on do lokalnych obniżeń poziomu wód bez ubytku całkowitej wody na świecie. Ta nie znika, tylko po prostu… przenosi się w inne miejsce. Niestety, cierpi na tym polskie nadbrzeże. Paraliż portów, żegluga w kryzysie Poziom wody bezpośrednio wpływa na porty. Zmniejsza się głębokość torów podejściowych, co utrudnia lub uniemożliwia cumowanie dużych jednostek i powoduje konieczność przekierowywania niektórych z nich na tymczasem nabrzeża. Przykładem jest port w Sztokholmie, gdzie odsłonięcie dna umożliwiło nawet odkrycie wraku okrętu z XVII wieku, a niektóre statki musiały cumować daleko od brzegu. Sytuacja jest trudna także w Polsce. W Gdańsku, Gdyni i Szczecinie nie mogą zostać przyjęte statki o dużym zanurzeniu. Armatorzy i służby portowe działają w pocie czoła, by logistyka została jak najmniej zakłócona. Odsłonięte wraki i spektakularne torosy Niski poziom wody powoduje spektakularne efekty – odsłaniają się fragmenty dna, które wcześniej były niewidoczne oraz zmienia się linia br…

EN016718830003-482429a.jpg
width: 5464
height: 3640

Ekstremalnie niskie temperatury w Polsce: czy to anomalia klimatyczna?
type: item
date: 2026-02-06T07:01:30.000Z
creator: Elżbieta Kuligowska
subject: Przyroda
subject: globalne ocieplenie
subject: klimat
subject: ocieplenie klimatu
subject: pogoda
subject: zima
description: Choć zewsząd słyszymy o globalnym ociepleniu, Polska od kilku dni zamarza na kość pod wpływem mas powietrza napływających z Arktyki. Czy sroga zima, której doświadczamy w 2026 roku to jedynie pogodowy kaprys, czy może już poważny skutek zmian klimatycznych na Ziemi?
encoded: Spis treści: Wir polarny i prąd strumieniowy Czy mroźna zima 2026 to anomalia? Zimy stulecia Paradoks globalnego ocieplenia Co dalej z prawdziwą zimą? Pod koniec stycznia 2026 roku Polskę nawiedziła prawdziwie mroźna zima. Termometry w Suwałkach wskazały wartości, o których zdążyliśmy już niemal zapomnieć – lokalnie poniżej -25°C. Gdzie indziej było tylko trochę cieplej. Dla dzieci i młodzieży są to niezwykłe, szokujące, a czasem bajkowe warunki pogodowe – takie, o jakich dotąd słyszało się od dziadków lub czytało w książkach napisanych dekady temu. Ostatnie dziesięciolecia faktycznie przyzwyczaiły nas do szarych, bezśnieżnych zim, zdominowanych przez atlantyckie niże i pluchę. Bezśnieżne święta Bożego Narodzenia stały się normą. Po śnieg, o ile interesują nas sporty zimowe, wybieramy się w góry, i to niekoniecznie polskie. Nawet gdy śnieg przez kilka dni u nas popada, temperatury rzadko spadają dużo poniżej zera. Obecny atak mrozu budzi zatem szereg pytań. Czy to mieści się w statystycznej normie? Czy to oznaka głębszych zmian klimatu, i przede wszystkim: skąd to zimno się bierze? Wir polarny i prąd strumieniowy Przyczyna obecnych warunków pogodowych jest znana. Odpowiada za nie zjawisko wiru polarnego. To rozległy niż baryczny, czyli układ niskiego ciśnienia, krążący niczym cyklon nad Arktyką. Dodajmy, że występuje sezonowo, z największym nasileniem podczas nocy polarnej, a zatem na półkuli północnej właśnie zimą. Wir polarny krąży również nad Antarktydą, przy czym ten antarktyczny jest mroźniejszy, silniejszy, ale i bardziej stabilny niż nasz, arktyczny. Gdy taki układ baryczny jest stabilny, krążące w nim mroźne powietrze (w przypadku wiru arktycznego o temperaturach z zakresu od -65 do -85°C!) pozostaje uwięzione w wirze i utrzymuje się tylko na dalekiej północy. Jednak nie zawsze tak jest. Wir polarny normalnie trzyma w ryzach prąd strumieniowy, który możemy sobie wyobrazić jako wydzielony, silny strumień powietrza, przepływający w atmosferze na wysokości okoł…

