National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-08-07T11:32:07.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Potężne nawałnice przeszły przez Polskę. Grad wielkości piłek tenisowych zniszczył domy i samochody
items: Nad Polską pojawiły się niezwykłe chmury. Wyglądają jak folia bąbelkowa
items: Upały stają się coraz trudniejsze do zniesienia. Możemy winić rosnącą wilgotność powietrza
items: Niebezpieczne „chmury ognia” we Francji. Czym jest ten niszczycielski żywioł?
items: Burzowe anomalie pojawią się nad Polską. Synoptycy ostrzegają przed niszczycielskimi zjawiskami
items: Upał postarza organizm jak palenie papierosów. Naukowcy ostrzegają
items: Zielone dachy i starożytne metody. Jak skutecznie walczyć z upałem w mieście?
items: Meteopatia to nie jest wymówka na gorszy dzień. Zaskakujące wnioski badaczy
items: Tajfun Bavi ponownie uderzył, tym razem w Chiny. Setki tysięcy osób musiały opuścić domy
items: Naukowcy użyli lasera do sterowania piorunami. Test przeprowadzili na szczycie góry
items: Tragiczny wypadek po słowackiej stronie Tatr. Ratownicy apelują o rozwagę
items: Jedna trzecia Polski na pomarańczowo. Przez południe kraju przejdą gwałtowne burze i ulewy
items: W kilka dekad liczba upalnych dni w Polsce wzrosła o 100 procent. Naukowiec opisuje dramatyczne zmiany w naszym klimacie
items: Polska w objęciach cyklonu Bernadette. Porywy wiatru do 120 km/godz., ewakuacje obozów i zamknięte molo
items: W 18 godzin urósł do najwyższej kategorii. Supertajfun Bavi zagraża milionom ludzi w Azji
items: 140 zamkniętych kąpielisk nad Bałtykiem. Fizyka prądów wstecznych wyjaśnia, dlaczego morze bywa bezwzględne
items: Czy parasol przyciąga pioruny? 7 faktów i mitów o burzy, które mogą uratować życie
items: Polska w objęciach ekstremalnej pogody. Rekord ciepła, nawałnice i kolejna fala upałów na horyzoncie
items: Fizyka kontra upał: jak skutecznie zatrzymać chłód w domu i jakich błędów unikać?
items: Kiedy upał staje się zabójczy? Niebezpieczna temperatura jest niższa niż sądzisz
items: Wentylator w czasie upałów pomaga tylko do pewnego momentu. Kiedy wyłączyć nawiew?
items: Ekstremalny upał już niebawem zaleje Polskę. Te zagraniczne triki uratują cię przed skwarem
items: Piekielny układ Omega zablokował Europę. Nadciąga upał, który może pobić wszelkie rekordy
items: Nie tylko temperatura. Ten wskaźnik pokazuje, jak naprawdę odczuwamy upał – latem warto go sprawdzać
items: To już nie prognozy, to 90% pewności – czeka nas najsilniejsze El Niño w historii. Gdzie uderzy i czy zmieni podróżowanie?

Potężne nawałnice przeszły przez Polskę. Grad wielkości piłek tenisowych zniszczył domy i samochody
type: item
date: 2026-08-07T11:31:34.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Przyroda
subject: burze
subject: opady
subject: pogoda
subject: wiatr
description: Grad wielkości piłek tenisowych przetoczył się w czwartek przez Polskę. Najmocniej ucierpiało województwo warmińsko-mazurskie, gdzie niszczycielski żywioł uszkodził m.in. samochody, dachy i drzewa. Policja w związku z burzami przeprowadziła ponad 1000 interwencji.
encoded: Pogoda tego lata ma charakter iście sinusoidalny. Po dniach ekstremalnych upałów przyszedł czas na silne burze z gradem osiągającym nawet 7 cm średnicy. Takie zjawisko meteorologiczne jest w stanie wyrządzić wiele szkód. Gradobicie na Mazurach Najmocniej – przynajmniej według liczby zgłoszeń – ucierpiało województwo warmińsko-mazurskie. W czwartek przed godziną 19 straż pożarna poinformowała, że w wyniku ekstremalnych burz uszkodzonych zostało 19 budynków mieszkalnych i 10 budynków gospodarczych. Występujący tam grad mógł osiągać nawet 7 cm średnicy, co dokumentują liczne fotografie internautów. Takie opady znacząco przyczyniły się do uszkodzenia dachów wykonanych z dachówek oraz eternitu. Lodowe „piłeczki tenisowe” rozbiły również szyby kilku znajdujących się w tamtym regionie aut. Szkody wyrządził również wiatr, który według IMGW może osiągać prędkość do nawet 100 km/h. Jak przyznaje rzecznik warmińsko-mazurskiej straży pożarnej mł. bryg. Łukasz Wróblewski: „Dotychczas odnotowano 180 interwencji związanych z usuwaniem powalonych drzew i wiatrołomów (fragmenty lasu powalone przez silny wiatr), 70 zdarzeń dotyczących drzew blokujących drogi, lokalne podtopienia posesji i przypadki drzew, które uszkodziły budynki”. Poszkodowani w gwałtownych burzach Z informacji przekazywanych przez Straż Pożarną w wyniku gwałtownych burz ucierpiała jedna osoba w regionie Warmii i Mazur. To 57-letni kierowca, który w trakcie nawałnicy zatrzymał się na bocznej drodze, aby przeczekać ulewę. W wyniku silnego wiatru jedno z drzew stojących w miejscowości Polany koło Korsz przewróciło się na zaparkowany samochód, w którym siedział mężczyzna wraz z żoną. Pasażerce nic się nie stało, a kierowca z obrażeniami głowy został przewieziony do szpitala. Ekstremalne zjawiska pogodowe przetoczyły się również przez inne regiony naszego kraju. W województwie śląskim zerwany z drzewa konar spadł na grupę pielgrzymujących do Częstochowy osób, raniąc dwie z nich. Na Podlasiu jedna osoba została poszkodow…

FABRIC-KOLAZ-32-46-a3bc057.jpg
width: 2813
height: 1875

Nad Polską pojawiły się niezwykłe chmury. Wyglądają jak folia bąbelkowa
type: item
date: 2026-08-04T10:45:10.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Przyroda
subject: burze
subject: chmury
subject: niebo
subject: pogoda
description: W niektórych polskich miastach, wraz z nadejściem gwałtownych burz, pojawiło się spektakularne podniebne zjawisko. Z pod puchatych chmur zawisły formacje przypominające worki lub krowie wymiona. Proces powstawania tych anomalii nie jest nadal w pełni poznany.
encoded: W poniedziałkowy wieczór w sieci zaczęły pojawiać się liczne zdjęcia portretujące nietypowe zjawisko na niebie. Internauci z całej Polski chwalili się kadrami, na których udało się uchwycić tzw. mammatusy – chmury o charakterystycznym, przypominającym bąble kształcie. Meteorolodzy radzą jednak, by nie zapatrywać się na ten intrygujący widok zbyt długo – chyba że chce się zmoknąć w opadach intensywnej, letniej burzy. Czym są mammatusy? Zwisające worki, folia bąbelkowa, a może poduszki? Brytyjskiemu meteorologowi Williamowi Leye’owi podniebne formacje (nazwane później mammatusami) przypominały wymiona krowy. To właśnie od tej części krowiego ciała wzięła się nazwa wyjątkowych chmur – mamma w łacinie oznacza wymię lub pierś. Choć zjawisko to posiada swoją nazwę, proces jego powstawania wciąż nie jest naukowcom do końca znany. Wielu badaczy twierdzi, że wybrzuszenia tworzą się, gdy masy chłodniejszego powietrza nachodzą na cięższe fragmenty chmur pełne kropelek wody lub kryształków lodu. Inne hipotezy odnoszą się do silnych różnic prędkości wiatru w górnej części chmury burzowej, które mogą sprzyjać powstawaniu mammatusów. Wielość teorii wiąże się z uniwersalnością „chmurnych wymion”. Te powstają bowiem zarówno w kłębiastych chmurach deszczowych (cumulonimbusach), jak i przy znacznie cieńszych cirrusach czy nawet smugach kondensacyjnych tworzących się za lecącymi samolotami. Mammatusy a superkomórki Niektóre mammatusy – jak te, które nawiedziły w ostatnich dniach nasz kraj – są ściśle związane z burzowymi superkomórkami. Chmury w kształcie krowich wymion pojawiają się zwykle po przejściu ekstremalnego zjawiska pogodowego, wyrastając spod skłębionych obłoków. Ich pojawienie się wskazuje na silne kontrasty temperatury i wilgotności wewnątrz oraz pod chmurą, co samo w sobie jest oznaką intensywnych procesów atmosferycznych, takich jak burze z intensywnym deszczem, gradem i bardzo silnym wiatrem. Samych mammatusów nie ma się więc co bać – są raczej potwierdzeniem siły super…