zima-w-polsce-2026-dd299d4.jpg
width: 1799
height: 1200

Twoje ciało na mrozie: tryb „twierdzy”, wilczy apetyt i tajemnice temperatury odczuwalnej
type: item
date: 2026-02-04T11:59:13.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Nauka
subject: biologia
subject: ciało
subject: mróz
subject: pogoda
subject: zima
description: Dlaczego zimą mamy apetyt na coś tłustego, mrowią nam ręce, częściej łapiemy infekcje i marzniemy bardziej, niż wskazywałby termometr? W naszych ciałach mróz uruchamia całą kaskadę procesów i przechodzi ono w „tryb awaryjny”.
encoded: Spis treści Fizyka kontra skóra: dlaczego -5°C to czasem gorzej niż -15°C? Strategia „twierdzy”, czyli jak krew ucieka do środka Dlaczego zimą marzysz o pączku i boczku? Czy płuca faktycznie marzną na mrozie? Pułapka „rozgrzewaczy” Kiedy wychodzimy z ciepłego mieszkania na siarczysty mróz, nasze ciała nie tylko czują zimno. One natychmiast przechodzą w stan wysokiej gotowości, uruchamiając kaskadę procesów, które mają jeden cel: utrzymać temperaturę. Walka z mrozem to fascynujący spektakl fizyki, biologii i ewolucyjnych przystosowań. Fizyka kontra skóra: dlaczego -5°C to czasem gorzej niż -15°C? Zacznijmy od paradoksu: przy -5 st. C. nad morzem marzniemy często bardziej niż przy -15 st. C. w suchych górach. Ba – nawet temperatury w okolicach zera stopni wiele osób uważa za trudniejsze do zniesienia niż mróz. Wytłumaczenie tego fenomenu kryje się w pojęciu temperatury odczuwalnej, która jest wypadkową temperatury powietrza, wilgotności oraz prędkości wiatru. Nasza skóra jest otoczona cienkim „kokonem” powietrza ogrzanego ciepłem naszego ciała, które działa jak naturalna izolacja. Wiatr jest wrogiem tej warstwy – dosłownie ją zdmuchuje, zmuszając organizm do ciągłego wydatkowania energii na ogrzewanie nowych partii powietrza. Jeśli dodamy do tego wysoką wilgotność, sytuacja się pogłębia. Cząsteczki wody przewodzą ciepło wielokrotnie lepiej niż suche powietrze, działając jak mikroskopijni złodzieje energii, którzy wyciągają ciepło bezpośrednio z naszych tkanek. Zatem aby porządnie zmarznąć wcale nie potrzeba „zimy stulecia". Strategia „twierdzy”, czyli jak krew ucieka do środka Gdy tylko receptory zimna w skórze wyślą sygnał o mrozie, mózg podejmuje brutalną decyzję strategiczną: zaczyna się wazokonstrykcja. Za tym specjalistycznym terminem kryje się proste zjawisko: naczynia krwionośne w dłoniach, stopach, nosie i uszach gwałtownie się kurczą. Krew zostaje wycofana z peryferii i skierowana do klatki piersiowej oraz jamy brzusznej. To centralizacja krążenia, czyli mech…

cialo-na-mrozie-96b75c3.jpg
width: 7360
height: 4912

USA znów pod śniegiem. Tym razem może być jeszcze gorzej
type: item
date: 2026-01-30T13:09:39.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Przyroda
subject: huragan
subject: katastrofy
subject: pogoda
subject: śnieg
description: Potężny niż może uderzyć we wschodnie wybrzeże USA już w ten weekend. Prognozy są niepokojące – śnieżyce, wichury i ekstremalny mróz mogą sparaliżować codzienne życie. Eksperci ostrzegają, że sytuacja może być groźniejsza niż podczas ostatniej burzy.
encoded: Meteorolodzy obserwują rozwój ogromnego układu niżowego, który w nocy z piątku na sobotę może się gwałtownie pogłębić i dotknąć w pierwszej kolejności dwa stany: Karolinę Północną i Południową. To, co się dzieje, określane jest mianem bombogenezy i stanowi zimowy odpowiednik szybkiej intensyfikacji znanej z huraganów. Silne mrozy sięgną nawet południa USA Niż ten może przynieść znaczne duże opady śniegu oraz znacznie utrudnić widoczność na obszarze Karoliny Północnej i Południowej, w północnej Georgii i południowej Wirginii. Intensywne opady śniegu prognozuje się też w pasie od Waszyngtonu po Boston. Do tego przewidywane są silne mrozy, które według ekspertów sięgną daleko na południe, aż po zwykle ciepły Półwysep Florydzki i utrzymają się przez pierwszy tydzień lutego. Jednocześnie potężny niż zimowy może przynieść intensywną śnieżycę wzdłuż wybrzeża Atlantyku. Jak podkreśla cytowany przez media James Belanger, wiceprezes ds. meteorologii w The Weather Channel, to, że w wymienionych wyżej stanach wystąpią znaczące i potencjalnie niebezpieczne opady śniegu jest pewne. – Kluczową kwestią pozostaje dalsza trajektoria tego układu – twierdzi ekspert. Do tematu odniósł się również meteorolog Ryan Maue, były główny naukowiec NOAA. Jego zdaniem dla środkowej części wschodniego wybrzeża i północy USA sytuacja jest typu „wszystko albo nic”. – Jeśli trasa niżu przebiegnie wzdłuż wybrzeża, będzie to wydarzenie na ogromną skalę – powiedział mediom. Porywy mroźnego wiatru do 65 km/h Nadchodzący układ niżowy będzie różnił się od burzy zimowej sprzed kilku dni. Tamta powstała z połączenia wilgotnego powietrza znad Pacyfiku, silnego napływu arktycznego chłodu z rozciągniętego wiru polarnego oraz dodatkowej wilgoci z południa i wschodu. Poza tym wówczas nie odnotowano silnego wiatru. A w ten weekend spodziewane są silne porywy wiatru zdolne osiągnąć nawet 65 km/h. Temperatura odczuwalna może spaść do wartości bliskich –18°C. Co więcej układ ten wzmacnia połączenie arktycznego chłodu…

GettyImages-2258706744-0d5deb6.jpg
width: 5419
height: 3694

Jak bardzo wprzód możemy prognozować pogodę i kiedy wreszcie będzie wiosna? IMGW wyjaśnia, od kiedy zaczynają się spekulacje
type: item
date: 2026-01-26T13:29:02.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: klimat
subject: meteorologia
subject: pogoda
subject: wiosna
description: Czy długoterminowe prognozy pogody działają? A może da się przewidywać pogodę tylko na kilka dni wprzód? Meteorolodzy i synoptycy wykorzystują skomplikowane modele matematyczne, żeby nam żyło się łatwiej. Ich praca wymaga ogromnej wiedzy, ale co jest w niej najtrudniejsze?
encoded: Denerwujesz się, bo jeszcze dwa miesiące temu sprawdzałeś pogodę na swój wyjazd nad jezioro i miało być słonecznie, a po przyjeździe okazuje się, że pada rzęsisty deszcz? Agnieszka Prasek, synoptyczka i rzeczniczka IMGW-PIB tłumaczy, jak realnie można prognozować pogodę i na ile to działa. Jak powstają prognozy pogody? Podstawą wszystkich prognoz jest tzw. modelowanie numeryczne. Oznacza to, że komputery przeliczają setki tysięcy równań opisujących ruch atmosferyczny i wymianę energii na podstawie dostarczanych danych meteorologicznych: obrazów satelitarnych, radarowych oraz obserwacji naziemnych i balonowych. Na ich podstawie tworzone są bardzo szczegółowe mapy. – Dane wejściowe prognoz modeli numerycznych zaburzane są także niewielkimi błędami: wszystko po to, by uzyskać szereg możliwych scenariuszy. Wyniki poddawane są następnie analizie statystycznej w celu określenia prawdopodobieństwa występowania określonych zjawisk – tłumaczy rzecznika IMGW. Uzyskiwane w procesie modelowania dane są następnie analizowane przez synoptyków. Ci, na podstawie swojej wiedzy, umiejętności i doświadczenia przygotowują oficjalne prognozy pogody. Najbardziej wiarygodne są prognozy krótkoterminowe Prognozy krótkoterminowe obejmują zazwyczaj okres do 72 godzin. To je użytkownicy sprawdzają najczęściej. Wykorzystujemy je do codziennego planowania strojów, weekendowych wycieczek czy imprez plenerowych. Na szczęście skuteczność takich prognoz sięga nawet 90–95%. – Modele globalne numerycznej prognozy pogody cechują się wysoką sprawdzalnością w horyzoncie czasowym 5–7 dni, co pozwala określić ogólną sytuację synoptyczną oraz w miarę wiarygodny przebieg zjawisk atmosferycznych. Bardziej szczegółowe prognozy modeli mezoskalowych są wykonywane na ogół w horyzoncie czasowym do 3 dób – mówi Agnieszka Prasek. Te ostatnie charakteryzują się gęstą siatką obliczeniową o rozdzielczości nawet setek metrów. To pozwala odwzorować procesy zachodzące w mniejszej skali, np. konwekcję i przez to opracować …