shutterstock1756395023-9573120.jpg
width: 3458
height: 2291

Upały stają się coraz trudniejsze do zniesienia. Możemy winić rosnącą wilgotność powietrza
type: item
date: 2026-08-04T10:00:39.000Z
creator: Sara Novak
subject: Nauka
subject: meteorologia
subject: pogoda
subject: powietrze
subject: upał
subject: Zdrowie
description: Coraz bardziej duszne lata to jeden z wyraźnych skutków ocieplającego się klimatu. Naukowcy wyjaśniają, dlaczego rosnąca wilgotność powietrza jest coraz większym zagrożeniem dla naszego zdrowia i jak ograniczyć jej skutki.
encoded: Spis treści: Co powoduje wilgotność? Dlaczego wilgotność sprawia, że czujesz się tak źle? Czym jest „efekt mokrego termometru”? Czy wilgotność pogarsza się z każdym latem? Jak stworzyć plan działania na wypadek upałów Pierwsza poważna fala upałów tego lata objęła znaczną część środkowych i wschodnich Stanów Zjednoczonych brutalną „kopułą” rekordowych temperatur i wysokiej wilgotności powietrza. Zjawisko kopuły występuje, gdy warunki pogodowe powodują, że wysokie ciśnienie atmosferyczne pozostaje w miejscu, zatrzymując pasma gorąca i wilgoci w danym regionie przez dłuższy czas. Eksperci ostrzegają, że choroby związane z upałem, w tym wyczerpanie cieplne i udar cieplny, stanowią poważne zagrożenie. Nie jest zaskoczeniem, że wysokim letnim temperaturom towarzyszy przytłaczająco wysoka wilgotność, ale co powoduje te duszne warunki i dlaczego sprawiają, że czujemy się jeszcze gorzej? Co powoduje wilgotność? Wilgotność pojawia się, gdy para wodna dostaje się do powietrza poprzez parowanie wody z powierzchni. Kiedy temperatury rosną w miesiącach letnich, więcej wody paruje niż zimą, kiedy na zewnątrz jest chłodniej.– Im więcej pary wodnej w atmosferze, tym większa wilgotność powietrza – mówi James Marshall Shepherd, dyrektor Programu Nauk Atmosferycznych na Uniwersytecie Georgii. W regionach kraju, które są zazwyczaj bardziej wilgotne, jak wschodnie Stany Zjednoczone, na powierzchni znajduje się więcej wody, która może parować, co skutkuje większą wilgotnością. Letnie wzorce pogodowe pochodzące z rejonu Zatoki Meksykańskiej, wywołane przez ciepłe temperatury wody i dominujące kierunki wiatru, prowadzą do dodatkowego napływu wilgoci z południa, co może przyczyniać się do parnych warunków. Dlaczego wilgotność sprawia, że czujesz się tak źle? Kiedy twoje ciało się nagrzewa, obszar mózgu zwany podwzgórzem wysyła sygnał do gruczołów potowych, że nadszedł czas, aby się ochłodzić. Pocenie się jest podstawowym mechanizmem organizmu służącym do obniżania jego wewnętrznej temperatur…

upal-GettyImages-2282905493-f2a0a49.jpg
width: 6000
height: 4002

Niebezpieczne „chmury ognia” we Francji. Czym jest ten niszczycielski żywioł?
type: item
date: 2026-07-31T10:07:48.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: chmury
subject: europa
subject: ocieplenie klimatu
subject: ogień
subject: pogoda
subject: pożary
description: Na horyzoncie pojawia się potężna, kłębiasta chmura, która z pozoru zwiastuje deszcz – to pożądany widok w sezonie pożarowym. Nie spada z niej jednak ani kropla wody. Zamiast tego sypie się gęsty popiół, a błyskawice podpalają kolejne połacie lasu. Chociaż chmury ognia terroryzowały do tej pory zwykle Amerykę, kilka dni temu wytworzyły się w Europie. Francja właśnie oficjalnie potwierdziła pojawienie się pierwszej w historii tego kraju chmury pyrocumulonimbus.
encoded: Trwający w Europie sezon pożarowy bije tragiczne rekordy. Płomienie we Francji i Hiszpanii strawiły już ponad 1500 km² terenu (obszar wielkości trzech Warszaw), co wymusiło dramatyczną ewakuację aż 330 000 osób. Ogień nadal nie daje za wygraną, a ekstremalne temperatury wywołały zjawisko, które dotąd było na Starym Kontynencie ogromną rzadkością. Chmury ognia, znane nauce jako flammagenitus lub pyrocumulonimbus, są dowodem na drastycznie zmieniający się europejski klimat. To kamień milowy w historii pożarnictwa. Czy musimy się do nich przyzwyczaić? To kominy pełne popiołu i dymu Jak powstają chmury ognia? Naukowcy niekiedy nazywają je „ziejącymi ogniem smokami”. Formują się, gdy ekstremalnie wysoka temperatura gigantycznego pożaru wypycha w górę dym, popiół oraz parę wodną. Wznosząca się kolumna gwałtownie ulega ochłodzeniu, a para wodna kondensuje wokół mikroskopijnych drobin popiołu i dymu. W efekcie powstaje zjawiskowa chmura, która potrafi sięgnąć dolnej stratosfery – wznosząc się na wysokość od 9 do nawet 15 kilometrów nad ziemią. Badacz pożarów z australijskiego Uniwersytetu Tasmańskiego, David Bowman, w wypowiedzi dla agencji Reuters porównał ten proces do wielkiego komina. Ogień znajduje się u jego podstawy, a niebezpieczny dym jest wyrzucany prosto do stratosfery. Uczony stanowczo podkreślił, że choć to zjawisko fascynuje badaczy, w rzeczywistości jest ono „absolutnie katastrofalne i potworne”. Żywioł, którego nie da się powstrzymać Gdy pyrocumulonimbus w pełni się uformuje, zaczyna żyć własnym życiem. Chmura ta generuje swój własny wiatr i pioruny. Zachowuje się jak pochylona wieża, która zasysa powietrze i rozsiewa żar. Takie komórki burzowe są niemożliwe do powstrzymania. Potężne prądy zstępujące sprowadzają na ziemię rozżarzone węgle, wywołując całkowicie nowe pożary przed głównym frontem ognia. W najgorszych scenariuszach chmury te są w stanie wygenerować nawet własne tornada. To prawdziwy koszmar dla służb ratunkowych. Ogień przemieszcza się szybciej,…

EN016814410932-e254ac8.jpg
width: 3376
height: 2251

Burzowe anomalie pojawią się nad Polską. Synoptycy ostrzegają przed niszczycielskimi zjawiskami
type: item
date: 2026-07-30T12:50:37.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Przyroda
subject: burze
subject: deszcz
subject: pogoda
description: Na przełomie lipca i sierpnia niektóre regiony Polski zmierzą się z iście tropikalną pogodą. Do zapowiadanych od dłuższego czasu upałów dołączą intensywne burze przełamujące fale gorąca. W niektórych regionach wystąpi ryzyko pojawienia się gradu oraz punktowych intensywnych opadów.
encoded: Po intensywnych nawałnicach, które na początku tego tygodnia przeszły przez wschodnią Polskę, czas na kolejne gwałtowne burze. Wysokie temperatury przyniosą silne opady, miejscami mogące współwystępować z nawet sześciocentymetrowym gradem. Tak nagłe deszcze mogą okazać się utrapieniem dla mieszkańców najbardziej narażonych na opady regionów. Przełamanie pogody po antycyklonie Napływ zwrotnej, ekstremalnie gorącej masy powietrza przynosi do Polski podwójną falę upałów. W większości regionów kraju termometry już teraz wskazują wartości powyżej 30°C – na niektórych obszarach wynik ten ma osiągnąć nawet 37°C, co jest wynikiem pojawienia się antycyklonu Olaf – ośrodka wysokiego ciśnienia, który wtłacza w danym rejonie stabilne powietrze, osłabia wiatr i przegania chmury. Okazuje się, że tak skrajne warunki pogodowe przyjdą w parze z innymi – diametralnie odmiennymi – zjawiskami meteorologicznymi. Wszystko przez chłodniejszy front atmosferyczny, który w kolejnych dniach nadciągnie na teren naszego kraju. Związana z tym wzrastająca wilgotność powietrza przyczyni się do zwiększenia ryzyka gwałtownych burz – szczególnie w najbliższy piątek. Burzowe anomalie pod koniec lipca Miejscami, gdzie zaobserwujemy najintensywniejsze występowanie burz, są: Dolny Śląsk, Mazury i Podlasie. Zjawiska zaczną rozwijać się tam od późnego popołudnia, szybko łącząc się w większe układy oraz niebezpieczne superkomórki – najgroźniejszy typ burz, charakteryzujący się dużą trwałością oraz ekstremalnymi zjawiskami (gradem, huraganowym wiatrem, a nawet trąbami powietrznymi). Najbardziej krytyczna sytuacja wystąpi w piątek wieczorem i w pierwszej połowie nocy na południowym zachodzie kraju. Głównym zagrożeniem będą niszczące porywy wiatru, które lokalnie mogą osiągać nawet 100–110 km/h (na morzu taka siła odpowiada stopniom od 10 do 11 w dwunastostopniowej skali Beauforta). Mieszkańcy zagrożonych regionów muszą przygotować się także na ulewne opady deszczu rzędu 25–35 mm. To ilość odpowiadająca połowi…

shutterstock2760430497-eb98ef4.jpg
width: 3000
height: 2000

Upał postarza organizm jak palenie papierosów. Naukowcy ostrzegają
type: item
date: 2026-07-30T10:49:41.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: pogoda
subject: upał
subject: życie
description: Nie tylko odwodnienie i udar cieplny. Najnowsze badania pokazują, że długotrwała ekspozycja na wysokie temperatury może przyspieszać biologiczne starzenie organizmu. Zmiany zachodzą nawet na poziomie DNA, a ich skala może przypominać skutki palenia papierosów lub nadmiernego picia alkoholu.
encoded: Spis treści: Jak bardzo upał skraca życie? Tak gorąco działa na ciało Ciepło przedwcześnie starzeje geny Czy wszyscy starzejemy się od gorąca? Nie tylko gorące tropiki – średnie temperatury wielu miast w Polsce rosną z roku na rok. Wiedzą o tym np. mieszkańcy Wrocławia, w którym średnia roczna temperatura w 2023 roku znacząco różniła się od średniej z lat 1991–2020. Powodem są nie tylko łagodniejsze zimy, ale także nachodzące Polskę fale upałów. To nie koniec złych wieści: według najnowszych badań długotrwała ekspozycja na podwyższoną temperaturę może mieć katastrofalne skutki dla organizmu. Jak bardzo upał skraca życie? Coraz więcej badań udowadnia, że długotrwałe przebywanie w gorącym klimacie niesie za sobą nie tylko oczywiste zagrożenia, takie jak utrata wody czy powodowane przez słońce choroby skóry, ale także… wpływa na ogólne starzenie się organizmu na poziomie komórkowym. – Nasze badanie wykazało, że wiek biologiczny osób mieszkających na obszarach o ekstremalnie wysokich temperaturach jest nawet o 14 miesięcy starszy niż tych, którzy żyją w znacznie chłodniejszych rejonach – mówi Eun Young Choi, gerontolożka z USC Leonard Davis School of Gerontology i współautorka najnowszych badań. Naukowców zaskoczyło to, że efekt utrzymywał się po uwzględnieniu dochodów, stylu życia i stanu zdrowia badanych. Tak gorąco działa na ciało Według Amita Shaha, geriatry z Mayo Clinic, długotrwałe narażenie na gorąco wywiera wpływ na wiele układów narządów. Wszystko przez to, że nasz organizm walczy o utrzymanie niskiej temperatury. Serce pracuje intensywniej, jak najszybciej kierując krew do skóry. Układ nerwowy jest nadmiernie pobudzany, przez co doświadczamy zawrotów głowy, dezorientacji czy zaników pamięci. Nerki pracują na zwiększonych obrotach, by oszczędzać wodę. Nawet układ odpornościowy może wywoływać stany zapalne, próbując poradzić sobie z ciężkimi warunkami. Ciepło przedwcześnie starzeje geny Najnowsze badania udowadniają jednak, że to nie wszystko. Wysokie temperatu…