GettyImages-2171290373-5d049ea.jpg
width: 5800
height: 3860

Zima paraliżuje USA. Milion ludzi bez prądu, zamknięte szkoły, odwołane tysiące lotów
type: item
date: 2026-01-26T12:30:07.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Kierunki
subject: Przyroda
subject: Traveler
subject: klimat
subject: pogoda
subject: śnieg
subject: stany zjednoczone
description: Potężne śniezyce przetaczają się przez USA. Zginęło co najmniej 11 osób, około miliona mieszkańców zostało odciętych od prądu, a w wielu stanach zamknięto szkoły i ogłoszono stan wyjątkowy.
encoded: Potężna burza śnieżna przetacza się przez Stany Zjednoczone. Ekstremalna pogoda paraliżuje transport i zbiera tragiczne żniwo: potwierdzono już 11 ofiar śmiertelnych. Meteorolodzy przewidują że taka pogoda utrzyma się do końca tygodnia. Milion ludzi w ciemnościach i zimnie Według PowerOutage.us oraz relacji agencji Associated Press, ponad milion osób zostało pozbawionych prądu. Najbardziej dotknięte stany to Tennessee – ponad 330 000 odbiorców, Mississippi – 167 000 i Luizjana – 140 000. Poszkodowane są także Teksas, Kentucky i Karolina Południowa. Linie energetyczne zostały pokryte grubą warstwą lodu, a walące się pod ciężarem śniegu i lodu drzewa zrywały kable. W stanie Wirginia ceny energii elektrycznej błyskawicznie wzrosły do 1800 dolarów/MWh. Odwołane loty i zamknięte szkoły: paraliż komunikacyjny Według informacji podanych przez CNN i AP, odwołano już ponad 17 000 lotów. Dzień 25 stycznia przeszedł do historii jako jeden z największą ilością odwołanych lotów w USA. W samym Nowym Jorku szkoły ogłosiły przejście na nauczanie zdalne. W New Jersey, Connecticut, Massachusetts, Kentucky i Maryland szkoły także zamknięto, dopóki pogoda się nie poprawi. Rekordowe opady śniegu Burza, nazwana „Fern”, przyniosła rekordowe opady śniegu. W Pensylwanii odnotowano niemal 40 cm., w Connecticut, New Jersey i Nowym Jorku niewiele mniej. Na tym nie koniec: w południowych stanach, jak Luizjana i Karolina Południowa, pojawiła się gruba warstwa lodu – w niektórych miejscach sięgająca nawet 5 cm. W Tennessee, Mississippi i Kentucky lód sparaliżował drogi i zrywał linie energetyczne. Władze stanu Kentucky poinformowały o braku paliwa w wielu miejscach ze względu na niemożność dostarczenia go do stacji. Prognozy nie są optymistyczne Niestety, meteorolodzy nie mają dobrych wiadomości. Ostrzeżenia o ekstremalnych mrozach póki co utrzymano i dotyczą niemal 90 milionów mieszkańców USA. Temperatury poniżej zera mają utrzymywać się przez cały bieżący tydzień, a w wielu miejscach jeszcze dł…