Upal-postarza-nas-jak-papierosy-168a721.jpg
width: 6192
height: 4128

Zielone dachy i starożytne metody. Jak skutecznie walczyć z upałem w mieście?
type: item
date: 2026-07-30T08:24:22.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Technologia
subject: miasta
subject: pogoda
subject: upał
subject: zmiany klimatyczne
description: Letni skwar w betonowej dżungli staje się coraz większym wyzwaniem dla mieszkańców. Aby chronić zdrowie obywateli, urbaniści sięgają po innowacyjne i historyczne metody chłodzenia. Od roślinnych dachów po podziemne kanały wodne – zobacz, jak nowoczesne metropolie walczą z ekstremalnymi temperaturami.
encoded: Miejskie wyspy ciepła to zjawisko polegające na tym, że temperatura powietrza w obszarach zurbanizowanych jest wyraźnie wyższa niż w otaczających je terenach podmiejskich czy wiejskich. Przyczyn takiej sytuacji można szukać w wielu czynnikach. Są to zarówno ludzkie działania, mające miejsce obecnie w miastach, jak i sam kształt metropolii, który sprzyja podwyższaniu temperatury powietrza. Skutki powstawania miejskich wysp ciepła mogą być niezwykle szkodliwe dla ludzi, zwiększając chociażby ryzyko udarów cieplnych. Z uwagi na to zagrożenie bardzo istotne jest budowanie infrastruktury, która mogłaby „ochłodzić” miasto. Zielone miasto, to chłodne miasto Jednym z popularniejszych rozwiązań radzenia sobie z miejskim gorącem jest budowa zielonej infrastruktury. Parki, skwery i ogrody nie nagrzewają się w takim tempie jak asfaltowe powierzchnie, rzucając dodatkowo cień. Trawy pochłaniają również wodę, która, gdy paruje, ochładza powietrze w tej części miasta. Tworzenie miejskich stref zieleni towarzyszy miastom na całym świecie od tysięcy lat. Legendarne wiszące ogrody Semiramidy w Babilonie (ok. VI w. p.n.e., Mezopotamia) miały dawać cień, parowanie i chłód w gorącym klimacie. Podobne zastosowanie do tej pory spełniają np. wewnętrzne dziedzińce z roślinnością i wodą, czyli tzw. riady w Maroku. Miejska zieleń to jednak nie tylko specjalne zielone enklawy, lecz także mniejsza infrastruktura wkomponowana w urbanistyczną przestrzeń. Roślinność nie musi być planowana strefowo, może przenikać się z miejską tkanką, pomagając w ten sposób w ochładzaniu temperatury powietrza. Rozwiązaniami takimi są np. hiszpańskie emparrados (dosłownie: winne zadaszenie), które chłodzą ulice andaluzyjskiego miasteczka Jerez de la Frontera. Winorośl tworzy na tamtejszych uliczkach gęsty, zielony dach, który zatrzymuje promienie słoneczne i daje cień. Dzięki temu temperatura powietrza przy chodniku spada średnio o 6–8 °C. Tradycyjne rozwiązania pomocne i dziś W dawnych perskich miastach stosowano s…

shutterstock2507327259-95672e0.jpg
width: 5184
height: 3456

Meteopatia to nie jest wymówka na gorszy dzień. Zaskakujące wnioski badaczy
type: item
date: 2026-07-27T09:18:48.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Nauka
subject: medycyna
subject: meteorologia
subject: pogoda
subject: Zdrowie
description: Spada ciśnienie, nadciąga front, a wraz z nim ból głowy, rozdrażnienie i zmęczenie. Dla jednych to oczywisty dowód na działanie pogody, dla innych – efekt sugestii. Naukowcy potwierdzają, że warunki atmosferyczne mogą oddziaływać na organizm, ale zależność jest znacznie bardziej skomplikowana, niż sugerują komunikaty o „złym biomecie”.
encoded: Spis treści: Meteopatia – choroba czy potoczna nazwa dolegliwości? Czy spadek ciśnienia naprawdę wywołuje ból głowy? Pogoda wpływa na organizm, ale nie zawsze przez ciśnienie Dlaczego szary dzień odbiera energię? Czy prognoza biometeorologiczna może pogorszyć samopoczucie? Najlepszy test? Dziennik objawów i pogody Co pomaga na „zły biomet”? Kiedy nie wolno zrzucać objawów na pogodę? Czy meteopatia istnieje? Nauka odpowiada ostrożnie Deszcz stuka w szybę, niebo od rana zasnuwają chmury, a barometr pokazuje gwałtowny spadek ciśnienia. Czujemy senność, trudno się skoncentrować, zaczyna boleć głowa. Czy to rzeczywiście wina pogody, czy raczej znaleźliśmy wygodne wyjaśnienie gorszego dnia? Meteopatia – choroba czy potoczna nazwa dolegliwości? Meteopatia, nazywana również meteoropatią lub nadwrażliwością pogodową, nie oznacza jednej, ściśle określonej choroby. Termin ten opisuje dolegliwości pojawiające się lub nasilające w związku ze zmianami warunków atmosferycznych. Osoby uznające się za meteopatów najczęściej wymieniają: ból głowy lub napad migreny, zmęczenie i senność, rozdrażnienie, trudności z koncentracją, zawroty głowy, wahania nastroju, bóle mięśni i stawów, pogorszenie jakości snu. Nie istnieje jednak jeden test, który pozwalałby jednoznacznie rozpoznać meteopatię. Objawy są niespecyficzne – mogą występować również przy niedoborze snu, odwodnieniu, infekcji, przewlekłym stresie, migrenie, anemii czy zaburzeniach nastroju. Dlatego lekarze częściej mówią o wrażliwości na bodźce meteorologiczne niż o osobnej jednostce chorobowej. Biometeorologia bada natomiast, jak temperatura, wilgotność, wiatr, promieniowanie słoneczne i ciśnienie atmosferyczne wpływają na organizmy żywe. Czy spadek ciśnienia naprawdę wywołuje ból głowy? To właśnie ciśnienie atmosferyczne najczęściej trafia na ławę oskarżonych. Wraz z nadejściem niżu barometry wskazują niższe wartości, a część osób niemal natychmiast zgłasza ból głowy, osłabienie lub problemy z koncentracją. Badania nad związkie…

meteopatia-GettyImages-1060184390-a432092.jpg
width: 5000
height: 4000

Tajfun Bavi ponownie uderzył, tym razem w Chiny. Setki tysięcy osób musiały opuścić domy
type: item
date: 2026-07-15T14:28:34.000Z
creator: Gabriela Celińska
subject: Przyroda
subject: azja
subject: chiny
subject: cyklon
subject: klimat
subject: pogoda
subject: powódź
description: Tajfun Bavi, który wraz z początkiem lipca sieje spustoszenie na północno-zachodnim Pacyfiku, wciąż stanowi poważne zagrożenie. Dotarł do Chin, gdzie doprowadził do ewakuacji setek tysięcy mieszkańców i spowodował potężne szkody w infrastrukturze. Żywioł nie zwalnia tempa i zmierza w kierunku kolejnego państwa.
encoded: Podczas gdy w Europie okres od maja do września kojarzy się z najbardziej słonecznymi dniami w roku, w Azji trwa wtedy pora deszczowa. W tym roku szczególnie daje się ona we znaki. Na początku lipca w Chiny uderzył tajfun Maysak, w wyniku którego zginęło co najmniej 39 osób, a także wiele zwierząt gospodarskich. Niecałe dwa tygodnie później do kraju dotarł kolejny żywioł – Bavi, jeden z najpotężniejszych cyklonów tropikalnych w regionie w 2026 roku. W miejscach, przez które przeszedł, zmusił do ewakuacji setki tysięcy. Setki tysięcy osób musiały opuścić domy z powodu tajfunu Bavi Zgodnie z przewidywaniami tajfun Bavi, który w pierwszym tygodniu lipca uderzył z ogromną siłą w Wyspy Mariańskie na Pacyfiku, a następnie zagroził Japonii i Tajwanowi, sparaliżował część Chin rekordowymi opadami deszczu. Jak podaje PAP, najtrudniejsza sytuacja wystąpiła w mieście Fushun w prowincji Liaoning, w północno-wschodnich Chinach. To właśnie tam ponad 265 tys. osób zostało zmuszonych do ewakuacji oraz prowadzono zakaz opuszczania domów bez pilnej potrzeby. Stan wody w rzekach w całym regionie drastycznie się podniósł, w wielu miejscach przekraczając poziom alarmowy. Główne ulice miast oraz pola uprawne zostały zalane. Wstrzymano kursowanie części pociągów i autobusów, a w niektórych miejscach także metra. Momentami nurt wody, której wysokość sięgała nawet dwóch metrów, był tak silny, że porywał samochody. Bavi kieruje się w stronę Korei. Meteorolodzy ostrzegają przed ulewami Tajfun Bavi, jak podkreślają meteorolodzy, należy do najdłużej utrzymujących się cyklonów tropikalnych w rejonie Azji w tym roku. W szczytowej fazie był klasyfikowany jako supertajfun, ponieważ towarzyszyły mu wiatry przekraczające 241 km/godz. Uformował się pod koniec czerwca nad Oceanem Spokojnym i objął obszar porównywany do wielkości Francji. Mimo ciągłego przemieszczania się jego struktura przez długi czas pozostawała wyjątkowo trwała. Według meteorologów swoją siłę zawdzięcza między innymi ciepłemu rdzeni…