burza-sniezna-usa-e4b93b6.jpg
width: 8223
height: 5482

Burza śnieżna sparaliżowała USA. Nie należy mylić tego zjawiska ze zwykłą śnieżycą
type: item
date: 2026-01-26T11:23:03.000Z
creator: Artur Białek
subject: Przyroda
subject: burza
subject: burze
subject: meteorologia
subject: pogoda
subject: przyroda
subject: śnieg
subject: Travel
description: Burza śnieżna uderzyła w USA z niespotykaną siłą, paraliżując lotniska i odcinając setki tysięcy mieszkańców od energii elektrycznej. W wielu stanach wprowadzono stan klęski żywiołowej. Wyjaśniamy proces formowania się zimowych piorunów i przyczyny tak gwałtownego ataku białego żywiołu.
encoded: W tym artykule: Burza śnieżna – co to jest? Czy burze śnieżne występują w Polsce? Śnieżyca połączona z błyskawicami. Skąd się wzięły burze śnieżne? Jak się zabezpieczyć przed burzami śnieżnymi? Burza śnieżna zachwyca tak samo, jak zawieszony w zimowym powietrzu pył diamentowy. Należy jednak pamiętać, że występujące zimą zjawiska burzowe są tak samo niebezpieczne jak te, których możemy doświadczyć latem. O burzach zwykle mówimy w kontekście pory letniej. Nic dziwnego, bo to właśnie wtedy najczęściej występują intensywne opady z silnymi wyładowaniami atmosferycznymi. Należy jednak wyraźnie podkreślić, że niebezpieczne zjawiska burzowe występują przez cały rok, także zimą. Burza śnieżna – co to jest? Wiele osób utożsamia burzę śnieżną z intensywnymi opadami śniegu. Mimo że podczas zimowej burzy śnieg rzeczywiście pada obficie, to nie należy mylić tego zjawiska ze zwykłą śnieżycą, która w Polsce jest zjawiskiem dość powszechnym. To był podwieczorek na rekordowo wysokim poziomie. Miejsce przyjęcia: okolice Mount Everest Andrew Hughes i grupa wspinaczy zdobywająca Mount Everest przeszła do historii jeszcze przed atakiem szczytowym. Himalaiści urządzili sobie podwieczorek na ośmiotysięczniku. Żeby można było mówić o wystąpieniu burzy śnieżnej, w zimowej pogodzie muszą wystąpić wyładowania atmosferyczne – doziemne lub chmurowe. Zjawiskom tym towarzyszą intensywne opady śniegu (w niektórych przypadkach pojawia się także grad) i silny wiatr. Mogą rozwijać się jako pojedyncza komórka burzowa, burza wielokomórkowa i linia szkwału. Mówimy tu zatem o specyficznej (ze względu na towarzyszący jej opad atmosferyczny) odmianie burzy adwekcyjnej lub frontowej. Czy burze śnieżne występują w Polsce? W Polsce, burze śnieżne zwykle są traktowane jako anomalia pogodowa. Nic bardziej mylnego. Meteorolodzy podkreślają, że właściwie każdego roku występują u nas warunki dogodne do rozwoju tego zjawiska. Burze śnieżne w Polsce najczęściej można zaobserwować od października do kwietnia. Dane his…