tajfun-b051dc7.jpg
width: 1955
height: 1300

Naukowcy użyli lasera do sterowania piorunami. Test przeprowadzili na szczycie góry
type: item
date: 2026-07-15T10:13:40.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Nauka
subject: burze
subject: pogoda
subject: Wolny czas
description: Czy laser może przejąć rolę tradycyjnego piorunochronu? Eksperyment przeprowadzony na szczycie góry Säntis w Szwajcarii pokazał, że odpowiednio dobrana wiązka lasera potrafi stworzyć w powietrzu przewodzącą ścieżkę, którą mogą podążać pioruny.
encoded: W tym artykule: Jak się chronić przed piorunami? Co to jest piorunochron laserowy? Jak testowano nowe urządzenie? Czy piorun to rzadkie zjawisko? Nic podobnego. Nasza planeta jest stale bombardowana przez pioruny. W każdej chwili nad Ziemią szaleje średnio 2 tys. burz. Może z nich bić nawet kilkadziesiąt piorunów na sekundę. Szacuje się, że co roku pioruny zabijają na całym świecie aż 24 tys. osób. To nie wszystko. Pioruny mogą wywoływać pożary, niszczyć drzewa i budynki, a także instalacje i urządzenia elektryczne. Są gwałtownymi i potężnymi wyładowaniami elektrostatycznymi, w ułamku sekundy wyzwalającymi energię ok. miliarda dżuli. To właśnie sprawia, że w miejscu, w które uderzą, dosłownie sieją zniszczenie. Jak się chronić przed piorunami? Najlepszym sposobem ochrony przed piorunami pozostaje piorunochron. Został wynaleziony jeszcze w połowie XVIII w. przez Benjamina Franklina. Jego najważniejszą częścią jest ostro zakończony metalowy pręt montowany na szczycie budynku, który ma chronić. Tak skonstruowany przyrząd przechwyca wyładowania. Następnie prąd płynie innymi częściami instalacji odgromowej do ziemi. Jak skuteczny jest piorunochron? Przyjmuje się, że w przybliżeniu chroni obszar o takim promieniu, jaką ma wysokość. A zatem piorunochron mający dziesięć metrów zabezpieczy teren o promieniu dziesięciometrowym. To pokazuje niektóre z ograniczeń tego urządzenia. Nie sprawdzi się tam, gdzie na niebezpieczeństwo trafienia piorunem narażona jest duża płaska powierzchnia, np. lotnisko czy farma wiatrowa. Pioruny strzelające z chmur w kosmos. Skąd się biorą „gigantyczne dżety"? Mało kto widział „gigantyczne dżety” na żywo. To dlatego, że trudno je zauważyć zza chmur. O zjawisku wciąż wiemy niewiele, ale najnowsze badania przybliżają nas do poznania elektryz... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/gigantyczne-dzety-to-pioruny-strzelajace-z-chmur-w-kosmos-rekordowe-wyladowanie-mowi-wiecej-o-ich-powstawaniu1-1519ffa.jpeg" width…

laser-2c4bd06.jpg
width: 1600
height: 900

Tragiczny wypadek po słowackiej stronie Tatr. Ratownicy apelują o rozwagę
type: item
date: 2026-07-14T13:28:25.000Z
creator: Gabriela Celińska
subject: Traveler
subject: góry
subject: pogoda
subject: szlak
subject: tatry
subject: tatrzański park narodowy
description: Początek lata był prawdziwym wyzwaniem dla ratowników górskich. 13 lipca po słowackiej stronie Tatr doszło do tragicznego w skutkach wypadku. Kiedy ratownicy słowackiego HZS przybyli na miejsce, okazało się, że turysty nie udało się uratować. TOPR ponownie apeluje o rozwagę.
encoded: Początek lata mógłby się wydawać idealnym momentem na górskie wędrówki. Doświadczeni turyści, którzy co roku wracają w Tatry, wiedzą jednak, że pogoda nigdy nie jest tam pewna, a z pozoru prosta trasa w trudnych warunkach może stać się jedną z najbardziej wymagających. W rezultacie liczba akcji ratunkowych na przełomie czerwca i lipca była naprawdę wysoka, a niektóre z nich zakończyły się tragicznie. Śmiertelny wypadek pod Czarnym Szczytem W poniedziałek, 13 lipca słowackie Górskie Pogotowie Ratunkowe (HZS) poinformowało o tragicznej śmierci w Tatrach. Do wypadku doszło podczas wspinaczki dwójki turystów w rejonie Czarnego Szczytu. Turyści znajdowali się poza znakowanym szlakiem turystycznym, bez niezbędnego sprzętu i lin bezpieczeństwa. Jeden z nich, 40-letni Polak, spadł z wysokości około 200 metrów do Doliny Dzikiej. Po otrzymaniu zgłoszenia ratownicy przybyli na miejsce. Jednak okazało się, że nie byli już w stanie pomóc. Czarny Szczyt to masyw położony w głównej grani słowackich Tatr Wysokich. Choć otoczony stromymi urwiskami wygląda imponująco, na jego wierzchołek nie prowadzi żaden znakowany szlak turystyczny. Na wejście w ten rejon mogą pozwolić sobie jedynie doświadczeni i odpowiednio przygotowani taternicy. Ratownicy TOPR mieli wyjątkowo trudny początek sezonu Wypadek pod Czarnym Szczytem to nie jedyny taki przypadek. Początek sezonu letniego pod względem liczby akcji ratunkowych był dla Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego bardzo wymagający. Już na początku czerwca doszło do dwóch dramatycznych wypadków z ofiarami śmiertelnymi pod Staroleśnym Szczytem i Rysami. Odbyła się również nocna akcja ratunkowa w Jaskini Czarnej, zakończona szczęśliwie, w której wzięło udział aż 13 ratowników. W ostatnich dniach miesiąca ewakuowano wyczerpaną po burzy młodzież, która bez właściwej opieki znajdowała się w rejonie Orlej Perci, przez co zaangażowano również policję. Początek lipca był dla TOPR także trudny. W pierwszym tygodniu ratownicy udzielili pomocy 5…

tatry-9ff7bf2.jpg
width: 1949
height: 1300

Jedna trzecia Polski na pomarańczowo. Przez południe kraju przejdą gwałtowne burze i ulewy
type: item
date: 2026-07-14T09:20:58.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: burza
subject: NatGeoBN
subject: pogoda
subject: polska
subject: zagrożenia
description: Wyjątkowa sytuacja w polskiej pogodzie: po chłodnym i deszczowym okresie przyszedł czas na ciepłą, wilgotną i niestabilną aurę, sprzyjającą tworzeniu się potencjalnie groźnych burz. Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej ogłosił alerty pierwszego i drugiego stopnia, obejmujące całe południe kraju. Tłumaczymy, czy naprawdę wszędzie będą burze i jak czytać prognozę pogody.
encoded: Wtorek 14 lipca przynosi w Polsce niestabilną pogodę, która z letniej może szybko zmienić się w groźną. Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej wydał ostrzeżenia pierwszego i drugiego stopnia przed burzami i ulewami, a prognozy wskazują, że kulminacja zjawisk przypadnie na popołudnie i wieczór. Mogą wystąpić burze, intensywne opady deszczu i gradu oraz porywy wiatru sięgające około 70 km/godz., a przy wolnym przemieszczaniu się komórek burzowych rośnie ryzyko podtopień. IMGW wydaje liczne alerty Ostrzeżenia IMGW obejmują rozległe obszary kraju w różnym czasie. Najczęściej obowiązują między 13:00 a 23:00, choć w części regionów kończą się wcześniej (miejscami około 20:00) lub utrzymują do późnego wieczora. Najwyższy, pomarańczowy stopień, dotyczy przede wszystkim pasa południowego i części centrum: między innymi województw dolnośląskiego, opolskiego, śląskiego, małopolskiego i świętokrzyskiego oraz wybranych obszarów lubuskiego, wielkopolskiego i łódzkiego. W tych strefach prognozowane są opady deszczu rzędu 25–40 mm, lokalnie około 55 mm, przy porywach wiatru do około 70 km/godz. i z możliwością gradu. To wartości, które w krótkim czasie potrafią spowodować zalania ulic czy piwnic. Żółte ostrzeżenia obejmują m.in. części województw lubuskiego, wielkopolskiego i łódzkiego, a także części Lubelszczyzny oraz Podkarpacie; tam może spaść 20–35 mm deszczu. Rządowe Centrum Bezpieczeństwa rozesłało alerty z ostrzeżeniami przed intensywnymi opadami i burzami oraz możliwością podtopień. Komunikat trafił do odbiorców w województwach podkarpackim i świętokrzyskim, a także do części województw łódzkiego, lubelskiego, małopolskiego i mazowieckiego. Wskazano też, aby nie zbliżać się do wezbranych rzek i stosować się do poleceń służb. Burze są nieprzewidywalne, ale ostrożność nie zaszkodzi Czytając te alarmistyczne prognozy trzeba pamiętać, że burze są nieprzewidywalne. Ich dokładne prognozowanie jest póki co niemożliwe – alerty IMGW mówią jedynie o prawdopodobieństwie, sięgający…