burza-sniezna-c1c4cc4.png
width: 2160
height: 1440

Seria ataków rekinów w Australii. Zamknięto ponad 40 plaż
type: item
date: 2026-01-22T11:56:02.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Kierunki
subject: Przyroda
subject: Traveler
subject: australia
subject: plaże
subject: pogoda
subject: rekiny
description: Do niezwykle rzadkiej sytuacji doszło w Australii. W ciągu zaledwie dwóch dni rekiny zaatakowały cztery osoby. Eksperci tłumaczą zachowanie rekinów ekstremalnymi warunkami pogodowymi w Nowej Południowej Walii.
encoded: Rekiny zaatakowały w: Vaucluse, Dee Why i Manly (Sydney) oraz w Point Plomer, około 460 kilometrów na północ od Sydney. Ta niespotykana fala zmusiła władze do zamknięcia blisko 40 plaż i wywołała burzliwą debatę na temat bezpieczeństwa wód. Gdzie i jak zaatakowały rekiny? Pierwszy i najpoważniejszy atak miał miejsce w niedzielę 18 stycznia w Sydney, w pobliżu Shark Beach w parku Nielsen w dzielnicy Vaucluse. Ofiarą był 12-latek z klubu North Bondi Surf Life Saving Club, który skakał ze znajomymi do wody z popularnego miejsca, znanego jako „Jump Rock”. Chłopak doznał poważnych obrażeń obu nóg i walczy o życie w szpitalu w Randwick. Przeżył tylko dzięki poświęceniu przyjaciół, którzy wyciągnęli go na brzeg i udzielili pierwszej pomocy. Kolejne trzy nastąpiły niedługo potem, w ciągu zaledwie 48 godzin. W poniedziałek rano na plaży Dee Why rekin odgryzł fragment deski surfingowej 11-letniego chłopca, który na szczęście nie odniósł obrażeń. Tego samego dnia po południu, na pobliskiej plaży North Steyne w Manly, 25-letni surfer został dotkliwie pogryziony w nogę i trafił do szpitala. Ostatni atak miał miejsce we wtorek rano w Point Plomer, gdzie 39-letni mężczyzna doznał na szczęście tylko drobnych skaleczeń – ochroniła go jego własna deska surfingowa. Co wstąpiło w żarłacze tępogłowe? Eksperci wskazują, że za ataki najprawdopodobniej odpowiada jeden garunek rekina: żarłacz tępogłowy (Carcharhinus leucas , ang. bull shark). Ryby te latem migrują na południe, w okolice Sydney. Zachowanie rekinów prawdopodobnie wynika z ekstremalnej pogody: rekordowe opady deszczu, najsilniejsze od 10 lat, spłukały do oceanu zanieczyszczenia i osady, a woda zrobiła się mętna. Żarłacze tępogłowe potrafią żyć zarówno w wodzie słonej, jak i słodkiej, zatem wahania zasolenia po opadach nie zrobiły na nich wrażenia. Rekiny te potrafią polować także w mętnej wodzie – polegają wtedy na zmyśle dotyku i stosują taktykę „próbnych ugryzień”. Właśnie takie zachowanie może odpowiadać za serię ataków. No…

ataki-rekinow-c477261.jpg
width: 5783
height: 3855

Zaskakujące odkrycie naukowców: śnieg i deszcz potrafią wyglądać tak samo
type: item
date: 2026-01-21T10:20:16.000Z
creator: Katharine Gammon
subject: Przyroda
subject: deszcz
subject: meteorologia
subject: opady
subject: pogoda
subject: śnieg
subject: zmiany klimatyczne
description: Co dokładnie spada z nieba zimą – śnieg czy deszcz? To pytanie zadają sobie nie tylko kierowcy, ale też naukowcy. Sprawdź, jak próbują je rozwiązać.
encoded: Spis treści: Dlaczego pogoda nie daje jednoznacznych odpowiedzi Wiadra i bajty Nic nie zastąpi ludzkiego oka Naukowcy wykorzystują lasery, satelity, a nawet dźwięk, żeby ustalić, co spada z nieba. Mimo to najlepszym narzędziem wciąż może być ludzkie oko. Od dzieci, które marzą o zjeżdżaniu na sankach, po dorosłych chcących uniknąć śliskich dróg – północne zimy budzą sporo emocji związanych z opadami śniegu. Jednak proste pytanie „Czy pada śnieg?” jest dużo bardziej skomplikowane, niż się wydaje. Na odległym górskim szczycie w Kolorado, w Storm Peak Laboratory, zimą panują dość osobliwe warunki. Naukowcy krzątają się, rozmieszczając ponad 30 urządzeń radarowych i próbników w różnych częściach góry. Ustawiają je też na różnych częstotliwościach, by odpowiedzieć na jedno pozornie proste pytanie: co dokładnie spada z nieba? Jakie są rozmiary i kształty płatków śniegu? I kiedy te opady są w istocie deszczem? Dlaczego pogoda nie daje jednoznacznych odpowiedzi Człowiek potrafi zerknąć przez okno i bardzo szybko ocenić, czy pada śnieg. Dla technologii – nawet tej zaawansowanej – to dużo trudniejsze, a skutki są poważne. Miasta muszą wiedzieć, ile śniegu spada i jaką ma gęstość, żeby zdecydować, czy tankować pługi i wysyłać je w teren. Dokładne pomiary są ważne także dla zarządców dróg, którzy podejmują decyzje o zamknięciach tras. Z kolei zarządzający zasobami wodnymi muszą wiedzieć, co spada z nieba, bo zimowa pokrywa śnieżna często zamienia się później w wodę zasilającą rolnictwo. Deszcz natomiast zwykle szybko spływa w dół rzek. Opady śniegu od dziesięcioleci intrygują naukowców. – To powinien być naprawdę prosty problem – mówi Keith Jennings, dyrektor ds. badań w Water Resources Institute na University of Vermont. – Pada deszcz czy śnieg? Część trudności polega na tym, że sama temperatura nie przesądza o tym, co spadnie. W zakresie różnicy około 5°C opad może być deszczem albo śniegiem – zależnie od tego, jakie warunki napotka wyżej w atmosferze. Dzięki nowym technolog…