alert-rcb-burze-890691f.jpg
width: 1350
height: 900

W kilka dekad liczba upalnych dni w Polsce wzrosła o 100 procent. Naukowiec opisuje dramatyczne zmiany w naszym klimacie
type: item
date: 2026-07-08T11:48:28.000Z
creator: Gabriela Celińska
subject: Nauka
subject: globalne ocieplenie
subject: klimat
subject: pogoda
subject: upał
description: 28 czerwca 2026 roku odnotowano najwyższą temperaturę w historii pomiarów w Polsce. Zdaniem klimatologa nie tylko sam rekord jest jednak problemem. Zmiany są naprawdę dramatyczne.
encoded: W minionych tygodniach w Polsce pojawiła się niepokojąca fala upałów. Wydawać by się mogło, że ciepłe dni latem są czymś naturalnym, jednak tak wysokie temperatury to alarmujący sygnał, szczególnie dla klimatologów. Prof. Bogdan Chojnicki w rozmowie z PAP przyznał, że w tym roku został pobity rekord temperatury, ale nie tylko on jest prawdziwym problemem. Nowy rekord temperatury w Polsce W minionych tygodniach do Polski napływało suche i gorące powietrze z Europy zachodniej. W połączeniu z bezchmurnym niebem oraz przesuszoną, nagrzaną glebą przyniosło to jedne z najgorętszych dni. 28 czerwca 2026 roku Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej odnotował najwyższą temperaturę w historii pomiarów w Polsce. Po 105 latach rekord został pobity w Słubicach, gdzie termometry wskazały 40,5 st. C. Było to o 0,3 st. C więcej niż poprzedni, zarejestrowany w Prószkowie w 1921 roku. Liczba upalnych dni w Polsce wzrosła dwukrotnie Rekordowo wysokie temperatury są mocnym sygnałem zmieniającego się klimatu, jednak zdaniem eksperta nie sam rekord jest największym problemem. Znacznie bardziej niepokojące jest to, że dni z temperaturą przekraczającą 30 st. C jest coraz więcej. Nie chodzi więc wyłącznie o to, że jednego dnia odnotowano najwyższą temperaturę w historii pomiarów, ale również o to, że zwiększyła się ogólna liczba dni upalnych. Według klimatologa prof. Bogdana Chojnickiego w latach 60. i 70. XX wieku w centralnej Polsce rejestrowano od kilku do około 10 takich dni rocznie. Obecnie liczba ta może sięgać od 20 do nawet 30 dni. Zdaniem eksperta to naprawdę dramatyczna zmiana. Noc tropikalna w Polsce Podczas podwyższonych temperatur wiele osób narzeka również na problemy ze snem. Jest to związane między innymi ze zjawiskiem nocy tropikalnej, które w ostatnim czasie występowało także w Polsce. Kiedy w ciągu dnia temperatura zbliża się do 40 st. C, wieczory i noce również bywają znacznie cieplejsze niż zwykle. Nie jest to obojętne dla ludzkiego organizmu, ponieważ według ekspertó…

klimat-535edac.jpg
width: 1952
height: 1300

Polska w objęciach cyklonu Bernadette. Porywy wiatru do 120 km/godz., ewakuacje obozów i zamknięte molo
type: item
date: 2026-07-08T09:22:51.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: morze bałtyckie
subject: NatGeoBN
subject: pogoda
subject: pomorze
description: Niż Bernadette przyniósł gwałtowne załamanie pogody na północy Polski. Nad Bałtykiem trwa sztorm, a porywy wiatru mogą sięgać nawet 120 km/godz. Na Pomorzu służby notują dziesiątki interwencji, zamknięto molo w Brzeźnie, a w Krynicy Morskiej ewakuowano ok. 400 dzieci z obozu harcerskiego.
encoded: W środę 8 lipca północ Polski znalazła się pod wpływem głębokiego układu niskiego ciśnienia, nazwanego Bernadette. Nad Bałtykiem trwa sztorm, a w pasie nadmorskim porywy wiatru przekraczają lokalnie 100 km/godz. i mogą dochodzić do 120 km/godz. Najbardziej narażone są rejony Zatoki Gdańskiej i Puckiej, Pobrzeża Gdańskiego, Mierzei Wiślanej i Żuław. W regionie wprowadzono ograniczenia, a służby prowadzą dziesiątki interwencji. „Lipcopad” w całym kraju, nad Bałtykiem sztorm Bernadette nie jest zwykłym spadkiem ciśnienia, który przynosi krótkotrwały deszcz. To bardzo dynamiczny, głęboki niż, określany jako cyklon umiarkowanych szerokości geograficznych. W takim układzie powietrze w atmosferze układa się w rozległą spiralę, a różnice ciśnienia działają jak silnik napędzający wiatr. Skutki są poważne: porywisty wiatr idzie w parze z opadami deszczu, ochłodzeniem i burzami. W kraju warunki są zróżnicowane, ale to północ i wschód odczuwają je najmocniej. Na Podlasiu temperatury w środę mogą sięgnąć najwyżej około 12 stopni Celsjusza, co jest aurą raczej jesienną, niż letnią. Gdzie wieje najmocniej i dlaczego grozi nam cofka? Najtrudniejsza sytuacja utrzymuje się na wybrzeżu. Ostrzeżenia obejmują obszary od Koszalina po okolice Elbląga, a w rejonach przylegających do Zatoki Gdańskiej IMGW wydał alerty najwyższego, trzeciego stopnia. Szczególnie mocno wskazywane są powiaty pucki i nowodworski. W praktyce oznacza to realne ryzyko szkód: łamanych gałęzi, powalonych drzew, utrudnień komunikacyjnych i przerw w dostawach energii. Warto zrozumieć jeszcze jedno zagrożenie charakterystyczne dla sztormów: cofkę. To sytuacja, w której silny wiatr „wciska” wodę morską w ujścia rzek i kanały, a poziom wód zaczyna rosnąć od strony morza. Na Pomorzu przekroczone pozostają stany ostrzegawcze nad Zatoką Gdańską i na Martwej Wiśle, a poprawa spodziewana jest w czwartek, 9 lipca. Pomiary i prognozy pokazują skalę zjawiska. W Rozewiu odnotowano prawie 100 km/godz., a w strefie Zatoki Gdańskiej…

cyklon.bernadette-8897fad.jpg
width: 1378
height: 669

W 18 godzin urósł do najwyższej kategorii. Supertajfun Bavi zagraża milionom ludzi w Azji
type: item
date: 2026-07-07T06:01:24.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: azja
subject: cyklon
subject: klimat
subject: pogoda
description: Supertajfun Bavi, z wiatrem osiągającym 300 km/godz., pustoszy terytoria USA na Pacyfiku. Żywioł, napędzany przez zjawisko El Niño, przeszedł nad wyspą Rota i sparaliżował Guam. Teraz to meteorologiczne monstrum zmierza w kierunku Azji.
encoded: Jeden z najpotężniejszych cyklonów tropikalnych 2026 roku uderzył z niszczycielską siłą w terytoria zależne USA na Pacyfiku, osiągając najwyższą kategorię skali Saffira-Simpsona. Żywioł spustoszył Wyspy Mariańskie, a teraz przemieszcza się na zachód, zagrażając gęsto zaludnionym rejonom Azji: Chinom i Tajwanowi. Katastrofalne skutki uderzenia Bavi w Mariany Najbardziej niszczycielskie uderzenie żywiołu odnotowano na wyspie Rota, zamieszkanej przez około dwa tysiące osób, nad którą w poniedziałek rano przeszło oko cyklonu. Wiatr wiejący z prędkością dochodzącą do 290 km/godz. spowodował tam ogromne zniszczenia w infrastrukturze. Lokalne władze donoszą o powaleniu masztów telekomunikacyjnych oraz poważnych uszkodzeniach budynków. Narodowa Służba Meteorologiczna (NWS) wydała dramatyczne ostrzeżenie, że bezpośrednie uderzenie Bavi może uczynić wyspę niezdatną do zamieszkania przez wiele tygodni, a większość domów bez odpowiednich zabezpieczeń straci dachy lub ściany. Mieszkańcom nakazano przeniesienie się do wewnętrznych pomieszczeń budynków. Guam i bazy wojskowe USA o krok od katastrofy Bavi sparaliżował też wyspę Guam, oddaloną o około 80 km na południe od Roty, gdzie znajdują się kluczowe amerykańskie obiekty wojskowe, m.in. baza lotnicza Andersen oraz port marynarki wojennej. Choć oko cyklonu nie przeszło bezpośrednio nad Guamem, wyspa odczuła wiatry o sile huraganu pierwszej kategorii, które powalały drzewa i zablokowały kluczowe drogi. Wojsko ogłosiło najwyższy stopień gotowości, chroniąc strategiczne zasoby, w tym bombowce B-1 i B-52 oraz pięć okrętów podwodnych. Sytuację w regionie pogarsza fakt, że sąsiednie wyspy, Saipan i Tinian, wciąż zmagają się ze skutkami supertajfunu Sinlaku z kwietnia 2026 roku, a nadejście Bavi spowodowało kolejne przerwy w dostawach prądu i ulewne deszcze, sięgające lokalnie ponad 50 cm. Błyskawiczny wzrost siły Bavi ma związek z El Niño Meteorolodzy zwracają uwagę na niezwykle szybki rozwój tajfunu. Bavi uformował się pod koniec czer…

bavi-7dc4a59.png
width: 1250
height: 792

140 zamkniętych kąpielisk nad Bałtykiem. Fizyka prądów wstecznych wyjaśnia, dlaczego morze bywa bezwzględne
type: item
date: 2026-07-06T13:36:17.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Porady
subject: Traveler
subject: morze bałtyckie
subject: plaże
subject: pogoda
description: Gwałtowne załamania pogody w pełni sezonu wakacyjnego to coraz częstszy scenariusz nad polskim morzem. Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej wydał ostrzeżenia przed silnym wiatrem dla ośmiu województw, w tym dla całego pasa wybrzeża. W porywach wiatr osiągał prędkość do 75 km/godz, co bezpośrednio przełożyło się na decyzje ratowników WOPR. Czerwone flagi oznaczające bezwzględny zakaz kąpieli podniesiono na około 140 kąpieliskach – od Świnoujścia na zachodzie, aż po Krynicę Morską na wschodzie.
encoded: Z punktu widzenia nauki, zakaz kąpieli w Morzu Bałtyckim nie wynika jedynie z dyskomfortu termicznego czy trudności z utrzymaniem równowagi na fali. Silny wiatr wiejący od morza uruchamia procesy hydrologiczne, które czynią z przybrzeżnej strefy Bałtyku strefę śmiertelnie niebezpieczną. Ukryty zabójca – jak powstają prądy wsteczne? Głównym powodem zamykania kąpielisk podczas silnego wiatru jest powstawanie prądów wstecznych (rozrywających). Kiedy masywny, długotrwały wiatr pcha fale w kierunku lądu, ogromne ilości wody kumulują się w strefie przybrzeżnej. Ta spiętrzona woda musi znaleźć ujście z powrotem w głąb morza. Wykorzystuje do tego obniżenia w dnie, np. rynny między rewami (podwodnymi wałami piasku). Woda zaczyna wracać przez te wąskie gardła z ogromną prędkością, dochodzącą nawet do 2–3 metrów na sekundę. Żaden człowiek, wliczając w to mistrzów olimpijskich w pływaniu, nie jest w stanie płynąć pod prąd o takiej sile. Prąd wsteczny potrafi porwać człowieka stojącego zaledwie po pas w wodzie i w ciągu kilkunastu sekund wyciągnąć go kilkadziesiąt metrów od brzegu. Co kluczowe, prądy te są niemal niewidoczne z perspektywy osoby kąpiącej się – woda w miejscu ich występowania może wydawać się paradoksalnie spokojniejsza, ponieważ fale tam nie pękają. Pułapka falowania i zmienne dno Bałtyku Morze Bałtyckie jest morzem stosunkowo płytkim, o specyficznej morfologii dna. Silne uderzenia fal (sztorm w skali makro lub lokalnej) nieustannie przemodelowują strukturę piasku, niszcząc dotychczasowe rewy i tworząc nowe zagłębienia. Miejsca, które jeszcze dzień wcześniej były bezpieczną mielizną, mogą zamienić się w głębokie doły z silnym zawirowaniem wody. Dodatkowym zagrożeniem przy wietrze do 75 km/godz. jest tzw. fala przyboczna oraz zjawisko przyboju. Uderzająca o brzeg masa wody generuje ogromną energię kinetyczną. Powracająca fala podcina nogi, a unoszący się w wodzie gęsty piasek i bąbelki powietrza drastycznie zmniejszają jej gęstość. W praktyce oznacza to, że w spie…

shutterstock2183625627-fd2546b.jpg
width: 5472
height: 3648

Czy parasol przyciąga pioruny? 7 faktów i mitów o burzy, które mogą uratować życie
type: item
date: 2026-07-05T07:14:14.000Z
creator: Gabriela Celińska
subject: Przyroda
subject: bezpieczeństwo
subject: burza
subject: piorun
subject: pogoda
subject: przyroda
description: Okres od maja do września to czas, w którym aktywność burzowa znacząco się nasila. Alerty RCB i radary burzowe to pierwsze źródła rzetelnej informacji, kiedy nastąpi załamanie pogody i jak silne będzie. Poza ich śledzeniem warto jednak wiedzieć, jak się zachować, gdy burza spotka nas w lesie, na górskim szlaku, a nawet we własnym domu. Zwłaszcza, że na ten temat pojawia się wiele sprzecznych informacji.
encoded: Burza kojarzy się głównie z intensywnym deszczem, silnym wiatrem i hałasem, dlatego często jest lekceważona. Tymczasem w Polsce w wyniku porażenia piorunem ginie zwykle kilka osób rocznie, a rannych zostaje jeszcze więcej. Mało mówi się również o tym, że wyładowanie nie musi uderzyć bezpośrednio w człowieka, aby spowodować ciężkie obrażenia. Prąd może rozchodzić się po ziemi, przechodzić z pobliskich obiektów albo przenosić się przez instalacje. Dlatego warto znać nie tylko podstawowe zasady bezpieczeństwa, lecz także najczęstsze mity związane z nim podczas burzy. 1. Czy parasol przyciąga pioruny? To, że parasol przyciąga pioruny, jest często powielanym mitem, chociaż jak wiele mitów, niesie ze sobą część prawdy. Piorun nie wybiera celu tak, jak magnes przyciąga metal. Ryzyko rośnie jednak wtedy, gdy człowiek znajduje się na otwartej przestrzeni i staje się jednym z najwyższych punktów w okolicy. Rozłożona parasolka może dodatkowo podwyższyć sylwetkę, a jej metalowe elementy przewodzą prąd. Dlatego podczas burzy, z parasolem czy bez niego, należy unikać otwartych przestrzeni, takich jak pole, plaża, łąka, a nawet odsłonięty chodnik. Najlepszym rozwiązaniem jest szybkie wejście do budynku lub samochodu z twardym dachem. 2. Klatka Faradaya, czyli samochód podczas burzy Często mówi się, że samochód jest jednym z najbezpieczniejszych schronień podczas burzy. Niektórzy błędnie przypisują tę ochronę gumowym oponom. To nie one ją zapewniają, lecz przede wszystkim metalowa karoseria, która działa podobnie do klatki Faradaya. Prąd z wyładowania może spłynąć po zewnętrznej części pojazdu, omijając wnętrze. Aby było to możliwe, samochód powinien mieć twardy dach i zamknięte okna. Osoba znajdująca się wewnątrz nie powinna dotykać metalowych elementów oraz sprawdzić, czy pojazd nie stoi w pobliżu drzew, słupów albo linii energetycznych. 3. Czy piorun może wpaść przez okno? Sytuacja, w której piorun „wpada” przez okno, jest niezwykle rzadka. Nie oznacza to jednak, że stanie przy …

burza-GettyImages-504591709-f2b4ea7.jpg
width: 2974
height: 1979

Polska w objęciach ekstremalnej pogody. Rekord ciepła, nawałnice i kolejna fala upałów na horyzoncie
type: item
date: 2026-06-29T10:30:23.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: europa
subject: pogoda
subject: polska
subject: rekordy
subject: upał
description: Historyczny upał nad Polską przyniósł nowy rekord ciepła. Upał wciąż wisi nad centralną i wschodnią częścią Polski, a zachodnia część kraju notuje gwałtowne nawałnice wywołane przez przechodzący front atmosferyczny. Prognozy są bezlitosne: pokazują kolejną falę upałów nadciągającą nad Europę.
encoded: To było do przewidzenia, ale i tak jest niezwykłe: Polska ma nowy rekord temperatury, który wynosi 40,5 stopnia Celsjusza. Historyczny upał wciąż wisi nad centrum i wschodem kraju, podczas gdy zachód zmaga się z nawałnicami przyniesionymi przez front atmosferyczny. Tymczasem 10-dniowe prognozy pogody dla Europy przewidują kolejną falę upałów, która, według różnych modeli, w Hiszpanii i Francji znów może przynieść temperatury powyżej 40 stopni. Czy dotrze do Polski? Tego na razie nie wiemy. Rekord temperatury w Polsce, pobity po ponad stu latach Niedziela, 28 czerwca, oraz panująca fala ekstremalnych upałów, zapisały się na kartach polskiej meteorologii. Padł historyczny rekord temperatury. Według oficjalnych danych przekazanych przez IMGW, w Słubicach termometry wskazały 40,5 stopnia Celsjusza, a w Toruniu 40,3 stopnia. Tym samym pobity został dotychczasowy rekord z lipca 1921 roku, kiedy w Prószkowie (woj. opolskie) odnotowano 40,2 stopnia. Rzeczniczka IMGW, Agnieszka Prasek, podkreśliła, że obecna fala upałów wpisuje się w długofalowy proces zmian klimatu, a zjawiska określane niegdyś jako „raz na pokolenie” stają się niemal coroczną normą. Wysokie temperatury nie opuszczą kraju również w poniedziałek – w Warszawie prognoza przewiduje 39 stopni, a w Lublinie i Rzeszowie 38 stopni Celsjusza. Front atmosferyczny: silne nawałnice na zachodzie Podczas gdy wschodnia połowa kraju pozostaje w strefie afrykańskiego upału, nad zachodnią i północno-zachodnią Polskę wkroczył front atmosferyczny, który przyniósł gwałtowne zjawiska. Zderzenie dwóch mas powietrza doprowadziło do rozwoju superkomórek burzowych. Już w niedzielę wieczorem pierwsi łowcy burz donosili o zniszczeniach w województwie lubuskim i wielkopolskim. W miejscowościach takich jak Skrzatusz czy Strzelce Krajeńskie nawałnice zrywały dachy, łamały drzewa i niszczyły zaparkowane samochody. Odnotowano opady gradu o średnicy przekraczającej 3 cm, a lokalnie nawet 5–7 cm. Prędkość wiatru w porywach osiągała 100 km/h,…

FABRIC-KOLAZ-32-c305738.jpg
width: 1575
height: 1050

Fizyka kontra upał: jak skutecznie zatrzymać chłód w domu i jakich błędów unikać?
type: item
date: 2026-06-26T10:08:25.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: klimat
subject: pogoda
subject: polska
subject: upał
description: Jak skutecznie schłodzić dom w upały, nawet bez klimatyzacji? Odpowiedź tkwi w prawach termodynamiki. Wyjaśniamy, kiedy i jak wietrzyć wnętrza, zasłaniać okna oraz jakich błędów unikać, by niepotrzebnie nie nagrzać mieszkania.
encoded: Przed nami historyczna i ekstremalna fala upałów. W Polsce mogą paść rekordy temperatur, nie tylko czerwca, ale i całoroczne. Upały będą w naszym kraju coraz częstsze, dlatego warto wiedzieć jak się na nie przygotować. Nawet jeśli nie mamy klimatyzacji, wciąż możemy do pewnego stopnia panować nad temperaturą w naszych domach. Wystarczy odrobinę znać fizykę i zainspirować się rozwiązaniami od zawsze stosowanymi w gorących krajach. Oto sposoby na to, jak zatrzymać chłód w domu. Po pierwsze: kontroluj temperaturę To absolutna podstawa. Musisz wiedzieć zarówno, jaka jest temperatura za zewnątrz, jak i w domu/mieszkaniu. To pozwoli na otwarcie i zamknięcie okien w odpowiednim momencie. Po drugie: nie otwieraj okien w dzień Ten błąd popełniamy chyba najczęściej. Po chłodniejszej nocy pozostawiamy uchylone okna, gdy temperatura na zewnątrz znacznie wzrasta. Tak tracimy cały chłód, który udało się zatrzymać w nocy. Okna w upał otwieramy tylko wtedy, gdy temperatura na zewnątrz jest niższa niż wewnątrz. W bardzo gorące dni może to być nawet dość późny wieczór. Najważniejszy czas w walce z upałem to noc. To wtedy otwieramy wszystko, co się da i schładzamy mieszkanie, w miarę możliwości robiąc przeciąg. Ten chłód (albo, naukowo mówiąc, brak ciepła), odpowiednio „uwięziony” zostanie z nami przez większość kolejnego dnia. Ważne, aby wietrzenie trwało długo, najlepiej aż do rana. Dzięki temu schłodzi się nie tylko powietrze w mieszkaniu, ale i ściany oraz meble, które kumulują dużo ciepła. Ta strategia zapewni nam też lepszy sen, o co w upały dużo trudniej. Po trzecie: zasłoń okna, ale mądrze Wyeksponowana na światło słoneczne szyba działa jak złodziej ciepła. W miarę możliwości zasłoń wszystkie nasłonecznione okna, najlepiej jak najbliżej szyb – to zapobieganie wytworzeniu się warstwy gorącego powietrza np. przed zasłoną. Rolety lub żaluzje wewnątrz nie powinny być ciemne lub czarne – będą pochłaniać zbyt dużo ciepła i wypromieniowywać je do mieszkania. Najskuteczniejsze w walce…