GettyImages-520919602-1e3b9a8.jpg
width: 7360
height: 4912

19 stycznia 2026 roku przejdzie do historii. Zorza polarna pojawiła się nad całą Polską i są szanse na powtórkę
type: item
date: 2026-01-20T10:00:17.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Kosmos
subject: Przyroda
subject: obserwacje
subject: pogoda
subject: polska
subject: zorza polarna
description: Zorza polarna nad Polską pojawiła się od morza do Tatr. Noc z 19 na 20 stycznia 2026 roku przyniosła niecodzienne widowisko, widoczne nawet w centrach największych miast. Mimo że tak silne zorze już pojawiały się na naszym niebie, ta była wyjątkowo łatwa do obserwacji, ze względu na doskonałą pogodę w całym kraju.
encoded: W nocy z 19 na 20 stycznia 2026 roku Polacy w całym kraju mogli podziwiać wyjątkowo silną zorzę polarną. Bezchmurna i pogodna noc stworzyła idealne warunki obserwacyjne. To zjawisko, znane głównie z północnych szerokości geograficznych, tym razem objęło niemal cały kraj. Mimo że zorze w Polsce występują coraz częściej, ta była wyjątkowo silna i jasna. Dzięki dobrej pogodzie obserwowało ją prawdopodobnie nawet więcej osób niż słynną już zorzę z 10 maja 2024 roku. Kolory jak na Islandii W mediach społecznościowych oraz serwisach informacyjnych pojawiły się setki zdjęć ukazujących niecodzienny spektakl. Niebo mieniło się różnorodnymi barwami – od zieleni, przez purpurę, czerwień i niebieski, aż po pomarańczowy, żółty i biały. Światła północy były widoczne nawet w centrach dużych miast. Tym razem można było obserwować charakterystyczne wstęgi i łuki świetlne rozciągające się nad horyzontem, co świadczy o sile i intensywności zjawiska. Niektóre obrazy ukazują także niezwykle rzadkie barwy zorzy, jak pomarańczowa i purpurowa. Taki spektakl to ogromna rzadkość. Zwykle zorze tak wyglądają tylko na dalekiej Północy, np. na Islandii. Jak powstaje zorza polarna? Zorza polarna powstaje w wyniku kolizji cząsteczek wiatru słonecznego z gazami atmosferycznymi. Cząsteczki te poruszają się z prędkością około 400–450 km/s. W momencie ich zderzenia uwalniana jest energia, która emituje światło widzialne jako zorza. Wyjątkowa intensywność zorzy polarnej z 19 na 20 stycznia 2026 roku była związana z silną aktywnością słoneczną, w tym burzą geomagnetyczną. Dzięki temu zjawisko mogło być widoczne znacznie dalej na południe niż zwykle. Popularyzator astronomii Karol Wójcicki, prowadzący profil „Z głową w gwiazdach" obserwował zorzę nawet w austriackich Alpach. IMGW potwierdza, że zorza polarna była widoczna niemal w całej Polsce. Instytut podkreślił, że noc z 19 na 20 stycznia była wyjątkowa pod względem skali i siły zjawiska. Tak silnej zorzy nad Polską nie odnotowano od dawna. Czy jest s…

zorza2026wzgorze5023-2459a78.jpg
width: 2048
height: 1363