upal-b60fb34.jpeg
width: 3868
height: 2800

Kiedy upał staje się zabójczy? Niebezpieczna temperatura jest niższa niż sądzisz
type: item
date: 2026-06-26T07:06:04.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Nauka
subject: człowiek
subject: medycyna
subject: pogoda
subject: upał
subject: Zdrowie
description: Odporność ludzkiego organizmu na upał jest o wiele niższa, niż sądziliśmy. Zazwyczaj uwzględniamy jedynie temperaturę powietrza, a zapominamy o wilgotności. Tymczasem – zdaniem naukowców – przy wysokiej wilgotności zabójcze mogą być już temperatury, które zwykle uznajemy za niegroźne.
encoded: W tym artykule: Co to jest temperatura mokrego termometru? Kiedy jest za gorąco i nie możemy już tego znieść? Dla kogo najgroźniejszy jest upał? Jeszcze do niedawna w Polsce temperatury przekraczały 30 stopni Celsjusza średnio tylko przez kilka dni w roku. Teraz nasze termometry mogą pokazywać ponad 37 st. C nawet przez kilka dni. Takie są prognozy na najbliższe dni. Upały są dłuższe, częstsze, a odnotowane w czasie fal gorąca temperatury – wyższe. To wszystko sprawia, że coraz częściej zaczynamy zadawać sobie pytanie: ile ciepła jesteśmy w stanie fizycznie wytrzymać? Jak bardzo musi być gorąco, żeby stało się dla nas za gorąco? Rozwiązaniem tych kwestii zajęli się naukowcy z Uniwersytetu Stanowego Pensylwanii. Swoje badania i wnioski opisali w artykule opublikowanym w serwisie „The Conversation”. Co to jest temperatura mokrego termometru? Na co dzień wydaje nam się, że wystarczy spojrzeć na termometr, by ustalić, jak bardzo jest gorąco. Jest to prawda – jednak prosty pomiar dokonywany za pomocą okiennego termometru nie uwzględnia pewnego ważnego czynnika. Na to, jak reagujemy na upał, wpływa nie tylko temperatura powietrza za oknem, ale również jego wilgotność. Oba te czynniki łączy tak zwana temperatura mokrego termometru (ang. wet-bulb temperature). Temperaturę mokrego termometru wskaże nam termometr owinięty na przykład w zmoczoną gazę. Czyli taki, który uwzględnia również ciepło, jakie przenosi para wodna. Gdy się pocimy, oddajemy ciepło z pomocą wody, która paruje z naszej skóry. To samo dotyczy termometru. Przy wilgotności powietrza wynoszącej 100% temperatura mokrego termometru będzie równa temperaturze termometru suchego. Jednak gdy wilgotność powietrza jest niższa, mokry termometr będzie pokazywał niższą temperaturę niż suchy – ponieważ część ciepła zniknie z niego wraz z wodą parującą z jego powierzchni. Kiedy jest za gorąco i nie możemy już tego znieść? Stres cieplny pojawia się, gdy organizm zaczyna otrzymywać z otoczenia więcej ciepła niż jest w stanie…

za-goraco-e5206e0.jpg
width: 1730
height: 1200

Wentylator w czasie upałów pomaga tylko do pewnego momentu. Kiedy wyłączyć nawiew?
type: item
date: 2026-06-24T11:09:59.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Nauka
subject: NatGeoBN
subject: pogoda
subject: upał
subject: Zdrowie
description: Kiedy wyłączyć wentylator w upał, żeby nie pogorszyć sytuacji? Podczas mega fali upałów w Europie coraz trudniej będzie nam skutecznie się schłodzić. Kluczowe są wilgotność powietrza i nasz wiek.
encoded: Europa wchodzi w kolejne dni mega fali upałów, a wraz z nią wraca pytanie, które w mieszkaniach bez klimatyzacji jest szczególnie ważne: czy wentylator na pewno pomaga? Temperatura w najbliższych dniach może sięgać 40 st. C w cieniu. Paradoks polega na tym, że to samo urządzenie potrafi przynieść ulgę, ale w określonych warunkach może zwiększać obciążenie cieplne organizmu. Granica nie jest stała: zależy od tego, jak wilgotne jest powietrze i jak sprawnie ciało potrafi się chłodzić. Wentylator nie „wytwarza zimna” Nasz organizm nieustannie wytwarza energię cieplną – to produkt uboczny przemiany materii. Dlatego nasze ciało ma temperaturę ok. 37 st. C, optymalną dla przebiegu reakcji chemicznych zachodzących w komórkach. Ale nadmiaru ciepła musimy się pozbyć, co w czasie upałów nie jest takie łatwe. Przy umiarkowanej temperaturze najlepiej sprawdzają się dwie metody chłodzenia organizmu. Jedna to promieniowanie – po prostu „świecimy” podczerwienią. Druga to konwekcja, czyli przekazywanie ciepła powietrzu otaczającemu naszą skórę. Niestety, gdy temperatura otoczenia przekracza 35 st. C, obie te metody zaczynają szwankować. Tu pojawia się ważna uwaga: wentylator nie „wytwarza zimna” (mniejsza z tym, że z punktu widzenia fizyki nie istnieje coś takiego jak zimno). Jego rola polega na przemieszczaniu powietrza przy skórze, co wspiera konwekcję. Gdy jednak to powietrze staje się bardziej gorące niż skóra, wentylator może działać odwrotnie: przyspieszać napływ ciepła do organizmu. Dlatego w mediach pojawiają się ostrzeżenia, że powyżej 35°C wentylator może nie chronić przed chorobami związanymi z upałem. W innych rekomendacjach wskazuje się 40°C jako punkt, w którym urządzenie lepiej wyłączyć. Problem w tym, że sama temperatura powietrza to za mało. Ważny czynnik: wilgotność powietrza W wysokich temperaturach kluczową rolę odgrywa nasz trzeci mechanizm chłodzenia – pocenie się. Parowanie wody ze skóry zabiera z niej dużo ciepła. Wentylator może być w tej sytuacji sprzymier…

upal-wentylator-7a47126.jpg
width: 1953
height: 1300

Ekstremalny upał już niebawem zaleje Polskę. Te zagraniczne triki uratują cię przed skwarem
type: item
date: 2026-06-23T10:45:00.000Z
subject: Ludzie
subject: Nauka
subject: Edukacja
subject: globalne ocieplenie
subject: klimat
subject: ocieplenie klimatu
subject: pogoda
subject: upał
description: Nadchodzący weekend przyniesie do Polski ekstremalne upały przekraczające 35 stopni. Tradycyjne metody z najgorętszych rejonów świata pomogą skutecznie schłodzić organizm.
encoded: W tym artykule: Jak przetrwać upał – co pić i jeść? Jak przetrwać upał – jaki wybrać strój? Jak przetrwać upał – czy używać klimatyzatora? Jak przetrwać upał – sen na upał? Jak przetrwać upał – jaki wybrać krem? Jak przetrwać upał – co nosić na głowie? Jak przetrwać upał w naprawdę gorące dni? Przedstawiamy kilka sprawdzonych sposobów. Jak przetrwać upał – co pić i jeść? Dzięki poceniu się regulujemy ciepłotę organizmu. Parując z powierzchni ciała, pot odbiera skórze ciepło. Ten system chłodzenia działa jednak pod warun­kiem, że uzupełniamy utracone płyny. Co pić w gorące dni? Odpowiedź wydaje się oczywista – zimne napoje, najlepiej z dodatkiem lodu. Niestety, w ten sposób poczujemy tylko chwilową ulgę i wcale się nie ochłodzimy. W krajach arabskich w upały pije się gorącą słodką herbatę z dodatkiem świeżej mięty. Receptory na języku wykrywają wyższą temperaturę i w ten sposób organizm otrzymuje sygnał, że lepiej zacząć się pocić, by pozbyć się niepotrzebnego ciepła. To prosty i skuteczny mechanizm, powszechnie wykorzystywany w Egipcie, Tunezji, Iranie, Maroku, ale też w Rosji czy Kazachstanie. Ale uwaga! Sztuczka ta działa tylko w suchym klimacie. Tam gdzie powietrze jest wilgotne, pocimy się naturalnie. Aby jednak chłodze­nie było skuteczne, trzeba nieustannie dostarczać organizmowi płyny - pić więcej, niż podpowiada pragnienie. Pot rozprowadzony po skórze najlepiej chłodzi nasze ciało, dlatego nie należy go ścierać. Ten sam efekt jak gorąca herbata wywołuje pikantne jedzenie. Nie bez przyczyny najwięcej chili spożywa się w najgorętszych krajach. Po pierwsze ostre przyprawy świetnie konserwują żyw­ność, która szybko psuje się w upale. Po drugie zawarta w chili kapsaicyna podrażnia receptory bólowe, te same, które reagują na wysoką temperaturę w herbacie. Organizm, by wyrównać temperaturę, zaczyna się pocić, co pomaga w ochłodzeniu. Jak przetrwać upał – jaki wybrać strój? W upalne dni odruchowo wkładamy kuse stroje. Błąd! Zdejmując ubranie wcale się nie chłodzimy, …

upal-w-Polsce-f0c6bfe.jpg
width: 4792
height: 3195

Piekielny układ Omega zablokował Europę. Nadciąga upał, który może pobić wszelkie rekordy
type: item
date: 2026-06-23T10:00:42.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: europa
subject: klimat
subject: pogoda
subject: polska
subject: upał
description: Europa i Polska stają w obliczu ekstremalnej fali upałów. Potężny układ wyżowy uwięził nad kontynentem gorące afrykańskie powietrze, a temperatura rośnie z każdym dniem. IMGW prognozuje, że w weekend termometry w zachodniej Polsce wskażą nawet 40 stopni.
encoded: To bezprecedensowa fala upałów. Najnowsze prognozy wywołały prawdziwe poruszenie w środowisku naukowym, przewidując temperatury tak wysokie, że mogą z łatwością pobić setki lokalnych rekordów dla czerwca, a w niektórych regionach nawet rekordy wszech czasów. Skala zjawiska jest ogromna, ekstremalne gorąco ma objąć aż dwie trzecie kontynentu (w tym Polskę), przynosząc anomalie sięgające od 12 do nawet 20 stopni Celsjusza powyżej normy sezonowej. Kopuła ciepła i układ Omega nad Europą U podłoża tego ekstremum leży zaburzenie zachodniej cyrkulacji strefowej nad Europą. Powstał tzw. układ Omega (ang. Omega block), który unieruchomił górne warstwy atmosfery i uwięził potężny upał nad Europą. Jego nazwa bierze się z kształtu, przypominającego grecką literę omega. Mechanizm ten działa jak pokrywka na garnku: nieruchomy układ wysokiego ciśnienia blokuje napływ chłodniejszych niżów atlantyckich, jednocześnie zasysając gorące, suche powietrze znad Sahary. Powietrze to, uwięzione pod tzw. kopułą ciepła, ulega silnemu sprężeniu i opadaniu, co powoduje jego dalsze ogrzewanie i gwałtowny wzrost temperatury, zwłaszcza nisko nad ziemią. Brak wentylacji atmosferycznej sprawia, że temperatura rośnie z każdym kolejnym dniem trwania blokady. Ekstremalne prognozy dla Polski i Europy Zachodniej W Polsce Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej opublikował prognozy, z których wynika, że po chwilowym wytchnieniu nadciągnie fala upałów mogąca przynieść w zachodniej części kraju nawet 40 stopni Celsjusza. Szczególnie niebezpieczny będzie nadchodzący weekend i początek przyszłego tygodnia (27–29 czerwca), kiedy to w zachodniej Polsce termometry mogą wskazać 37–39 stopni. Jeszcze bardziej drastyczne prognozy dotyczą Europy Zachodniej. We Francji ogłoszono najwyższy stopień alarmu, spodziewając się temperatur rzędu 45 stopni Celsjusza w wielu południowo-zachodnich departamentach. W Wielkiej Brytanii narodowe służby meteorologiczne wydały rzadkie ostrzeżenia przed ekstremalnym upałem, wskazując…

fala-upalow-b019c14.jpg
width: 1250
height: 871

Nie tylko temperatura. Ten wskaźnik pokazuje, jak naprawdę odczuwamy upał – latem warto go sprawdzać
type: item
date: 2026-06-20T06:28:17.000Z
creator: Megan Wollerton
subject: Nauka
subject: globalne ocieplenie
subject: ocieplenie klimatu
subject: pogoda
subject: upał
subject: zmiany klimatyczne
description: Temperatura na termometrze mówi tylko część prawdy. Indeks ciepła pokazuje, jak organizm faktycznie odczuwa upał – i dlaczego przy wysokiej wilgotności może być znacznie groźniej, niż sugerują same stopnie Celsjusza.
encoded: Intensywne letnie upały to coś więcej niż tylko uciążliwa pogoda – to śmiertelne zagrożenie. W Stanach Zjednoczonych wysoka temperatura jest główną przyczyną zgonów związanych z warunkami atmosferycznymi, a wraz ze wzrostem globalnych temperatur to ryzyko będzie tylko rosło. Jednak sama wartość na termometrze to zaledwie połowa prawdy. Kluczowy jest indeks ciepła (ang. heat index), czyli temperatura odczuwalna, która łączy temperaturę powietrza z jego wilgotnością. – Zwracanie uwagi na indeks upału jest niezwykle ważne – podkreśla Janessa Webb, główna meteorolożka stacji WCCB Charlotte. – Wysoka wilgotność powietrza utrudnia organizmowi pocenie się, a tym samym efektywne ochładzanie – wyjaśnia dr Kregg Laundon, lekarz medycyny ratunkowej i ordynator oddziału ratunkowego w Southeast Georgia Health System. – W miarę nasilania się stresu cieplnego u ludzi może dochodzić do odwodnienia, zaburzeń elektrolitowych, skurczów cieplnych, wyczerpania cieplnego, a czasem nawet do udaru cieplnego – mówi. Eksperci podkreślają jednak, że chorobom związanym z upałem w dużej mierze można zapobiegać. Oto, co warto wiedzieć tego lata o indeksie ciepła i co można zrobić, aby zachować bezpieczeństwo, gdy temperatura i wilgotność gwałtownie rosną. Czym jest indeks ciepła? Indeks ciepła mierzy wilgotność, czyli zawartość pary wodnej w powietrzu, w połączeniu z rzeczywistą temperaturą. – Dni z wysokim indeksem ciepła przypominają wejście do parnej łaźni, w przeciwieństwie do suchego gorąca, jakie panuje w tradycyjnej saunie – wyjaśnia Janessa Webb. – To taki wręcz bagienny, lepki upał. Gdy na zewnątrz panuje temperatura 32°C przy wilgotności rzędu 70 procent, ludzkie ciało może odczuwać to jako znacznie gorsze 41°C. Indeks ciepła stworzył w 1979 roku fizyk Robert Steadman. W tym samym roku Narodowa Służba Meteorologiczna (NWS) opracowała swój własny wskaźnik, inspirując się badaniami Steadmana. – NWS do dziś korzysta z tamtej wersji indeksu i w przeważającej mierze jest on dokładny – oceni…

indeks-ciepla-6f1021e.jpg
width: 5050
height: 3470

To już nie prognozy, to 90% pewności – czeka nas najsilniejsze El Niño w historii. Gdzie uderzy i czy zmieni podróżowanie?
type: item
date: 2026-06-10T13:31:20.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: klimat
subject: ocean spokojny
subject: ocieplenie klimatu
subject: pogoda
description: Najnowsze prognozy nie pozostawiają złudzeń – nadchodzące El Niño będzie najprawdopodobniej najsilniejszym zjawiskiem tego typu w historii pomiarów. Światowa Organizacja Meteorologiczna (WMO) wydała oficjalne ostrzeżenie przed ekstremalnymi anomaliami pogodowymi, które wpłyną na rolnictwo, gospodarkę oraz globalne bezpieczeństwo. Dla planujących wakacje oznacza to jedno – nadszedł czas, by na nowo zdefiniować pojęcie bezpiecznego podróżowania.
encoded: El Niño to naturalnie powtarzający się wzorzec pogodowy, który – jak sądzą naukowcy – wpływa na klimat Ziemi od setek milionów lat. Zwykle utrzymuje się przez 9 do 12 miesięcy. Co kilka lat przynosi silny wzrost temperatur powierzchni morza. Jednak tym razem El Niño nakłada się na postępujące, antropogeniczne ocieplenie klimatu. Jak ostrzega Sekretarz Generalny ONZ, António Guterres, warunki te „doleją paliwa do ognia w rozgrzanym świecie”, sprawiając, że skutki anomalii uderzą w nas ze zdwojoną siłą, przekraczając granice państw. Prognozy: czeka nas najsilniejsza anomalia w historii Europejskie Centrum Prognoz Średnioterminowych (ECMWF) przedstawiło zaktualizowane, niezwykle alarmujące modele. Wynika z nich, że temperatura powierzchni morza w kluczowym regionie centralnego Pacyfiku może wzrosnąć do grudnia aż o 3 stopnie Celsjusza powyżej średniej, a niektóre modele mówią nawet o skoku o ponad 4 st. C. Wzrost o ponad 2 st. C. jest umownie nazywany Super El Niño. Według najnowszych analiz Światowej Organizacji Meteorologicznej (WMO), prawdopodobieństwo wystąpienia El Niño w okresie od czerwca do sierpnia 2026 wynosi aż 80%, a do listopada wzrasta do blisko 90%. Jeśli te prognozy się sprawdzą, tegoroczne El Niño bez trudu pobije dotychczasowe rekordy z przełomu lat 1997/1998 oraz 2015/2016, kiedy to anomalie sięgały 2,3 st. C. Poprzednie, z lat 2023–2024, uczyniło rok 2024 najgorętszym w historii. W latach 2015/2016 anomalia przyczyniła się m.in. do rekordowo intensywnego sezonu huraganów na środkowym północnym Pacyfiku, niedoborów wody w Portoryko i suszą w Etiopii. Gdzie i kiedy odczujemy konsekwencje Super El Niño? Letnie miesiące prawdopodobnie przyniosą dominację temperatur powyżej normy niemal na całym globie. Gdzie skutki będą najbardziej odczuwalne? Regionalne centra klimatyczne przewidują silne ograniczenie opadów deszczu w trakcie sezonu monsunowego w Azji Południowej i susze w Ameryce Środkowej oraz północnej części Półwyspu Somalijskiego. Z kolei na Pacyf…

super-el-nino-7c66f25.jpg
width: 6827
height: 5120